Taşova

Taşova, Amasya ilinin 4. büyük ilçesidir. Taşova ilçesi, Türkiye'nin Orta Karadeniz Bölümünde yer almaktadır.

 Coğrafi yapı 
Taşova ilçesi 40° 46' 36" kuzey enlemi ile, 36° 13' 12" doğu boylamı üzerinde bulunuyor. Taşova doğuda Koyulhisar'dan başlayarak, Reşadiye, Niksar ve Erbaa gibi önemli büyük ilçeleri içine alan verimli ovanın batısındadır. İlçenin doğusunda Tokat'ın Erbaa ilçesi, batısında Amasya ve Samsun ilinin Ladik ilçesi, kuzeyinde Samsun ilinin Çarşamba ilçesi ve güneyinde Tokat ilinin Turhal ilçesi bulunuyor.

İlçenin yüzölçümü 971 km²’dir. Taşova ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 241 metredir.

 Tarihçe 
Taşova, tarihte birçok devletin hakimiyeti altına girmiştir. İlçede yapılan kazılarda arkeolojik buluntulara rastlanmıştır.

Taşova'da egemenlik kuran ilk devlet Hititlerdir. Hititler, MÖ 1650 yıllarında Anadolu'ya hakim olunca, Taşova ve çevresini de idareleri altına aldılar. Daha sonra yöreye Frigler (MÖ 1200-700) ve Kimmerler hakim oldu. İran'da kurulan Med İmparatorluğu, Anadolu yönünde genişlemeye başlayıp Kimmerler Devleti'ne son vererek bölgeye hakim oldular. Taşova Pers Kralı 3. Adaşir zamanında Pers hakimiyetine geçti.

Makedonya Kralı İskender, MÖ 331 yılında Anadolu'yu istila etti. Dolayısıyla Taşova da Makedon idaresine geçti. Makedonya Krallığı'nın dağılması üzerine yörede Pontus Krallığı kuruldu. (MÖ 291) Pontus Krallığı'nın egemenliği Amasya'nın Roma İmparatorluğu'na katılmasına kadar devam etti. Roma İmparatoru, Jules Sezar, Pontus Kralı Farnak ile yaptığı çarpışmayı kazandı (MÖ 47). Romalılar, MS 25 yılında yöreyi tamamen topraklarına kattılar. Amasya ve Alparslan Müzelerinde sergilenen pek çok eser, yörede Makedonya ve Roma İmparatorluklarının hakimiyet sürdüğünü doğrulamaktadır.

Taşova 395 yılına kadar Roma hakimiyetinde kaldı. Bu tarihten sonra asırlarca Bizanslar yöreyi ellerinde tuttular. 712 yılında Emeviler Taşova'yı ele geçirdiler. Yerleşim bir süre sonra yeniden Bizans egemenliğine girdi.

Büyük Selçuklu Sultanı Alp Arslan, 26 Ağustos 1071'de Malazgirt Meydan Muharebesi'nde Bizans ordusunu yenilgiye uğratarak Anadolu'nun kapılarını Türklere açtı. Sultan Alp Arslan'ın Anadolu'ya gönderdiği Türk komutanlar Anadolu şehirlerini birer birer ele geçirmeye başladılar. Malazgirt Meydan Muharebesi'ni takip eden iki yüzyıl boyunca Horasan ve Maveraünnehir'den göç eden Türk boyları, şehir ve kasabalara yerleştiler. Bu arada 1257'de Horasan'dan göç eden Seyyid Nurettin Alparslan, bugünkü Alparslan Kasabası'na gelerek yerleşti. Rufai tarikatına mensup olan Seyyid Nurettin zaviye bir vakıf tesis etti. Yörenin Türkleşmesinde ve halkın manen eğitiminde etkili oldu. Seyyid Nurettin'in kurduğu vakıf 1901 yılına kadar faaliyetini sürdürdü.

Taşova, 1075 yılında Danişmentliler'in eline geçti. Danişmentli Hükümdarı Melik Gazi, yöreyi ele geçirerek adeta Amasya'yı Türk-İslam kültürünün merkezi haline getirdi. Taşova ve çevresi II. Kılıçarslan zamanında 1174'te Türkiye Selçukluları'nın hakimiyeti altına girdi. Bu dönemde bölge, Trabzon İmparatorluğu'nun saldırılarına maruz kaldı. Kösedağ Savaşı'ndan sonra yöre, Moğol İstilası'na uğradı. Anadolu'da kıtlık, yoksulluk ve kargaşa baş gösterdi. Meşhur Babai ayaklanması yörede etkili oldu. Selçuklu Devleti karışıklıkları önlemek için ülkeyi ikiye ayırdı. Taşova Rum Eyaleti içinde kaldı ve idaresi Seyfettin Torumtay'a bırakıldı. Selçuklu Devleti'nin dağılmasından sonra ülkede beylikler kuruldu. Önce Kadı Burhanettin Devleti, sonra Tacettinoğulları yörede 1425 yılına kadar hakimiyet sürdü. Bu tarihte Osmanlı Sultanı Çelebi Mehmet, Tacettin Beyliği'ne son vererek, Taşova'yı ülkesine dahil etti.

Taşova Osmanlı Devrinde, Tokat Sancağı'na bağlı bir köy olarak teşkilatlandırılmıştır. Devlet yıkılana kadar bu özelliğini korumuştur. Türk Kurtuluş Savaşı'nda Taşova, Rum çetelerinin saldırılarına hedef oldu. Rum çeteleri, Türk Köylerine saldırılar yaparak, kadın, çocuk ve ihtiyar demeden pek çok Türkü katlettiler. Türk halkı bu gelişme üzerine silahlanarak, Rumlara karşı harekete geçti. Mustafa Kemal'in önderliğindeki Milli Mücadele başarıya ulaştıktan sonra yöreye askeri kuvvet gönderildi. Yapılan silahlı mücadele sonunda yöre Rum Eşkıyalarından temizlendi.

Taşova Cumhuriyet Döneminde 1923'ten 1944 yılına kadar, Tokat İli Erbaa İlçesine bağlı olarak kaldı. Bu devirde adı Yemişenbükü idi. 4 Ağustos 1944 tarihinde 4448 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bağımsız bir ilçe olmuştur. Tokat İline ulaşımın güç olması ve hizmetlerinin gecikmesi sonucu 1953 yılında alınan Bakanlar Kurulu Kararı ile ilçe, Tokat İlinden ayrılarak, Amasya ilinin sınırlarına dahil edilmiştir.

 Yönetim 

 Eski belediye başkanları 
SeçimİsimParti1944-1946Hasan AykanBilinmiyor1946Kamil Ünal1950Halil İbrahim Aytaç19551963Kadir TorunBağımsız1968Cumhuriyet Halk Partisi1973Süleyman BursalıAdalet Partisi1977Kadir TorunCumhuriyet Halk Partisi1980-1984Necati ŞentürkBilinmiyor1984Nihat YıldırımDoğru Yol Partisi19891994Özgür ÖzdemirAnavatan Partisi1999Milliyetçi Hareket Partisi2004Mustafa KorkmazDoğru Yol Partisi2009Özgür ÖzdemirAdalet ve Kalkınma Partisi2014Bayram Öztürk20192024Ömer ÖzalpCumhuriyet Halk PartisiKaynak:

 Görev yapmış kaymakamlar 
SıraİsimGörev yıllarıNot1Celal Gurmen1944 - 19472Dr. Nafi Tamer19473Ragıp Gerçeker4Teyfik Kurma1949 - 19505Hilmi Çal1950Kaymakam V.6Rahmi Onan1950 - 19527Naci Bozkurt19528Aslan Başarır1952 - 1953Kaymakam V.9Ahmet Sivasligil1953 - 195410Fahri Ah İşkalı1954 - 195611Necdet Onat195612Salih Zeki Genç1956 - 1957Kaymakam V.13Cahit Gündüz195714M. Hilmi Savcı1957 - 195815M. Nedim Kalipçıoğlu1958 - 196116Nejat Yardımcı1961 - 196217Dursun Balkaya1962 - 1963Kaymakam V.18Sami Sönmez1963 - 196519Kemal Vehbi Güol1965 - 196720Ahmet Yıldırım1968 - 1969Kaymakam V.21M. Yücel Özbilgin196922O. Turan Erçin1970 - 197223Ramazan Urgancıoğlu1972 - 1973Kaymakam V.24Mahmut Esen197325Mehmet Özgün1973 - 197526Ahmet Ülkü Onursal1976 - 197827O. Erdal Tüzün1978 - 197928M. Vedat Müftüoğlu1979Kaymakam V.29Necati Şentürk1980 - 198330Hikmet Dinç1984 - 198631Mehmet Kurt1986Kaymakam V.32Ali Bakoğlu1986 - 198833Nuri Okutan1989 - 1990Kaymakam V.34Levent Kiliç199135Yaşar Karadeniz36Mükerrem Ünlüler37Melih Özay38Ali Kazgan1993 - 199739İbrahim Sevimli1998 - 1999Kaymakam V.40Yüksel Borazanoğlu199941Mustafa Çit2001 - 200442Mustafa Atsız2004 - 200543Zafer Karamehmetoğlu2005 - 2007Kaymakam V.44Özkan Demirel2007 - 201045Tekin Dundar2009 - 2010Kaymakam V.46İ. Halil Şivgan2010 - 201247Emin Kaymak2014 - 2015Kaymakam V.48Kudret Kurnaz2015 - 201849Okan Yenidünya2018 - 2019Kaymakam V.50Talha Altuntaş201951Mustafa Berk Çelik2019 - 202152Ahmet Gökcecik2021 - 202353Efe Kılıç2023 - 202454İmran Demirel202455Salih Kartal2024 - günümüzKaynak:

 Turizm 
Yazın festivallerin yapıldığı Boğalı Yaylası ilçe sınırlarında yer almaktadır.

 Nüfus 

 Kaynakça