İslam'da peygamberler ve elçiler

İslam peygamberleri, İslâm dininde Âdem ile başlayıp Muhammed ile son bulan ve peygamber oldukları kabul edilen dinî şahsiyetlere denir.

Farsça kökenli bir sözcük olan peygamber, "haber getiren" demektir. Eski Türkçe karşılığı ise yalvaçtır, ancak peygamber kelimesi erken dönemde Türkçeye geçip yerleşmiştir. Müslümanlar, peygamberleri "resûl" ve "nebî" olmak üzere iki kategoride değerlendirmişlerdir. Terim olarak resûl, kendisine yeni bir kitap ve yeni bir şeriat gönderilen peygamber anlamındadır. Nebî ise Allah'ın emir ve yasaklarını insanlara haber veren, fakat kendisine yeni bir kitap ve şeriat gönderilmeyen, önceki bir peygamberin kitabını ve şeriatını ümmetine devam ettirmekle görevli olan peygamberdir.

İslam inancına göre, Âdem ile başlayan ve Muhammed ile son bulan bütün peygamberler aynı dini takip etmişler, bu dini devam ettirmişler ve zamana göre şeriat getirmişlerdir. Dolayısıyla bu silsiledeki bütün peygamberlere iman etmek, dinin temel inançlarından biridir. Bu konuyla ilgili olarak Kur'an'daki ifadeler şöyledir:O, Nuh'a buyurduklarını, sana vahiy ettiklerimizi, İbrâhim'e, Mûsâ'ya ve Îsâ'ya buyurduklarımızı size din kıldı ki, o dini ayakta tutasınız, o konuda ayrılığa düşmeyesiniz. Kendilerini davet ettiğin bu din müşriklere ağır geldi. Allah dilediğini kendine seçer ve kendisine yöneleni doğruya iletir. (Şûrâ Suresi: 13)Biz, onlara iyice açıklasın diye her peygamberi kendi kavminin diliyle gönderdik. Allah, dilediğini saptırır, dilediğini de doğru yola iletir. O, mutlak güç, hüküm ve hikmet sahibidir. (İbrahim Suresi: 4)

 Ülü'l-azm peygamberler 
Ülü'l-azm peygamberler, İslam'ın kutsal kitabı olan Kur'an'da Ahkaf Suresi'nin 35. ayetinde yer alan, hayatı türlü zorluklarla ve çilelerle geçen peygamberler için kullanılmış özel bir ifadedir. Sözlükte "sabırlı, gayretli ve kararlı kimseler" demektir.

Ahzâb Suresi'nin 7, Ahkaf Suresi'nin 35 ve Şûrâ Suresi'nin 13. ayetlerinden yola çıkan İslam âlimleri, Ülü'l-azm peygamberlerin ilgili ayetlerde ismi geçen Nuh, İbrahim, Musa, İsa ve Muhammed peygamberler olduğuna karar vermişlerdir.

 Kur'an'da adı geçen peygamberler 
Kur'an’da adı geçen peygamberlerin, vazife sırasına göre ilki Âdem, sonuncusu ise Muhammed'dir. Bu ikisi arasında, sayısı bazı hadis kaynaklarına dayandırılan,Ahmed bin Hanbel, el-Müsned 5 / 265-266.İbn Hibbân, es-Sahîh, 2/77. 124 bin veya 224 bin olan başka peygamberlerden de bahsedilir. Ancak bu peygamberlerden 25'inin ismi Kur'an'da yer almaktadır.Andolsun, senden önce de peygamberler gönderdik. Onlardan sana anlattıklarımız da var, anlatmadıklarımız da var... (Mü'min Sûresi: 78)Şüphesiz biz, seni müjdeleyici ve uyarıcı olarak hak ile gönderdik. Hiçbir ümmet yoktur ki, aralarında bir uyarıcı gelip geçmiş olmasın. (Fâtır Sûresi: 24)Kur'an'da adı geçen peygamberlerin kronolojik sırasıyla isimleri ve kendileriyle ilgili bazı inançlar şöyledir:
NumaraPeygamberGörselHakkında1Âdem?orta|çerçevesiz|133x133pikSemavî kitaplara göre ilk insan ve ilk peygamber.2İdris?orta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da adı geçen peygamberlerden biri.3Nuh MÖ 2948 -  MÖ 1998orta|çerçevesiz|153x153pikÜlü'l-azm (büyük) peygamberler arasında sayılan, kendisine inanmayan kavmi tufan ile helâk edilen peygamber.4Hûd MÖ 2400'lerorta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da Âd Kavmi'ne gönderildiği bildirilen peygamber.5Salih?orta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da Semûd Kavmi'ne gönderildiği bildirilen peygamber.6İbrahim?orta|çerçevesiz|130x130pikYahudilik, Hristiyanlık ve İslâm'ın müştereken kabul ettiği Ülü'l-azm peygamber.7Lut?orta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da adı geçen bir peygamber.8İsmail?orta|çerçevesiz|130x130pikİbrahim'in oğlu, Kur'an'da adı geçen bir peygamber.9İshak?orta|çerçevesiz|148x148pikİbrahim'in oğlu, Kur'an'da adı geçen peygamberlerden biri.10Yakub?orta|çerçevesiz|130x130pikİbrahim'in torunu ve İsrâiloğulları'nın atası olan peygamber.11Yusuf MÖ 1590 -  MÖ 1550orta|çerçevesiz|130x130pikYakub'un oğlu, İsrâiloğulları'na gönderilen bir peygamber.12Eyüp?orta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da adı geçen peygamberlerden biri.13Şuayb?orta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da Medyen halkına gönderildiği bildirilen peygamber.14Musa MÖ 1400'ler  -  MÖ 1300'ler veya MÖ 1200'lerorta|çerçevesiz|130x130pikİsrâiloğulları'na gönderilen ve kendisine Tevrat indirilen Ülü'l-azm peygamber.15Harun?orta|çerçevesiz|130x130pikMusa'nın kardeşi, onun yardımcısı olarak İsrâiloğulları'na gönderilen peygamber.16Davud MÖ 1000 - 970'lerorta|çerçevesiz|130x130pikİsrâiloğulları'na gönderilen ve kendisine Zebur verilen peygamber.17Süleyman MÖ 970 - 930'larorta|çerçevesiz|130x130pikDavud'un oğlu, İsrâiloğulları'na gönderilen hükümdar-peygamber.18Zülkifl?orta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da adı geçen bir peygamber.19Yunus MÖ 9. yüzyıl -  MÖ 8. yüzyılorta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da adı geçen bir peygamber.20İlyas MÖ 900 -  MÖ 849orta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da adı geçen peygamberlerden biri.21Elyesa MÖ 910 -  MÖ 800orta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da adı geçen peygamberlerden biri.22Zekeriya MÖ 1. yüzyılorta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da adı geçen ve İsrâiloğulları'na gönderilen bir peygamber.23Yahya MÖ 10 / 1 -  MS 26 / 28orta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da adı geçen, İsrâiloğulları'na gönderilen bir peygamber.24İsa MÖ 6 / 4 - yaşıyor (İslam'a göre İsa ölmeyip Allah katına yükseltilmiştir.)orta|çerçevesiz|130x130pikKur'an'da adı geçen, kendisine kutsal kitap İncil verilen ve İslam'a göre yaşayan tek peygamber.25Muhammed 570 / 571 - 632orta|çerçevesiz|130x130pikSon peygamber.

 Kur'an da adı geçen nebî ve resuller 

Aşağıdaki tablo Kur'an ayetlerinde adı geçen peygamber (nebî) ve resulleri göstermektedir. Ayrıca peygamberlerin kitaplarına, halkına ve kendi şeriat kanunları olanlarına referanstır.

 İsim  Peygamber  ElçiÜlü'l-azm (büyük peygamber) İmam (lider)  Kitap  Halk  Şeriat (ilahî
hukuk) Âdem 20px  Peygamber      10 SuhufSuhuf       İdris 20px  PeygamberKur'an 19:56     30 Suhuf     Nuh 20px  PeygamberKur'an 6:89  20px  ElçiKur'an 26:107 20px  Ülü'l-azm   Nuh'un halkıKur'an 26:105  20px  ŞeriatKur'an 42:13 Hûd   20px  ElçiKu'an 26:125     ÂdKur'an 7:65    Salih  20px  ElçiKur'an 26:143     SemûdKur'an 7:73   İbrahim 20px  PeygamberKur'an 19:41  20px  ElçiKur'an 9:70 20px  Ülü'l-azm 20px  İmamQur'an 2:124  10 SuhufKur'an 87:19  İbrahim'in halkıKur'an 22:43   20px  Şeriat Lut 20px  Peygamber  20px  ElçiKur'an 26:162     Sodom ve GomoraKur'an 26:160  İsmail 20px  PeygamberKur'an 19:54   20px  Elçi     yemenli 
Kabileler İshak 20px  PeygamberKur'an 19:49     20px  İmamKur'an 21:73   Benî İsrâil  Yakub 20px  Peygamber     20px  İmam    Benî İsrâil  Yusuf 20px  Peygamber       Benî İsrâil  Eyüp 20px  Peygamber         Şuayb  20px  ElçiKur'an 26:178     Medyen,Kur'an 7:85 EykeKur'an 15:78  Musa 20px  PeygamberQur'an 19:51  20px  Elçi 20px  Ülü'l-azm  Kur'an 53:36Tevrat)  Firavun ve ileri gelenleriKur'an 43:46  20px  Şeriat Harun 20px  PeygamberKur'an 19:53       Benî İsrâil  Zülkifl 20x20px

Peygamber      Benî İsrâil  Davud 20px  Peygamber      ZebûrKur'an 17:55 Benî İsrâil  Süleyman 20px  Peygamber       Benî İsrâil  İlyas 20px  Peygamber  20px  ElçiKur'an 37:123     İsrailoğullarından Baal kavmiKur'an 37:124   Elyesa 20px  Peygamber       İsrailoğullarından Baal kavmi  Yunus 20px  Peygamber  20px  ElçiKur'an 37:139     Ninova halkıKur'an 10:98   Zekeriya 20px  Peygamber       Benî İsrâil  Yahya 20px  PeygamberKur'an 3:39        Benî İsrâil  İsa 20px  PeygamberKur'an 19:30  20px  ElçiKur'an 4:171 20px  Ülü'l-azm  İncilKur'an 57:27  Benî İsrâil 20px  Şeriat Muhammed 20px  PeygamberKur'an 33:40  20px  Elçi 20px  Ülü'l-azm20px  İmamKur'an 13:7 Kur'anKur'an 42:7  Tüm insanlıkKur'an 7:158  20px  Şeriat

 Peygamber olup olmadığı tartışmalı kişiler 
 İsim  Not  Diğer inançlardaki isimleri ŞitIbn Kathir, Al-Bidāya wa-n-nihāya(شَيْث) Adı, Kur'an'da geçmez ama hadislerde geçer. Şit Kâlib(كالب) Benî İsrâil'e gönderilmiştir. Kalev YuşaAbdullah Yusuf Ali, The Holy Qur'an: Text, Translation and Commentary, Note 278 to verse 246: "This was Samuel. In his time Israel had suffered from much corruption within and many reverses without. The Philistines had made a great attack and defeated Israel with great slaughter. The Israelites, instead of relying on Faith and their own valor and cohesion, brought out their most sacred possession, the Ark of the Covenant, to help them in the fight. But the enemy captured it, carried it away, and retained it for seven months. The Israelites forgot that wickedness cannot screen itself behind a sacred relic. Nor can a sacred relic help the enemies of the faith. The enemy found that the Ark brought nothing but misfortune for themselves, and were glad to abandon it. It apparently remained twenty years in the village (qarya) of Yaarim (Kirjath-jeafim): I. Samuel, 7:2. Meanwhile, the people pressed Samuel to appoint them a king. They thought that a king would cure all their ills, whereas what was wanting was a spirit of union and discipline and a readiness on their part to fight in the cause of Allah."Quran Search Engine, Ayat Search Samuel.Phonetic Search Engine. القرآن الكريم in Arabic, Urdu, English Translation  Al-Baqara [2:247, 248 & 251](يُوشَع) İsrail'e gönderilmiştir. Yuşa'nın adı Kur'an'da geçmez, ancak adı diğer İslami literatürlerde ve birçok hadiste geçer. Tevrat'ta da peygamber olarak anılmaktadır. Kenan'ın fethiyle ilgili Kuran'da Yuşa ve Kâlib'den, Tanrı'nın "lütfunu bahşettiği" iki adam olarak bahsedilir, ancak isimleri belirtilmez. Yuşa, çoğu bilim adamı tarafından Musa'nın peygamberlik halefi olarak kabul edilir. Musa'nın Hızır'ı ziyaretinde ona yardımcı olan Yuşa, Tevrat ve İncil'e göre Kudüs'ün Yahudiler için yaşanabilir olduğu haberini getiren Kâlib ile birlikte iki kabile elçisinden biriydi. Yuşa aynı zamanda Yahudiler'in lideri olarak Musa'nın halefidir ve Musa'nın ölümünden sonra onları İsrail'e yerleşmeye yönlendirmiştir. Yuşa'nın Kudüs'e girişi de hadislerde zikredilmektedir. Yehoşua Hızır(ٱلْخَضِر) Kur'an, mazlum halklara,M. C. Lyons The Arabian Epic: Volume 1, Introduction: Heroic and Oral Story-telling Cambridge University Press 2005  p. 46 İsrail'e, Mekke'ye ve bir peygamberin gönderildiği tüm kavimlere gönderilenİmam Muhammed bin Muhammed bin Süleyman er-Rudani, Büyük Hadis Külliyatı, Cem'ul-fevaid min Cami'il-usul ve Mecma'iz-zevaid, c.5., s.18 Hızır'dan bahseder; ancak onun adını vermez. Hızır, bazen Musa'nın bir yolculukta eşlik ettiği figür olan Melkisedek ile özdeşleştirilir. Bazı Müslüman onu bir melek veya bir evliya olarak görse de, bazıları onu aynı zamanda bir peygamber olarak da görür.Al-Tabari (1991). The History of al-Tabari. Albany: State University of New York. p. 3. Bazen İlyas'la (إلياس) aynı kişi olarak tasvir edilir; denizlerde yardıma ihtiyacı olanlara yardım eder. Bazı Müslümanlara göre de ikisi farklı kişilerdir ve senede bir defa buluşurlar. Bu olaya da Hıdırellez adı verilir. Melkisedek, İlyas Lokman(لُقْمَان) Habeşistan'a gönderilmiştir.Ibn Kathir, Hafiz, Tafsir Ibn Kathir, Dar-us-Salam Publications, 2000 (original ~1370)Al-Halawi, Ali Sayed, Stories of the Qurʼan by Ibn Kathir, Dar Al-Manarah Kur'an, onun adını taşıyan Lokman Suresi'nde ondan bilge olarak bahseder, ancak onu açıkça bir peygamber olarak tanımlamaz. En yaygın İslami inanç,A-Z of Prophets in Islam, B. M. Wheeler, "Luqman" Lokman'ı bir evliya olarak görmektedir, ancak bazı Müslümanlara göre bir elçidir.Concise Encyclopaedia of Islam, Cyril Glasse, "Prophets in Islam" Samuel(صَمُوئِيل)İsmi Kur'an'da ve hadislerde geçmez. Yalnızca birtakım Müslümanlar tarafından İsrailoğulları'na gönderilen ve Tâlût'u kral olarak mesheden bir elçi/peygamber olarak anılır.Tâlût(طَالُوت)Kur'an'a göre Tâlût, Samuel tarafından bir komutan olarak seçilmişti. Tâlût, İsrailoğulları'nı Davud tarafından öldürülen Câlût'un ordusuna karşı zafere götürdü. Tâlût ayrıca Tevrat'ta da bir peygamber olarak anılmaktadır. Ancak, bazılarına göre Tâlût bir peygamber değil, yalnızca Allah tarafından seçilmiş bir kraldır.GideonİrmiyaTafsir al-Qurtubi, vol 3, p 188; Tafsir al-Qummi, vol 1, p 117.(إرميا)Kur'an'da veya herhangi bir sahih hadiste yer almaz, ancak onun anlatısı İslam literatüründe ve tefsirlerinde detaylandırılmıştır. Aynı zamanda Tevrat'ta da bir peygamber olarak da anılır.Tafsir al-Qurtubi, vol. 3, p. 188; Tafsir al-Qummi, vol. 1, p. 117. I. Nebukadnezar döneminde yaşadığı düşünülür.YeremyaHızkîl(حِزْقِيل)Çoğunlukla Zülkifl'le aynı kişi olarak tanımlanır.Reisebeschreibung nach Arabian Copenhagen, 1778, ii. 264–266 Her ne kadar Kur'an'da ismiyle bahsedilmese de, hem klasikIbn Kutayba, Ukasha, Tabari, Ibn Kathir, Ibn Ishaq, Masudi, Kisa'i, Balami, Thalabi and many more have all recognized Ezekiel as a prophet. hem de modern İslam alimleriThe greatest depth to the figure is given by Abdullah Yusuf Ali, in his commentary; his commentary's note 2743: "If we accept "Dhul al Kifl" to be not an epithet, but an Arabicised form of "Ezekiel", it fits the context, Ezekiel was a prophet in Israel who was carried away to Babylon by Nebuchadnezzar after his second attack on Jerusalem (about BCE 599). His Book is included in the English Bible (Old Testament). He was chained and bound and put into prison, and for a time he was dumb. He bore all with patience and constancy and continued to reprove boldly the evils in Israel. In a burning passage, he denounces false leaders in words that are eternally true: "Woe be to the shepherds of Israel that do feed themselves! Should not the shepherds feed the flocks? Ye eat the fat, and ye clothe you with the wool, ye kill them that are fed: but ye feed not the flock. The diseased have ye not strengthened, neither have ye healed that which was sick, neither have ye bound up that which was broken ...... etc. (Ezekiel, 34:2–4)." Hızkîl'i bir İslam peygamberi olarak görürler.HezekielDanyal(دَانِيَال)Bazı Müslümanlar tarafından peygamber olarak kabul edilir; Kuran'da ya da Sünni hadislerde adı geçmez, ancak bazı Şii hadislerine göre bir peygamberdir.A-Z of Prophets in Islam and Judaism, B.M. Wheeler, Daniel Tevrat'ta da bir peygamber olarak anılmaktadır.Tabari, i, 665-668, 717DanielZülkarneyn(ذُو ٱلْقَرْنَيْن)O, Kehf Suresi'nin 83-101 ayetlerinde doğuya ve batıya seyahat eden ve insanlarla Ye'cüc ve Me'cüc'lerin arasına bir set diken birisi olarak görünür. Bazı Müslümanlar tarafından peygamber olarak kabul edilir.İskender, II. Kiros, I. Darius,Pearls from Surah Al-Kahf: Exploring the Qur'an's Meaning, Yasir Qadhi Kube Publishing Limited, 4 Mar 2020,  Oğuz HanÜzeyir(عُزَيْر)Kuran'da kendisinden bahsedilir,Quran 9:30 ancak birçok İslam alimi Üzeyir'in peygamberlerden biri olduğunu kabul etmesine rağmen Kur'an'da onun bir peygamber olduğu belirtilmemiştir.Ashraf, Shahid (2005). "Prophets 'Uzair, Zakariya and Yahya (PBUT)". Encyclopaedia of Holy Prophet and CompanionsIbn Kathir. "'Uzair (Ezra)". Stories of the Quran. Aynı zamanda Tevrat'ta da bir peygamber olarak da anılır.Ezraİmran(عِمْرَان)Âl-i İmrân Suresi (İmran'ın ailesi)'nde kendinden bahsedilir, Meryem'in babası ve İsa'nın da dedesidir.YehoiakimMeryem(مَرْيَم)Bazı İslam alimleri Meryem'i, Allah'ın ona bir melek aracılığıyla mesaj gönderdiği ve ilahi mucizelerin aracısı olduğu için bir elçi ve peygamber olarak kabul ederler. İslam, onu kadınların en kutsallarından biri olarak görse de peygamberliği meselesi hala tartışılmaktadır.Beyond The Exotic: Women's Histories in Islamic Societies, p. 402. Ed. Amira El-Azhary Sonbol. Syracuse University Press, 2005. 

 Ayrıca bakınız 

 İbrahimî dinlerdeki peygamberler tablosu

 Kaynakça 

*
Kategori:Kur'an'da adı geçen peygamberler