Millî Güvenlik Kurulu (Türkiye)

Millî Güvenlik Kurulu (MGK), 1933-1949 yılları arasında Yüksek Müdafaa Meclisi Umumî Kâtipliği, 1949-1962 yılları arasında Millî Savunma Yüksek Kurulu ve Genel Sekreterliği, 1961 Anayasası'na göre Millî Güvenlik Kurulu ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği isimleri ile faaliyet göstermiştir.

1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 118. maddesiyle bugünkü halini almıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devletinin millî güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulaması ile ilgili kararların alınmasını ve gerekli kurumlar arası eş güdümün sağlanması konusundaki görüşlerini Cumhurbaşkanına bildirmekle görevlidir.

Olağanüstü hâller dışında iki ayda bir cumhurbaşkanı başkanlığında toplanır. Anayasaya göre Cumhurbaşkanının başkanlığında, Cumhurbaşkanı Yardımcısı; Adalet, İçişleri, Dışişleri, Millî Savunma bakanları; Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava kuvvetleri komutanlarından kurulur. Gündemin özelliğine göre kurul toplantılarına ilgili bakan ve kişiler çağrılıp görüşleri alınabilir. Doğal üye olmamalarına karşın Jandarma Genel Komutanı, Sahil Güvenlik Komutanı, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı da toplantılara düzenli olarak katılmaktadır.

Millî Güvenlik Kurulunun gündemi; Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir ve cumhurbaşkanı yardımcısı ile genelkurmay başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir. Kurul üyesi bakanlar ile diğer bakanların gündeme girmesini istedikleri konular, genel sekreter tarafından cumhurbaşkanına sunulmaktadır. Genel sekreteri toplantılara katılır, fakat oylamaya katılamaz.

Cumhurbaşkanı katılamadığı zamanlarda cumhurbaşkanı yardımcısı başkanlığında toplanır.

 Devletin millî güvenlik siyaseti 
Devletin Millî Güvenlik Siyaseti, MGK tarafından, devletin devamı için millî faaliyetlerin planlı ve belirlenmiş esaslara göre yapılması gerektiği ileri sürülerek hazırlanmış bir siyasettir. Aynı zamanda, gizli olan içeriğinde, doğrudan güvenlikle ilgili sorunların bulunduğu ve anayasaya aykırı bir durum bulunmadığı söylenmektedir. Bu belgeye zaman zaman Kırmızı Kitap ya da Kırmızı Anayasa da  denilmektedir. Kırmızı Kitap isminin ilk kez Alparslan Türkeş tarafından ortaya atıldığı iddia edilmektedir.

 Üyeler 
 Fotoğraf Görevi Adı75px Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğançerçevesiz|80x80pik Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz çerçevesiz|103x103pikAdalet BakanıYılmaz Tunç 75px Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler75pxİçişleri BakanıAli Yerlikaya75pxDışişleri BakanıHakan Fidan75px Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğluçerçevesiz|98x98pik Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu75px Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Metin Tokel99x99pikHava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu

 Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği  
Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, 24 Nisan 1933 tarihinde kurulmuştur. Sırasıyla Yüksek Müdafaa Meclisi Umumi Kâtipliği (1933 - 1949), Milli Savunma Yüksek Kurulu Genel Sekreterliği (1949 - 1962) ve son olarak Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği adını alan kuruluşun mevcut hâli Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenmiştir.

Cumhurbaşkanı'na bağlı olarak yapılandırılan Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği; Milli Güvenlik Kuruluna ait faaliyetlerin işlemlerini yapmak ve Milli Güvenlik Siyaseti Belgesi'nin hazırlanmasına ilişkin çalışmaları yürütmekle görevlidir. Genel Sekreter Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

07 Ağustos 2003 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4963 sayılı kanunun getirdiği yeni düzenlemeyle beraber Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik süreci çerçevesinde Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ile ilgili yasal değişiklikler gerçekleştirilmiştir. Başbakan'a bağlı bir teşkilat olan Genel Sekreterliğe sivil bir Genel Sekreter atanması mümkün kılınmıştır. Söz konusu yasal değişiklikten önce,MGK Genel Sekreteri  orgeneral-oramiral rütbesindeki Silahlı Kuvvetler mensupları arasından Genelkurmay Başkanının inhası ve Başbakan'ın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunun kararıyla atanıyordu. Bahse konu değişiklikten sonra ise Genel Sekreter, Başbakan'ın teklifi ve Cumhurbaşkanı'nın onayı ile atanmaya başlandı.

Genel Sekreterlik, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçilmesinin  ardından, 1982 Anayasası'nın 118'inci maddesinin gereği olarak çıkarılan 15 Temmuz 2018 tarihli ve 6 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yeniden teşkilatlandırılmıştır. Bu kapsamda, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Milli Güvenlik Kuruluna ilişkin bazı değişiklikler gerçekleştirilmiştir. 15 Temmuz 2018 tarihinde gerçekleştirilen söz konusu değişikliklerle Millî Güvenlik Kurulunun kuruluşu, görevleri ve çalışma usulleri ile ilgili yeni düzenlemeler yapılmıştır.

 Genel Sekreterlik Teşkilatı 
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği yalnızca merkez teşkilatından oluşur. Merkez teşkilatında genel sekreterlik makamı, 1 genel sekreter yardımcılığı, 1 grup başkanlığı, 1 özel kalem müdürlüğü, 1 hukuk müşavirliği, 1 basın ve halkla ilişkiler müşavirliği ve 7 daire başkanlığı bulunmaktadır.

 Hizmet birimleri 
 Dış İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Dairesi Başkanlığı
 Seferberlik ve Savaş Hazırlıkları Planlama Dairesi Başkanlığı
 Kurul İşleri ve Kararları Dairesi Başkanlığı
 Milli Güvenlik Siyaseti ve Koordinasyonu Grup Başkanlığı
 Personel Dairesi Başkanlığı
 Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı
 Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı  
 Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı  
 Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
 Hukuk Müşavirliği
 Özel Kalem Müdürlüğü

 Genel sekreterler 
 №  Unvan  İsim  Görev Başlangıcı  Görevden Bitişi 1 Tümgeneral  Mehmet Tevfik Erdönmez 9 Nisan 1938  28 Ağustos 1939 2 Korgeneral  Galip Türker 28 Ağustos 1939  13 Haziran 1940 3 Rasim Aktağun 13 Haziran 1940  21 Nisan 1941 4 Tümgeneral  Hüseyin Avni Üler 1 Nisan 1942  9 Ağustos 1942 5 Korgeneral  Mümtaz Aktay 18 Mart 1943  1 Mayıs 1945 6 Rıfat Mataracı  3 Mayıs 1945  14 Temmuz 1945 7 Muzaffer Ergüder  28 Şubat 1946  10 Nisan 1946 8 Orgeneral  Ali Fuat Erden  10 Nisan 1946  14 Temmuz 1948 9 Kurtcebe Noyan  27 Eylül 1948  1 Temmuz 1949 10 Korgeneral  Yümnü Üresin  11 Temmuz 1949  28 Nisan 1950 11 Orgeneral  Kurtcebe Noyan  25 Mayıs 1950  6 Haziran 1950 12 Mahmut Berköz  13 Haziran 1950  6 Eylül 1951 13 İzzettin Aksalur  4 Ekim 1951  5 Kasım 1952 14 Korgeneral  Nazmi Ataç  5 Kasım 1952  29 Eylül 1955 15 Tümgeneral  Enver Aka  24 Ocak 1956  29 Ağustos 1956 16 Orgeneral  Selahattin Selışık  4 Eylül 1956  31 Ağustos 1959 17 Vedat Garan  10 Eylül 1959  4 Ağustos 1960  18 Tümgeneral  Celal Erikan 16 Eylül 1960  28 Kasım 1960 19 Albay  Mahmut Demircioğlu 29 Kasım 1960  12 Şubat 1961 20 Tarık Demiroğlu 13 Şubat 1961  24 Eylül 1961 21 Tümgeneral  Nüzhet Akıncılar 25 Eylül 1961  18 Ekim 1961 22 Tuğgeneral  Şevket Ozan 23 Kasım 1961  14 Ağustos 1962 23 Korgeneral  Refet Ülgenalp  14 Ağustos 1962  11 Temmuz 1966 24 Orgeneral  Kemalettin Gökakın  18 Temmuz 1966  30 Ağustos 1969 25 Oramiral  Haydar Olcaynoyan  30 Ağustos 1969  30 Ağustos 1970 26 Hava Orgeneral  Emin Alpkaya  28 Ağustos 1970  28 Ağustos 1972 27 Nahit Özgür 28 Ağustos 1972  30 Ağustos 1975 28 Orgeneral  Namık Kemal Ersun  24 Ağustos 1975  1 Ağustos 1976 29 Nurettin Ersin  5 Ocak 1976  30 Ağustos 1977 30 Hava Orgeneral  Tahsin Şahinkaya  5 Eylül 1977  24 Ağustos 1978 31 Oramiral  Arif Akdoğanlar  25 Ağustos 1978  8 Ağustos 1980 32 Hava Orgeneral  Halil Sözer  18 Ağustos 1980  8 Ekim 1980 33 Korgeneral  Talat Çetineli 8 Ekim 1980  30 Ağustos 1981 34 Hava Orgeneral  Halit Toroslu  24 Ağustos 1981  30 Ağustos 1985 35 Oramiral  Orhan Karabulut  19 Ağustos 1985  20 Ağustos 1986 36 Orgeneral  Hüsnü Çelenkler  21 Ağustos 1986  30 Ağustos 1987 37 Oramiral  İrfan Tınaz  26 Ağustos 1987  22 Ağustos 1988 38 Orgeneral  Sabri Yirmibeşoğlu 22 Ağustos 1988  30 Ağustos 1990 39 Nezihi Çakar  21 Ağustos 1990  30 Ağustos 1992 40 Hava Orgeneral  Ahmet Çörekçi  21 Ağustos 1992  9 Ağustos 1993 41 Orgeneral  Doğan Bayazıt  22 Ağustos 1993  17 Ağustos 1995 42 Hava Orgeneral  İlhan Kılıç  17 Ağustos 1995  27 Ağustos 1997 43 Ergin Celasin  27 Ağustos 1997  24 Ağustos 1999 44 Cumhur Asparuk  27 Ağustos 1999  26 Ağustos 2001 45 Orgeneral  Tunçer Kılınç  26 Ağustos 2001  26 Ağustos 2003 46 Şükrü Sarıışık  26 Ağustos 2003  16 Ağustos 2004 47 Büyükelçi(İlk sivil)  Mehmet Yiğit Alpogan  1 Ekim 2004  16 Temmuz 2007 48 Büyükelçi  Tahsin Burcuoğlu  1 Kasım 2007  25 Ocak 2010 49 Serdar Kılıç  5 Şubat 2010  17 Nisan 2012 50 Vali  Muammer Türker   25 Nisan 2012  25 Eylül 2014 51 Seyfullah Hacımüftüoğlu  26 Eylül 2014  2 Şubat 2025 52 Okay Memiş  4 Şubat 2025  Görevde

 Ayrıca bakınız 
 Yüksek Askerî Şûra
 Millî güvenlik
 Anayasa kitapçığı krizi

 Kaynakça 

Kategori:Türkiye Cumhuriyeti'nin devlet yapısı
Kategori:Cumhurbaşkanlığı başkanlıkları