TBMM 1. dönem milletvekilleri listesi

Birinci Dönem Büyük Millet Meclisi ya da kısaca Birinci Meclis, 23 Nisan 1920'de Ankara'da toplanmış, 1 Nisan 1923'te yeni seçim kararı alarak 15 Nisan 1923'te son oturumunu yapmıştır. Yeni Türk devletinin kurucu meclisi olarak kabul edilir. Meclisin açılış günü olan 23 Nisan, Türkiye'de millî bayram olarak kutlanmaktadır.

Meclisin açılış aşamasında Osmanlı Devleti hâlâ İstanbul'da hüküm sürmekteydi. Meclis, açılış gününde sultan ve halife VI. Mehmet'e bağlılık yemini etmiş, ancak uygulamada İstanbul'daki iktidardan tamamen bağımsız olmuş ve 1 Kasım 1922'de aldığı kararla Osmanlı Devleti'ne son vermiştir. Yeni devletin nihaî şekli olan Cumhuriyet, 29 Ekim 1923'te İkinci Meclis tarafından ilan edilecektir. Bu iki tarih arasında TBMM, yasama, yürütme ve yargı yetkilerini tek elde toplayan bir ihtilâl meclisi görünümü sergilemiştir.

 Meclisin kuruluşu 

4-11 Eylül 1919 tarihlerinde toplanan Sivas Kongresi'nden sonra, Mustafa Kemal yönetimindeki Heyet-i Temsiliye, Anadolu'da idareyi fiilen ele almıştı. 30 Eylül'de Osmanlı hükûmeti, Heyet-i Temsiliye'nin talebi doğrultusunda, Mebusan Meclisi seçimlerini yapma kararı aldı. Heyet-i Temsiliye'de Mustafa Kemal Paşa'nın dahil olduğu çoğunluk, meclisin Anadolu'da toplanmasından yana idi. Ancak 28 Kasım 1919'da yapılan toplantıda Kâzım Karabekir'in ısrarı ve Rauf Orbay'ın desteğiyle meclisin İstanbul'da toplanması kararlaştırıldı.Uluğ İğdemir, Heyet-i Temsiliye Tutanakları (16-28 Kasım 1919), TDK 1989. Ayrıca Rauf Orbay, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e (Hatıralar), III.294-299 ve IV.415-417. Seçilen mebuslar Anadolu'ya çağrılarak kendilerine Heyet-i Temsiliye'nin görüşleri tebliğ edildi.

Mebusan Meclisi 12 Ocak 1920'de İstanbul'da toplandı. Ancak 140 küsur mebusun üçte biri kadarı çeşitli nedenlerle Meclise katılmadılar. Büyük çoğunluğu Millî Mücadele taraftarlarından oluşan meclis, Misak-ı Millî beyannamesini kabul etti. Mart ayında ana hatları belli olan Sevr Antlaşması'na karşı keskin bir muhalefet tavrını benimsedi. 16 Mart 1920'de bir İngiliz askerî birliği Meclisi basarak Rauf Orbay başta olmak üzere bazı mebusları tutukladı. Bunun üzerine 18 Mart'ta toplanan mebuslar, yasama dokunulmazlığının ortadan kalktığı gerekçesiyle meclisi süresiz tatil etme ve Ankara'da toplanma kararı verdi.

İstanbul meclisinin bütün üyeleri otomatik olarak Ankara'daki meclise katılma hakkına sahipti. Bunlardan Ankara'ya gelmek istemeyen birkaçı istifa etmiş sayıldı. Sonuçta (gecikenlerle birlikte) Mebusan Meclisi üyelerinden 92'si yeni meclise katıldı.

19 Mart 1920'de Mustafa Kemal Paşa vilayetlere, müstakil livalara ve kolordu kumandanlarına gönderdiği bir tebliğ ile her livadan Meclise beş temsilci seçilmesini istedi. Seçim, liva merkezi ve kazalardaki ikinci seçmenler, vilayet idare meclisleri, belediye meclisleri ve Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti idâre heyeti üyelerinden oluşan bir heyet tarafından yapılacaktı. Vakit darlığından ötürü birinci seçmenlere müracaat edilmedi. Uygulamada tüm livalarda Müdafaa-yı Hukuk cemiyetlerinin önerdiği veya kabul ettiği adaylar seçildi. İstanbul Meclisi üyeleriyle birlikte 66 seçim bölgesinden toplam 436 temsilci Meclise katıldı. Bu sayıya 1922'de Malta Sürgünü dönüşü Meclise katılan 14 kişi dahildir.

Meclisin adı evvelâ Millet Meclisi iken İstanbul Meclisi üyelerine ek olarak seçilen temsilciler nedeniyle ("genişletilmiş meclis" anlamında) Büyük Millet Meclisi adı kabul edildi. 1921'de Türkiye kelimesi eklenerek Türkiye Büyük Millet Meclisi adı resmîleştirildi.

 Önemli kararlar 
TBMM I. Dönemi'nin özellikleri arasında olağanüstü şartlarda faaliyete geçmiş olması, ihtilâl meclisi olması, kuvvetler birliği esasına dayanması (yargı, yasama ve yürütmeyi şahsında toplaması), bakanları ayrı ayrı tayin etmesi ve azletmesi en başta sayılabilir. Meclis Başkanı (Mustafa Kemal Paşa) aynı zamanda yürütmenin başıdır.

Üstlendiği misyonun yanı sıra I. Dönem Meclisi, demokratik ve parlamenter hasletlerinin derinliği ile de dikkat çekmektedir. Öncesinde iki ayrı tarih kesitinde Meşrutiyet'e dayalı parlamenter sistem tecrübesi olduğu, hattâ Tanzimat'tan itibaren Danışma Meclisi tarzı yapılanmaların Osmanlı devlet kültürüne girdiği dikkate alınırsa 1920'lerde Türk insanının meclis yolu ile yönetme ve yönetilme birikiminin mevcut olduğu da burada belirtilmelidir.

 İlk TBMM'nin çalışma esasları 
 TBMM'nin üstünde bir kuvvet yoktur.
 Hükümet kurmak gereklidir.
 Geçici olmak kaydıyla bir başkan ve padişah vekili atamak uygun değildir (hükûmet devamlılığı).
 TBMM yasama ve yürütme yetkilerine sahiptir (güçler birliği ilkesi).
 Padişah ve halife bulunduğu baskıdan kurtulduktan sonra meclis tarafından belirlenecektir (saltanat ve halifeliğin kaldırılmasının yasal dayanağı).

 TBMM'nin önemi ve özellikleri 
 Bu önerge 20 Ocak 1921 anayasası kabul edilinceye kadar meclisin çalışma esaslarını belirlemiştir.
 TBMM "Kurucu Meclis" özelliğindedir. Olağanüstü yetkilere sahip bir ihtilal meclisidir.
 Meclis hükûmeti sistemi esas alınmıştır.
 Güçler birliği ilkesi esas alınmıştır.
 Mustafa Kemal Paşa meclisin, hükûmetin ve yeni devletin başkanıdır.
 TBMM üstünde güç yok denilerek İstanbul Hükümeti yok sayılmıştır.
 Meclis inkılapçı değildir. Yaptığı tek inkılap saltanatın kaldırılmasıdır.

 TBMM döneminde gerçekleştirilen başlıca faaliyetler 
 Hıyanet-i Vataniye Kanunu kabul edildi.
 İstiklâl Mahkemeleri kuruldu.
 İsyanlar bastırıldı.
 Batı Anadolu'da düzenli ordu kuruldu.
 Doğu, Batı ve Güney cephelerindeki zaferlerle Anadolu işgalden kurtuldu.
 1921 Anayasası ile İstiklâl Marşı kabul edildi.
 Saltanat kaldırıldı.
 Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı.
 Lozan görüşmelerine başlandı.

 TBMM 1. dönem milletvekilleri 
Günümüzde ilçe olan Biga, Ergani, Gelibolu, Genç, Siverek ve Şebinkarahisar'ın (Şarkikarahisar) o dönemde seçim bölgesi merkezi oldukları unutulmamalıdır. Günümüzdeki Ağrı ilinin o dönemdeki merkezi ise Bayazıt'tı. Samsun ili Canik adı ile anılmakta ve Ordu ilini de kapsamaktaydı. Kırşehir günümüzdeki Nevşehir ilini kapsamaktaydı. İçel, yalnızca Silifke ve civarını kapsamaktaydı, Mersin ayrı bir bölgeydi.

1. dönem milletvekillerinin 288'i yükseköğrenim görmüş, 94'ü orta öğrenim mezunu kişilerden oluşmaktaydı. Meslek dağılımı şu şekildeydi: 162 serbest meslek, 133 devlet memuru, 54 asker, 32 din adamı, 30 aşiret reisi, 7 teknik eleman, 16 sağlık görevlisi, 2 Reji görevlisi. Toplam 436 milletvekilinin 162'si bir veya birden fazla yabancı dil biliyordu. Meclis üyeleri zamanla, kişisel ve fikri konumlarına göre, kabaca 3 temel gruba ayrılmıştır. Kalpaklılar, yeni bir devlet ve hükûmet kurma düşüncesi içinde olanlar; Sarıklılar, Şeriat hükümlerinin idareye hakim olması düşüncesi içinde olanlar; Fesliler, Osmanlı hukukunun korunması düşüncesi içinde olanlar bu gruplaşmalara verilen tanımlardır.

 Seçim Bölgesi  Mebus Adana  Abdullah Faik Çopuroğlu Eşref Akman İbrahim BeyAnkara'ya gelmeden istifa etti. Mehmet Hamdi İzgi Gülekzade Tevfik Damar Arıkoğlu Zekai Apaydın Amasya  Ali Rıza Topçu Ali Rıza Özdarende Asım Sirel Bekir Sami KunduhSon Osmanlı Meclis-i Mebusan üyesidir. Ahmet Hamdi Apaydın Mehmet Ragıp Topala Ömer Lütfi Yasan Ankara  Mustafa Kemal Atatürk Ali Fuat Cebesoy Taşpınarlı Hacı Atıf Hacı Mustafa Beynamlı Mustafa Hilmi Çayırlıoğlu Ahmet Rüstem Bilinski Ömer Mümtaz Tambi Şakir Kınacı Şemsettin Bayramoğlu Antalya  Ali Vefa Seyhanlı Halil İbrahim Özkaya Hamdullah Suphi Tanrıöver Hasan Tahsin Sürenkök Mustafa Ebrişimoğlu Rasih Kaplan Ardahan  Filibeli Hilmi Osman Server Atabek Aydın  Ahmet Şükrü Yavuzyılmaz Cami Baykurt Mehmet Emin Erkut Esat İleri Mazhar Germen Sadık Sultanoğlu Hasan Tahsin San Ayıntab (Antep)  Abdurrahman Lami Efendi Ali Cenani Hafız Mehmet Şahin Ali Kılıç Ragıp Yoğun Mehmet Yasin Sani Kutluğ Batum  Ahmet Fevzi Erdem Hahutzade Ahmet Nuri Efendi Ahmet Akif Suner Ali Rıza Acara Edip Dinç Bayazıt (Doğubeyazıt)  Mehmet Atıf Bayazıt Hacı Mehmet Önay Refik Saydam Süleyman Sudi Acarbay Şevket Beyazit Biga  Ahmet Hamdi Dumrul Hamdi Hamit Karaosmanoğlu Mehmet Dinç Bitlis  Arif Özdemir Derviş Sevünç Hüseyin Hüsnü Orakçıoğlu Sofrasur Asizade Resul Bey Sadullah Fevzi Eren Vehbi Öztekin Yusuf Ziya Koçoğlu Bolu  Abdullah Sabri Aytaç Cevat Abbas Gürer Fuat Umay Hacı Abdülvahap Efendi Nuri Aksu Mehmet Şükrü Gülez Tunalı Hilmi Yusuf İzzet Bozok (Yozgat)  Ahmet Baydar Yusuf Bahri Tatlıoğlu Feyyaz Ali Üst İsmail Fazıl Paşa Mehmet Hulusi Akyol Rıza Ersoy Sırrı İçöz Burdur  Ali Ulvi Bey Çilzade Fahreddin Halil Hulusi Efendi İsmail Suphi Soysallıoğlu Mehmet Âkif Ersoy Şevket Candaner Veli Saltıkgil Bursa  Emin Erkul Hasan Fehmi Kolay Muhittin Baha Pars Mustafa Fehmi Gerçeker Necati Kurtuluş Osman Nuri Özpay Abdullah Servet Akdağ Canik (Samsun)  Ahmet Nafiz Özalp Emin Gevelioğlu Ahmet Hamdi Yalman Hasan Fehmi Çoldurzade Süleyman Boşank Mehmet Şükrü Fırat Cebel-i Bereket (Osmaniye)  Faik Öztrak İhsan Eryavuz Rasim Celalettin Öztekin Çorum  Dr. Atıf Bey Abdurrahman Dursun Yalvaç Hüseyin Ferit Törümküney Fuat Tek Haşim Apaydın İsmet Eker Sıddık Mumcu Denizli  Hakkı Behiç Bayiç Hasan Tokcan Hacı Hüseyin Efendi Mustafa Tavaslıoğlu28 Aralık 1920 tarihinde müstafi sayıldı. Necip Buldanlıoğlu Yusuf Başkaya Dersim (Tunceli)  Abdülhak Tevfik Gençtürk Diyap Yıldırım Hasan Hayri Kanko Mustafa Ağa Mustafa Zeki Saltık Ahmet Ramiz Tan Diyarbekir  Pirinççizade Feyzi Bey Şükrü Aydındağ Abdulhamit Çintan Abdulkadir Kadri Kürkcü Mehmet Kadri Üçok Mustafa Akif Tütenk Zülfü Tigrel Edirne  Cafer Tayyar Eğilmez Faik Kaltakkıran İsmet İnönü Kâzım Karabekir Şeref Aykut Elaziz (Elazığ)  Hacı Feyzi Bey Hüseyin Gökçelik Muhittin Çöteli Mustafa Şükrü Bey Mehmet Naci Karaali Rasim Tekin Hasan Tahsin Berk Ergani  Ali ŞefikMazbatasının tanziminden önce istifa etti. İbrahim Hakkı Akgün Kadri BeyUzun süre meclise katılmaması üzerine müstafi sayıldı. Kâzım Bey (Oral) Mahmut Sığnak Mehmet Emin Giray Güranizade Memduh Ahmet Nüzhet Saraçoğlu Rüştü Bulduk Salih Efendi Ali Sırrı Özata Ertuğrul (Bilecik)  Ahmet Lakşe20 Ocak 1921 tarihinde Milletvekilliğinden müstafi sayıldı. Halil Işık Mustafa Kemal Güney Necip Soydan Hamdi Aksoy Erzincan  Mehmet Emin Lekili Hüseyin Aksu Osman Fevzi Topçu Şeyh Hacı Ahmed Fevzi Efendi Mehmet Tevfik Kütükbaşı Erzurum  Asım Möhördaroğlu Celalettin Arif Hüseyin Avni Ulaş İsmail Naim Sanıvar Mehmet Salih Yeşiloğlu Durak Sakarya Mehmet Nusret Sun Süleyman Necati Güneri Zihni Orhon Ziyaeddin Gözübüyük Eskişehir  Abdullah Azmi Torun Emin Sazak Eyüp Sabri Akgöl Veliyullah Akbaşlı Halil İbrahim Sipahioğlu Hüsrev Sami Kızıldoğan Mehmet Niyazi ÇamoğluGelibolu  Celâl Nuri İleri Genç  Ali Haydar Bey Ali Vasıf Telli Mehmet Celal Saraçoğlu Fikri Faik Güngören Hamdi Yılmaz Fikri Ergün Gümüşhane  Hasan Fehmi Ataç Mehmet Şükrü Üçüncü Mustafa Darman İbrahim Ruşen Oktar Veysel Rıza Zarbun Ziya TuğluMeclis'e gelirken öldürüldü. Hakkâri  İbrahim Arvas Mazhar Müfit Kansu Çölemerikli Ömer Efendi Seyyid Muslihittin Paşa Seyyid Taha Efendi Tufan Ülker Isparta  Cemal Mersinli Mehmet Tahir Kucur Hafız İbrahim Demiralay Hüseyin Hüsnü Özdamar İsmail Remzi Berkün Mehmet Nadir Süldür İçel (Silifke)  Ali Rıza Ataışık Hacı Ali Efendi Haydar Arslan Naim Ulusal Mehmet Sami Arkan Şevki Göklevent İstanbul  Abdülhak Adnan Adıvar Ahmet Ferit Tek Ahmet Mazhar Akifoğlu Muhtar Mollaoğlu Ahmet Şükrü Oğuz Fethi Okyar Ali Rıza Bebek Arif Marlalı Hüseyin Hüsnü Işık Neşet Özercan Numan Usta Selahattin Bey İzmir  Enver Tekând Hacı Süleyman Efendi Mahmut Esat Bozkurt Mustafa Bengisu Refet Bele Reşit Bey Hasan Tahsin Uzer Yunus Nadi Abalıoğlu İzmit (Kocaeli)  Mehmed Fuad Carim Hafız Abdullah Tezemir Halil İbrahim Gürsoy Hamdi Namık Gör Hüseyin Sırrı Bellioğlu Tahir Barlas Kangırı (Çankırı)  Behçet Kutlu Müştak Torbo Neşet Akkor Sait Üçok Tahir Aşık Musuloğlu Hacı Tevfik Efendi Yusuf Ziya İsfendiyaroğlu Karahisar-ı Sahib (Afyonkarahisar)  Ali Çetinkaya Halil Hilmi Bozca Hulusi Kutluoğlu İsmail Şükrü Çelikalay Mehmet Şükrü Koç Mustafa Hulusi Çalgüner Ahmet Nebil Yurter Ömer Lütfi Argeşo Karahisar-ı Şarki (Şebinkarahisar)  Ali Sururi Tönük Mehmet Vasfi Seçer Memduh Necdet Erberk Mesut Benli Mustafa Serdaroğlu Karesi (Balıkesir)  Abdülgafur Efendi (Iştın) Hacim Çarıklı Hasan Basri Çantay İbrahim Cevdet Yörük Kâzım Özalp Mehmet Vehbi Bolak Kars  Ali Rıza Ataman Cavit Erdel Fahrettin Erdoğan Kastamonu  Abdülkadir Kemali Öğütçü Mehmet Besim Fazlıoğlu Mehmet Hulusi Erdemir Mehmet Murat Pala Ahmet Rüştü Çolakoğlu Sabri Dura Suat Soyer Yusuf Kemal Tengirşenk Kayseri  Ahmet Hilmi Kalaç Mehmet Alim Çınar Atıf Tüzün Osman Uşşaklı Ahmet Remzi Akgöztürk Ahmet Rifat Çalık Sabit Gözügeçgel Kırşehir  Bekir KocaoğluKırşehir'den seçilen Sadık Bey'in istifa ettiği varsayımıyla, 24 Nisan 1920'de Meclis'e kabul edildiği, ancak Sadık Bey'in kesin olarak istifa etmediğinin anlaşılması üzerine Sadık Bey'in mebusluğunun kabulü ve Bekir Efendi'nin mebusluğunun düşürülmesi 6 Aralık 1920'de Hey'et'i Umûmîye tarafından onandı. Ahmet Cemalettin ÇelebiSeçildikten kısa süre sonra öldü. Ali Cevdet Seçkin Ahmet Müfit Kurutluoğlu Rıza Silsüpür Sadık Savtekin Yahya Galip Kargı Konya  Abdülhalim Çelebi Arif Baysal Hacı Bekir Sümer Hulusi Göksu Kazım Hüsnü Bey Mehmet Vehbi Çelik Musa Kazım Onar Ömer Vehbi Büyükyalvaç Refik Koraltan Rıfat Saatçi Kozan  Fevzi Çakmak Fikret Onuralp Hüseyin Çelik Mustafa Cantekin Reşit Paşa Kütahya  Besim Atalay Cemil Altay Cevdet Barlas Haydar Bey Ragıp Soysal Seyfi Aydın Lazistan (Rize)  Zeynel Abidin Atak Esat Özoğuz İbrahim Şevki Bey Mehmet Necati Memişoğlu Osman Nuri Özgen Ziya Hurşit Malatya  Abdullah Efendi Mustafa Fevzi Bilgili Bedir Fırat Hacı Garip Taner Hacı Mustafa Efendi İsmet Efendi Lütfü Evliyaoğlu Mehmet Ali Efendi Reşit Ağar Hüseyin Sıtkı Gür Hasan Tahsin Alagöz Maraş  Arslan Toğuzata Hacı Mehmet Erten Hasip Aksöyök İbrahim Ağa Yakup BozdağKaymakamlığı tercih edip istifa etti. Refet Seçkin Rüştü Bozkurt Mehmet Tahsin Hüdayioğlu Mardin  Derviş Ural Esat Önen Hasan Tahsin Artıkı İbrahim Turhan Mithat Milli Mehmet Necip Güven Menteşe (Muğla)  Emin Kamil Efendi Ethem Fehmi Arslanlı Hacı Ahmet Efendi Hamza Hayati Öztürk Kasım Nuri Bey Mahmut Nedim HendekMeclis'e gelmeden önce Hendek İsyanı'nı bastırırken Sakarya'nın Hendek ilçesi civarında öldürüldü. Mesut Efendi Mehmet Rifat Börekçi Sadettin Özsan Tevfik Rüştü Aras Alirızapaşazade Ziya Bey Mersin  Emin Efendi6 Temmuz 1920 tarihinde istifa etti. Fahrettin Altay Hüseyin Hüsnü Konay27 Ekim 1920 tarihinde mebusluğu düşürüldü. İsmail Safa Özler Muhtar Fikri Güçüm Selâhattin Köseoğlu Yusuf Ziya Eraydın Muş  Abdülgani Ertan Hacı Ahmet Hamdi Bilgin İlyas Sami Muş Kazım Dede Mahmud Said Yetgin Osman Kadri Bingöl Rıza Kotan Niğde  Zeynel Abidin Bayhan Ata Atalay Ahmet Hakkı Sütekin Mustafa Soylu Mustafa Hilmi Soydan Vehbi Çorakçı OltuMeclis-i Mebûsan'da Oltu Şura Hükümeti temsilcileri. 17 Mayıs 1920'de Oltu'nun anavatana katılmasıyla mebus kabul edildiler.  Rüstem Hamşioğlu Yasin Haşimoğlu Saruhan (Manisa)  Hüseyin Avni Zaimler İbrahim Süreyya Yiğit İsmail Hakkı Çallı6 Temmuz 1920 tarihinde meclise gelmeden istifa etti. Mahmut Celâleddin Bey Mustafa Necati Ömer Ünlü Refik Şevket İnce Çerkes Reşit Çerkes Reşit Siirt  Mustafa Sabri Baysan Nuri Bayam Halil Hulki Aydın Kadri Oktay Necmettin Bilgin Salih Atalay Sinop  Abdullah Karabina Hakkı Hami Ulukan Rıza Nur Rıza Vamık Uras Şerif Bey Mehmet Şevket Peker Sivas  Emir Marşan Mustafa Hayri San Rauf Orbay Mustafa Taki Doğruyol Rasim Başara Mustafa Vasıf Karakol Bacanakzade Ziya Yusuf Ziya Başara Siverek  Abdülgani Ensari Bekir Sıtkı Ocak İhsan Sağlam Mehmet Rauf Bey Mehmet Sırrı Tayanç Mustafa Lütfi Azer Tokat  Mütevellizade Hamdi Hoca Fehmi EfendiSeçildi, mazereti dolayısıyla meclise katılamadığından yerine Mustafa Vasfi seçildi. İzzet Genca Mustafa Vasfi Süsoy Nazım ResmorYeşil Ordu konusu meselesi nedeniyle Mayıs 1921'de milletvekilliği düşürüldü ve İstiklal Mahkemesince 15 yıl hapse mahkûm edildi. Mehmet Rifat Arkun Mehmet Şükrü Keskin Trabzon  Ali ŞükrüMebusluğu esnasında Topal Osman tarafından öldürüldü. Celalettin Aykar Faik Aybay Hafız Mehmet Hamit Kapancı Hasan Saka Hüsrev Gerede İzzet EyyüboğluMeclis'e gelirken eşkıya tarafından öldürüldü. Ahmet Hamdi Ülkümen Mehmet Recai Baykal Sabri Nemlioğlu Urfa  Ali Saip Ursavaş Hacı Esat BeyUzun süre Meclis'e gelmediğinden 9 Ekim 1920'de müstafi sayıldı. Salih Hayali Yaşar Hacı Mustafa Bozan Bey Van  Emir GirdivanMeclis'e gelmediğinden müstafi sayıldı. Hakkı Ungan Hasan Sıddık Haydari Haydar Bey Kâmil Miras Şeyh Masum Efendi Tevfik Demiroğlu

 Kaynakça 
 TBMM Albümü
 Em.Tuğg.Yrd.Doç.Dr. Halil Şimsek, araştırma ve yazılar
 Milli Mücadelede Türk Basini ve Sivas İrade-i Milliye Gazetesi - Mevhibe Gül Keskin
 Türkiye Büyük Millet Meclisi İnternet Sitesi

 Dipnotlar 

#
01