Viral hastalık

Viral hastalık (veya viral enfeksiyon), bir organizmanın vücudu patojenik virüsler tarafından istila edildiğinde ve enfeksiyöz virüs partikülleri (virionlar) duyarlı hücrelere bağlanıp girdiğinde ortaya çıkar.

 Yapısal Özellikler 
küçükresim| Göreceli boyutlarıyla en yaygın insan virüslerinden bazılarının viryonları. Nükleik asitler ölçekli değildir. SARS ve COVID-19 için SARS, çiçek hastalığı için variola virüsleri örneklenebilir.
Genom tipi, virion şekli ve replikasyon bölgesi gibi temel yapısal özellikler, genellikle aynı aile içindeki virüs türleri arasında aynı özellikler taşır.

 Çift sarmallı DNA aileleri: üçü zarfsızdır (Adenoviridae, Papillomaviridae ve Polyomaviridae) ve ikisi zarflıdır (Herpesviridae ve Poxviridae). Zarfsız ailelerin tümü ikosahedral kapsidlere sahiptir.
 Kısmen çift sarmallı DNA virüsleri : Hepadnaviridae . Bu virüsler zarflıdır.
 Tek sarmallı DNA virüslerinin bir ailesi insanları enfekte eder: Parvoviridae . Bu virüsler zarfsızdır.
 Pozitif tek sarmallı RNA aileleri: üçü zarfsız (Astroviridae, Caliciviridae ve Picornaviridae) ve dördü zarflı (Coronaviridae, Flaviviridae, Retroviridae ve Togaviridae). Zarfsız ailelerin tümü ikosahedral nükleokapsidlere sahiptir.
 Negatif tek zincirli RNA aileleri: Arenaviridae, Bunyaviridae, Filoviridae, Orthomyxoviridae, Paramyxoviridae Paramyxoviridae ve Rhabdoviridae . Hepsi sarmal nükleokapsidlerle sarılmıştır.
 Çift sarmallı RNA genomu: Reoviridae .
 Hepatit D virüsü henüz bir aileye atanmamıştır, ancak insanları enfekte eden diğer ailelerden açıkça farklıdır.
 Hastalıkla ilişkilendirilmemiş insanları enfekte ettiği bilinen virüsler: Anelloviridae familyası ve Dependovirus cinsi. Bu taksonların her ikisi de zarfsız tek sarmallı DNA virüsleridir.

 Pragmatik Kurallar 
İnsanları enfekte eden virüs aileleri, doktorlara ve tıbbi mikrobiyologlara / virologlara yardımcı olabilecek kurallar sunar.

Genel bir kural olarak, DNA virüsleri hücre çekirdeği içinde çoğalırken, RNA virüsleri sitoplazma içinde çoğalır. Bu kuralın istisnaları bilinmektedir: çiçek virüsleri sitoplazma içinde çoğalır ve ortomiksovirüsler ve hepatit D virüsü (RNA virüsleri) çekirdek içinde çoğalır.

 Bölünmüş genomlar: Bunyaviridae, Orthomyxoviridae, Arenaviridae ve Reoviridae (kısaltma BOAR). Hepsi RNA virüsleridir.
 Neredeyse tamamen eklembacaklılardan bulaşan virüsler: Bunyavirus, Flavivirus ve Togavirus . Bazı Reovirüsler artropod vektörlerinden bulaşır. Hepsi RNA virüsleridir.
 Zarflı virüslerin bir ailesi gastroenterite (Coronaviridae) neden olur. Gastroenterit ile ilişkili diğer tüm virüsler zarfsızdır.

 Baltimore gruplandırması 

Virüslerin birden çok virüs kategorisinde tanımladığı bir gruplandırma yöntemi:

 I- dsDNA (Çift iplikçikli DNA)
 II - ssDNA (Tek iplikçikli DNA)
 III - dsRNA (Çift iplikçikli RNA)
 IV - pozitif anlamda ssRNA (Pozitif anlamlı tek iplikçikli RNA)
 V - negatif anlamda ssRNA (Negatif anlamlı tek iplikçikli RNA)
 VI - ssRNA-RT (Tek iplikçikli RNA-RT)
 VII - dsDNA-RT (Çift iplikçikli DNA-RT)

 İnsanlarda klinik olarak önemli görülen viral hastalıklar ve karakteristikleri 
+İnsanlarda klinik olarak önemli görülen viral hastalıklar ve karakteristikleriFamilyBaltimore groupÖnemli türlerViral zarfAdenovirüsITable 1 in: AdenovirüsHHerpesviridaeIHerpes simplex, tip 1, Herpes simplex, tip 2, Varisella zoster virüs, Epstein-Barr virüsü, Human cytomegalovirus, Human herpesvirus, tip 8EPapillomaviridaeIİnsan papilloma virüsüHPolyomaviridaeIBK virüs, JC virüsüHPoxviridaeIÇiçek hastalığıEParvoviridaeIIParvovirus B19HReoviridaeIIIPage 273  in: Rotavirüs, Orbivirus, Coltivirus, Banna virusHAstroviridaeIVHuman astrovirusHCaliciviridaeIVNorovirusHCoronaviridaeIVHuman coronavirus 229E, Human coronavirus NL63, Human coronavirus OC43, Human coronavirus HKU1, MERS-bağlantılı koronavirüs, SARS-CoV, SARS-CoV-2EFlaviviridaeIVHepatit C virüsü, Sarıhumma virüsü, Dang humması virüsü, Batı Nil virüsü, TBE virus, Zika virüsüEHepeviridaeIVHepatit E virüsüHMatonaviridaeIVKızamıkçık virüsüEPicornaviridaeIVCoxsackievirus, hepatitis A virus, Poliovirüs, RinovirüsHArenaviridaeVLassa virusEBunyaviridaeVCrimean-Congo hemorrhagic fever virus, Hantaan virusEFiloviridaeVEbola virus, Marburg virusEOrthomyxoviridaeVInfluenza virusEParamyxoviridaeVMeasles virus, Mumps virus, Parainfluenza virusEPneumoviridaeV Respiratory syncytial virusERhabdoviridaeVKuduz virüsüEUnassignedVHepatit DERetroviridaeVIHIVEHepadnaviridaeVIIHepatit B virüsüE

 Klinik özellikler 
Virüslerin klinik özellikleri, aynı aile içindeki türler arasında önemli ölçüde farklılık gösterebilir:
TipAileBulaşHastalıkTedaviKorunmaAdenovirusAdenoviridae Damlacık teması
 fekal-oral
 cinsel yolla
 Göz ile doğrudan temas gastroenterit
 keratokonjunktivit
 farenjit
 faringokonjunktival ateşYok Adenovirus aşıları
 El yıkama
 Öksürürken ve hapşururken ağzı kapatma
 Hastalarla yakın temastan kaçınmaCoxsackievirusPicornaviridae fekal-oral
 Solunum damlacık teması El, ayak ve ağız hastalığı
 pleurodynia
 aseptik menenjit
 perikardit
 miyokarditiYok El yıkama
 Öksürürken ve hapşururken ağzı kapatma
 Kirli sularla ve gıdalarla yakın temastan kaçınma
 Temizliği arttırmaCytomegalovirusHerpesviridae vertical transmission
 bodily fluids infectious mononucleosis
 Cytomegalic inclusion disease
 Premature birth
 liver, lung and spleen diseases in the newborn
 Small size at birth
 Small head size
 congenital seizures in the newborn ganciclovir
 cidofovir
 foscarnet hand washing
 avoid sharing food and drinks with others
 safe sexEpstein–Barr virusHerpesviridae saliva infectious mononucleosis
 Burkitt's lymphoma
 Hodgkin's lymphoma
 nasopharyngeal carcinomaNone avoiding close contact with the sickHepatitis A virusPicornaviridae fecal-oral acute hepatitisImmunoglobulin (post-exposure prophylaxis) Hepatitis A vaccine
 avoiding contaminated food/water
 improved sanitationHepatitis B virusHepadnaviridae bodily fluids

Vertical and sexual acute hepatitis
 chronic hepatitis
 hepatic cirrhosis
 hepatocellular carcinoma Lamivudine
 immunoglobulin
 Adefovir
 Entecavir
 Pegylated interferon alfa-2 Hepatitis B vaccine
 immunoglobulin (perinatal and post-exposure prophylaxis)
 avoiding shared needles/syringes
 safe sexHepatitis C virusFlaviviridae blood
 sexual contact acute hepatitis
 chronic hepatitis
 hepatic cirrhosis
 hepatocellular carcinoma Ribavirin
 Pegylated interferon alfa-2 avoiding shared needles/syringes
 safe sexHerpes simplex virus, type 1Herpesviridae direct contact
 saliva herpes labialis, cold sores – can recur by latency
 gingivostomatitis in children
 tonsillitis & pharyngitis in adults
 keratoconjunctivitis acyclovir
 famciclovir
 foscarnet
 penciclovir avoiding close contact with lesions
 safe sexHerpes simplex virus, type 2Herpesviridae sexual contact
 vertical transmission Skin vesicles, mucosal ulcers, Oral and/or genital

Can be latent
 Aseptic meningitis acyclovir
 famciclovir
 foscarnet
 penciclovir
 cidofovir avoiding close contact with lesions
 safe sexHIVRetroviridae sexual contact
 blood
 breast milk
 vertical transmission AIDSHAART, such as protease inhibitors and reverse-transcriptase inhibitors zidovudine (perinatally)
 blood product screening
 safe sex
 avoiding shared needles/syringesHuman coronavirus 229E (HCoV-229E)Coronaviridae droplet contact
 fomites common cold
 pneumonia
 bronchiolitisHuman coronavirus NL63 (HCoV-NL63)Coronaviridae droplet contact common cold
 rhinitis
 bronchitis
 bronchiolitis
 pneumonia
 croupHuman coronavirus OC43 (HCoV-OC43)Coronaviridae common cold
 pneumoniaHuman coronavirus HKU1 (HCoV-HKU1)Coronaviridae common cold
 pneumonia
 bronchiolitisHuman herpesvirus, type 8Herpesviridae Saliva
 Sexual Kaposi sarcoma
 multicentric Castleman disease
 primary effusion lymphomamany in evaluation-stage avoid close contact with lesions
 safe sexHuman papillomavirusPapillomaviridae direct contact
 sexual contact
 vertical transmission (common, flat, plantar and anogenital warts, laryngeal papillomas, epidermodysplasia verruciformis)
 Malignancies for some species (cervical carcinoma, squamous cell carcinomas) liquid nitrogen
 laser vaporization
 cytotoxic chemicals
 interferon
 cidofovir HPV vaccine
 avoiding close contact with lesions
 safe sexInfluenza virusOrthomyxoviridae droplet contact influenza
 (Reye syndrome) amantadine
 rimantadine
 zanamivir
 oseltamivir influenza vaccine
 amantadine
 rimantadine
 hand washing
 covering mouth when coughing/sneezing
 avoiding close contact with the sickMeasles virusParamyxoviridae droplet contact measles
 postinfectious encephalomyelitisNone MMR vaccine
 quarantining the sick
 avoiding contact with the sickMiddle East respiratory syndrome-related coronavirus (MERS-CoV)Coronaviridae close human contact Middle East respiratory syndrome (MERS)Mumps virusParamyxoviridae droplet contact mumpsNone MMR vaccine
 avoiding close contact with the sickParainfluenza virusParamyxoviridae droplet contact croup
 pneumonia
 bronchiolitis
 common coldNone hand washing
 covering mouth when coughing/sneezingPoliovirusPicornaviridae fecal-oral poliomyelitisNone Polio vaccine
 avoiding contaminated food and water
 improved sanitationRabies virusRhabdoviridae animal bite
 droplet contact rabies (fatal encephalitis)Post-exposure prophylaxis rabies vaccine
 avoiding rabid animalsRespiratory syncytial virusPneumoviridae droplet contact
 hand to mouth bronchiolitis
 pneumonia
 influenza-like syndrome
 severe bronchiolitis with pneumonia(ribavirin) hand washing
 avoiding close contact with the sick
 palivizumab in high risk individuals
 covering mouth when coughing/sneezingRubella virusTogaviridae Respiratory droplet contact congenital rubella
 German measlesNone MMR vaccine
 avoiding close contact with the sickSevere acute respiratory syndrome coronavirus (SARS-CoV)Coronaviridae droplet contact severe acute respiratory syndrome (SARS)Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2)Coronaviridae droplet contact coronavirus disease 2019 (COVID-19) hand washing
 covering mouth when coughing or sneezing
 social distancingVaricella-zoster virusHerpesviridae droplet contact
 direct contact chickenpox
 herpes zoster
 Congenital varicella syndromeVaricella:

 acyclovir
 famciclovir
 valacyclovir

Zoster:

 acyclovir
 famciclovirVaricella:

 varicella vaccine
 varicella-zoster immunoglobulin
 avoiding close contact with the sick

Zoster:

 vaccine
 varicella-zoster immunoglobulin

 Ayrıca bakınız 

 Viral uyku
 Patojenik bakteri

 Kaynakça 

Kategori:Virüs hastalıkları