Sivaslı

Sivaslı, Uşak ilinin bir ilçesidir.

 Tarihçe 
Neolitik Çağ ve Kalkolitik Çağ dönemlerinden itibaren yerleşimin izlerinin görüldüğü Sivaslı, MÖ 2500 yıllarına kadar Hitit hakimiyeti altındayken bu tarihte Luvi istilasına uğramıştır. Hitit Krallığı dağıldıktan sonra buraya, Ege göçleri sırasında boğazlardan gelen Frigyalılar yerleşmiştir. MÖ 7. yüzyılda bu bölge Frigyalılar ve Lidyalılar arasında paylaştırılmıştır. Daha sonra Pers, Makedon Krallığı ve Bergama Krallığı egemenliğinde kalan yerleşim MÖ 2. yüzyılda Roma hakimiyetine geçmiştir. İlçedeki en eski yerleşim alanı antik Sebaste kentidir. MS 20 yıllarında İmparator Augustus tarafından kurulmuş ve daha sonraki dönemde bir piskoposluk merkezi olmuştur. İlçedeki diğer bir antik yerleşim alanı Hacım Köyü sınırlarında bulunan Alaudda'dır. Bu antik yerleşim Bizans döneminde şehir derecesine kadar yükselmiştir. Roma'nın bölünmesiyle yerleşiminde bulunduğu alan uzun süre Bizans hakimiyetinde kaldı. 1071 yılında gerçekleşen Malazgirt Muharebesi'ndan sonra bölge Bizans ile Türkler arasında sürekli el değiştirmiştir. Kesin olarak 1233 yılında Türk hakimiyetine yerleşim, Selçukluların dağılmasından sonraki beylikler döneminde Germiyanoğulları egemenliğinde kaldı. 1391 yılında Yıldırım Bayezid tarafından Osmanlı topraklarına katılsa da, 1402 yılında Ankara Muharebesi'nde Osmanlı'nın yenilmesiyle Timur tarafından yeniden Germiyanoğulları egemenliğine bırakılmıştır. Yerleşim, 1429 yılında kesin olarak Osmanlı topraklarına katılmıştır.

Sivaslı, Osmanlı dönemi tapu tahrir defterlerinde "Sivaslu Karyesi" olarak Kütahya sancağının Uşak kazasına bağlı bir köy olarak kaydedilmiştir. Kayıtlara göre köyde; II. Bayezid döneminde 37 nefer ve 34 hane, 1520'de 77 nefer ve 50 hane, 1570'te de 117 nefer ve 94 hane bulunmaktadır. 1676 tarihli Avârız defterine göre Selçikler ve Göçeler köyleriyle birlikte askeri nüfusun en fazla olduğu köydür.

1914 yılında Uşak'a bağlı bir nahiye olan Sivaslı, merkezde dahil 20 köyden oluşmaktaydı. Bu tarihte Sivaslı merkezde 1.560 kişi yaşamakta olup, tüm nahiye nüfusu 11.852 kişidir. Sivaslı, 15 Temmuz 1953'te Uşak'ın il olmasıyla birlikte ilçe olmuştur.

 Coğrafî yapısı 
küçükresim|upright=1.05|Sivaslı'daki bir park (Mart 2007)
Sivaslı, Ege Bölgesi'nin İç Batı Anadolu Bölümü'nde yer almaktadır. İlçenin yüzölçümü 473 km²dir. Uşak'ın güneydoğusunda ve Uşak-Denizli Devlet Karayolunun 35. kilometresinde, Bulkaz Dağları'nın eteklerinde kurulmuştur. İlçe yönetim sahasının kuzeybatısında Uşak merkez ilçesi, kuzeyinde Banaz, doğusunda Afyonkarahisar'ın Sandıklı ilçesi, güneyinde Denizli'nin Çivril ilçesi ve güneybatısında ise Karahallı ilçeleri yer almaktadır.

İlçenin geriye kalan arazisi genellikle düz olup, yer yer engebelidir. İlçe dahilinde en yüksek rakım 1.654 m, en düşük rakım 720 m, ortalama rakım ise 1.187 metredir. Topraklarından Büyük Menderes nehrinin bir kolu olan Banaz Çayı geçmektedir. Banaz'dan doğan Banaz Çayı ilçeye Ketenlik köyünde girmekte olup, Yeni Erice ve Azizler köyünü takiben Budaklar köyü altında ilçeyi terk eder. Sivaslı, 2. sınıf deprem bölgesinde bulunmaktadır.

Sivaslı ilçesinde belli başlı yükseklikler; Uşak'ı İç Anadolu'dan ayıran ve Bulkaz Dağları'nın devamı niteliğindeki güney ve kuzey istikametinde uzanan Sazak Tepesi (1.654 m) Sürtep Tepe (1.650 m), Erice Tepe (1.579 m) ve Cılbak Tepe (1.154 m) yer almaktadır. Bölgedeki dağların tamamına yakını bozuk baltalık ve ormanlıktır. Sürtep Tepe ve Sazak Tepe'den Afyonkarahisar ilinin Hocalar ilçesine geçiş yapılabilmektedir.

İlçe genelinde Pınarbaşı, Budaklar, Hacim, Kökez, Samatlar, Salmanlar, Ağaçbeyli köyleri ile Selçikler, Tatar ve Yayalar beldeleri kısmen ovalıktır.

Sivaslı'da, büyük çapta doğal ya da yapay bir göl bulunmamaktadır. Eldeniz, Hanoğlu, Cinoğlu, Ketenlik, Kökez gibi köylerde küçük çaplı hayvan sulama göletleri vardır. İlçenin Uşak yönünden girişindeki Uzunoluk mevkiinde Uzunoluk Göleti ve Evrenli Doğal Parkı içinde Evrenli Göleti vardır. Yayalar köyü ve Erice köyü sınırları içinde sulama göletleri bulunmaktadır.

 Bitki örtüsü 
Bitki örtüsünü bozkırlar ve çalılıklar teşkil eder. Dağlarda ise orman alanları geniş yer tutar. Ormanlarda en çok çam, ardıç ve meşe ağaçları bulunmaktadır.

 İklim 
İlçede Uşak yöresine hakim olan Akdeniz - Karasal geçiş iklimi hüküm sürer. Yıllık ortalama sıcaklık 12,5 derece; yıllık yağış ortalaması ise 540 mm'dir.

 Nüfus 

 Ekonomi 
İlçenin geçim kaynakları tarım, hayvancılık ve hizmet sektörüdür. İlçe ekonomisinde 1960'lı yıllardan sonra Avrupa'ya işçi olarak giden kişilerin getirileri de önemli yer tutmaktadır. Sivaslı kasabasında temel geçim kaynaklarından biri de hizmet sektörüdür. İlçe merkezi olmasından dolayı ticaret ile pazarlama sektöründe çalışanların büyük çoğunluğu hizmet sektöründen geçimini sağlamaktadır. Bunların dışında ilçede; dokumacılık, halı-kilim, testi-bardak ve mermer ocakları gibi işletmeler de mevcuttur. Sivaslı'nın çileği çok meşhurdur. Her yıl haziran ayının başında "Çilek Festivali" düzenlenmektedir.

Tarım
Sivaslı'daki tarım arazilerinin 23.680 hektar alanı kuru, 2.317 hektarı sulu tarım alanıdır (2006 yılı verileri). İlçedeki başlıca bitkisel üretim hububat (buğday, arpa, yulaf vb.), bakliyat (nohut, kuru fasulye, mercimek), şeker pancarı, tütün, haşhaş ve ayçiçeğidir. İlçedeki sebze yetiştiriciliği olarak başlıca sebzeler, domates (1.200 dekar), biber (1.370 dekar), taze fasulye (1.500 dekar), salatalık (1.500 dekar) üretimi yapılmaktadır. Meyvecilik olarak başta çilek (2.100 dekar) olmak üzere, elma (65.950 ağaç), vişne (11.360 ağaç), kiraz (10.250 ağaç), ceviz (2.350 ağaç), armut (13.960 ağaç) ve üzüm yetiştiriciliği (6.955 dekar) yapılmaktadır.

 Hayvancılık 
İlçede hayvancılık gelişmiştir. Koyun, kıl keçisi ve sığır en çok beslenen hayvanlardır. Son yıllarda kümes hayvancılığı ve arıcılık da yapılmaktadır. Sivaslı'da, büyükbaş hayvancılık daha çok ahır hayvancılığı seklinde yapılmaktadır. Sığırlar ağırlıklı olarak süt üretimi için yetiştirilmektedir. İlçe merkezinde süt üretimi için kurulmuş süt birliği de bulunmaktadır.

 Mesire yerleri 

 Evrenli Mesire Yeri 
Sivaslı ilçesinin 1 km doğusunda Bulkaz Dağı'nın eteklerinde bol sulu ve ağaçlıklı bir yerdir. Her sene burada çilek festivali olur.

 Tarihi ve arkeolojik yerler 
Payamalanı ve Selçikler beldesindeki Sebaste Harabeleri ilçenin tarihi zenginlikleri arasındadır.

 Payamalanı 
Sivaslı ilçesine 8 km uzaklıkta olup klasik devir yerleşim alanıdır. Dört tepe üzerine kurulmuş olan şehrin büyük bir mezarlığı ve iki kilisesi vardır.

 Eğitim 
İlçe merkezinde 3 adet ilkokul (Cumhuriyet İlkokulu, Atatürk İlkokulu, Muammer Yazgan İlkokulu) 3 adet ortaokul (Cumhuriyet Ortaokulu, İmam Hatip Ortaokulu, 31 Ağustos Ortaokulu), 3 adet lise (Dursun Yalım Fen Lisesi, Sivaslı İmam Hatip Lisesi, Sivaslı Anadolu Lisesi), 1 adet Halk Eğitim Merkezi  bulunmaktadır.

 Sağlık 
İlçede Sivaslı Devlet Hastanesi, Sivaslı Toplum Sağlığı Merkezi ve Sivaslı Aile Sağlığı Merkezi gibi sağlık kuruluşları bulunmaktadır. İlçe sınırlarında Selçikler Aile Sağlığı Merkezi  ile belde ve köylerinde de 12 adet Sağlık Evi bulunmaktadır.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 T.C. Sivaslı Kaymakamlığı 
 Sivaslı Belediyesi