Ferizli

Ferizli, Sakarya'nın 16 ilçesinden biridir. Adını, yörede yaşamış Feriz veya Feyzi ağadan alır. Osmanlı zamanında Firuzlu olarak kullanılan isim, zamanla günümüzdeki şeklini almıştır. 1400-1406 yılları dolayında Timur zulmünden kaçan Sivaslı Ermenilerin iskanıyla Feriz veya Feyzi Ağa Çiftliği olarak kurulduğu kaydedilir. Çiftlik arazisi doğuda Damlık, güneybatıda Elmalık köylerine dek yayılmıştı. Adapazarı (Donigaşen) kasabasıda aynı ağanın koruması altında Ermeni muhacirlerce kurulmuştu.Adapazarlı Papaz Krikor Vekayinamesi (Püzantion dergisi, 31 Ocak 1912).XV. Yüzyıldan 1915’e Günümüz Türkiye’sinde Ermenilerin Ticari-Ekonomik Faaliyeti Toplu belgeler, derleyen: Khaçadur Dadayan, «Gasprint» Yayıncılık, Yerevan, 2012"Donigaşen'' ya da "Adapazarı", Elif Yalaz, 25 Nisan 2020

 Coğrafya 
Ferizli ilçesi Adapazarı Ovası'nın (Akova) kuzeyinde, Kocaeli Platosu'nun doğusunda ve Batı Karadeniz dağ uzantılarının batısında bulunur. Arazi yapısı genel olarak kuzeye doğru düşük rakımlı tepelerden ve ovalardan oluşmaktadır. İlçe merkezi Sakarya Nehri ile Göksu'nun (Çark Suyu) çatağında bulunur. İlçe merkezi, Adapazarı'na yaklaşık olarak 25 km mesafededir. 650 nolu Karadeniz - Akdeniz devlet yolu üzerindedir.

İlçe sınırları içindeki en büyük göl, Gölkent kasabasının kıyısında bulunduğu, bir kısmı Karasu sınırlarında kalan Akgöl'dür.

İlçenin yüzölçümü 173 km²dir. Ferizli ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 42 metredir.

 İklim ve bitki örtüsü  
Ferizli, Karadeniz iklimi etki alanındadır. Doğal birki örtüsünü kışın yaprağını döken nemcil türler oluşturur. Kayın, gürgen, meşe, çevre ormanlarda yoğun olarak bulunur. Yer yer saf meşe koruluklarına rastlanır. Kireçtaşları üzerinde maki (Psödomaki) türleri görülür.

 Tarih 
Sakarya Nehri kenarında, verimli ovalarda bulunması nedeniyle Ferizli'de yerleşme MÖ 600'lü yıllara kadar inmektedir. MÖ 13. yüzyıllarda bölgenin adı Bebrika olarak anılan bölge, MÖ 9. yüzyılda Bitinya topraklarına katılır. MÖ 6. yüzyılda Lidya hakimiyeti, yerini Makedon hakimiyetine bırakır. MÖ 3. yüzyılda başlayan Bitinya idaresi MÖ 1. yüzyılda Roma İmparatorluğu işgaliyle son buldu.

1072 yılında Artuk Bey Bizanslıları yenmesiyle yöre Türk hakimiyetine girer. Yeniden Bizansa geçen bölge 1097 yılında Haçlıların, sonra sırasıyla Danişmentlilerin, Anadolu Selçuklularının, İznik İmparatorluğunun denetimine geçti. 1324 yılında Osman Beyin komutanlarından Konur Alp ve Akça Koca Bey tarafından fethedilerek Osmanlı hakimiyeti başlatıldı.

Cumhuriyet öncesine kadar Ferizli'de Ermeniler ikamet etmekteydi. Hâlen Ermeni evleri kalıntıları mevcuttur. Cumhuriyet kurulduktan sonra Balkanlardan gelen göçmenler yöreye yerleştirilerek 130 haneli Ferizli köyü oluşturuldu. 1965 yılına gelindiğinde 140 haneye ulaşan Ferizli, Karasu çevresinden göç almaya başlamıştır. 1970 yıllardan sonra Doğu Karadeniz'den göç almaya başlamıştır. 1973 yılında nüfusu 2000'i aşmasıyla Belediye teşkilatı kurulmuştur. Ferizli köy iken Adapazarı merkeze bağlı kasaba hâline gelmiştir. 1990'da nüfusu 5.000'i aşan belde 3644 sayılı kanun ile ilçe merkezi hâline getirilmiştir.

6 Mart 2000 gün ve 23985 sayılı R.G. yayımlanan 593 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile sonradan Sakarya Büyükşehir Belediyesi adını alan Adapazarı Büyükşehir Belediyesine dahil edilmiştir. Böylece Ferizli metropol belediye hâline gelmiştir.

 Ekonomi 
İlçenin gelir kaynağı genel olarak tarıma dayanır. Fındık, mısır, şeker pancarı, buğday, meyve ve sebze, başlıca tarım ürünleridir. Kavak yetiştiriciliği de yapılır. Hayvancılık açısından da önemli bir yere sahiptir. Genelde büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yapılmaktadır.

Daha çok çimento ham maddesi olarak kullanılan demir madeni; Türkiye'nin önemli 2. yatağıdır. Ferizli ilçesinin doğal kaynakları arasında siyah mermer de vardır. Fakat küçük işletmeler hâlindedir. Ayrıca Sakarya Nehri'nden kum da çıkarılır.

Öteden beri yol üstünde önemli bir ticaret merkezi olan Ferizli; son yıllarda hayvan pazarının kapanması ve köy otobüslerinin şehre sokulmaması nedeniyle yol üstünde olma özelliğini fiilen yitirmiş ve ticarette nisbi bir gerileme olmuştur.

1980'li yıllardan sonra eğitim hızla gelişmiştir.

Ayrıca Sakarya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu  ilçe sınırlarında yer alır.

 Eğitim 
İlçede yedi ilkokul, sekiz ortaokul, dört lise ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'ne ait meslek yüksekokulu bulunmaktadır.

 Nüfus 
1989 yılında Todor Jivkov'un Bulgaristan Türklerine baskıları sonucu Türkiye'ye göç etmek zorunda kaldılar. Gelen yaklaşık 320.000 Türkten bir kısmı Ferizli'de devlet eliyle yapılan konutlara yerleştirildi. 1999 Marmara depremi sonrası yeni konutların zemini sağlam alanlara yapılması kararı alındı. Seçilen yerlerden biri de Ferizli oldu ve Ferizli'de yapılan deprem konutlarıyla önemli miktarda nüfus artışı oldu.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Ferizli Kaymakamlığı