Perspektif

Perspektif ya da görünge, nesnelerin görünümünü 3 boyutlu olarak düz bir yüzeyde 2 boyuta indirgeyerek göstermeye yarayan bir iz düşüm tekniğidir. Yani, teknik bir çizimdir. Perspektif çizimde, nesnenin gözlemciye göre olan pozisyonunun ve uzaklığının etkileri esas alınarak çizim yapılır. Söz konusu çizimler gözlemcide, biçim ve orantı bakımından, renklerden bağımsız olarak, 3 boyutlu bir gerçeklik izlenimi oluşturur.

Başka bir anlatım ile Perspektif ; Bakış noktası yüksekliği ile 2 boyutlu çizim yüzeyi üzerine çizgisel bir metot ile kurulur, Ufuk çizgisi objenin arka planında yatay ilerler. Ufuk çizgisi daima göz hizasında karşıda yatay durur. Ufuk çizgisinin üzerinde belirlenen kaçış noktalarının çizilecek obje ile doğrusal çizgiler ile ilişkilendirilerek 3. boyuta kaldırılmış halinin gösterimidir.

Persvektif türleri

Tek kaçışlı Perspektif : Ufuk çizgisi üzerinde tek bir kaçış noktasında toplanan yardımcı çizgiler ile oluşturulur. Objeden çıkan yardımcı çizgilerin ufuk çizgisinde tek noktaya saplanması ile objenin perspektifi ortaya çıkar.

2 Kaçışlı Perspektif: :2 kaçış noktasına sahip perspektif Ufuk çizgisi üzerinde ayrı iki kaçış nokrasının olduğu perspektif çeşididir.

3 Kaçışlı Perspektif : 3 kaçış noktasına sahiptir. Ufuk çizgisin de objenin sağına ve soluna birer tane kaçış noktası konulur. 3. kaçış noktası ufuk çizgisinin ya altında ya da üzerinde bir noktaya işaretlenerek oluşturulan perspektif türüdür. daha çok şehir planlarında ve devasal binaların çiziminde kullanılır.

Dimetrik Perspektif : Ölçülü ve ölçekli obje çizmeye yarar. Bir paralel çizgi üzerinde cetvel açılarına uyarak oluşturulan objenin ölçekli çizildiği, ölçülü perspektif türüdür. 

kaçış noktaları birbirine kesişmezler bu sebeple kaçış noktası yoktur. Amacı ölçekli üç boyutlu bir görsel oluşturmaktır.

Perspektif çizimde dikkat edilmesi gerekenler:

 Uzaysal gerçeklik
 Gözlemci
 Düz bir yüzey
 Dönüşüm stili (bu seçim sembolizm, dışavurumculuk, kübizm vb. akımlar doğrultusunda yapılabilir)

Bu dönüşüm stili, perspektif, çok ve çeşitli olacağına göre, bunları şu şekilde ayırt edebiliriz:

 Uzaysal perspektif: Cinsi yani ırkidir 3 boyutlu bir alanı sadece iki boyutlu bir yüzey üzerinde resmetmeyi amaçlayan çizim tekniğidir.
 Çizgisel perspektif: Nesnelerin boyutlarını ve şeklini aynen bulundukları uzaklığa göre göstermeyi amaçlar.

O halde bir nesnenin perspektif görünümünü çizmek için birçok yöntem vardır. Belirli bir tekniği izleyerek yapılan perspektif çizimi kolaylaştırmak içinse, Orta Çağ'dan beri var olan taslak aletlerine "perspektograf" denir. Buna rağmen, fotoğraf tekniğinin icadı perspektifin çizim tekniği olarak kullanılması açısından pek bir şey değiştirmez. Çünkü burada mevzu doğayı taklit etmek değildir. Bu grafiksel ifade tekniği için birçok yöntem bir arada bulunur. Bunlar:

 Kaçış çizgili perspektif 
 Kaçış noktalı perspektif 
 Ters perspektif 
 Paralel perspektif

Bazı çizimler aynı perspektif yöntemlerini sadece hayali dünyayı değil, gerçeküstü alanları göstermek için de kullanır.

 Perspektifte ufuk çizgisi (zemin çizgisi), ufuk düzlemi, görme noktası (esas nokta), karşıdan görünen çizgiler, kaçış noktaları, kaçan çizgiler gibi tanımlar yer alır.
 Çizgi perspektifi: Paralel çizgilerin sonsuzda birleşmesi yani küçülmesidir.
 Renk perspektifi: Işık değiştikçe ve cisimler bizden uzaklaştıkça renklerin değişim göstermesine denir.

 Ayrıca bakınız 
Perspektograf
 Kaynakça 

Kategori:Teknik resim
Kategori:Sanat terimleri