Bozlak

Bozlak, Türk Halk edebiyatında bir uzun hava türüdür. Konusunu aşiret kavgalarından, kan davalarından, aşk maceralarından alır. İç Anadolu bölgelerinde söylenir. Avşar bozlağı, Urum bozlağı gibi türleri vardır. Ankara, Kırıkkale, Kırşehir, Yozgat ve Çorum gibi Orta Anadolu yörelerinde görülür.

Usulsüz bir sözel türdür. Bu türü belirleyen ögelerden ilki, kürdi dizisi içerisinde seslendirme yapılmış olmasıdır. Bunun yanında muhayyer dizisinde bozlaklar görülmesine karşın, bu diziyle yapılan seslendirmelerde durak ve tiz durakta kalınacağı zaman, üst yeden olacak şekilde Si sesleri ters glisandoyla pestleştirilir. Dolayısıyla yine kürdi makamlarının etkisi oluşur.

Ses genliğinde en geniş türdür. Küme ve motif sekilemeleri sıkça yapılmıştır. Seslendirme, genel olarak durak sesinin bir küçük üçlü üzerindeki sesten veya bu sesin bir oktav tizinden, yani tiz duraktan başlar. Sözel bölmeye başlamadan önce, tek çalgı tarafından yol gösterme adı verilen bir usulsüz acış yapılır. Sözel bölümün seslendirilmesi sırasında ise çalgılardan biri dem tutabilir.

 Temsilcileri  
 Geçmiştekiler 
 Toklumenli Aşık Said (1835-1910) - Toklumen, Kırşehir
 Muharrem Ertaş (1913-1984) - Çiçekdağı, Kırşehir
 Hacı Taşan (1930-1983) - Keskin, Kırıkkale
 Çekiç Ali (1932-1973) - Kaman, Kırşehir
 Ali Rıza Yurtoğlu (?-2005) - Balışeyh, Kırıkkale
 Neşet Ertaş (1938-2012) - Çiçekdağı, Kırşehir
Bahri Altaş (1952-2018) - Kaman, Kırşehir
Seyit Çevik (1941-2020)- Keskin, Kırıkkale
 Neşet Abalıoğlu (1972 - 2023)- Kırıkkale 
 Erol Coke (1948 - 2000) - Keskin, Kırıkkale
 Vedat Coke (1959 - 2011) - Keskin, Kırıkkale
 Taner Olgun (1976 - 2020) Keskin, Kırıkkale
 Ekrem Çelebi (1952 - 2023) Çiçekdağı, Kırşehir
 Muammer Öztaş (1960 - 2018) Sarıyahşi, Aksaray
 Ersoy Savaş (1963 - 2023) Keskin, Kırıkkale

 Günümüzdekiler 
 Haşim Aslıhak (1951-) - Sungurlu, Çorum
 Mustafa Tatlıtürk (1962-) - Sarıkaya, Yozgat
 Tufan Altaş (1976-) - Kaman, Kırşehir
 İsmail Altunsaray (1980-) - Kırşehir
 İbrahim Yıldız (1998-) - Gülşehir, Nevşehir
 Ali Şahin (2001-) - Keskin, Kırıkkale
 Bekdaş Dolu (2000-) - Keskin, Kırıkkale
 İbrahim Yıldız (1998-) - Nevşehir
 Hulusi Gökmeşe (1984-) - Ankara- Çankırı Kalfat
 Kamil Abalıoğlu (1952-) - Keskin, Kırıkkale
Özgür Can Çoban (1995-) - Kırşehir
Eren Özdemir (1998-) - Kırıkkale
İbrahim Yıldız (1998-) - Nevşehir
Çetin İçten (1958-) - Keskin, Kırıkkale
Bahri İlhan (1943-) - Keskin, Kırıkkale
Muhlis Berberoğlu (1995-) - Şarkışla, Sivas
Haydar Şanlı   (1963-) - Yerköy, Yozgat

 Konuyla ilgili yayınlar 
Karakaya, Oğuz & Önal, Hamit, "Türk Halk Müziğinde Bir Uzun Hava Türü Olarak Bozlak", Selçuklu Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 709-726.
Mirzaoğlu, F. Gülay (1998), "Toroslar'dan Çukurova'ya Yankılanan Ses: "Bozlak" Toroslar'dan Çukurova'ya Yankılanan Ses: "Bozlak" , Folkloristik: Prof. Dr. Dursun Yıldırım Armağanı, (Ed. M. Özarslan, Ö. Çobanoğlu), Ankara. 408-418.
Şen, Yavuz & Aksu, Cahit (1999), "Uzun Havalarımızdan Bozlak ve Ustaları", Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi Sayı 12, Erzurum. 107-109.

Kaynakça

Kategori:Halk edebiyatı
Kategori:Türk halk müziği formları
Kategori:Uzun havalar