Boya

Boya, herhangi bir nesneye renk vermek amacıyla yalıtım ve koruma sağlamak için uygulanan bir kaplamadır. Boya, üreticinin uygun gördüğü malzemelere uygulanmalıdır. En sık kullanıldığı alanlar sanat, çizim, tasarım, resim, endüstriyel kaplamalar, ulaşım (örneğin, yol şerit çizgileri) ve korumadır (su veya hava temasını kesmek ve yalıtım için). Boya kimyasal özelliği bakımından temel olarak yaş boya (ıslak boya) ve toz boya olmak üzere ikiye ayrılır. Çoğu boya ya yağ bazlıdır ya da su bazlıdır ve her birinin kendine özgü özellikleri vardır.

İlkel boya formları on binlerce yıl önce mağara resimlerinde kullanılmaktaydı.

 Bileşenler 
Boyalar, temel olarak dört bileşenden oluşur: bağlayıcı, çözücü, pigmentler ve diğer katkı maddeleridir. Bağlayıcı kullanımı zorunludur çünkü içerisindeki katı dolgu maddelerini bağlayarak kurumuş boya filminin oluşmasını sağlar ve boyayı yüzeye yapıştırır, bağlar. Bağlayıcının türü ve miktarı boyanın silinebilirlik, sertlik (sadece plastik boya için geçerli olmak üzere), yapışma, renk dayanıklılığı gibi özelliklerini belirler. Çözücü, boyanın viskozitesini ayarlamak için kullanılır. Uçucu olup film tabakasının oluşumuna katkıda bulunmaz; fakat yüzey yayılımını gerçekleştirir. Pigmentler boyaya renk ve örtücülük özelliği verir. Diğer katkı maddeleri ise boya film tabakasıyla birleşerek boyaya fiziksel ve kimyasal özellikler kazandırır. Boyalar bağlayıcının türüne bağlı olarak su bazlı ve solvent bazlı olmak üzere ikiye ayrılırlar.
küçükresim|sağ|upright=1.14|Ressamların kullandığı boyalar.

 Boyanın Tanımı 
Bir yüzey üzerine uygulandığında dekoratif ve koruyucu bir tabaka oluşturan kimyasal bir malzeme olarak tanımlanır. Bu malzeme belli prensipler dahilinde formüle edilen ve bünyesinde dört esas unsur bulunan kimyevi bir karışımdır.
 Bağlayıcılar
 Pigmentler ve dolgu malzemeleri
 Kimyasal katkılar
 Çözücüler  Boyanın Tanımı

 Bağlayıcılar 
Bağlayıcılar, solventin uçması ve reaksiyon sonucu sıvı halden katı hale dönüşerek boya filmini meydana getiren likitlerdir. Bağlayıcının boyaya katkıları arasında sertlik, sağlamlık, parlaklık ve yapışma yer alır; ayrıca bağlayıcı, boyanın hava koşullarına, güneş ışınlarına ve kimyasallara direncini sağlar. Bağlayıcı, boyanın temel bileşeni olup, boyanın türünü belirler.

 Pigmentler 
küçükresim|sağ|upright=1.14
Pigmentler düzgün, yuvarlak, doğal veya sentetik, inorganik veya organik, çözünmeyen dağılmış (toz) parçalardır. Bu parçalar; boya sıvısının içinde dağılarak boyaya renk vermenin yanında opaklık, sertlik, dayanıklılık ve korozyona dayanıklılık gibi boyanın temel özelliklerini de geliştirirler. Bu terim, beyaz veya renkli pigmentler ile birlikte genleştiriciler de içerir. Pigment olan tozlar ve boyalar arasındaki fark genel olarak çözünürlüğün temelinde incelenmektedir. Kullanım sırasında pigmentler, çözünmeyen ve madde içinde dağılan; boyalar, çözünebilir veya solüsyon halinde bulunan malzemelerdir.

 Pigment çeşitleri 
 Organik Pigmentler 
 İnorganik Pigmentler
 Metalik Pigmentler 
 Sedefimsi Pigmentler
 Monomer Pigmentler

 Korozyon Önleyici Pigmentler 
 Çinko kromat 
 Çinko fosfat
 Metalik Pigmentler

 Dolgu maddeleri 

 Kalsit
 Barit
 Talk
 Kil
 Bentonit

 Kimyasal katkılar 
küçükresim|sağ|upright=1.14
Bu grupta yer alan maddeler çok değişik özelliklerde olan ve boyaya çok az miktarda giren kimyasallardır. Katkı maddeleri boyanın özelliklerini iyileştirmek, istenmeyen olumsuz değişimleri engellemek için kullanılır.
 Surfektanlar
 Islatıcılar
 Kurutucular
 Matlaştırıcılar
 Kaymak kesici
 Çökme engelleyici
 Köpük kesiciler
 UV ışınlarından koruyucular
 Optik beyazlaştırıcı

 Çözücüler 
Boyanın uçucu kısmını oluşturan kimyasal maddelerdir. Boyanın üretimi ve uygulanması sırasında kullanılan, boyanın özelliklerinde değişiklik yapmadan incelten sıvılardır.

Bunlardan bazıları toluen, ksilen, beyaz ispirto, aseton, su, benzin ve tinerdir.

 Boya çeşitleri 
küçükresim|sağ|upright=1.14
küçükresim|sağ|upright=1.14
Boyalar genel olarak dört ayrı çeşitte sınıflandırılabilir.

 Kurutma Metoduna Göre

 Fiziksel kurumalı boyalar (Ör: Fırın kurumalı boyalar)
 Kimyasal kurumalı boyalar (Ör: Sertleştirici girilerek kurutulan boyalar)

 Özelliklerine Göre

 İnşaat boyası
 Ahşap boya
 Zemin boyaları
 Gemi boyaları
 Pastel boya
 Yağlı boya
 Suluboya
 Gıda boyaları
 Oto boyaları
 Oto tamir boyaları
 İşaretleme boyaları (Ör: trafik levhaları)
 Ayakkabı boyası
 Akrilik boya
 Kök boya
 Toz boya
 Aerosol boya
 Kirlenme önleyici boya
 Otomotiv boyası
 Kara ışık boyası
 Tebeşir boyası
 Kara tahta boyası
 Emaye boya
 Çekiç boyası
 Yalıtkan boya
 Kumaş boyası
 Kurşun boya
 İndigo boya
 Parlak boya
 Metalik boya
 Süt boyası
 Soya boyası
 Tempera
 Aşıboyası
 Gram boyası
 Tiner
 Lake
 Kına
 Kırmız
 Vernik
 Çevreye Olan Etkisine Göre

 Su Bazlı Boyalar
 Solvent Bazlı Boyalar

 Reçinesine Göre

 Selülozik boyalar
 Rapid Boyalar
 UV Boyalar
 Akrilik boyalar
 Epoksi Boyalar
 Sentetik Boyalar
 Polyester Boyalar
 Poliüretan Boyalar
 Nem Kürlenmeli Boyalar
 Asit Kürlenmeli Boyalar
 Su Bazlı Boyalar

 Kaynakça 

 Ayrıca bakınız 
 Sprey boya sanatı
 Yağlı boya reprodüksiyonu
 Duvar boyacısı
 Boya tabancası
 Tutkal
 ECCA


Kategori:Resim teknikleri