Kanada'nın eyaletleri ve bölgeleri

Kanada'nın eyaletleri ve bölgeleri, Kanada'nın birinci düzey idari bölümleridir. Kanada resmî olarak province denen 10 eyalet ile resmî olarak territory denen 3 bölgeye ayrılmıştır. Eyaletlerin federal yönetimden geniş oranda özerkliği varsa da bölgelerin bağımsızlığı daha azdır.

Eyaletler, Kanada'nin sosyal programlarının çoğundan (örneğin sağlık sistemi, eğitim ve refah) sorumludur; ve toplamda federal hükûmetten daha fazla gelir toplarlar. Federal hükûmetin politikalarından muaf tutulabilirler, ancak bu federal gelirlerden alınan payın kaybı riskini de taşır. Ceza kanunları kesinlikle federal hükûmetin sorumluluğu altında olan az sayıdaki alanlardan biridir ve suç ve ceza Kanada'nın çoğunda tek biçimlidir.

 Yönetim 
 Eyalet hükûmetleri 
On eyaletin eyalet başbakanı tarafından yönetilen seçilmiş yasama kolu vardır, eyalet başbakanları federal başbakanla aynı şekilde seçilirler. Ayrıca her eyaletin federal başbakan tarafından atanan ve Kral'ı temsil eden ve yalnızca sembolik yetkilerle donatılmış birer vali yardımcısı vardır.

Çoğu eyalette federal düzeydeki partilerin karşılığı olan eyalet duzeyinde partiler vardır. Ancak NDP dışında eyalet düzeyi partiler ile federal düzeydekilerin arasında resmi bir bağ yoktur (Örneğin Britanya Kolumbiyası'nın Liberalleri, federal Liberaller'e oranla sağ çizgiye daha yakındır). Bazı eyaletlerde Saskatchewan Partisi ve Labrador Partisi gibi yerel politik partiler de bulunur.

Quebec'deki politik durum diğerlerinden çok farklıdır, partiler arasındaki en belirgin fark, Québécois Partisi (Parti Québecois) tarafından temsil edilen ayrılıkçılık ile Quebec Liberal Partisi tarafından temsil edilen federalciliktir. Bu iki parti haricinde sağ görüşlü Quebec Demokratik Eylem Partisi (ADQ) ve sol görüşlü İlerici Güçler Birliği (UFP) adlı küçük partiler de Quebec'de faaliyet göstermektedir. Ancak bunlardan sadece ADQ şimdiye kadar Quebec meclisine üye sokabilmiştir.

 Bölgesel hükûmetler 
Anayasa yerine Parlamento tarafından kuruldukları için bölgeler eyaletlerden daha az siyasi güce sahiptirler. Bunun sonucu olarak bölgeler Parlamento'da eyaletlere eşit temsil edilmezler.

Bölgelerin devlet başkanlarına komisyoner denir. Her ne kadar eyaletlerdeki yardımcı valilere eşit düzeydelerse de Kraliçe'nin temsilcisi değillerdir. Federal hükûmet tarafından atanırlar.

Yukon'un eyalet meclisleriyle aynı şekilde çalışan kendi bir meclisi vardır, fakat diğer iki bölge siyasal partisiz uzlaşma yönetimi sistemi kullanırlar. Bu yöntemde her aday seçimlerde bağımsız olarak yarışır ve bölge başbakanı adaylar arasından ve adaylar tarafından seçilir.

Federal hükûmet ve bölgesel hükûmetler arası ilişkiler her zaman gergin olmuştur. Hükûmetler arası uzlaşmazlıkların çoğu kaynakların kullanımı ve finansman hakkında olmuştur. Kişi başına gelire göre bölgeler Kanada'da en yüksek oranda olsa da, bölgelerdeki yoksulluk oranı sosyal yalıtım, mal sağlamadaki aşırı zorluk ve maliyet, işlerin yıpratıcılığı ve sosyal problemlerden dolayı devamlı yüksek olmuştur.

 Liste 
 Adı  Başkent  Kuruluş tarihi  Türü  Yüzölçümü¹  Nüfus²  Yoğunluk³  ISO   Edmonton  1 Eylül 1905  Eyalet  661.848  4.428.112  6,69  CA-AB   Victoria  20 Temmuz 1871  Eyalet  944.735  5.145.851  5,45  CA-BC   Yellowknife  15 Temmuz 1870  Bölge  1.346.106  45.074  0,03  CA-NT   Winnipeg  15 Temmuz 1870  Eyalet  647.797  1.379.584  2,13  CA-MB   Fredericton  1 Temmuz 1867  Eyalet  72.908  781.315  10,72  CA-NB   St. John's  31 Mart 1949  Eyalet  405.212  520.998  1,28  CA-NL   Iqaluit  1 Nisan 1999  Bölge  2.093.190  39.285  0,02  CA-NU   Toronto  1 Temmuz 1867  Eyalet  1.076.395  14.733.119  13,69  CA-ON   Quebec  1 Temmuz 1867  Eyalet  1.542.056  8.575.779  5,56  CA-QC   Charlottetown  1 Temmuz 1873  Eyalet  5.660  159.713  28,22  CA-PE   Regina  1 Eylül 1905  Eyalet  651.036  1.177.884  1,81  CA-SK   Halifax  1 Temmuz 1867  Eyalet  55.284  979.115  17,71  CA-NS   Whitehorse  13 Haziran 1898  Bölge  482.443  42.176  0,09  CA-YT

Notlar: ¹ km²; ² 2020 yılı itibarıyla; ³ /km²

 Ayrıca bakınız 
 Kanada'nın idari bölümleri
 ISO 3166-2:CA

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Provincial and territorial government web sites – Service Canada
 Difference between provinces and territories – Intergovernmental Affairs
 Provincial and territorial statistics  – Statistics Canada
 Provincial and territorial immigration information  – Citizenship and Immigration Canada


Kategori:Kanada listeleri