Martin Scorsese

Martin Marcantonio Luciano Scorsese (; d. 17 Kasım 1942, New York), İtalyan asıllı Amerikalı film yapımcısı, yönetmen ve senaristtir. Yeni Hollywood döneminin önde gelen isimlerinden biri olan Scorsese, Akademi Ödülü, dört BAFTA Ödülü, üç Emmy Ödülü, bir Grammy Ödülü ve üç Altın Küre Ödülü dâhil birçok ödül kazandı. 1997'de AFI Yaşam Boyu Başarı Ödülü, 1998'de Lincoln Center Film Derneği Onur Ödülü, 2007'de Kennedy Center Onur Ödülü, 2010'da Cecil B. DeMille Ödülü ve 2012'de BAFTA Akademi Bağlılık Ödülü ile onurlandırıldı. Dört filmi, “kültürel, tarihî veya estetik açıdan önemli” kabul edilerek Kongre Kütüphanesi tarafından Ulusal Film Arşivi'ne alındı.

Scorsese, 1968 yılında New York Üniversitesi'nin Steinhardt Kültür, Eğitim ve İnsani Gelişim Okulu'ndan Master of Arts derecesi aldı. Yönetmenlikteki ilk filmi Kapımı Çalan Kim? (1967), Chicago Film Festivali'ne kabul edildi. 1970'ler ve 1980'lerde Scorsese'nin filmleri, İtalyan-Amerikan kökenleri ve New York'ta geçen çocukluğu tarafından büyük ölçüde şekillendirildi. Bu yapımlar, maço tavırlı erkekleri merkezine alıyor ve suç, maçoluk, nihilizm ile Katolik suçluluk ve kefaret kavramlarını işliyordu. Yavaş çekim ve donuk karelerin yoğun kullanımı, sesli anlatım, aşırı şiddetin grafik tasviri ve küfürlü dilin serbestçe kullanımı gibi kendine özgü üslubu ise ilk kez Arka Sokaklar (1973) filminde ortaya çıktı.

Scorsese, Robert De Niro'nun sorunlu bir Vietnam gazisini canlandırdığı Taksi Şoförü (1976) filmiyle Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye ödülünü kazandı. De Niro, Scorsese ile Arka Sokaklar (1973), New York, New York (1977), Kızgın Boğa (1980), Kahkahalar Kralı (1982), Sıkı Dostlar (1990), Korku Burnu (1991), Casino (1995), The Irishman (2019) ve Dolunay Katilleri (2023) dâhil olmak üzere on filmde daha çalıştı. Daha sonraki yıllarda Scorsese, Leonardo DiCaprio ile de birçok başarılı projeye imza attı; bunlar arasında New York Çeteleri (2002), Göklerin Hakimi (2004), Köstebek (2006), Zindan Adası (2010) ve Para Avcısı (2013) yer alır. İkili son olarak Dolunay Katilleri (2023) filminde birlikte çalıştı. Ayrıca Scorsese, Geç Saatler (1985), Paranın Rengi (1986), Günaha Son Çağrı (1988), Masumiyet Çağı (1993), Kundun (1997), Hugo (2011) ve Sükût (2016) filmlerinin de yönetmenliğini üstlendi.

Televizyon çalışmalarında Scorsese, HBO dizileri Boardwalk Empire (2010-2014) ve Vinyl (2016) ile HBO belgeseli Public Speaking (2010) ve Netflix belgesel dizisi Pretend It's a City (2021) için bölümler yönetti. Ayrıca The Last Waltz (1978), No Direction Home (2005) ve Shine a Light (2008) gibi birçok rock belgeselinin yönetmenliğini yaptı. A Personal Journey with Martin Scorsese Through American Movies (1995) ve My Voyage to Italy (1999) belgesellerinde ise film tarihini araştırdı. Filmlerin korunması ve restorasyonunun savunucusu olan Scorsese, bu amaçla 2007'de Dünya Sinema Vakfı'nı kurdu.

 Yaşamı 
 İlk yılları 

Martin Scorsese New York'ta doğmuştur. Babası Luciano Charles Scorsese (1900-1993) ve annesi Catherine Scorsese'dir (1912-1997), İtalyan-Amerikan aileden gelmektedir. Çocukluğu astım hastalığıyla mücadele ile geçmiştir. 1960 yılında New York Üniversitesi Sinema Bölümüne girdi. 1964 yılında mezun oldu ve 1966'da New York Üniversitesinden film dalında master derecesi aldı.

 Kariyeri 
Amerikan yeni dalga akımının önemli temsilcilerinden biridir ve sinematografik mimarisinin yanı sıra, temel dramatik arayışları olan Hristiyanlık, suç, adalet ve şiddet unsurlarını işleyen  hikâye ve karakterleri ile başarılı olmuştur. Goodfellas ve Casino filmlerinde kullandığı, ortadan ya da sondan başlayarak anlatma tarzıyla bütünleşmiştir.

Geçmişte birçok filmde Robert De Niro, Joe Pesci ve Harvey Keitel ile çalışan yönetmen, son dönemdeki Gangs of New York, The Aviator, The Departed, Shutter Island, The Wolf Of Wall Street filmlerinde Leonardo DiCaprio ile çalışmıştır.

1970'lerde sinemanın en önemli isimleri olan Brian De Palma, Francis Ford Coppola, George Lucas, and Steven Spielberg gibi yönetmenler ile arkadaş oldu. Robert De Niro'yu Scorsese ile tanıştıran kişi ise Brian De Palma'dır.

Ayrıca Michael Jackson'ın Bad klibini yöneterek büyük sükse yapmıştır.

 Filmleri 
 Yönetmen olarak 
 Yıl  Film  Oscar Adaylığı Sayısı  Kazanılan Oscar Sayısı  1963  What's a Nice Girl Like You Doing in a Place Like This?   1964  It's Not Just You, Murray!   1967  Büyük Tıraş (The Big Shave)   Who's That Knocking at My Door   1970  Street Scenes   1972  Boxcar Bertha   1973  Mean Streets   1974  Italianamerican   Alice Doesn't Live Here Anymore  3  1  1976  Taxi Driver  4  0 1977  New York, New York   1978  The Last Waltz   1980  Raging Bull  8  2  1983  The King of Comedy   1985  Geç Saatler (After Hours)   1986  The Color of Money  4  1  1988  The Last Temptation of Christ  1  0 1989  New York Stories   1990  Goodfellas  6  1  1991  Cape Fear  2  0 1993  Masumiyet Çağı  5  1  1995  Casino (film)  1  0 1997  Kundun  4   1999  Bringing Out the Dead   2002  Gangs of New York  10  0 2004  The Aviator  11  5  2005  No Direction Home: Bob Dylan 4 (Emmy)  1 (Emmy) 2006  The Departed  5  4  2007  The Key to Reserva (kısa)    2008  Shine a Light   2009  Shutter Island    2011  Hugo  11  52013The Wolf of Wall Street52015Audition (kısa film)2016Silence12019The Irishman2023Killers of the Flower Moon

 Robert De Niro'nun oynadığı Scorsese Filmleri 

 1973: Mean Streets (Johnny Boy)
 1976: Taxi Driver (Travis Bickle)
 1977: New York, New York (Jimmy Doyle)
 1980: Raging Bull (Jake La Motta)
 1983: The King of Comedy (Rupert Pupkin)
 1990: Goodfellas (James 'Jimmy' Conway)
 1991: Cape Fear (Max Cady)
 1995: Casino (Sam 'Ace' Rothstein)
 2019: The Irishman (Frank 'The Irishman' Sheeran)
 2023: Killers of the Flower Moon (William Hale)

Ayrıca 1993 yapımı Mad Dog and Glory adlı filminde yapımcılığını üstlenmiştir.

 Ödülleri 
 1976: Cannes Film Festivali, Altın Palmiye, Taxi Driver
 1976: Los Angeles Film Critics Association Yeni Jenerasyon Ödülü
 1976: National Society of Film Critics, En iyi yönetmen, Taxi Driver
 1980: National Society of Film Critics, En iyi yönetmen, Raging Bull
 1985: Bağımsız Ruh Ödülleri, En İyi Yönetmen, Geç Saatler (After Hours)
 1986: Cannes Film Festivali, En İyi Yönetmen, Geç Saatler (After Hours)
 1990: Venice Film Festivali, En iyi yönetmen, GoodFellas
 1990: Los Angeles Film Critics Association, En iyi yönetmen, GoodFellas
 1990: New York Film Critics Circle, En iyi yönetmen GoodFellas
 1990: National Society of Film Critics, En iyi yönetmen, GoodFellas
 1990: BAFTA, En İyi Yönetmen, GoodFellas
 1990: BAFTA, En İyi Uyarlama Senaryo, GoodFellas
 1993: National Board of Review, En iyi yönetmen, Masumiyet Çağı
 1993: Independent Feature Project Gotham Award, Hayat Boyu Başarı Ödülü
 1993: BAFTA Britannia
 1995: American Society of Cinematographers Yönetim Kurulu Ödülü
 1995: Venedik Film Festivali Golden Lion Award, Yaşamboyu Başarı Ödülü
 1995: ShowEast Cecil B. DeMille Award, Yaşamboyu Başarı Ödülü
 1996: Artists Rights Foundation: John Huston Award for Artists Rights
 1997: American Film Institute, Yaşamboyu Başarı Ödülü
 2003: Altın Küre Ödülleri, En İyi Yönetmen, Gangs of New York
 2007: Oscar, En İyi Yönetmen, The Departed
 2009: Altın Küre Ödülleri, Altın Küre Cecil B. DeMille Ödülü

 Yıl Film Oscar adaylık Oscar kazanan Altın Küre adaylık Altın Küre kazanan BAFTA adaylık BAFTA kazanan 1974 Alice Doesn't Live Here Anymore31274 1976 Taxi Driver42731977 New York, New York421980 Raging Bull827142 1983 The King of Comedy51 1985 Geç Saatler (After Hours)11 1986 The Color of Money4121988 The Last Temptation of Christ121990 Goodfellas61575 1991 Cape Fear222 1993 Masumiyet Çağı514141 1995 Casino121 1997 Kundun41 2002 Gangs of New York1052121 2004 The Aviator11563144 2006 The Departed54616 2011 Hugo11531922013The Wolf of Wall Street52142016Silence1 Toplam 81 20 56 11 84 23

Birlikte çalıştığı oyuncular
<small>

   Aktör/Aktris
 ! Who's That Knocking at My Door (1968)
 ! Boxcar Bertha (1972)
 ! Mean Streets (1973)
 ! Alice Doesn't Live Here Anymore (1974)
 ! Taxi Driver (1976)
 ! New York, New York (1977)
 ! Raging Bull (1980)
 ! The King of Comedy (1983)
 ! Geç Saatler (After Hours)
 ! The Color of Money (1986)
 ! The Last Temptation of Christ (1988)
 ! Goodfellas (1990)
 ! Cape Fear (1991)
 ! Masumiyet Çağı (1993)
 ! Casino (1995)
 ! Kundun (1997)
 ! Bringing Out the Dead (1999)
 ! Gangs of New York (2002)
 ! The Aviator (2004)
 ! The Departed (2006)
 ! Shutter Island (2010)
 ! Hugo (2011) Victor Argo
 |
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | Alec Baldwin
 |
 | 
 | 
 |
 | 
 |
 |
 |
 | 
 |
 | 
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 |
 | Robert De Niro
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | Leonardo DiCaprio
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | Barbara Hershey
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | Harvey Keitel
 | 25px|merkez
 |
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | Ben Kingsley
 | 
 |
 | 
 | 
 | 
 |
 |
 |
 |
 |
 | 
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez Emily Mortimer
 | 
 |
 | 
 | 
 | 
 |
 |
 |
 |
 |
 | 
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez Murray Moston
 |
 |
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | Harry Northup
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | Joe Pesci
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | Catherine Scorsese
 | 25px|merkez
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | Charles Scorsese
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 |
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | Frank Sivero
 |
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 | Frank Vincent
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | Ray Winstone
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 | 
 |
 |
 |
 |
 | 
 |
 |
 | 
 |
 |
 |
 |
 | 25px|merkez
 |
 | 25px|merkez
</center>

</small>

 Notlar 

 Kaynakça 

Dış bağlantılar



 Martin Scorsese Bibliography (via UC Berkeley)
 They Shoot Pictures, Don't They?
 Martin Scorsese Life in Pictures Interview recorded at BAFTA London - 2010
 Scorsese interviews on BBC
 1999 Princeton Q&A lecture (RealMedia video)
 Podcast: Scorsese Discusses His Digital Workflow Techniques
 Martin Scorsese's response to a Proust Questionnaire 


Kategori:1942 doğumlular
Kategori:Flushing, Queens doğumlular
Kategori:Amerikalı film yönetmenleri
Kategori:Amerikalı film yapımcıları
Kategori:Amerikalı belgeselciler
Kategori:İtalyan asıllı Amerikalılar
Kategori:Cannes Film Festivali En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yönetmen Altın Küre Ödülü sahipleri
Kategori:Çevrimiçi Sinema Eleştirmenleri Topluluğu En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yönetmen Los Angeles Sinema Eleştirmenleri Derneği Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yönetmen National Board of Review Ödülü sahipleri
Kategori:Cecil B. DeMille Onur Ödülü sahipleri
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:BAFTA En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri
Kategori:New York Film Eleştirmenleri Birliği En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yönetmen Chicago Sinema Eleştirmenleri Derneği Ödülü sahipleri
Kategori:BAFTA Los Angeles Britanya Ödülleri sahipleri
Kategori:BAFTA En İyi Uyarlama Senaryo Ödülü sahipleri
Kategori:BAFTA Akademi Bağlılık Ödülü sahipleri
Kategori:Boston Film Eleştirmenleri Derneği En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yönetmen Bağımsız Ruh Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Uyarlama Senaryo National Board of Review Ödülü sahipleri
Kategori:Yaşam Boyu Başarı Altın Aslan Ödülü sahipleri
Kategori:César Onur Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Uyarlama Senaryo Chicago Sinema Eleştirmenleri Derneği Ödülü sahipleri
Kategori:Légion d'honneur sahipleri
Kategori:En İyi Sinema Filmi Altın Küre Ödülü - Drama (Yapımcı) sahipleri
Kategori:Altın Küre ödüllü yapımcılar
Kategori:David O. Selznick Sinema Dalında Başarı Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Senaryo Chicago Sinema Eleştirmenleri Derneği Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yönetmen Detroit Sinema Eleştirmenleri Topluluğu Ödülü sahipleri
Kategori:George Pal Anma Ödülü sahipleri
Kategori:Dallas-Fort Worth Film Eleştirmenleri Birliği En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yönetmen National Society of Film Critics Ödülü sahipleri
Kategori:AFI Yaşam Boyu Başarı Ödülü sahipleri
Kategori:Onursal Altın Ayı sahipleri
Kategori:Primetime Emmy Ödülü sahipleri
Kategori:Amerikalı televizyon yönetmenleri
Kategori:Directors Guild of America Ödülü sahipleri
Kategori:Amerikalı erkek senaristler
Kategori:Amerikalı erkek dizi oyuncuları
Kategori:21. yüzyılda Amerikalı erkek oyuncular
Kategori:20. yüzyılda Amerikalı erkek oyuncular
Kategori:Amerikalı erkek seslendirme sanatçıları
Kategori:Altın Palmiye Ödülü kazanan yönetmenler