Süreyya Serdengeçti

Necip Süreyya Serdengeçti (7 Nisan 1952, İstanbul - 26 Temmuz 2025), Türk ekonomist, bankacı ve akademisyen. 2001 ekonomik krizi'nden bir ay sonra Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası başkanı olarak atandı ve bu görevini 2006 yılına kadar sürdürdü. Başkanlığı döneminde, Türkiye'de yıllık enflasyon 1970'ten sonra ilk kez tek haneli rakamlara inerek 2004'te % 9,3'e düştü. 1 Ocak 2005'te ise Türk lirasından 6 sıfır atılarak, Yeni Türk Lirası banknotlar tedavüle sokuldu. 

İlk yılları ve eğitimi
Necip Süreyya Serdengeçti, 7 Nisan 1952'de İstanbul'da doğdu. Babası İsmail Atıf Bey, annesi Gönül Hanımdır. Çocukluğu Fatih ilçesinin Cağaloğlu semtinde geçti. İlk ve orta öğrenimini İstanbul Mahmutpaşa İlkokulu ve Galatasaray Lisesinde tamamladı. 1979 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi iktisat bölümünden lisans derecesi ile mezun oldu. 1984-1986 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'ne kaldı ve Vanderbilt Üniversitesi ekonomi bölümünde yüksek lisans yaptı.

Kariyeri
1980 yılında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Dış Borç Erteleme Bölümünde göreve başladı, 1982'den itibaren Döviz İşlemleri Müdürlüğünde görev aldı. ABD'den Türkiye'ye dönünce Merkez Bankasında döviz rezervlerinin yönetiminde çalışmaya devam etti. 1990 yılında Döviz İşlemleri Müdürü, 1992 yılında Açık Piyasa İşlemleri Müdürü oldu ve 1994 yılında da genel sekreter yardımcısı olarak basın sözcülüğü görevine getirildi. Aynı yıl Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü, Genel Müdür Yardımcılığına atandı ve Ödemeler Dengesi ile Uluslararası Kuruluşlar alanında çalıştı.

Mayıs 1996'da piyasalar genel müdürü oldu. Uluslararası rezerv yönetimi, döviz kuru ve müdahaleleri, bankalar arası para piyasası, açık piyasa işlemleri, hazine ihaleleri sorumluluk alanlarıydı.

Ocak 1998'den itibaren Piyasalar Genel Müdürlüğü'nün yanı sıra Krediler, Bilgi İşlem ve İstatistik Genel Müdürlüklerinden sorumlu başkan yardımcılığı görevini yürüten Serdengeçti, 2001 Türkiye ekonomik krizi'nin hemen ardından Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş'in tavsiyesi ile 14 Mart 2001 tarihinde Merkez Bankası Başkanlığına atandı. 14 Mart 2006'ya kadar başkanlık görevini yürüttü. Görevi devraldığında (Şubat 2001'de) enflasyon %48,9 iken, makamını Durmuş Yılmaz'a devrettiğinde Türkiye'de enflasyon 34 yıl aradan sonra ilk kez tek haneli rakamlara inerek %9,6'ya indi ve Türk lirasından altı sıfır atıldı. Görev süresi boyunca Merkez Bankası'nın özerkliğinin kurumsallaşmasını sağladı ve para politikası, siyasi kararlar ekseninden ekonominin ve enflasyonla mücadelenin gerekleri eksenine taşındı.

2006'da TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi ekonomi bölümünde öğretim görevlisi olarak ders verdi ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği yönetim kurulu danışmanı olarak görev yaptı. Bunun yanı sıra, 2006'dan 2025'teki ölümüne kadar Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı'nda İstikrar Enstitüsü Kurucu Direktörü olarak görev aldı. 2021'de verdiği bir röportajda Türkiye'deki enflasyon sorunu ile ilgili; "Merkez Bankası'nın açıkladığı tahminler uzun zamandır tutmuyor. Ciddiyeti kalmamış. Burada bir kredibilite, bir inandırıcılık sorunu var. Bu enflasyonla yaşanmaz, utanç verici bir durum” ifadelerini kullandı ve genel kabul görmüş sıkı maliye ve para politikalarına dönülmesi gerektiğini ekledi. 

Özel hayatı ve ölümü
İngilizce ve Fransızca bilen Serdengeçti, 1981'den 2025'teki ölümüne kadar Afyonkarahisar milletvekili Mehmet Rıza Çerçel'in kızı Çiğdem Çerçel ile evli kaldı ve çiftin 1991 yılında Deniz adında bir oğlu oldu. Klasik müzik dinlemeyi sevdiğini belirten Serdengeçti'nin favori bestecileri Johann Sebastian Bach ve Mozart idi. Galatasaray SK'nin 10692 sicil numaralı üyesi idi. 3 yıldır lösemi tedavisi gören Serdengeçti, 26 Temmuz 2025'te 73 yaşında hayatını kaybetti. Naaşı 29 Temmuz'da TOBB ETÜ'de düzenlenen cenazesi töreni ve Maltepe Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Gölbaşı Mezarlığı'na defnedildi.

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nda Süreyya Serdengeçti CV'si 



Kategori:1952 doğumlular
Kategori:Orta Doğu Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde öğrenim görenler
Kategori:Galatasaray Lisesinde öğrenim görenler
Kategori:Türk akademisyenler
Kategori:Türk bürokratlar
Kategori:Türk ekonomistler
Kategori:Kurgusal olmayan eserler veren Türk yazarlar
Kategori:20. yüzyıl Türk bilim insanları
Kategori:21. yüzyıl Türk bilim insanları
Kategori:Vanderbilt Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası başkan yardımcıları
Kategori:Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası başkanları
Kategori:İstanbul ili doğumlular
Kategori:TOBB ETÜ öğretim üyeleri
Kategori:2025'te ölenler
Kategori:Türkiye'de lösemiden ölenler
Kategori:Gölbaşı Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Orta Doğu Teknik Üniversitesinde öğrenim görenler