İspanyollar

küçükresim|sağ|1853 İspanyol Romanları
küçükresim|sağ|İspanyolca Dünya Dil Haritası  
küçükresim|sağ|National Geographic Dergisi, Sayı 31 (1917), sayfa 267, İspanyol Roman kız
küçükresim|sağ|(1986-2011) İspanya'daki yabancı nüfusun yüzde olarak değişimi (artışı)
küçükresim|sağ|Córdoba, Uzun Camii Emevîlerin İspanya'ya miras bıraktığı eserlerdenküçükresim|sağ|Ronda, Endülüs Mimarisi, İspanya

İspanyollar (), Güneybatı Avrupa'nın İber Yarımadası'nda yer almakta olan İspanya'nın yerli halkına verilen isimdir. Bunun yanı sıra, en büyük kısmı Latin Amerika'da olmak üzere dünyanın birçok bölgesinde İspanyol kolonizasyoncuları soyundan gelen önemli sayıda İspanyol yaşamaktadır.

İspanya'nın resmî dili olan İspanyolca (Kastilyaca olarak da bilinir), İspanya'nın kuzeyindeki Kastilya bölgesinin Orta Çağ lehçesine dayanarak oluşturulmuş standart bir dildir. Ayrıca yoğun olarak konuşulan bölgesel diller de vardır. 
Baskça, Aranca, Katalanca ve Galiçyaca gibi dillerin haricinde Latin dilleri de konuşulmaktadır.

 Tarihçe 

İspanya'da yaşayan ilk modern insanların 35.000-40.000 yıl önce İber Yarımadası'na gelen Neolitik insanlar olduğu düşünülmektedir. Daha yakın tarihte ise MÖ 3000-4000'lerde İberyalılar ilk olarak Akdeniz kıyılarına yerleşmişlerdir. Demir Çağı sırasında Keltler İspanya'ya gelmişlerdir. İberyalılar ile kültürel bağları olan kuzey İspanya yerleşiği bazı kabileler Seltibaryanlar (, ) olarak adlandırılmıştır. Bunlara ek olarak Tatarlar olarak adlandırılan bir kabilenin de İspanya'nın güneybatısına yerleşmiş ve medeniyet kurmuş Fenikeliler olduğu düşünülmektedir. Denizci Fenikeliler, Yunanlar ve Kartacalılar Akdeniz kıyılarında yüzyıllarca ticari koloniler kurmuşlardır. Kartacalılar ile Romalılar arasında geçen İkinci Pön Savaşı bugünkü İspanya ve Portekiz sınırlarında geçmiştir.

MÖ IV. yüzyılda Fenikeliler, sonra Grekler, ardından da Romalıların istilasına uğrayan yerli halk arasında Hristiyanlık ve Latincenin yayılması, Roma hakimiyeti döneminde gerçekleşmiştir. M.S. IV. yüzyıl sonlarında Roma İmparatorluğu'nun merkezî otoritesinin zayıflamasıyla İspanya bu kez Sueviler, Vandallar, Alanlar ve Vizigotlar gibi barbar Germen kavimlerinin istilasına uğramıştır. Bunlar içinde Vizigotlar, geldiklerinde 200 bin nüfusa sahip oldukları halde 468 yılında ülkenin büyük bölümünü ele geçirerek Tuleytula merkez olmak üzere bir devlet kurmuşlardır.  Araştırma Dergisi 08. sayı (Haziran 2002)12 Mart 2012 erişim

İber Yarımadası'nda Vizigotların yönetiminde çatışmalar yaşanıyorken Endülüs Emevîleri  “Tarîf b. Mâlik” komutasında 711 yılında bölgeyi fethetmişlerdir.  2011, Dr.Hayati BİCE Enülüs Notları12 Mart 2012 erişim Yönetimdeki başarı bölge halkının 11. yüzyıla kadar Müslüman kültürüne yakın olmasını sağlamıştır. 10. yüzyıla kadar halkın büyük bir kısmı Müslüman ve Hristiyan iken küçük bir azınlık ise Yahudiliği benimsemiştir.

15. yüzyıldan itibaren İspanya, Roman topluluklarına ev sahipliği yapmıştır. Genel olarak "Çingene" ( ) olarak adlandırılan bu eski ve göçebe topluluk Batı Asya, Kuzey Afrika ve Avrupa'dan göç etmişlerdir.

16. yüzyılda, yeni kıtanın keşfinden sonra yaklaşık 240,000 kişilik İspanyol askeri, Amerikan limanlarına girmiştir. Sonraki yüzyılda bu sayıya 450.000 nüfus daha eklenmiştir. Meksika ve Peru İspanyolların 16. yüzyıldaki ilk sömürgeleri olmuştur. 18. ve 19. yüzyılda yaklaşık 3,5 milyon İspanyol, Amerika kıtasına, Arjantin, Uruguay, Meksika, Brezilya, Şili, Venezuela ve Küba'ya göç etmiştir.  Spain 2003 (İng.). Erişim tarihi: 12 Mart 2012 Ayrıca Venezuela, Fas ve Cezayir'e yüksek oranlarda göçler olmuştur.   THE SPANISH OF THE CANARY ISLANDS (İsp..)12 Mart 2012 erişim

İspanyol Kökenli İnsanların Dünya Üzerinde Dağılımı   Britannica, Meksika,(İng)12 Mart 2012 erişim  Kanada İstatistikleri(İng)12 Mart 2012 erişim  Latin Ame. Göçlerii(İng)12 Mart 2012 erişim  Avusturya İstatistikleri ve Göçleri(İng)12 Mart 2012 erişimhttp://www.ssc.wisc.edu/cde/demsem/loveman-muniz.pdf  PDF syf 41 İspanya 40 milyon Arjantin 25 milyon  Brezilya 15 milyon  Meksika 15 milyon (%75) Kolombiya 8,4 milyon  Küba 7 milyon  Venezuela 5,6 milyon   Şili 5,5 milyon   Peru 4,2 milyon   Kosta Rika 3,2 milyon  Porto Riko 3,2 milyon ABD 2,4 milyon  Uruguay 1,8 milyon  Fransa 1,5 milyon Dominik Cumhuriyeti 1,5 milyon  Bolivya 1,3 milyon  Ekvador 0,9 milyon  Nikaragua 0,9 milyon 

 Modern Göçler 

İspanya'nın nüfusu son yüzyıldaki göçlerle daha da renklenmiştir. 2000'den 2010'a dünyanın en yüksek kişi başına göç oranına ve ABD'den sonra dünyadaki ikinci en yüksek mutlak net göç oranına sahip ülke İspanya'dır. Nüfusun yaklaşık %10'unun göçmenler oluşturmaktadır.  İspanya da, ABD Gibi, Göç Sorunuyla Boğuşuyor 2011,(NYTimes haber çevirisi.)12 Mart 2012 erişim
Özellikle Avrupa, Latin Amerika, Çin, Filipinler, Kuzey Afrika ve Batı Afrika'dan göç alan ülkenin resmî araştırma örgütü INE'ye göre ise alınan göçlerin, göç eden nüfustan düşük olması sebebiyle son mevcudiyetiyle  46 milyon 152 bin 925 olan İspanya'daki nüfusun 2021 tarihinde 45 milyon 585 bin 574'e ineceği belirtilmiştir.  İspanya'nın nüfusu 10 yıl sonra azalacak, 2011 Ekim,(HaberTürk)12 Mart 2012 erişim

 İspanya Dışında İkamet Eden İspanyol Nüfusları INE Verileri Kıta  Toplam  Kadın  Erkek	Avrupa	Kıtası Toplamı	 	602.178	 	295.638	 	306.540	Afrika	Kıtası Toplamı	 	14.917	 	7.994	 	6.923	Amerika	Kıtası Toplamı	 	1.049.465	 	510.517	 	538.948	Asya	Kıtası Toplamı	 	19.310	 	10.491	 	8.819	Okyanusya	Kıtası Toplamı	 	16.908	 	8.567	 	8.341	Genel Toplam		 	1.702.778	 	833.207	 	869.571

  İspanya Vatandaşlarının Diğer Ülkelere Dağılımı - INE verileri  Ülke  Toplam  Kadın  Erkek	Arjantin	 	345.866	 	161.441	 	184.425	Fransa	 	189.909	 	93.974	 	95.935	Venezuela	 	173.456	 	87.203	 	86.253	Almanya 	108.469	 	54.229	 	54.240	İsviçre 	93.262	 	47.470	 	45.792	Brezilya	 	9.226	 	47.231	 	45.029	Meksika	 	86.658	 	44.451	 	42.207	ABD	 	79.495	 	39,204	 	40.291	Küba	 	75.433	 	33.432	 	42.001	İngiltere	 	64.317	 	29.317	 	35.001	Uruguay	 	58.623	 	27.482	 	31.141	Belçika	 	45.485	 	23.179	 	22.306	Şili	 	40.492	 	19.965	 	20.527	Andorra 	23.605	 	11.665	 	11.940	İtalya	 	18.116	 	6.228	 	11.888	Avustralya	 	16.379	 	8.308	 	8.071	Dominik Cumhuriyeti	 	14.808	 	7,835	 	6.973	Kolombiya	 	14.688	 	7.364	 	7.324	Kanada	 	11.539	 	6.008	 	5.531	Ekvador	 	10.147	 	5.152	 	4.995	Panama	 	7.344	 	3.971	 	3.374	Fas	 	6.586	 	3.477	 	3.109	Guatemala	 	5.877	 	3.037	 	2.840	Bolivya	 	5.793	 	3.016	 	2.777	İsveç	 	5.511	 	3.095	 	2.416	Kosta Rika	 	4.903	 	2.573	 	2.331	İrlanda	 	4.756	 	2.027	 	2.729	Lüksemburg	 	3.728	 	1.776	 	1.952	Paraguay	 	3.676	 	1.856	 	1.820	Çin	 	3.055	 	1.843	 	1.212	Avusturya	 	2.614	 	1.195	 	1.419	Norveç	 	2.415	 	1.318	 	1.097	Danimarka	 	2.353	 	1.235	 	1.118	İsrail	 	1.994	 	943	 	1.051	El Salvador	 	1.788	 	931	 	857	Honduras	 	1.685	 	868	 	817	Rusya	 	1.683	 	890	 	793	Japonya	 	1.521	 	901	 	620	Birleşik Arap Emirlikleri	 	1.498	 	806	 	692	Yunanistan	 	1.444	 	639	 	805	Nikaragua	 	1.392	 	736	 	656	Finlandiya	 	1.218	 	702	 	516	Ekvator Ginesi	 	1.184	 	694	 	490	Türkiye 	1.134	 	585	 	549

 Ayrıca bakınız 

 İspanya
 Endülüs Emevî Devleti
 İspanya'daki özerk topluluklar
 İspanya tarihi

 İspanyol dilleri
 İspanyolca
 Katalanca
 Galiçyaca
 Baskça
 Asturyasça
 Aragonca

 Eski İspanya medeniyetleri
 Romalılar
 Yunanlar ve Punikler (Fenikeliler ve Kartacalılar)
 Pön 
 Venedikliler
 Vandallar
 Vizigotlar
 Berberiler
 Emevîler

 İspanyol kökenli milletler
 İspanyol Amerikalılar
 Kanarya Adaları

 Kaynakça 


Kategori:Latinler