Çaykur

Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü veya kısa adıyla Çaykur, Türkiye Cumhuriyeti devletine ait, çay üreten bir Türk firması. Ayrıca Çaykur Rizespor'un forma ve isim sponsorudur. Ayrıca soğuk çay, yeşil çay, beyaz çay, organik çay ve siyah çay üretimi yapılmaktadır. 1983 yılında bir kamu iktisadi kuruluşu olarak kurulmuştur.

4 Şubat 2017 tarihinde yayımlanan kararname ile devlete ait bütün hisselerinin Türkiye Varlık Fonu'na devredilmesi kararlaştırılmıştır.

 Tarihçe 
I. Dünya Savaşı'nın getirdiği ekonomik buhranı takiben, yöredeki işsizliğin giderilmesi ve ekonomik refah sağlanması amacıyla Doğu Karadeniz bölgesinde çaycılık faaliyetleri başlatılmıştır. TBMM tarafından 1924 yılında çıkarılan 407 sayılı kanun ile çay tarımı yasal güvence altına alınmıştır. Ziraat Umum Müfettişi Zihni Derin tarafından yürütülen çay üretme çalışmalarının başarılı olması sonucu 1937 ve 1940 yıllarında Batum'dan getirtilen tohumlarla çay bahçeleri kurulmuştur.

Çay üreticiliği takip eden yıllarda da Türkiye Cumhuriyeti devleti tarafından desteklenmiştir. 1938'de ilk çay mahsulü alınmış, 1947'de ilk çay fabrikası kurulmuştur. 1963 yılından itibaren Türkiye'nin çay tüketiminin karşılanmasında ithalatın yerini yerli üretim almıştır. Çaycılık faaliyetleri 1948 yılına kadar Devlet Ziraat İşletmeleri tarafından, 1949-1973 yılları arasında ise Tekel Genel Müdürlüğü ve Tarım Bakanlığı işbirliği ile yürütülmüştür.

1971 yılında çıkarılan 1497 sayılı kanun ile tüm çaycılık faaliyetleri Çay Kurumu Genel Müdürlüğüne devredilmiştir. Bu kurum 1982 yılında çıkarılan 2929 sayılı kanunla Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü haline gelmiş ve kamu iktisadi kurumu statüsü (KİK) kazanmıştır. KİK statüsü 1994 yılında çıkan 4046 sayılı kanunla değiştirilmiş ve Çaykur bir İktisadi Devlet Teşekkülü (İDT) olmuştur. İDT statüsüne alınmasından itibaren özelleştirme tartışmalarına konu olmuştur. 2017 yılında tüm hisseleri Türkiye Varlık Fonu'na aktarılmıştır.

 Varlıklar 
Çaykur, 4 adet organik siyah çay, 1 adet siyah ve yeşil çay ve 41 adet dökme kuru çay fabrikasında üretim yapmaktadır. 2020 yılı verilerine göre, günlük kuru çay işleme kapasitesi 9.020 tondur. Çaykur'un bünyesindeki fabrikaların illere göre dağılımı ve kapasiteleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
 İllere göre Çaykur bünyesindeki fabrikalar ve kapasiteleri(2020 yılı verileri) İl  Fabrika sayısı  Kapasite (gün) Rize  36  6.450 Trabzon  8  1.510 Artvin  4  880 Giresun  1  180 Toplam  49  9.020

 Genel Müdürler 
 № Genel Müdür Görev Başlangıcı Görev Bitişi 1 Şeref Özgül 1 Eylül 1972 13 Eylül 1974 2 Teoman Yayın 5 Şubat 1975 22 Temmuz 1976 3 Ahmet Karamüftüoğlu 2 Temmuz 1977 12 Ekim 1977 4 Nedim Yılmaz 12 Ekim 1977 14 Nisan 1978 5 Mevlüt Kinez 14 Nisan 1978 12 Şubat 1979 6 Atilla Koruyan 7 Mart 1979 6 Ocak 1980 7 Bedirhan Birben 6 Ocak 1980 11 Mart 1981 8 Yılmaz Telatar 11 Mart 1981 9 Nisan 1987 9 Nejat Ural 30 Eylül 1987 28 Ocak 1992 10 Tuncer Ergüven 28 Ocak 1992 1 Kasım 1995 11 Ahmet Ovalı 23 Nisan 1996 5 Mayıs 1997 12 İbrahim Halil Kalaycı 5 Mayıs 1997 17 Temmuz 1997 13 Nejat Ural 17 Temmuz 1997 16 Ocak 2003 14 Ekrem Yüce 4 Şubat 2003 10 Mart 2011 15 İmdat Sütlüoğlu 27 Nisan 2011 26 Nisan 2018 16 Yusuf Ziya Alim 26 Nisan 2018 Görevde

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Resmi sitesi

Kategori:Çay markaları
Kategori:Türkiye merkezli içecek şirketleri
Kategori:Türk kamu kurumları
Kategori:Rize ili merkezli şirketler
Kategori:1983'te kurulan şirketler
Kategori:Türk markaları
Kategori:Türkiye Varlık Fonu