Aleksandro İpsilanti

Aleksandro İpsilanti ( Aleksandros İpsilantis, 1792-1828) Fenerli Rum İpsilanti ailesi'nin üyesi Yunan bir komutan ve Yunanistan'ın ulusal kahramanıdır. 1725-1805 yılları arasında yaşamış olan aynı isimli dedesiyle karıştırılmamalıdır.

 Yaşamı 
Aleksandro İpsilanti 1792 yılında İstanbul'da doğdu. Babası Boğdan beyi Konstantin İpsilanti idi. Babası 1805 yılında Osmanlı Devleti tarafından görevden alınınca Rusya'nın başkenti Sankt-Peterburg'a kaçtı ve Aleksandro'yu da beraberinde götürdü. Çarlık Rusya'sının ordusunda görev alan Aleksandro İpsilanti Rusya'yı Napolyon Bonapart'ın ordularına karşı savundu. 1817 yılında Rus ordusunda binbaşı rütbesine yükseldi.

 Yunanistan'ın bağımsızlığını kazanmasındaki rolü 
Aleksandro İpsilanti 1820 yılında Balkanların Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını savunan Filiki Eterya derneğinin başkanlığına seçildi. 1821 yılında Aleksandro İpsilanti'nin başkanlığındaki Filiki Eterya Eflak'ta Osmanlı Devleti'ne karşı ayaklanan Rumen asıllı Todor Vladimiresku ile iş birliği yaptı. Ancak Osmanlı Devleti ayaklanmayı bastırdığında Vladimirescu ile İpsilanti arasında anlaşmazlık çıktı. Vladimiresku Filiki Eterya tarafından işkenceyle öldürüldü. Aleksandro İpsilanti'nin komutasındaki Filiki Eterya orduları 19 Haziran 1821 tarihinde Dragaşani kasabası yakınlarında Osmanlı ordusu tarafından yenilerek dağıtıldı. Aleksandro İpsilanti kardeşi Nikola'yla birlikte kaçarak Avusturya'ya sığındı. Ancak Avusturya Aleksandro İpsilanti'nin topraklarında Osmanlı Devleti'ne karşı çalışmasına izin vermedi. 7 yıl göz hapsinde yaşadıktan sonra Rus çarı I. Nikolay'ın ısrarı üzerine serbest bırakılarak Viyana'ya gitmesine izin verildi. 31 Ocak 1828 tarihinde yokluk içinde öldü ve Viyana'da gömüldü. 136 yıl sonra 1964 yılında mezarı Atina'ya taşındı. Günümüzde Aleksandro İpsilanti Yunanistan'ın bağımsızlığına yaptığı katkılardan dolayı Yunanlar tarafından bir ulusal kahraman olarak kabul edilmektedir.

 Yan bilgiler 

 Aleksandr Puşkin tarafından 1831 yılında Biyelkin Hikâyeleri adlı kitabı içerisinde yayınlanmış atış adlı öykünün sonunda öykünün ana karakteri Aleksandros İpsilanti'nin önderliğinde başlatılan bir isyanda vurulup ölmüştür.Aleksandr Puşkin, Tüm Öykü ve Romanlar (Çevirmen: Ataol Behramoğlu) (İstanbul 1990), S. 79

 Kaynakça 

Kategori:1792 doğumlular
Kategori:İstanbul ili doğumlu askerler
Kategori:1828'de ölenler
Kategori:Rus İmparatorluğu'nun generalleri
Kategori:Osmanlı Rumları
Kategori:Yunan Bağımsızlık Savaşı'nda Yunanlar
Kategori:Yunan diasporası
Kategori:Fenerli Rumlar
Kategori:Viyana'da ölenler
Kategori:Rus İmparatorluğu'nun karacı subayları