I. Hantili

I. Hantili, yaklaşık olarak MÖ 1590-1560Bu tarihler takribidir ve "orta" kronolojiye dayanmaktadır:  Bryce, T (2005) The Kingdom of the Hittites 2nd. ed.Hitit krallarının 'uzun', 'orta' ve 'kısa' kronolojiye göre karşılaştırmalı bir listesi için: Alpaslan, M. (2009) Hititolojiye Giriş, s. 155. yıllarında hüküm sürmüş Hitit kralıdır.

 Hükümdarlığı 
I. Hantili'nin tahta halefi I. Murşili'yi devirerek çıktığı bilinmektedir. Hükümdarlığı ile ilgili en önemli kaynak Telepinu Fermanı olarak bilinen dokümandır. Bu dokümanda tahta çıkışı ile ilgi şöyle denmektedir:

"Hantili Murşili'nin yanında bir sâkiydi.Sâki bazı üst düzey saray görevlileri için kullanılan bir unvandı. Murşili'nin kızkardeşi Harapsili'yi eş olarak aldı. Zidanta [...] Hantili'nin kızı [...] ile evlendi ve Hantili ile iş birliği yapıp çok kötü bir günah işlediler. Murşili'yi öldürdüler, kan döktüler."Telipinu Fermanı §10-11, bakınız:  Telipinu Proclamation 

Hitit tahtını kan akıtarak ele geçirmesine rağmen Hantili'nin ilk dönemlerinde ülkede çok büyük bir sıkıntı olmadığı anlaşılmaktadır. Kısmen hasarlı olan yazılarda hepsi kuzey Suriye'de bulunan Astata, Sukziya, Hurpana ve Karkamış şehirlerinin ismi geçmektedirTelepinu Fermanı §12 ki bu da Hititlerin bu bölge üzerinde I. Hattuşili ve I. Murşili zamanında başlayan ilgilerinin halen devam ettiğini göstermektedir. Ayrıca I. Murşili ile çarpışmış olan Hurriler'in Hantili'ye karşı da düşmanlıkları devam etmektedir.Telepinu Fermanı §14 Gene kısmen korunmuş olan paragraflarda önce TegaramaGünümüzdeki Gürün şehri. şehrindeyken Hantili'yi tanrıların Murşili'nin intikamını alacağına dair bir korku sardığı, daha sonra ise Sukziya şehrindeyken eşi kraliçe Harapsili'nin hastalandığı belirtilmiştir. Harapsili burada bazı çocuklarıyla birlikte ölmüş olabilir.Telepinu Fermanı §13 ve §15; çok hasarlı olduğu için yoruma açıktır; Bryce, p. 101;  Soysal, O. (1990) "Noch einmal zur Sukziya-Episode im Erlass Telipinus", Orientalia 59: 271–9.

Yeni Hitit dönemine ait dokümanlarda Hattuşa'nın kuzeyindeki şehirler Nerik ve Tiliura'nın Hantili zamanında Kaşkalar tarafından alındığından bahsedilir ancak ismi geçen kişinin II. Hantili olma ihtimali daha yüksektir.Klengel, s. 71

Hantili yaşlanana kadar tahtta kalmıştır. Ancak ölümüne yakın bir zamanda büyük bir ihtimalle taht vârisi olan oğlu Piseni de Hantili'nin eski suç ortağı ve damadı Zidanta tarafından öldürülür:

"Hantili yaşlandığı zaman ve neredeyse tanrı olmak üzereyken‘Tanrı olmak’ Hititçe'de ‘ölmek’ manasına gelen ancak sadece krallar için kullanılan bir deyimdir. Zidanta, Hantili'nin oğlu Piseni'yi ve oğullarını öldürdü ve belli başlı adamlarını da öldürdü."Telipinu Fermanı §18

Böylece taht varisini öldürerek Hantili'nin ardından I. Zidanta tahta çıkmıştır.

 Kaynakça 
 Brandau, B. & Schickert, H. (2003) Hititler, Ankara: Arkadaş Yayınları.
  Bryce, T. (2005) Kingdom of the Hittites, 2nd Edition, Oxford; Oxford University Press.
  Klengel, H. (1999) Geschichte des hethitischen Reichs, Leiden: Brill.

 Notlar 

 Ayrıca bakınız 
 Hitit kralları listesi
 Hitit İmparatorluğu

 Dış bağlantılar 
  I. Hantili'nin hükümdarlığı

Kategori:MÖ 16. yüzyılda ölenler
Kategori:Hitit kralları
Kategori:Hattuşa
Kategori:MÖ 16. yüzyıl liderleri