Meclis-i Mebûsan 6. dönem mebusları listesi

1920 Osmanlı Meclis-i Mebusanı ya da VI. Meclis-i Mebusan, 12 Ocak - 18 Mart 1920 tarihleri arasında görev yapan son Osmanlı Meclis-i Mebûsanı'dır. 16 Mart 1920'de İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmesi nedeniyle 18 Mart'ta çalışmalarını sonlandırdı. Bu meclisteki mebusların büyük bölümü 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara'da açılan Büyük Millet Meclisi'ne katıldı.

 Öncesi 
Mütareke yıllarında, Wilson İlkeleri'nden yararlanmak isteyen bazı çevrelerin boykot ettiği 1919 seçimine Osmanlı Yahudileri Hahambaşı Haim Nahum Efendi'nin gayreti ve üstün çalışmaları ile yahudiler İntihab Cemiyeti'ni kurup fiilen katıldılar On üç Yahudinin ikinci seçmen olduğu bu seçimde Yahudilerin gösterdiği iki adaydan Avram Galanti, İzmir'de yeterli oyu alamadıysa da Mişon Ventura İstanbul'da seçimi kazanarak Ocak 1920'de açılan Meclise girme hakkını elde etti. Bu arada, Anadolu'da Mustafa Kemal Paşa Aralık 1919'da Ankara'ya geldikten kısa bir süre sonra Meclisin çalışmalarıyla ilgili son hazırlıklarını bitirdi. Alınan karara göre; Meclis-i Mebûsan'daki tüm çalışmaları yürütecek bir Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti oluşturulacak, Meclis başkanlığına Mustafa Kemal Paşa seçilecek, Sivas Kongresi kararları onaylanacak ve Mîsâk-ı Millî için mecliste yemin edilecekti. İstanbul'a giden milletvekillerine bunlarla ilgili gerekli açıklamalar yapıldı.

 Açılması 
12 Ocak 1920'de İstanbul'da toplanan son Osmanlı Meclisi Mebusanı'nda Mustafa Kemal Paşa Meclis Başkanlığına seçilmedi. Hatta Müdafaa-i Hukuk Grubu yerine de Felah-ı Vatan Grubu kuruldu. Millî Mücadele için tehlike yaratacak bu duruma oldukça kızan Mustafa Kemal Paşa, yazdığı Nutuk adlı eserde, Ankara toplantılarında söz verip yerine getirmeyen mebuslar için; Sözlerinde durmayan bu efendiler imansızdırlar. Korkaktırlar, cahildirler. dedi.

 Misak-ı Millî'nin Kabulü 

Sivas Kongresi kararlarının görüşülmesi sırasında Mustafa Kemal Paşa'ya bağlı genç mebusların baskısıyla Kongre kararları onaylandı. 17 Şubat 1920'de oybirliği ile altı maddelik Misak-ı Millî'yi kabul etti. Bu maddelerin önemlisi şüphesiz ''Hatt-ı Mütareke dahil ve haricindeki Türklerle meskun toprakları bölünmez bir bütün olarak kabul eden I. maddedir.

 İstanbul'un işgali 
İtilaf Devletleri Misak-ı Milli'nin kabul edilmesinden sonra, Sevr Antlaşması'nı Osmanlı hükûmetine kabul ettirmek amacıyla 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal ettiler. Meclis buna rağmen 18 Mart'ta son bir kez daha toplandı. Bu son oturumda da çalışmalara ara verildi. Meclis İtilaf Devletleri tarafından basılınca, padişah tarafından 11 Nisan'da dağıtıldı.

 Mebuslar 
 Seçim Bölgesi  Mebus Amasya  Bekir Sami Bey İsmail Hakkı Paşa Ömer Lütfi Bey Ankara  Ahmed Rüstem Bey Taşpınarlı Hacı Atıf Efendi Ömer Mümtaz Bey Mustafa Hilmi Bey Antep  Ali Cenani Abdurrahman Hulusi Bey Aydın  Cami Bey Hüseyin Kâzım Kadri Bey Mehmet Emin Bey Bayazıt  Şefik Efendi Bitlis  Sofrasur Asizade Resul Bey Sadullah Fevzi Bey Bolu  Tunalı Hilmi Bey Cevat Abbas Bey Mehmed Vasfi Bey Ahmed Tayyar Efendi Bozok (Yozgat)  İsmail Fazıl Paşa Yusuf Bahri Efendi Burdur  Hüseyin Baki Bey Bursa  Hasan Fehmi Kolay Osman Nuri Bey İlyas Zühdi Efendi Ahmed Münir Bey Canik (Samsun)  Cavit Paşa Emin Bey Mehmet Ali Bey Çorum  İsmet Efendi Çatalca  Hayrettin Belli Denizli  Hakkı Behiç Bey Faik Efendi Dersim  Hasan Hayri Bey Diyarbekir  Mehmet Zülfü Bey Piriççizade Feyzi Bey Edirne  Faik Bey Mehmet Şerafettin Efendi Galip Bey Ergani  Kadri Bey Rüştü Bey Ertuğrul (Bilecik)  Ahmet İffet Bey Mehmet Sadık Bey Erzincan  Halil Bey Erzurum  Mustafa Kemal Paşa Celalettin Arif Bey Hüseyin Avni Bey Süleyman Necati Bey Zihni Bey Eskişehir  Abdullah Azmi Efendi Hacı Veli Efendi Gelibolu  Celal Nuri Bey Şakir Bey Genç  Mehmet Celal Bey Gümüşhane  Kadirbeyoğlu Zeki Efendi Hakkâri  Mazhar Müfit Bey Asaf Süleyman Bey Isparta  Mersinli Cemal Paşa Seyfullah Efendi İçel  Ali Rıza Bey İstanbul  Abdülhak Adnan Bey Ahmet Ferit Bey Ahmed Muhtar Bey Ahmed Selahaddin Bey Fuat Selim Bey Hasancan Hamid Bey Kâmil Efendi Mişon Ventura Efendi Köstenceli Numan Usta Rauf Ahmet Bey Reşat Hikmet Bey İzmir  Refet Bey Hasan Tahsin Bey Yunus Nadi Bey Saracoğlu Şükrü Bey İlhami Bey İzmit  Ali Bey Hüseyin Sırrı Bey Sapancalı Hakkı Bey Kangırı (Çankırı)  Behçet Bey Hacı Tevfik Efendi Karahisar-ı Sâhib  Kel Ali Bey Ömer Lütfi Bey Mustafa Hulusi Efendi Karahisar-ı Şarki  Fazıl Efendi Ömer Fevzi Efendi Karesi (Balıkesir)  Hacim Muhittin Bey Abdülaziz Mecdi Efendi Fuat Bey Orhan Şemsettin Bey Rasim Bey Kastamonu  Yusuf Kemal Bey Mehmet Besim Bey Suat Bey Şükrü Bey Kayseri  Ahmet Hilmi Bey Ahmed Rifat Bey Remzi Bey Kırk Kilise (Kırklareli)  Mehmed Bahaeddin Efendi Mustafa Arif Bey Kırşehir  Rıza Bey Benliağazade Ali Rıza Bey Konya  Hacı Bekir Efendi Kazım Hüsnü Bey Mehmed Vehbi Bey Musa Kazım Bey Ömer Vehbi Bey Kütahya  Ali Bey Hocazade Ragıp Efendi Rasih Efendi Lazistan (Rize)  Osman Nuri Bey Asım Bey Malatya  Mustafa Fevzi Bey Hacı Mehmed Rifat Efendi Mamuret-ül-Aziz (Elazığ)  Muhiddin Bey Mustafa Şükrü Bey Dikbaşızade Hüseyin Avni Bey Maraş  Abdülkadir Bey Tahsin Bey Mardin  Ebül'ulâ Bey Midhat Bey Menteşe (Muğla)  Hilmi Bey Halil İbrahim Efendi Muş  İlyas Sami Bey Osman Kadri Bey Niğde  Ata Bey Erişirgil Mehmed Emin Bey Muhittin Bey Oltu Yasin Bey Rüstem Bey Saruhan (Manisa)  Mahmud Celâleddin Bey İbrahim Süreyya Bey Muvaffak Bey Çerkes Reşid Bey Siirt  Halil Hulki Bey Sinop  Rıza Nur Zeki Bey Sivas  Hüseyin Rauf Bey Mustafa Vasıf Bey Bacanakzade Ziya Bey Samih Fethi Bey Siverek  Bekir Sıtkı Bey Teke (Antalya)  Hamdullah Suphi Bey Yusuf Talat Efendi Tekfurdağı (Tekirdağ)  Rahmi Bey Süleyman Faik Bey Tokat  Ahmet Bey Mehmet Bey Şevki Bey Trabzon  Hüsrev Bey Ali Şükrü Bey Ahmed Muhtar Bey İsmail Bey Ali Şefik Bey Eşref Bey Urfa  Ali Fuat Bey Şükrü Nasıh Bey Van  Hakkı Bey Haydar Bey Münip Bey

 Dipnotlar 

 Kaynakça 


6