Dofen

Dofen (  veya Dauphin de Viennois), 1350-1791 ile 1824-1830 dönemlerinde Fransa Krallığı'nda veliaht olan kişiye verilen ünvan. Bu ünvan  Valois Hanedanı ve Bourbon Hanedanı'dan olan Fransa kralının veliahtına verilmiştir. Ünvan genellikle en büyük erkek çocuğuna verilmiştir. "Dofen" ünvanını taşıyan kadına veya dofenin eşine dofin ( ) denir.

Dofen teriminin kökeni, Fransızca dauphin olup Yunanca delphin (yunus) kelimesinden türemiştir. Ünvanın kökeni güneydoğu Fransa'daki "Dauphiné" bölgesine uzanır. İlk kez, 1349'da bölgenin prensi olan V. Charles'a verilmiştir. Charles kral olunca, bahsi geçen toprakları ve ünvanı en büyük oğluna devretmiştir. Böylece bu ünvan, "tahta en yakın prens veya prenses"  yani "veliaht" anlamında kullanılagelmiştir.

 Armalar 

 Dofenler listesi

ResimİsmiKime veliahtDoğumDofen olma tarihiDofenlikten ayrılma tarihiÖlüm Dofen iken veya olmadan önceki ünvanlarHükümdarlık ismiDofenes 80px  Charles, 1. Fransa Dofeni II. Jean  21 Ocak 1338  22 Ağustos 1350 8 Nisan 1364Kral olma 16 Eylül 1380 Normandi Dükü V. Charles Joanna Bourbon80px Charles,2. Fransa Dofeni V. Charles 3 Aralık 136816 Eylül 1380Kral olma 21 Ekim 1422  VI. Charles   –  Charles, 3. Fransa Dofeni VI. Charles  26 Eylül 1386   –  –70px  Charles, Guyenne Dükü, 4. Fransa Dofeni VI. Charles 6 Şubat 1392 13 Ocak 1401  Guyenne Dükü – – 80px Louis, Fransa Dofeni (1397-1415), 5. Fransa Dofeni VI. Charles 22 Ocak 1397 13 Ocak 1401  18 Aralık 1415  Guyenne Dükü  –  Margaret Burgundili (1393-1441) 80px  Jean, 6. Fransa Dofeni  VI. Charles  31 Ağustos 1398  18 Aralık 1415  5 Nisan 1417  Touraine Dükü  –  Jacqueline, Hainaut Kontesi 80px Charles, 7. Fransa Dofeni VI. Charles 22 Şubat 1403 5 Nisan 1417 21 Ekim 1422Kral olma 22 Temmuz 1461 Ponthieu Kontu VII. Charles  – 80px  Louis, 8. Fransa Dofeni VII. Charles 3 Temmuz 1423   22 Temmuz 1461Kral olma  30 Ağustos 1483    XI. Louis   Margaret Stewart İskoçyalı Charlotte Savoyalı   François, 9. Fransa Dofeni XI. Louis 4 Aralık 1466   –  – 80px  Charles, 10. Fransa Dofeni  XI. Louis  30 Haziran 1470  30 Ağustos 1483Kral olma  7 Nisan 1498       VIII. Charles   –  80px  Charles-Orlando, 11. Fransa Dofeni  VIII. Charles  11 Ekim 1492  16 Aralık 1495   –  – 80px  Charles, 12. Fransa Dofeni  VIII. Charles  8 Eylül 1496  2 Ekim 1496   –  –    François, 13. Fransa Dofeni  VIII. Charles  Temmuz 1497    –  – 80px  François, 14. Fransa Dofeni  I. François  28 Şubat 1518  10 Ağustos 1536  Brötanya Dükü –  – 80px  Henri, 15. Fransa Dofeni  I. François  31 Mart 1519  10 Ağustos 1536  31 Mart 1547Kral olma  10 Temmuz 1559  Orléans Dükü, Brötanya Dükü  II. Henri  Catherine de' Medici 80px  François, 16. Fransa Dofeni  II. Henri  19 Ocak 1544  31 Mart 1547  10 Temmuz 1559Kral olma  5 Aralık 1560  İskoçya Kraliçesi kocası Kral  II. François  Mary, İskoçlar Kraliçesi 80px  Louis, 17. Fransa Dofeni  IV. Henri 27 Eylül 1601  14 Mayıs 1610Kral olma  14 Mayıs 1643    XIII. Louis  – 80px  Louis-Dieudonné, 18. Fransa Dofeni  XIII. Louis  5 Eylül 1638  14 Mayıs 1643Kral olma  1 Eylül 1715   XIV. Louis  – 80px  Louis, le Grand Dauphin, 19. Fransa Dofeni  XIV. Louis  1 Kasım 1661  14 Nisan 1711   –  Düşes Maria Anna Bavyeralı 80px  Louis, le Petit Dauphin, 20. Fransa Dofeni  XIV. Louis  16 Ağustos 1682  14 Nisan 1711  18 Şubat 1712  Burgundi Dükü  –  Prenses Marie-Adélaide Savoyalı 80px  Louis, 21. Fransa Dofeni XIV. Louis  8 Ocak 1707  18 Şubat 1712  8 Mart 1712  Brötanya Dükü  –  – 80px  Louis, 22. Fransa Dofeni  XIV. Louis  15 Şubat 1710  8 Mart 1712  1 Eylūl 1715Kral olma  10 Mayıs 1774   Anjou Dükü  XV. Louis  – 80px  Louis, 23. Fransa Dofeni  XV. Louis  4 Eylül 1729  20 Aralık 1765    –  İnfanta Maria Teresa Rafaela İspanyalı; Maria Josepha Saksonyalı (1731–1767) 80px  Louis-Auguste, 24. Fransa Dofeni  XV. Louis  23 Ağustos 1754  20 Aralık 1765  10 Mayıs 1774Kral olma  21 Ocak 1789'de giyotinle idam edildi Fransa Devrimi  Berry Dükü  XVI. Louis  Marie Antoinette, Avusturya Arşidüşesi 80px  Louis-Joseph, 25. Fransa Dofeni  XVI. Louis  22 Ekim 1781  4 Haziran 1789    –  – 80px  Louis-Charles, 26. Fransa Dofeni XVI. Louis  27 Mart 1785  4 Haziran 1789  1 Ekim 1791Prens-Royal adlı yeni ünvan   8 Haziran 1795  Normandi Dükü  XVII. Louis  – 80px  Louis-Antoine,27. Fransa Dofeni  X. Charles  6 Ağustos 1775  16 Eylül 1824 2 Ağustos 1830Kral olma/Tahttan indirme Temmuz Devrimi  3 Haziran 1844   Angoulême Dükü  XIX. Louis  Marie-Thérèse-Charlotte Fransalı

 Edebiyatta dofen 
Mark Twain'in "Adventures of Huckleberry Finn" (Huckleberry Finn'in maceraları) adlı eserinde Huck, daha sonradan üçkâğıtçı oldukları anlaşılan iki tuhaf karakterle karşılaşır. Bunlardan biri, servetini yitirmiş bir İngiliz dükü, diğeri de "kayıp dofen" (XVII. Louis) olduğunu iddia eder.

 Kaynakça 

 "dauphin." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.


Kategori:Fransa tarihi
Kategori:Soyluluk ünvanları
Kategori:Fransızcadan Türkçeye geçen sözcükler