Avrupa Altın Ayakkabı

Avrupa Altın Ayakkabı, UEFA üyesi ülkelerin birinci seviye ulusal futbol liglerinde sezon içinde attığı golün, lige ait katsayıyla çarpılmasıyla oluşturulan puan sistemine göre en çok puan toplayan futbolculara verilen ödüldür. Ödül, krampon şeklinde bir heykeldir. İlk kez 1967-68 sezonu sonrasında Fransız L'Équipe dergisi tarafından verilmeye başlanan ödüle 1990-91 sezonundan sonra ara verilmiş, 1996-97 sezonundan itibaren ise European Sports Media tarafından dağıtılmaya başlanmıştır.

1968-1991 yılları arasında ödül, UEFA üyesi ülkelerin birinci seviye ulusal liglerinde en çok gol atan futbolcuya verilmekteydi. 1968'deki ilk ödülü, Benfica formasıyla ligde 42 gol atan Eusébio kazandı. 1990-91 sezonu sonrasında Kıbrıs Futbol Federasyonu, liglerinde bir futbolcunun 40 gol attığını iddia ederek (liglerinin gol krallığını 19 golle iki futbolcu paylaşmasına rağmen) 34 golle ödülü kazanan Darko Pançev'in kazanmasına itiraz etti. Bu olayın ardından L'Équipe, ödülü vermemeye karar verdi. 1996-97 sezonundan itibaren European Sports Media, kolay liglerle zor ligleri birbirinden ayıracak bir puanlama sistemiyle ödülü vermeye başladı. Bu puanlamada her ligden en başarılı takımların katıldığı UEFA kupalarındaki geçmiş beş sezona bakılarak oluşturulan UEFA katsayılarına göre belirlenen lig sıralaması esas alınmaktaydı. Bu sıralamada en üstte yer alan beş ligde atılan gol sayısı 2 ile, 6 ila 21. sıra arasında yer alan liglerde atılan gol sayısı 1,5 ile, diğer liglerde atılan gol sayısı ise 1 ile çarpılmaktaydı. Yeni sistem sonrasında günümüze dek iki futbolcu, Scottish Premier League'den Henrik Larsson (2000-01) ve Primeira Liga'dan Mário Jardel (1998-99, 2001-02), en iyi beş ligde yer almayıp bu ödülü kazandı.

1991'e olan kadar süreçte Eusébio (1967-68, 1972-73), Gerd Müller (1969-70, 1971-72), Dudu Georgescu (1974-75, 1976-77) ve Fernando Gomes (1982-83, 1984-85) bu dönemde birden çok kez ödül kazanan isimler olmuştu. 1996-97 sezonuyla başlayan sistemde ise altı kez ile Lionel Messi (2009-10, 2011-12, 2012-13, 2016-17, 2017-18, 2018-19), ödülü en çok kazanan oyuncu konumundadır. Cristiano Ronaldo (2007-08, 2010-11, 2013-14, 2014-15), Mário Jardel (1998-99, 2001-02), Thierry Henry (2003-04, 2004-05), Diego Forlán (2004-05, 2008-09) ve Luis Suárez (2013-14, 2015-16) ise ödülü birden fazla kez kazanan isimlerdi. Messi ayrıca, ödülü üç sezon art arda kazanan tek isim konumundadır. 1989-90'da otuz sekizer gol atan Hristo Stoiçkov ile Hugo Sánchez, 2004-05'te yirmi beşer gol atan Thierry Henry ile Diego Forlán ve 2013-14'te otuz birer gol atan Luis Suárez ve Cristiano Ronaldo o sezonun ödülünü paylaştı.

Kulüpler açısından, üç futbolcusu toplamda sekiz kez ödül kazanan Barcelona, bu alanda en başarılı kulüp konumundadır. Liglere göre ise on beş kez ödül kazanan ismi çıkartan La Liga en başarılı ligdir. 3 farklı oyuncu ile 8 kez ödülü kazanan Portekizli futbolcular, milletlere göre kazanılan ödüller sıralamasında ilk sırada yer almaktadır.

 Kazananlar 
küçükresim|1968'de ödülü kazanan ilk isim olan Eusébio, 1973'te de ikinci kez ödülü kazanmıştır.
sağ|küçükresim|Gerd Müller ödülü birden çok kez kazanan ilk isim. (1970 ve 1972'de).
sağ|küçükresim|Lionel Messi altı kezle ödülü en fazla kez kazanan isim. (2010, 2012, 2013, 2017, 2018 ve 2019'da).
sağ|küçükresim|Cristiano Ronaldo dört kezle ödülü en fazla kez kazanan ikinci isim. (2008, 2011, 2014 ve 2015'te).
Oyuncu Oyuncunun ödülü kaçıncı kez kazandığını gösterir ^Kazanan futbolcunun takımı lig şampiyonu olmuştur

SezonYıllar FutbolcuKulüpLigGol sayısıPuan Ödül L'Équipe tarafından verilmiştir1967-68 EusébioBenfica ^-1968-69 Petar JekovPFK CSKA ^ Prva Liga-1969-70 Bayern München Bundesliga-1970-71 Marseille ^ Ligue 1-1971-72  Bayern München ^  Bundesliga-1972-73 Eusébio Benfica ^ Primeira Liga-1973-74 Sporting ^ Primeira Liga-1974-75 Dinamo București ^ Divizia A-1975-76 Omonia Nicosia ^ A' Katigorias-1976-77  Dinamo București ^ Divizia A-1977-78 Rapid Wien  Bundesliga-1978-79 AZ  Eredivisie-1979-80 Lierse  Eerste klasse-1980-81 Botev Plovdiv  Prva Liga-1981-82 Ajax ^ Eredivisie-1982-83 Porto  Primeira Liga-1983-84 Liverpool ^ English Football League-1984-85  Porto ^ Primeira Liga-1985-86 Ajax  Eredivisie-1986-87 Austria Wien Bundesliga-1987-88 Galatasaray ^ 1. Futbol Ligi-1988-89 Dinamo București  Divizia A-1989-90 Real Madrid ^ La Liga- PFK CSKA ^ A PFG1990-91 Crvena zvezda ^ Prva Liga-1991-1996 Ödül European Sports Media tarafından verilmiştir1996-97 RonaldoBarcelona La Liga1997-98 SBV Vitesse Eredivisie1998-99 Porto Primeira Liga1999-2000 Sunderland Premier League2000-01 Celtic ^ Scottish Premier League2001-02  Sporting ^ Primeira Liga2002-03 Deportivo La Coruña La Liga2003-04 Arsenal ^ Premier League2004-05  Arsenal  Premier League Villarreal La Liga2005-06 Fiorentina Serie A2006-07 Roma Serie A2007-08 Manchester United ^ Premier League2008-09  Atlético Madrid La Liga2009-10 Barcelona ^ La Liga2010-11  Real Madrid  La Liga2011-12  Barcelona  La Liga2012-13  Barcelona ^ La Liga2013-14 Liverpool Premier League  Real Madrid La Liga2014-15  Real Madrid La Liga2015-16  Barcelona ^ La Liga2016-17  Barcelona La Liga2017-18  Barcelona ^ La Liga2018-19  Barcelona ^ La Liga2019-20 Lazio Serie A2020-21 Bayern München ^ Bundesliga2021-22  (2)Bayern München ^ Bundesliga2022-23  Manchester City ^ Premier League2023-24  Bayern München ^ Premier League2024-25 Real Madrid ^  La Liga

 Birden fazla kazananlar 
FutbolcuToplamSezonlarKulüp 2009-10, 2011-12, 2012-13, 2016-17, 2017-18, 2018-19Barcelona (6) 2007-08, 2010-11, 2013-14, 2014-15Manchester United (1), Real Madrid (3) 1969-70, 1971-72 Bayern Münih (2) Eusébio1967-68, 1972-73Benfica (2) 1974-75, 1976-77Dinamo București (2) 1982-83, 1984-85 Porto (2) 1998-99, 2001-02 Porto (1), Sporting (1) 2003-04, 2004-05Arsenal (2) 2004-05, 2008-09 Villarreal (1), Atlético Madrid (1) 2013-14, 2015-16Liverpool (1), Barcelona (1) 2020-21, 2021-22Bayern München (2)

 Kulübe göre kazananlar 
KulüpToplamFutbolcu Barcelona 8 3 Bayern München 5 3 Real Madrid 5 3 Dinamo București 3 2 Porto 3 2 Liverpool 2 2 Sporting 2 2 PFK CSKA  2 2 Ajax 2 2 Rangers 2 1 Benfica 2 1 Arsenal 2 1 Marseille 1 1 Omonia Nicosia 1 1 Rapid Wien 1 1 AZ 1 1 Lierse 1 1 Botev Plovdiv  1 1 Austria Wien 1 1 Galatasaray 1 1 Crvena zvezda 1 1 Porthmadog 1 1 Homenetmen 1 1 Zestafoni 1 1 SBV Vitesse 1 1 Sunderland 1 1 Deportivo La Coruña 1 1 Villarreal 1 1 Fiorentina 1 1 Roma 1 1 Manchester City 1 1 Manchester United 1 1 Atlético Madrid 1 1 Celtic 1 1 Lazio 1 1

 Millete göre kazananlar 
ÜlkeToplamOyuncu  8 3  7 2  4 4  4 2  3 3  3 3  3 2  3 2  3 2  2 2  2 2  2 2  2 2  2 1  2 1  2 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1

 Lige göre kazananlar 
LigToplamOyuncu  La Liga 16 8  Premier League 7 6  Primeira Liga 7 4  Bundesliga 5 3  Eredivisie 4 4  Prva Liga 3 3  Serie A 3 3  Premier Division 3 2  Divizia A 3 2  Bundesliga 2 2  Ligue 1 1 1  First Division 1 1  Eerste klasse 1 1  Süper Lig 1 1  Prva Liga 1 1  Premier League 1 1  Bardzraguyn humb 1 1  Erovnuli Liga 1 1  A' Katigorias 1 1

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Golden Boot: Actual Standing  

Kategori:Avrupa futbol ödülleri
Kategori:1967'de oluşturulan ödüller