Katyuşa (şarkı)

Katusha (), "Katûša", "Katusha", "Katjuscha", "Katiusha" veya "Katjusha" olarak da tercüme edilen (Rusça: Екатерина, Ekaterina - Katherine), Sovyet halk temelli bir şarkı ve askeri marştır. Genelde halk şarkısı olarak bilinse de 1938 yılında Matvey İsaakoviç Blanter tarafından bestelenmiş sözleri ise Mikhail Isakovsky tarafından yazılmıştır.Stites, Richard; Von Geldern, James (1995). M ass Culture in Soviet Russia: Tales, Poems, Songs, Movies, Plays, and Folklore, 1917-1953 . Indiana University Press. p. 315. ISBN 978-0-253-20969-6 Şarkı ilk kez 28 Kasım 1938'de Vera Krasovitskaya, Georgy Vinogradov, Vsevolod Tyutyunnik tarafından ve Knushevitsky tarafından yürütülen bir orkestra ile seslendirilmiştir.Биографическая справка о В. Красовицкой на портале kino-teatr.ru. Valentina Batishcheva tarafından yapılan şarkının ilk kaydı 1939'da yapılmıştır.По данным сайта Russian-Records.com пластинка с песней (матричный номер 8367) вышла уже весной 1939 года, в том же году были выпущены пластинки не только в Москве, но и в Ленинграде и СвердловскеНиколай Овсянников. «Katyusha» VS «Forelock» . Алеф - Ежемесячный международный еврейский журнал (16 мая 2016). Дата обращения 15 ноября 2018.Одна из самых распространенных грамзаписей «Катюши» Поет Валентина Батищева, Ленинградсий завод, 1939 год, матричный номер 611  Daha sonra şarkı Lidiya Ruslanova, George Vinogradov, Eduard Gil, Anna German, Dmitry Hvorostovsky ve diğer şarkıcılar tarafından seslendirildi. Bazı eleştirmenler Katyuşanın, İgor Stravinsky'nin 1937 yılında Chanson Russe şekline adapte ettiği Mavra (1922) adlı operasına benzer tonlar taşıması nedeniyle Blanter'in kompozisyonu olmadığını ifade ederler. 1938'de Matvey Blanter tarafından bestelenen Katyuşa, II. Dünya Savaşı sırasında vatansever bir şarkı olarak ün kazandı. Şarkı Sovyet halkı açısından savaş çabalarında topraklarına hizmet etmeleri ve savunmaları için ilham verdi. Rusya'da şarkı 1995'ten beri hala popülerliğini korumaktadır. Ayrıca şarkı, II. Dünya Savaşı'nda Kızıl Ordu tarafından kullanılan BM-8, BM-13 ve BM-31 "Katyusha" roketatarlarının takma adının kaynağıdır.Zagola, Steven (1984). Soviet Tanks and Combat Vehicles of World War Two. Arms and Armour Press. p. 150. ISBN 0-85368-606-8Первушин А. И. Красный космос. Звёздные корабли Советской империи. — М.: «Яуза», «Эксмо», 2007. — ISBN 5-699-19622-6 Russian Reporter dergisi tarafından 2015 yılında yapılan bir sosyolojik çalışmanın sonucu olarak, Katyusha şarkısının, Rusya ve dünya klasikleri de dahil olmak üzere Rusya'daki en popüler şiirsel eserlerin popülerliği sıralamasında 13. sırada yer aldığı belirtilmiştir.Виталий Лейбин, Наталья Кузнецова. Слова не выкинешь. Какие песни мы поём в душе и какими стихами говорим (недоступная ссылка) . rusrep.ru (26 июня 2015). Arşiv tarihi 10 Nisan 2016

 Şarkı 
Şarkı Katyuşa adında bir kadını anlatmaktadır. Katyuşa  sarp bir nehir kıyısında dururken, şarkısını uzaklarda vatanı için hizmet eden asker sevgilisine adamaktadır. Şarkının ana teması, asker sevgilisinin vatanını ve halkını koruyacağı ve bunun için kendisine minnettar olan Katyuşa'nın daima ona sadık kalacağı üzerinedir. Şarkının sözleri, birçok Sovyet erkeğinin Rusya'da Büyük Vatanseverlik Savaşı olarak anılan II. Dünya Savaşı'nda hizmet etmek için evini ve ailesini bıraktığı II. Dünya Savaşı sırasında savaş cephesinde yer aldığı süreç ile popüler bir vaziyet almıştır. Zira savaşa giden birçok Rus geri dönememiştir."К вопросу о потерях противоборствующих сторон на советско-германском фронте в годы Великой Отечественной войны: правда и вымысел : Министерство обороны Российской Федерации" . encyclopedia.mil.ru. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2018.thumbnail|upright=0.91|Lidiya Ruslanova|alt=|sol
 Şarkının popülerleşmesi 
Sovyetler Birliği'nin II. Dünya Savaşı'na katılımı, Hitler'in Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı'na rağmen Polonya üzerine saldırı başlatması üzerine oldu. Ancak şarkının popülaritesi, Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne karşı başlattığı Barbarossa Harekâtı'nın başlamasıyla artmaya başladı. Şarkı, Moskova'daki bir Sovyet sanayi okulundan kız öğrenciler tarafından, Nazi Almanyası'na karşı savaş cephesine giden askerlere atıfta bulunmak için söylendi. Şarkının ilk resmi performansı, Moskova Birlikler Evi Sütun Salonu'nda, 1938 sonbaharında Devlet Caz Orkestrası konserinde Valentina Batishcheva tarafından yapıldı.Анастасия, Лисицына (10 February 2018). "Золотой Блантер: "Катюша" и другие песни ". Gazeta.ru. Erişim tarihi: 11 Nisan 2019. Şarkı o zamandan beri Lidiya Ruslanova, Georgi Vinogradov, Eduard Khil, Anna German, Ivan Rebroff, Dmitri Hvorostovsky, Iosif Kobzon, kontravör Vitas, Marina Devyatova ve Katya Ryabova, Elena Vaenga'nın düeti ve diğer ünlü şarkıcılar tarafından birçok kez söylenmiştir. Ayrıca "Katyusha" şarkısı Kızıl Ordu Korosu repertuvarının bir parçasıdır."Alexandrov Ensemble Coming with its Youngest Soloist". Portal of Prague. Organiser’s press release. 27 April 2012. Archived from the original on 24 December 2016. Retrieved 24 December 2016.

Şarkının Sözleri
   Rusça Metin:Катюша Latin Alfabesiyle Okunuşu:Katyusha Türkçe Metin:KatyuşaРасцветали яблони и груши,            
Поплыли туманы над рекой.            
Выходила на берег Катюша,              
На высокий берег на крутой.

Выходила, песню заводила             
Про степного, сизого орла,          
Про того, которого любила,          
Про того, чьи письма берегла.

Ой ты, песня, песенка девичья,         
Ты лети за ясным солнцем вслед.          
И бойцу на дальнем пограничье          
От Катюши передай привет.

Пусть он вспомнит девушку простую,   
Пусть услышит, как она поет,           
Пусть он землю бережет родную,       
А любовь Катюша сбережет.Rastsvetali yabloni i gruşi,            
Paplıli tumanı nad rekoy.            
Vıhodila na bereg Katyuşa,              
Na vısokii bereg na krutoy.

Vıhodila, pesnyu zavodila             
Pro stepnogho, sizagho arla,          
Pro togho, katorogho lyubila,          
Pro togho, çyi pis'ma beregla.

Oy tı, pyesnya, pyesenka deviç'ya,         
Tı leti za yasnım solntsem vsled.          
İ boytsu na dal'nem pograniçye          
Ot Katyuşi peredai privyet.

Pust' on vspomnit devuşku prostuyu,   
Pust' uslışit, kak ona payot,           
Pust' on zemlu berejyot rodnuyu,       
A lyubov' Katyuşa sberejyot.Çiçek açmış Elmalar ve Armutlar.
Nehirde yükselir sis.
Katyuşa belirir kıyıda,
Kıyı sarptır, kıyı sessiz.

Bir sevda türküsü tutturur 
Bozkırların kartalına,
Yiğide sevdasından,
Taşır mektuplarını göğsünde.

Ah sen bir şarkı gibi kızsın,
Işığın güneşin ardında.
Ve özlediği uzak sınırlarda
Katyuşa'dan bir selam söyle.

O kız ki hep hatırlar,
Bir şarkı gibi aklında,
O ki korur memleketi,
Ve dahi aşkını içinde.

(Çeviri Attila Tokatlı)Atilla Tokatlı, "Sovyet Şairleri Antolojisi", Yayınevi;Elips, 2009, İstanbul ISBN:

 Ayrıca bakınız 
 Katyuşa (silah)

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 "Katyusha"'nın MP3 kaydı 
 http://www.sovmusic.ru/download.php?fname=katyush2  [Geleneksel Sovyet şarkılarının geniş bir arşivi, İngilizce ve Rusça]
 https://web.archive.org/web/20050813075332/http://russia-in-us.com/Music/Collections/Ofman/russianestrada/
 Dinle  (Lidiya Ruslanova) / Dinle  (The Tolmachevy Twins) / Dinle  (Kızıl Ordu Korosu)

Kategori:1938 şarkıları
Kategori:Lidya Ruslanova
Kategori:Rusça şarkılar
Kategori:Savaş şarkıları
Kategori:Sovyetler Birliği şarkıları