Mehmed Esad Safvet Paşa

Mehmed Esat Safvet Paşa (d. 1814 - ö. 1883), Osmanlı hükûmetinde çeşitli nazırlıklarda ve II. Abdülhamit döneminde 4 Haziran 1878 - 4 Aralık 1878  arasında altı ay sadrazamlık görevinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır.Kuneralp, Sinan (1999) Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber, İstanbul:ISIS Press, ISBN 9784281181 Tanzimat döneminin en mühim simalarındandır. Hürriyet gazetesinin kurucusu Sedat Simavi'nin dedesidir.

 Yaşamı 
Babası kaza Voyvodalığında bulunmuş Sürmene eşrafından Mehmet Hulusi Ağa olan Mehmed Esad Safvet Paşa 1814 yılında İstanbul'da doğdu.İnal, İbnülemin Mehmet Kemal, (1964) Son Sadrazamlar 4 cilt, Ankara: Millî Eğitim Basimevi, (Dergah Yayinevi 2002) Öğrenimine mahalle okullarında başlamış, Bayezid Medresesi'nde devam etmiştir. Devlet memurluğuna 1831 yılında 17 yaşındayken Divan-ı Humayun kalemine girerek başladı. Burada asıl adına geleneklere uygun olarak Safvet mahlası verildi.

Dürüst ve değerli bir devlet adamı olarak tarihe geçmiştir. Nüktedan esprili bir kişiliğe sahiptir. Eğitime çok önem verdiği bilinmektedir, torunlarının eğitime gitmek istememesi üzerine "Bu gençlere ne oluyor biz çocukken Haydar (semt)inden kar demez kış demez yürüyerek Beyazit Camisi'ne medrese eğitimine giderdik." demiştir. Sürmene gazetesinin kurucusu Resul Hamza Emin'in araştırmasına göre Safvet Paşa'nın kızı Aliye hanım Samsun Mutasarrıfı Hamdi Bey'le evlenmiştir. Bu evlilikten karikatürist ve Hürriyet gazetesinin kurucusu Sedat Simavi doğmuştur. Sedat Simavi anne tarafından Safvet Paşa'nın torunudur yani anne tarafından Sürmenelidir.

 Hükümet Nazırlıkları ve sadrazamlığı 
Altı defa Hariciye Nazırlığı, üç defa da Maarif Nazırlığı yapmıştır. 1868 yılında Maarif Nazırı iken Şimdiki Galatasaray Sultanisini kurmuştur, Galatasaray Lisesi o dönemde 7 dilde eğitim veren ve Dünyada bir benzeri olmayan bir okuldu. 1869 yılına kadar parça parça olan Maarif Nezâreti ilk defa onun zamanında  "Maarif-i Umumiye Nizamnamesi" ile  toparlanmış ve yeniden tanzim edildiğinden bu devreye tanzimat adı verilmiştir. İlk defa bu devrede eğitim hizmeti halk işi olmaktan çıkıp devlet hizmeti olarak algılanmaya başlanmıştır.

Toplam 14 defa çeşitli nazırlık görevlerinde bulunmuştur. 4 Haziran 1878-4 Aralık 1878 tarihleri arasında da 6 ay süreyle sadrazamlık görevini yerine getirmiştir.
küçükresim|upright=1.19|Mehmed Esad Safvet Paşa'nın mezarı, Çemberlitaş'da Divanyolu'ndaki II. Mahmud Türbesi'nin avlusundadır.
 Safvet Paşa'nın Hazırladığı Maarif Nizamnamesi 
1869 Maarif-i Umûmiye Nizamnâmesi Fransız milli eğitim sisteminden ilham alınarak hazırlanmıştır. Ülke gerçekleri ve uygulama yeteneği göz önünde tutulmadan hazırlanmıştır. Bu Nizamname ile devletin eğitim sistemi yeniden yapılandırılarak yeni bir düzene tabi tutulmuştur. Yapılan yeni düzen değişikliğine göre:

 Öğretim mecburiyetini korudu
 Okulları kısımlara ve derecelere ayırdı
 Eğitim ve öğretim usulünü düzenledi
 Öğretmenlerin bilgilerini arttıracak ve terfilelerini sağlayacak çareleri getirdi
 Maarif Nazırlığı ve Vilayet bazında şubelerini teşkilatlandırdı
 Sınav yöntemleri geliştirildi.
 Eğitim masrafları için gelir kaynağı (Halktan toplanan paralar) buldu

Aynı Nizamnameye göre okul teşkilatı da şöyle oluyor;

 Köylerde ve mahallelerde sıbyan mektepleri
 500 evli kasabalarıyla rüştiye mektepleri
 Ev sayısı 1000'i geçen kasabalarda idadi mektepleri
 Valilik merkezlerinde sultani mektepleri
 İstanbul'da biri erkekler, diğeri kızlar için iki öğretmen okulu kuruldu
 Darülfünun kuruldu.
 Lazım ve münasip olan yerlerde kız üniversiteleri kuruldu.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Buz, Ayhan (2009) "Osmanlı Sadrazamları", İstanbul: Neden Kitap, ISBN 978-975-254-278-5
 Danişmend, İsmail Hâmi (1971),Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul: Türkiye Yayınevi 
 Kuneralp, Sinan (1999) Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber, İstanbul:ISIS Press, ISBN 9784281181.
 İnal, İbnülemin Mehmet Kemal, (1964) Son Sadrazamlar 4 cilt, Ankara: Millî Eğitim Basimevi, (Dergah Yayinevi 2002) (Google books ,
 Tektaş, Nazim (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books: 



Kategori:Osmanlı sadrazamları
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:19. yüzyılda Osmanlılar
Kategori:1814 doğumlular
Kategori:1883'te ölenler
Kategori:İstanbul ili doğumlu askerler
Kategori:İstanbul ilinde ölenler
Kategori:Osmanlı İmparatorluğu'nun Paris Büyükelçileri
Kategori:II. Mahmud Türbesi haziresine defnedilenler