Marlon Brando

Marlon Brando Jr. (3 Nisan 1924 - 1 Temmuz 2004), Amerikalı oyuncu. Genellikle 20. yüzyılın en büyük sinema oyuncularından biri olarak kabul edilen Brando, 60 yıla yayılan kariyeri boyunca iki Akademi Ödülü, üç Britanya Akademisi Film Ödülü, bir Cannes Film Festivali Ödülü, iki Altın Küre Ödülü ve bir Primetime Emmy Ödülü de dâhil olmak üzere çok sayıda ödül aldı. Brando, Stanislavski oyunculuk sistemini ve metot oyunculuğunu ana akım izleyicilere tanıtan ilk aktörlerden biri olarak anılmaktadır.

Brando, 1940'larda Stella Adler ve Stanislavski'nin sisteminin etkisi altına girdi. Kariyerine, karakterleri ustalıkla yorumladığı için övgüler aldığı sahnede başladı. Broadway'deki ilk çıkışını I Remember Mama (1944) oyunuyla yaptı ve 1946'da Candida ve Truckline Cafe oyunlarındaki rolleriyle Tiyatro Dünyası Ödülleri'ni kazandı. Broadway'e Tennessee Williams'ın İhtiras Tramvayı (1947) oyunundaki Stanley Kowalski rolüyle döndü ve bu rolünü 1951'de Elia Kazan'ın yönettiği film uyarlamasında tekrarladı.

İlk filmini The Men (1950) filminde yaralı bir askeri canlandırarak yaptı ve suç draması Rıhtımlar Üzerinde (1954) filmindeki liman işçisi ve mafya destanı Baba (1972) filmindeki Vito Corleone rolleriyle En İyi Erkek Oyuncu dalında iki Akademi Ödülü kazandı. İhtiras Tramvayı (1951) filmindeki Stanley Kowalski, Viva Zapata! (1952) filmindeki Emiliano Zapata, Julius Caesar (1953) filmindeki Mark Antony, Sayonara (1957) filmindeki hava kuvvetleri pilotu, Paris'te Son Tango (1973) filmindeki Amerikalı gurbetçi ve Kuru Beyaz Bir Mevsim (1989) filmindeki avukat rolleriyle Oscar'a aday gösterildi.

 Kariyeri 
Küçük yaşta tiyatroya başlamış olan oyuncu, New York'ta Lee Strasberg, Elia Kazan, Stella Adler ve Emir Zahirovic'den senelerce oyunculuk dersi almıştır. Ancak kendi üzerinde en önemli etkiyi Stella Adler'in (dolaylı olarak ünlü Rus tiyatrocu Konstantin Stanislavski'nin) yaptığını ısrarla belirten Brando, Actors Studio'nun kurucularından olmasa da 1952'den itibaren stüdyonun dünya çapında ün kazanacağı dönemde başında bulanan Lee Strasberg'in kendini hocaların hocası gören kibirli tavrı karşısında hep muhalif olmuştur. Oyunculuk hayatı üzerinde, bir zamanlar Henry Fonda'yı sahnelere kazandıran tiyatrocu annesinin etkisi olduğunu da yadsımaz.

"Hâlâ Hollywood'da bulunmamın tek nedeni parayı reddedecek ahlaki cesaretimin  olmayışıdır." diyecek kadar cesur, 1972'de Baba filmiyle aldığı Oscar ödülünü reddedecek kadar da asi biriydi. İkinci Oscar'ını kazandığında, Amerika'nın Kızılderililere karşı uyguladığı politikayı protesto etmek için ödülü almaya dahi gelmemiştir. On the Waterfront (Rıhtımlar Üzerinde) ile gösterdiği performansla tüm zamanların en iyi oyuncularından biri olduğunu kanıtladı; ama Brando'nun yakın dostu Elia Kazan'ın da bu başarıda rolü vardı. Elia Kazan film için başta Frank Sinatra ile anlaşmış olmasına rağmen, yapımcı Spiegel'in de etkisiyle Brando'yu başrole koymuştur. Kült filmler arasına giren bir diğer filmi olan "Last Tango in Paris" filminde Bernardo Bertolucci ile çalışmıştır. Filmlerinde kendine has bir tarzı vardı. Repliklerini ezberlemeyi reddederdi, küçük kâğıtlar kullanırdı. Bir filmde sesinin daha boğucu çıkması için yanaklarına pamuklar doldurdu. The Man (1950) filmindeki Ken Wilcheck rolü için haftalarca tekerlekli sandalyeli gazilerle birlikte olmuştu.

Brando ülkesinde Kızılderili ve siyahların hakları için aktif olarak çalışmıştı. Hollywood sinemasının Kızılderililere karşı tutumunu pek çok yollarla protesto etmiş, bu nedenle düşman edinmiştir. Oğlunun cinayet davasında mahkemede kendini 'ateist' olarak tanımlasa da, dini inancı bulunduğunu hayatının akışında pek çok yerde belirtmiş, özellikle Kızılderili manevi inançlarına kendini yakın hissettiğini belirtmiştir. Oğlu Michael Jackson'ın korumalarından biriydi. Uyuşturucudan kurtulmaya çalışan kızı intihar etti. 2001 yılında zatürreden dolayı hastaneye kaldırıldı. Empire dergisinin 'Film Tarihinin 100 Seksi Starı' listesine 14. sıradan seçilmişti.

 Filmografi 
 Film Yıl Yapım Rol 1950 The Men Kenneth "Ken" Wilcheck/"Bud" 1951 A Streetcar Named Desire Stanley Kowalski 1952 Viva Zapata! Emiliano Zapata 1953 Julius Caesar Mark Antony The Wild One Johnny Strabler 1954 On the Waterfront Terry Malloy Désirée Napoleon Bonaparte 1955 Guys and Dolls Sky Masterson 1956 The Teahouse of the August Moon Sakini 1957 Sayonara Maj. Lloyd "Ace" Gruver, USAF 1958 The Young Lions Lt. Christian Diestl 1960 The Fugitive Kind Valentine "Snakeskin" Xavier 1961 One-Eyed Jacks Rio 1962 Mutiny on the Bounty 1st Lt. Fletcher Christian 1963 The Ugly American Ambassador Harrison Carter MacWhite 1964 Bedtime Story Freddy Benson 1965 Morituri Robert Crain 1966 The Chase Sheriff Calder The Appaloosa Matt Fletcher 1967 A Countess from Hong Kong Ogden Mears Reflections in a Golden Eye Maj. Weldon Penderton 1968 Candy Grindl The Night of the Following Day Chauffeur 1969 Burn! Sir William Walker 1971 The Nightcomers Peter Quint 1972 The Godfather Don Vito Corleone Last Tango in Paris Paul 1976 The Missouri Breaks Robert E. Lee Clayton 1978 Superman Jor-El Raoni Anlatıcı 1979 Apocalypse Now Colonel Walter E. Kurtz 1980 The Formula Adam Steiffel 1989 A Dry White Season Ian McKenzie 1990 The Freshman Carmine Sabatini 1992 Christopher Columbus: The Discovery Tomás de Torquemada 1995 Don Juan DeMarco Dr. Jack Mickler 1996 The Island of Dr. Moreau Dr. Moreau 1997 The Brave McCarthy 1998 Free Money Warden Sven "The Swede" Sorenson 2001 The Score Max Televizyon Yıl Yapım Rol 1949 Actors Studio Doctor 1950 Come Out Fighting Jimmy Brand 1979 Roots: The Next Generations George Lincoln Rockwell Klip Yıl Yapım Rol 2001 You Rock My World The Boss Video Oyunları Yıl Yapım Rol 2006 The Godfather: The Game Don Vito Corleone

 Kaynakça 

 Kazan, Elia. Bir Yaşam. Nihal Yeğinobalı (Çev.) (1989) İstanbul:Güneş Yayınları
 Brando, Marlon. Annemin Öğrettiği Şarkılar. Gürol Koca (Çev.) (1995) İstanbul:Remzi Kitabevi, ISBN 975-14-0491-6
 Grobel, Lawrence. Conversations with Brando. (1999) New York:Cooper Square Press, ISBN 0-8154-1014-X

 Dış bağlantılar 



Kategori:1924 doğumlular
Kategori:2004'te ölenler
Kategori:20. yüzyılda Amerikalı erkek oyuncular
Kategori:21. yüzyılda Amerikalı erkek oyuncular
Kategori:Amerikalı erkek sinema oyuncuları
Kategori:Amerikalı erkek tiyatro oyuncuları
Kategori:Amerikalı deistler
Kategori:İrlanda asıllı Amerikalılar
Kategori:İngiliz asıllı Amerikalılar
Kategori:Alman asıllı Amerikalılar
Kategori:Hollanda asıllı Amerikalılar
Kategori:En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahipleri
Kategori:Cannes Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri
Kategori:Gey ikonu
Kategori:Kremasyonu yapılan kişiler
Kategori:En İyi Erkek Drama Filmi Oyuncusu Altın Küre Ödülü sahipleri
Kategori:Amerikalı erkek dizi oyuncuları
Kategori:BAFTA En İyi Yabancı Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri
Kategori:BAFTA Ödülü sahipleri
Kategori:New York Film Eleştirmenleri Birliği En İyi Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri
Kategori:Omaha, Nebraska doğumlular
Kategori:David di Donatello En İyi Yabancı Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri
Kategori:Mini dizi ya da Filmlerde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Emmy Ödülü sahipleri
Kategori:En Kötü Yardımcı Erkek Oyuncu Altın Ahududu Ödülü sahipleri
Kategori:Metot oyuncuları
Kategori:20. yüzyıl Amerikalı LGBT kişileri
Kategori:21. yüzyıl Amerikalı LGBT kişileri
Kategori:David di Donatello Ödülü sahipleri