Kat'ı

küçükresim|Kat'ı Tasarım Atölyesi

Kat'ı, düz bir kâğıt veya deri oyularak yapılır. Oyulan kısmın başka bir yere yapıştırılması 'erkek oyma', oyulan kısmın boş bırakılması 'dişi oyma'dır. Kâğıt oyma sanatının günümüze ulaşmış en erken örnekleri V. ve X. yüzyıllar arasına tarihlendirilir.Filiz Çağman, Osmanlı Dünyasında Kâğıt Oyma Sanatı ve Sanatçıları, İstanbul: Aygaz Yayınları, s.17, 2014. Âlî Mustafa Efendi Menâkıb-ı Hünerverân'da XV. yüzyılda Herat’ta yaşamış, Hüseyin Baykara himayesinde çalışan Abdullah Kātı‘ın (Herevî) kâğıt oyma sanatının ilk ve en önemli temsilcisi olduğunu kaydeder. Şeyh Muhammed Dost, Sengî Alî-i Bedahşî, Muhammed Bâkır da İran sahasında yetişmiş katı‘ sanatının önde gelen üstatları arasında yer alır. Âşık Çelebi Meşâirü'ş-şuarâ'da, Fâtih Sultan Mehmed devrinin sonlarında adı duyulmaya başlanan  Efşancı (Oymacı) Mehmed'in bu sanatta döneminin en büyük üstadı olduğunu, diğer oymacıların onu örnek aldığını kaydeder.Filiz Çağman, Osmanlı Dünyasında Kâğıt Oyma Sanatı ve Sanatçıları, İstanbul: Aygaz Yayınları, s.33, 2014. Türk kitap sanatlarının önemli bir dalı olan katı' sanatı, geçmişten günümüze kitap kaplarında, levhalarda, murakka' ve kıt'alarda, albümlerde, yazı çekmecelerinde ve el yazması eserlerin bezemelerinde karşımıza çıkmaktadır. İncelikle kesilmiş hat örnekleri, çiçekler, buketler, tabiat manzaraları ve döneminin özelliklerini yansıtan desenleri ile kâğıt oyma eserler zengin bir uygulama çeşitliliğine sahiptir.Ümmügülsüm Sevim Gencer, "Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi'ndeki Murakka'ların Katı' Bezemeleri" Yüksek Lisans Tezi,s.6, www. tez.yok.gov.tr. Erişim Tarihi: 26.02.2020 Kat'ı sanatı en parlak dönemini Kanuni Sultan Süleyman devrinde yaşamıştır. Gerek deri gerek kâğıttan yapılan işlere mukatta' denildiği gibi, bunu yapanlara müfret (tekil) olarak katta' (kesmeci) ve cem'i çoğul olarak kattâân denir.Celal Esad Arseven, “Katı'”, Sanat Ansiklopedisi, c.2, s.980-981, İstanbul, 1947.

 Dış bağlantılar 
 Kat'ı Sanatı 

 Kaynakça 

Kategori:Halk sanatları