İncir

İncir, dut familyasındaki küçük ağaç türleri olan Ficus caricanın yenilebilir meyvesidir. İncir, Akdeniz ve güneybatı Asya'ya (Afganistan'dan Portekiz'e) özgü ılıman bir bitki türü olup eski zamanlardan beri yetiştirilir. Şimdi hem meyvesi hem de süs bitkisi olarak dünya çapında yaygın olarak yetiştirilir.The Fig: its History, Culture, and Curing, Gustavus A. Eisen, Washington, Govt. print. off., 1901 Ficus carica 800'den fazla tropikal ve subtropikal bitki içeren Ficus cinsinin tip türüdür.

İncir bitkisi,  boyuna kadar büyüyen, pürüzsüz beyaz kabuğu olan küçük yaprak döken bir ağaç veya büyük çalıdır.

Büyük yaprakları üç ila beş lobludur.

Meyvesi gözyaşı şeklinde (botanik olarak infructescence, bir tür çoklu meyvedir),  uzunluğunda ve mora doğru olgunlaşabilen yeşil kabuğu ve çok sayıda gevrek tohum içeren kahverengi, tatlı ve yumuşak kırmızımsı eti vardır. Yeşil kısımların sütsü özü insan derisi için tahriş edici bir maddedir.

Kuzey Yarımküre'de taze incir mevsimi yaz sonundan sonbahar başlarına kadardır. Ilımlı mevsimsel donlara dayanırlar ve sıcak yaz karasal iklimlerde bile yetiştirilebilirler.

İncirler taze olarak yenebilir ve ya kurutulabilir veya reçel, rulo, bisküvi ve diğer tatlı türlerinde işlenebilir. Olgunlaşmış meyve taşınmadığı ve iyi muhafaza edilemediği için ticari üretimin çoğu kurutulmuş ve işlenmiş formlardadır. 
Çiğ incir, çok az protein, yağ ve mikro besin içeriği ile kabaca %80 su ve %20 karbonhidrat içerir. Orta derecede bir diyet lifi kaynağıdırlar.

2018 yılında dünya çiğ incir üretimi 1.14 milyon ton olarak gerçekleşti ve toplu olarak en büyük üreticiler Türkiye ve Kuzey Afrika ülkeleri (Mısır, Fas ve Cezayir) liderliğinde toplamın %64'ünü oluşturur.

İncir, dutgiller (Moraceae) familyasına ait olan incir cinsinin içerdiği yaklaşık 800 tür içinde ticari önemli meyve veren tek bitkidir. Dişi ve erkek olarak ağaçları ikiye ayrılır, aynı ağaç üstünde hem dişi hem de erkek nitelikli organlar bulunmaz. Dişi ağaçların meyvesi büyük ve fazladır, erkek ağaçların ise ufak ve az meyvesi bulunmakta ve meyvesi dişilerininki gibi yenilebilir lezzette de değildir ancak tozlaşma için gereklidir. Genelde tozlaşma için pek çok dişi ağacın yakınına sadece bir tane erkek ağaç dikilir. İncir bitkisinin çiçeklerinde tozlaşma olayı mazı böcekleriyle gerçekleşir. Bu olaya "Kaprifikasyon" denir.

Meyvelerinin besin değeri yüksektir. Meyvelerin bileşimini %30-40 şeker, A, B, C vitaminleri oluşturmaktadır.

Yetiştirme
Antik çağlardan beri
küçükresim|"Schiocca": Calabrian kuru incirleri

Yenilebilir incir, insanlar tarafından yetiştirilen ilk bitkilerden biridir. Erken Neolitik köy Gilgal I'de (Ürdün Vadisi'nde, Eriha'nın 13 km kuzeyinde) MÖ 9400-9200 yıllarına tarihlenen partenokarpik (ve dolayısıyla kısır) tipte dokuz alt fosil incir bulundu. Buluntu, buğday, arpa ve baklagillerin evcilleştirilmesinden önce gelir ve dolayısıyla tarımın bilinen ilk örneği olabilir. Bu kısır fakat arzu edilen türün, sonraki mahsullerin (buğday ve çavdar) evcilleştirilmesinden bin yıl önce kasıtlı olarak ekilip yetiştirildiği öne sürülmektedir. Eski Filistin'de incir kekleri genellikle seçilmiş olgun incirlerden üretilirdi.

Modern
küçükresim|sağ|Alacalı incir
küçükresim|Taze incirler
küçükresim|Kuru incirler, Khari Baoli pazarı, Eski Delhi

İncir, ılıman dünyada yenilebilir meyvesi için yetiştirilir. Aynı zamanda süs ağacı olarak da yetiştirilmektedir ve Birleşik Krallık'ta 'Brown Turkey' ve 'Ice Crystal' (esasen sıra dışı yaprakları nedeniyle yetiştirilen) çeşitleri Kraliyet Bahçıvanlık Derneği'nin Bahçe Liyakat Ödülünü kazanmıştır.

İncir Almanya'da da çoğunlukla yerleşim alanlarındaki özel bahçelerde yetiştirilir. Ticari incir yetiştiriciliği yoktur.Die Feigenernte in Kraichgau und Pfalz läuft auf Hochtouren  (İngilizce: The fig harvest in Kraichgau and the Palatinate is in full swing) at Rhein-Neckar-Zeitung. Almanya'nın güneybatısındaki Palatine bölgesinde tahminen 80.000 incir ağacı vardır. Brown Turkey çeşidi bölgede en yaygın olanıdır.Christoph Seiler: Feigen aus dem eigenen Garten (İngilizce: Figs from your own garden), Stuttgart 2016, page 64. Kışın açık havada, çoğunlukla özel bir koruma olmadan hayatta kalabilecek kadar dayanıklı, yaklaşık bir düzine yaygın çeşit vardır. Hatta bölgedeki en dayanıklı çeşitler olabilecek "Martinsfeige" ve "Lussheim" adlı iki yerel çeşit bile vardır.Christoph Seiler: Feigen aus dem eigenen Garten. Stuttgart 2016, pages 75 and 78.

Kaliforniya'nın nüfusu arttıkça, özellikle de altına hücumdan sonra, ABD'nin doğu kıyısından, Fransa ve İngiltere'den kişiler ve yetiştiriciler tarafından buraya bir dizi başka çeşitler getirildi. 19. yüzyılın sonuna gelindiğinde Kaliforniya'nın, Akdeniz'e benzer iklimi ve 38 derecelik enlemi ile San Francisco'nun İzmir, Türkiye ile aynı hizada olması nedeniyle ideal bir incir üreticisi eyalet olma potansiyeline sahip olduğu ortaya çıktı. G. P. Rixford, gerçek İzmir incirlerini ilk kez 1880 yılında Kaliforniya'ya getirdi. Smyrna tipi incirlerin en popüler çeşidi, "Kaliforniya" ve "Smyrna"yı birleştiren bir isim olan Calimyrna'dır. Ancak çeşit, bir yetiştirme programıyla üretilmiş bir çeşit değil, bunun yerine 19. yüzyılın ikinci yarısında Kaliforniya'ya getirilen çeliklerden birinden gelir. Yüzyıllardır Türkiye'de yetiştirilen Lob incir çeşidinin aynısıdır.

İncir, Macaristan ve Moravya gibi kuzeyde yazların sıcak olduğu karasal iklimlerde bulunabilir. İnsan göçünün incirleri doğal yayılış alanının dışındaki birçok yere getirmesiyle, çoğu adı geçen binlerce çeşit geliştirildi. İncir bitkileri tohumla veya vejetatif yöntemlerle çoğaltılabilir. Yenmeyen kaprifigler vermediği için vejetatif üreme daha hızlı ve daha güvenilirdir. Tohumlar nemli koşullarda kolayca çimlenir ve yerleştikten sonra hızla büyür. 
Vejetatif çoğaltma için, ilkbahar veya yaz aylarında iyi sulanan toprağa tomurcuklu sürgünler ekilebilir veya iç kabuğu ortaya çıkarmak için dal çizilebilir ve köklerin gelişmesine izin vermek için yere ekilir.

Her yıl iki ürün incir üretilebilmektedir. İlk veya breba mahsulü, geçen yılın sürgün büyümesinde ilkbaharda gelişir. Ana incir mahsulü, içinde bulunulan yılın sürgünlerinin büyümesiyle gelişir ve yaz sonunda veya sonbaharda olgunlaşır. Ana mahsul genellikle miktar ve kalite açısından üstündür, ancak 'Black Mission', 'Croisic' ve 'Ventura' gibi bazı çeşitler iyi breba mahsulleri üretir.

Yenilebilir incirlerin üç türü vardır:

 İncirlerin tamamı meyve vermek için tozlaşmaya ihtiyaç duymayan dişi çiçeklere sahiptir; meyve partenokarpik yollarla gelişebilir. Bu, ev bahçıvanları için popüler bir bahçecilik inciridir. Dottato (Kadota), Black Mission, Brown Turkey, Brunswick ve Celeste bazı temsili çeşitlerdir.
 Caducous (veya İzmir) incirleri, meyvenin olgunlaşması için incir yaban arısı tarafından kaprifiglerden polenle çapraz tozlaşma gerektirir. Tozlaşma olmazsa olgunlaşmamış meyveler düşer. Bazı çeşitler Marabout, Inchàrio ve Zidi'dir.
 Ara (veya San Pedro) incirler tozlaşmamış bir breba mahsulü oluşturur ancak daha sonraki ana mahsul için tozlaşmaya ihtiyaç duyar. Örnekler Lampeira, King ve San Pedro'dur.

Ana ve breba mahsul çeşitleri ve yenilebilir bir kaprifig (Croisic) dahil olmak üzere düzinelerce incir çeşidi vardır. Çeşitler genellikle yereldir ve bir ülkenin tek bir bölgesinde bulunur.

 Ara (veya San Pedro) incirler tozlaşmamış bir breba mahsulü oluşturur ancak daha sonraki ana mahsul için tozlaşmaya ihtiyaç duyar. Örnekler Lampeira, King ve San Pedro'dur.

Ana ve breba mahsul çeşitleri ve yenilebilir bir kaprifig (Croisic) dahil olmak üzere düzinelerce incir çeşidi vardır. Çeşitler genellikle yereldir ve bir ülkenin tek bir bölgesinde bulunur.Janick, Jules & Moore, James (editors) (1975) Advances in Fruit Breeding; pgs 568–588: Figs, by Storey, W.B.; Purdue University Press, West Lafayette, IN, USA

Üretim
İncir üretimi – 2020 Ülke (tonnes) 320,000 201,212 144,246 116,143 107,791 59,900 46,502 27,084 21,889 19,840 19,601 1,264,943Kaynak: Birleşmiş Milletler FAOSTAT

2020 yılında dünya ham incir üretimi 1,26 milyon ton olup, en büyük üreticiler üretimin %62'sini oluşturan Türkiye (dünya toplamının %25'i), Mısır, Fas ve Cezayir'dir.

 Kuru İncir (pişirilmemiş)  100g için besin değeri kJ1041 protein 3.30 g  yağ0.93 g karbonhidrat63.87 g lif9.8 g şekerler47.92 g demir_mg2.03 mg  calcium_mg162 mg Magnezyum_mg68 Fosfor_mg67 mgpotasyum_mg680 mgçinko_mg0.55 mg C vitamini_mg1.2 mgpantothenik_asit_mg0.434 mg B6 vitamini_mg0.106 mgfolate_ug9 ugtiamin_mg0.085 mgriboflavin_mg0.082 mgniasin_mg0.619 mg Kaynak: ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verileri

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 



Kategori:Carl Linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Kategori:Ficus