David Lynch

David Keith Lynch (20 Ocak 1946, Missoula - 16 Ocak 2025, Los Angeles), Amerikalı yönetmen ve ressam.

20 Ocak 1946'da ABD'de doğan Lynch, aynı zamanda tanınmış bir ressamdır. Kendisi pek fazla kullanmasa da mobilya tasarımı da yapar. Pennsylvania Güzel Sanatlar Akademisi ve American Film Institute'de eğitim aldı. 1977 yapımı siyah-beyaz filmi Eraserhead ile tanındı. Dune ve Blue Velvet ile artan başarısı 1990'lı yılların sonunda yönettiği Kayıp Otoban (Lost Highway) ile doruğa ulaşmıştır. Bunu ardından Mulholland Çıkmazı (Mulholland Drive) ve deneysel kısa filmleri geldi.

Filmlerinde kısık sesli gürültüler, çürümüş nesneler, bozulmuş karakterler ve polarize edilmiş karanlık dünyalar kurgulaması ile dikkatleri üzerine çekmiştir. Kariyeri boyunca aykırı fikirlerini kendine özgü, nesnellikten uzak ve sembolik anlatımıyla cesurca sinema perdesine yansıtan yönetmenin özellikle 2002 sonrasındaki son dönem filmleri, fazla kişisel olmakla eleştirilmiştir.

Film kurgusu ile Andrei Tarkovsky'nin şiirselliğinden ve Michael Haneke'nin gerçekliği arayışından ayrılan Lynch, Amerikan sinemasının en önemli yönetmenlerinden ve Film Noir akımının önde gelen temsilcilerinden biridir. Lynch'in filmlerinde hiçbir şey göründüğü gibi değildir. İşlediği temalar, anlatım tekniği ve sık kullanılan rüya/kâbus sekansları "bilinçdışının yönetmeni" olarak nitelendirilmesine neden olmuş ve eserleri daha çok psikanalitik açıdan incelenmiştir.

Kariyeri Boyunca 10 Uzun Metraj, 1 Orta Metraj, 11 Kısa Metraj film çekmiştir.

2022 yılında kendisine amfizem teşhisi konulan Lynch, 16 Ocak 2025'te hayatını kaybetti. Lynch'in ölüm nedeni, "kronik obstrüktif akciğer hastalığına bağlı kalp durması" olarak kaydedildi.

 Önemli Ödülleri 
 1982: Cesar - En iyi yabancı film (Fil Adam)
 1986: Los Angeles Film Critics Association - En iyi yönetmen (Mavi Kadife)
 1986: National Society of Film Critics - En iyi yönetmen (Mavi Kadife)
 1990: Cannes Film Festivali, Altın Palmiye  (Wild at Heart)
 1991: American Film Institute, Franklin J. Schaffner Alumni Medal
 1999: Avrupa Film Ödülü, (Straight'in Hikayesi)
 2001: Cannes Film Festivali, En İyi Yönetmen (Mulholland Çıkmazı)
 2019: Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi, Akademi Onur Ödülü

 Filmografi 
 Uzun Metraj 
 Yıl Yapım Yönetmen Senarist Yapımcı Ses Tasarım 1977 Eraserhead     1980 Fil Adam     1984 Dune     1986 Blue Velvet     1990 Wild at Heart     1992 Twin Peaks: Fire Walk with Me     1997 Kayıp Otoban     1999 The Straight Story     2001 Mulholland Drive     2006 Inland Empire    

 Kısa film 
 Yıl Yapım Yönetmen Senarist Yapımcı Oyuncu Notlar Kaynak 1967 Six Men Getting Sick (Six Times)     Ayrıca animasyoncu 1968 Absurd Encounter with Fear       Fictitious Anacin Commercial     Sailing with Bushnell Keeler           Editör, sinematograf, animasyon ve ses efektleri Early Experiments     16mm, Lime Green DVD setinden  1970      Editör, sinematograf, animasyon ve ses efektleri  1974       1988        1995 Premonition Following an Evil Deed     2001Sunset #1Head with Hammer     Where Are the Bananas? Darkened Room DVD'siyle birleştirildi ancak öncesinde ayrıydıYou're Not Supposed to Be HerePierre and Sonny Jim     Steam Chain/Factory Mask     Bees #1    2020'de YouTube'a "Ball of Bees #1" adıyla yüklendi Dead Mouse with Ants     2002Coyote #1     StepsLaura Palmer          The Short Films of David Lynch Easter EggBlueBob Egg     Lunch with Lynch Contest AnnouncementBees #2Coyote #2Kitchen WindowLunch with Lynch Contest DrawingDarkened Room     Animasyoncu Industrial Soundscape          Bees #32003Water CircusBees #4Dining Room WindowInterior Dining Room Lamp     Kendisi  Boat     Editör 2004AgavePainted Lady Bug Crawls     2005Scene from a David Lynch DV Project    Avid filmi için 2007 Intervalometer Experiments    Sunset #1, Steps ve Interior Dining Room filmlerinden oluşan koleksiyon Absurda     More Things That Happened     Editör  Ballerina      David Lynch Cooks Quinoa     2008Twin Peaks festival greeting Dream #7     2020'de YouTube'a The Mystery of the Seeing Hand adıyla yüklendi   Lady Blue Shanghai     Editör ve besteci   2011 The 3 Rs     Editör ve sinematograf 2012Memory Film    Serpentine Gallery Memory Marathon için  2013 Idem Paris      2015Fire (Pożar)      2017 What Did Jack Do?     Editör,Rol: Detektif2018 This Video of David Lynch Is Not What It Seems     Omaze için Ant Head     Waiting for Mr. LynchLEFFEST için 2020 The Story of a Small Bug     Rol: Anlatıcı Ayrıca editör  The Adventures of Alan R.      The Spider and the Bee      How Was Your Day Honey?     2024We'll Deliver 'EmRol: Ses sanatçısıThe Moon's GlowRol: Ses sanatçısıWill There Be Anything Else?Rol: Ses sanatçısı

 Televizyon 


 Yıl Yapım Yapımcı YardımcıYapımcı Yönetmen Senarist Notlar Kaynak 1990–1991  Twin Peaks     Mark Frost ile beraber yapımcı 1992  On the Air      1993 Hotel Room     Ayrıca ses tasarımı,Monty Montgomery ile beraber yapımcı  2017 Twin Peaks: The Return     Ayrıca ses tasarımı ve yardımcı editör, Mark Frost ile beraber yapımcı 

Kaynakça

 Yeres, Artun (derleyen) (2004). "Göstermenin Sorumluluğu". İstanbul: Donkişot Yayınları. s. 293. ISBN 975-6511-25-7

 Dış bağlantılar 

 Resmi internet sayfası


Kategori:1946 doğumlular
Kategori:2025'te ölenler
Kategori:Amerikalı film yönetmenleri
Kategori:20. yüzyıl Amerikalı ressamları
Kategori:21. yüzyıl Amerikalı ressamları
Kategori:César Ödülü sahipleri
Kategori:Amerikalı erkek müzisyenler
Kategori:20. yüzyıl Amerikalı bestecileri
Kategori:21. yüzyıl Amerikalı bestecileri
Kategori:Fin asıllı Amerikalılar
Kategori:Cannes Film Festivali En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri
Kategori:Çevrimiçi Sinema Eleştirmenleri Topluluğu En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri
Kategori:Toronto Sinema Eleştirmenleri Derneği En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yönetmen Los Angeles Sinema Eleştirmenleri Derneği Ödülü sahipleri
Kategori:Amerikalı erkek dizi oyuncuları
Kategori:Akademi Onur Ödülü sahipleri
Kategori:Kaliforniya doğumlu senaristler
Kategori:En İyi Yönetmen Chicago Sinema Eleştirmenleri Derneği Ödülü sahipleri
Kategori:Boston Film Eleştirmenleri Derneği En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri
Kategori:Yaşam Boyu Başarı Altın Aslan Ödülü sahipleri
Kategori:BAFTA En İyi Film Ödülü kazanan yapımcılar
Kategori:Çevrimiçi Sinema Eleştirmenleri Topluluğu En İyi Özgün Senaryo Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yönetmen National Society of Film Critics Ödülü sahipleri
Kategori:21. yüzyıl Amerikalı erkek yazarları
Kategori:20. yüzyıl Amerikalı erkek yazarları
Kategori:Amerikalı televizyon yönetmenleri
Kategori:Amerikalı erkek senaristler
Kategori:Sacred Bones Records sanatçıları
Kategori:Avrupa Film Ödülü sahipleri
Kategori:Amerikalı erkek seslendirme sanatçıları
Kategori:Altın Palmiye Ödülü kazanan yönetmenler