MEB 100 temel eser listesi (ilköğretim)

İlköğretim Okullarında Okutulacak 100 Temel Eser, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığının ilköğretim kurumlarındaki öğrencilere hem Türkçe dersi müfredatı ile ilişkilendirilerek okutulması hem de boş zamanlarını değerlendirmek üzere öncelikle başvurabilecekleri kaynak eserler olarak tavsiye edilmesi için 2005 yılında yayımladığı bir edebi eser listesidir.

Yaklaşık bir yılda hazırlanan bu liste, Millî Eğitim Bakanı Doç. Dr. Hüseyin Çelik tarafından 15 Temmuz 2005'te kamuya açıklanmış, 4 Ağustos 2005'te yayımlanan bir genelgeyle de 81 ilin valiliklerine duyurulmuştur.

Esasen 5, 6, 7 ve 8. sınıflara yönelik olarak ve "Türk edebiyatı", "Hazırlatılacak eserler" ve "Dünya edebiyatı" başlıkları altında derlenmiş olan kitapların seçiminde, aynı bakanlığın ortaöğretim için yapmış ve 19 Ağustos 2004'te bir genelgeyle kamuya duyurmuş olduğu 100 Temel Eser çalışmasında olduğu gibi, tartışma konusu olmaması için "Türk Edebiyatı" başlığı altında yaşayan yazarların eserlerine yer verilmemiştir. Ayrıca, kamuya ilk açıklanan listede sonradan değişikliğe gidilmiştir.* "Dünya Edebiyatı" kitapları arasında yer alan, Antoine de Saint-Exupery'nin Küçük Prens ve "Türk Edebiyatı" kitapları arasında yer alan ve İbrahim Zeki Burdurlu'nun listede yer alan iki eserinden biri olan Anılardan Öyküler çıkarılmıştır. Çıkarılanların yerine, "Mehmet Âkif Ersoy’dan Seçmeler" ve "Necip Fazıl Kısakürek’ten Seçmeler" adlı eserler eklenmiştir.

 "Türk Edebiyatı" kitapları arasında yer alan Barbaros Hayreddin Geliyor adlı kitap, 2012 yılında bir Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenin başvurusu değerlendirilerek "müstehcen ifadelerin yer aldığı, çocukları şiddete özendirdiği" gerekçesiyle 2012'de listeden çıkarılmıştır.
 "Türk Edebiyatı" kitapları arasında yer alan Yonca Kız adlı kitap, Edirne Roman Eğitim Gönüllüleri Derneğinin de içinde yer aldığı Sivil Toplum Kamu Diyalog grubunun girişimleriyle, içeriğinde öğrenci seviyesine uygun olmayan davranış ve olumsuz ifadelerin yer aldığı gerekçesiyle listeden çıkarılmıştır.

 Tartışmalar 
MEB'in ücretsiz dağıtmayacağı ve piyasadan temin edilecek olan İlköğretim Okullarında Okutulacak 100 Temel Eser'in kamuya açıklanmasının ardından, eserlerin listeye dahil edilme kriterleri, dahil edilen ve ilköğretime yönelik olarak hazırlanan (çeviri vb.) eserlerin nitelikleri vb. konularda çeşitli tartışmalar yaşanmış ve yaşanmaktadır. Bunlar şöyle özetlenebilir:
 Listedeki eserleri çok sayıda yayınevinin hazırlaması ve piyasaya sürmesiyle birlikte, standart olmayan içeriğe sahip çok sayıda sürümün ortaya çıkması ve bunlardan
 çeviri eserlerde eksiltme, indirgeme ya da ideolojik uyarlama ve/veya söylem bulunabiliyor.
bilmece, deyim ve mâni içerenlerde ise küfür ve argo kullanılabiliyor olması:aktifhaber.com EğitimGazetesi''nde, 11.09.2006 tarih ve 100 Temel Eser Toplantı(sı)na Katılmadı başlıklı haber
Listenin hazırlanması sırasında, bu çalışma için oluşturulmuş olan kurula MEB tarafında baskı yapıldığına yönelik iddiaların ortaya çıkması:
Listede, "polemik konusu olmaması için", "Türk Edebiyatı" başlığı altında yaşayan yazarların eserlerine yer verilmemesi
Bu tartışmalara MEB, basın açıklama ve duyurularıyla katılmıştır.

 Eserler 
Kamuoyuna ilk açıklandığı haliyle eserlerin listesi şöyledir:
EserYazarMilliyetTürİlk basımAçıklamaDede Korkut KitabıTE İlköğretim için uyarlamaMesnevîMevlânâ Celâleddîn-i RûmîTE Seçme hikâyeler / İlköğretim çocukları için seçme hikâyelerKaragöz ile HacivatTE İlköğretim için seçme hikâyelerVatan Yahut SilistreNamık KemalTE1872Ömer’in ÇocukluğuMuallim NaciTE1890GulyabaniHüseyin Rahmi GürpınarTE1912ŞerminTevfik FikretTE1914Altın IşıkZiya GökalpTE1923Yalnız EfeÖmer SeyfettinTE1918Çocuk Şiirleriİbrahim Alaattin GövsaTE1911Hep O ŞarkıYakup Kadri KaraosmanoğluTE1956Peri Kızı ile Çoban HikayesiOrhan Seyfi OrhonTE1919Uluç ReisHalikarnas BalıkçısıTE1962Damla DamlaRuşen Eşref ÜnaydınTE1928Bağrıyanık ÖmerMahmut YesariTEDomaniç Dağlarının YolcusuŞükûfe NihalTE1946Evvel Zaman İçindeEflatun Cem GüneyTE1951Cumhuriyet Öncesi Yazarlardan Çocuklara HikayelerMehmet SeydaTEGururlu PeriMehmet SeydaTEAkın (tiyatro)Faruk Nafiz ÇamlıbelTE1932Havaya Uçan AtPeyami SafaTE1925Benim Küçük DostlarımHalide Nusret ZorlutunaTE1948Sevdalı BulutNâzım HikmetTE1967KuklacıKemalettin TuğcuTEYer Altında Bir ŞehirKemalettin TuğcuTEArif Nihat Asya'dan Seçme ŞiirlerArif Nihat AsyaTESait Faik Abasıyanık'tan Seçme HikâyelerSait Faik AbasıyanıkTEKoçyiğit KöroğluAhmet Kutsi TecerTEAz Gittik Uz GittikPertev Naili BoratavTE1969Aritmetik İyi Kuşlar PekiyiCemal SüreyaTE1993Çocuklara ŞiirlerVehbi Cem AşkunTE87 OğuzRakım ÇalapalaTE1933Yonca KızKemal BilbaşarTE1971 **"İçeriğinde öğrenci seviyesine uygun olmayan davranış ve olumsuz ifadelerin yer alması" gerekçesiyle 2014 yılında listeden çıkarıldı.Bitmeyen GeceMithat EnçTEHalime KaptanRıfat IlgazTE1972Gümüş KanatCahit UçukTE1962Vatan ToprağıMükerrem Kamil SuTEBarbaros Hayrettin GeliyorFeridun Fazıl TülbentçiTE *Bir Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenin başvurusu değerlendirilerek "müstehcen ifadelerin yer aldığı, çocukları şiddete özendirdiği" gerekçesiyle 2012'de listeden çıkarıldı.Eşref SaatiŞevket RadoTENasreddin Hoca HikâyeleriOrhan VeliTE1949İnci’nin MaceralarıOrhan KemalTEAllı ile FırfırıOğuz TanselTETiryaki SözleriCenap ŞahabettinTEKeloğlan MasallarıTahir AlanguTE1967Billur Köşk MasallarıTahir AlanguTE1961OsmancıkTarık BuğraTE1983Balım Kız Dalım OğulCeyhun Atuf KansuTE1971FalakaAhmet RasimTE1927Bir Gemi Yelken AçtıAli Mümtaz ArolatTEÜç Minik SerçemNecati CumalıTE1990Memleket Şiirleri AntolojisiOsman AttilâTEÜlkemin Efsaneleriİbrahim Zeki BurdurluTEAnılarda Öykülerİbrahim Zeki BurdurluTE Listenin ilk yayımlanışında bulunmasına rağmen, sonradan çıkarılmış olan eserler. Yerlerine, "Mehmet Akif Ersoy’dan Seçmeler" ve "Necip Fazıl Kısakürek’ten Seçmeler" adlı eserler eklenmiştir.Aldı Sözü AnadoluMehmet ÖnderTEGöl Çocuklarıİbrahim ÖrsTEMiskinler TekkesiReşat Nuri GüntekinTE1946Tanrı MisafiriReşat Nuri GüntekinTE1927Ötleğen KuşuHalil KaragözTEArılar OrdusuBekir YıldızTEYankılı KayalarYılmaz BoyunağaTEYürekdede ile PadişahCahit ZarifoğluTESerçe KuşCahit ZarifoğluTEBir Küçük Osmancık VardıHasan Nail CanatTEKüçük PrensAntoine de Saint-ExuperyDE1943 çıkarıldıŞeker PortakalıJose Mauro de VasconcelosDE1968Oliver TwistCharles DickensDE1838Alice Harikalar ÜlkesindeLewis CarrollDE1865Gülliver’in GezileriJonathan SwiftDE1726Define AdasıRobert Louis StevensonDE1883Robin HoodHoward PyleDE1883Tom SawyerMark TwainDE1876Ezop MasallarıEzopDEAndersen Masalları I-IIHans Christian AndersenDEÜç SilahşörlerAlexandre DumasDE1844La Fontaine'den SeçmelerJean de La FontaineDEPinokyoCarlo CollodiDESeksen Günde DevriâlemJules VerneDE1872İnciJohn SteinbeckDE1947Beyaz YeleRené GuillotDEPeter PanJames Matthew BarrieDE1860Uçan SınıfErich KastnerDE1933Yağmur Yağdıran KediMarcel AyméDEÖlümsüz AileNatalie BabbittDEYaşlı Adam ve DenizErnest HemingwayDE1952Mutlu PrensOscar WildeDE1888Şamatalı KöyAstrid LindgrenDEMomoMichael EndeDE1973HeidiJohanna SpyriDE1880İnsan Ne İle YaşarLeo TolstoyDE1885Sol AyağımChristy BrownDE1954HikayelerAnton ÇehovDEDeğirmenimden MektuplarAlphonse DaudetDE1869PollyannaEleanor PorterDE1913TekerlemelerHETürkçede DeyimlerHETürk Atasözlerinden SeçmelerHETürk Bilmecelerinden SeçmelerHETürk Ninnilerinden SeçmelerHETürkülerden SeçmelerHETürk Manilerinden SeçmelerHE

 Ayrıca bakınız 
 MEB 100 temel eser listesi (ortaöğretim)

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Hayırlı sabahlar Hans!, Radikal, 19 Ağustos 2006
 MEB tavsiyeli korsan kitap serisi, Radikal, 27 Mart 2008

Kategori:Çocuk kitapları
Kategori:Kitap listeleri