Aliye Rona

Aliye Rona doğum adıyla Aliye Dilligil (1 Ocak 1921, Dera - 29 Ağustos 1996, İstanbul), Türk sinema ve tiyatro oyuncusu.

Türk sinemasında çok sayıda karakter rolünde oynamış, özellikle sert Anadolu kadınlarını canlandırmıştır.

 Yaşamı 

 İlk yılları 
1921 yılında günümüzde Suriye sınırları içinde kalan, o zamanlar Fransız Suriye Mandasına bağlı Ürdün sınırındaki Dera şehrinde doğdu. Babası, Trabzonlu  demiryolu işletmecisidir. Tiyatrocu Avni Dilligil ve gazeteci Turhan Dilligil'in kardeşidir.

Beyoğlu Akşam Kız Sanat Okulu'nda okudu. 1930'ların sonlarında Kadıköy Halkevi'nde amatör olarak tiyatro oyunculuğuna başladı. Ulvi Uraz ve Avni Dilligil ile Arena Tiyatrosunda sahneye çıktı. İzmir Şehir Tiyatrosu'nda birlikte çalıştığı Zihni Rona ile evlendi.

 Sinema kariyeri 
Sinema oyunculuğuna 1947 yılında Kerim'in Çilesi filmiyle başladı. Sanat hayatı boyunca 204 filmde rol aldı; çilekeş, direnen, dikbaşlı, hakkını hukukunu arayan, kavgacı, töreci köylü kadını ve ana rollerini canlandırdı. Oyunculuğun yanı sıra seslendirme de yapmıştır.

Rona, 1965'te Hepimiz Kardeşiz, 1967'de Zalimler, 1968'de Son Gece ile Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "En Başarılı Yardımcı Kadın Oyuncu" ödüllerini aldı. 1969 Adana Altın Koza Film Festivali'nde Kuyu filmiyle "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" seçildi.

 Son yılları ve ölümü 

Ömrünün son yıllarında sağ tarafına felç inen ve tekerlekli sandalyeye mahkûm olan Rona, İstanbul'un Pendik ilçesindeki bir huzurevinde kalmaya başladı. Rona, bu huzurevinde yaşanan sağlık ve şiddet olayları televizyon haberlerinde gündeme gelmiş ve Aliye Rona burada kötü bir hâlde bulunmuştur. Yine bu huzureviyle ilgili haberler sırasında son isteğinin "Mustafa Kemal Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ı oynamak" olduğunu belirtmiştir.Nedim Şener "Uğur Dündar: İşte Hayatım" Doğan Kitap, İstanbul, 2011, s. 230

Sanatçı, 29 Ağustos 1996'de kaldığı huzurevinde geçirdiği beyin kanaması nedeniyle 75 yaşında öldü. Cenazesi Karacaahmet Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi.

Özel arşivi İstanbul'da Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı'nda bulunmaktadır.

 Filmografisi 

 Ödüller 
 1965: 2. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu - Hepimiz Kardeşiz
 1967: 4. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu - Zalimler
 1968: 5. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu - Son Gece
 1994: 8. Altın Koza Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü

 Ayrıca bakınız 
 Türk oyuncu film listeleri
 Türkiye'deki film festivalleri
 Yeşilçam oyuncuları

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Beyazperde´de Aliye Rona 
 IMDb´de Aliye Rona 
 Sinemalar´da Aliye Rona 
 SinemaTürk'te Aliye Rona 
 TSA´de Aliye Rona 

Kategori:1921 doğumlular
Kategori:1996'da ölenler
Kategori:Türk kadın sinema oyuncuları
Kategori:Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Altın Koza Ödülü kazanan oyuncular
Kategori:Türkiye'de beyin kanamasından ölenler
Kategori:Suriye doğumlular
Kategori:Yeşilçam oyuncuları
Kategori:20. yüzyılda Türk kadın oyuncular
Kategori:Altın Koza Yaşam Boyu Onur Ödülü sahipleri