Rumelifeneri

Rumelifeneri, İstanbul Boğazı'nın Rumeli tarafının en kuzeyinde, Sarıyer ilçesine bağlı bir balıkçı köyüdür. Adını Rumeli Feneri'nden alır. Anadolufeneri ile karşılıklı olarak, Karadeniz ile Boğaz'ı birbirinden ayıran hattı oluştururlar. Koç Üniversitesi bu mahalle sınırları içerisinde konumlanmıştır.

 Coğrafya 

İlçe merkezine 10 km'den fazla uzaklığı olan köyün şehir atmosferinden uzak sakin bir havası vardır. Yerleşim, köyde bulunan balıkçı limanı etrafında toplanmıştır. Mahallenin sahilinde kayalık falezler bulunmaktadır. Bu kayalıklar Öreke Adaları olarak adlandırılır. Mavramoloz Ormanı ve Feneryolu Yaban Hayatı Geliştirme Sahası bu bölgede yer alır. Rumelifeneri Yolu'ndaki "Keskin Viraj" noktası, İstanbul'da ilkbahar mevsiminde leylek ve yırtıcı kuş göçünün en iyi gözlendiği noktalar arasındadır. Bu mevkide Feneryolu Kuş Gözlem Kulesi yer alır.

 Tarih 
küçükresim|upright=1.36|sağ|Rumelifeneri köyünün yerleşimi içinde kilise (Aya Yorgi Kilisesi), cami (Ramazan Ağa Camii) ve fenerin (Rumeli Feneri) işaretlendiği 1917 tarihli Osmanlı haritasından bir ayrıntı
Rumelifeneri'nin eski adı Fanarion'dur. Yunanca Fanarion (Φανάριον) adı deniz fenerinden gelir. Bu yerleşime, muhtemelen Fener semtinden ayırman için, "Fenercik" anlamında Fanarakion (Φαναράκιον) da deniyordu. Rumelifeneri adı Osmanlı döneminde verilmiştir. Nitekim 1917 tarihli Osmanlı haritasında "Rum İli Fenari" (روم ایلی فناری) olarak geçer.“Rumeli Feneri” paftası, Erkan-i Harbiye-i Umimiye, Rumi 1333 (1917) Karadeniz'den girişte İstanbul Boğazı'nın iki yakasında bulunan deniz fenerlerini birbirinden ayırmak için Anadolufeneri ve Rumelifeneri dendiği anlaşılmaktadır.

Fanarion veya Rumelifeneri, ilk kez Antik Yunan mitolojisinde bahsedilmiştir; Altın Postu arayan Argonotlar Rumelifeneri'ne de uğramışlardır. Yunan mitolojisinde Simplegades olarak bilinen ve Karadeniz'den girişte İstanbul Boğazı'nın iki yakasında bulunan kayalıkların Rumeli kısmındakiler Rumelifeneri'nin hemen önünde yer alır ve Türkçede Öreke Kayalıkları olarak bilinir.

Köyün hemen dışında Rumeli Feneri Kalesi bulunmaktadır. Bu kalenin inşaasına 1769'da başlanmıştır. 1783'te Toussaint, 1785'te Lafitte Clavé ve 1794'te kalenin projesini yeniden düzenlemiştir. Kaleyle ilgili kaynaklar 1781 ve 1793 yıllarına aittir. Mahallede ayrıca Sarı Saltuk Türbesi bulunmaktadır. Mahalle nüfusunun neredeyse tamamını 93 Harbi sonrası bölgeye gelen Rizeliler oluşturmaktadır. 18 Eylül 1915 tarihinde Rusların bölgeye yaptığı bombardımanlar sonucu 153 hane, bir kahvehane ve bir mağaza isabet alarak 10.479 Osmanlı liraılık zarara neden olmuştu.
küçükresim|sol|1971 yılında camiye çevrilmiş olan Aya Yorgi Kilisesi'nin doğu cephesinde yer alan üç apsisi
Erkan-i Harbiye-i Umumiye'nin 1917 tarihli haritasındaki yerleşim planı, Rumelifeneri'nin o tarihte küçük bir köy olduğunu göstermektedir. Bu haritada yerleşim alanında evlerin dışında, kamusal yerler olarak kilise (Aya Yorgi Kilisesi), cami (Ramazan Ağa Camii) ve deniz feneri (Rumeli Feneri) işaretlenmiştir. Rumelifeneri ile Rumeli Feneri Kalesi arasındaki koya akan bir dere bulunmaktadır. Derenin kale tarafında, Dere Mahallesi adını taşıyan küçük mahalle yer alır. Köy yerleşiminin hemen yakınında Rum mezarlığı işaretlenmiştir. Yerleşim alanının dışında bulunan ve tis Tsirpinas (της Τσίρπινας) olarak bilinen ayazma, haritada “Tis Çirpina Ayazması” olarak geçer. Bugün Öreke Adaları adıyla bilinen adacıkların büyüğüne "Öreke Taşı" denmiştir. Rumeli köyünün sınırları içinde kalan burunlardan birinin adı “Papas Burnu”dur.“Rumeli Feneri” paftası, Erkan-i Harbiye-i Umimiye, 1333 (1917)

Rumelifeneri, 1935 genel nüfus sayımında, İstanbul vilayetinin Sarıyer kazasının merkez nahiyesine bağlı bir köydü ve köyde 1.128 kişi yaşıyordu.1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 316. 1965 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu, 930'u erkek ve 499'u kadın olmak üzere, 1.429 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 1.079 kişi okuma yazma biliyordu.

Rumelifeneri'nde I. Dünya Savaşı'ndan önce Rumlar yaşıyordu. Rum nüfusu 19. yüzyılın sonlarında yaklaşık 900 kişi kadardı. Köyde Aya Yorgi'ye (Άγιος Γεώργιος) adanmış bir kilise ve tis Tsirpinas (της Τσίρπινας) olarak bilinen bir ayazma vardı. Aya Yorgi Kilisesi, muhtemelen bir Bizans kilisesi temeli üzerine inşa edilmişti. Üç apsisli bir yapı olan Aya Yorgi Kilisesi, 1971 yılında Rumeli Feneri Yeni Camii adıyla camiye dönüştürülmüştür. Köyde ayrıca Ramazan Ağa Camii adını taşıyan eski bir cami bulunmaktadır."Rumelifeneri Yeni Cami" - Kültür Envanteri"Ramazan Ağa Cami" - Kültür Envanteri

 Ulaşım 
Köye ulaşmak için Hacıosman, Sarıyer metro durağından kalkan 150 numaralı İETT otobüsleri kullanılmaktadır. Köye giden başka toplu taşıma aracı yoktur.

 Nüfus 

Galeri

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Sarıyer'in mahalleleri
Kategori:Rumelifeneri, Sarıyer