Kani Karaca

Kani Karaca (1930, Adana - 29 Mayıs 2004, İstanbul), Türk hâfız ve mevlithandır. İstanbul tilavet geleneğinin son temsilcisi idi.

 Yaşamı 
Kâni Karaca, 1930'da Adana'nın Karataş ilçesine bağlı Adalı Köyü'nde doğmuştur. Babası Durmuş Ali Bey, annesi Zeynep Hanım'dır. Küçük yaşta bir kazada gözlerini kaybetti. Küçük yaşta babasını kaybetti ve ardından annesi yeniden evlendi. Teyzesi bakımını üstlendi.

 Mûsikî Eğitimi 
6-7 yaşında Kur'ân ve musiki ile tanışmıştır. İlkokulda okurken, aynı zamanda köyün imamı olan öğretmeninden ders alarak Kur'an'ı hıfz etti. 9 yaşına geldiğinde Ali Efendi'de hâfızlığını tamamlamıştır. Mukâbele okumaları çevrede birçok kişi tarafından beğenilmiştir. Abdi Efendi ile tanışmış ve nazarî eğitiminin ilk adımlarını onunla atmaya başlamıştır. Bu eğitimlerden sonra birkaç Türk ocağında konser vermeye başlamıştır.

1950'de İstanbul'a geldi. Bir süre Sadettin Kaynak'la çalışarak üslûp ve tavır bilgileri öğrendi. Dinî mûsikî çalışmalarını daha sonra, üslûp ve tavır yönünden çok etkilendiği Yeraltı Camii imamı ve hatibi ünlü hafız Ali Üsküdarlı'nın öğrencisi olarak sürdürdü.

Hocaları hafız Ali Üsküdarlı, hafız Sadettin Kaynak, Halil Nuri Poyraz, Sadettin Heper idi. Radyo programları, konserler, kudüm öğretmenliği, mevlidhanlık ile 50'lerin sonundan 2004 yılındaki ölümüne kadar Türk musikisinin çok çeşitli türlerinde eserler verdi. Mevlana anma törenlerinde vazgeçilmez bir yeri vardı.

 Gözlerinin Âmâ Olması 
Gözlerinin âmâ olması ile ilgili birçok rivayet vardır. Fakat oğlu ile yapılan 2016 yılında yapılan röportaj en önemli kaynaktır ki burada annesi tarafından göz çapaklanmasına karşı kullanılan bir kocakarı ilacının gözünde uzun süre tutulması ile gözlerinin zarar gördüğü belirtilir. Babası, Durmuş Ali Ağa, ilk karısı Döndü Karaca'nın üzerine Zeynep Kadın'ı kaçırarak imam nikâhı ile nikâhına almıştır. Zeynep kadın ile resmi nikâhı olmamıştır. Zeynep kadın'dan olan çocukları Kani Karaca gibi hep Döndü Karaca'nın üzerine kayıtlıdır. Kani Karaca'nın nüfus cüzdanında anne ismi Döndü'dür. Kani Karaca, babası ölünce kendi annesiyle kalmaya başlamıştır. Fakat annesi canlı canlı gömmeye kalkmış, istememiştir. Üvey annesi ve köylüler son anda kurtarmıştır. Sonra halası sahip çıkıp yetişmesine vesile olmuştur.

İstanbul tilavet geleneğinin son temsilcisi idi. Doğaçlama üstadı Kani Karaca şarkı formu dışında Kur'an, mevlid, kaside, gazel, ezan, semai okudu.

 Eserleri 
 Destegül (2000)
 Mevlana Dede Efendi (2005) Kalan M.
 Ottoman Classical Music
 Kuranı Kerim (2001, audio cd) EMI.
 Şevku Tarab Vechi arazbar dilkeşide tahirbuselik bayatiaraban rahatül ervah takımları (1999). Kalan M.
 Mevlid, Kalan M.
 Musique Classique Ottomane (Kudsi Erguner ve Aka Gündüz ile) Orkestra M.
 Aşk İle, with love, Türk dini musiki formları (2002, kitap ve 2 cd) Pan Y.
 Tekbir, durak, naat ve salavatlar (2001) EMI Records.
 Kani Karaca Belgeseli, haz: Mehmet Eryılmaz, Boyut Y.

Kaynakça

Kategori:Müzisyenler
Kategori:Sanatçı listeleri
Kategori:Adana ili doğumlular
Kategori:1930 doğumlular
Kategori:2004'te ölenler
Kategori:Edirnekapı Şehitliği'ne defnedilenler
Kategori:Türkiye'de kanserden ölenler
Kategori:Kör müzisyenler
Kategori:Türk körler