Sebze

Sebze, bitkilerin insanlar veya diğer hayvanlar tarafından yenen kısımlarına verilen isimdir. Sebze terimi, kültürler ve mutfaklar arasında farklı anlamlara gelebilir.

Her ne kadar meyve ve sebze terimleri birbirlerine zıt anlamda kullanılmaktaysa da aslında botanik açıdan meyve kabul edilen birçok bitki kısımları mutfaklarda sebze olarak kullanılır. Örneğin patlıcan, domates, kabak gibi sebzeler aslında botanik bakımdan aynen erik, kayısı, şeftali gibi meyve sayılmaktadırlar.

 Etimoloji 
Sebze kelimesi Farsça "yeşillik, bitki" anlamına gelen sabzī (سبزى) sözcüğünden alıntıdır. Bu Farsça sözcük ise Farsça ve Orta Farsça "yeşil, taze, yaş" manasındaki sabz (سبز) sözcüğüne +ī ekinin eklenmesi ile türetilmiştir. Türkçede sebze anlamında kullanılan bir diğer sözcük olan zerzevat da bu köke dayanmakta olup, Farsça sözcüğe Arapça +āt çoğul takısı ilavesiyle inşa edilen sebzevāt sözcüğünün deforme edilmiş halidir.

 Örnekler 
GörselTürKullanılan kısımKökenKültivarlarKüresel üretimi
(×106 ton, 2018) Aggregate data: may include official, semi-official or estimated data125x125pikBrassica oleraceayaprak, yan tomurcuk, gövde, çiçek başıAvrupalahana, Brüksel lahanası, karnabahar, brokoli, karalahana, alabaş, kırmızı lahana, Milano lahanası69.4125x125pikBrassica rapakök, yaprakAsyaşalgam, Çin lahanası, bok choy125x125pikRaphanus sativuskök, yaprak, tohumGüneydoğu Asyaturp, beyaz turp, daikon125x125pikDaucus carotakök, yaprak, gövdeİranhavuç40.0Havuç ve şalgam beraber hesaplanmıştır.125x125pikPastinaca sativakökAvrasyayabani havuç125x125pikBeta vulgariskök, yaprakAvrupa ve Orta Doğupancar, şeker pancarı, pazı125x125pikLactuca sativayaprak, gövde, tohumMısırmarul, Çin marulu27.2125x125pikPhaseolus vulgaris, Phaseolus coccineus, Phaseolus lunatusbadıç, tohumOrta ve Güney Amerikafasulye, taze fasulye, çalı fasulyesi, Etiyopya fasulyesi, Lima fasulyesi55.1Kuru ve taze kısımları beraber hesaplanmıştır.125x125pikVicia fababadıç, tohumAkdeniz ve Orta Doğubakla4.9125x125pikPisum sativumbadıç, tohumAkdeniz ve Orta Doğubezelye, taze bezelye34.7125x125pikSolanum tuberosumyumruGüney Amerikapatates368.1125x125pikSolanum melongenameyveGüney ve Doğu Asyapatlıcan54.0125x125pikSolanum lycopersicummeyveGüney Amerikadomates182.2125x125pikCucumis sativusmeyveGüney Asyasalatalık75.2125x125pikCucurbita spp.meyve, çiçekOrta Amerikakabak, bal kabağı, dolmalık kabak, asma kabak 27.6125x125pikAllium cepasoğan, yaprakAsyasoğan, yeşil soğan, arpacık soğanı102.2125x125pikAllium sativumsoğanAsyasarımsak28.5125x125pikAllium ampeloprasumyaprakAvrupa ve Orta Doğupırasa, Çin sarımsağı2.2125x125pikCapsicum annuummeyveKuzey ve Güney Amerikabiber, dolmalık biber40.9125x125pikSpinacia oleraceayaprakOrta ve Güneybatı Asyaıspanak26.3125x125pikDioscorea spp.yumruAfrika tropikleriyam72.6125x125pikIpomoea batatasyumru, yaprak, filizOrta ve Güney Amerikatatlı patates91.9125x125pikManihot esculentayumruGüney Amerikakasava (manyok)277.8

 Galeri 

Ayrıca bakınız
Sebze suyu
Sebze bahçesi
Sebze çorbası
Sebze ezmesi
Sebze buketi
Bostan
Manav

 Kaynakça 


Kategori:Yiyecek türleri