Mehmet Rifat Börekçi

Mehmet Rifat Börekçi (29 Kasım 1860 - 5 Mart 1941), 1924-1941 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Diyanet İşleri Başkanı olarak görev yapmış Türk din adamı ve siyasetçiydi. Millî Mücadele’nin ilk yıllarında Ankara Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti’ni kurdu ve Millî Mücadele’yi destekledi. 23 Nisan 1920’de Menteşe’den (Muğla) mebus seçilerek ilk meclise katıldı. Dürrizade Abdullah'ın Millî Mücadele karşıtı fetvasını reddeden bir fetva vermesi gerekçesiyle İstanbul Hükümeti tarafından 25 Nisan 1920’de müftülük görevinden azledildi. Ancak Ankara hükümeti Rifat Efendi’yi derhal müftülük görevine iade etti.

Ankara'nın yerlisi ve müftüsü sıfatıyla, Türk Kurtuluş Savaşı'na ve Mustafa Kemal Paşa'ya önemli destekte bulunmuştur. Altı ay Menteşe mebusu olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde bulunmuş ve daha sonra müftülük görevini tercih ederek 27 Ekim 1920’de mebusluktan ayrılmıştır.

 Hayatı 
1860'ta Ankara'nın Balâ kazasının Beynam köyünde doğdu. Babası Ankara'nın alimlerinden Börekçizade Ali Kazım Efendi'dir. İlk ve orta öğrenimini Ankara'da tamamladıktan sonra yükseköğrenim için İstanbul'a gitti. Burada Beyazıt Medresesi müderrislerinden Atıf Efendi'nin derslerine devam edip dini yüksek ilimleri tahsil ederek icazetname (diploma) almaya hak kazandı.

İlk memuriyetine Ankara'daki Fazliye Medresesi'nde öğretim üyesi olarak başladı. 10 Ekim 1898'de Ankara İstinaf Mahkemesi üyeliğine getirildi. 25 Kasım 1908 tarihinde de Ankara Müftüsü oldu. Ayrıca 1911 yılında bir müddet Sivrihisar Kaymakamlığı görevini de vekaleten yürüttü. Bu arada memuriyetinin yanı sıra, eğitim-öğretime olan ilgisini devam ettirdi. Bu cümleden olarak, 1918'de Musile-i Süleymaniye (Süleymaniye Medresesinde büyük müderrislere verilen bir ünvan) payesi ile Bursa Müderrisliği kendisine tekrar tevcih edildi. 1920'de "İzmir Paye-i Mücerridi" ve yine aynı yılda "Mahreç Payesi"ne layık görülmüştür. Göstermiş olduğu bu başarılarının bir mükafatı olarak, 1920'de de her türlü devlet hizmetlerinde güzel işler görenlere iftihar ve imtiyazı mucip olmak üzere çıkarılan "Dördüncü Rütbeden Osmani Nişanı" ile ödüllendirildi.

Milli Mücadele'de Şeyhülislam Dürrizade'nin fetvasına karşı Ankara Fetvası'nı ilan etti. Fetva 153 müftü tarafından imzalanarak dağıtıldı. Bunun üzerine 24 Nisan 1920 tarihinde padişah imzasıyla Ankara Müftülüğü görevinden alındı ve Divan-ı Harb tarafından Milli Mücadeleye verdiği destekten dolayı idama mahkûm edildi.
küçükresim|upright=1.2|Rifat Börekçi'nin mezarı, Cebeci Asri Mezarlığı.
23 Nisan 1920'de toplanan TBMM 1. Dönem'e Menteşe (Muğla) mebusu olarak girdi. Ancak 27 Ekim 1920 tarihinde Müftülük görevini tercih ederek milletvekilliğinden istifa etti. 23 Aralık 1922 - 30 Mart 1924 tarihleri arasında Şer'iye Vekaleti Heyet-i İftâ azalığında bulundu. 4 Nisan 1924'te yeni kurulan Diyanet İşleri Başkanlığı görevine geldi. Soyadı Kanunu'nun çıkmasından sonra "Börekçi" soyadını aldı ve 5 Mart 1941 tarihinde vefat edene kadar bu görevde kaldı.

 Ayrıca bakınız 
 Ankara Fetvası

 Kaynakça 

 Diyanet İşleri Başkanlığı

Kategori:1860 doğumlular
Kategori:1941'de ölenler
Kategori:Ankara ili doğumlu siyasetçiler
Kategori:TBMM 1. dönem Muğla milletvekilleri
Kategori:Ankara ilinde ölenler
Kategori:Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedilenler