Fatih Sultan Mehmet Köprüsü

Fatih Sultan Mehmet Köprüsü veya halk arasında bilinen adıyla İkinci Köprü İstanbul'da Kavacık ile Hisarüstü arasında, Asya ile Avrupa'yı Boğaziçi Köprüsü'nden sonra ikinci kez bağlayan asma köprü. Ankraj blokları arasındaki uzunluğu 1.510 m, orta açıklığı 1.090 m, genişliği 39 m, denizden yüksekliği 64 m'dir.

Köprünün temeli 29 Mayıs 1985'te atılmış ve yapımına 4 Aralık 1985 günü başlanmıştır. Hâlen dünyanın en büyük çelik asma köprüleri içinde 14. sırada yer alan bu büyük proje 3 Temmuz 1988 tarihinde dönemin başbakanı Turgut Özal tarafından hizmete açılmıştır.

Köprünün proje hizmetleri İngiliz Freeman, Fox ve Partners firması ve BOTEK Boğaziçi Teknik Müşavirlik A.Ş. firması tarafından yerine getirilmiş, inşaatını ise Türkiye'den STFA, Japon Ishikawajima Harima Heavy Industries Co. Ltd., Mitsubishi Heavy Industries Ltd. ve Nippon Kokan K. K. adlı şirketlerin oluşturduğu konsorsiyum 125 milyon dolar karşılığında üstlenmiştir.

 Teknik ve temel özellikleri 
Fatih Sultan Mehmet Köprüsü projesinin temel özellikleri, taşıyıcı kule temellerinin boğazın iki yakasındaki yamaçlara oturması, kulelerin tabliye mesnet düzeyinden başlaması ve tabliyesinin Boğaziçi Köprüsü'ndeki gibi ortotropik, berkitmeli panellerden oluşan aerodinamik enkesitli kapalı kutu biçiminde olmasıdır. Boğaziçi Köprüsü'nden farklı olarak bu köprünün askı kabloları dikey olarak düzenlenmiştir. Bu kablolar çiftli tertiplenmiş olup gerektiğinde bu kablolardan biri kolayca değiştirilebilecektir.

Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün kule temelleri 14 m x 18 m boyutunda ve ortalama 6 m yüksekliğindedir. Ama zemin durumuna göre yer yer kademeli olarak proje kotundan 20 m daha derine inilmiştir. Temellerin üzerinde yüksekliği 14 m'ye varan betonarme kaideler yer almakta ve çelik kuleler bu kaidelerin içine 5 m kadar ankre edilmiş bulunmaktadır.

Köprünün ana bloklarına mesnet oluşturan bu kulelerin yüksekliği, temel betonu üst kotundan başlamak üzere 102,1 m'dir. Kuleler yüksek mukavemetli berkitmeli çelik panellerin birbirine bulonlanarak birleştirilmesiyle 8 kademe halinde monte edilmiştir. Boyutları tabanda 5 m x 4 m, tepede ise 3 m x 4 m'dir. Düşey kuleler birbirlerine ikişer adet yatay kirişle bağlanmış olup, her birinin içinde bakım hizmetleri için bir asansör yerleştirilmiştir.

Taşıyıcı ana kablolar, her kulenin tepesinde yer alan kablo semeri üzerinden geçmektedir. Bunlar git-gel çekim yöntemi ile yapılmış, her seferinden ve bir doğrultuda 4 tel taşıyan kasnağın 4 m/sn gibi çok yüksek bir hızda çalışması sağlanmıştır. Her ana kablo bir ankraj bloğundan öbürüne uzanan 32 tane büklüm grubundan, ayrıca tepedeki semerlerle ankraj blokları arasında yer alan 4 tane ek gergi büklümünden oluşmaktadır. Her bir büklümde 504 tane, ek büklümlerde ise 288 ve 264 tane çelik tel vardır. Galvanizli yüksek mukavemetli çelikten olan tellerin çapı 5,38 mm'dir.

Kutu kesitli tabliye 33,80 m genişliğinde ve 3 m yüksekliğinde olup her iki yanında konsol olarak dışa taşan 2,80 m eninde birer yaya yolu bulunmaktadır. Dört gidiş dörtte geliş olmak üzere toplam sekiz şeritli tabliyenin aerodinamik biçimi rüzgâr yükünü azaltmaktadır. Tabliye 62 üniteden oluşmaktadır. Çeşitli uzunluktaki bu üniteler birbirine kaynakla birleştirilmiştir. Ağırlıkları 115-230 ton arasında değişen tabliye üniteleri, denizden palangalar ile yukarı çekilerek yerlerine yerleştirilmiştir.

Köprü, 3 Temmuz 1988'de dönemin başbakanı Turgut Özal tarafından hizmete açılmıştır. Köprüden geçen ilk araç Özal'ın resmî otomobili olmuştur.

Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, Edirne-Ankara arasındaki Trans European Motorway (TEM)'in bir parçasıdır.

 Galeri 

 Araç geçişleri 
2024 yılında Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nden 71 milyon 814 bin 940 araç geçti.

 Yıl Boğaziçi + F.S.M Köprüsü Yavuz Sultan Selim Köprüsü Avrasya Tüneli 2024 430.990 (günlük)  57.927 (günlük)   2019 321.884 (günlük)    2018 323.843 (günlük)    2017 409.341 (günlük)    2016 368.636 (günlük)  110.000 (günlük) 68.500 (taahhüt) 2015 386.400 (günlük)  İnşa halinde İnşa halinde2014 411.323 (günlük)  İnşa halinde İnşa halinde 2013 417.534 (günlük)  İnşa halinde İnşa halinde 2012 407.380 (günlük)    2011 416.354 (günlük)    2010 405.909 (günlük)    2009 394.840 (günlük)    2008 399.009 (günlük)    2007 403.712 (günlük)    2006 381.792 (günlük)    2005 374.438 (günlük)    2004 366.078 (günlük)    2003 345.700 (günlük)    2002 331.163 (günlük)    2001 328.411 (günlük)   
 Kısıtlamalar ve Geçiş İzinleri 
Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nü; 1. sınıf araçlar, 2. sınıf araçlar (Kamyon ve Otobüsler hariç), Tüm servis araçları (Turizm, Personel, Okul vb.), Karavanlar, Toplu Taşıma Araçları (IETT ve Halk Otobüsü, Otobüs A.Ş. vb. Taksi dolmuş) ve KGM'den izinli kamu kurum ve kuruluşlarının resmi plakalı hizmet araçları kullanabilmektedir.

Köprüleri kullanımına izin verilen araçların dışındaki 2. 3. 4. ve 5. sınıf araçlar ile Kimyasal ve Tehlikeli Madde Taşıyan araçların zorunlu olarak Yavuz Sultan Selim Köprüsünü kullanması gerekmektedir. Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nü ise bütün araç sınıfları kullanabilmektedir.

 Ayrıca bakınız 
 15 Temmuz Şehitler Köprüsü
 1915 Çanakkale Köprüsü
 Osmangazi Köprüsü
 Türkiye'deki köprüler listesi
 Türkiye'deki tarihi köprüler
 Yavuz Sultan Selim Köprüsü

 Kaynakça 

 Encyclopaedia Britannica'nın Fatih Sultan Mehmet Köprüsü başlığı.

 Dış bağlantılar 

 Uzaydan Fatih Sultan Mehmet Köprüsü 18px

Kategori:II. Mehmed
Kategori:İstanbul Boğazı
Kategori:İstanbul Boğazı geçişleri
Kategori:İstanbul ilindeki köprüler
Kategori:Türkiye'deki karayolu köprüleri
Kategori:Türkiye'deki asma köprüler
Kategori:Türkiye'deki paralı köprüler
Kategori:Beykoz'daki altyapı
Kategori:Sarıyer'deki altyapı
Kategori:1988'de tamamlanan köprüler
Kategori:1988'de Türkiye'de kurulan oluşumlar
Kategori:Beykoz'daki ulaşım yapıları
Kategori:Sarıyer'deki ulaşım yapıları
Kategori:Rumelihisarı, Sarıyer
Kategori:Anadolu Hisarı (mahalle)