Dune (seri)

Dune, Frank Herbert'in (1920-1986) Hugo ve Nebula ödüllerini almasını sağlayan ve tüm dünyada on beş milyondan fazla kopyası satılan 6 kitaptan oluşan bilimkurgu roman serisi;

Arthur C. Clarke'ın ifadesiyle, "Yüzüklerin Efendisi ile kıyaslanabilecek tek şaheser kurgu romandır."

Seri, bütünü düşünüldüğünde insan doğası; din, siyaset ve ekonomi kurumları, liderlik olgusu; erkek, kadın, cinsellik kavramlarına dair muhteşem denebilecek sosyolojik, psikolojik ve felsefi tahliller ve gözlemler içerir.

Serinin tamamına yayılmış aforizmalar, eserin özenle oluşturulmuş özgün kurgusu ile birleştirildiğinde 3500'e yakın sayfası ile 6 kitaptan oluşan artık dünya çapında bir kült haline gelmiş tek bir eser ortaya çıkar.

Serinin ilk kitabı olan Çöl Gezegeni Dune 1965, son kitabı olan Dune Rahibeler Meclisi ise 1984 yılında yayımlanır. Frank Herbert'in 1986 yılında ölümü ile üzerinde çalışılan 7. Dune kitabı tamamlanamaz.

Çöl Gezegeni Dune, David Lynch tarafından 1984 yılında sinemaya da aktarılmıştır.

Roman Denis Villeneuve tarafından yeniden uyarlanmış olup, 17 Aralık 2020 tarihinde vizyona girmiştir.

Seri, İslam terminolojisine ait birçok kavramı ve bakış açısını içinde barındırması ile de dikkat çeker;

"Allah’ın emri gelir; Sakın acele etme. Yol gösteren Allah’tır; kimi yolunu şaşırır."

"Ben de hizmetkarım… Efendim ise Rahman ve Rahim olan Allah. “Biz, onların boyunlarına halkalar geçirdik. O halkalar çenelere kadar dayanmaktadır. Bu yüzde kafaları yukarı kalkıktır. Önlerinde bir set ve arkalarında bir set çektik de onları kapattık, artık göremezler…” Eski Fremen dininde böyle yazılıydı."

 Kitaplar 
 Orijinal seri 
SıraÖzgün AdıYılTürkçe1Dune1965Dune2Dune Messiah1969Dune Mesihi3Children of Dune1976Dune Çocukları4God Emperor of Dune1981Dune Tanrı İmparatoru5Heretics of Dune1984Dune Sapkınları6Chapterhouse: Dune1985Dune Rahibeler Meclisi

 Genişletilmiş seri (yayınlanma sırası) 
YayımlanmaKronolojikÖzgün AdıYılTürkçeSeri123Dune1965DuneOrijinal228Dune Messiah1969Dune MesihiOrijinal329Children of Dune1976Dune ÇocuklarıOrijinal430God Emperor of Dune1981Dune Tanrı İmparatoruOrijinal531Heretics of Dune1984Dune SapkınlarıOrijinal632Chapterhouse: Dune1985Dune Rahibeler MeclisiOrijinal727The Road to Dune11985813Dune: House Atreides1999Dune: Atreides HanedanıDune'a Giriş914Dune: House Harkonnen2000Dune: Harkonnen HanedanıDune'a Giriş1015Dune: House Corrino2001Dune: Corrino HanedanıDune'a Giriş1125Dune: A Whisper of Caladan Seas12001121Dune: Hunting Harkonnens12002Dune: Harkonnen Avı132Dune: The Butlerian Jihad2002Dune: Butleryan CihadıDune Efsaneleri143Dune: Whipping Mek12003Dune: Dövüş Meki154Dune: The Machine Crusade2003Dune: Makinelerin SeferiDune Efsaneleri165Dune: The Faces of a Martyr12004Dune: Bir Şehidin Hatırlanışı176Dune: The Battle of Corrin2004Dune: Corrin SavaşıDune Efsaneleri1833Dune: Sea Child120061934Hunters of Dune2006Ardıl2035Dune: Treasure in the Sand 120062136Sandworms of Dune2007Ardıl2216Paul of Dune2008Dune Kahramanları2318The Winds of Dune2009Dune Kahramanları2417Dune: Wedding Silk 12011257Sisterhood of Dune2012Dune Okulları268Mentats of Dune2014Dune Okulları2710Navigators of Dune2016Dune Okulları289Dune: Red Plague120162925Dune: The Waters of Kanly120173023Dune: Blood of the Sardaukar120193120Dune: The Duke of Caladan2020Caladan Üçlemesi3221Dune: The Lady of Caladan2021Caladan Üçlemesi3311Dune: Imperial Court120223412Dune: The Edge of a Crysknife120223522Dune: The Heir of Caladan2022Caladan Üçlemesi3619Princess of Dune 2023Dune Kahramanları
1 

 Özet 
Bu 6 kitap uzun serinin ilk kitapları olup, serinin devamı Frank Herbert'in oğlu Brian Herbert ve Amerikan popüler kitap yazarı Kevin J. Anderson tarafından devam ettirilmiştir. İkili seriye dahil olan 6 kitap yazmıştır. Aslında kitaplar klasik serinin devamı değil öncesidir. Aynı Yıldız Savaşları film serisinde olduğu gibi. "Atreides Hanedanlığı", "Harkonnen Hanedanlığı" ve "Corrino Hanedanlığı" klasik serinin hemen öncesine gitmekte ve Dune gezegeninde yaşanan politik çatışmaların köklerinin ortaya koymaktadır. "Butleryan Cihadı", "Makinelerin Seferi" ve "Corrin Savaşı" kitaplarından oluşan seri ise çok daha eskilere gitmektedir. İnsanlık akıllı makineler yani yapay zekayla savaşmaktadır. Daha melanj keşfedilmemiş Arrakis hiç kimsenin bilmediği bir gezegendir. Uzayda yolculuk için büklüm gemiler yoktur, Holtzman kalkanı yoktur. İmparatorluk, Hanedanlıklar, Lonca, Bene Gesserit cadıları Fremenler yoktur. Yani kısaca Dune romanlarının hayal gücünü zorlayıcı, sınırlarda gezinen ve sosyal yapıları sorgulayan, büyüleyici, otantik ortamı daha oluşmamıştır. Bu seride büyüleyici Dune dünyasına giriş yapılmaktadır. Dune dünyasındaki ilginç kavramların, olayların, ilişkilerin açıklanmasıdır bu seri. Çok ilginç şeyler öğrenebilirsiniz; mesala Atreides ile Harkonnenlerin atalarının sarsılmaz dostluğu gibi.

Bundan başka romanda alttan alta işlenen gerçek ise ekonomi ve ekonominin kaynağı olarak ticaretin önemidir. İlk 6 kitaptan oluşan serinin tamamında ticaret loncasının gücü ve etkisi görülür. Oysa loncanın askerî gücü ya da bir millete dayanan herhangi bir yaptırım gücü yoktur. Lonca yalnızca galaksiler arası ulaşımda kullanılan gemileri yönetme yeteneği sayesinde bu güce ulaşmıştır. Tüm gezegenler, hanedanlar loncaya muhtaçtır. Ve nihayet lonca da "baharat"a muhtaçtır. Gemi kaptanları ancak baharat etkisinde iken zamanı ve uzayı bükme yeteneklerini kullanabilmektedirler. "Baharat"ın ise tek kaynağı vardır: Arrakis-Dune... Bu da Dune gezegenini evrenin güç merkezi haline getirmektedir. Elbette güce sahip olmak sürekli bir mücadele içinde olmayı da gerektirir. Oysa Dune gerçek gücün kaynağı değil güce ulaşmaktaki vasıtanın sağlandığı yerdir ve bu güce sahip olmanın yegane yolu Kumsolucanlarından baharatı elde edebilmektir. Kitaba göre gerçek güç ticarettir ancak bunu açıkça ifade etmemekte tüm olayları bu noktaya bağlayarak dolaylı bir anlatımı tercih etmektedir.

Roman ayrıca üstü örtülü bir şekilde aforizmalar kullanarak İslam düşüncesindeki Mehdi ve Ahirzaman olayları ile ilgili kültürü anlatmaktadır.

 Filmler ve Diziler 
Orijinal  BaşlıkMedyaYönetmen / KanalOrijinal Yayın TarihiSeyir SüresiUyarlanan KitaplarBütçeUyarlama GirişimiJodorowsky'nin Dune'uFilmAlejandro JodorowskyBakınız: İlk UyarlamaDuneFilmDavid Lynch14 Aralık 1984137 dakikaDune40–42 milyon $186 dakika (Genişletilmiş  Versiyon)İkinci UyarlamaMini DiziSci Fi Channel3 Aralık 2000265 dakikaDune20 milyon $16 – 26 Mart 2003266 dakikaDune Mesihi ve Dune Çocukları20 milyon $Üçüncü UyarlamaDune: Bölüm BirFilmDenis Villeneuve22 Ekim 2021155 dakikaDune165 milyon $Dune: Bölüm İki1 Mart 2024166 dakika190 milyon $Dune: KehanetDiziHBO2024 SonlarıOrijinal (Sisterhood of Dune'dan esinlenilmiştir)

 Ayrıca bakınız 

 İthaki Bilimkurgu Klasikleri dizisi

 Kaynakça 

Kategori:1960'larda bilimkurgu romanları
Kategori:Sinemaya uyarlanmış Amerikan romanları
Kategori:Dune romanları
Kategori:Hugo ödüllü romanlar
Kategori:Tefrika romanlar
Kategori:En İyi Roman Nebula Ödülü kazanan eserler
Kategori:Din ile ilgili romanlar
Kategori:Frank Herbert romanları
Kategori:Dune evreni