Łódź

Łódź, nüfus bakımından Polonya'nın dördüncü (642.590 sakiniyle; Varşova, Kraków ve Wrocław'dan sonra) ve yüzölçümü bakımından altıncı büyük şehridir. (293,25 km²; Gdańsk, Varşova, Gdynia, Kraków ve Szczecin'den sonra).  Ülkenin ortasında bulunup Łódź Voyvodası'nın da başkentidir. Łódź Lehçede (Polonyaca) "tekne" anlamına gelip armasında da sandal resmi bulunur.
sol|küçükresim|Özgürlük Meydanı
Polonya'nın dördüncü büyük kenti olan Lodz (Łódź), ülkenin orta kesiminde yer alır. Nüfusu, 2024 yılı itibarıyla, yaklaşık 642 bindir. Şehir, Lodz Voyvodasının başkentidir ve başkent Varşova'nın yaklaşık 135 kilometre güney batısında kalmaktadır.

Łódź şehri akademik bir merkezdir, (19 yükseköğretim kurumu bulunmaktadır.) Lodz Üniversitesi, Politechnika Łódzka (Łódź Teknik Üniversitesi) ve Lodz Sinema Okulu (Lehçe: Szkoła Filmowa w Łodzi) en saygın olanlarıdır. Aynı zamanda kültürel ile endüstriyel açıdan önemli bir şehirdir. 1989 yılında gerçekleşen siyasal ve ekonomik dönüşümlerden önce, ülkenin tekstil sanayisinin ve film endüstrisinin başlıca merkezi konumundaydı.
sol|küçükresim|Jan Henryk Dąbrowski Meydanı
Bir endüstri şehri olan Lodz, üç büyük imparatorluğun sınırları içinde yer almıştır: Rusya, Avusturya ve Prusya. Şehir, yüzyıllar boyunca fakir bir kent olarak kalmış; ancak 19. yüzyılda, Rönesansdan sonra çok hızlı bir gelişme göstermiştir. Lodz, Polonya'nın merkezinde, birçok önemli Avrupa yolunun geçiş noktası üzerinde yer almaktadır. Şehirde Leh, Alman, Rus ve Yahudi kültürü iç içe yaşanmakta; bu çok kültürlü yapı, şehre eşsiz bir karakter kazandırmaktadır.

Lodz, günümüzde sadece büyük ve dinamik bir sanayi kenti değil aynı zamanda yerli ve yabancı yatırımcılar için çok önemli bir ekonomi ve ticaret merkezidir.

Lodz çok farklı kültür, din ve milletten insanın barış içerisinde yaşadığı bir şehirdir.

 Tarih 
5 Aralık 1914’te, Rus ordusunun yenilgiye uğramasının ardından Rus yönetimi şehirden çekilmiş; 6 Aralık’ta Alman birlikleri kente girerek yaklaşık dört yıl sürecek işgal dönemini başlatmıştır.

Kasım 1918’de Łódź yeniden kurulan İkinci Polonya Cumhuriyetine katılmış ve ülkenin ikinci büyük şehri olarak ilk kez bölgesel yönetim merkezi statüsü kazanmıştır. 17 Eylül 1919’da şehirde Yahudi nüfusa yönelik bir pogrom yaşanmıştır.

8 Eylül 1939’da Łódź tekrar Alman işgaline uğramış; 8 Ekim 1939 tarihli kararname sonrasında şehir doğrudan Alman Reich’ına ilhak edilmiştir. 1940 yılı başında Alman belediye hukuku çerçevesinde özel statü verilmiş ve idarî merkez hâline getirilmiştir.

19 Ocak 1945’te Kızıl Ordu tarafından ele geçirilen Łódź, II. Dünya Savaşı sırasında diğer büyük şehirlere kıyasla daha az tahrip olması ve merkezî konumu nedeniyle, Varşova’nın tamamen yıkılmış olması sebebiyle, savaş sonrasında geçici olarak Polonya’nın başkenti işlevini üstlenmiştir.

 Nüfus 
 Yıl Nüfus 1793 190 1806 767 1830 4,300 1850 15,800 1880 77,600 1905 343,900 1925 538,600 1990 850,000 2003 781,900 2007 753,1922009744,541 2020 672,1852025642,590

 Kültür 
Łódź Polonya’nın kültürel hayatında önemli bir yere sahiptir. Edebiyat, sinema ve dijital alanında dikkat çekici bir merkezdir. Dünya çapında büyük bir hayran kitlesine ulaşan Witcher evreninin yaratıcısı olan yazar Andrzej Sapkowski Łódź doğumludur. Bu edebî miras, daha sonra Polonyalı oyun şirketi CD Projekt tarafından geliştirilen ve özellikle The Witcher 3: Wild Hunt ile küresel ölçekte büyük başarı kazanan oyun serisi aracılığıyla dijital dünyaya taşınmıştır.

Łódź aynı zamanda Polonya sinemasının da simgesel şehirlerinden biridir. Nobel ödüllü yazar Władysław Reymont’un romanından uyarlanan ve yönetmenliğini Andrzej Wajda’nın üstlendiği Ziemia obiecana (Vaatler Ülkesi), 19. yüzyıl sonu Łódź’un sanayileşme sürecini ve kapitalist dönüşümünü çarpıcı bir biçimde yansıtmaktadır. Film, yalnızca Polonya sinemasının değil, Avrupa sinema tarihinin de en önemli eserleri arasında kabul edilmektedir.

 Spor 

 ŁKS Łódź
 RTS Widzew Łódź
 Budowlani Łódź (voleybol)

 Mimari 

 Manufaktura

 Kardeş şehirler  
ŞehirÜlkeAnlaşma TarihiBarreiroPortekiz03.09.1996ChemnitzAlmanya11.04.2003ChengduÇin29.06.2015KantonÇin20.08.2014LvivUkrayna28.11.2003LyonFransa18.07.1991Murciaİspanya14.10.1999OdessaUkrayna07.05.1993PueblaMeksika11.07.1996RustaviGürcistan27.06.1995SegedinMacaristan19.05.2008StuttgartAlmanya26.09.1988TampereFinlandiya28.10.1996Tel Avivİsrail13.09.1994TiencinÇin11.10.1994VilniusLitvanya22.01.1991TainanTayvan06.06.2025

 Ayrıca bakınız 
 Retkinia
 Manufaktura

 Kaynakça

 Dış bağlantılar 

  Lodz hakkında bilgiler