İkili adlandırma

İkili adlandırma ya da binomial nomenklatür, tür adlarının iki kelimeden oluşacak biçimde gösterilmesi sistemidir. Carl Linnaeus (1707-1778) bitki ve hayvanların isimlendirilmesi için ikili adlandırma (binomial nomenklatür) yani, 2 sözcükten oluşan (Cins adı+Epitet adı=Tür adı) bir sistem geliştirmiştir. Bu sistem bugün bazı değişikliklere uğramış ise de, prensipler hâlâ binomial nomenklatür kuralları çerçevesinde hâlen geçerliliğini korumaktadır.

 Tarihçe 
1707-1778 yılları arasında yaşamış İsveçli bilim insanı Carl Linnaeus, tabii sınıflandırmayı Systema Naturae adlı eserinde en iyi ifade etmiştir. Bu eserin 1. baskısında (1753) bitkiler ilk defa ikili isimlendirme sistemine göre binominal sistematiğinin bilimsel olarak başlangıcını oluşturur.

 Kurallar 
Sistematikte her canlının bilimsel bir ismi vardır. Bunlar Latince veya Latinceleştirilmiş kelimelerdir. Bilimsel bir ismin en az iki harflik bir kelimeden oluşması gerekir. Bilimsel isimler tek (uninominal), iki (binominal) veya üç (trinominal) kelimeden oluşur. Şube/bölüm, sınıf, takım, familya ve cins isimleri uninominal olmak zorundadır. Tür isimleri binominal, alt tür isimleri ise trinominal olarak yazılır. Uninominal isimler daima büyük harfle başlar. Binominal isimde birinci kelime cins adı, ikinci ise tür (epitet) adıdır. Cinsin ismi daima büyük, türün ismi ise daima küçük harfle başlar. Bir tür ismi, daima önce cins ismi belirtilerek yazılır, hiçbir zaman tek kelime olarak yazılmaz.

 Cins: Felis Linnaeus, 1758 (Unominal ad)
 Tür: Felis silvestris Schreber, 1775 (Binominal ad)
 Alt tür: Felis silvestris catus Linnaeus, 1758 (Trinominal ad)

 Problemler 
Türler için iki terimli isimlendirme kullanılmasındaki bir problem, bir tür bir cinsten diğerine taşındığında, bazen özel isim veya sıfatın da değiştirilmesinin gerekmesidir. Bunun nedeni, belirli adın yeni cinste zaten daha önce kullanılmış olması veya belirli sıfatın cins adını değiştiren bir sıfat olması durumunda yeni cins için aynı ismin oluşması problemidir. Bazı biyologlar, cins adının ve belirli sıfatın tek bir açık adla birleştirilmesini veya tek terimlilerin (türlerin üstündeki derecelerin isimlendirilmesinde kullanıldığı gibi) kullanımını tartışmışlardır.

Ayrıca bakınız
Trinomial nomenklatür

Kaynakça

 Konuyla ilgili yayınlar 


Kategori:Bilimsel sınıflandırma