Japon mutfağı

Japon mutfağı, Japonya'ya özgü yemek pişirme tarzıdır. Japonya'nın geleneksel mutfağı (washoku), miso çorbası ve diğer yemekler ile pilav üzerine kuruludur ve mevsimlik malzemelere vurgu yapılmaktadır. Garnitürler genellikle balık, salamura sebze ve et suyunda pişirilmiş sebzelerden oluşur. Japonya bir ada ülkesi olduğundan dolayı balık ile diğer deniz ürünleri içeren yemeklere de çok sık rastlanmakta olup genellikle ızgara yapılır, ancak aynı zamanda saşimi veya suşi olarak çiğ olarak da servis edilir. Deniz ürünleri ve sebzeler de tempura olarak hafif bir hamurda kızartılır. Pirinç dışında, soba ve udon gibi erişteler de bir temel gıda maddesidir. Japonya'da ayrıca, oden adı verilen et suyunda balık ürünleri veya sukiyaki ve nikujagada sığır eti gibi birçok kaynatılmış yemek bulunur.

Japon mutfağının diğerlerine göre en önemli farkı yağ ve baharat kullanımının çok daha az olmasıdır. Kullanılan malzemelerin asıl tatlarını koruması için gayret gösterilir. Mümkün oldukça mevsim için tipik olan taze malzemeler kullanılır.

Genel olarak Japon mutfağı, diğer Doğu Asya ülkelerinin mutfaklarına benzer. Tarihsel olarak Çin mutfağından etkilenen Japon mutfağı, modern çağda Batı mutfaklarından da etkilenmeye açılmıştır. Ramen ve gyōza gibi yabancı yiyeceklerden, özellikle Çin yemeklerinden ilham alan yemekler ve ayrıca spagetti, köri ve hamburger gibi yiyecekler, Japon lezzetlerine ve malzemelerine uyarlanmıştır. Amerikan ve Meksika mutfak geleneklerinden etkilenen Okinawa mutfağının temel taco pirinci de dahil olmak üzere bazı bölgesel yemekler Japonya'da tanıdık hale geldi. Geleneksel olarak, Japonlar Budizm'e bağlı kalmanın bir sonucu olarak etten kaçındı, ancak 1880'lerde Japonya'nın modernleşmesiyle birlikte tonkatsu ve yakiniku gibi et bazlı yemekler yaygınlaştı. O zamandan beri Japon mutfağı, özellikle suşi ve ramen gibi yiyecekler ile dünya çapında popüler hale geldi.

2013 yılında Japon mutfağı UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne eklendi.

 Meşhur Japon yemekleri 

küçükresim|upright=0.91|Japon Sapporo Rāmen eriştesi
küçükresim|upright=0.77|Yakitori
küçükresim|Onigiri
küçükresim|Umeboshi
küçükresim|Sakuramochi
 Chanko-nabe ちゃんこ鍋, Nabe stiline göre. Sumo güreşçilerinin yedikleri yüksek protein içeren türlü.
 Donburi 丼, Sebze, et veya başka içerikli pilav yemeği.
 Gyōza 餃子, Et ile doldurulmuş Çin usulü hamur işi.
 İshiyaki 石焼き
 Karē カレー, Hintlerin körisinin Japon versiyonu.
 Kushiage 串揚げ, 
 Maki 巻き, Pilav üstü Deniz-Otu Sarması.
 Miso Çorbası 味噌汁, Sabah, öğlen ve akşam yemeklerinde yan yemek olarak gelir. Miso adı verilen, ezilmiş soya fasulyesi macununun sıcak su ile karıştırılması ile hazırlanır. İçine nori, yeşil soğan gibi tatlandırıcılar da konulabilir.
 Nabe 鍋 veya O-Nabe, bir Japon türlüsü, yenilirken pişirilir.
 Oden おでん, Türlü şekli.
 Okonomiyaki お好み焼き, Lahanalı hamur işi.
 Sashimi 刺身, Çiğ balık
 Shabushabuしゃぶしゃぶ, Çok ince kesilmiş et dilimleri masanın üzerinde duran ve kaynayan bir suyun içine bir iki saniye tutulur ve yenir.
 Sukiyakiすき焼き, Türlü
 Sushi 寿司, Ekşi pilavlı çiğ balık ve sebze.
 Takoyaki たこ焼き, Tako Japoncada ahtapot anlamına gelir ve takoyaki ahtapot topları olarak bilinir. Takoyaki satıcıları Japonya da çok popülerdir. Takoyaki yapmak için özel takoyaki kızartma tavası kullanılır. Sulu hamur tavadaki çok küçük yuvarlak bölümlere dökülür.
 Tempura 天麩羅, tempura hamuruna batırılmış bol yağda kızartılmış sebze ve deniz ürünü.
 Teriyaki 照り焼き, şeker, mirin, soya sos ve sakenin kaynatılarak yapıldığı, ana yemeklerde kullanılan tatlı bir sostur.
 Tonkatsu とんかつ, şeker pekmezi, su, tuz, domates ezmesi, damıtılmış sirke, havuç püresi, glikoz şurubu, elma püresi, karamel, mısır nişastası, karabiber, soğan tozu, sarımsak, meyan kökü, limon suyundan yapılan bir sostur ve genelde teppanyakilerde kullanılır.
 Yakitori 焼き鳥, Tavuk ızgara.
 Onigiri おにぎり, Pirinç topları. Etrafı nori ile kaplanır ve içinde umeboshi (Japon eriği turşusu), karides, tavuk, ton balığı, somon balığı vb. bulunur.
Umeboshi うめぼし, Oldukça aromatik meyve turşusu. Genelde pirinçle ve onigirinin içine konarak tüketilir.
Mochi もち, Pirinç hamuru tatlısı. İçinde tatlı fasulye gibi ürünler bulunabilir.
 Makarna/erişte yemekleri 
 Rāmen　ラーメン, Erişte Çorbası
 Soba　蕎麦, Buğday Makarnası Udon 饂飩, kalın Makarnalar
 Somen　素麺, meşhur Matsuyama Makarnası Yakisoba 焼き蕎麦, kızartılmış Makarna
 Balık yemekleri 

 Fugu 河豚 ya da 鰒 çok zehirli bir Balık türüdür. Sadece çok usta aşçılar pişirebilir. Balığın çok ince olan zehirli damarlarının tek tek çıkarılması gerekir. Bir Fugu yemeğinin fiyatı bu yüzden 300-500 Dolar arasıdır.
 Surimi すり身 Yengeç eti imitasyonu.
 Takabe　Izu-Adalarında yenilen bir balık
 Unagi 鰻 (うなぎ), Yılan Balığı

 Diğer yemekler 
 Dashi　出汁, Deniz Otundan yapılan bir Balık Çorbası.
 Kobe-Sığırı ve Matsuzaka-Sığırı, Eti çok lezzetli olan özel yetiştirilmiş sığır türleri.
 Miso　味噌, ezilmiş Soya macunu.
 Shiitake　椎茸, Mantar cinsi. Soba 蕎麦 çok ince kesilmiş açık renkli erişte çeşididir.
 Suimono　吸い物, bir türlü türü. 
 Tofu 豆腐, "Soya-Peyniri" 
 Yuba　湯葉, Soya sütünün kaymağı.

 Yemeğin yanında sunulan ek gıdalar (Okashi), tatlılar ve Omiage 
 Arare あられ
 Dango 団子, Pilav Topcukları
 Mochi 餅, ezilmiş Pilav Macunu Natto 納豆, ekşitilmiş Soya Fasulyeleri
 Nigiri お握り, baharatlı Pilav topcukları
 Senbei 煎餅, Pirinçten yapılmış kurabiyeler Taiyaki たいやき, içli hamuriçi 
 Tsukemono 漬物, Turşu
 Yokan　羊羹, Adzuki-Fasulyeleriyle yapılan bir tatlı.
 Baharatlar 
 Mirin 味醂 "Pirinç Şarabı"
 Miso 味噌 (Soya Macunu)
 Nori 海苔 roll sushi yapımında sarmak amacıyla kullanılan çok ince yaprak halinde deniz yosunu. Perilla
 Sanshō 山椒 Japon Biberi
 Wasabi 山葵 yaban turpu
 Su Biberi  Soya Sosu 醤油 Shoyu
 Wakame 若布、和布 genelde salatalarda ve çorbalarda kullanılan bir çeşit deniz yosunu.

 İçecekler 
 Yeşil Çay 緑茶 (Ryoku-cha)
 Sen-cha 煎茶 Japon Çayı
 Mac-cha 抹茶 Japon Çayı
 Ban-cha 番茶 Japon Çayı
 Genmai-cha 玄米茶 Japon Çayı
 Hōji-cha ほうじ茶 Japon Çayı
 Mugi-cha 麦茶 Japon Arpa Çayı
 Wūlon-cha ウーロン茶 Çin Çayı Asahi (Bira) "アサヒ"
 Kirin (Bira) "キリン"
 Sapporo (Bira) "サッポロ"
 Yebisu (Bira) "ヱビス"
 Suntori (Bira) "サントリー"
 Orion (Bira) "オリオン" Mizuwari 水割り 
 Sake　お酒 Pirinç Şarabı
 Hoppy ホッピー Bira aromalı içki
 Happo-shu 発泡酒 
 Shochū　焼酎 İçki
 Umeshu 梅酒 İçki Calpis (Calpico) カルピス

 Japon restoran şekilleri 
 Chūka Ryōri-ya 中華料理屋 Çin Restoranı usulunden
 Curry Shop カレー・ショップ
 Family Restoran ファミリー・レストラン
 Özel izinli Fugu (çok zehirli bir Balık)- Restoranı 
 İzakaya 居酒屋 Mezeli Meyhane
 Kaiten-sushi 回転寿司 Sushi-Restoranı (sushiler yürüyen bir banttan geçiyor)
 Kissaten 喫茶店 Café
 Nomiya 飲み屋 Meyhane
 Okonomiyaki-ya お好み焼屋 Burada yemekler müşterinin masasının yanında yapılıyor.
 Rāmen-ya ラーメン屋 Makarna Çorbası dükkânı
 Robatayaki 炉辺焼き Ryōtei 料亭
 Shabu-Shabu-Restoranı しゃぶしゃぶ 
 Shokudō Kantin 食堂
 Soba-ya 蕎麦屋 Soba-Makarnası Dükkânı
 Sushi-ya 寿司屋 (Sushi ve Sashimi)
 Tempura-ya 天婦羅屋 ya da 天麩羅屋
 Teppanyaki 鉄板焼
 Yakiniku-ya 焼肉屋 Burada Kore Mutfağı usulu ızgaralar yapılır.
 Yakitori-ya 焼鳥屋 Tavuk Şiş Kebabı yapılır.
 Yoshoku-ya 洋食屋

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 

 Francks, Penelope. "Diet and the comparison of living standards across the Great Divergence: Japanese food history in an English mirror." Journal of Global History 14.1 (2019): 3-21.


 Dış bağlantılar 

 Japon Mutfağı 
 Minikjaponya
 JaponMutfagi
 JaponYemekleri