Harp Akademileri

Harp Akademileri Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı yüksek lisans düzeyinde eğitim ve öğretim veren, nitelikli kurmay subay yetiştiren bir askerî akademiydi. Eğitim ve öğretim faaliyetlerin Yenilevent'teki yerleşkesinde sürdürüyordu. 31 Temmuz 2016 tarihinde 15 Temmuz darbe girişiminden sonra ilan edilen OHAL kapsamındaki Kanun Hükmündeki Kararname ile birlikte kapatıldı. Aynı KHK'da yapılan düzenlemeyle Enstitüler adı altında Milli Savunma Üniversitesine bağlı olan yeni bir yapı oluşturuldu.

Tarihi
küçükresim|upright=1.01|Harp Akademisinden mezun olan Kurmay Yüzbaşı Mustafa Kemal (11 Ocak 1905)
1848 yılında kurulmuş olan "Erkan-ı Harbiye Mektebi" (Harp Akademileri) ilk mezunlarını 1849 yılında verdi. 18. yüzyılın ilk yarısında küresel gelişmelere paralel olarak Osmanlı İmparatorluğu geniş bir yelpazede ordu teşkilatı dahil reformlar gerçekleştirdi. 1845 yılında Kara Harp Okulu (Mekteb-i Harbiye Komutanı Mehmed Emin Derviş Paşa, Hariciye Nazırı Keçecizade Fuat Paşa ve Şeyhülislam Arif Hikmet'ten oluşan Askeri Talim Kurulu Başkanı Sultan Abdülmecid'in idari emriyle askerî liseler kurulmuş; Harp Akademisi eğitim süresi dört yılda çıkarılmış ve Avrupa orduları gibi kurmay subay yetiştirmek için yeni kurslar açılmıştır. Akademi, bu süreçten sonra kurumsal bir kimlik kazanmıştır.

Akademi için kurulması planlanan ilk yerleşke olarak İstanbul seçilmiştir. Harbiye'deki bina 1854'ün başlarında Osmanlı'nın Kırım Savaşı'ndaki müttefiki Fransız birliklerine misafirhane ve hastane olarak tahsis edildiğinde akademi, bugün "Taşkışla" olarak bilinen İstanbul Teknik Üniversitesi binasına geçici olarak taşınmıştır. 1858'in sonunda akademi ve genelkurmay kursları Gülhane Askeri Tıp Akademisi'ne (GATA) taşındı. 1862 yalında Kırım Savaşı sırasında yanan ve restore edilen Harbiye'deki eski yerleşkeye geri dönüldü. 2 yıl sonra, bugünkü Deniz Harp Okulu, Osmanlı İmparatorluğu Donanması'nın kurmay okulu olarak kuruldu. Osmanlı Ordusu'nun yeniden yapılanma çabalarının bir parçası olarak, kurmay kolejleri ve diğer askeri okullar için 1866'da yeni düzenlemeler yapıldı. Bu düzenlemelerle akademi eğitimi üç yıla çıkarıldı ve ek askeri kurslarla tatbikatlara ve uygulamalı eğitime ağırlık verildi. Kurmay subay olmak başlangıçta başlı başına farklı bir kol olarak görülse de, 1867'den itibaren piyade, süvari ve topçu gibi branşlarda kurmay subay yetiştirmek için yeni programlar uygulanmaya başlandı. 1899 yılında, kurmay subay kursları ve kurmay adayı subayların eğitimine ek olarak daha yüksek askeri eğitime sahip subay yetiştirilmesi gerektiği görüşü benimsendi ve ardından, daha fazla sayıda subay, kurmay subay kurslarına kabul edilmeye başlandı. Bu süreç 1908 yılına kadar devam etti.

Mustafa Kemal Atatürk, 57. dönem kurmay kursunu başarıyla bitirmiştir. Atatürk, 1902 yılında kabul edildiği Harbiye'deki akademiden kurmay subay olarak 1905 yılında mezun olmuştur. Akademinin Harbiye'deki eski binası günümüzde Askeri Müze olarak kullanılmaktadır.

İkinci Meşrûtiyet sonrası dönem
küçükresim|upright=1|Yıldız Sarayı önündeki Osmanlı Ordusu askerleri, 1909
küçükresim|25 Eylül 1933 tarihli Cumhuriyet gazetesinde 1933 Harp Akademisi mezunları.
Osmanlı'da İkinci Meşrutiyet'in ilanının ardından akademiye katılma şartı olan kurmay kursunun katılım şekli, 4 Ağustos 1909 tarihli yeni "Kurmay Kursu Yönetmeliği" ile yeniden düzenlendi. Birkaç ay sonra, akademi Harbiye'den Yıldız Sarayı'na taşındı. Kara Harp Okulu'ndan kurmay kolejine doğrudan geçiş uygulaması kaldırıldı ve akademiye katılmak için Kara Harp Okulundan mezun olup, iki yıllık kıt'a hizmeti yapmış olma şartı getirildi. Daha sonra askerler sınavlara tabi tutuldu ve sınavı geçenler kurmay subay adayı olarak kursa kabul edildi.

Savaşlar dönemi
Akademiden mezun olan genç kurmay subaylar 1911 Trablusgarp Savaşı, 1912-1913 Balkan Savaşı ve 1914-1918 arasındaki I. Dünya Savaşı, 1919-1922 yılları arasındaki Kurtuluş Savaşı'nda büyük bir deneyim kazanmış ve olağanüstü bir başarı sergilemiştirler. 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'un işgal edilmesinin ardından askeri okullar Birinci Dünya Savaşı'nın galipleri tarafından kapatıldı; bununla birlikte akademi 28 Ocak 1919'da taşındığı Teşvikiye'deki Şerif Paşa Konağı'nda Nisan 1921'e kadar faaliyetlerini sürdürmeye devam etti. 1919'da akademi müfredatı, savaş taktikleri ve dil kurslarına ağırlık verildi. 1921'in başlarında akademinin yeri yeniden değiştirilerek Beylerbeyi'ne taşınmasına karar verildi. Ancak tüm öğretmen ve öğrenci askerlerin Kurtuluş Savaşı'na katılmak üzere Anadolu'ya gitmesi üzerine akademi ve kurslar geçici olarak kapatıldı.

Cumhuriyet dönemi ve günümüz
Kurtuluş Savaşı sonrası akademi 13 Ekim 1923 tarihinden itibaren İstanbul Üniversitesi'nin idari binası olarak anılan Beyazıt'taki Harbiye Nezareti binasında "Yüksek Harp Okulu" adıyla eğitim ve öğretim faaliyetlerine yeniden başladı. Akabinde 24 Mart 1924'te ismi "Genelkurmay Kurs Müdürlüğü" olarak değiştirildi ve Yıldız Sarayı'na taşındı. 1927 yılında bir kez "Harp Akademisi Müdürlüğü" adını aldı ve akabinde müdürlük adı komutanlığa çevrildi. Akademi 1975 yılına kadar bu lokasyonda eğitim ve öğretim faaliyetlerine devam etti. 15 Ocak 1927 tarihinde kurulan Yüksek Levazım Okulu, Levazım Üst Subay Akademisi ve Levazım Okulu ile General ve Üst Subaylara mahsus Yüksek Komuta Akademisi de Harp Akademisi'ne bağlandığından Askeri Akademiler Komutanlığı adı verilmiştir. Adı değiştirilen akademi, sadece bir kadrolu olmaktan, 1930'da Deniz Harp Akademisi'nin yeniden açılmasıyla büyümeye başladı. 7 yıl sonra, Türk askeri havacılığının gelecekteki pilot subaylarını yetiştirmek için Hava Harp Akademisi kuruldu.

İkinci Dünya Savaşı sonrası dönem

İkinci Dünya Savaşı nedeniyle akademi, 1941 yılından başlayarak 5 yıl süreyle, tesislerini Ankara'daki Kara Kuvvetleri Komutanlığı karargahına taşıdı ve savaşı bitimine müteakip 1946 yılında Yıldız Sarayı'ndaki eski kampüsüne geri döndü. Akademinin adı Mart 1949'da "Harp Okulları Komutanlığı" olarak değiştirildi. Millî Güvenlik Akademisi 1952'de, Silahlı Kuvvetler Komuta Akademisi de 1954'te kuruldu. Milli Güvenlik Akademisi 1995 yılında Ankara'ya ve 2012 yılında İstanbul'a taşınarak Silahlı Kuvvetler Akademisi ile birleşmiş ve o tarihten bu yana "Silahlı Kuvvetler Yüksek Komutanlığı ve Kurmay Akademisi" olarak eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdürdü. Hava Kuvvetleri Komutanlığına bağlı olarak Ankara Etimesgut'ta bulunan "Kara-Deniz-Hava Kuvvetleri İşbirliği Akademisi Komutanlığı" 1960 yılında İstanbul'a taşınarak Hava Harp Okulu'na entegre edildi. Daha sonra 1961 yılında Harp Okulları Komutanlığı bünyesinde "Kurs Komutanlığı" ve 15 Şubat 1962 tarihinden itibaren "Kara-Deniz-Hava Kuvvetleri İşbirliği Akademisi", "Özel Komuta Akademisi", "Kurmay Subay Akademisi" ve "Nükleer Silahlar" adında yeni bir akademi daha kuruldu. Yüksek Komuta Akademisi'ni birleştirmek ve buna bağlı olarak tüm kolejleri aynı kampüste konumlandırmak için 12 Mart 1969'da İstanbul Yenilevent'te yeni bir akademik alanın inşaatına başlandı. Harp Okulları, birkaç bölüm dışında, aynı yıl Yenilevent'teki yeni tesislerinde 1975–1976 öğretim yılına başladı. "Yeni Savaş Akademisi Kanunu", 24 Mayıs 1989'da Ulusal Meclis'in bu süreçte savaş akademilerinin tüzüklerini değiştiren bir kararla yürürlüğe girdi. 1990–1991 akademik yılında, «Seminer Sistemi» kabul edildi. Bu yeni sistem kapsamında, hizmet ve savaş akademilerinin kontenjanı artırıldı ve sınıflar 16-20 kişilik gruplar halinde yeniden düzenlendi.

2000'li yıllar ve günümüz
Harp okulları kanununda 2003 yılında yapılan yeni değişiklikler doğrultusunda, harp okullarında lisansüstü eğitimler başlatılmış ve 2007 yılında ilk kez "Kurmay Subay Diploması" nın yanı sıra mezunlar "Yüksek Lisans" ile ödüllendirilmiştir. Harp Akademisi Komutanlığı, günümüzün teknolojik dünyasının gereksinimlerini karşılamak amacıyla, akademik eğitim ve öğretim faaliyetlerini desteklemek, ortak kavramları simüle edilmiş ortamda denemek ve egzersiz yapmak için 25 Temmuz 2003 tarihinde çok ihtiyaç Savaş Oyunları ve Kongre Merkezinin açılışını yaptı. Kongre, 1 Ağustos 2008 tarihine kadar faaliyet göstermiş ve Harp Okulları Komutanlığına bağlı «Ortak Doktrin Geliştirme, Deney ve Eğitim Merkezi» adını almıştır. 1935 yılından bu yana 41 ülkeden binden fazla yabancı askeri subay Türk Silahlı Kuvvetleri Harp okullarından mezun olmuştur. Harp okulları Türkiye Genelkurmay Başkanlığına doğrudan bağlı bir birim olmuştur.

2016 yılından günümüze
Stratejik Araştırmalar Enstitüsü, Türk Silahlı Kuvvetlerinin talep ettiği konularda lisansüstü düzeyde eğitim, sertifika programları, bilimsel çalışmalar yapmak için 2003-2004 eğitim-öğretim yılından itibaren kurularak, eğitim ve öğretim faaliyetlerine başladı. Müttefik ülkelerden, muadilleri arasında özel bir yere sahip olan harp akademisine yönelik akademik talepler devam etmektedir. 2016 Türkiye askerî darbe girişiminden sonra ilan edilen 31 Temmuz 2016 tarihli OHAL kapsamındaki "Kanun Hükmündeki Kararname" ile Genelkurmay Başkanlığı'na bağlı tüm askeri okullar ve liseler ile birlikte akademiler de kapatıldı. Aynı KHK'da yapılan düzenlemeyle "Enstitüler" adı altında Milli Savunma Üniversitesine bağlandı.

Görev yapmış komutanlar
 Osmanlı Dönemi (1848-1921) #  İsim  Resim  Görev Başlangıcı  Görev Bitişi 1 Mirliva Çırpanlı Abdülkerim Nadir Paşa 57x57pik 1848 1848 2 Mirliva Ahmed Paşa 50px 1848 1853 3 Mirliva Mehmed Emin Derviş Paşa 50px 1853 1860 4 Mirliva Mahmud Mesut Paşa 50px 1860 1863 5 Mirliva Sarı Galip Paşa 50px 1863 1870 6 Mirliva Sakızlı Selim Paşa 50px 1870 1870 7 Mirliva Şevket Paşa 50px 1871 1872 8 Mirliva Hüseyin Fevzi Paşa 50px 1872 1873 9 Mirliva Sarı Galip Paşa 50px 1873 1874 10 Mirliva Süleyman Hüsnü Paşa 50px 1874 1875 11 Müşir Sait Paşa 50px 1875 1876 12 Mirliva İbrahim Ethem Paşa 62x62pik 1877 1883 13 Mirliva Mustafa Zeki Paşa 50px 1883 1906 14 Mirliva Hafız Tevfik Paşa 50px 1906 1906 15 Mirliva İsmail Fazıl Paşa 50px 1906 1909 16 Miralay Cevat Bey 50px 28 Ağustos 1909 9 Ocak 1911 17 Miralay İbrahim Halil Bey 50px 15 Ocak 1911 12 Mayıs 1911 18 Yarbay von Legat 50px 15 Mart 1914 3 Ağustos 1914 19 Mirliva Sedat Paşa 50px 28 Ocak 1919 1 Ocak 1921 Cumhuriyet Dönemi (1923-2017) 1 Mirliva Kenan Paşa 50px 13 Kasım 1923 30 Eylül 1925 2 Mirliva Sedat Paşa 50px 1 Ekim 1925 21 Kasım 1927 3 Mirliva Hasan Basri Paşa 50px 21 Kasım 1927 30 Mart 1931 4 Korgeneral Ali Fuat Erden 50px 6 Nisan 1931 13 Mart 1943 5 Korgeneral Tahir Taner 50px 13 Mart 1943 23 Haziran 1945 6 Korgeneral Baki Vandemir 50px 1 Eylül 1945 19 Temmuz 1947 7 Korgeneral Feyzi Mengüç 50px 8 Eylül 1947 27 Ağustos 1952 8 Korgeneral Fehmi Türesel 71x71pik 28 Ağustos 1952 3 Ağustos 1954 9 Orgeneral Feyzi Mengüç 50px 17 Eylül 1954 14 Ocak 1956 10 Korgeneral Fazıl Bilge 50px 20 Ocak 1956 17 Aralık 1957 11 Korgeneral Fasih Kayabalı 50px 10 Ocak 1958 1 Eylül 1958 12 Orgeneral Fazıl Bilge 50px 1 Eylül 1958 7 Temmuz 1960 13 Korgeneral Hüseyin Ataman 50px 8 Temmuz 1960 2 Ağustos 1960 14 Tuğgeneral Faruk Gürler 50px 3 Ağustos 1960 2 Ağustos 1962 15 Tümgeneral Semih Sancar 50px 2 Ağustos 1962 25 Ağustos 1964 16 Tümgeneral Nüzhet Bulca 50px 28 Ağustos 1964 29 Ağustos 1967 17 Korgeneral Kami Güzey 50px 30 Ağustos 1967 4 Eylül 1968 18 Orgeneral Doğan Özgöçmen 50px 4 Eylül 1968 11 Eylül 1971 19 Orgeneral Suat Aktulga 50px 11 Eylül 1971 18 Temmuz 1973 20 Orgeneral Turgut Sunalp 50px 5 Ağustos 1973 12 Temmuz 1975 21 Orgeneral Hamza Günalp 50px 13 Temmuz 1975 15 Nisan 1976 22 Tuğgeneral Burhanettin Bigalı 50px 15 Nisan 1976 23 Ağustos 1976 23 Orgeneral İbrahim Şenocak 50px 23 Ağustos 1976 26 Ağustos 1978 24 Orgeneral Bedrettin Demirel 50px 26 Ağustos 1978 20 Ağustos 1980 25 Orgeneral Süreyya Yüksel 50px 23 Ağustos 1980 12 Eylül 1980 26 Hava Orgeneral Halil Sözer 50px 10 Ekim 1980 24 Ağustos 1981 27 Orgeneral Hakkı Akansel 50px 24 Ağustos 1981 15 Ağustos 1983 28 Orgeneral Recep Ergun 50px 15 Ağustos 1983 17 Ağustos 1985 29 Orgeneral Doğan Güreş 50px 17 Ağustos 1985 3 Ağustos 1987 30 Orgeneral Sabri Deliç 50px 3 Ağustos 1987 22 Ağustos 1988 31 Orgeneral Aşir Özözer 50px 22 Ağustos 1988 18 Ağustos 1989 32 Oramiral Vural Bayazıt 50px 18 Ağustos 1989 22 Ağustos 1990 33 Orgeneral İbrahim Türkgenci 50px 22 Ağustos 1990 21 Ağustos 1992 34 Orgeneral Kemal Yavuz 50px 21 Ağustos 1992 27 Ağustos 1994 35 Orgeneral Atilla Ateş 50px 27 Ağustos 1994 19 Ağustos 1996 36 Orgeneral Necati Özgen 50px 19 Ağustos 1996 23 Ağustos 1999 37 Orgeneral Nahit Şenoğul 50px 23 Ağustos 1999 21 Ağustos 2001 38 Hava Orgeneral İbrahim Fırtına 50px 21 Ağustos 2001 19 Ağustos 2003 39 Hava Orgeneral Faruk Cömert 50px 19 Ağustos 2003 18 Ağustos 2005 40 Hava Orgeneral Aydoğan Babaoğlu 50px 18 Ağustos 2005 16 Ağustos 2007 41 Hava Orgeneral Hasan Aksay 50px 16 Ağustos 2007 17 Ağustos 2009 42 Orgeneral Nusret Taşdeler 50px 17 Ağustos 2009 19 Ağustos 2010 43 Hava Orgeneral Bilgin Balanlı 50px 28 Ağustos 2010 8 Ağustos 2011 44 Orgeneral Aslan Güner 50px 8 Ağustos 2011 8 Ağustos 2012 45 Korgeneral Raif Akbaş 50px 28 Ağustos 2012 20 Ağustos 2013 46 Orgeneral Yalçın Ataman 50px 20 Ağustos 2013 20 Ağustos 2014 47 Orgeneral Abdullah Recep 50px 20 Ağustos 2014 10 Ağustos 2015 48 Korgeneral Tahir Bekiroğlu 50px 10 Ağustos 2015 28 Temmuz 2016 49 Hava Korgeneral Mehmet Şanver 50px — — 50 Tümgeneral Rafet Sevinç Şaşmaz 50px 9 Ağustos 2016 13 Haziran 2017

 Resim galerisi 

 Kaynakça 



Kategori:1923'te Türkiye'de kurulan oluşumlar