Martin Heidegger

Martin Heidegger (26 Eylül 1889 - 26 Mayıs 1976), Fenomenoloji'nin ve Varoluşçuluk'un önemli temsilcilerinden Alman filozof.

 Yaşamı 
küçükresim|Meßkirch'deki Mesmerhaus, Heidegger'in büyüdüğü yer
küçükresim|Meßkirch'de Martin Heidegger'in mezarı
26 Eylül 1889'da Baden eyaletinde doğdu. Çocukluğundan itibaren dine ve felsefeye eğilimli biri olarak yetişti. Felsefi çalışmalarıyla olduğu kadar, yaşamı ve çeşitli dönemlerde sergilediği politik tutumlarıyla da tartışma konusu oldu. Felsefi yetkinliği ve önemi yadsınamazken politik konumları dolayısıyla sürekli sorunlu bir ilişkinin taşıyıcısı oldu ve bu durum çoğu zaman felsefi çalışmalarının tam olarak değerlendirilmesini gölgeledi.

Freiburg Üniversitesi'nde Katolik ilahiyatı ve Hristiyan felsefesi okudu ve 1914 yılında ilk çalışması ve doktora tezi, "Psikolojide Yargı Kuramı" ile dikkat çekmeye başladı. 
1923'te Marburg Üniversitesi'nde profesör oldu. 1927 yılında "Varlık ve Zaman" yayımlandı ve yayımlanışından itibaren yalnızca varoluşçu felsefe açısından değil, 20.yüzyıldaki bir bütün felsefe tartışmaları bağlamında bir şekilde etkili oldu. Heidegger burada, bütün bir Batı Felsefesi geleneğini metafizik olmakla eleştirdi ki sonrasında postmodern felsefe bu argümanı başka düzlemelerde yeniden değerlendirecektir.

1933 yılından itibaren Nazilerin iktidara gelmesiyle birlikte Heidegger Nazi Partisi'ne katıldı. Bu dönemde Freiburg Üniversitesi'nde rektör oldu.  Heidegger'in bu dönem boyunca izlediği politika her zaman tartışma konusu olmuş ve onun çalışmalarının değerlendirilmesine gölgeler düşürmüştür. Nazilere katıldığı gerekçesiyle 1945'te üniversiteden uzaklaştırıldı ama sonra 1952'de yeniden üniversiteye dönebildi. Daha sonra yanlış yaptığını söylemesi de üzerine düşen gölgelerin sona ermesini sağlamamıştır, ancak bununla birlikte onun teorik çalışmalarının değeri her zaman kendini buna rağmen korumuş ve felsefe açısından önemli yerini muhafaza etmiştir.

 Felsefesi 
Heidegger'in felsefi çalışmalarında hocası Edmund Husserl'in ve fenomenoloji felsefesinin etkileri açıkça görülür. Buna bağlı olarak felsefe-dışı sayılan pek çok kavramı felsefeye taşıdı ve varoluşçu felsefecilerde (örneğin Kierkegaard'ın korku, umutsuzluk, kaygı vb. kavramlarla yaptığı gibi) görülen tarzda analizlere yöneldi ve bunları derinleştirdi. Kaygı, sıkıntı, merak, ölüm, korku gibi terimleri felsefe düzlemine taşıdı. Fenomenolojiyi Varlık sorunu bağlamında yeniden yorumladı ve kullandı. Heidegger'in Husserl etkisi ile kendine özgü bir egzistansiyel analitik oluşturduğunu söylemek mümkündür. Diğer taraftan Heidegger, kendi felsefesinin  Sartre tarafından yanlış anlaşıldığını ve varoluşçuluğun düşüncesini açıklamak için doğru bir terim olmadığını belirtmiştir, bundan dolayı onun felsefesini tanımlamak için varoluşçuluk yetersizdir.

Heidegger'ın düşüncesine göre, dasein, kendisini anlamlandıran ve mesele eden bir varlıktır, buna, hep benimkilik der. Dasein bu dünyaya fırlatılmıştır. Fırlatılmış olması şundandır: insan, dünyada olmayı kendisi seçmez, kendisini bulunduğu şartların içinde bulur, o, kendisini hergünkülükte kaybetmiştir ve bulmak zorundadır, buna düşmüşlük der., aynı zamanda, kendisini anlamlandırması, onun faktisitesidir.
sağ|küçükresim|Heidegger'in 1933'ten 1934'e kadar rektör olduğu Freiburg Albert Ludwig Üniversitesi.
Ona göre, Dasein, bir fırlatılmış olarak kendisini, başkalarından hareketle, hep belirli bir dünyada ve bir çevrede anlayabilir, buna dünya-içinde-varolma demiştir, Dasein ismi (orada-varlık) buradan gelir: o hep bir bağlamda varolan olarak oradadır. O, kendini öncelikle ve çoğunlukla ilgilendiklerinden hareketle anlar.

Ona göre, Dasein'in başka bir karakteristiği de ölüme doğru varlık olmasıdır. Ona göre, Dasein'a, var olduğu müddetçe hep bir henüz-olmamışlık aittir ve bu bütün-olmama, ölümle birlikte sonlanır. Ölüm, Dasein'ın kendi varoluşuna dair en uç olanağıdır ve bu, Dasein'ın kendi öz varoluşunu sahih olarak açımlar, işte buna, ön koşma demiştir. Yani, ölüm olanağı, bizi kendi öz varoluşumuzla yüzleştirir ve hergünkülükten çıkarır.

Heidegger ayrıca, genel anlamda söylenecek olursa, teknik'in gelişimiyle birlikte şekillenen dünyanın eleştirisini yapmaya yönelmiştir ve modern dünyada buna karşı düşüncenin görevlerini belirlemeye çalışmıştır. "Varlık sorusu", onun tüm felsefi çalışmalarının özü ve özetidir. Bu çalışma varlık'ın unutulmuşluğuna yapılan bir itirazla başlar ve devam eder. Kant, Hegel ve Husserl'den etkilendiğini belirtmenin yanı sıra, Nietzsche ile girdiği eleştirel ilişkinin de belirtilmesi gerekir. Heidegger, yapısalcılığa benzer ama başka bağlamlarda Dil konusunu felsefeye temel bir kategori olarak sokmuştur. Onun bütün felsefi kategorileri dil dolayımıyla işlerlik kazanır. 
"Dil Varlık'ın evidir", der Heidegger.

Sartre ve Camus başta olmak üzere varoluşçu felsefeciler ve ayrıca yapısalcılık ve varlık felsefesi gibi diğer felsefe akımları da  çalışmalarında onunla açık ya da örtük diyalog halinde olmuşlardır. Daha sonra çalışmaları, özellikle dil dolayımlı analizleri ve felsefenin metafizik olarak  eleştirisi mantığı, postmodern felsefenin gelişiminde önemli  köşe taşları olacaktır.

 Türkçede olan kitapları 
 Varlık ve Zaman, M.Heidegger, çev. Kaan H. Ökten, Agora Kitaplığı.
 Zaman ve Varlık Üzerine, M.Heidegger, A Yayınları.
 Nedir Bu Felsefe?, M.Heidegger, Sosyal Yayınları.
 Hümanizmin Özü, M.Heidegger, İz Yayınları.
 Metafizik Nedir?, M.heidegger, Kaknüs Yayınları
 Tekniğe İlişkin Soruşturma, M.Heidegger, Paradigma Yayınları
 Bilim Üzerine Iki Ders, M.Heidegger, Paradigma Yayınları
 Zaman Kavramı, Der Begriff der Zeit, M. Heidegger, (Çev.,S.Babür), İmge Kitabevi Yayınları.
 Nietzsche'nin Tanrı Öldü Sözü ve Dünya Resimleri Çağı, M.Heidegger, Asa Kitabevi.
  Sanat Eserinin Kökeni, M.Heidegger, (Çev: Fatih Tepebaşlı), DeKi Basım Yayım Ltd. Şti.
 Teknik ve Dönüş-Özdeşlik ve Ayrım, Çevirmen: Necati Aça, Pharmakon Kitap Yayınları
 Olmaya Bırakılmış, Çevirmen: Mesut Keskin, Avesta Yayınları
 Metafiziğe Giriş, Çevirmen: Mesut Keskin, Avesta Yayınları
 Hümanizm Üzerine, Çevirmen: Yusuf Örnek, Türkiye Felsefe Kurumu
 Hegel'in Tinin Fenomenolojisi, Çevirmen: Kaan H. Ökten, Alfa Yayınları
 Kant ve Metafizik Problemi, Çevirmen: Kaan H. Ökten, Alfa Yayınları

 Kaynakça 

 Heidegger'e Giriş, Kaan H. Ökten, Agora Kitaplığı.
 Varlık ve Zaman Kılavuzu, Kaan H. Ökten, Agora Kitaplığı.
 Heidegger Kitabı, Kaan H. Ökten, Agora Kitaplığı.
 Martin Heidegger, Anılar ve Günlükler, Frederic De Towarnicki, YKY.
 Heidegger Bir Filozof Bir Alman, Paul Hünnerfeld, İnkılap Kitabevi.
 Heidegger ve Naziler, Jeff Collins, çev. Kaan H. Ökten, Everest Yayınları.
 Felsefe Sözlüğü, Serkan Uzun / Ü.Hüsrev Yolsal, Bilim ve Sanat Kitapları.
 Eigentlichkeit bei Heidegger - Der Begriff der Eigentlichkeit in Sein und Zeit , Dirk de Pol, Bibliothek der Philosophie, FU Berlin, Berlin, 1992.

 Ayrıca bakınız 
 Heidegger ve Nazizm

 Dış bağlantılar 


 Heidegger ve Hiç 


Kategori:1889 doğumlular
Kategori:Varoluşçular
Kategori:1976'da ölenler
Kategori:20. yüzyıl Alman filozofları
Kategori:Metafizikçiler
Kategori:Alman Naziler
Kategori:Ontologlar
Kategori:Alman antikomünistler
Kategori:Kıta filozofları
Kategori:Kültürel eleştirmenler
Kategori:Almanya'da antisemitizm
Kategori:Alman Roma Katolikleri
Kategori:Sanat felsefecileri
Kategori:Kültür felsefecileri
Kategori:Dil felsefecileri
Kategori:Tarih filozofları
Kategori:Din filozofları
Kategori:Epistemologlar
Kategori:Siyaset felsefecileri
Kategori:Toplum eleştirmenleri
Kategori:Teknoloji felsefecileri
Kategori:Fenomenologlar
Kategori:Nazi Partisi üyeleri
Kategori:Çağdaş filozoflar
Kategori:Yapısöküm
Kategori:Freiburg Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Freiburg Üniversitesi öğretim üyeleri
Kategori:Marburg Üniversitesi öğretim üyeleri
Kategori:Nietzsche takipçisi filozoflar
Kategori:Hermeneutik
Kategori:Ölüm felsefecileri
Kategori:Toplum felsefecileri
Kategori:Yorumsamacılar
Kategori:Nihilistler
Kategori:Almanya'da enfeksiyon hastalıklarından ölenler