Tetraetilkurşun

Tetraetilkurşun, Pb(C2H5)4 formülüne sahip bir organokurşun bileşiğidir. Tetraetilkurşun, tatlı bir kokuya sahip renksiz, viskoz bir sıvıdır. Yüksüz olduğundan ve bir dış alkil grubu içerdiğinden, oldukça lipofiliktir ve benzinde çözünür. Motor yakıtında bu kadar eşit ve etkili bir şekilde çözünmesine izin veren bu özellik, aynı zamanda sıvı ve katı yağları iyi çözmesine ve dolayısıyla kan-beyin bariyerini geçerek limbik ön beyin, frontal korteks ve hipokampus içinde birikmesine izin verir. Benzinin oktan sayısını ayarlamak ve benzinli motorların vuruntu yapmasını engellemek için kullanılır.

Tarihi ve üretimi
1853'te Alman kimyager Karl Jacob Löwig (1803-1890) ilk olarak etil iyodür ve bir kurşun ve sodyum alaşımından  olduğunu iddia ettiği şeyi hazırladı.Löwig (1853) "Ueber Methplumbäthyl" (On meta-lead ethyl) Annalen der Chemie und Pharmacie, 88 : 318-322. 1859'da İngiliz kimyager George Bowdler Buckton (1818–1905),  olduğunu iddia ettiği şeyi etil çinko  ve kurşun(II) klorürden ürettiğini bildirdi.George Bowdler Buckton (1859) "Further remarks on the organo-metallic radicals, and observations more particularly directed to the isolation of mercuric, plumbic, and stannic ethyl,"  Proceedings of the Royal Society of London, 9 : 309-316. For Buckton's preparation of tetraethyl lead, see pages 312-314. Daha sonraki yazarlar, her iki hazırlama yönteminin de tetraetil kurşunu verdiğini açıklamıştır.

Tetraetilkurşun, kloroetan ile bir sodyum-kurşun alaşımının reaksiyona sokulmasıyla üretilir.

Ürün, buharla damıtma yoluyla geri kazanılır ve geride bir kurşun ve sodyum klorür çamuru kalır.

Zararları
Tetraetilkurşun son derece zehirlidir ve 6 mL kadar az bir miktar ciddi kurşun zehirlenmesine neden olmak için yeterlidir.
 NFPA 704   Tetraetilkurşunun NFPA 704 kodu
Türkiye genelinde 2003 yılı verilerine göre benzinli araçlardan atmosfere atılan kurşun miktarı yaklaşık olarak 230.000 kg/yıldır. Şehir içi bölgelerde kurşun parçacıklarının ana kaynağı, süper benzin kullanan otomobillerdir.

Benzin oktan sayısını ayarlamak için kullanılan daha az zehirli katkı maddeleri de mevcuttur, bunlar arasında MTBE ve etanol bulunur.

 Kurşunlu benzin yasakları 
Zararları anlaşılması üzerine dünyada kurşunlu benzine yasaklar getirilmiştir.

Ülkelerin yasağa geçiş tarihleri aşağıda belirtilmiştir:

Avrupa
AB: 1 Ocak 2000
Almanya: 1988
Avusturya: 1989
Polonya: 2005
Portekiz: 1999
Romanya: 2005 
Bosna Hersek: 2009
İsveç: 1992
İsviçre: 2000
İzlanda:
Macaristan: 1999
Monako: 2000
Norveç:
Rusya: 2002 
Sırbistan: 2010
Türkiye: 2006

Afrika
Kurşunlu benzin 2002 Dünya Zirvesi'nde başlatılan bir yasaktan sonra, tamamen 1 Ocak 2006 tarihinde kıta çapında aşamalı olarak kaldırıldı.

Kuzey Amerika
Kanada: 1993
ABD: 1 Ocak 1996
Kaliforniya: 1992
Bahamalar:
Belize:
Bermuda:
Dominik Cumhuriyeti:
El Salvador:
Guatemala:
Haiti:
Honduras:
Kosta Rika:
Meksika: 1998
Nikaragua:
Porto Riko:
Trinidad ve Tobago: 2000

Güney Amerika
Arjantin: 1998
Bolivya:
Brezilya: 1989
Kolombiya: 1991 
Peru: 2004
Şili: 2001
Venezuela: 2005

Asya
Bangladeş:
Çin: 2000
Hong Kong: 1999
Endonezya: 2006
Filipinler: 2000
Güney Kore: 1993
Hindistan: 2000
Japonya: 1986
Malezya: 2000
Nepal: 2000
Pakistan: 2001 
Singapur: 1998
Sri Lanka: 1999
Tayland: 1996
Tayvan: 2000

Okyanusya
Avustralya: 2002 
Yeni Zelanda: 1996

 Ayrıca bakınız 
Kurşun
Benzin

 Kaynakça 

Tetra-etil
Kategori:Organometalik bileşikler