Moşe Dayan

Moşe Dayan (; 20 Mayıs 1915 – 16 Ekim 1981), İsrailli asker, devlet adamı ve halk figürü. Askerî kariyerine Haganah ve Palmaḥ'a subay olarak girerek başlamış Dayan, Süveyş Krizi sırasında komuta edeceği IDF Genelkurmay Başkanlığına atanıncaya kadar rütbeli olarak orduda hizmet vermeye devam etti. Knesset'in de bir üyesi olmuş Dayan, aynı zamanda İsrail'in hükûmet çatısı altında birçok misyon yürütmüş bir politikacıydı. Altı Gün Savaşı, Yıpratma Savaşı ve Yom Kippur Savaşı sırasında da Savunma Bakanı olarak görevine devam etti. Ayrıca Dayan, Menāḥem Begin hükûmeti için dışişleri bakanı olarak görev yaparken İsrail–Mısır arasında yapılan barış anlaşmasında da önemli katkılarda bulundu.

1900'lerde , Ukrayna'dan Osmanlı İmparatorluğuna göçmüş Aşkenazi Yahudi–Yişuv bir ailede, 1915'te dünyaya geldi. "Bir elinde tüfek tutup tehlikelere karşı tetikte olan, diğer elinde zeytin dalı tutup barış arayan" şeklinde yorumlanmış kişiliğiyle Dayan, halk arasında 'yı sembolize ediyordu. Genelkurmay Başkanıyken Moşe Dayan, IDF'in ruhunu ve imajını oluşturanlardan biri oldu; halk arasında ordunun girişim, inisiyatif ve nitelik yönünden yükselmesini sağlayanlardan biri olarak görüldü. Aynı zamanda halk tarafından Altı Gün Savaşı'nda elde edilen zaferin yine Dayan'ın stratejik dehâsı sayesinde olduğuna inanıldı ve zamanla toplumsal bir ikon haline geldi.

 İlk yılları ve ailesi 
küçükresim|Küçük Moşe, annesi ve babasıyla birlikte, 1918
Moşe Dayan, 1890'ların sonlarında ve 1900'lerin başlarında Rus İmparatorluğu'ndaki Yahudilere yönelik yapılan pogrom ve zulümden kurtulmak için o dönemde Osmanlı'nın kontrolündeki Vadedilmiş Topraklar'a göçmüş Şamuel Dayan (1891–1968) ve Deborah Zlotovsky'nin (1890–1956) üç çocuğundan biri olarak dünyaya geldi. Baba Şamuel, bir grup bedevi haydut tarafından öldürülen yakın dostu Moşe Barsky'nin anısına oğlunun adını Moşe koydu.מספר מקורות, בהם הביוגרפיה "משה דיין" מאת שבתי טבת, נוקבים בתאריך 4 במאי 1915. עם זאת, התאריך המקובל על משפחת דיין, והחקוק על מצבתו של משה דיין, הוא 20 במאי.

 Ölümü ve mirası 
Telem partisi 1981 seçimlerinde iki sandalye kazandı ancak Dayan kısa bir süre sonra Tel Aviv'de ağır bir kalp krizinden öldü. 1980 yılında kendisine kolon kanseri teşhisi konduktan sonra sağlık durumu 1980'den beri kötüydü. Büyüdüğü yer olan Moshav'daki (toplu köy) Nahalal'a gömüldü. Ölümünün ardından, Lubavitcher Rebbe, Haham Menahem Mendel Schneerson, Dayan onuruna bir yıl boyunca kadiş anma töreninin yapılmasını ayarladı."Rebbe", Telushkin, Joseph. HarperCollins 2014, p. 135 Dayan özel eşyalarının korumasını miras bıraktı. 2005 yılında göz bandı eBay'de 75.000 ABD dolarından başlayan bir teklifle satışa sunuldu.

 Popüler kültür 
Kurtlar Vadisi Filistin filminde Erdal Beşikçioğlu'nun canlandırdığı Moşe Ben Eliezer karakterinin Moşe Dayanı temsil ettiği düşünülmektedir.

 Kaynakça 

Kategori:1915 doğumlular
Kategori:Filistin doğumlular
Kategori:1981'de ölenler
Kategori:İsrailli siyasetçiler
Kategori:İsrailli generaller
Kategori:İsrailli ateistler
Kategori:1973 Arap-İsrail Savaşı'nda kişiler
Kategori:İsrailli Siyonistler
Kategori:Milliyetçiler
Kategori:Haganah
Kategori:İsrail dışişleri bakanları
Kategori:İsrail savunma bakanları
Kategori:İsrail tarım bakanları
Kategori:VikiProje Tarih kaynak bekleyen maddeler
Kategori:8. dönem İsrail parlamentosu milletvekilleri
Kategori:9. dönem İsrail parlamentosu milletvekilleri
Kategori:10. dönem İsrail parlamentosu milletvekilleri
Kategori:Bağırsak kanserinden ölenler
Kategori:İsrail Savunma Kuvvetleri genelkurmay başkanları