Büyük insansı maymunlar

Büyük insansı primatlar veya İnsangiller (Lat. Hominidae), primatlar (Primates) takımının insansılar (Hominoidea) üst familyasına ait bir familyadır. Familyanın dört cinsi iki ayrı alt familyaya bölünür; bunlar, Ponginae alt familyası bünyesinde gruplandırılan Pongo (orangutan) ile Homininae alt familyası bünyesinde gruplandırılan Gorilla (goril), Homo (insan) ve Pan (şempanze) cinsleridir.

 Sınıflandırma 
 Eski sınıflandırmalar 
Hominidae familyasının sınıflanması yıllar içinde çok defa değişikliğe uğramıştır. Bu familya ilk başlarda yalnızca insan cinsini ve onun soyu tükenmiş akrabalarını içermiş, diğer büyük insansı primatlar ise Pongidae adlı ayrı bir familyada sınıflanmıştır. Bu tanım günümüzde pek çok antropoloji uzmanınca hâlâ kullanılsa da Pongidae familyasını kısmi soylu (parafiletik) bir grup durumuna sokmaktadır. Güncel taksonomi yaklaşımları ise tek soylu (monofiletik) grupların oluşturulmasını desteklemektedir. Bu doğrultuda da pek çok biyoloji uzmanı, Pongidae familyasının Ponginae alt familyası olarak Hominidae familyası içine dâhil edilmesini ve Ponginae alt familyasının da yalnızca Pongo (orangutan) cinsi ile onun Gigantopithecus gibi soyu tükenmiş akrabalarını içermesini desteklemektedir.

Hominidae familyasının Hominoidea üst familyasına ait güncel soy ağacındaki yeri aşağıda sunulmuştur:
 Üst familya: İnsansılar Familya: Büyük insansı primatlar Gibongiller Alt familya: Homininae Ponginae  Oymak: Hominini Gorillini   Cins: Homo Pan Goril Orangutan 4 cins

 Güncel sınıflandırma 
Hominidae familyasının Hominoidea üst familyasındaki yeri ve alt türlere kadar olan ayrıntılı sınıflaması aşağıda sunulmuştur; soyu tükenmiş türler dâhil edilmemiştir:
 Üst familya: Hominoidea - insansı primatlar
 Familya: Hominidae - büyük insansı primatlar (hominidler)
 Alt familya: Homininae
 Cins: Gorilla - goril
 Tür: Gorilla beringei - doğu gorili
 Alt tür: Gorilla beringei beringei - dağ gorili
 Alt tür: Gorilla beringei graueri - doğu ova gorili
 Tür: Gorilla gorilla - batı gorili
 Alt tür: Gorilla gorilla diehli - batı ova gorili
 Alt tür: Gorilla gorilla gorilla - Cross Nehri gorili
 Cins: Homo - insan ve yakın akrabaları
 Tür: Homo sapiens - modern insanlar
 Alt tür: Homo sapiens sapiens - modern insan
 Cins: Pan - şempanze
 Tür: Pan paniscus - bonobo (cüce şempanze)
 Tür: Pan troglodytes - bayağı şempanze
 Alt tür: Pan troglodytes schweinfurthii - doğu şempanzesi
 Alt tür: Pan troglodytes troglodytes - merkezî şempanze
 Alt tür: Pan troglodytes vellerosus - Nijerya şempanzesi
 Alt tür: Pan troglodytes verus - Batı Afrika şempanzesi
 Alt familya: Ponginae
 Cins: Pongo - orangutan
 Tür: Pongo abelii - Sumatra orangutanı
 Tür: Pongo pygmaeus - Borneo orangutanı
 Familya: Hylobatidae - küçük insansı primatlar

 Soyu tükenmiş hominidler 
Mevcut ve soyu tükenmiş hominidlerin soy ağacı:

{{klad|{{klad
  |label1=Ponginae (14)
  |1=
  |label2=(13)
  |2=
  |label3=Homininae (13)
  |3=

 Kaynakça 


Kategori:John Edward Gray tarafından adlandırılmış taksonlar