Zencan (eyalet)

Zencan Eyaleti (Farsça: استان زنجان Ostān-e Zencān, Azerice: Zəncan, eski adı: Hamse), İran'ın 31 eyaletinden birisidir ve Güney Azerbaycan bölgesinde yer almaktadır.

 Konum 
Ülkenin kuzeyinde yer alan eyaletin, kuzeyinde Erdebil ve Doğu Azerbaycan, doğusunda Gilan ve Kazvin, güneyinde Hamedan ve batısında Kürdistan Eyaleti ile Batı Azerbaycan eyaletleri bulunur.

Yönetim merkezi kendi adını taşıyan Zencan şehridir. 21.841 km2'lik bir yüzölçümü vardır.Nüfusu, 971.000 kişidir ve büyük çoğunluğunu Azeriler oluşturur. Zencan şehrinin nüfusu ise 378.000 kişdir. Bundan başka önemli şehirleri Hürrem dere'dir.

 Ekonomi 
küçükresim|upright=1|Eyaletin merkezi Zencan şehrinde, Safevi döneminden kalma bir çarşı
Eyaletin ekonomik faaliyetlerinde tarım ilk sıradadır. Başlıca ürünler tahıl, pirinç, mısır, yağlı tohumlar, meyve ve patatesdir. Ayrıca çekirdeksiz üzümü ülke içinde meşhurdur.

Hayvancılık faaliyetlerinde ise en çok tavukçuluk, koyun ve sığır yetiştiriciliği yapılır.

Eyalette çıkarılan madenler krom, kurşun ve bakırdır.

Zencan'da geleneksel el sanatları özellikle bıçak yapımı gelişmiştir. Eski zamanlardan beri kaliteli bıçakları ile tanınan bölgede artık bu zanaat, unutulmaya başlanmıştır. Ayrıca gümüş işleme sanatları da ileri seviyededir. Köylerde ise geleneksel halı dokuma hala insanların geçimini sağlamaktadır.

Zencan, Tahran'ı kuzeybatı bölgelerine bağlayan yollar üzerinde olduğundan gelişmeye açık bir bölgedir. Tahran'ı Tebriz ve Türkiye'ye bağlayan kara yolu ve demiryolu bu eyaletten ve Zencan şehrinden geçer.

 Coğrafi yapı ve iklim 
Zencan, İran topraklarının % 1,34'ini kaplayan 22.164 km2'lik bir alana sahiptir. Zencan içinde ortalama nüfus yoğunluğu 1 km başına 4 kişidir. Eyalet 7 şehristana ayrılmıştır.

Zencan bir yayla iklimine sahiptir. Yükseklerde soğuk bir hava ve karlı kış ayları hakimken, ovaları ise nispeten ılımlı iklime sahiptir. Yazları, hava genellikle sıcaktır. Zencan'da ortalama maksimum sıcaklık 27 °C, ortalama en düşük sıcaklık ise -19 °C'dir. Görülen en düşük sıcaklık -27 °C, en yüksek sıcaklık sıcaklık ise 32 °C'dir. Yıllık yağış miktarı ilkbahar aylarında 72 mm iken bu rakam yaz aylarında 3,6 mm'ye kadar düşer. Nem oranı ortalaması sabah saatlerinde 74% iken, öğle vakitlerinde 43% olarak ölçülmüştür.

Eyaletteki tek akarsu Zencan Nehri'dir.

 Toplum 
küçükresim|upright=0.91|Azerilerin ostanlardaki (eyaletler) yerleşimleri ve genel nüfus içindeki oranları, 2010
Eyalet nüfusunun çoğunluğunu Azeriler oluşturur.

 Tarihi ve turistik yerler 
 Sultaniye Kümbedi
 İmamzâde Zeydü’l-Kebir Türbesi   
 Zencân Tarihî Çamaşırhanesi
 Tarihî Çelebioğlu Yapıtı

Kaynakça

 Dış bağlantılar 
 Zencan için daha fazla bilgi
 Islamic Azad University of Abhar
 Islamic Azad University of Zanjan
 Zencan Eyaleti Valiliği resmi site
 İran el sanatları 
 Sultaniye
 Zanjan University of Medical Sciences
 Zencan şehri hk.