Biat

Bi'at (), Kur'an'da anlatılan ve Muhammed'e bağlılık sözü verme,Mustafa Öztürk, Kur’an’ı Kerim Meali, s. 705 bağlılık yeminiMuhammed Hamdiullah, Aziz Kur'an, s. 526. Kur’ân ve Sünnette bey’at hakkında ayrıntılı açıklamalar için bkz. Mehmet Altundere, Hz. Muhammed’in Akabe Bey’atları, s. 5-15. etme gibi anlamlara gelen bir kavramdır. Bey'at kelimesi Arap dilinde satmak ve satın almak manalarında kullanılan bey' kelimesiyle aynı kökten gelmektedir.Rağıb el-Isfahani, Müfredat, s. 181; Cengiz Kallek, ‘’Biat’’, .DIA., VI, s.120. Sözlük anlamı itibarıyla ‘satış sözleşmesi’ manasına geldiği zikredilir.Muhammed Hamidullah, İslam Peygamberi, s. 732. Bunun yanında bey'at, alışverişte antlaşmanın gerçekleştiğini göstermek için tarafların el ele vurmalarına ifade etmektedir.Beşir Eryarsoy, Islam'da devlet yapisi, s. 235; Cengiz Kallek, ‘’Biat’’, a.g.e., VI, s. 121. Bununla birlikte, Cahiliyye döneminde kabileler el sıkışarak bir yöneticiye uyduklarını gösterirler ve yöneticiye uyduklarına dair antlaşmanın içeriğini yazıya dökerlerdi. Bu mezkur gelenekten yola çıkarak İslâm, bey'at kelimesini devlet başkanına itaatı bildirmek için kullanılmasını ilga etmemiştir.Tuncay Başoğlu, Hilafetin sübut şartı olarak bey’at., s. 82. Halife seçiminde, seçmen sağ elini halifenin sağ elinin üzerine koymakla, bey'at gerçekleşmiş olmaktadır.M. Akif Aydın, Türk Hukuk Tarihi, s. 117. Sosyopolitik anlamda ise bey'at, bir devlet başkanının seçilmesi, belirlenmesi ve ona İslâm hukuku kuralları içinde itaat edilmesi gibi mevzuları içinde barındırır.Cengiz Kallek, ‘’Biat’’, a.g.e., VI, s. 121.

Kaynakça

Kategori:Fıkıh
Kategori:İslam kültürü
Kategori:İslam terimleri