Aerosol

Aerosol, bir katının veya bir sıvının gaz ortamı içerisinde dağılmasıdır. Duman, sis ve spreyler örnek olarak gösterilebilir. 10 mikrondan daha küçük çaplı sıvı veya katı parçacıklardan oluşan çok fazlı sistem. Son yıllarda aerosoller köpük veya jel şeklinde hazırlanmaktadır. Köpük veya jel formları, kullanım alanlarını ve uygulama biçimlerini çeşitlendirmiştir. Örneğin, krem şanti gibi gıda ürünleri veya topikal ilaçlar bu formlarda sunulabilir.

Aerosoller; itici gaz, çözücü ve aerosol kabından oluşur. Aerosol kabı sprey kabı olarak da bilinir. İçindeki sıvıyı bir sis veya köpük hâlinde saçmak üzere düşünülmüş ve genellikle madeni bir kutu veya plastik bir şişe biçimindedir. Eskiden böcek ilaçlarını püskürtmek maksadıyla geliştirilen aerosol, günümüzde çok çeşitli ürünler için kullanılmaktadır. İtici gaz basınç altında tutulan sıvılaştırılmış gaz veya gazlar karışımıdır. Bu gazların kaynama noktası normal ısının altındadır. Bu sebeple itici gaz karışımı atmosfer ile temasa gelir gelmez süratla buharlaşır. Etken madde de saç veya cilt üzerinde kalır. Köpük ve toz aerosoller için de prensip aynıdır. İtici gaz olarak kullanılan maddelerin inert, kokusuz ve renksiz olmasına, toksik ve yanıcı olmamasına dikkat edilir. Bu amaçla fluorokarbonlardan trikloromonofluorometan, diklorodifluorometan çok kullanılmakla birlikte, son yıllarda ozon tabakasına verdiği zararlar sebebiyle terk edilip yerlerine propan, izobütan, n-bütan gibi gazlar veya karışımları kullanılmaktadır. Geçmişte yaygın olan fluorokarbonlar (CFC'ler), ozon tabakasına verdiği zarar nedeniyle Montreal Protokolü ile kısıtlandı. Günümüzde hidrokarbon bazlı alternatifler (propan, bütan) ve düşük küresel ısınma potansiyelli gazlar (HFO'lar) tercih ediliyor. 

Aerosollerin başlıcaları oda deodorantları ve saç laklarıdır. Kullanım alanlarına tıbbi inhalerler, gıda ürünleri (krem şanti), endüstriyel kaplamalar, yangın söndürücüler ve kozmetik (güneş kremi spreyi) gibi yeni örnekler eklendi.Aeorosoller yanlış kullanımda tehlikeli olabilir. Homojen dağılım, hijyenik kullanım, kontrollü dozaj gibi avantajları vardır. Patlama tehlikesi (basınçlı kutular), çevre kirliliği (VOC emisyonları), solunum yolu irritasyonu gibi riskler barındırır. Güvenlik için kutuların ateşten uzak tutulması ve delinmemesi önerilir. 

Kaynakça