Kimyasal reaksiyon

Kimyasal tepkime ya da kimyasal reaksiyon, iki veya daha fazla maddenin birbiri ile etkileşmesi sonucu kendi özelliklerini kaybederek yeni özellikte maddeler oluşturmasıdır. Kimyasal olay ve kimyasal değişme kavramlarıyla eşanlamlıdır. Kimyasal reaksiyonların test edilmesi için Periyodik tablo metalleri ile aside koyarak yapılabilir.

 Özellikleri 
Kimyasal tepkimelere giren maddeler ortamda tükenebilirler.

A + B (Girenler) ---> AB (Yeni madde-ürünler)

A ve B, 2. olayda tek madde olarak kalmamış tükenmiştir.

 Kimyasal tepkimelerde değiştirilebilen özellikler 
 Atomların hacmi veya çapı 
 Atomların elektron düzenleri 
 Toplam potansiyel enerji
 Toplam mol sayısı
 Bir mol atomun toplam ağırlığı
 Toplam molekül sayısı
 Toplam hacim 
 Renk, koku, tat gibi fiziksel özellikler

 Kimyasal tepkime çeşitleri 

 Sentez tepkimeleri 
İki ya da daha fazla basit madde başka bir madde oluşturuyorsa böyle tepkimeler Sentez tepkimeleri olarak adlandırılır.

2 H2 + O2 → 2H2O

 Analiz tepkimeleri 
Sentez tepkimesinin tam tersidir. Bileşiği bileşenlerine ayırır. Yani bir maddeden birden çok madde oluşur.
2H2O → 2 H2 + O2

 Yer değiştirme tepkimeleri 
Bir elementin bir bileşikle tepkimeye girerek bu bileşiklerdeki elementlerden birinin yerini aldığı tepkimelere denir.

Örnek: 
Zn + 2 HCI → ZnCI2 + H2

Hg (s) + ½ O2 (g) → HgO (k) + ısı

 Tepkime kabı 

Kimyasal laboratuvarda kullanım için özel cihazlar vardır. Tepkime kabı, amaca ve tepkime koşullarına göre çok çeşitli malzemelerden yapılır. Genellikle ısıya ve birçok agresif kimyasala dayanıklı olan borosilikat cam kullanılır.

 Tepkime ısısı 
Bir kimyasal tepkimede bütün maddeleri aynı sıcaklıkta tutabilmek için tepkime sistemine eklenmesi veya sistemden uzaklaştırılması gereken ısı miktarıdır. Tepkime sisteminin içinde bulunduğu kabın basıncı sabit tutulduğunda ölçülen tepkime ısısı aynı zamanda (entalpi) olarak bilinen (termodinamik) nitelikteki değişimi, yani tepkime sonucunda oluşan ürünlerin entalpisiyle tepkimeye girenlerin entalpisi arasındaki farkı gösterir. Böylece sabit (basınçta) tayin edilen tepkime ısısı DH sembolüyle gösterilen tepkime entalpisidir. DH negatif olduğunda tepkime ısıveren, tersi durumdaysa tepkime ısı alandır...

ÖRNEĞİN;

H2 + Cl2 → 2 HCl + 44 kkal

tepkime sayesinde tepkimeye giren H2 ve Cl2 moleküllerinde iki atomu bir arada tutan bağların koparılması enerji ister. Bu enerji sağlandığında atomlar arasındaki bağlar kopar ve atomlar yeni düzenlemeye girerek yeni bağlar (HCl bağları) oluştururken dışarıya enerji verilir. Bu tepkimede dışarı verilen enerji daha önce alınan enerjiden fazla olduğundan neticede dışarıya enerji verilmiş olur (ısıveren tepkime). Buna karşılık;

H2 + I2 + 12,4 kkal → 2HI

tepkimesinde alınan enerji verilen enerjiden fazla olup bu tepkime de ısı alan tepkime olur.