Üretici fiyat endeksi

Üretici fiyat endeksi ya da kısaltması ÜFE, belirli bir referans döneminde ülke ekonomisinde üretimi yapılan ve yurt içine satışa konu olan ürünlerin, üretici fiyatlarını zaman içinde karşılaştırarak fiyat değişikliklerini ölçen fiyat endeksidir. Aylık ve yıllık enflasyon rakamının belirlenmesinde kullanılır.

 Tüketici-üretici fiyat endeksi farkı 
TÜFE ile ÜFE arasındaki temel fark, fiyat derlenen birimlerde ortaya çıkmaktadır. 
 TÜFE'de fiyatlar, üreticilerin yanı sıra toptan satış noktalarından da (sebze, meyve ve balık hâllerinden) derlenmektedir. Toptan eşya fiyatlarına Katma Değer Vergisi (KDV) gibi vergiler dahil edilmektedir. 
 ÜFE'de, fiyatların özellikle üreticilerden derlenmesi esastır ve ürün fiyatları vergiler hariç, yurt içi peşin satış fiyatlarıdır.

 Sektörler 
 ÜFE kapsamındaki sektörler  
Gayrisafi millî hasıla (GSMH) içinde yer alan iktisadî faaliyet kollarında:
 Tarım,
 Avcılık,
 Ormancılık
 Balıkçılık
Sanayide:
 Madencilik ve taş ocakçılığı
 İmalat sanayii
 Elektrik, gaz ve su sektörleri

 ÜFE kapsamı dışındaki sektörler 
ÜFE'de kapsanan beş ana sektör dışında kalan ticaret ve hizmet faaliyetlerinde yer alan sektörler endekste kapsanmamaktadır. Bunlar, inşaat, toptan ve perakende ticaret, otel ve lokantalar, ulaştırma, depolama, haberleşme, malî aracı kuruluşların faaliyetleri, eğitim, sağlık işleri ve sosyal hizmetler gibi sektörlerdir.

 Kullanım amacı 
Üretici Fiyatı Endeksi, aşağıdakilerin de aralarında bulunduğu çeşitli konularda karar alıcılara yardımcı olan önemli bir göstergedir.
 Enflâsyon ve ekonomideki fiyat hareketlerinin izlenmesi
 Hükûmetlerin ekonomik politikalarının belirlenmesi
 Ücretlerin ve fiyatların ayarlanması
 Üretim ve verimlilik hesapları
 Muhasebe hesapları
 Fiyat analizlerine ilişkin çalışmalar
 Yatırım kararları

 Ülkelere göre 
 Türkiye'de kullanımı 

TÜİK, 2005 yılından itibaren, üretici enflasyonunu belirlemek için ÜFE'yi kullanmaya başlamıştır. Önceden kullanılan toptan eşya fiyat endeksi (TEFE), yurt içinde üretimi yapılan maddelerin fiyatlarının, kısmen üreticiden kısmen de üretim yapmayan ve toptan satışla uğraşan aracılardan elde edilmesi ile hesaplanan; fiyatlara, tüketiciye yansıyan vergiler ile toptancı marjlarının dahil olduğu, karma bir fiyat endeksiydi. Gerek malların tüketim aşamasındaki fiyat değişimlerini ölçen TÜFE'ye karşılık üretim aşamasındaki fiyat değişimlerini ölçen daha anlamlı bir endeks oluşturmak amacıyla Üretici Fiyatları Endeksi hesaplamasına geçilmiştir.

 Ayrıca bakınız 
 Toptan eşya fiyat endeksi
 Tüketici fiyat endeksi
 Fiyat endeks sayıları
 Fiyat endeks formülleri listesi
 Miktar endeks sayıları

Kategori:Ekonomi terimleri
Kategori:Fiyat endeksi