Kavun

Kavun (Cucumis melo), kabakgillerden sürüngen gövdeli bitki türü ve bu bitkinin iri meyvesidir. Olgunlaşmamış hali de meyve olarak tüketilir ve bu haldeki meyvesine kelek denir. 
Bir yıllık otsu bir bitkidir. Sürüngen gövdesi metrelerce uzayabilir. Yaprakları yürek biçiminde iridir. Bir eşeyli ve bir evcikli çiçekleri yaprakların koltuk altından çıkar.

Türüne ve çeşidine göre kalın kabuklu iri meyvesinin içi etli, sulu ve bol çekirdeklidir. Anayurdu Orta Asya, İran ve Anadolu'dur. Türkiye'de yetişen başlıca türleri Topatan, Hasanbey, Van kavunu, Altınbaş Kızılırmak, Ankara kavunu, Kırkağaç (Manisa) kavunu ve Çorlu Seymen kavunu olmakla birlikte pek çok yerli ve yabancı hibrit çeşitleri de bulunmaktadır.

Kavun, birçok ekili çeşit haline getirilmiş bir Cucumis türüdür. Meyve bir pepo'dur. Eti, ya misk aromalı veya aromasız, tatlı veya yumuşaktır ve kabuğu (şeker kavunu gibi) pürüzsüz, nervürlü (kavun gibi), buruşuk (örneğin casaba kavun gibi) veya ağlı (kokulu kavun gibi) olabilir.

Kavunların kökeni bilinmemektedir. Araştırmalar, Antik Dünya'nın kervan yollarında ticareti yapılan mallar arasında tohumların ve anaçların olduğunu ortaya çıkardı. Bazı botanikçiler, kavunların Levant ve Mısır'a özgü olduğunu düşünürken diğerleri kökenlerini İran, Hindistan veya Orta Asya'ya yerleştirir. Yine de diğerleri Afrika kökenlidir ve modern zamanlarda bazı Afrika ülkelerinde yabani kavunlar bulunabilir.

 İklim isteği 
Kavun bir yıllık bitkidir. Subtropikal veya sıcak, ılıman iklimlerde iyi yetişir. Kavunlar, besin açısından zengin, ancak tüylü küf ve antraknoz'a karşı hassas olan, iyi drenajlı, ılık, iyi döllenmiş toprağı tercih eder. kabakgiller olmayan ürünlerle ürün rotasyonu ile hastalık riski azalır ve kavun gibi benzer hastalıklara duyarlı ekinlerden kaçınılır. Çapraz tozlaşma, bazı çeşitlerin toz küf'e karşı direnç geliştirmesine neden oldu. Kavunları çeken böcekler arasında salatalık böceği, kavun yaprak biti, kavun kurdu güvesi ve turşu kurdu bulunur.

Genetik

Kavunlar monoecious bitkilerdir. Karpuz, hıyar, kabak veya kabak ile melezlenmez ancak tür içindeki çeşitler sıklıkla melezlenir.

Beslenme
100 gramlık porsiyon başına, kavun 34 kalori sağlar ve (Günlük Değer, DV %20 veya daha fazlasını içerir) diğer besinler ihmal edilebilir düzeyde olmak  üzere A vitamini (%68 DV) ve C vitamini (%61 DV) bakımından zengin bir kaynaktır. Kavunların %90'ı su ve %9'ı karbonhidrat olup, protein ve yağ'ın her biri %1'den azdır.

Kullanımlar
Tazeyken tüketilmelerine ek olarak, kavunlar bazen kurutulmuş olur. Diğer çeşitler kavun yağı üretmek için işlenen tohumları için pişirilir veya yetiştirilir. Yine de diğer çeşitler sadece hoş kokuları için yetiştirilmektedir. Japon likörü, Midori, kavunla tatlandırılmıştır.

 Üretim 
Dünya Kavun üretimi-2023 (ton)  Çin  14.454.741   1.498.000   1.403.214   1.371.382   862.387Dünya toplamı  29.541.294Kaynak: Birleşmiş Milletler gıda & tarım organizasyonu (FAO)

2023 yılında 29,5 milyon ton kavun elde edilmiştir. Dünyada sırasıyla; Çin 14,4 milyon ton, Hindistan 1,49 milyon ton, Türkiye 1,4 milyon ton, Kazakistan 1,3 milyon ton, Brezilya 862 bin ton ile önemli üretici ülkelerdir.

 Galeri 

 Kaynakça 

Kategori:Yenilebilir meyveler
Kategori:Cucumis
Kategori:Genomu dizilenmiş bitkiler
Kategori:1753'te tanımlanan bitkiler
Kategori:Carl Linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar