Karayazı

Karayazı, Erzurum iline 120, Ağrı iline 100 km uzaklıktadır. Komşuları Karaçoban ve Tekman'a göre daha çok gelişme göstermektedir. İlçe merkezi bir düzlük üzerine kurulmuştur. Karayazı ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 2.287 metredir. Köyceğiz göleti mesire alanıdır. Yükselen Otel ve Restoran en önemli konaklama merkezidir. İlçe kırsal gelişim sağlamaktadır. Tarımda gelişmiştir.

 Coğrafi ve idari yapı 
Türkiye'nin 2.295 metre yükseklikte konumlanan bir yerleşim birimidir. İlçe güneyinde Karaçoban, Hınıs ve Malazgirt, doğusunda Eleşkirt, Tutak, batısında Tekman ve Köprüköy, kuzeyinde Horasan ilçeleri ile komşudur.

İlçenin yüzölçümü 1.953 km²'dir.

İlçe M.Ö. III ncü yüzyılda medeniyetin kurulduğu Aras nehri civarında Salyamaç, Yolgören ve Çelikli köylerinde bulunan tarihi kalıntılardan anlaşılmaktadır. İlçe Bayraktar köyü civarında kurulmuştur. Evvelden Bayraktar diye tanınan ilçe 1071 Malazgirt zaferinden sonra Anadolu ya ayak basan Selçuklu hükümdarı Alparslan'ın öncülerinden Bayraktar Han tarafından kurulduğu bilinmektedir. İlçenin adı buna nedenle Bayraktar olarak kalmıştır. Karayazı ilçesinde şu an mevcut  bir mahalle Bayraktar olarak devam etmektedir.

Osmanlı döneminde Bayraktar mahallesi Hınıs Sancağına bağlı olarak kalmıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra yörenin özelliği nedeni ile idari bütünlüğün sağlanması ve hizmetlerin genişlettirilmesi amacıyla T.B.M.M tarafından ilçe kurulmasına karar verilmiştir.

 İklim 
Aynı zamanda Türkiye'nin en soğuk yeridir. İlçe genelinde sert karasal iklim egemendir.

Kar en erken ekim ayı sonlarına doğru yağmaktadır. Mayıs ayı sonuna kadar devam eder. Kar örtüsünün ortalama kalınlığı 75 cm olmakla birlikte bu kalınlık İlçe dışında 150 cm'ye kadar çıkmaktadır.

İlçede yılın 90 günü açık, 200 günü yarı bulutlu/bulutlu, 75 günü ise kapalı geçmektedir.

Yoğun kar yağışı alan bölge, bu nedenle çok verimli meralara sahiptir.

Tarihçe
Karayazı eski ismi şimdiki mahalle olarak geçen Bayraktar'dır. 1938 yılına kadar Hınıs'a bağlı mahalle olarak kalmıştır. 1944 yılında Karayazı Belediyesi kurulmuştur.

 Tarih 
Daha önce Pasinler'e bağlı bir köy iken 1938 yılında ilçe olmuştur. İlçe merkezi şimdi Köprüköy ilçesine bağlı olan Çullu mahallesi iken daha sonra bugünkü yerine taşınmıştır.23.06.1937 tarih ve 3223 sayılı kanun ile ilçe olmuş, 08.02.1938 tarih ve 7862 sayılı kararname ile Pasinler ilçesinden 39, Hınıs'ın Söylemez nahiyesinden 27, Hınıs'ın Göksu nahiyesinden 24, Eleşkirt ilçesinden 5, Tutak ilçesinden 22,Malazgirt ilçesinden 8 adet köy bağlanmıştır. 
İlçenin önemli tarihi şahsiyetlerinden bazıları Dengbej Reso, Evdale Zeynike, Kolağası Kerem Bey'dir. Kereme Kolağasi ya da Kerem bege Zirki Yolgören mahallesindendir. Rus işgali döneminde aşireti ile birlikte Ruslara karşı savaşmış ve Rus ordusuna ağır kayıplar verdirmiştir. Cumhuriyetin kuruluşundan sonra Erzurum'daki Azadi kongresine katılmış, Şeyh Said isyanında lider kadro içerisinde yer alıp, aktif rol oynamıştır. İsyanın başarısızlığa uğraması ile İran'a geçmiş, burada İran rejimi ile bir çarpışmada öldürülmüştür. Bir diğer önemli şahsiyet Dengbej Reso'dur. Dengbej Reso, Kürtler arasında tanınan ve bilinen bir dengbejdir.

 Nüfus 

 Görülecek yerler 
 Cunni Mağarası
 Cunni Mağarası'nda Kayı Obasına ait bulgulara rastlanılmıştır.
 Karayazı'nın hemen arkasında bulunan Çakmak Dağı tam bir oksijen kaynağıdır. Soğuk Kaynak suları ile meşhur çakmak dağı; yayla havasıyla, doğal çiçekleri ve güzelliğiyle tam bir piknik alanıdır.
 Köyceğiz göleti
 Söylemez Baba kümbeti 
 Gola yaylası: Gölköy olarak bilinen yayla 2353 Göksu geçidi'nin alt kısmında bulunmaktadır.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Karayazı
 Kuzey Doğu Anadolu'da Kayalara Hakedilmiş Eski Türk İşaretleri