Aiolis

Aiolis, Batı Anadolu'nun kabaca kuzey bölgesinin antik adı.

 Yerleşim 
küçükresim|Agoranın görünümü; arkada: batı stoa boyunca uzanan sütunlar; İzmir, Türkiye
Gediz Nehri kuzeyinden Bakırçay güneyine uzanan bölgedir. Doğusu Yunt Dağları ve Dumanlı Dağ, batıda ise Çandarlı Körfezi ile sınırlanır. Ayrıca Midilli Adası da bölgenin sınırlarına girer. Herodotos, 12 adet Aiol kenti sayar: Kyme, Larissa, Neonteichos, Temnos, Killa, Notion, Aigiroessa, Pitane, Aigai, Myrina, Gryneion, Smyrna. Bu kentlerin, MÖ 1050 yılı civarında Yunanistan'dan bölgeye gelen Aioller tarafından kurulduğu söylenmektedir. Aigai, Aiolis bölgesindeki bir kentin adıdır. Aiolis diye bir kent yoktur. Aiolis antik bölge yerleşimi kuzeyde Biga ve Misya doğu sınırı Lidya, güney sınırı İyonya ile bölge yerleşimlerine komşudur.

 Tarihçe 
 Coğrafya 
Bölge coğrafi konum olarak Adramyttenos Kolpos (Edremit Körfezi) ve güneye doğru İzmir körfezine kadar uzanan sahil şeridini içine almaktadır. Aeol halkının MÖ 1. binin başından itibaren Yunanistan'dan göç ettiği bilinmektedir. Özellikler Teselya ve Boeotia'dan gelmişlerdir. Geldiklerinde Ege'deki bütün körfezler boştur. Önce Lesbos adasına, sonra Troas bölgesine, daha sonra Smyrna körfezine, daha sonra Smyrna'nın güneyine yerleşmişlerdir. Smyrna'da önce Aeoller daha sonra Dorların etkisiyle gelen İyonlar yaşamıştır. MÖ 8. yüzyılın 2. yarısında birleşerek dinsel yönü ağır basan bir federasyon kurmuşlardır.

 Herodotos’a göre, Aeollerin kentleri 

Antik Grek tarihçi Herodot, Kyme (Aliağa-Nemrut Koyu), Larissa (Buruncuk Köyü [?]), Neontheikhos (Yanık köy), Temnos (Görece-Kayacık Tepesi), Killa, Notian (Ahmetbeyli), Aigiroessa, Pitane (Çandarlı), Aigai (Nemrutkale), Myrina (Aliağa-Kalabaktepe), Gryneion (Yenişakran) ve Smyrna (İzmir) olmak üzere on iki kentten söz etmektedir.Oğuz Tekin (1998) Eski Yunan Tarihi, İletişim Yayınları (2. Bas), s.39 On ikinci kent olan Smyrna'yı İonlar konfederasyondan ayırmışlardı.Herodot 1.1 49; Herodotos, Herodot Tarihi, (Çev: M.Ökmen, Azra Erhat), Remzi Kitabevi, İstanbul,1983, s.149. Bu kentlerin dışında 5 tane Lesbos'ta, 1 tane Tenedos'ta, bir tanede 100 adalar denilen adalarda Aeol kentleri vardır. 11 Aeolis'in başkenti Kyme'dir. Bu yerleşim Aelois kentlerinin en büyüğüdür.Herodotos, a.g.e., s.151. Aeolis, MÖ 700'de Smyrna kenti kendisinden ayrıldıktan hemen sonra, önce Lidya krallığının daha sonrasında da Pers egemenliğinin altına girmiştir. Pers-Yunan savaşları sırasında Pers tarafını tutmuştur. MÖ 478 yılında Attika-Delos Deniz Birliğine üye olmuştur. MÖ 5. yüzyılda Sparta'ya yenilmiş ve MÖ 342'de Makedonyalılarla anlaşma yapmıştır. Aeolis federasyonu, MÖ 281'de Selevkos idaresine, MÖ 261-221 yılları arasında Pergamon Krallığı idaresine girmiştir. MS 17 ve 105 depremleri büyük hasara yol açmış ve kıyı kentleri harap olmuştur.

 Kaynakça 


Kategori:Antik çağ kolonileri
Kategori:Türkiye'deki antik bölgeler
Kategori:Bilgi kutusu bulunmayan sayfalar