Sayıştay (Türkiye)

küçükresim|Sayıştay'ın Divan-ı Muhasebat adıyla 1862 yılında kurulmasının ardından kullanılan logo
Sayıştay, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda düzenlenen mali yargı organıdır.

Sayıştay, merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir. Sayıştay'ın kesin hükümleri hakkında ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler. Bu kararlar dolayısıyla idari yargı yoluna başvurulamaz.

 Hakkında 
6085 sayılı Sayıştay Kanunu'na  dayanan bu mahkemeler, 1982 Anayasası'nın yargı bölümünde düzenlenmiştir.

Sayıştay, ilgili kanunun 1. maddesinde şöyle tanımlanmıştır: kamuda hesap verme sorumluluğu ve mali saydamlık esasları çerçevesinde, kamu idarelerinin etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak çalışması ve kamu kaynaklarının öngörülen amaç, hedef, kanunlar ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olarak elde edilmesi, muhafaza edilmesi ve kullanılması için Türkiye Büyük Millet Meclisi adına yapılacak denetimleri, sorumluların hesap ve işlemlerinin kesin hükme bağlanmasını ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmak üzere..." kurulan kurumsal bağımsızlığı olan kuruluş olarak tanımlanmıştır.

Sayıştay Kanunu madde 2'ye göre Sayıştay denetimi esas itibarıyla düzenlilik ve performans denetimini kapsar.

Sayıştay Kanunu madde 4'e göre Sayıştay;

a) Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarını, mahallî idareleri, sermayesindeki kamu payı doğrudan veya dolaylı olarak %50’den fazla olan özel kanunlar ile kurulmuş anonim ortaklıkları, diğer kamu idarelerini (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları hariç),

b) Kamu payı %50’den az olmamak kaydıyla (a) bendinde sayılan idarelere bağlı veya bu idarelerin kurdukları veya doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak ortak oldukları her çeşit idare, kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketleri,

c) Kamu idareleri tarafından yapılan her türlü iç ve dış borçlanma, borç verilmesi, borç geri ödemeleri, yurt dışından alınan hibelerin kullanımı, hibe verilmesi, Hazine garantileri, Hazine alacakları, nakit yönetimi ve bunlarla ilgili diğer hususları; tüm kaynak aktarımları ve kullanımları ile Avrupa Birliği fonları dahil yurt içi ve yurt dışından sağlanan diğer kaynakların ve fonların kullanımını

ç) Kamu idareleri bütçelerinde yer alıp almadığına bakılmaksızın özel hesaplar dahil tüm kamu hesapları, fonları, kaynakları ve faaliyetlerini

denetler.

Sayıştay Kanunu madde 54'e göre, verilen kararlara karşı temyiz, yargılamanın iadesi ve karar düzeltilmesi yollarına başvurabilir.

 Sayıştay başkanları 
 №  Başkan  Görev Başlangıcı  Görev Bitişi Divan-ı Ali-i Muhâsebât Reisleri (1862-1922) 1  Ahmed Vefik Paşa  29 Mayıs 1862  25 Şubat 1863 2  Mehmed Emin Efendi  6 Temmuz 1863  Eylül 1864 3  Mehmed Halet Paşa  Eylül 1864  Nisan 1868 4  Asım Mehmed Paşa  Temmuz 1868  29 Nisan 1869 5  Mustafa Nuri Paşa  4 Mayıs 1869  21 Eylül 1871 6  Ahmed Zühdü Paşa  23 Eylül 1871  30 Ekim 1871 7  Yusuf Ziya Paşa  1 Kasım 1871  26 Kasım 1871 8  Abdullah Galib Paşa  3 Aralık 1871  26 Ocak 1872 9  Mehmed Emin Paşa  26 Ocak 1872  19 Mayıs 1872 10  Ahmed Zühdü Paşa  19 Eylül 1872  29 Haziran 1873 11  İbrahim Edib Efendi  29 Haziran 1873  Kasım 1875 12  Rıza Mehmed Bey  Kasım 1875  5 Şubat 1877 13  Ohannes Çamiç EfendiBirinci dönemi Kasım 1878 tarihine kadar sürdü. 8 Kasım 1879 tarihinde ikinci kez seçildi.  5 Şubat 1877  29 Ekim 1884 14  Hacı Halil Akif Paşa  30 Ekim 1884  17 Ağustos 1888 15  İsmail Zühdü Bey  16 Ağustos 1888  12 Aralık 1896 16  Hüseyin Tevfik Paşa  22 Aralık 1896  2 Ekim 1897 17  Hasan Fehmi Paşa  2 Ekim 1897  25 Mart 1902 18  Mehmed Hilmi Efendi  2 Nisan 1902  15 Mayıs 1906 19  Mehmed Rasih Bey  15 Mayıs 1906  3 Eylül 1908 20  İsmail Zühdü Bey  4 Eylül 1908  17 Ağustos 1909 21  Menemenlizade Rifat Bey  14 Eylül 1909  24 Ocak 1913 22  Mehmed Tevfik Bey  1 Ocak 1915  4 Mart 1919 23  Sakızlı Armenak Efendi  2 Haziran 1919  1 Kasım 1922 Sayıştay Başkanları (1923-günümüz) 1  Fuat AğralıBirinci dönemi 1 Kasım 1927 tarihine kadar sürdü. 29 Mart 1931 tarihinde ikinci kez seçildi.  12 Aralık 1923  25 Ekim 1933 2  Mehmet Seyfettin Oran  14 Aralık 1933  20 Nisan 1951 3  Mehmet Mümtaz Tarhan  21 Aralık 1951  8 Mayıs 1954 4  Muhittin Gürün  22 Aralık 1954  24 Mayıs 1962 5  Mehmet Rıza Turgay  18 Nisan 1967  8 Ocak 1973 6  Mehmet Karabacak  14 Mart 1974  28 Ağustos 1977 7  Hüseyin Cahit Eren  6 Haziran 1978  2 Haziran 1984 8  Servet Şamlıoğlu  22 Kasım 1984  20 Nisan 1991 9  Vecdi Gönül  13 Mayıs 1991  4 Mayıs 1998 10  Kamil Mutluer  29 Haziran 1998  15 Haziran 2001 11  Mehmet Damar  23 Mayıs 2002  25 Haziran 2009 12  Recai Akyel  1 Temmuz 2009  29 Haziran 2016 13  Seyit Ahmet Baş  30 Haziran 2016  25 Haziran 2021 14  Metin Yener  25 Haziran 2021  Görevde

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar