Şenkaya

Şenkaya, Erzurum ilinin bir ilçesi ve bu ilçenin merkezidir.

 Tarihçe 

Şenkaya adı geç dönemde ortaya çıkmıştır. Nitekim Şenkaya ilçesi, 1946 yılında Kamhis, Kosor ve Bardız nahiyelerinin birleştirilmesiyle kurulmuştur. Şenkaya kasabası ise, Örtülü köyüne dayanır.

Bugünkü ilçe ve ilçe merkezi olan Şenkaya, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferini müteakip 16. yüzyılda Gürcülerden ele geçirmiştir.

Bugünkü Şenkaya kasabasının çekirdeğini oluşturan Ortuli köyü de erken dönem Osmanlı kayıtlarında yer almamıştır. 1835 yılında Çıldır Eyaleti’nin Penek sancağına bağlı olan köyde çoğunluğu Müslüman olmak üzere, Müslümanlar ve Katolikler yaşıyordu.Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 90, 105.  ISBN 978-9941-25-828-2 Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde köyün Müslüman nüfusu Türk olarak kaydedilmiştir.

Ortuli, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum Vilayeti'nin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1935 gelen nüfus sayımında köyün adı "Örtülü" olarak kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti. Bu tarihte Örtülü köyünün nüfusu 1.225 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Örtülü köyünün de adı değiştirilip Şenkaya adıyla bu ilçenin merkezi haline getirdi.

Şenkaya ilçesi, 1950 genel nüfus sayımında, merkez nahiye, Bardız nahiyesi ve Kosor nahiyesi olmak üzere üç nahiyeden oluşuyordu. Merkez nahiyeye dokuz köy, Bardız nahiyesine 26 köy ve Kosor nahiyesine 25 köy bağlıydı. Şenkaya ilçesinin toplam nüfusu 28.353 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde yer alan  1.784 kişi Şenkaya kasabasında bulunuyordu.1950 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1954, s. 174. 1965 genel nüfus sayımında Şenkaya kasabasının nüfusu 2.416 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 1.301 kişi okuma yazma biliyordu. Nüfusu 36.128 kişiden oluşan Şenkaya ilçesinde ise, 11.173 kişi okuryazardı.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 261-262.

Şenkaya kasabası günümüzde Aşağı ve Yukarı mahallelerinden oluşur. Aşağı mahalle kasabanın batısını, Yukarı mahalle ise doğusunu oluşturmaktadır.

 Coğrafya 
Karadeniz Bölgesi ile Doğu Anadolu Bölgesi'nin kesiştiği noktadadır. Erzurum il merkezinin 185 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. Kuzeyinde Göle, doğusunda Sarıkamış, batısında Oltu ve kuzey batısında Olur ilçeleriyle komşudur. İlçenin belli başlı yükseklikleri; doğusunda Allahuekber Dağları, batısında Kırdağ, güneyinde Çember dağları ve kuzeyinde Ziyaret dağları bulunmaktadır. İlçe merkezi Soğanlı Dağları ve Allahuekber Dağları'nın eteklerinde yer alır. Ormanlık araziler ilçenin kuzey-kuzeydoğu bölümünde daha yoğun olarak görülmektedir. İlçe, oldukça geniş mera ve çayırlık alanlara sahiptir.

İlçenin yüzölçümü 1.381 km²’dir. Şenkaya ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.886 metredir.

 Nüfus 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
Şenkaya Belediyesi
Şenkaya Kaymakamlığı