Afrika kökenli Türkler

Afrika kökenli Türkler veya Afro-Türkler, Osmanlı İmparatorluğu'na Afrika'dan köle olarakOsmanlı İmparatorluğu’nda Köle, Türkiye Cumhuriyeti’nde Evlatlık: Afro-Türkler, Mustafa Olpak, AÜ Siyasal Bilimler Fakültesi  getirilen ya da kendi istekleriyle Anadolu'ya veya Kıbrıs'a gelerek yerleşenlerin torunlarıdır. Köle olarak getirilenlerin bir kısmı sonradan ülkelerine dönmüş, kalanları Ege ve Akdeniz bölgelerine yerleşerek tarım alanında çalışmış, köyler kurmuşlardır. Afro-Türkler, nüfusu 2017 verilerine göre yaklaşık 1,5 milyon olan Türkiye'deki Afrikalı göçmenler ile karıştırılmamalıdır.
küçükresim|Başıbozuk, 1869
küçükresim|II. Abdülhamid'in kızlar ağası, 1912

Osmanlı döneminde Nijer, Suudi Arabistan, Libya, Kenya ve Sudan'dan Afrika asıllılar, genellikle Zanzibar üzerinden Dalaman, Manavgat, Çukurova, Menderes ve Gediz ovasına getirilmişti. Bazı Afrika asıllılar ise 1923 Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi sırasında Girit'ten gelmiş, Ege bölgesine, çoğunlukla da İzmir'e yerleşmiştir. Ayvalıklı Afrika kökenliler Girit'ten gelen atalarının Yunanca konuştuğunu, Türkçeyi sonradan öğrendiklerini söylemektedirler.

Kimi kaynaklarda 19. yüzyılda İzmir'in Sabırtaşı, Dolapkuyu, Tamaşalık, İkiçeşmelik ve Ballıkuyu gibi semtlerinde yoksul siyahi mahalleleri olduğundan söz edilmektedir. Ayrıca Manisa'nın Yarhasanlar Mahallesi'nde bir dönem yoğun bir şekilde siyahi nüfus olduğu bilinmektedir. Manisa ve İzmir'de Afrikalılara özgü bahar bayramının, ‘Dana Bayramı’ (Arap Bayramı, Arap Kabağı olarak da adlandırılmaktadır) adıyla 1880'lerden 1920'lerin sonuna kadar kutlandığı belirtilmiştir. Üç hafta süren kutlamalarda godyaların (Afrikalı topluluğun ileri gelenleri) topladığı parayla dana alınır ve Mayıs ayının ilk cumartesi günü kurban edilirdi. Günümüzde de bu kutlama sadece iki gün sürmekte ve artık kurban kesilmemektedir.

Afrika asıllı Türklerden yaşlı kuşak kendisini genelde "Arap" olarak tanımlarken kentte yaşayan genç kuşak ise "Afrika kökenli" demeyi tercih etmektedir. Sayıları yaklaşık 5.000 ila 20.000 arasındadır.
küçükresim|İzmir'de Dana Bayramı kutlaması
küçükresim|İzmir'de Dana Bayramı kutlaması

 Bazı ünlü Afro-Türkler 
 Esmeray, pop müziği sanatçısı
 Dursune Şirin, Yeşilçam oyuncusu
 İbrahim Şirin, Türk sanat müziği sanatçısı
 Kuzgun Acar, heykeltıraş
 Sait Sökmen, koreograf
 Tuğçe Güder, model ve aktris
 Mansur Ark, pop müziği sanatçısı
 Yasemin Esmergül, Yeşilçam oyuncusu
 Cenk Sökmen, müzisyen
 Melis Sökmen, müzisyen
 Sibel Sürel, balerin
 Ali Tınaz, televizyon programcısı
 Tuncay Vural, koreograf
 Fercani Şener, futbolcu
 Ömer Besim Koşalay, atlet, gazeteci
 Vahap Özaltay, futbolcu
 Hadi Türkmen, Türkiye Futbol Federasyonu eski Asbaşkanı
 Sadri Usuoğlu, menajer, eski futbolcu
 Mustafa Yıldız, "Arap Mustafa", güreşçi, 1972 ve 1981 Kırkpınar Başpehlivanı
 Mustafa Olpak, yazar ve aktivist
 Selim Karakaya, oyuncu, dansçı
 Zenci Musa, Teşkilât-ı Mahsûsa üyesi
 Baroness Meral Hussein-Ece, politikacı
 Ahmet Ali Çelikten, ilk Osmanlı pilotu
 Hayati İnanç, avukat ve şair

 Ayrıca bakınız 
 Türkiye'deki Afrikalılar

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Afrika kökenlilerin 1. Dana Bayramı Etkinlikleri 
 Radikal: Afro-Türklerin tarihi 

*
Kategori:Afrika diasporaları