Zara, Sivas

Zara, Sivas ilinin bir ilçesidir. Eski adı Koçgiri'dir. İlçenin yüzölçümü 2.616 km²’dir. Zara ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.350 metredir.

 Tarih 
Anadolu Selçuklularının Moğollar tarafından yıkılmasını kesinleştiren Kösedağ Savaşı Zara'da olmuştur (1243). Moğol hakimiyetinden sonra Zara, Eretna ve Kadı Burhanettin devletlerinin idaresinde kalmıştır.

Yapılan son araştırmalara göre ilçe ve çevresine ilk olarak Neolitik Dönemi'nde yerleşildiği sanılmaktadır. Zara-Hafik arasındaki höyükte yapılan kazıda Neolitik Dönemi özellikleri gösteren çakmak taşından minik uçlar, el değirmeni taşları ve hayvan kemikleri gibi buluntular çıkmıştır.

 Şive 
Zara ilçesinde kullanılan Türkçe şivenin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre Sivas, Tokat yöresi ile aynıdır.

 Kültür 
İlçe, Sivas ile benzer bir kültürel yapıya sahiptir. Ayrıca, kuzey kesimleri Karadeniz kültürüne yakınlık gösterir. Halk oyunları açısından ilçede Halaylar ve Horonlar yaygındır. Bazı köylerde Kemençe dahi çalınmaktadır.

 Akarsu ve gölleri 
Tamamı Türkiye sınırları içinde olan en uzun nehir Kızılırmak, komşu ilçe İmranlı'da doğup, Zara'yı doğudan batıya keser, fakat ilçe merkezinden sonra genişlemeye başlar. Yine Türkiye'nin en uzun nehirlerinden olan Yeşilırmak da Zara ilçesi sınırlarında Kösedağ eteklerinde doğar. Sivas istikametinde olan Tödürge Gölü, Sivas ilinin en büyük gölüdür. Bol tuzlu ve kireçli sularında gümüş ve yayın balığı vardır. Tödürge Gölü dışında başta Kızılçan Gölü olmak üzere bölgede irili ufaklı birçok göl bulunmaktadır. Ayrıca İmranlı ilçesi sınırından doğan Acısu Irmağı, Zara'da Tekke köyü yakınlarında Kızılırmak'a karışır.

 Dağları ve yaylaları 
küçükresim|Beydağı|upright=1.59
Suşehri tarafında Kösedağ 2815 metre irtifa ile en yüksek dağıdır. Diğer yüksek dağlar Beydağ (2.802 m) ve Yılanlı'dır (2.200 m).

Şerefiye yolu üzerinde Kurbağa yaylası Sarıpınar gözesi ile bilinir. Kösedağ'da çok sayıda yayla vardır, bazıları Karapınar, Yağlıyurt, Ağmaşat, Paşaçayırı (Nasır), Ortayurt (Nasır), Çukuryurt (Nasır) ve Boyatası yaylalarıdır. Kösedağ'la Zara arasında Çataltepe yaylası vardır. Ayrıca Beydağında da Koççukuru, Kırdo, Sırımlı gibi birçok yayla bulunur.

 İklimi 
İlçede tipik karasal iklimin hâkim olmasının yanında kuzeyde karadeniz iklimi hâkimdir.

Nüfus

 Notlar 

 Kaynakça 

Dış bağlantılar
 Sivas İli Yüzey Araştırmaları, Merkez ve İlçeler (Höyükler ve Tarihi Yerleşim Alanları, 1992 - 1993 - 1994 - 1995, İndirilebilir PDF)
 Hafik ve Zara'da Eğrilce (Emin Kuzucular, 1973, Sivas Folkloru)