Cevat Çapan

Cevat Çapan (d. 18 Ocak 1933, Darıca), Türk akademisyen, şair, yazar ve çevirmen.

 Hayatı 
1933 yılında Kocaeli'nin Darıca ilçesinde doğdu. Darıca İlkokulu'ndan sonra 1945'te girdiği Robert Kolej’i 1953’te bitirdi. Cambridge Üniversitesi İngilizce edebiyat bölümünden 1956 yılında mezun oldu. Bir yıl  Londra’da BBC'nin Türkçe bölümünde çalıştı. 1960 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne asistan olarak girdi. Aynı üniversitede 1968'de doçent, 1975'te profesör oldu. 1980 yılında, o zaman adı "Güzel Sanatlar Akademisi" olan Mimar Sinan Üniversitesi'nin tiyatro bölümüne geçti. Değişik dönemlerde Boğaziçi, Anadolu, Marmara Üniversitelerinde ders verdi.

1981-1982 ders yılında Fulbright Programı ile gitttiği New York Üniversitesi'nde Amerikan şiiri ve tiyatrosu üzerine inceleme yaptı. İngiliz edebiyatı dersleri verdi. 1980'den 1996'ya kadar Mimar Sinan Üniversitesi Tiyatro Bölümü'nde çalıştı. 1996 yılında Yeditepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi'ne kurucu dekanlık yaparak İngiliz dili ve edebiyatı bölümünü kurdu. İngiliz edebiyatı, dünya tiyatrosu ve Shakespeare üzerine dersler verdiği bu bölümden 2012`de emekli oldu.

İlk şiirini 1952 yılında Varlık dergisinde yayımladı. Dönem, Şiir Sanatı, Papirüs, Yeni Dergi, Yücel, Yeditepe, Seçilmiş Hikâyeler, Milliyet Sanat,  gibi dergilerde yayımladığı şiirleri ve çevirileriyle dikkat çekti. Şiirleri yurt dışında Fransa ve İngiltere'de yayımlandı.

1959'da Pazar Postası’nda tiyatro eleştirileri yazdı. Radyo ve televizyon programları hazırladı.

1980’lerde şiir çalışmalarına yeniden ağırlık veren Çapan, “Dön Güvercin Dön” (1985) adlı ilk şiir kitabıyla 1986 Necatigil Şiir Ödülü’nü aldı. İkinci şiir kitabı “Doğal Tarih” 1989'da, üçüncüsü “Sevda Yaratan” 1994'te, bu üç kitaptan seçilip Fransızcaya çevrilen şiirleri ise “L’hiver est fini” adıyla 1996'da Fransa'da, gene bu kitaplardan İngilizceye çevrilen şiirleri ise 2001'de “Where Are You Susie Petchek” adıyla İngiltere'de yayımlandı. Son yıllarda yazdığı şiirlerini “Ne Güzel Yolculuktu Aklımdan Çıkmaz” (2001), “Ara Sıcak” (2009), “Su Sesi” (2013) ve “Son Duraktan Bir Önce” (2017) kitaplarında bir araya getirdi. “Su Sesi” Ruth Christie'nin çevirisiyle Arc Publications tarafından “The Voice of Water” başlığıyla İngiltere'de yayımlandı (2017).

2017'de Erdal Öz Edebiyat Ödülü ile Sedat Simavi Edebiyat Ödülü’nü, 2018’de Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü ve Metin Altıok Şiir Ödülü’nü, 2021’de Yunus Nadi Şiir Ödülü’nü aldı.

İngiliz, İrlanda, Amerikan, İtalyan ve Yunan edebiyatından Türkçe`ye çeviriler yaptı. Çağdaş Yunan şiiri, İngiliz şiiri ve Amerikan şiiri antolojilerinin de aralarında olduğu birçok kitap yazdı ve çevirdi.

Uzun yıllar Cumhuriyet gazetesi'nin kitap ekinde "Şiir Atlası" başlıklı köşesinde şiir çevirileri yayımlandı.

Çeşitli televizyon dizilerinde ve sinema filmlerinde rol aldı.

 Eserleri 
 Eser  Yıl  Yayınevi  Tür  ISBN  Not Sağlık Yurdu  1962  De  Çeviri    Destansı Öykü  1965  Seferis / De  Çeviri    Şiirler  1966  Uğrak  Çeviri    İrlanda Tiyatrosunda Gerçekçilik  1966  İstanbul ÜniversitesiEdebiyat Fakültesi Yayınları  İnceleme    Çin'den Peru'ya (Dünya Şiirinden Çeviriler)  1966  Çan  Çeviri    Hiroşima Sevgilim  1966  Uğrak  Çeviri   Marguerite Duras senaryo çevirisi Sanatın Gerekliliği  1968  De  Çeviri    Çağdaş Gerçekçiliğin Anlamı  1969  Payel  Çeviri    Şeytanlar  1971  Yankı  Çeviri    Savaş ve Barış  1971  Yankı  Çeviri    Üç Kırmızı Güvercin  1971  Altın  Efsane    Değişen Tiyatro  1972  İstanbul ÜniversitesiEdebiyat Fakültesi Yayınları  İnceleme    Yaşama Uğraşı  1973  E  Çeviri    Umarsız Penelope  1974  E  Çeviri    John Whiting: Çağdaş Bir Oyun Yazarı  1975  Yankı  Eleştiri    Yedinci Adam  1978  Cem  Çeviri    Kökler  1980  KB  Çeviri    Yürüyüş Türküsü  1980  KB  Çeviri    Çağdaş Yunan Şiiri Antolojisi  1982  Adam  Antoloji    Modern Sanatın Öyküsü  1982  Remzi  Çeviri    Kavafisten Kırk Şiir  1982  Adam  Çeviri    Alışkanlıklar da Değişir  1984  De  Çeviri    Dön Güvercin Dön  1985  Adam  Şiir    Kırmızı Güller  1985  Kuzey  Çeviri   Seán O'Casey oyun çevirisi Çağdaş İngiliz Şiir Antolojisi  1988  Adam  Antoloji    Çağdaş Amerikan Şiiri Antolojisi  1988  Adam  Antoloji    Çağdaş Dünya Şiiri Antolojisi  1988  Adam  Antoloji    Doğal Tarih  1989  Adam  Şiir    Sarı Sabır Çiçeklerinden Bir Ders  1990  Adam  Çeviri    Şiirler  1991  İyi Şeyler  Çeviri    Her Şey Ayartabilir Beni  1991  İyi Şeyler  Çeviri    Haiku'lar  1991  İyi Şeyler  Çeviri    Vedalaşmaların İlmini Yaptım Ben  1992  İyi Şeyler  Çeviri    Seçme Şiirler: Yorgo Seferis  1992  Yön  Çeviri   Yorgos Seferis çevirisi Dünya Yazınından Seçilmiş Aşk Şiirleri  1993  Adam  Antoloji    Soyağacı  1993  İyi Şeyler  Çeviri    Sessiz Geceler  1993  İyi Şeyler  Çeviri    Ateş Karalamaları  1994  İyi Şeyler  Çeviri    Kaptanın Şiir Defteri  1994  Mefisto  Antoloji    Şiir Atlası 1  1994  Yapı Kredi  Antoloji    Sevda Yaratan  1994  Adam  Şiir    Şiir Atlası 2  1995  Yapı Kredi  Antoloji    Çorak Ülke  1995  İyi Şeyler  Çeviri    Çılgın Nar Ağacı  1995  Adam  Çeviri  ISBN 9789754182781 Odisseus Elitis çevirisi Profil  1995  Yapı Kredi  Çeviri    Şiir Atlası 3  1996  Yapı Kredi Antoloji    Yedinci Ağıt & Okumak  1996  Metis Yayınları  Çeviri  ISBN 9789753421188 Emmanuel Hocquard çevirisi Marksizm ve Şiir  1996  Uğrak  Çeviri  ISBN 9789754184037 George Thompson çevirisi Düğüne  1996  Metis  Çeviri  ISBN 9789753421331 John Berger çevirisi Soğuk Bir Bahar  1997  İmge  Çeviri  ISBN 9786059908634 Elizabeth Bishop çevirisi Seçilmiş Oyunlar 2: Wesker Üçlemesi  1998  Adam  Çeviri  ISBN 9789754184617 Arnold Wesker çevirisi Bir Gün Sana Gene Yollarda RastlasamBirlikte Kır Kahvelerine Gitsek  1998  Adam  Şiir  ISBN 978-9754184624 Dünya Küçük  1998  Adam  Çeviri  ISBN 9789754185478 David Lodge çevirisi Fotokopiler  1999  Metis  Çeviri  ISBN 9789753422536 John Berger çevirisi Denize Övgü  1999  İyi Şeyler  Çeviri    Şiir Atlası 4  1999  Kavram  Antoloji  ISBN 9789753661522 Şiir Atlası 5  2000  Kavram  Antoloji  ISBN 9789753661621 Şiir Atlası 6  2000  Kavram  Antoloji  ISBN 9789753661638 Şiir Atlası 7  2000  Kavram  Antoloji  ISBN 9789753661676 Seçme Şiirler  2000  Adam  Şiir  ISBN 9789754184624 Seçme Şiirler  2000  Yön  Çeviri    Ne Güzel Yolculuktu Aklımdan Çıkmaz  2001  Adam  Şiir  ISBN 9789754186901 Sen Aydınlatırsın Geceyi  2002  Adam  Çeviri  ISBN 9789754187403 William Shakespeare çevirisi Sonsuz Gül  2002  İletişim  Çeviri  ISBN 9789754709582 Jorge Luis Borges çevirisi. Diğer çevirmen: Ayşe Nihal Akbulut Yüreğim Rüzgârlarla Özgür  2002  Adam  Çeviri  ISBN 9789754187243 Pablo Neruda çevirisi Görülmemiş Bir Çiçek Açma  2002  Adam  Çeviri  ISBN 9789754187304 Yannis Riços çevirisi Deniz Ürperiyor Uzakta  2003  Adam  Şiir  ISBN 9789754187816 Sonu Gelmez Öpüşler  2003  Adam  Çeviri  ISBN 9789754187885 Charles-Ferdinand Ramuz çevirisi Öyle Derin ki Gözlerin  2003  Adam  Çeviri  ISBN 9789754187229 Louis Aragon çevirisi Denizkızı Hastanede  2003  Metis  Çeviri  ISBN 9789753422277 Nuala Ni Dhomhnaill çevirisi. Diğer çevirmenler:Güven Turan, İskender Savaşır, Nihal Akbulut, Mahir Öztaş Bir Başka Deniz Bulamazsın  2003  Adam  Çeviri  ISBN 9789754187878 Konstantinos Kavafis çevirisi Adım Hiç Unutulmayacak  2003  Adam  Çeviri  ISBN 9789754187670 Sapfo çevirisi Düşsel ve Gerçek  2004  Dünya Aktüel  Çeviri  ISBN 9789753042581 Şiir. Fernando Pessoa çevirisi İşgaller  2005  Mitos Boyut  Çeviri  ISBN 9789758648986 Trevor Griffiths çevirisi Buluştuğumuz Yer Burası  2006  Metis  Çeviri  ISBN 9789753425902 John Berger çevirisi. Diğer çevirmenler:Müge Gürsoy Sökmen ve Gönül Sipahi Çapan Bana Düşlerini Anlat  2007  Yapı Kredi  Şiir  ISBN 9789750811692 Şiirin O İnce Küllerini Toplayanlar  2007  Yapı Kredi  Çeviri  ISBN 9789750812484 Lawrence Ferlinghetti çevirisi Seçilmiş Oyunlar: Yürüyüş Türküsü, Şeytanlar, Hayır Neden  2007  Adam  Çeviri    Anna Karenina  2007  Mitos Boyut  Çeviri  ISBN 9789978047163 Lev Tolstoy roman çevirisi Bir Mayıs Günü Bırakıp Gittin Beni  2008  Can  Çeviri  ISBN 9789750709104 Şiir. Yannis Riços çevirisi Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen  2008  Can  Çeviri  ISBN 9789750746918 Sapfo çevirisi Dünyayı Taşıyor Omuzların  2008  Yapı Kredi  Çeviri  ISBN 9789750814822 Şiir. Carlos Drummond De Andrade çevirisi Şiir Çevir Denize At  2008  Cumhuriyet  Antoloji  ISBN 9789944150521 Ara Sıcak  2009  Yapı Kredi  Şiir  ISBN 9789750816802 Yürekteki Ok: Dünya Edebiyatından En Güzel Aşk Şiirleri  2009  Sözcükler  Antoloji  ISBN 9786059245067 Kıyıdaki Adam  2009  Yapı Kredi  Çeviri  ISBN 9789750815331 John Berger çevirisi Uzaklıklar, Eski Denizler  2009  Can  Çeviri  ISBN 9789750710926 Fernando Pessoa şiir çevirisi Kavafis'ten Yüz Şiir  2010  Helikopter  Çeviri  ISBN 9786054209286 Konstantinos Kavafis çevirisi Bilmezsiniz Aşk Nedir  2011  Can  Çeviri  ISBN 9789750713910 Raymond Carver şiir çevirisi  Her Şey Ayartabilir Beni  2011  Helikopter  Çeviri  ISBN 9786054209279 William Butler Yeats şiir çevirisi Vedalaşmaların İlmini Yaptım Ben  2012  Kanguru  Çeviri  ISBN 9786054209439 Osip Mandelştam şiir çevirisi Batık Liman ve Başka Şiirler  2013  Can  Çeviri  ISBN 9789750716027 Giuseppe Ungaretti şiir çevirisi Su Sesi  2013  Yapı Kredi  Şiir  ISBN 9789750826245 Duman  2016  Yapı Kredi  Çeviri  ISBN 9789750836879 John Berger çevirisi Gökyüzü Mavi Siyah  2016  Ayrıntı  Çeviri  ISBN 9786053141426 John Berger çevirisi Gizemli Bir Maske  2016  Kolektif  Çeviri ISBN 9786055029586 Fernando Pessoa çevirisi Son Duraktan Bir Önce  2017  Yapı Kredi  Şiir  ISBN 9789750840579 Hayvanlara Niçin Bakarız?  2017  Deli Dolu  Çeviri  ISBN 9786052349007 John Berger çevirisi Hapış ile Kapış Havana'da  2018  Hep Kitap  Roman  ISBN 9786051922430 Çocuklara yönelik Bir Başka Coğrafyadan  2020  Yapı Kredi  Şiir  ISBN 9789750846816Geceleyin Bir Tren2024SözcüklerŞiirISBN
9786054209767

 Rol aldığı dizi ve filmler 
 Ölümünün 400. Yılında Mimar Sinan (1988)
 Gölge Oyunu (film) (1992)
 Süper Baba (dizi) (1993)
 Eşkıya (film) (1996)
 Kurtuluş (dizi) (1996)
 Cumhuriyet (film) (1998)
 Av Mevsimi (2010)

 Ödülleri 
 1986 - Necatigil Şiir Ödülü, Dön Güvercin Dön ile
 2008 - Altın Portakal Şiir Ödülü, Bana Düşlerini Anlat
 2009 - TÜYAP 28. İstanbul Kitap Fuarı'nda onur yazarı.
 2015 - Mersin Kenti Edebiyat Ödülü
 2016 - Afife Tiyatro Ödülleri Onur Ödülü
 2017 - Erdal Öz Edebiyat Ödülü, Seçkin şairliği ve çevirileriyle şiirimizin dünyaya açılmasına sağladığı katkıları, edebiyatımızın yeni kuşaklarının yetişmesinde harcadığı uzun yıllara yayılan emekleri ve yayıncılığımızın niteliğinin yükselmesindeki çalışmaları nedeniyle
 2017 - Sedat Simavi Edebiyat Ödülü, Son Duraktan Bir Önce adlı şiir kitabı ileSedat Simavi Ödülleri sahiplerini buldu  , Erişim tarihi: 14 Aralık 2017
 2018 - Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü, Son Duraktan Bir Önce şiir kitabı ile 
2018 - Metin Altıok Şiir Ödülü, Son Duraktan Bir Önce isimli eseriyle
 2021 - Yunus Nadi Şiir Ödülü, Bir Başka Coğrafyadan adlı şiir kitabıyla
 2025 - Çukurova Ödülü, farklı ekin-sanat alanlarındaki ürünleri ve katkıları nedeniyle.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Eserlerinden Örnekler 
 TimeOut: Istanbul makalesi, 2009


Kategori:1933 doğumlular
Kategori:Türk edebiyat akademisyenleri
Kategori:Cambridge Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Necatigil Şiir Ödülü sahipleri
Kategori:Robert Lisesinde öğrenim görenler
Kategori:Kocaeli ili doğumlular
Kategori:Yeditepe Üniversitesi dekanları
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:20. yüzyıl Türk şairleri
Kategori:21. yüzyıl Türk şairleri
Kategori:Erdal Öz Edebiyat Ödülü sahipleri
Kategori:İstanbul Üniversitesi öğretim üyeleri
Kategori:Anadolu Üniversitesi öğretim üyeleri
Kategori:Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyeleri
Kategori:Yunus Nadi Ödülü sahipleri
Kategori:Sedat Simavi Ödülü sahipleri
Kategori:Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü sahipleri
Kategori:Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi öğretim üyeleri
Kategori:Metin Altıok Şiir Ödülü sahipleri
Kategori:20. yüzyıl Türk çevirmenleri
Kategori:21. yüzyıl Türk çevirmenleri