Barit

Barit (BaSO4) baryum sülfattan oluşan bir mineraldir. Genellikle beyaz ya da renksizdir, bazen de sarı ve gri olabilir. Baryumun ana kaynağıdır. Işıma yapan şekline bazen Bologna Taşı da denir.

Barit genellikle kireçtaşlarındaki kurşun - çinko damarlarında, sıcak kaynak yataklarında ve hematit cevheriyle birlikte oluşur. Sıklıkla anglesit ve selestit mineralleriyle birlikte bulunur.

Barit ismi Yunanca βαρύς (ağır) sözcüğünden türetilmiştir. 
Mohs sertliği 3. Kırılma indeksi 1,63. Özgül ağırlığı 4,3-5. Kristal yapısı ortorombiktir.

 Tarihçe 

Amerika Birleşik Devletleri'nde 19. yüzyılda çıkarılmaya başlanan barit ilk olarak 1845 yılında boya üretiminde kullanılmış ancak 1908 yılından sonra sondaj çamurlarında katkı maddesi olarak kullanılmaya başlanmasıyla hem üretimi hem de tüketimi artış göstermiştir. Türkiye'de ise 1964 yılından sonra barit üretimi gelişmiş ve yayılmıştır

 Kullanım yerleri 
Barit kullanımı genel olarak üçe ayrılarak incelenir: Sondajlık (%90), kimyasal (%7) ve dolgu malzemesi (%3).

Kaba haliyle ya da sadece yıkama, sudan geçirme, eleme, yüzdürme ve manyetik ayırma gibi basit işlemlerden geçirilen barit ilk ürün olarak alıcı bulur. Kaba hâldeki baritin çoğunluğu minimum bir saflığa ve yoğunluğa ulaşana kadar işlemden geçirilir. Ağır çimento olarak kullanılan barit ezildikten sonra elenerek aynı büyüklüğe getirilir. Baritin çoğu öğütülerek sanayi ürünlerinde katkı malzemesi olarak ya da petrol veya doğalgaz kuyularını açarken ağırlık yapan katkı malzemesi olarak kullanılır. Dünya üzerinde sondajda kullanılan barit, API 13A uluslararası standardına göre, Türkiye'de ise TS 919 standardına göre üretilmektedir.

Barit boya ve kâğıt yapımında da kullanılır. Her ne kadar baritin içinde ağır metal olan baryum bulunsa da, baryumun düşük çözünürlüğü nedeniyle birçok hükûmet tarafında toksik maddeler arasında sayılmaz.

 Dünya barit rezervi 

 Ülke  Rezerv (ton)  Çin  150.000.000 ABD  60.000.000 Hindistan  32.000.000 Türkiye  20.000.000 Bulgaristan 20.000.000

 Ülke  Rezerv (ton)  Kanada  15.000.000 Tayland  15.000.000 Fas  11.000.000 Meksika  8.500.000 Peru  3.000.000

 Ülke  Rezerv (ton)  Fransa  2.500.000 Almanya  1.500.000  Birleşik Krallık  600.000 İran  230.000 Diğer ülkeler  160.000.000 

Dünya'da şu anda tanımlanmış ve bilinen barit rezerv miktarının 550 milyon ton olduğu, ancak tüm dünya rezervinin ise 2 milyar ton olduğu tahmin edilmektedir.

1997' dünya barit üretimi 6,826 milyon ton, 1999'da ise 5,660 milyon ton olmuştur. Petrol üretimindeki azalmalar barit talebini doğrudan düşürmektedir.

küçükresim|İtalya'daki bir barit madeni sahasından alınmış barit örneği.

 Türkiye'deki barit yatakları 
Türkiye'de [Adana] Feke ilçesi Belenköy Mahallesınde, Konya iline bağlı Hüyük ilçesi İlmen Mahallesinde,Antalya iline bağlı Alanya - Gazipaşa ilçeleri çevresinde, Giresun ilinde, Muş ilinde, Çanakkale ilinde, Kocaeli ilinde, Karaman ilinde, Gümüşhane ilinde, Bayburt ilinde, Isparta ilinde, Sivas ili Koyulhisar ilçesi Yenice Köyü'nde, Ereğli ilçesinde barit yatakları bulunmaktadır.

 Ayrıca bakınız 
 Mineraller listesi
Son Olarak da Batman'ın Sason ilçesin de 288.000 Ton Rezerv bulunmuştur.

 Kaynakça 

 Devlet Planlama Teşkilatı Madencilik Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Ankara 2001
 U.S. Geological Survey Mineral raporu - Ocak 1996 (İngilizce)
 U.S. Geological Survey Mineral raporu - Ocak 2001 (İngilizce)

 Dış bağlantılar 
 Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü sitesinde Barit ile ilgili bilgiler
 Barit Maden Türk AŞ'nin sitesi, Barit ile ilgili bilgiler
 Barit üretimi ve ihracatçı

Kategori:Baryum mineralleri
Kategori:Sülfat mineralleri
Kategori:Değerli taşlar
Kategori:Endüstriyel mineraller
Kategori:Ortorombik mineraller