Duygu Asena

Duygu Asena (; 19 Nisan 1946, İstanbul - 30 Temmuz 2006, İstanbul), Türk gazeteci, yazar ve kadın hakları savunucusu.

Türkiye'de ikinci dalga feminizmin tanınmış isimlerindendir. Yayımlandığı dönemde Türkiye'de basın ve edebiyat dünyasında tabu sayılan cinsellik, kürtaj, taciz, bekâret ve aldatma gibi konuları işlediği Kadının Adı Yok adlı kitabı ile meşhur olmuştur. 1978-1992 yılları arasında Türkiye'de kadın dergiciliği alanında en önemli dergilerden Kadınca dergisinin yayın yönetmenliğini yapmıştır.

 Hayatı 
1946 yılında İstanbul'da doğdu. Annesi Nihal Öndersev, babası Muhtar Asena'dır. Babası susam ticaretiyle uğraşıyordu. Dedesi, CHP Gümüşhane milletvekili Ali Şevket Öndersev'dir. Şair İnci Asena'nın ablasıdır. Ortaöğrenimini Kadıköy Özel Kız Koleji'nde tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Pedagoji bölümünde eğitim gördü. İki yıl Haseki Hastanesi Çocuk Kliniği ve İstanbul Üniversitesi Çocuklar Evi'nde pedagog olarak çalıştı.

Gazeteciliği 1972 yılında Hürriyet gazetesinde başladı. Gazetedeki ilk yazısı 1972 yılında Şirin takma adıyla gazetenin Kelebek ekinde yayımlandı. Bu tarihten itibaren çeşitli dergi ve gazetelerde gazeteci ve yönetici olarak bulundu. Yazıları ve kitaplarında değindiği temalar nedeniyle feminist yazar olarak tanındı.

1978'de Gelişim Yayınları'na Genel Yayın Yönetmeni olarak girdi. 1992'ye kadar Türkiye'de kadın dergiciliği alanında en önemli dergilerden Kadınca dergisini ve On yedi, Ev Kadını, Bella Bayan, First gibi pek çok dergiyi yönetti. Bu dönemde ilk kitabı Kadının Adı Yok (1987) adlı ilk kitabı ile meşhur oldu. Kendi biyografisinden izler taşıyan kitap, müstehcen bulunduğundan 1988'de yasaklandı. Uzun süren dava sonucunda kitabın tekrar yayımına izin verildi ve aynı yıl yönetmen Atıf Yılmaz tarafından filme çekilerek gişe rekoru kırdı. Türkiye'de basın ve edebiyat dünyasında tabu sayılan cinsellik, kürtaj, taciz, bekâret ve aldatma gibi konuları işlemiş; birçok yönüyle tartışılmış ve bir yıl içinde 40 baskı yapmıştır. Kitap, Almanya, Hollanda ve Yunanistan'da, bu dillere çevrilerek yayımlandı.

İlk kitabının devamı niteliğindeki Aslında Aşk da Yok, 36. baskıya ulaştı. Bu kitap da Almanya, Hollanda ve Yunanistan'da yayınlandı. 1988-1995 arasında Umut Yarında Kaldı (1988), Yarın Cumartesi (1988), Bay E (1995) adlı filmlerde oyuncu olarak rol aldı. TRT 2 televizyon kanalında 1992-1997 yıllarında Ondan Sonra isimli bir program hazırlayıp sundu.

Yazarlığa 13 öyküden oluşan üçüncü kitabı Kahramanlar Hep Erkek ile devam etti. Kitap, 1992'de yayımlandı ve 18 baskı yaptı. Dergi ve gazetelerdeki yazılarından derlediği dördüncü kitabı Değişen Bir Şey Yok (1994), haftada 70 bin adet satarak rekor kırdı. Beşinci kitabı olan Aynada Aşk Vardı (1997) dört ayda 12 baskı yaptı. Aslında Özgürsün (2001), Aşk Gidiyorum Demez (2003) romanlarının ardından yayımlanan Paramparça (2004) adlı romanından eşcinsel erkeklerin dünyasını konu edindi. Ayşe Emel Coşkun ve Zeki Coşkun tarafından yazılan Ben Duygu (2008) adlı kitapta kendi ağzından yaşamını anlattı. Asena, beyin tümörü nedeniyle tedavi görmekte olduğu VKV Amerikan Hastanesi'nde 30 Temmuz 2006'da öldü. Naaşı, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

 Anısı 
Doğan Kitap, 2007 yılından itibaren her yıl 19 Nisan günü yapılan bir törenle Duygu Asena anısına roman ödülü vermektedir. İlk ödül, Lal Kitap adlı romanıyla Nur Yazgan'a verilmiştir.

Türkiye P.E.N. Yazarlar Derneği 2006 yılında Türkiye kadın hareketine hizmetleri nedeniyle Duygu Asena adına ödül koydu ve Pen Duygu Asena Ödüllerinin ilkini Latife Hanım biyografisi nedeniyle İpek Çalışlar'a verdi. Bu ödül, Doğan Kitap'ın da Asena adına bir ödül koyması gerekçesiyle 2013'te kaldırıldı.

 Duygu Asena Anıt Taşı 
Kardeşi İnci Asena'nın girişimleriyle Duygu Asena için 2008'de bir anıt mezar tasarlandı. Toprağa bırakılmış bir kurdeleyi anımsatan ve sonsuzluğu temsil eden "möbius eğrisi" şeklindeki anıtın tasarımını Haydar Karabey, grafiklerini Bülent Erkmen hazırladı. Anıt, mezarlık yerine İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki Etiler Sanatçılar Parkı'na yerleştirilmiş ve Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı verilmesinin 74. yıl dönümünde açılmıştır.

 Kitapları 
 1987: Kadının Adı Yok
 1989: Aslında Aşk da Yok
 1992: Kahramanlar Hep Erkek
 1994: Değişen Bir Şey Yok
 1997: Aynada Aşk Vardı
 2001: Aslında Özgürsün
 2003: Aşk Gidiyorum Demez
 2004: Paramparça

 Ödülleri 
 1988: Nokta Dergisinden Doruktakiler ödülü
 1988: Boğaziçi Üniversitesi'nden En İyi Yazar Ödülü (Kadının Adı Yok ile)
 1995: Boğaziçi Üniversitesi'nden En İyi Yazar Ödülü
 1998: Mimoza Dergisinden 75. Yılda 75 Başarılı Kadın Ödülü

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 www.dogankitap.com
 Ahmet Altan'ın 12 Ağustos 2006 tarihli köşe yazısı
 www.radikal.com.tr
 www.milliyet.com.tr
 BBC Türkçe ile 1999'da yapılan röportaj

Kategori:1946 doğumlular
Kategori:İstanbul ili doğumlu gazeteciler
Kategori:İstanbul ili doğumlu yazarlar
Kategori:2006'da ölenler
Kategori:İstanbul ilinde kanserden ölenler
Kategori:Türkiye'de beyin tümöründen ölenler
Kategori:Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:20. yüzyıl Türk gazetecileri
Kategori:21. yüzyıl Türk gazetecileri
Kategori:21. yüzyıl Türk kadın yazarları
Kategori:Türk feminist yazarlar
Kategori:Milliyet (gazete) kişileri
Kategori:Pedagoglar
Kategori:Cumhuriyet (gazete) kişileri
Kategori:Türk kadın hakları aktivistleri
Kategori:20. yüzyıl Türk kadın yazarları
Kategori:Türk kadın gazeteciler