Köşeli ayraç

Köşeli ayraç veya köşeli parantez ([ ]), bir noktalama işareti.

Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce (dışarıda) köşeli ayraç kullanılır:

 Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] birçok eserini Bodrum'da yazmıştır. 
 Cumhuriyet Dönemi şairlerinden Cahit Sıtkı Tarancı, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Cahit Külebi [özellikle Orhan Veli Kanık (1914-1950) ve arkadaşları] Türk şiirine yepyeni bir ruh kazandırmışlardır.
 Mongolın Ertniy Tüü0 (Arheologiyn Nayruulal) [Mogolistan'ın Eski Tarihi (Arkeolojik Araştırmalar)]

Kaynak olarak verilen kitap veya makalelerin künyelerine ilişkin bazı ayrıntıları göstermek için kullanılır:

 Reşat Nuri [Güntekin], Çalıkuşu, Dersaadet, 1922. Server Bedi [Peyami Safa]

Metin aktarmalarında, çevirilerde ve alıntılarda herhangi bir nedenle bulunmayan; fakat çalışmayı, aktarmayı yapan kişinin sonradan eklediği sözler için kullanılır:

 "Eldem, Osmanlıda en önemli fark[ın], mezar taşının şeklinde ortaya çık[tığını] söyledikten sonra...” (Hilmi Yavuz)
 "Babam Kağan öldüğünde küçük kardeşim Kültegin ye[di yaşında idi]." (Orhun Yazıtları)

Aktarılan metinlerde, yazarın yaptığı yanlışlığı düzeltmek amacıyla kullanılır:

 Ebubekir Hazım Tepeyran 1946 [1947] yılında öldü.

Matematikte yay parantez içindeki işlemleri tekrar parantez içine alırken kullanılır:

 [(3 + 2) × (6 - 4) + 2] × 4 = 48

 Diğer dillerde 
İngilizcede köşeli parantez özellikle alıntı yapılan bir metine açıklayıcı bilgi eklemek için kullanılır.

"I appreciate it [the honor], but I must refuse". (Bunu [bu onuru] memnuniyetle karşılasam da kabul etmem mümkün değil.)

Köşeli parantez içine alınmış "sic" kelimesi ([sic]), kendinden önce gelen ifadenin orijinal metinde de bu şekilde yazıldığını, yani alıntıyı yapan kişinin hata yapmadığını belirtmek için kullanılır.

Köşeli parantez içindeki üç nokta işareti ([...]) bir metinden çıkartılmış kısımları ifade etmede kullanılır.

Köşeli parantez içine alınmış yorumlar metne ilave bilgi girildiğini gösterir.

 Kaynakça 
Yazım Kuralları, Türk Dil Kurumu
 Türkçe Dilbilgisi, Mehmet Hengirmen, 2005
 Türk Dilbilgisi, Göksun Haydar, 1993
 Tahir Nejat Gencan, Dilbilgisi, 1979

Kategori:Noktalama işaretleri