Dario Fo

Dario Fo (d. 24 Mart 1926 Sangiano, - ö. 13 Ekim 2016, Milano), İtalyan oyun yazarı, tiyatro yönetmeni ve oyuncu. 1997 yılında Nobel Edebiyat Ödülü kazanmıştır.

 Kariyeri 
Oyunlarındaki temalar güncel sorunlara dayandığı için tiyatro karikatürcüsü, toplumsal ajitatör ve radikal palyaço olarak da nitelendirilen Fo, kariyerine küçük kabare ve tiyatrolar için yergili revüler yazan bir metin yazarına yardım ederek başlamıştır. Oyuncu Franca Rame ile evlendikten sonra, 1959'da Rame ile birlikte Dario Fo - France Rame Topluluğu'nu kurmuştur. İkili "Canzonissima" adlı televizyon programında sundukları komik skeçlerle kısa sürede tanınmış, zamanla siyasal bir ajit-prop tiyatrosu geliştirmişlerdir. İkilinin oyunları temelde "Commedia dell'Arte" geleneğine dayanmaktadır ve tarzları Fo'nun deyişiyle "resmî olmayan solculuk"la kaynaşmıştı. İkili daha sonra, 1968'de İtalyan Komünist Partisi'yle bağları olan Yeni Sahne adlı bir başka topluluk kurmuştur. 1970'te ise Halk Tiyatrosu Topluluğu ile fabrika, park, spor alanı gibi halkın toplu olarak bulunduğu yerleri dolaşmaya başlamışlardır. Morte Accidentale di un Anarchico (1974; Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü, 1990) ve Non si paga, non si paga! (1974; Ödemiyoruz, Ödeyemeyeceğiz!) gibi oyunları çok tutulmuştur.

Bir oyuncu olarak Fo en çok, tek başına bir yetenek gösterisi yaptığı Mistero Buffo'daki (1973) rolüyle tanınmıştır. Her izleyici topluluğu önünde değişecek kadar güncelliğe dayanan bu yapıt, Orta Çağ gizem oyunlarının çağdaş bir uyarlaması olarak değerlendirilmektedir.

 Oyunları 
 Her Hırsız Haydut Değildir (1958)
Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü (Morte Accidentale di un Anarchico- 1970)
 Klaksonlar, Borazanlar ve Bırtlar (Oyun "YÜZSÜZ" ismiyle de geçmektedir)
 Kadın Oyunları (Female Parts- 1981)
 Elizabeth, Neredeyse Kadın
 Ödenmeyecek, Ödemiyoruz (Non si Paga! Non si Paga! - 1974) 
 Japon Kuklası
 Açık Aile

 Ödülleri 
 1981: Premio Satira Politica Forte dei Marmi
 1981: Sonning Ödülü
 1986: Obie Ödülü
 1997: Nobel Edebiyat Ödülü
 1997: İtalya Kültür ve Sanat Altın Madalyası (Devlet madalyası)

Kategori:1926 doğumlular
Kategori:Varese ili doğumlular
Kategori:2016'da ölenler
Kategori:İtalyan erkek tiyatro oyuncuları
Kategori:İtalyan tiyatro yönetmenleri
Kategori:İtalyan erkek oyun yazarları
Kategori:İtalyan Nobel Ödülü sahipleri
Kategori:Nobel Edebiyat Ödülü sahipleri
Kategori:Obie Ödülü sahipleri
Kategori:Oyunculuk teorisyenleri
Kategori:Palyaçolar
Kategori:Milano'da ölenler
Kategori:20. yüzyılda İtalyan erkek oyuncular
Kategori:20. yüzyıl İtalyan erkek yazarları
Kategori:21. yüzyılda İtalyan erkek oyuncular
Kategori:Brera Güzel Sanatlar Akademisinde öğrenim görenler
Kategori:İtalyan ateistler
Kategori:II. Dünya Savaşı'nda İtalyan askerler
Kategori:İtalyan hicivciler