Cihat Aşkın

Ali Cihat Aşkın (d. 1968, İstanbul), Türk keman virtüözü, besteci ve akademisyendir.

Türk Keman Okulu'nun uluslararası temsilcilerindendir.  Klasik batı müziğinin yanı sıra Anadolu ezgilerini de yorumlaması ile tanınır. 1998'de yayımladığı Minyatürler başlıklı albümü Türkiye'de bir klasik müzik icracısının ulaştığı en yüksek satışı yakalayan albüm olmuştur.

İTÜ'de Müzik İleri Araştırmalar Merkezi'nin (MIAM) kurucu eş-başkanlığını yaptı. Türk bestecilerin eserlerinin seslendirilmesi, genç sanatçıların uluslararası platformlarda yer alması için çeşitli girişimlere öncülük eden sanatçı, müzik öğrenimi gören 8-17 yaş arası gençler için 2001'dan beri Cihat Aşkın ve Küçük Arkadaşları (CAKA) projesini yürütür.

 Hayatı

 Gençlik yılları ve eğitimi 
1968 yılında İstanbul'da doğdu. Cihat Aşkın'ın babası hafız imam Sami Aşkın, annesi ise Remziye Hanım'dır. Ailesinde müzik ile uğraşan kimse yoktu ama Aşkın, Beşiktaş'taki Dikilitaş İlkokulu'na başladığında alınan mandoliniyle, notaları öğrenmeden ilk bestelerini yaptı. 8 yaşında iken Ziya Osman Saba'nın bir şiirini besteledi. İlk müzik derslerini Beşiktaş Güzelleştirme Cemiyeti'nde keman çalışına hayran olduğu Mesut Duran’dan aldı. Babası Sami Aşkın, oğlunun klasik müzik merakına her zaman destek verdi.

11 yaşında İTÜ Türk Müziği Devlet Konservatuvarı'na girdi. Konservatuvarda, özel Yetenekli Çocuklar Sınıfı'nda Ayhan Turan ile keman eğitimine başladı. Bir yıl sonra ilk resitalini Notre Dame de Sion Lisesi’nde Bach eserleri çalarak verdi. On beş yaşına gelmeden Paganini'nin kaprislerinin tamamını çalan Aşkın, ilk orkestra konserini ise 16 yaşında İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası eşliğinde Tchaikovsky'nin Keman Konçertosunu çalarak verdi.  1989 yılında okuldan mezun oldu.

Konservatuvar eğitiminden sonra Londra'ya giderek Kraliyet Müzik Kolejinde Rodney Friend ile çalıştı ve solistlik diploması aldı.  Çalışmalarına Londra City Üniversitesi'nde Yfrah Neaman ile devam etti. 1993 yılında yüksek lisans eğitimini, 1996'da doktora eğitimini tamamladı. 1998 yılında doçent ünvanı aldı.

 Müzik yaşamı 
1990'lı yıllarda çeşitli uluslararası keman yarışmasında ödüller alan Cihat Aşkın,  "jürinin kıstaslarına göre değil, kendi gibi çalmak" üzere yarışmalara katılmayı bıraktı. Başta Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası olmak üzere ülkenin tüm orkestraları ile konserler, Edirne'den Van'a kadar hemen tüm bölgelerinde halk için resitaller verdi. 1995'te Yalçın Tura'nın kendisine ithaf ettiği konçertosunun dünyadaki ilk seslendirilişini gerçekleştirdi.

Yurtdışı konser turneleri sırasında sanat yaşamı boyunca dört kıtada elliden fazla ülkede konserler ve resitaller verdi; İsrailli keman virtüözü Shlomo Mintz, İngiliz kemancı Ida Haendel ve orkestra şefi Yoel Levi gibi tanınmış sanatçılarla aynı sahneyi paylaştı.

1998'de, Cumhuriyetin 75. yılı şerefine bugüne ki adarki tüm Türk bestecilerinin keman için yazdığı eserleri araştırarak, arşivlenmesi, seslendirilmesi ve kaydedilmesini sağlamak çabasına girişti. 70 kadar besteci, 140 kadar eser tespit etti (eser sayısı sonradan yükselmiştir). Eserlerin bir kısmının kaydını bizzat kendisi yaptı.

Aşkın'ın yaptığı diğer kayıtlar arasında Hikmet Şimşek yönetimindeki Macar Virtuozları eşliğinde seslendirdiği Mozart'ın Keman Konçertosu No.5 (1991), Kemancı Suna Kan ile Bach'ın îki Keman için Konçertosu (1998) vardır. Kodaly, Gliere, Halvorsen, Honnegger ve Aquiar'ın keman ve çello için eserlerini içeren CD'si 1996 yılında Meridian Şirketi tarafından Londra'da yayınlanmıştır.

Türkiye'de sanatçının Kalan Müzik'ten Minyatürler, Ege'nin Türküsü ve Umutsuz başlıklı CD'leri yayınlandı.  Piyanist Mehru Ensari ile birlikte çıkardığı Minyatürler (1998) albümü iki yıl içinde 22 bin 500  adet satılarak  Türkiye'de  bir ‘klasik müzikçi’nin ulaştığı en fazla satışı yakalayan albüm oldu.

1999 yılında İTÜ'de Dr. Erol Üçer Müzik İleri Araştırmalar Merkezi'nin eş başkanlığını üstlendi. Yazları İsrail’deki Keshet Eilon Yaz Okulu'nda öğrenci yetiştirdi. 2011-2017 yıllarında İsviçre Crans Montana Yaz Okulu’nda fakülte üyesi olarak görev yaptı; İtalya, Bosna Hersek ve Hırvatistan'da da yaz ve kış okulları düzenledi.

İstanbul Oda Orkestrası'nı canlandırmak,  Anadolu'da müzik öğrenimi gören 8-17  yaş gençleri desteklemek, Dünya Kemanları Festivali düzenlemek gibi  birçok projeye önderlik etti.  Türkiye'de klasik müziğin gelişmesi, Türk Müziği'nin uluslararası boyutlarda sergilenmesi ve Anadolu'da çocuk ve müzik eğitiminin gelişmesine sağladığı katıkılar 2009'da Kennedy Center Altın Madalya Onur Ödülü ile ödüllendirildi. 2021'de kendisine 49. İstanbul Müzik Festivali Onur Ödülü  ile Sevda Cenap And Vakfı Onur Ödülü Altın Madalyası takim edildi.

Yalçın Tura, Ertuğrul Oğuz Fırat,  Oğuzhan Balcı, Arda Agoşyan, Hasan Tura ve Kamran İnce  eserlerini Cihat Aşkın’a ithaf etmişlerdir. Sanatçı, konserlerinde Jean-Baptiste Vuillaume (1846) ve Gaetano Sgarobotto (1924) kemanlarını kullanmaktadır.

 Projeleri 

 İstanbul Oda Orkestrası 
Aşkın, İstanbul Oda Orkestrası'nı yeniden canlandırmak için Hakan Şensoy ile birlikte önderlik etti. Orkestra, 2001-2009 arasında 100'den fazla konser verdi; çoğunlukla Türk bestecilerinin eserlerini seslendirdi ve  kendisi için yazılmış pek çok eserin ilk seslendirilişini yaptı.  Aşkın, İstanbul Oda Orkestrası çekirdek kadrosu üzerine nefesli ve vurmalı çalgıların ilave edilmesiyle meydana gelen Filarmonia İstanbul'un kuruluşuna da Şensoy ile birlikte önderlik etti.

 CAKA Projesi 
Cihat Aşkın, 2001'den beri "Türkiye’nin en idealist keman eğitimi projesi" olarak nitelediği bir eğitim projesini gerçekleştirmektedir. Bu proje çerçevesinde yaşları 8-17 arasında değişen, müzik öğrenimi görmekte olan çocuklardan oluşan Cihat Aşkın ve Küçük Arkadaşları (CAKA) adlı bir grup kurmuştur. Proje Kasım 2001'de Uludağ Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda başladı.  "Yaparak öğrenme" temelli bir eğitim model geliştirildi ve eğitimler Anadolu'nun farklı kentlerine yayıldı. 10'dan fazla şehirde binin üzeride gence ulaşıldı.

 Dünyanın Kemanları Festivali 
Sanatçı, 2013 yılında İstanbul'da Dünyanın Kemanları Festivali adıyla bir keman festivalini  başlatmıştır.

 Ödülleri 
1984 İTÜ Başarı Ödülü
1985 İstanbul Filarmoni Derneği Ödülü 
1987 Yehudi Menuhin Keman Yarışması "En İyi Bartok Yorumcusu"
1990 Percy Coates (Londra)
1990 Leonard Hirsch Ödülü (Londra)
1990 Isolde Menges Ödülü 
1990 Kathleen Long Oda Müziği Ödülü
1990 Carl Flesch Keman Yarışması "Olağanüstü Liyakat" Ödülü
1991 Isolde Menges Ödülü (2. defa)
2002 "Foyer des Artistes" (Roma)
2009- Kennedy Center Altın Madalya Ödülü
2010  Andante Klasik Müzik Ödülleri, 2009 Yılının En İyi Yaylı Çalgılar Yorumcusu Ödülü
2017 Buenos Aires Onur Nişanı
2021 49. İstanbul Müzik Festivali Onur Ödülü
2025 ODTÜ Kristal Ses Onur Ödülü

Albümleri

 Cihat Aşkın-Mehru Ensari-Minyatürler, 1997
 Ege'nin Türküsü, 2001, Kalan Müzik
 Umutsuz / The Desperate, 2004, Kalan Müzik
 Kreutzer/42 Etüd, 2006, Kalan Müzik
 İstanbulin, 2007, Kalan Müzik

 Adının verildiği yerler 
2024'te Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Nedime Hanım Konağı'nda açılan bir sahneye adı verilmiştir.

Kaynakça

Kategori:1968 doğumlular
Kategori:Türk kemancılar
Kategori:20. yüzyıl Türk bestecileri
Kategori:21. yüzyıl Türk bestecileri
Kategori:Türk güzel sanatlar akademisyenleri
Kategori:İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri
Kategori:Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası sanatçıları
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:İstanbul ili doğumlu besteciler
Kategori:Resim aranan müzisyenler