Deve kuşu

Deve kuşu (Struthio camelus), Struthio cinsine bağlı Afrika'ya özgü uçamayan bir kuş türüdür. Uzun boynu ve bacakları, yaklaşık  hızla koşması en belirgin ayırt edici özelliğidir. Koşarken kısa sürede , hıza erişebilen tür karadaki en hızlı kuştur. Tür aynı zamanda yaşayan en büyük kuş ve yaşayan en büyük dinozordur. Yaşayan kuşlar arasında en büyük yumurtayı yumurtlar (soyları tükenen Madagaskar'da bulunan Aepyornis maximus ve Yeni Zelanda'da bulunan Dinornis robustus en büyük yumurtayı yumurtlayan türlerdi).

Tehlike hissetiklerinde uzaklaşabilir veya güçlü bacakları ile ciddi zarar verecek şekilde tekme atabilirler. Bacakları sadece öne doğru tekme atabilir. Tekme şiddeti 225 kgf. bulabilir.

Özellikler
Yaşayan en iri ve ağır kuştur. Erkekler yaklaşık olarak  uzunluğunda ve  ağırlığındadır. Dişiler  uzunluğunda ve  ağırlığındadır.Del Hoyo, Josep, et al. Handbook of the birds of the world. Vol. 1. No. 8. Barcelona: Lynx edicions, 1992. Nadir de olsa erkek  ağırlığa erişebilirken, Güney Afrika'daki türlerin bazıları yaklaşık  ağırlığındadır.Urban, Emil K. "Roberts Birds of Southern Africa." (2007): 1104-1106.

Yeni doğanlarda açık kahverenk üstüne koyu kahverenkli noktalar bulunur.

Üç ay sonrasında tüyleri olgunlaşmaya başlar ve ikinci yılda erişkin tüyler oluşur. Dört veya beşinci aylarında yetişkin boyutlarının yarısına erişir. Bir yıl sonrasında ise boyları yetişkin boyuna ulaşırken, ağırlıkları 18 ay sonrasında ebeveynlerinin ağırlığına erişir.

Baş ve boyun kısmı tüysüz duracak kadar ince tüylere sahiptir. Yetişkin erkeklerin tüyleri genel olarak siyah, kanatları ve kuyrukları beyazdır. Dişiler ve genç erkekler grimsi kahverengi ve beyaz renktedir. Dişilerin boyun ve kalçaları pembemsi gri, erkeklerin ise gri veya pembedir.

Uzun bacak ve boyundan dolayı başları yerden  yüksekliğe erişebilirken,  çapındaki gözleriyle omurgalılar arasındaki en büyük göze sahip olmaları, kendilerini avlayacak yırtıcıları çok uzak mesafeden görmelerini sağlar. Göz kapakları gözlerinin üzerinden gelecek güneşe karşı gölgelik görevi görür.
 Kafası ve gagası  aralığında olduğundan genel boyutlarına oranla küçük kalır.

Güçlü bacakları tüysüzdür, tarsustan itibaren kalın deri pullarıyla kaplanmaya başlar. Bu pullar erkeklerde pembe, dişilerde ise siyahtır. Her bir ayakta sadece iki parmak bulunur (çoğu kuşta dörder tanedir). İç tarafta ve diğerinden daha büyük olan parmaktaki tırnak, toynağı andırır. Dıştaki parmakta tırnak yoktur.Fleming, John (1822). Parmak sayısındaki azlık, koşmaya yardımcı olmak amacıyla oluşmuş bir adaptasyondur. Tarsus uzunluğu  arasındadır ve yaşayan kuşlar arasında en büyüğüdür.

Struthio camelus,  hızın üzerine çıkabilir ve tek adımda  mesafe alabilir.San Diego Zoo's Animal Bytes: Ostrich . Sandiegozoo.org. Retrieved on 21 August 2012. Kanat aralığı yaklaşık , kanat uzunluğu ise yaklaşık  ile uçan en büyük kuşların boyutlarına yakındır.

Tüylerinde, uçabilen kuşların harici tüylerini bir arada tutan kancalardan yoktur. Bu nedenle yumuşak ve pofuduktur, sadece yalıtım amaçlı kullanılır. Kuyruklarında 50 – 60 tüy bulunur. Kanatlarında 16 birincil tüy, dört kanat eklemi ve 20 – 23 ikincil tüy bulunur. Sternum düzdür, uçabilen kuşlarda kanat kaslarının bağlandığı omurga bulunmaz.Nell, Leon (2003). Gagası düz, geniş ve ucu yuvarlaktır. Diğer bütün Struthionidae türleri gibi kursağıBrand, T. S.; Gous, R. M. (2006). ve safra kesesi de yoktur.Marshall, Alan John (1960). Üç adet midesi bulunur ve çekumu 71 santimetredir. Yaşayan bütün diğer kuşlardan farklı olarak, idrarını ve dışkısını ayrı depolar. Diğer bütün kuşlar idrar ve dışkılarını dışkılıkda depolarken, Struthio camelus dışkısını kalın bağırsağın sonunda depolar.Skadhauge, E.; et al. (2003) Bağırsaklarını tutmak için gelişmiş özgün kasık kemikleri bulunur. Birçok kuşun aksine, erkekte  ulaşabilen çiftleşme organı vardır. Damak yapısı familyadaki diğer türlerden farklı olarak sfenoid ve damak kemikleri bağlantılı değildir.

Sınıflandırma
Etimoloji
İlk olarak 18. yüzyılda Linnaeus tarafından Systema Naturae adlı çalışmada günümüzdeki binomial ismiyle kullanılmıştır.Linnaeus, Carolus (1758) Bilimsel adı Latincede, struthio (serçe) ve camelus (deve) demektir. Camelus (deve) denmesinin sebebi habitatının kuru olmasındandır.Gotch, A. F. (1995)

Taksonomi
Struthio camelus türüne bağlı alttürler (2024): 

 Struthio camelus australis
 Struthio camelus camelus
 Struthio camelus massaicus
 Struthio camelus syriacus

Dağılım ve habitat
Önceleri Afrika'da Sahra'nın güneyi ve kuzeyinde, Doğu Afrika'da, Afrikanın güneyinde yağmur ormanları kuşağında ve Anadolu'da yayılım gösterirdi. Sonraları Afrika'nın hem kuzey hem güneyindeki Savan ve Sahel'de daha açık alan olan ekvatoryal orman bölgelerinde yayılım gösterdi. Avustralya'da yetiştirilerek yaban popülasyonu başlatıldı.Ostriches in Australia – and near my home . trevorsbirding.com (13 September 2007) Yakın ve Orta Doğu'da Struthio camelus syriacus avlanılmasıyla 20. yüzyılın ortalarında nesli tükendi. İsrail'de neslin canlanması için yapılan çalışmalar başarısızlıkla sonuçlandı.

Genel olarak farklı ısıya karşı dayanabilir. Habitat alanlarında sıcaklık gece ve gündüz aralığında  civarına kadar değişkenlik gösterir. Isıya dayanıklılığı, termal regülasyon davranışlarından gelir. Kanatlarını tüysüz bacaklarını soğuktan korumak veya sıcak olduğunda serinlemek, aynı zamanda koştuğunda rahat manevra yapmak için de kullanır. Testler kanatların ani durma, dönme veya zikzaklar çizerek manevra yapmakta etkin şekilde kullanıldığını göstermiştir.

Yaşam döngüsü
Dişiler, döllenmiş yumurtaları erkekler tarafından  derinliğinde ve  genişliğinde kazılmış ortak kullanılan basit bir çukurda kuluçkalar. İlk yumurtlama baskın dişiyle başlar. Kuluçkalama için üstünü kapatma zamanı geldiğinde güçsüz dişilerin fazlalık yumurtaları baskın dişi tarafından çıkarılarak yaklaşık 20 yumurtaya yakın kalacak kadarı bırakılır. Dişiler bu toplu kuluçka çukurunda kendi yumurtalarını diğerlerinden ayırt edebilir. Türün yetişkin boyutuna oranla en küçük yumurta sayılsa da, deve kuşları yaşayan kuşlar arasında en büyük yumurtayı yumurtlar.

Erkekler 2-4 yaş aralığında, dişiler ise erkeklerden altı ay erken çiftleşme yetişkinliğine ulaşır. Diğer kuşlarda olduğu gibi birden fazla üreme gerçekleştirir.Bertram, Brian C.R. (1992). The Ostrich Communal Nesting System. Princeton University Press.

Kullanımı
Genel olarak dekoratif veya toz alma amacıyla kullanılan tüyleri için yetiştirilir. Derisi, deri ürünlerinin yapımında, etleri ise ticari amaçlı kullanılır.

Galeri

 Konuyla ilgili yayınlar 



 Linnaeus C., Systema Naturae per Regna Tria Naturae, Secundum Classes, Ordines, Genera, Species, cum Characteribus, Differentiis, Synonymis, Locis. Editio Decima 1, 1-824 doi:10.5962/bhl.title.542
 Lambrecht K. (1933) Handbuch der Palaeornithologie, 1-1024
 Mourer-Chauvire C., Geraads D. (2008) The Struthionidae and Pelagornithidae (Aves: Struthioniformes, Odontopterygiformes) from the late Pliocene of Ahl Al Oughlam, Morocco, Oryctos 7, 169-194
 Manegold A., Brink J. S. (2011) Descriptions and palaeoecological implications of bird remains from the Middle Pleistocene of Florisbad, South Africa, Palaeontologische Zeitschrift 85, 19-32
 del Hoyo J., Collar N. J., et al (2014) HBW and BirdLife International Illustrated Checklist of the Birds of the World. Volume 1: Non-passerines, 1-904
 Clements J. F., Schulenberg T. S., et al (2017), The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2017
 International Commission on Zoological Nomenclature. Opinion 413 Acceptance of the restricted locality for the nominate subspecies of the Ostrich Specified by Stresemann (E.) in 1926 and determination of the name applicable to the Syrian Ostrich.Opinions and declarations rendered by the International Commission on Zoological Nomenclature 13(14), 233-242 (1956)

 Dış bağlantılar 
 (Common) Ostrich – Species text in The Atlas of Southern African Birds.
 British Domesticated Ostrich Association
 Index for various ostrich studies and papers
 World Ostrich Association




 Kaynakça 
Özel

Genel


































Kategori:Struthio
Kategori:1758'de tanımlanan taksonlar
Kategori:Carl Linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Kategori:Afrika kuşları
Kategori:1758'de tanımlanan kuşlar
Kategori:Evcil kuşlar