Firdevsî

thumb

Firdevsî (Farsça: حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی, d. 940, Tus - ö. 1020 ay.), Samanîler ve Gazneliler dönemleri İran edebiyatının önde gelen Fars şairdir."Ferdowsī." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2012. Web. 17 Apr. 2012. <http://www.britannica.com/EBchecked/topic/204578/Ferdowsi >.

Eski İran tarihine büyük ilgi duyan Firdevsî, Pehlevi dilinde yazılmış eserleri okuyabilmek için Zerdüşt rahiplerden veya babasından Pehlevice öğrendi. Arapçası şiir yazacak kadar iyiydi.TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 13, sayfa: 126

Başlıca yapıtı Şehnâme'yi (60.000 beyitten oluşur; ilk insandan III. Yezdigirt dönemine kadar İran tarihi anlatır) tamamlayınca 1010 yılında Gazneli Mahmut'a sunan Firdevsî, bağlanan aylığı az bulduğu için sultanı ağır biçimde hicvedince Gazne'den göçmek zorunda kaldı. Bir süre Herat'ta ve Taberistan emiri Şehriyar'ın yanında kaldıktan sonra, Tus'a dönerek orada öldü. Firdevsî'nin soyca bir Dihkân ailesinden olduğu söylenir. Doğum yılı kesin olarak bilinmemektedir. Firdevsî, Gazneli Mahmut'un fikirler aldığı bilginlerden de bir tanesidir. Firdevsî gibi bilginlere Gazneli Mahmut maddi ve manevi yönden destek olmuştur.

Şii olmasına rağmen, Şehnâme'de ilk üç halifeyi över ve Turanlılar ile İranlılar'ın eski İran hükümdarlarından Tur ve İr'in soyundan geldiklerini söyleyerek bu iki halkı kardeş sayar.

 Ölümü 
1020'de İran da ölmeden önce 1010'da, İran'ın abbasiler güdümünde islamlaşma süreci devam ediyorken Firdevsî de eseri olan Şehnâmeyi kaleme alma sürecindeydi. Eski İran inancından kopamayanlardan biri de Firdevsî olduğu için mecusilik inancına methiyeler düzüyordu. Fikirlerini ifade ettiği Şehnâme adlı eserdeki mecusi propagandası hasebiyle Ebü'l-Kâsım, Firdevsînin cenaze namazını kılmak istememiştir.Devletşah Tezkiresi, s. 58.

 Galeri 

 Dış bağlantılar 
 Firdevsî ve Şahname, Prof. Nimet Yıldırım

 Kaynakça 

 Ayrıca bakınız 

 Şehnâme
 Sasani İmparatorluğu
 Al-Tusi
 Tus

Kategori:940 doğumlular
Kategori:1020'de ölenler
Kategori:Fars şairler
Kategori:Epik şiir
Kategori:Sâmânîler'de kişiler
Kategori:Gazne Devleti'nde kişiler
Kategori:Farsça eser veren şairler