Apollo Projesi

Apollo Projesi, NASA tarafından gerçekleştirilmiş olan bir insanlı Ay yolculuğu projesidir. Apollo Projesi, Gemini Projesi'nden sonra gerçekleştirilmiştir. Uzay Yarışı ve Soğuk Savaş, Apollo Projesi aşamasına gelinmesinde etkili olmuştur. Proje, Apollo uzay araçları ve Saturn V ile 1961 ile 1975 yılları arasına uygulanmıştır. Apollo Projesi, adını Yunan tanrısı Apollon'dan almıştır.

Apollo uzay gemileri 3 kişilik bir kabin, bir füze ve özitmeli bir kapsülden oluşuyordu. Füze, fırlatma ve manevra amaçlı; kapsül, uzay gemisi ile Ay yüzeyi arasındaki ilişkiyi sağlayabilme amaçlıydı. (Önce uzay gemisi fırlatılarak Ay yörüngesine yerleştirilir, sonra 3 astronottan ikisi kapsüle geçerek Ay yüzeyine bu kapsülün geri itmeli fren sistemi sayesinde Ay'a iner. Görevleri bitince de yörüngede bekleyen uzay gemisine geri dönerler.)
küçükresim|upright=0.91|sol|Apollo 6 fırlatma halkasından ayrılıyor
küçükresim|upright=0.91|sağ|Apollo 11'in kalkışı
NASA, Ay'a insanlı gemi göndermeden önce insansız Orbiter, Ranger ve Surveyor araçlarını gönderdi. Bunlar yardımı ile Ay'ın yüzeyinde Apollo'nun inişi için uygun yer arandı.

Ay yüzeyine inmeden önce Apollo Projesi'nde görev alanların insan yaşamına gelecek zararı en aza indirgemek amacıyla planladığı bir dizi uçuş sırasında 4 ayrı plan düşünülmüştü:

Doğrudan Yükseliş: Bu plana göre uzay gemisi doğrudan Ay'a fırlatılacaktı ve tüm uzay aracının yapacağı tek iş Ay'a önce inip sonra kalkmak olacaktı. Bu işlem için dönemin en güçlü roketi Nova roketinden daha güçlü bir rokete gereksinim vardı.

Dünya Yörüngesinde Buluşma: Bu plan; biri uzay gemisini, öteki de yakıtı barındıran iki Saturn V roketinin fırlatma işlemini gerektiriyordu. Uzay gemisi Dünya yörüngesine yerleşecek ve yeterli yakıtla doldurularak Ay'a gidip gelecekti. Yeniden tüm uzay aracı Ay yüzeyine oturacaktı.

Ay Yüzeyinde Buluşma: Bu plan ise, biri itici yakıtı taşıyan ve Ay'a iniş yapacak olan insansız araç ile onu bir süre sonra izleyecek olan insanlı iki uzay gemisinden oluşuyordu. İtici yakıt, insanlı araç Dünya'ya dönmeden insansız araçtan insanlı araca aktarılacaktı.

Ay Yörüngesinde Buluşma: Bu plan seçilen plan olmuştur. Plana göre uzay aracı Komuta Modülü, Hizmet Modülü ve Ay Örümceği'nden oluşuyordu. Komuta Modülü ve Hizmet Modülü üç astronotun 5 günlük Ay yolculuğu için gerekli yaşamsal sistemleri ve araç atmosfere geri dönerken gerekecek olan ısı kalkanını barındırıyordu. Ay Örümceği, ana parçadan Ay yörüngesinde ayrılacak ve iki astronotu Ay yüzeyine iniş için taşıyacaktı. En sonda da Komuta Modülü ile Hizmet Modülü dönecekti. Atmosfere girerken Hizmet Modülü de terk edilecek ve böylelikle Dünya'ya geri dönen tek parça Komuta Modülü olacaktı.

Tüm planları birbiriyle karşılaştırdığımızda Ay Yörüngesinde Buluşma planı uzay aracının yalnızca ufak bir bölümünün Ay'a inişi nedeniyle geri dönüş yolculuğu için fırlatılması gereken kütleyi en aza indiriyordu. Geri fırlatılacak kütle, iniş motoru ve iniş vitesinin de Ay yüzeyinde bırakılmasıyla daha da aza indirgenmiştir.

Projenin uygulanışı boyunca elde edilen birçok başarıya karşın 2 büyük başarısızlık yaşandı. İlki Apollo 1'in fırlatılış provası sırasında 3 astronotun (Gus Grissom, Edward Higgins White ve Roger Chaffee) ölümü, ikincisi ise Apollo 13'ün patlama geçirmesiydi. Bu felaket proje mühendislerinin, uçuş denetçilerinin ve ekip üyelerinin çabaları sayesinde astronotlara bir şey olmadan atlatıldı.

İlk önemli adım 21 Aralık 1968'de fırlatılan Apollo 8'in Ay'ın yörüngesine oturtulması ve Ay çevresinde 10 kez dönmesiyle atıldı. 3 Mart 1969'da Apollo 9 ile Ay'a inmede kullanılacak Ay Örümceği denendi. Apollo'nun ana gövdesinden bir tünelle Ay Örümceği'ne geçilerek ilk kez araç dışına çıkmadan bir araçtan diğerine aktarma yapıldı.

Apollo Projesi'nin en büyük başarısını Apollo 11 gerçekleştirdi. 16 Temmuz 1969'da Cape Kennedy uzay üssünden fırlatılan Apollo 11'in içindeki astronotlardan Neil Armstrong ve Edwin Aldrin 20 Temmuz'da Eagle adlı Ay Örümceği'ne geçtiler ve 21 Temmuz'da sabahın erken saatlerinde Ay'a ayak bastılar. 14 Kasım 1969'da fırlatılan Apollo 12 ile 19 Kasım'da Ay'a 2. kez insan indirme başarısı sağlandı. Apollo 13 Ay yolundayken bir patlama geçirdi ve aracın büyük bölümü parçalandı. Astronotlar güçlükle Dünya'ya geri dönebildiler ve böylece bir felaket atlatılmış oldu. Apollo 15 astronotları uzay aracı ile birlikte götürülen Ay Taşıtı ile Ay yüzeyinde dolaşarak geniş ölçüde örnek topladılar. Apollo 16, yaklaşık 100 kg ağırlığında bir Ay taşı getirdi. Apollo 17 ise 1972 yılının aralığında son Ay seferini gerçekleştirdi.

 İnsanlı yolculuklar 
GörevFırlatma RoketiFırlatma AracıKomutanBaşpilotPilotKomuta-Hizmet Modülü AdıAy Örümceği AdıFırlatma TarihiFırlatma ZamanıGörevdeki SüresiApollo 1Saturn IBAS-204GrissomWhiteChaffee-Ay Örümceği yok21 Şubat 1967 (Planlanan Tarih)-- Fırlatılamadı. 27 Ocak 1967'de Gus Grissom, Edward White ve Roger Chaffee bir deneme sırasında fırlatma platformunda çıkan yangın sonucunda yaşamlarını yitirdiler.GörevFırlatma RoketiFırlatma AracıKomutanKomuta-Hizmet Modülü PilotuAy Örümceği PilotuKomuta Modülü AdıAy Örümceği AdıFırlatma TarihiFırlatma ZamanıGörevdeki SüresiApollo 7Saturn IBAS-205SchirraEiseleCunningham-Ay Örümceği yok11 Ekim 196815.02 GMT10gün 20sa09dk 03sn Apollo'nun ve Saturn IB'nin insanlı ilk uzay yolculuğu.Apollo 8Saturn VAS-503BormanLovellAnders-Ay Örümceği yok21 Aralık 196812.51 GMT06gün 03sa00dk 42sn Ay çevresinde insanlı ilk uçuş ve Saturn V'in insanlı ilk uzay yolculuğu.Apollo 9Saturn VAS-504McDivittScottSchweickartGumdropSpider3 Mart 196916.00 GMT10gün 01sa00dk 54sn Ay Örümceği'yle insanlı ilk uzay yolculuğu.Apollo 10Saturn VAS-505StaffordYoungCernanCharlie BrownSnoopy18 Mayıs 196916.49 GMT08gün 00sa03dk 23sn Ay Örümceği'yle Ay çevresinde ilk uzay yolculuğu.Apollo 11Saturn VAS-506ArmstrongCollinsAldrinColumbiaEagle16 Temmuz 196913.32 GMT08gün 03sa18dk 35sn Ay'a ilk kez ayak basılması. 20 Temmuz.Apollo 12 Saturn VAS-507ConradGordonBeanYankee ClipperIntrepid14 Kasım 196916.22 GMT10gün 04sa36dk 24snApollo 13 Saturn VAS-508LovellSwigertHaiseOdysseyAquarius11 Nisan 197019.13 GMT05gün 22sa54dk 41sn Oksijen tankının yolculuk sırasında patlamasıyla görev iptal edildi. İlk ve -2007 itibarıyla- tek yörüngeye girmeden insanlı Ay yolculuğu.Apollo 14Saturn VAS-509ShepardRoosaMitchellKitty HawkAntares31 Ocak 197121.03 GMT09gün 00sa01dk 58sn Merkür-Redstone 3'ün astronotu Alan Shepard'ın Ay'da ilk kez golf oynaması.Apollo 15Saturn VAS-510ScottWordenIrwinEndeavourFalcon26 Temmuz 197113.34 GMT12gün 07sa11dk 53sn İlk kez Ay Taşıtının kullanılması.Apollo 16Saturn VAS-511YoungMattinglyDukeCasperOrion16 Nisan 197217.54 GMT11gün 01sa51dk 05sn Ay'ın yüksek bölgelerine ilk kez iniş.Apollo 17 Saturn VAS-512CernanEvansSchmittAmericaChallenger7 Aralık 197205.33 GMT12gün 13sa51dk 59sn Apollo'nun son Ay yolculuğu, gece fırlatılan ilk uzay aracı.

 İptal edilen görevler 
Görev adıKomutanApollo Komuta-Hizmet Modülü PilotuAy Örümceği  PilotuGörev Tarihiİptal edilme tarihiApollo 18GordonBrandSchmittTemmuz 19722 Eylül 1970 Bütçe kesintisi Apollo 19HaisePogueCarrŞubat 19732 Eylül 1970 Bütçe kesintisiApollo 20ConradWeitzLousmaAralık 19744 Ocak 1970 Fırlatma roketi Skylab'ı fırlatmıştır.

 Galeri 

 Ayrıca bakınız 
 Apollo astronotları
 Apollo Uzay Aracı
 Ay'a aslında gidilmediği iddiası

 Kaynakça 

Dış bağlantılar
 Apollo Projesine ait NASA fotoğrafları 


Kategori:1960'larda Amerika Birleşik Devletleri
Kategori:1970'lerde Amerika Birleşik Devletleri
Kategori:Mühendislik projeleri
Kategori:Ay'ın keşfi
Kategori:İnsanlı uzay uçuş programları
Kategori:NASA programları
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri'nde uzay çalışmaları