Vedat Dalokay

Vedat Ali Dalokay (10 Kasım 1927, Elazığ – 21 Mart 1991, Kırıkkale), mimar ve siyasetçi, eski Ankara  Belediye Başkanı.

 Yaşamı 
İlk, orta ve lise öğrenimini memleketi Elazığ'da tamamlayan Dalokay, 1949 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ni bitirdi. 1950-1951 yılları arasında PTT ve Bayındırlık Bakanlığı'nda mimar olarak görev yaptı. 1951-1952 yılları arasında Paris'teki Sorbonne Şehircilik Enstitüsü'nde lisansüstü çalışması yaptı. 1954 yılında Ankara'da kendi mimarlık atölyesini kurdu. 1964-1968 yılları arasında Ankara Mimarlar Odası şube başkanlığı ve Mimarlar Odası genel sekreterliği yaptı. şair Cemal Süreya'nın aktardığına göre ise Vedat Dalokay, 555K protestosu sırasında Menderes'in “Ne istiyorsunuz?” sorusu üzerine başbakanın yakasına yapışıp “Hürriyet istiyoruz!” demişti. Menderes ise şu soruyla cevap vermişti: “Başbakanın yakasına yapışıyorsun, bundan büyük hürriyet olur mu?”

 Belediye başkanlığı dönemi 
Vedat Dalokay, 1973 Yerel Seçimlerinde Ankaralı seçmenlerin %62'sinin oyunu alarak CHP'den Belediye Başkanı oldu, bu görevi 1977 yılına kadar sürdürdü. Ankara ulaşımını kavşaklar yoluyla düzenlemesi nedeniyle kendisine "göbekçi Dalokay" denildi. Sıhhiye'deki "Hitit Güneşi Anıtı ve Lozan Meydanı" Dalokay'ın başkanlık döneminde yapıldı. Ankara belediyesinin amblemi onun döneminde Hitit güneşi olarak kullanılmaya başlandı. Altınpark, Abdi İpekçi, Kuğulu ve Seğmenler Parkları onun başkanlığı döneminde yapıldı; Uydukent, Batıkent projeleri hazırlandı. Dalokay, Belediye başkanlığını 1977 yılında %52 oyla seçilen Ali Dinçer'e bıraktı. Başkanlıktan sonra Ali İhsan Özgür'ün yönlendirmesiyle bir süre Politika Gazetesi'nde köşe yazıları kaleme aldı. 1984 Yerel Seçimlerinde SODEP'ten Ankara Büyükşehir Belediye başkanlığına aday oldu, ancak seçilemedi. Daha sonra siyasette ve yönetimde etkin bir görev almadı.

 Mimari eserleri ve ödülleri 
Dalokay, birçok proje yarışmasında ödüller almış bir mimardır. Katıldığı çeşitli uluslararası proje yarışmalarında birincilik almıştır. Bu yarışmalar: İslamabad Kral Faysal Camii (Pakistan, 1970), Cidde İslam Kalkınma Bankası Genel Merkezi (Suudi Arabistan, 1980), Başbakanlık Kompleksi (Pakistan, 1984), İstanbul Taksim Alanı (1987), Pakistan Ulusal Anıtı (1977) proje yarışmalarında birincilik kazandı.

Dalokay'ın, Nejat Tekelioğlu ile birlikte Ankara Kocatepe Camii için yaptıkları projenin hayata geçmesi ise mümkün olmadı. Bu yapının temelleri atılmışken, projenin önemli bir unsuru olan ve camiye bir üst örtü oluşturacak 50x50x50 m boyutlarındaki büyük beton kubbenin teknik hesaplarının zamanında yapılamaması, kabuk inşasında yeterli tecrübenin olmayışı ve 1957'deki proje yarışmasının üstünden geçen ve teknik çözümlemenin yapılamadığı 9 yılın ardından camiyi yaptıracak derneğin modern bir tasarımdan geleneksel bir tasarıma yönelmeyi tercih etmesi ile yapı değiştirilerek Osmanlı camisi özelliklerini taşıyan günümüz camii inşa edildi. Bu süreçte kubbeye yönelik ODTÜ’de gerçekleştirilen ve Türkiye’de ilk kez yapılan model deneyininin bulgularının da ortaya konduğu, kalıp hatalarının beklenmedik çatlaklara ve deformasyonlara neden olacağına dair rapor, ve Ankara’ya davet edilen kabuk sistemleri uzmanı Alman Prof. Zerna'nın küçük bir kalıp hatasının bile felakete neden olabileceğine dair görüş beyan etmesi de etkili oldu.

Alanya Belediyesi binası da Vedat Dalokay projesidir.

 Edebi eserleri ve ödülleri 
Dalokay edebiyatla da ilgilenmiştir. "Kolo" adlı çocuk romanı ile 1980'de TDK Çocuk Yazını Ödülü'nü ve bu kitabın İngilizce çevirisiyle 1995 yılında "ALSC Mildred L. Batchelder Onur Ödülü"nü kazandı. Bu romanda Keban Barajı'nın suları altında kalan bir köyde yaşayan Şeko Bacı ile keçisi Kolo'nun hikâyesini anlattı.

 Ölümü 
Vedat Dalokay, 21 Mart 1991'de Kırıkkale yakınlarında geçirdiği bir trafik kazasında eşi Ayçe Dalokay (44) ile birlikte öldü. Kazada yaralanan oğulları Barış Dalokay (17) ise 27 Mart 1991 günü yaşama veda etti.

 Kaynakça 

 Ayrıca bakınız 
 555K
 Vedat Dalokay Parkı

 Dış bağlantılar 

 Çankaya Belde AŞ
 YKY 
 Vedat Dalokay Kokteyl ve Nikâh Salonu

Kategori:1927 doğumlular
Kategori:1991'de ölenler
Kategori:Ankara Büyükşehir Belediye başkanları
Kategori:20. yüzyıl Türk siyasetçileri
Kategori:İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesinde öğrenim görenler
Kategori:20. yüzyıl Türk mimarları
Kategori:Elazığ ili doğumlular
Kategori:Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:SHP Parti Meclisi üyeleri
Kategori:Kırıkkale ilinde ölenler
Kategori:Türkiye'de trafik kazasında ölenler
Kategori:Trafik kazasında ölen siyasetçiler
Kategori:Cumhuriyet Halk Partisi mensubu siyasetçiler
Kategori:Türk sosyal demokratlar