Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist

Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist (TKP/ML), 24 Nisan 1972'de İbrahim Kaypakkaya ve arkadaşları tarafından kurulan yasa dışı komünist parti. Partinin siyasi düşünceleri doğrultusunda askeri kolu Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu (TİKKO) ve gençlik örgütü Türkiye Marksist-Leninist Gençlik Birliği'dir (TMLGB).

Hakkında
TKP/ML örgütünün askeri kanadı olan TİKKO ve gençlik örgütü TMLGB örgütün sivil kanadı olan TKP/ML'ye bağlı olarak hareket etmektedir. Parti; düşüncelerinde daima taşranın ve illegal mücadelenin  birinci planda ele alınması gerektiğini belirten İbrahim Kaypakkaya'nın görüşlerinin günümüzdeki savunucusudur. Parti (örgüt), Marksizm, Leninizm ve Maoizm'in birleşimiyle oluşan Marksizm-Leninizm-Maoizm (MLM) ideolojisini benimsemiştir. Parti içinde sürekli ikilik ortaya çıkmış ve bazı zamanlarda çeşitli fraksiyonlar hareketten ayrılmıştır. TKP/ML-Hareketi, TKP/ML-DABK, TKP/ML-Konferans, TKP/ML (Maoist Parti Merkezi) bu fraksiyonlardan öne çıkan bazılarıdır. Ayrıca Partizan isimli politik dergi de örgüte yakın bir grup olarak bilinmektedir.

1995 yılında TKP/ML (Birlik) adlı fraksiyon hareketten ayrılmıştır. 2007 yılında İbocu Dönüşüm Hareketi adlı başka bir fraksiyon hareketten ayrılmıştır. Bu iki grup daha sonra kendi aralarında birleşerek Maoist Komünist Partisine iltihak etmişlerdir.

TKP/ML, 12 Mart 2016 tarihinde Halkların Birleşik Devrim Hareketi bileşenleri ile bir araya gelerek Türkiye'de faaliyet yürüten bazı komünist ve Marksist-Leninist silahlı örgütlerle ortak bir cephe oluşturmuştur."Halkların Birleşik Devrim Hareketi" kuruldu , Alınteri dergisi, 12 Mart 2016, Erişim tarihi 14 Mart 2016. TKP/ML-MK (Merkez Komite) fraksiyonu (sağ tasfiyeci kanat), 1 Ekim 2016'da yaptığı açıklama ile hareketten ayrıldığını duyurmuştur.

2015 yılında Almanya'daki TKP/ML üyelerine yönelik olduğu iddia edilen operasyonların ardından örgüt 2016 yılında iki ayrı kanada bölündü. TKP/ML-MK'sinin kişi yeterliliğini sağlayamadığı, Konferans hazırlığı için aldığı inisiyatifin ek süresinin dolduğu, MK'nin bu yüzden düştüğünü ve bölgesel döneme geçildiğini ilan eden karşı grup Örgütlenme Komitesi'ni kurdu. Diğer kanat ise MK ismini kullanmaya devam etti. Her iki grup da kendini TKP/ML olarak adlandırıyor ve diğer grubu sağcı-tasfiyeci olarak tanımlıyor, buna ek olarak ÖK kanadı MK ismini kullanan kanadın bu ismi demokratik yollarla elinde tutmadığını belirterek bu kanadı darbecilikle suçluyor. Ayrılık kamuoyunda Örgütlenme Komitesi (ÖK) ve Merkez Komitesi (MK)/İşçi Köylü Kurtuluşu (İKK) ayrılığı şeklinde yansımıştır.

Örgüt, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığının 28 Ekim 2015'ten beri yayınladığı "en çok aranan teröristler" listesinde terör örgütü olarak sınıflandırılmaktadır.

Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu
Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu (TİKKO), TKP/ML'nin silahlı kanadıdır.

Türkiye Marksist-Leninist Gençlik Birliği
Türkiye Marksist-Leninist Gençlik Birliği (TMLGB), TKP/ML'nin gençlik kanadıdır.
upright=0.8|küçükresim|none|TKP/ML-TMLGB Bayrağı

Çatışmalar ve eylemler

Örgüt tarafından düzenlenen saldırılar
 20 Mayıs 1972: Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) militanları Sinan Cemgil, Kadir Manga ve Alpaslan Özdoğan'ı ihbar ederek ölümlerine sebep olduğu gerekçesiyle Akçadağ'ın Kahyalı köyünün muhtarı Mustafa Mordeniz, İbrahim Kaypakkaya tarafından öldürüldü.
 17 Mart 1978: İstanbul, Ümraniye'de Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu üyesi 5 ülkücü işçi öldürüldü. 
 15 Ağustos 1989: Gümüşhane, Şiran'da yer alan Kozağaç Jandarma Karakolu'na gerçekleştirilen baskında 7 asker ve köyün eski muhtarı öldürüldü, ardından çıkan çatışmalarda 3 polis yaralandı.
 2 Ağustos 1997: Madımak Katliamı davasında yargılanan 8 sanığı Kırşehir'den Ankara'ya götüren cezaevi aracı Akpınar'da bombalı ve silahlı saldırıya uğradı; 3 görevli ve 1 sanık yaralandı.
 11 Aralık 2000: Atılım dergisi okuru Özkan Tekin'in afiş asarken vurulup öldürülmesine misilleme olarak Okmeydanı'nda bir Özel Harekat timine ateş açıldı; 2 polis öldü, 11 polis yaralandı.
 20 Mayıs 2004: İstanbul, Acıbadem'de düzenlenen bombalı araçlı saldırısı sonucu ölen veya yaralanan olmadı.
 26 Temmuz 2013: Tunceli kırsalında bir hidroelektrik santralin kontrol binası bombalandı.
 14 Mart 2014: Polis tarafından göz yaşartıcı gaz kapsülüyle hedef gözetilerek vurulan Berkin Elvan'ın ölümüne misilleme olarak Tunceli'de Çemişgezek Emniyet Müdürlüğüne saldırı gerçekleştirildi.
 8 Temmuz 2014: Beş işçi taşıyan bir kamyonet boşaltılıp Altınyüzük'teki baz istasyonuna bırakılıp ateşe verildi.
 22 Temmuz 2015: 34 kişinin öldürüldüğü Suruç Katliamı'na misilleme olarak Hozat'ta yer alan Amutka karakoluna saldırı gerçekleştirildi.
 10 Ekim 2015: PKK ve TKP/ML-TİKKO militanları, Geyiksuyu'da bir askeri üsse saldırdı.
 15 Ekim 2015: 109 kişinin öldürüldüğü Ankara Garı Katliamı'nı anma amacıyla Amutka karakoluna gerçekleştirilen eylemde 4 asker öldürüldü.
 10 Şubat 2017: İstanbul'un Pendik ilçesinde AK Parti İlçe Başkanlığı'na ateş açıldı.
 1 Haziran 2017: Tunceli'de Aliboğazı ve Bozan yaylaları civarında düzenlenen saldırıda 3 asker öldürüldü.
 Örgüt PYD saflarında Suriye İç Savaşı'na katıldı ve Enternasyonalist Özgürlük Taburu bünyesine girdi. 2015 ve 2016 yıllarında PKK ile ortak eylemlerde bulundu. Grup, Barış Pınarı Harekâtı ve Zeytin Dalı Harekâtı'nda Suriye Demokratik Güçleri müttefiki olan Enternasyonalist Özgürlük Taburu içerisinde Türk Silahlı Kuvvetleri ve Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusu ile çatışmalara girdi.

Örgüte yönelik düzenlenen saldırılar
 29 Haziran 2010: İki TİKKO militanı, güvenlik güçleri tarafından Tunceli dağlarında öldürüldü.
 21 Ekim 2015: Üç TİKKO militanı, TSK ile Ovacık'ta çıkan çatışmada öldü.
 9 Mayıs 2016: Geyiksuyu'nda Türk Silahlı Kuvvetleri ile çatışma sırasında iki TiKKO militanı öldürüldü.
 24-28 Kasım 2016: 12 TİKKO militanı, Aliboğazı'nda bir ordu operasyonu sırasında öldürüldüler.
 5-6 Ağustos 2018: Tunceli'de Türk ordusu tarafından altı TİKKO militanı öldürüldü.

 Örgütten ayrılarak kurulan yeni kuruluşlar 

Aşağıda TKP/ML'nin ardılı olarak ortaya çıkan kuruluşların listesi verilmiştir. "?" olarak belirtilen parametreler hakkında yeterli bilgi yoktur.
AdıKısaltmasıKuruluşDurumNotlarArmaTKP/ML-Hareketi19761994'de MLKP-K'ye katılarak kendini feshettiÖnce Halkın Birliği, sonradan Devrimci Halkın Birliği dergisini yayınlamıştır.TKP/ML (Bolşevik)1981İsmini değiştirdiGünümüzde BP/KK-T adı ile faaliyet sürdürmektedir.TKP/ML-Konferans?AktifDoğu Anadolu Bölge KomitesiTKP/ML-DABK19871992'de TKP/ML ile yeniden birleştiYeniden İnşa ÖrgütüTKP/ML (YİÖ)19781995'de MLKP ile birleşerek kendini feshettiMaoist Parti MerkeziTKP/ML (MPM)1987İnaktifTürkiye Komünist Partisi (Marksist-Leninist)TKP (ML)19942002'de MKP adını aldı.TKP (ML) grubunun da silahlı kolu TİKKO ve gençlik kolu TMLGB adını taşımaktaydı.Maoist Komünist PartiMKP2002AktifTürkiye Komünist Partisi-Marksist LeninistTKP-ML2016AktifTKP-ML grubunun silahlı kolu TİKKO, gençlik kolu TMLGB, kadın kolu Komünist Kadınlar Birliği (KKB) adını taşımaktadır. Kendine ait web sitesi mevcuttur.TKP/ML (Birlik)1996Birleşik Komünist Parti adını aldıBirleşik Komünist Parti, 2016'da MKP ile birleşerek varlığına son verdi.İbocu Dönüşüm HareketiİDH2007FeshedildiGeçici Koordinasyon KomitesiTKP/ML (GKK)1980DağıldıTKP/ML (Devrimci Partizan)1989DağıldıKurtuluş Yolu1977DağıldıÖrgüt değil, dergi çevresiydi.Kurtuluş Bayrağı1976DağıldıMücadele Bayrağı?DağıldıSpartaküs grubu1983İsmini değiştirdiTürkiye'de Marksist Leninist Parti-İnşa adını aldıKürdistan'da Marksist Leninist Parti İnşası2005İnaktif2005'de BP/KK-T'den ayrıldı.Marksist Leninist Parti (Bolşevik)MLP (Bolşevik)2010İnaktif2010'da BP/KK-T'den ayrıldı.Komünist Parti-İnşa ÖrgütüKP-İÖ1995Aktif1995'de MLKP den kopan TKP/ML-Hareketi kökenli yasadışı siyasi partidir.MKP/3. Kongreciler2013Aktif2013'te MKP den ayrılan bir grup. MKP adını kullandıkları için orijinal MKP ile karşılaştırılmaması için MKP/3.Kongreciler adı ile anılmaktadır.Geçici Yurtdışı KomitesiTKP/ML (GYDK)2016TKP-ML adını aldı.TKP/ML-Spartakist19941995'de dağıldı.Devrimci ProletaryaTKP/ML-DP19871994'de dağıldı.

Galeri

 Ayrıca bakınız 
 Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi
 Maoist Komünist Parti
 İbrahim Kaypakkaya

 Kaynakça 

 Dipnotlar 

 Dış bağlantılar 
 TKP/ML Web sitesi
 TKP-ML Web sitesi
 Partizan dergisi
 Partizan Arşiv
 Yeni Demokrat Gençlik dergisi
 Özgür Gelecek gazetesi
 Yeni Demokrasi gazetesi
 İşçi Köylü Kurtuluşu