Zugdidi

Zugdidi (, Megrelce: ზუგიდ), Gürcistan’ın batısında, tarihsel Megrelya bölgesinde bulunan bir kenttir. Odişi ovasında, Çhouşi ırmağının kıyısında yer alır. Nüfusu 42.998 'dir (2014). Samegrelo-Zemo Svaneti bölgesinin yönetsel merkezidir.

Kaynaklarda adından ilk kez 17. yüzyılda söz edilmiştir. Odişi Prensliği'nin yönetsel ve kültürel merkeziydi. 1855-1857 arasında Osmanlıların egemenliği altında kaldı. Daha sonra Çarlık Rusya’sının yönetimi altına girdi. Demiryolu ve devlet yolu kentten geçmektedir.

Görülecek yerler arasında Zugdidi tarih ve etnografya müzesi, tiyatro, Samegrelo prensleri Dadianilerin sarayı ve nadir bitkilerin bulunduğu botanik bahçesi sayılabilir.
küçükresim|sol|upright=0.91|Dadiani Sarayı Müzesi, Zugdidi.

 Etimoloji 
Zugdidi adının ilk kullanımına 17. yüzyıl kaynaklarında rastlanmaktadır. Zugdidi Megrelcede "büyük tepe" anlamına gelmektedir ("Zugu/ზუგუ" - tepe, "didi/დიდი" - büyük). Eski kaynaklarda aynı anlama gelen "Zubdidi" (ზუბდიდი) kullanımına da rastlanmaktadır. Megrelya ve Abhazya'daki Megrel köylerinde ise bu ismin kısa formu olan "Zugidi" (ზუგიდი) de görülmektedir. Şehrin doğusundaki tepe şehre bu adı vermiştir. Bu tepede antik dönemden kaleler yer almaktadır.

 İklimi 
Köppen iklim sınıflandırmasına göre Zugdidi'de Ilıman dönencealtı iklimi (Cfa) görülmektedir.

 Nüfus 
Zugdidi, tarih boyunca tek etnikli bir şehir olarak bilinmekteydi. 2002 eyalet sayımına göre, toplam nüfusunu %98.97'sini (166.039) Gürcüler oluşturmaktadır. 1850'lerin ikinci yarısındaki kısa Osmanlı işgali nedeniyle şehrin nüfusu 2000'den 800'e düşmüştür. 1950'ler ve 1970'lerde Zugdidi gelişmiş ve nüfus artış hızı artmıştır. Son 20 yıldaki nüfus artışı ise diğer şehirlerden gelenlerden Zugdidi'ye olan göçün sonucudur. Abhazya'daki Rus-Gürcü Savaşı sırasında birçok etnik Megrel Zugdidi'ye göç etmek zorunda bırakılmıştır. Bu göçle beraber 2002 nüfus sayımlarında Zugdidi Gürcistan'ın en kalabalık 5. şehri olmuştur. 2014 nüfus sayımlarına göre ise ülkenin en kalabalık 6. şehridir.
küçükresim|Çakvinci Kalesi Zugdidi'de bulunan bir kaledir.
Zugdidi'nin yıllara göre nüfusu:Russian Empire and Soviet Census for 1897, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989  
küçükresim|sağ|Zugdidi şehir haritası

 Yıl
 Toplam
 Erkek
 Kadın
  1851 
 2,000
 ---
 ---
  1863 
 800
 ---
 ---
  1886 
 1,078
 ---
 ---
  1897 
 3,407
 2,129
 1,278
  1917 
 4,000
 ---
 ---
  1922 
 4,525
 ---
 ---
  1926 
 5,577
 2,843
 2,734
  1939 
 15,062
 7,394
 7,668
  1959 
 31,081
 14,119
 16,962
  1970 
 39,896
 18,610
 21,286
  1979 
 45,170
 20,988
 24,182
  1989
 50,022
 23,551
 26,471
  2002 
 68,535
 31,312
 37,223
  2014 
 42,998
 19,746
 23,252

küçükresim|sol|Zugdidi'de 1990'lardan beri kutlanan Vlakernoba festivali, 2012

 Kaynakça 

Kategori:Gürcistan'daki şehirler
Kategori:Kutaisi Guberniyası