Azerbaycan millî futbol takımı

Azerbaycan millî futbol takımı (), Azerbaycan'ı uluslararası  turnuva ve maçlarda temsil eden futbol takımı. Mavi-beyaz renklere sahip olan millî takım, Azerbaycan Futbol Federasyonları Birliği tarafından kontrol edilmektedir. Azerbaycan'ın iç saha maçlarının büyük bir kısmı ulusal stadyum olan Bakü Olimpiyat Stadyumu'nda, dostluk maçları ise bazen kulüp stadyumlarında oynanmaktadır.

Millî takımın eski teknik direktörü Kurban Kurbanov altmış sekiz maçta attığı 14 gol ile millî takımın bu zamana kadar en çok gol atan oyuncusu konumundadır. Reşad Ferhat Sadıkov ise 111 kez ile en fazla millî formayı giyen futbolcu unvanını taşımaktadır.

Azerbaycan millî futbol takımı, 1996 Avrupa Futbol Şampiyonası'ndan bu yana her büyük turnuvanın eleme aşamasında yer almasına karşın hiçbir Dünya Kupası veya Avrupa Şampiyonası final turnuvasına katılamamıştır.

 Tarihçe 

Erken dönem (1920'lerden önce)
Yirminci yüzyılın başlarında futbol, daha sonra Rus İmparatorluğu'nun bir parçası olan Azerbaycan'da popüler olmaya başladı. 1912'de, Azerbaycan futbolcuları ilk "uluslararası maçı"na Gürcistan'ın Tiflis kentinde çıktılar ve yerel takım Sokol'a karşı 4-2 kazandılar. 1912-1913 yılları arasında Azerbaycan ve Gürcistan futbol takımları arasındaki maçlar, önce Tiflis'te daha sonra da Bakü'de oynandı. 1914 yılında Futbol Birliği kuruldu. Birlik, resmî şehir şampiyonaları ile diğer yarışmaların organizasyonunu üstlendi.

 Sovyet dönemi (1920'ler-1991) 
Sovyet Azerbaycan'daki futbol takımlarının en eski kayıtları, Tiflis'te Transkafkasya Şampiyonası'nın düzenlendiği 1926-1927 tarihlerine dayanmaktadır. Bu şampiyonada Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan olmak üzere üç Güney Kafkas ülkesi mücadele etmiştir. Azerbaycan millî futbol takımı, ilk dostluk maçlarını 1927'de Gürcistan'da düzenlenen Trans-Kafkasya Şampiyonası kapsamında Gürcistan ve Ermenistan'a karşı oynamıştır. Ayrıca 1926'da Azerbaycanlı futbolcular Bakü'de Tehran XI takımı ile üç maç yapmışlardır. Bu maçların hepsini Azerbaycanlı futbolcular kazanmıştır.Д. М. Векилов. Участие Азербайджанской ССР в развитии советско-иранских торгово-экономических и культурных связей в 20-30-х годах // Известия Академии наук Азербайджанской ССР. - 1986. - С. 41.

1960'lı yıllar Azerbaycan futbolu için altınçağ olarak kabul edildi. Bu dönemde futbol hakemi Tevfik Behramov ve Anadolu futbolu için Anatoliy Banişevskiy, Alekber Memmedov gibi büyük oyuncular yetiştirmiştir. Tevfik Behramov, İngiltere ve Batı Almanya arasında oynanan  1966 FIFA Dünya Kupası finalinde yan hakem olarak görev yapmıştır.

 Bağımsızlık sonrası (1992-günümüz) 

 1990'lar 
Azerbaycan 1991'de bağımsızlığını kazandıktan sonra, Azerbaycan Futbol Federasyonları Birliği (AFFA) kuruldu. 1992 yılında, Azerbaycanlı emekli futbolcu Elekber Memmedov millî takım teknik direktörlüğüne getirildi. 25 Mayıs 1993'te Gürcistan'a karşı 3-1'lik skorla elde edilen galibiyet, Azerbaycan'ın ilk millî takım galibiyeti olurken, Memmedov'da bu başarıya ulaşan ilk Azerbaycan millî takım teknik direktörü oldu. 1994 yılında millî takım FIFA ve UEFA'ya üye olarak kabul edildi. Güvenlik sorunları nedeniyle 1996 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerindeki iç saha maçlarının tamamını Türkiye'deki Trabzon şehrinde oynamak zorunda kaldı.

 2000'ler 
küçükresim|sağ|2008 yılında Azerbaycan'ın İzlanda karşılaşmasındaki ilk on biri.
2000'lerin başından itibaren, AFFA FIFA'nın uygunluk kuralları kapsamında yabancı uyruklu oyuncuları Azerbaycan millî futbol takımına çekmeye başladı. Şubat 2004'te, 1970 FIFA Dünya Kupası'nı kazanan Brezilya takımının kaptanı Carlos Alberto Torres millî takımın başına getirildi. Azerbaycan, 18 Şubat'ta İsrail'e 0-6 mağlup olarak kötü bir başlangıç yapmasına rağmen, 28 Nisan'da yeni teknik direktörü ile çıktığı ilk deplasman maçında Kazakistan'ı 3-2 mağlup etti. Haziran 2005'te Polonya'ya karşı alınan 3-0'lık yenilginin ardından Torres'in görevine son verildi ve yerine eski Neftçi teknik direktörü Vagif Sadigov, üçüncü kez Azerbaycan'ın teknik direktörlüğüne getirildi. Kasım 2005'te Şahin Diniyev, Sadigov'dan teknik direktörlük görevini devraldı. Diniyev, 31 Ekim 2007 tarihinde istifa etti ve yerine Gjoko Hadžievski geldi.Euro 2008 homepage , UEFA

Nisan 2008'de, eski Alman futbolcu ve teknik direktör Berti Vogts, iki yıllık bir sözleşme ile Azerbaycan'ın yeni teknik direktörü oldu.Фогтс увидел перспективу   Berti Vogts yönetimindeki Azerbaycan Lihtenştayn'a karşı elde ettiği galibiyetle, ilk kez resmî bir maçta kazanmış oldu.

AFFA Kasım 2009'da, Berti Vogts'un sözleşmesini iki yıl daha uzattı ve böylece Vogs Azerbaycan'ı iki eleme turnuvasında yöneten ilk teknik direktör oldu.

 2010'lar 
2010 yılında Türkiye'ye karşı beklenmedik bir galibiyet elde etti ve rakibine karşı tarihindeki ilk galibiyetini aldı. Aynı yıl FIFA Dünya Sıralamasında ülkenin futbol tarihindeki en yüksek pozisyonu olan 90. sıraya yükseldi. 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri'nde Kazakistan'a karşı 3-2'lik skorla elde ettiği galibiyetin ardından, millî takım tarihinde en fazla gol ve puan rekorunu; grupta attığı 10 gol ve topladığı 7 puan ile kırmış oldu.

Kasım 2011'de AFFA, Berti Vogts'un sözleşmesini 2014 FIFA Dünya Kupası elemelerinin bitimine kadar iki yıl uzattı. Vogts, taraftar ve medya tarafından büyük eleştiri ve protestolara maruz kaldı. Ancak, Azerbaycan elemeleri dördüncü sırada tamamlayarak bu zamana kadarki en başarılı sonucunu elde etti. Aralık 2013'te Vogts, Azerbaycan'la 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası'na katılma hedefi ile iki yıllık yeni bir sözleşme imzaladı. Temmuz 2014'te Azerbaycan, FIFA Dünya Sıralamasında 73. sıraya ulaşarak en iyi FIFA sıralama derecesini elde etti. Azerbaycan'ın Avrupa Şampiyonası elemelerinde art arda aldığı üç mağlubiyetten sonra, Hırvatistan'a da 6-0'lık skorla yenilmesinin ardından Vogts görevinden istifa etti.

Vogts'un yerine eski Hırvat futbolcu Robert Prosinečki getirildi. Prosinečki, Azerbaycan'ı 2018 FIFA Dünya Kupası elemelerinde topladığı 10 puanla millî futbol takımı tarihindeki puan rekoruna ulaştırdı ancak takım C grubunu beşinci sırada bitirdi. Prosinečki, Azerbaycan Futbol Federasyonu ile sözleşmesini uzatmama kararı aldıktan sonra istifa etti.

 Takım imajı 

 Renkler 
küçükresim|sol| Ekim 2013 tarihinde Azerbaycan millî futbol takımı.
Azerbaycan, farklı zamanlarda iç sahadaki ulusal müsabakalarda beyaz forma, mavi şort ve beyaz çorap ya da mavi forma, kırmızı şort ve yeşil çorap, tamamen kırmızı ya da tamamen mavi formalarını kullanmıştır. 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde, Azerbaycan iç saha maçlarında tamemen kırmızı bir forma giydi. Deplasman maçlarında ise tamamen mavi renkten oluşan formasıyla mücadele etti. Bu renk kombinasyonu millî takımın ilk maçından beri gelenekseldir. 90'lı yılların başında takım beyaz forma yı kullanmaya başladı. Bu tasarım on yılın sonuna kadar mavi-beyaz çizgili formalara dönüştü. 2000'li yılların başında, forma rengi Azerbaycan millî bayrağındaki üç şeritli renkten (mavi, kırmızı ve yeşil) ilham alınarak değiştirildi. Forma tasarımı sadece 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri için mavi forma, kırmızı şort ve yeşil çorap olarak değiştirildi. Turnuvadan sonra millî takım her zamanki renk kombinasyonlarına geri döndü.

Azerbaycan'ın deplasman formasının renkleri 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerine kadar sarı-siyah çizgili forma, siyah şort ve sarı çorap şeklindeyken daha sonra bu tasarım tamamen mavi renge dönderildi. 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde ise takım tamamen kırmızı rengi kullandı.

Umbro 2006'dan 2017'ye kadar Azerbaycan'ın maç formalarını hazırladı. 2017 yılında Nike şirketi Umbro ile karşılaştırıldığında formaları daha hızlı ve yüzde 11 ucuz fiyata sağladığı için AFFA ile Nike arasında forma tedarik anlaşması imzalandı.

 Tedarikçi Periyod Puma 1996-1999 Diadora 2000-2001 Umbro 2002-2003 Puma 2004-2005 Umbro 2006-2017 Nike 2017-günümüz

 Takma adı 
Azerbaycan'ın somut bir takma adı olmasa da, taraftarlar ve yerel medya Millî olarak adlandırmaktadır. Bu takma ad takımın ülkenin ulusal renklerini kullanması nedeniyle, Azerbaycan'ın uluslararası spor takımlarının tümüyle ilişkili bir takma addır. 2018 FIFA Dünya Kupası elemelerinde, Azerbaycan için Neden olmasın? sloganı kullanıldı.

 Medya hakları ve halkla ilişkiler 
Azerbaycan'ın maçları şu anda İctimai TV'den yayınlanmaktadır. 2014 FIFA Dünya Kupası eleme maçları ise AzTV ve İdman Azerbaycan TV'den yayınlandı.

AzTV, İdman Azerbaycan TV ve Lider TV daha önce canlı maç yayınlayan kanallardır.

 Stadyum 

Azerbaycan'ın iç saha maçlarının çoğu Bakü'deki yeni Bakü Olimpiyat Stadyumu'nda oynanmaktadır. Tevfik Behramov Stadyumu, 2015 yılında hizmete giren Bakü Olimpiyat Stadyumu'ndan önce Azerbaycan'ın iç saha maçlarını oynadığı ana stadyumuydu. Günümüzde bazı eleme maçları ve dostluk maçları hâlen Tevfik Behramov Stadyumu'nda oynanırken diğerleri UEFA stadyum kriterlerini karşılayan Lenkeran Stadyumu, Neftçi Arena ve Dalga Arena'da oynanmaktadır.Матч Азербайджан-Финляндия пройдет в Лянкяране  millî komandamız yenidən Lənkəran stadionunda  

 Turnuva tarihi 
 Şampiyon   İkincilik   Üçüncülük   Dördüncülük    Yükseldi   Aynı ligde kaldı   Düştü   Finaller ev sahibi

 FIFA Dünya Kupası tarihi 
 FIFA Dünya Kupası FIFA Dünya Kupası elemeleri YılTurDerece1930-1994 'ne bağlıydı 'ne bağlıydı 1998 Elemeleri geçemedi 19988107322  2002 200210127417 2006 200610037121 2010 201010127414 2014 201410163711 2018  2018103161019 2022 20228017518 2026 20266015316 2030 Belli değil 2030Belli değil 2034 2034Toplam-0/23------ Toplam727164937138

 Avrupa Futbol Şampiyonası tarihi 
 Avrupa Futbol Şampiyonası Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri YılTurDerece1960-1992'ne bağlıydı 'ne bağlıydı 1996 Elemeleri geçemedi 199610019229 2000 200010118626 2004 200481165202008 200812129628 2012 2012102171026 2016  201610136718 2020 20208017518 2024 20248215717  2028 Belli değil 2028Belli değil  2032 2032Toplam-0/17------ Toplam768115748182

 UEFA Uluslar Ligi tarihi 
UEFA Uluslar Ligi Sezon Lig    2018-19D362317646.2020-21C161322443.2022-23C363127438.2024-25C1601531747.2026-27DBD000000BDBDToplam 24  6  8  10  19  31 38.

 Oyuncular 

 Güncel kadro 
Aşağıdaki oyuncular UEFA Euro 2024 eleme maçına çağrıldı.[34]

 Son çağrılan oyuncular 
Aşağıdaki oyuncular da son 12 ay içinde Azerbaycan takımına çağrıldı ve seçim için hala uygundurlar.

Notlar
SKT = Sakatlığı sebebiyle güncel kadroda yer almıyor.
ADY = Aday kadro
EMK = Millî takımı bıraktı

 Antrenör ekibi 
 Pozisyon AdıBaş antrenör Kurban KurbanovYardımcı antrenör Elçin RahmanovKaleci antrenörü Dmitry KramarenkoKondisyon antrenörü Chudomir Chakarov

 Rakiplere karşı istatistikler 
İstatistikler 27 Mart 2018'de  ile oynanan maç sonrasındaki verilere göredir.
 Rakipler O G B M A Y Av   5  1  1  3  3  5  −2   5  1  4  0  2  1  +1   4  0  1  3  1  9  −8   2  2  0  0  5  1  +4   3  1  1  1  3  3  0   4  0  1  3  2  9  −7   1  0  0  1  0  1  −1   2  0  0  2  1  4  −3   1  0  1  0  1  1  0   2 0  1  1  0  6  −6   3  1  1  1  3  2  +1   2  0  0  2  0  3  −3   8  1  4  3  5  8  −3   1  1  0  0  3  0  +3   8  1  0  7  5  15  −10   2  0  0  2  13  12  −12   6  2  2  2  6  8  -2   6  0  0  6  4  24  −20   1  0  1  0  0  0  0   5  0  0  5  1  15  −14   1  0  1  0  1  1  0   1  1  0  0  3  0  +3   3  0  1  2  2  4  −2   1  0  0  1  0  1  −1   5  0  2  3  2  12  −10   4  0  0  4  2  11  −9   1  0  0  1  0  2  −2   2  1  1  0  3  1  +2   8  2  3  3  9  10  −1   2  0  2  0  2  2  0   2  1  1  0  1  0  +1   3  0  3  0  2  2  0   5  3  1  1  8  2  +6   2  1  0  1  2  2  0   3  1  2  0  3  2  +1   7  0  2  5  5  14  −9   6  2  1  3  7  11  −4   10  2  5  3  6  8  −3   1  0  0  1  0  2  −2   6  1  2  3  3  8  −5   6  1  1  4  1  9  −8   2  0  0  2  0  3  −3   1  1  0  0  1  0  +1   6  0  1  5  1  20  −19   6  0  1  5  1  18  −17   3  2  1  0  5  2  +3   4  0  0  4  1  12  −11   5  0  2  3  2  9  −7   2  2  0  0  6  1 +5   1  0  0  1  0  1  −1   5  1  1  3  6  14  −8   1  0  1  0  2  2  0   6  1  0  5  4  12  −8   1  0  0  1  0  6  −6   2  0  0  2  0  4  −4   2  1  0  1  1  5  −4   1  1  0  0  3  2  +1   7  1  1  5  2  9  −7   1  1  0  0  3  0  +3   2  0  1  1  0  6  −6   1  0  0  1  0  2  −2   6  0  1  5  1  11  −10Toplam  205  36  54  115  145  353  -218

 Teknik direktörler 

Teknik direktörAzerbaycan kariyeriMaçGalibiyetBeraberlikMağlubiyetKazanma % 17 Eylül 1992 25 Mayıs 1993 - 08 Haziran 1993      19 Nisan 1994 02 Eylül 1994 - 06 Eylül 1995 11 Ekim 1995 - 10 Kasım 1996 01 Mart 1997 - 28 Kasım 1998 06 Mart 1999 - 09 Ekim 1999  06 Ocak 2000 - 04 Haziran 2000 26 Temmuz 2000 - 07 Ekim 2001  20 Ocak 2002 - 27 Mart 2002 17 Nisan 2002 - 12 Ekim 2002 20 Kasım 2002 - 20 Aralık 2003 18 Ocak 2004 - 04 Haziran 2005  17 Ağustos 2005 - 12 Ekim 2005 28 Ocak 2006 - 17 Ekim 2007  17 Kasım 2007 - 03 Şubat 2008  26 Mart 2008 01 Haziran 2008 - 13 Ekim 2014  16 Kasım 2014  28 Mart 2015 - 8 Ekim 2017  30 Ocak 2018 - 

 Oyuncu istatistikleri 
30 Ocak 2018 itibarıyla, Azerbaycan için en çok forma giyen ve en çok gol atan oyuncuların listesidir. (kalın yazılan oyuncular hala seçilebilir olanlardır.):

küçükresim|upright=1.59|sağ|Kurban Kurbanov, uluslararası maçlarda Azerbaycan adına tüm zamanların en çok gol atan oyuncudur.
+ En çok gol atan on golcü Oyuncu Periyod Maç Gol 1 Kurban Kurbanov 1992-2005 68 14 2 Vakıf Cevadov 2006-günümüz 58 9 3 Elvin Mammadov 2008-günümüz 37 7 4 Branimir Subašić 2007-2013 40 7 5 Rauf Aliyev 2010-günümüz 45 7 6 Dimitrij Nazarov 2014-günümüz 27 6 7 Zaur Tağızade 1997-2008 40 6 8 Nazim Suleymanov 1992-1998 24 5 9 Farrukh Ismayilov 1998-2007 34 5 10 Efran İsmailov 2010-günümüz 39 5

küçükresim|upright=1.59|sağ|Reşad Ferhat Sadıkov, Azerbaycan formasını en çok giyen oyuncudur.

+ En çok forma giyen on oyuncu Oyuncu Periyod Maç Gol 1 Reşad Ferhat Sadıkov 2001-2017 111 5 2 Aslan Kerimov 1994-2008 80 0 3 Mahir Şükürov 2004-2015 76 4 4 Mahmud Kurbanov 1994-2008 75 1 5 Tarlan Ahmedov 1992-2005 75 0 6 Kamran Ağayev 2008-günümüz 70 0 7 Kurban Kurbanov 1992-2005 68 14 8 Emin Ağayev 1992-2005 65 1 9 Vügar Nadirov 2004-günümüz61 4 10 Rahid Amirguliyev 2007-günümüz 60 3

Ayrıca bakınız
Azerbaycan 21 yaş altı millî futbol takımı
Azerbaycan 19 yaş altı millî futbol takımı
Azerbaycan Futbol Federasyonları Birliği
Azərbaycan Premyer Liqası

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

Azerbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası 
azerifootball.com  
Archive of international results 1979–2004  from Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation
UEFA match report on the first away win 
national-football-teams
Azerisport 
Day.az 
Complete List of teams and results 


Kategori:Avrupa'da millî futbol takımları
Kategori:Azerbaycan'da futbol
Kategori:Azerbaycan'da millî futbol takımları
Kategori:1912'de Rus İmparatorluğu'nda kurulan oluşumlar
Kategori:1992'de Azerbaycan'da kurulan oluşumlar