Türkiye Grand Prix

Türkiye Grand Prix İstanbul'da yapılan bir Formula 1 otomobil yarışı. 2005-2011 yılları arasında ve 2020 ve 2021 yılında düzenlendi. Yarışlar, Alman mühendis Hermann Tilke'nin tasarladığı İstanbul Park'ta koşulmuştur. Pistte turlar, saatin tersi yönünde atılır.

küçükresim|sağ|upright=1.36|Pistin yukarıdan görünümü, 2013.

Tarihçe
küçükresim|sağ|upright=1.36|Başlangıç düzlüğü.Yolculuğun bir kısmını tekneyle tamamlamak gibi büyük zorluklara rağmen, takımlar 2020 yarışı hariç her toplantıda ekipmanlarını Avrupa'daki fabrikalarından pistlere taşıdılar.

Pistin doğası, 2005 Türkiye Grand Prix'sinin ilk hafta sonunda pistte heyecan verici aksiyonlar görmesini sağladı ve birçok sürücü hafta sonu boyunca çok fazla zorladıkları için pist dışına çıktı, özellikle Juan Pablo Montoya'nın Tiago Monteiro'nun Jordan'ıyla çarpışmasının ardından iki tur kala 8. Virajda dışarı çıkmasıyla. Bu, Fernando Alonso'nun Kimi Räikkönen'in arkasında ikinci sırayı almasını sağladı ve bu olay, Dünya Şampiyonası için verdikleri mücadelede doruk noktasına doğru ilerlerken önemli bir rol oynadı.

Bir yıl sonra, Felipe Massa Tuzla'da ilk pole pozisyonunu ve zaferini aldı. Ferrari'ler yarışın erken aşamalarında 1-2'ydi ve Massa, Michael Schumacher'in önündeydi. Vitantonio Liuzzi'nin dönüşü güvenlik aracını çıkardı ve Ferrari'ler aynı turda pite girmek zorunda kaldı. Alonso, Schumacher'i geçmeyi başardı ve sıralama yarışın sonuna kadar aynı kaldı. Massa, 2007'de yeni takım arkadaşı Räikkönen'in önünde tekrarladı.

Yarış 2008'de Mayıs ayında yapıldı. İki pit stop yapan Massa, üç pit stop yapan Lewis Hamilton'ın önünde yarışı kazandı ancak Hamilton yarış sırasında onu geçmişti.

2011 için yarış, Bernie Ecclestone'un yarışa ev sahipliği yapma ücretlerini iki katına çıkarmak istemesi nedeniyle şüpheye düştü. Ancak Ecclestone daha sonra, 2011 takviminde yer alacağını doğruladı ve takvim, Hindistan Grand Prix'sinin eklenmesiyle yirmi yarışa çıkacaktı (Bahreyn Grand Prix'sinin iptali yalnızca on dokuz Grand Prix'nin düzenlenmesi anlamına gelse de).

30 Temmuz 2011'de yıllık maliyet konusunda bir anlaşma sağlanamaması nedeniyle Türkiye Grand Prix'sinin 2012'den itibaren takvime alınmayacağı duyuruldu.  Yarış organizatörleri, ev sahipliği ücretinin çok yüksek olduğunu iddia ederken, Ecclestone yarışın karlı olmamasının sebebinin yetersiz tanıtım olduğunu söyledi.  9 Ocak 2013'te hükûmet, 2013'te yarışı Tuzla'da düzenleyecek olan Formula 1 anlaşmasını onaylamamayı seçti.

Türkiye'ye toplamda yaklaşık 20 milyon dolara mal olması planlanan proje için 13 milyon dolarlık devlet fonu alınması gerekiyordu. Ancak hükûmet onay vermedi ve proje suya düştü.

 2005 
İlk Türkiye Grand Prix'inin kazananı Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes), ikinci Fernando Alonso  (Renault) ve onları takip eden Juan Pablo Montoya (McLaren-Mercedes) oldu.

En hızlı tur ve hala kırılamamış olan pist rekoru, Juan Pablo Montoya tarafından atıldı (1'24.770).

 2006 
2006 Türkiye Grand Prix'i yarışı başından sonuna kadar lider konumda götüren Felipe Massa         (Ferrari) kazanırken Fernando Alonso (Renault) ikinci ve 7 kez dünya şampiyonu Michael Schumacher (Ferrari) üçüncü sırada bitirdi.

En Hızlı tur Michael Schumacher (Ferrari) tarafından atıldı (1'28.005).

2006 Türkiye Grand Prix'ini kazanan Felipe Massa'ya ödülü Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat'ın vermesi Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından kınandı. FIA, Türkiye Otomobil Sporları Federasyonu'na 5 milyon dolar ceza verdi.

 2007 
2007 Türkiye Grand Prix'i Felipe Massa (Ferrari) arka arkaya ikinci kez pol pozisyonundan başlayarak kazandı. Yarışın ardından yapılan basın konferansında İstanbul Park'ın kariyerinin dönüm noktası olan pist olduğu ve sonunda bu pistte yarış kazanmaya başladığı yorumunu yaptı. Aynı zamanda hem şehri hem de pisti bol bol övdü.

En hızlı tur Kimi Räikkönen (Ferrari) tarafından atıldı (1'27.295).

 2008 
2008 Türkiye Grand Prix'sinin kazananı arka arkaya üçüncü kez pol pozisyonundan başlayan Brezilyalı Felipe Massa (Ferrari) oldu.

En hızlı turun sahibi Kimi Räikkönen'di (Ferrari) (1'26.506).

Aynı zamanda yarışta Fisichella ve Nakajima kaza yapmıştır.

 2009 
Brawn GP takımından İngiliz Jenson Button kazanırken Red Bull Racing takımından Avustralyalı Mark Webber ve Alman Sebastian Vettel podyumu tamamlayan isimler oldular.

En hızlı tur yarışın sahibi, yarışın kazananı Jenson Button oldu (1'27.579).

 2010 
Kazanan McLaren pilotu İngiliz Lewis Hamilton, ikinci takım arkadaşı ve vatandaşı Jenson Button ve üçüncü pol pozisyonundan başlayan ve yarışı takım arkadaşı Sebastian Vettel ile çarpışana kadar lider konumda götüren Avustralyalı pilot Mark Webber oldu.

 2011 
Yarışı Red Bull Racing pilotu Sebastian Vettel, takım arkadaşı Mark Webber'ın ve Ferrari pilotu Fernando Alonso'nun önünde, birinci sırada bitirdi. En çok pit stop ve kuru yarışta en çok sollama yapılan yarış unvanını almıştır.

 Sözleşmenin sona ermesi 
küçükresim|sağ|upright=1.36|İlk viraj.
küçükresim|sağ|upright=1.36|Sebastian Vettel, 2009.
7 yıllık sözleşme, 2011'de düzenlenen yarışla sona erdi. Düzenlenmeye devam edilmesi için görüşmeler yapıldı ancak dönemin hükûmeti 20 milyon doların yaklaşık 13 milyon dolarını ödemeyi kabul etmediği için görüşmeler olumsuz sonuçlandı.

2020
küçükresim|sağ|upright=1.36|Alonso ve arkasında Hamilton.
2020 Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın COVID-19 pandemisi nedeniyle büyük ölçüde sekteye uğraması, pek çok yarışın iptal edilmesi, Türkiye'de bir Formula 1 yarışı düzenlenmesini ihtimalini artırdı. Bu süreci genel olarak diğer ülkelere nazaran daha başarılı atlatan bir ülke olan Türkiye'de bir yarış düzenlenebileceği takipçiler tarafından dile getirildi. Pistin 2013 yılından beri sahibi olan İntercity, 29 Temmuz 2020'de yaptığı açıklamada, Formula 1 yönetimiyle görüşmelerin devam ettiğini belirtti.

Sky Sports Italia'nın 15 Ağustos tarihli haberine göre 15 Kasım 2020'de Türkiye'de bir Formula 1 Grand Prix'si düzenlenecek.

17 Ağustos'ta Bloomberg HT'de katıldığı programda Fatih Altaylı, FIA'dan aldığı bilgiye göre %99,9 ihtimalle Türkiye'de seyircili bir yarış düzenleneceğini söyledi. Ayrıca önümüzdeki birkaç sene de yarışların devam edeceğini belirtti.

küçükresim|sağ|upright=1.14|Pit Yolu

24 Ağustos'ta Motorsport Türkiye, 25-28 Ağustos arasında resmî açıklamanın yapılacağını belirterek geri dönüşü doğruladı.

25 Ağustos'ta 2020 Türkiye Grand Prix resmen açıklandı. Grand Prix, 13-15 Kasım arasında düzenlendi. 14 Kasım tarihindeki sıralama turlarında 6. sırayı alan Lewis Hamilton 15 Kasım 2020 tarihindeki yarışı 1. sırada tamamlayarak 7. şampiyonluğunu ilan etmiştir. Böylelikle Lewis Hamilton 7 kez ile en çok şampiyon olan F1 sürücüsü Michael Schumacher'in rekoruna ortak olmuştur. Aynı zamanda Lewis Hamilton aktif olan sürücüler arasında 7 kez ile en çok şampiyon olan isimdir.

Resmî adlar ve sponsorlar
küçükresim|sağ|upright=1.36|Felipe Massa, 2009.
2005, 2010: Türkiye Grand Prix
2006-2008: Petrol Ofisi Türkiye Grand Prix
2009: ING Türkiye Grand Prix
2011, 2020: DHL Türkiye Grand Prix
2021: Rolex Türkiye Grand Prix

 Kazananlar 
küçükresim|sağ|upright=1.36|Albers ve arkasında bir Renault, 2006.
küçükresim|sağ|upright=1.36
 Yıl Bazında 
Tüm Türkiye Grand Prix'leri İstanbul Park'ta yapıldı. 
 Yıl Sürücü Takım Pist Rapor-- Günümüz-2022Düzenlenmedi 2021  Valtteri Bottas Mercedes İstanbul Rapor 2020  Lewis Hamilton Mercedes İstanbul Rapor 2019-2012 Düzenlenmedi 2011  Sebastian Vettel Red Bull Racing İstanbul Rapor 2010  Lewis Hamilton McLaren İstanbul Rapor 2009  Jenson Button Brawn GP İstanbul Rapor 2008  Felipe Massa Scuderia Ferrari İstanbul Rapor 2007  Felipe Massa Scuderia Ferrari İstanbul Rapor 2006  Felipe Massa Scuderia Ferrari İstanbul Rapor 2005  Kimi Räikkönen McLaren İstanbul Rapor

 Birden çok kazanan sürücüler 
Kalın yazılan Sürücüler mevcut sezonda Formula 1 şampiyonasında yarışan sürücülerdir.
 Kazanma Sayısı Sürücü Kazanılan Yıllar 3  Felipe Massa 2006, 2007, 2008 2  Lewis Hamilton 2010, 2020Kaynak:

 Birden çok kazanan markalar (Takımlar) 
Kalın yazılan takımlar, mevcut sezonda Formula 1 şampiyonasında yarışan takımlardır.
 Kazanma Sayısı Constructor Kazanılan Yıllar 3  Ferrari 2006, 2007, 2008 2  McLaren 2005, 2010  Mercedes 2020, 2021Kaynak:

 Birden çok kazanan markalar (Motor Üreticileri) 
Kalın yazılan üreticiler, mevcut sezonda Formula 1 şampiyonasında yarışan üreticilerdir.
 Kazanma Sayısı Üretici Kazanılan Yıllar 5  Mercedes * 2005, 2009, 2010, 2020, 2021 3  Ferrari 2006, 2007, 2008Kaynak:
* 2025 yılında Ilmor tarafından inşa edildi.

Notlar

Kaynakça

Kategori:Türkiye Grand Prix