Muallim Naci

küçükresim|upright=1.18|Muallim Naci'nin II. Mahmut türbesi haziresindeki mezarı
Muallim Naci (Osmanlı Türkçesi: معلّم ناجى) (d. 1849, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - ö. 12 Nisan 1893, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu), Türk yazar, şair, öğretmen ve eleştirmen.

Aruz veznini Türkçeye kusursuzca uygulamak için çalışmış bir Tanzimat dönemi şairidir. Eski ile bağları koparmadan yenileşmeyi savunmuş, edebiyat tarihinde “eski şiir”in temsilcisi sayılmıştır. Gerek edebiyat ve şiir hakkındaki eleştiri ve önerileri gerek Türk dilinin sorunları ve bunların çözümlerine yönelik düşünceleri ile edebiyat tarihinde yer edinmiş bir kişiliktir. Lugat-i Nâcî adlı Osmanlıca sözlüğü ile tanınır.

Muallim Naci, Osmanlıcayı ayrı bir dil olarak görür ancak Türkçeyi, Osmanlıcadan ayırmaz. Dilde Türkçülüğü savunmuştur. Sade yazmaya özen göstermiş, halk dilinde kullanılmayan eski kelimeleri ahenk yaratmak için seçip kullanmıştır.

 Eserleri 

 Şiirleri 
 Terkib-i Bend-i Muallim Naci (1874)
 Mûsâ b. Ebü’l-Gāzân yahud Hamiyyet (1881)
 Ateşpare (1883)
 Şerâre (1884)
 Fürûzan (1885)
 Sümbüle (1889)
 Zâtü’n-Nitâkayn yahud İbnü’z-Zübeyr (1889)
 Mir’ât-ı Bedây (1903)
 Yâdigâr-ı Nâcî (1904)

 Eleştiriler 
 Muallim (1887)
 Demdeme (1886)

 Anıları 
 Medrese Hatıraları (1885)
 Ömer'in Çocukluğu (1890-1969)

 Sözlük 
 Lügat-ı Naci (1891-1978)

 Araştırmaları 
 Osmanlı Şairleri (1890-1986)
 İstilahât-ı Edebiyye (1890-1984)
 Esâmi (1890)

 Mektupları 
 Muhaberat ve Muhaverat (1884)
 Şöyle Böyle (1884)
 Mektuplarım (1886)

 Oyun 
 Heder (ölümünden sonra, 1909)

Gazi Ertuğrul Bey

 Kaynakça 

 Dış kaynaklar 

 Uçman, Abdullah (1999) "Muallim Naci" Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlilar Ansiklopedisi Cilt:3 sayfa:218-219, İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, ISBN 975-08-0071-0

 Dış bağlantılar 

 Uçman, Abdullah  (2005) "Muallim Naci", Türkiye Diyanet Vakfi İslâm Ansiklopedisi. c.30 say.315-317 Online: 

Kategori:1849 doğumlular
Kategori:1893'te ölenler
Kategori:19. yüzyıl Türk yazarları
Kategori:Türk şairler
Kategori:II. Mahmud Türbesi haziresine defnedilenler
Kategori:İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyeleri