İgor Guzenko

İgor Sergeyeviç Guzenko (Rusça: Игорь Сергеевич Гузенко; 13 Ocak 1919 - 28 Haziran 1982), şifre uzmanı, yazar ve GRU ajanı. SSCB'nin Ottawa büyükelçiliğinde şifre memuru olarak çalıştı daha sonra 109 belgeyi batıya kaçırarak Kanada'ya iltica etti. Tarihçi Jack Granatstein bu olayı ''kamuoyu açısından Soğuk Savaş'ın başlangıcıydı. Soğuk Savaş Ottawa'da başladı.'' olarak kabul eder.

13 Ocak 1919'da Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı Rogaçyovo'da doğdu. Öğretmen olan dul annesi tarafından büyütüldü. İlk eğitimini annesinden aldı. Başarılı okul yıllarından sonra 1938'de Moskova Mimarlık Fakültesine başladı. Üçüncü sınıftayken Sovyetler Birliği'nın II. Dünya Savaşına girmesiyle Askeri İstihbarat Akademisine gönderildi. Mimarlık fakültesindeyken tanıştığı Svetlana Guzenko (Guseva) ile evlendi. İstihbarat Akademisini 1943 yılında bitirdi ve teğmen rütbesiyle Kanada Ottawa'daki Sovyet Büyükelçiliği Şifre memurluğuna atandı. 5 Eylül 1945'te 109 gizli belgeyi Sovyetler'den kaçırarak, Kanada'ya verip iltica etti. Bu belgeler, Sovyetler'in Kanada, İngiltere, ABD'ndeki önemli bir casus şebekesini açıklamış ve bu alanda Batılıların eline geçebilen tek ve en değerli doküman olmuştur.

Sovyetler'in atom bombası hakkındaki istihbarat çalışmalarını ve projede çalışan bilim insanlarından Allan Nunn May (1911-2003) Sovyetler'e aktardığı bilgilerin olduğu bu belgeyi almak için Stalin büyük uğraş vermiş ve Sovyetler Guzenko'ya Ottawa'da bir operasyon düzenlemişlerdir. Fakat başka bir ajan olan Stephenson tarafından Guzenko ölümden kurtulmuştur.

Guzenko'ya ve eşinin Sovyetler'in saldırısından korumak amacıyla Kanada Hükûmeti tarafından farklı farklı kimlikler verildi. Guzenko'nun ailesi gözaltına alındı. Annesi, soruşturma altındaki Lubyanka Binası'ndaki NKVD hapishanesinde öldü. Kız kardeşi kayboldu. Kız kardeşinin kızı yetimhaneye gönderildi. Babası ise 5 yıl ceza aldı.

Gençlik yıllarında kısa hikâyeler yazmasına karşın, en önemli eseri, Bir Devin Düşüşü'dür (The Fall of a Titan). Bu romanda Sovyetler'i eleştiren bir üslubu vardır. Esas kitap 600 sayfadır. Guzenko tarafından 200 sayfalık bir nüsha olarak kısaltılmıştır. Kitapta gerçek olan şahısların isimleri değiştirilerek, gerçek olaylar anlatılmaya çalışılmıştır. Kitabın kahramanı Mihail Gorin'in Maksim Gorki olduğu bilinir. Sovyet ihtilalinin hazırlık aşamasından 1954'e kadar geçirilen safhalar ve bu ihtilale katkısı olan insanların o günkü durumları izlenir. 1954 yılında Bir Devin Düşüşü ile Kanada'da Governor-General Edebiyat ödülünü alır. Haziran 1982'de Kanada Mississauga'da kalp krizi sonucu öldü. Svetlana Eylül 2001'de öldü ve yanına gömüldü. 2002 yılına kadar mezarları işaretli bile değildi.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Soviet Defector 
 Gizli Belgeler 

Kategori:1919 doğumlular
Kategori:1982'de ölenler
Kategori:Rus casuslar
Kategori:Sovyet casuslar
Kategori:Soğuk Savaş
Kategori:Mississauga'da ölenler