Adalet ve Kalkınma Partisi

Adalet ve Kalkınma Partisi, 14 Ağustos 2001 tarihinde Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren bir siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "AK PARTİ" şeklindedir. Simgesi ampuldür. TBMM'de 275 milletvekili ile temsil edilmektedir. Genel başkanı Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dır.

Parti, siyasi ideolojisini muhafazakâr demokrasi olarak tanımlar. Üçüncü taraf kaynaklar genellikle partiyi millî muhafazakârlık, sosyal muhafazakârlık ve Yeni Osmanlıcılık ideolojilerini benimseyen bir parti olarak tanımlamaktadır. Partinin genellikle siyasi yelpazede sağ kanatta yer aldığı kabul edilir, ancak bazı kaynaklar 2021'den bu yana partiyi aşırı sağ olarak tanımlamıştır.

Kurucuları ve önde gelen isimlerinden bir bölümü, eski Fazilet Partisi'ne (FP) yakın ya da FP kadrosundan olup FP'nin kapatılmasından sonra devamı olan Saadet Partisi'ne (SP) katılmayanlardır. Kuruluşunda ve sonraki dönemlerdeki kadroları farklı siyasi görüşlerden isimler barındırmıştır. Fazilet Partisi'nin veya ilgili siyasi geleneğin bir uzantısı olarak gösterilmesi partililer tarafından kabul görmemektedir. Ayrıca Anavatan Partisi'nin (ANAP) devamı olduğu da iddia edilmiştir.

Adalet ve Kalkınma Partisi, kurulduğu günden 2024'e dek katıldığı seçimlerin tamamında birinci parti olmuş ve katıldığı yedi genel seçimin dördünde (2002, 2007, 2011 ve Kasım 2015) tek başına iktidar olmuştur. Partinin 2001'deki kuruluşundan itibaren genel başkanlık görevini sürdüren Erdoğan'ın, 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçiminde cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından bu göreve eski dışişleri bakanı Ahmet Davutoğlu getirildi. Parti, Davutoğlu liderliğinde katıldığı Haziran 2015 Türkiye genel seçimlerinde %8,96 oy kaybederek %40,87'ye geriledi.

Kasım 2015 genel seçimlerindeyse tarihindeki en büyük oy sayısı ve %49,5 ile 2011'den sonra en büyük oy oranına sahip olarak, 317 milletvekili elde etti ve TBMM'de tek başına iktidar olabilecek çoğunluğa ulaştı. Ahmet Davutoğlu'nun istifa etmesinin ardından gerçekleştirilen kongrede Binali Yıldırım partinin genel başkanlık görevine seçildi. Yıldırım 24 Mayıs 2016 tarihinde 65. Türkiye Hükûmeti'ni kurarak başbakanlık görevine başladı. 24 Haziran 2018 Genel seçimlerinde %42.56 oy alan AK Parti iktidarını devam ettirdi. 10 Temmuz 2018 tarihinde 66. Türkiye Hükûmeti kuruldu. 14 Mayıs 2023 genel seçimlerinde %35,62 oy alan AK Parti iktidarını devam ettirdi. 4 Haziran 2023 tarihinde 67.Türkiye Hükûmeti kuruldu.

AK Parti, 2002 yılından bu yana Türk siyasetinde önemli bir yer almaktadır. Üye sayısı açısından dünyanın en büyük altıncı siyasi partisidir ve Hindistan, Çin ve ABD'de bulunan siyasi partiler dışında dünyanın en çok üyeye sahip siyasi partisidir.

 Tarihçe 

 Kuruluşu: 1998-2001 
16 Ocak 1998'de Refah Partisi'nin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasıyla Millî Görüş geleneğinden gelen siyasiler Fazilet Partisi altında tekrar birleşti. Ancak değişmeyen politikalar ve değişmeyen yaşlı lider kadro sebebiyle partinin halk tabanında karşılık bulamadığını düşünen Abdullah Gül liderliğindeki Yenilikçiler, Gelenekçiler ile Fazilet Partisi kongresinde başkanlık yarışına girdiler ancak kaybettiler. Haziran 2001'de ise Fazilet Partisi AYM kararıyla kapatıldı. Erdoğan'ın da aralarına katılması ile Yenilikçiler yeni parti çalışmalarına başladı. 14 Ağustos 2001 tarihinde Adalet ve Kalkınma Partisi kuruldu.

Partinin kuruluşunda Recep Tayyip Erdoğan, Abdullah Gül ve Bülent Arınç da aralarında bulunduğu toplam 74 Kurucular Kurulu üyesi yer aldı. Bünyesinde Millî Görüş, merkez sağ ve diğer görüşlerden oluşan isimler bulunuyordu. Parti isminin bulunması, logosu ve sloganlarının belirlenmesinde reklamcı Erol Olçok'un etkisinin olduğu kaynaklarda bahsedilmektedir.

 İlk dönemi: 2002-2007 
Parti, 14 Ağustos 2001 yılında kurulduktan yaklaşık 1 yıl sonra Recep Tayyip Erdoğan önderliğinde 2002 genel seçimleri yapıldı. AK Parti 365 milletvekili çıkararak tek başına iktidara geldi. Erdoğan, siyasi yasağı bulunduğu için seçimlere giremeyerek milletvekili seçilemedi. Seçim sonrasında 58. Türkiye Hükûmeti, Abdullah Gül başbakanlığında kuruldu. Hükûmet döneminde Erdoğan'ın siyasi yasağının kaldırılması için Türkiye Büyük Millet Meclisine yasa teklifi sunuldu. Değişiklik Cumhurbaşkanı Sezer tarafından veto edildi. Daha sonra aynı yasa değiştirilmeden mecliste tekrar kabul edildi. Sezer yasa değişikliğini bu kez onayladı. Siirt'teki seçimlerin tekrar edilmesine karar verilerek 2003 ara seçimlerine gidildi. Seçimlerde AK Parti'nin ilk sıra adayı Mervan Gül'ün adaylıktan çekilmesi ile Erdoğan partinin birinci sıra adayı olarak Siirt seçimlerine girdi ve oyların %85'ini alarak milletvekili oldu.

Erdoğan'ın milletvekili seçilmesinin ardından başbakan Abdullah Gül ve kabine istifasını verdi. Ahmet Necdet Sezer hükûmeti kurma görevini Erdoğan'a verdi ve genel seçimlerden yaklaşık dört ay sonra Erdoğan başbakanlığında 59. hükûmet kuruldu. Bu seçimin ardından 2004 yerel seçimleri yapıldı. AK Parti 1750 belediye almaya hak kazandı. 2003-2009 yılları arasında, Türkiye'nin GSMH'si dünya toplamının %1,11'inden %1,37'sine yükselmiştir.
 İkinci dönemi: 2007-2014 

2007 cumhurbaşkanlığı seçimleri, CHP'li ve AK Partili politikacılar arasındaki gerilimlerin doruğa çıkmasıyla bir siyasi krize dönüştü. Baykal döneminde CHP, ordu ve yargının "demokratik olmayan" girişimlerine destek verdi. Cumhurbaşkanı adayı Abdullah Gül'e karşı ortaya çıkan protestolar; Gül'ün İslamcı siyaset geçmişi ve eşinin başörtüsü takması gibi popüler nedenlerle düzenlendi. CHP'nin seçimi boykot etmesiyle beraber 367 Krizi çıktı. E-muhtıra yayınlandı. Olayların ardından erken seçim kararı alındı ve Anayasa'da bazı değişiklikler yapıldı. Cumhurbaşkanının meclis tarafından değil, halk tarafından iki turlu oylamayla seçilmesi kararlaştırıldı; yedi yıl olan görev süresi beş yıla düşürülerek, iki kez seçilebilmesinin önü açıldı. Anayasa değişiklikleri, 21 Ekim 2007 tarihinde yapılan halk oylamasında, %68,95'lik kabul oyuyla yürürlüğe girdi. 28 Ağustos 2007 tarihinde Abdullah Gül Türkiye'nin 11. Cumhurbaşkanı seçildi. Yemin töreni CHP ve Genelkurmay Başkanı Yaşar Büyükanıt tarafından boykot edildi.

2008 yılında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Yalçınkaya, "Adalet ve Kalkınma Partisi'nin laikliğe aykırı eylemlerin odağı durumuna geldiği" savıyla, Anayasa Mahkemesi'nde "Adalet ve Kalkınma Partisi'nin temelli kapatılma davasını" açtı. 30 Temmuz 2008'de açıklanan kararla, 10 üyenin 6'sının kapatılması yönünde, 4'ünün hazine yardımının kesilmesi yönünde tercihi oldu. AYM Başkanı Haşim Kılıç'ın ret oyuyla parti kapatılmadı ancak hazine yardımlarının yarısının kesilmesi kararı alındı.

Parti, 2009 yerel seçimlerinde 1442 belediye başkanlığı kazandı. Ayrıca 16 büyükşehir belediye başkanlığından 10 tanesini kazandı.

2009'da İsrail'in Filistin'e saldırısının ardından Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu toplantısında, Şimon Peres'in uzun süre konuşmasına karşılık Erdoğan "Benim için de bundan böyle Davos bitmiştir. Daha Davos'a gelmem." diyerek podyumu terk etmiştir. Erdoğan Davos dönüşü büyük bir kutlamayla karşılanmıştır. Ayrıca Gazze Savaşı'ndaki diplomatik çabaları nedeniyle Ahmet Davutoğlu dışişleri bakanlığına getirilmiştir.

Parti 2011 genel seçimlerinde %49,8'lik bir oy oranıyla üçüncü kez tek başına iktidar olmayı başardı.

 Erdoğansız dönem: 2014-2017 

küçükresim|upright=0.91|Davutoğlu, Davos, 2016
küçükresim|upright=0.91|Yıldırım, Münih, 2018
2014 yerel seçimlerinde AK Parti %43.4 oy alarak birinci parti oldu. Parti, bu seçimlerde 30 büyükşehir belediye başkanlığından 18 tanesini kazandı. 2014 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Mehmet Ali Şahin Erdoğan'ın adaylığını ''İstanbul milletvekilimiz, Genel Başkanımız, Başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan'dır.'' şeklinde açıklamıştır. 10 Ağustos 2014 tarihinde Erdoğan'ın %51,8 oy oranıyla 12. Türkiye cumhurbaşkanı olarak seçilmesinin ardından 27 Ağustos'ta düzenlenen kongrede AK Parti genel başkanlığına Ahmet Davutoğlu seçilmiştir.

Parti, Ahmet Davutoğlu liderliğinde katıldığı 2015 genel seçimlerinde tarihinde ilk kez meclis çoğunluğunu kaybetti. Seçimlerin ardından koalisyon görüşmeleri başarısız oldu. MHP, CHP liderliğindeki bir hükûmette HDP ile birlikte yer almayı reddetti. CHP ise haftalar süren müzakerelerin ardından AK Parti ile hükûmet kurmayı reddetti. Kasım ayında yapılan erken seçimde AK Parti meclis çoğunluğunu yeniden kazandı. Bu tarihten sonraki seçimlerde Adalet ve Kalkınma Partisi meclisin salt çoğunluğunu elde edemedi.

2015 yılında Ahmet Davutoğlu, partinin 5. Olağan Kongresinde ikinci kez genel başkan seçildi. Kamuoyunda ilk olarak, Ocak 2015'te Başbakan Ahmet Davutoğlu tarafından açıklanan ancak hayata geçirilemeyen 'şeffaflık paketi' Davutoğlu-Erdoğan arasında gerginlik çıktığı iddia edildi. Ardından MKYK'da alınan kararla, genel başkanın "il ve ilçe başkanı atama yetkisi" elinden alındı. Kararın toplantıdan önce Erdoğan'a yakın üyeler tarafından alındığı ve toplantı sırasında Davutoğlu'na imzalatıldığı iddia edildi. 2016'da 'Pelikan Dosyası' adı altında anonim bir blogda Davutoğlu'nun Erdoğan'a ihanet ettiği ve istifa etmesi gerektiği savunuldu. Bu blog medyada büyük yankı uyandırdı. 4 Mayıs 2016'da iddialara göre Külliyede Erdoğan ve Davutoğlu arasında yapılan ikili toplantıda, Davutoğlu'nun doğrudan istifa etmemesi, ancak AK Parti'yi kongreye götürmesi ve yeniden genel başkan adayı olmaması konusunda anlaştılar. Davutoğlu, toplantının ardından bir gün sonra yaptığı açıklamada, "4 yıllık sürenin daha kısa sürmesi benim tercihim değildir. Zarurettir" diyerek partiyi yeni genel başkan seçimi için 2. Olağanüstü Büyük Kongre'ye çağırdı.

22 Mayıs 2016 tarihinde düzenlenen kongrede Binali Yıldırım AK Parti'nin 3. genel başkanı seçildi. Yıldırım, yeni hükûmetin öncelikli konusunun yeni anayasa başkanlık sistemi de dahil olmak üzere yeni yönetim sistemini belirleyecek değişikliğin olduğunu ve yeni anayasayı gerçekleştirmek için çalışmalara hemen başlanacağını açıkladı. Ayrıca 12 Eylül Darbesi sırasında yazılmış mevcut anayasayla 2023 Hedeflerine ulaşamayacağını belirterek muhalefet partilerine yeni anayasa çağrısı yaptı. 2017 anayasa değişikliği referandumunda sunulan değişiklikler %51,41 oranında evet oyuyla kabul edildi. Anayasa değişikliğinin kabul edilmesiyle genel seçimlerin artık cumhurbaşkanlığı seçimleri ile aynı gün yapılmasına karar verildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, resmi sonuçlar açıklandıktan sonra AK Parti'ye döneceğini açıkladı.

 Cumhurbaşkanlığı sistemi: 2017-günümüz 
küçükresim|upright=0.91|Erdoğan, İstanbul, 2018
küçükresim|Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Erdoğan, 2021|upright=0.91
küçükresim|upright=0.91|Recep Tayyip Erdoğan'ın üçüncü göreve başlama töreni
Erdoğan, 2 Mayıs 2017 tarihinde tekrar AK Parti üyesi oldu. 21 Mayıs 2017'de yapılan olağanüstü kongreyle yeniden genel başkan seçildi. Böylece cumhuriyet tarihinde Celâl Bayar'ın ardından siyasi parti üyeliği olan ilk cumhurbaşkanı oldu.

2018 genel seçimlerinde partilerin ittifak yapması için seçim kanunu değiştirildi. AK Parti ve MHP'den oluşan Cumhur İttifakı ve CHP ve diğer dört partiden oluşan Millet İttifakı kuruldu. Parti, 2018 genel seçimlerinde ikinci kez TBMM'deki çoğunluğunu kaybetti. Bu durum, MHP ve BBP'nin desteğiyle meclis çoğunluğunun sağlanmasına neden oldu. 24 Haziran'da Erdoğan %52,59 ile birinci turda cumhurbaşkanı seçildi. 9 Temmuz'da başbakanlık makamı kaldırıldı. Son başbakan Binali Yıldırım, 12 Temmuz 2018'de yeni dönemin TBMM başkanı seçildi.

2019 yerel seçimlerinde muhalefet uzun bir süre sonra AK Parti'ye karşı bir başarı elde etti. AK Parti tarafından yapılan itirazlar sonucu Millet İttifakı'nın kazandığı İBB seçimleri, YSK tarafından iptal edildi ve seçimler 23 Haziran 2019 tarihinde yeniden yapıldı. Yenilenen seçimde de Millet İttifakı'nın adayı Ekrem İmamoğlu, AK Parti adayı Binali Yıldırım'a karşı kazandı ve büyükşehir belediye başkanı oldu. Bu dönemin ardından İmamoğlu, çeşitli anketlerde, kamuoyu tartışmalarında ve siyaset gündeminde Erdoğan'ın muhtemel rakibi olarak değerlendirilmeye başlandı.

Partinin kurucularından ve en uzun süre görev yapmış bakanı olan Ali Babacan, yaptığı açıklamada "Aklen ve kalben bir ayrışma yaşadım" diyerek Temmuz 2019'da parti üyeliğinden istifa etti. Ardından 2020 yılında Babacan liderliğinde Demokrasi ve Atılım Partisi kuruldu. Kurucuları arasında uzun yıllar AK Parti kabinelerinde bulunan Sadullah Ergin, Nihat Ergün, Selma Aliye Kavaf ve Ahmet Edip Uğur yer aldı. Kurulan yeni parti hakkında Abdullah Gül'ün desteğini aldığı yönünde spekülasyonlar yapılmaktadır

Partinin eski genel başkanı Davutoğlu, 2019 yerel seçimleri sonrasında partisine yönelik eleştirilerde bulundu ve Eylül 2019'da partiden istifa etti. Aralık 2019'da Davutoğlu liderliğinde Gelecek Partisi kuruldu.

Partinin 2021 yılında düzenlenen 7. Olağan Büyük Kongresinde Recep Tayyip Erdoğan yeniden genel başkan seçildi.

2023 genel seçimlerinde Erdoğan, seçimlerin CHP iktidarının sona erdiği 14 Mayıs 1950 seçimlerine atfen 14 Mayıs'ta yapılacağını belirtti. 10 Mart'ta Erdoğan, milletvekili ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 14 Mayıs'ta yapılmasına dair karar aldı ve Resmi Gazete'de yayımlandı. "Türkiye Yüzyılı" ve "Türkiye için hemen şimdi" sloganları kampanyanın temasını oluşturdu. Erdoğan, seçimleri ikinci turda %52,18'lik bir oy oranı ile kazandı. Yeni döneminin başlamasının ardından Külliye'de yaptığı açılış konuşmasında, mevcut anayasanın 1980 darbesinin ürünü olduğunu ve demokrasiyi güçlendirecek "özgürlükçü, sivil ve kapsayıcı" bir anayasa ile değiştirilmesi gerektiğini söyledi. Ekim 2023'te partinin 4. Olağanüstü Büyük Kongresi yapıldı. Erdoğan yeniden genel başkan olarak seçildi.

2024 yerel seçimlerinde 22 yılın ardından parti ilk kez Türkiye genelinde ikinci parti konumuna geldi. Erdoğan, "Partimizin organlarında 31 Mart neticelerini değerlendireceğiz, özeleştirimizi yapacağız. Sandık sonuçları irtifa kaybı yaşadığımızı gösteriyor." dedi.

 İdeoloji ve politikalar 

 2023 Hedefleri ve Sonuçları 
AK Parti'nin Türkiye'yi ekonomi, adalet, sağlık, ulaşım, turizm ve savunma sanayisi alanlarında ilerletmek amacıyla ortaya koyduğu vizyon, "Hedef 2023" sloganıyla partinin temel seçim vaadi olmuştur. İlk kez 2011 genel seçim beyannamesinde detaylandırılan bu hedefler, Türkiye'nin Cumhuriyet'in 100. yılında dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasına girmesini amaçlıyordu.

 Ekonomik Göstergeler ve Gerçekleşme Oranları 
2023 vizyonu kapsamında ilan edilen temel ekonomik hedefler ile 2023 yılı sonu itibarıyla ortaya çıkan veriler arasında belirgin farklar oluşmuştur:

 Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH): 2023 hedefi 2 trilyon dolar olarak açıklanmış; ancak 2023 sonu itibarıyla GSYH yaklaşık 1,1 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.
 Kişi Başına Milli Gelir: 25 bin dolar olarak hedeflenmiş; gerçekleşen rakam ise 13 bin dolar civarında kalmıştır.
 İhracat: 500 milyar dolar hedefinin gerisinde kalınarak yaklaşık 255 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.
 İşsizlik: Hedeflenen %5 seviyesine ulaşılamamış, oran %9-10 bandında seyretmiştir.

 Savunma Sanayisi ve Altyapı Yatırımları 
Ekonomik hedeflerin aksine, savunma sanayisi ve altyapı alanındaki vaatlerin önemli bir kısmında somut ilerlemeler kaydedilmiştir. Yerli otomobil projesi kapsamında TOGG seri üretime başlamış; yerli tank (Altay), yerli uçak (Kaan) ve çeşitli insansız hava araçları

(İHA/SİHA) projelerinde prototip ve üretim aşamalarına geçilmiştir. Ayrıca, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, İstanbul Havalimanı ve Avrasya Tüneli gibi büyük ölçekli altyapı projeleri tamamlanarak hizmete alınmıştır.

 Siyasi ve Anayasal Hedefler 
2015 Seçim Beyannamesi'nde "Hedef 2023" arasında yer alan en büyük siyasi değişiklik olan Başkanlık Sistemi, 2017 referandumu ile kabul edilmiş ve 2018 yılında resmen uygulanmaya başlanmıştır. Hükûmet bu sistemi "karar alma süreçlerini hızlandıran bir reform" olarak sunarken; muhalefet "denetleme mekanizmalarının zayıfladığı" gerekçesiyle eleştirmiştir.

 Adalet ve Hukuk Politikaları 

AK Parti'nin adalet politikaları; iktidarın ilk yıllarında Avrupa Birliği uyum yasaları çerçevesinde askeri vesayetin geriletilmesi ve temel hakların genişletilmesi üzerine kuruluyken, 2010 sonrası dönemde yargı bürokrasisindeki güç mücadeleleri ve 15 Temmuz darbe girişimi sonrası güvenlik eksenli politikalara evrilmiştir.

 AB Reformları ve Askeri Vesayetin Geriletilmesi (2002-2010) 
Parti, iktidara geldiği ilk dönemde "Kopenhag Kriterleri"ne uyum sağlamak amacıyla kapsamlı anayasa değişiklikleri yapmıştır. Bu süreçte Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) kaldırılmış, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) sivil otorite üzerindeki etkisi azaltılmış ve idam cezası anayasadan tamamen çıkarılmıştır. Bu reformlar, o dönemde liberal çevreler ve Batı dünyası tarafından "Sessiz Devrim" olarak nitelendirilerek desteklenmiştir.

 2010 Referandumu ve Yargısal Dönüşüm 

12 Eylül 2010 referandumu, yargı sisteminde bir dönüm noktası olmuştur. Anayasa Mahkemesi ve HSYK'nın yapısını değiştiren bu düzenlemeler, hükûmet tarafından "yargı vesayetini bitirmek" ve "daha demokratik bir yapı kurmak" olarak sunulmuştur. Ancak muhalefet partileri ve hukukçular, bu değişikliklerin yargıyı siyasileştireceği ve Gülen Hareketi'nin yargı içindeki yapılanmasının önünü açacağı uyarısında bulunmuştur. İlerleyen yıllarda, Ergenekon ve Balyoz gibi davalardaki hukuksuzluklar ve "kumpas" iddiaları üzerine hükûmet, 2010 referandumuyla kurulan yapının yanlışlığını kabul ederek HSYK yapısını 2014'te tekrar değiştirmiştir.

 15 Temmuz Sonrası ve OHAL Dönemi 

15 Temmuz darbe girişiminin ardından ilan edilen Olağanüstü Hal (OHAL) kapsamında çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) ile yargı, ordu ve bürokraside binlerce kişi "terör örgütü iltisakı" gerekçesiyle ihraç edilmiştir. Bu dönemde yargının bağımsızlığı ve savunma hakkı konularında uluslararası kuruluşlardan (Venedik Komisyonu, AİHM) sert eleştiriler gelmiştir. Özellikle uzun tutukluluk süreleri ve Selahattin Demirtaş ile Osman Kavala davalarında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanmaması, Türkiye'nin Avrupa Konseyi ile ilişkilerini germiştir.

 Yargı Reformu Stratejileri ve Güncel Durum 
Hükûmet, adalet sistemindeki eleştirilere yanıt olarak 2019 ve 2021 yıllarında "Yargı Reformu Strateji Belgesi" ve "İnsan Hakları Eylem Planı"nı açıklamıştır. Bu paketlerle ifade özgürlüğünün genişletilmesi ve tutukluluğun istisnai olması hedeflense de, uygulamadaki sorunlar devam etmektedir. Dünya Adalet Projesi (WJP) tarafından yayınlanan "Hukukun Üstünlüğü Endeksi"nde Türkiye, 2014 yılında 59. sıradayken, 2023 yılında 142 ülke arasında 117. sıraya gerilemiştir. Türkiye Barolar Birliği ve hukukçular, yargı bağımsızlığının zedelendiğini ve "Can Atalay" örneğinde olduğu gibi Anayasa Mahkemesi kararlarının yerel mahkemelerce uygulanmamasının "hukuk güvenliği" sorununu derinleştirdiğini savunmaktadır.

 Eğitim Politikaları 
AK Parti iktidarı döneminde eğitim politikaları; altyapı yatırımları, teknoloji entegrasyonu, zorunlu eğitim süresinin uzatılması ve katsayı gibi engellerin kaldırılması ekseninde şekillenmiştir. Ancak bu süreçte sınav sistemlerindeki sık değişiklikler ve eğitimin niteliği konuları kamuoyunda tartışma yaratmıştır.

 Altyapı ve Erişim 

Parti, iktidara geldiği 2002 yılından itibaren bütçeden eğitime ayrılan payı düzenli olarak artırmış ve Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi çoğu yıl birinci sırada yer almıştır. "Her ile bir üniversite" politikası kapsamında, 2002'de 76 olan üniversite sayısı, vakıf üniversitelerinin de teşvikiyle 2023 itibarıyla 208'e ulaşmıştır. 2003-2004 eğitim yılından itibaren ilköğretim ve lise düzeyindeki tüm öğrencilere ders kitapları ücretsiz dağıtılmaya başlanmıştır.  Ayrıca Fatih Projesi ile okullara akıllı tahta ve tablet dağıtımı yapılarak eğitimde teknoloji kullanımı yaygınlaştırılmaya çalışılmıştır.

 Yapısal Reformlar ve 4+4+4 Sistemi 

Eğitim sistemindeki en köklü değişikliklerden biri 2012 yılında hayata geçirilen ve kamuoyunda "4+4+4" olarak bilinen düzenlemedir. Bu kanunla kesintisiz 8 yıllık eğitim yerine, kademeli 12 yıllık zorunlu eğitim sistemine geçilmiştir. Bu sistemle birlikte İmam Hatip Ortaokulları yeniden açılmış ve mesleki eğitime yönlendirmenin daha erken yaşta yapılması hedeflenmiştir.

 Demokratikleşme Adımları 

28 Şubat sürecinde uygulanan ve meslek lisesi (özellikle İmam Hatip Lisesi) mezunlarının üniversiteye girişini zorlaştıran katsayı uygulaması 2011 yılında tamamen kaldırılmıştır. Ayrıca kamuda ve üniversitelerde başörtüsü yasağının kaldırılmasıyla, başörtülü kadınların eğitim ve çalışma hayatına katılımının önündeki engeller son bulmuştur. Bu dönemde kız çocuklarının okullaşma oranlarında (özellikle "Haydi Kızlar Okula" gibi kampanyalarla) belirgin artışlar kaydedilmiştir.

 Sınav Sistemleri ve Eleştiriler 
AK Parti döneminde liselere ve üniversitelere giriş sınavlarında çok sayıda değişikliğe gidilmiştir (ÖSS, YGS-LYS, YKS; OKS, SBS, TEOG, LGS). Sınav sistemindeki bu istikrarsızlık ve PISA (Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı) testlerinde Türkiye'nin sıralamasındaki dalgalanmalar, "eğitimde nitelik" tartışmalarını beraberinde getirmiştir. Eğitim Reformu Girişimi (ERG) ve çeşitli sendikalar, niceliksel artışların (bina ve üniversite sayısı) niteliksel artışla (eğitim kalitesi, atanamayan öğretmenler sorunu) paralel gitmediği yönünde eleştirilerde bulunmuştur.

 Sağlık ve sosyal güvenlik politikaları 

AK Parti'nin sağlık politikaları, 2003 yılında başlatılan Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) etrafında şekillenmiştir. Bu programın temel amacı; sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştırmak, kurumlar arası farklılıkları gidermek ve genel sağlık sigortası kapsamını genişletmektir.

 Sağlıkta Dönüşüm Programı ve Yapısal Reformlar 
Parti iktidara geldiğinde, farklı kurumlar (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) tarafından yürütülen parçalı yapıyı sonlandırarak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında birleştirmiştir. Bu süreçte SSK hastaneleri Sağlık Bakanlığı'na devredilmiş ve hastaların tüm hastanelerden faydalanmasının önü açılmıştır. 2012 yılında yürürlüğe giren Genel Sağlık Sigortası (GSS) ile tüm vatandaşların sosyal güvence kapsamına alınması hedeflenmiştir.

 Altyapı ve Teknoloji: Şehir Hastaneleri 

AK Parti döneminde sağlık altyapısında niceliksel bir artış yaşanmıştır. 2002 yılında 1.156 olan toplam hastane sayısı, 2020'li yılların başında 1.500'ün üzerine çıkmıştır. 2017 yılından itibaren hayata geçirilen Şehir Hastaneleri, Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) modeliyle inşa edilmiştir. Bu dev kompleksler, yüksek teknolojik donanımları ve kapasiteleriyle ön plana çıksa da, işletme modelleri ve bütçe üzerindeki yükleri nedeniyle siyasi tartışmalara konu olmuştur. Ayrıca, 2015 yılında başlatılan e-Nabız sistemi ile sağlık kayıtlarının dijitalleşmesi sağlanmıştır.

 Anne ve Çocuk Sağlığı Verileri 
Sağlık politikalarının başarısını gösteren temel ölçütlerden biri olan bebek ölüm hızında ciddi iyileşmeler kaydedilmiştir. 2002 yılında binde 31,5 olan bebek ölüm hızı, 2022 verilerine göre binde 9,2'ye kadar gerilemiştir. Aynı şekilde anne ölüm oranlarında da dünya ortalamalarının üzerinde bir iyileşme sağlanmıştır.

 Eleştiriler ve Zorluklar 
Sağlık politikaları, hizmete erişimi artırması nedeniyle halk nezdinde yüksek memnuniyet oranları yakalasa da bazı eleştirilere maruz kalmıştır. Özellikle son yıllarda sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarının artması, "performans sistemi"nin hekimlerin iş yükünü artırması ve kamuoyunda "MHRS randevu krizi" olarak bilinen poliklinik yoğunlukları eleştiri odağı olmuştur. Türk Tabipleri Birliği (TTB) gibi kuruluşlar, sağlık sisteminin "ticarileştiği" ve koruyucu sağlık hizmetlerinin ikinci plana itildiği yönünde eleştiriler sunmuştur.
 Ekonomi politikaları 
AK Parti'nin ekonomi yönetimi, 2002'den günümüze dünya konjonktürü ve parti içi tercihler doğrultusunda farklı evrelerden geçmiştir. Parti programında ekonomik liberalizm ve serbest piyasa ekonomisi vurgulanmış; mali disiplin, özelleştirme ve yabancı sermaye çekme stratejileri temel sütunlar olarak belirlenmiştir.

 2002-2013: İstikrar ve Yüksek Büyüme Dönemi 
Parti iktidara geldiğinde, 2001 krizi sonrası başlatılan reform programını sürdürmüştür. Bu dönemde enflasyon tek haneli rakamlara indirilmiş, paradan altı sıfır atılmış ve doğrudan yabancı sermaye girişinde tarihi rekorlar kırılmıştır. Ekonomist Mahfi Eğilmez'in analizlerine göre, 2002-2024 yılları arasında GSYH dolar bazında yaklaşık 5,7 kat artış göstermiş, ancak bu büyüme önemli ölçüde borçlanma ve özelleştirme gelirleriyle desteklenmiştir.

 Özelleştirme ve Altyapı Yatırımları 
Parti tüzüğünde belirtilen "devletin ekonomideki payının azaltılması" ilkesi doğrultusunda Cumhuriyet tarihinin en büyük özelleştirme hamleleri yapılmıştır. Türk Telekom, TÜPRAŞ, PETKİM ve çeşitli şeker fabrikaları gibi stratejik kurumlar özelleştirilmiş; 2002-2023 yılları arasında yaklaşık 71 milyar dolarlık özelleştirme gerçekleştirilmiştir. Bu kaynaklar çoğunlukla ulaştırma, sağlık ve enerji gibi altyapı projelerine aktarılmıştır. Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) modeli ile inşa edilen köprü, otoyol ve havalimanları ("Mega Projeler") bu dönemin karakteristik özelliği olmuştur.

 2018 Sonrası: Yeni Ekonomi Modeli ve Enflasyon 

2018'de Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi'ne geçişle birlikte ekonomi yönetiminde daha merkezi bir yapıya gidilmiştir. "Düşük faiz, düşük enflasyon" teorisi çerçevesinde şekillenen "Türkiye Ekonomi Modeli" ile ihracat odaklı büyüme hedeflenmiştir. Ancak bu süreçte Türk Lirası'nda yaşanan değer kayıpları, döviz rezervlerindeki azalma ve 2021 sonrasında hızla yükselen enflasyon, ekonomideki temel tartışma alanlarını oluşturmuştur. 2023 genel seçimleri sonrası ise ekonomi yönetiminde rasyonel politikalara dönüş kapsamında sıkılaşma adımları (faiz artışları) atılmaya başlanmıştır.

 Dış politika 
AK Parti'nin dış politikası, iktidarı boyunca bölgesel ve küresel gelişmelere paralel olarak önemli doktrinsel değişimler geçirmiştir. Başlangıçta Batı merkezli ve komşularla iş birliğine dayalı bir çizgi izlenirken, ilerleyen yıllarda daha çok boyutlu ve "oyun kurucu" bir rol hedeflenmiştir.

 Avrupa Birliği ve Batı ile İlişkiler 
küçükresim|2009 yılında Bonn'da düzenlenen Avrupa Halk Partisi (European People's Party - EPP) Kongresi Bundeshaus'un genel kurul salonunda (Plenarsaal) gerçekleşti.

AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, Aralık 2009'da bu etkinlikte yer aldı.İktidarının ilk yıllarında AK Parti, Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) üyeliğini stratejik bir hedef olarak belirlemiş ve 2005 yılında tam üyelik müzakerelerinin başlamasını sağlamıştır. Bu dönemde parti, Avrupa Halk Partisi (AHP) bünyesinde gözlemci üye olarak yer almıştır. Ancak, müzakere sürecinin tıkanması ve AB ile yaşanan görüş ayrılıkları sonucunda 2013 yılında AHP'den ayrılarak Avrupa Muhafazakârlar ve Reformcular İttifakı'na (AMRİ) katılmıştır. Bu hamle, partinin AB vizyonunun "sulandığı" yönünde eleştirilere neden olmuştur.

 Komşularla Sıfır Sorun ve Arap Baharı 
Ahmet Davutoğlu'nun dışişleri bakanlığı döneminde "Komşularla Sıfır Sorun" ilkesi benimsenmiş; Orta Doğu ve Balkan ülkeleriyle vizelerin kaldırılması ve ekonomik entegrasyon hedeflenmiştir. Ancak 2011'de başlayan Arap Baharı ile birlikte bu politika yerini, özellikle Suriye ve Mısır'da muhalif hareketleri destekleyen bir çizgiye bırakmıştır. Bu süreçte Türkiye'nin bölgesel yalnızlığı, hükûmet çevrelerince "değerli yalnızlık" olarak nitelendirilmiştir.

 Mavi Vatan ve Askerî Aktivizm 
2016 sonrası dönemde dış politika, güvenlik eksenli bir dönüşüm yaşamıştır. Suriye'nin kuzeyine düzenlenen sınır ötesi operasyonlar, Libya ile yapılan deniz yetki alanları anlaşması ve Doğu Akdeniz'deki enerji rekabeti çerçevesinde geliştirilen "Mavi Vatan" doktrini bu dönemin karakteristik unsurlarıdır. Türkiye ayrıca bu dönemde savunma sanayisindeki (SİHA vb.) gelişimini bir diplomasi aracı olarak kullanmaya başlamıştır.

 Normalleşme Süreçleri ve Çok Kutupluluk 
2021 yılından itibaren AK Parti hükûmeti; Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Mısır ve İsrail gibi ülkelerle ilişkileri yeniden tesis etmeyi amaçlayan bir "normalleşme" süreci başlatmıştır. Aynı zamanda Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS gibi yapılarla kurulan temaslar, Türkiye'nin Batı dışındaki alternatif odaklarla ilişkilerini geliştirme çabası olarak yorumlanmaktadır.

 İdeoloji 

 Milli ve Yerli Söylemi (2016 Sonrası Dönem) 
2016 yılındaki 15 Temmuz darbe girişimi ve ardından kurulan Cumhur İttifakı süreciyle birlikte, partinin ideolojik söyleminde 'Milli ve Yerli' vurgusu ön plana çıkmıştır. Bu dönemde muhafazakârlık, Türk milliyetçiliği ile daha entegre bir yapıya bürünmüş; dış politikadaki 'anti-emperyalist' söylem ve savunma sanayisindeki atılımlar bu yeni ideolojik kimliğin temel sütunları olarak sunulmuştur.

 Erdoğanizm ve Lider Odaklı Siyaset 
Siyaset bilimciler, AK Parti'nin ideolojik dönüşümünü liderin karizmatik otoritesiyle birleşen bir 'popülist muhafazakârlık' veya 'Erdoğanizm' olarak tanımlamaktadır. Bu kavram; devletin yeniden yapılandırılması, geleneksel değerlerin kamusal alanda daha görünür kılınması ve doğrudan halk iradesine dayanan bir yönetim anlayışını ifade etmektedir.

 Din-Devlet İlişkilerinde Yeni Dönem 
küçükresim|Ayasofya
Partinin laiklik anlayışı, dinin kamusal alandaki görünürlüğünü artıran bir yönde gelişmiştir. Ayasofya'nın ibadete açılması (2020) ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın protokoldeki yerinin yükseltilmesi gibi adımlar, AK Parti'nin dindar nesil yetiştirme hedefi ve 'muhafazakâr toplum' vizyonunun somut göstergeleri olarak değerlendirilmiştir.

 Yapılanma 
 Partinin ekonomisi 
Partinin kendi web sitesinde yayınladığına göre 1 Ocak 2019 tarihinde partiye yapılan devletçe yardımlar 335.533.239 Türk lirasıdır parti gelirinin %87,5'luk bir oranını oluşturmaktadır. Ayrıca 2018, 2017, 2016 yılları devletçe yapılan yardımlar sırasıyla şu şekildedir: 2018 yılı için 417.050.988, 2017 yılı için 119.170.658, 2016 yılı için 104.678.215 Türk lirasıdır. AK Parti'nin 4 yıllık devlet yardımı 976.433.100 Türk lirasıdır. Partinin 2019 yılında bankalarda bulunan parası 137.096.716 Türk lirasıdır. 2023 genel seçimlerinde, daha önceki seçimlerde en yüksek oyu alan AK Parti, Hazine yardımlarında öne çıktı. 10 Ocak 2023 tarihinde, partiye Hazine'den gelen yardım nedeniyle 653.8 milyon TL gelir verildi. 2024 yerel seçimlerinde, hazine yardımı, seçimde seçim barajını aşan partilerin oy oranlarına göre dağıtıldığı için AK Parti'nin oy oranı nedeniyle Hazine yardımından en yüksek miktarı alması bekleniyor. 2024 yılının Ocak ayında, AK Parti'ye 1 milyar 329 milyon lira Hazine yardımı verilmesi planlandığı güncel bilgiler arasında yer aldı.
 Genel başkanlar 

 #  İsim  Resim  Görev Başlangıcı  Görev Bitişi  Görev Süresi 1 Recep Tayyip Erdoğan   60px 14 Ağustos 2001  27 Ağustos 2014  2 Ahmet Davutoğlu   60px 27 Ağustos 2014  22 Mayıs 2016  3 Binali Yıldırım   60px 22 Mayıs 2016 21 Mayıs 2017   (1) Recep Tayyip Erdoğan   86x86pik 21 Mayıs 2017  Görevde 

 Merkez Yürütme Kurulu üyeleri 
'te AK Parti'nin Merkez Yürütme Kurulunu (MYK) oluşturan üyeleri:

 # Adı Görevi 1 Recep Tayyip Erdoğan  Genel Başkan 2 Efkan Âlâ  Genel Başkan Vekili 3 Mustafa Elitaş  4 Hayati Yazıcı  Genel Başkan Yardımcısı (Siyasi ve Hukuki İşler) 5 Ahmet Büyükgümüş Genel Başkan Yardımcısı (Teşkilat İşleri) 6 Ali İhsan Yavuz  Genel Başkan Yardımcısı (Seçim İşleri) 7 Faruk Acar  Genel Başkan Yardımcısı (Tanıtım ve Medya) 8 Zafer Sırakaya  Genel Başkan Yardımcısı (Dış İlişkiler) 9 Fatma Betül Sayan Kaya  Genel Başkan Yardımcısı (Sosyal Politikalar) 10 Mustafa Demir  Genel Başkan Yardımcısı (Yerel Yönetimler) 11 Nihat Zeybekci  Genel Başkan Yardımcısı (Ekonomi İşleri) 12 Belgin Uygur Genel Başkan Yardımcısı (Sivil Toplum ve Halkla İlişkiler) 13 Hasan Basri Yalçın  Genel Başkan Yardımcısı (İnsan Hakları) 14 Ahmet Baha Öğütken  Genel Başkan Yardımcısı (Mali ve İdari İşler) 15 Sevilay Tuncer  Genel Başkan Yardımcısı (Çevre ve Şehircilik Politikaları) 16 Mustafa Şen  Genel Başkan Yardımcısı (Ar-Ge) 17 Ömer İleri Genel Başkan Yardımcısı (Bilgi ve İletişim Teknolojileri) 18 Kürşad Zorlu  Genel Başkan Yardımcısı (Türk Devletleri İle İlişkiler) 19 Halit Yerebakan  Genel Başkan Yardımcısı (Sağlık Politikaları) 20 Hüseyin Yayman  Genel Başkan Yardımcısı (Kültür ve Sanat Politikaları) 21 Ömer Çelik  Parti Sözcüsü 22 Eyyüp Kadir İnan  Genel Sekreter 23 Abdullah Güler  TBMM Grup Başkanı 24 Özlem Zengin TBMM Grup Başkan Vekili 25 Muhammet Emin Akbaşoğlu  26 Abdülhamit Gül  27 Leyla Şahin Usta  28 Bahadır Yenişehirlioğlu  29 Tuğba Işık Ercan  Kadın Kolları Başkanı 30 Yusuf İbiş Gençlik Kolları Başkanı

 Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyeleri 
'te AK Parti'nin Merkez Karar ve Yönetim Kurulunu (MKYK) oluşturan üyeleri:

 # Adı 1 Abdulkadir Develi  2 Abdurrahman Akyüz  3 Ahmet Baha Öğütken 4 Ahmet Bilal Kıymaz  5 Ahmet Büyükgümüş  6 Ahmet Mücahit Arınç 7 Ali İhsan Yavuz  8 Ayşe Keşir  9 Aziz Babuşcu 10 Belgin Uygur 11 Cengiz Tokmak  12 Cihad Terzioğlu  13 Çiğdem Karaaslan 14 Derya Ayaydın 15 Dursun Ataş 16 Efkan Ala 17 Erkan Güral  18 Erkan Kandemir 19 Eyyüp Kadir İnan 20 Fahrettin Yahşi 21 Fatih Sadullah Selman 22 Fatih Şahin  23 Fatma Betül Sayan Kaya 24 Fadime Zehra Şener  25 Gökhan Diktaş 26 Halit Yerebakan 27 Hamza Dağ28  Hasan Basri Yalçın29  Hayati Yazıcı30  Haydar Ali Yıldız 31 Hilal Kalyoncu Koç  32 Hilmi Türkmen  33 Hülya Terzioğlu 34 Hüseyin Yayman  35 İdris Nebi Hatipoğlu  36 İsmet Gergerli 37 Kürşad Zorlu  38 Mahir Ünal  39 Mehmet Kırmızı 40 Mehmet Umut Tuncer 41 Melek Duman  42 Menderes Mehmet Tevfik Türel  43 Mesut Özil 44 Muhammed Faruk Acar 45 Mustafa Demir 46 Mustafa Elitaş 47 Mustafa Hulki Cevizoğlu  48 Mustafa Nedim Yamalı 49 Mustafa Özkan 50 Mustafa Şen 51 Naim Makas 52 Nihat Zeybekçi  53 Nilhan Ayan 54 Osman Gökçek  55 Ömer Çelik 56 Ömer Faruk Besli 57 Ömer İleri58  Ömer Serdar59  Önder Matlı60  Sadettin Hülagü 61 Selçuk Sümer  62 Serap Yazıcı Özbudun  63 Serpil Kavrak 64 Sevan Sıvacıoğlu  65 Sevilay Tuncer  66 Seyithan İzsiz 67 Temel Başalan  68 Türk İslam Karakoç  69 Umut Arman Sonay 70 Ünal Karaman 71 Veli Arslan  72 Yusuf Ziya Yılmaz  73 Zafer Sırakaya 74 Zakir Avşar 75 Ziya Serdar Kılıç

 Merkez Disiplin Kurulu üyeleri 
#AdıGörevi1Mehmet SarıMDK Başkanı2Mehmet AltayMDK Başkan vekili3Saliha DönmezMDK Sekreteri4Abbas AydınMDK Üyeleri5Ayşe Deniz Çelik6Büşra Koyuncu7Halit Coşkan8Mehmet Hakan Yılmaz9Muhammet Ali Yılmaz10Nazif Barış Çiftçioğlu11Salih Çetinkaya12Vahit Atalan13Zahir Soğanda14Zeynep Gül Yılmaz

 Kurucu Milletvekilleri ve Üyeleri 
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin kurucu milletvekilleri ve üyeleri
 Ahmet Aktaş
 Abdüllatif Şener
 Alaattin Büyükkaya
 Ali Babacan
 Ali Aydın Dumanoğlu
 Ali İhsan Arslan
 Ali Yüksel Kavuştu
 Ayşe Böhürler
 Ayşenur Kurtoğlu
 Binali Yıldırım
 Burhan Kuzu
 Bülent Gedikli Beşir Atalay
 Cemal Kamacı
 Cemil Çiçek
 Erol Oral
 Ersin Nazif Gürdoğan
 Faruk Çelik
 Fatih Recep Saraçoğlu
 Güldal Akşit
 Gürsoy Erol
 Habibe Güner
 Halil Caner Doğaneli
 Halil Ürün
 Haluk İpek Hasan Cuneyd Zapsu
 Hasan Murat Mercan
 Hayati Yazıcı
 İbrahim Çağlar
 İbrahim Reyhan Özal
 İlhan Albayrak
 İsmail Safi
 İsmet Uçma
 Lokman Ayva
 Mehmet Ali Bulut
 Mehmet Beyazıt Denizolgun Mahmut Koçak
 Mehmet Hilmi Güler
 Mehmet Özlek
 Mehmet Sayım Tekelioğlu
 Mevlüt Çavuşoğlu
 Mihrimah Belma Sekmen
 Muammer Kakı
 Muharrem Karslı
 Muharrem Tozçöken
 Murat Yalçıntaş
 Mustafa Ünal Nazım Ekren
 Nimet Baş
 Nuray Oral
 Nur Doğan Topaloğlu
 Nurettin Canikli
 Osman Nuri Filiz
 Recep Tayyip Erdoğan
 Reha Denemeç
 Remziye Öztoprak
 Sami Güçlü Sema Karabıyık
 Sema Ramazanoğlu
 Serap Yahşi Yaşar
 Süleyman Gündüz
 Şaban Dişli
 Tamer Özyeğitoğlu
 Tayyar Altıkulaç
 Turhan Çömez
 Ceyhun Yasemin Şimşek
 Ziyaettin Yağcı

 Parti içi gruplar 
Bazı iddialara göre parti aşağıdaki gruplardan oluşmaktadır:

 Tayyipçiler grubu, Recep Tayyip Erdoğan'ı destekleyenleri oluşturan yapılanma. Grup parti içinde Erdoğanizm görüşünü temsil etmektedir.
 Pelikancılar, Berat Albayrak ve Recep Tayyip Erdoğan'a yakın olan, partinin ana çizgisine uymayanların tasfiyesini destekleyen bir grup. Pelikan grubunun varlığı Redhack aracılığıyla ortaya çıkmıştır. Ahmet Davutoğlu'nun istifasında bu grubun rolü olduğu düşünülmektedir.
 Soylucular, eski Demokrat Parti başkanı Süleyman Soylu'nun AK Parti'ye entrizmini ve İçişleri Bakanlığı görevini destekleyen gruptur.
 Bilalciler, parti içinde Recep Tayyip Erdoğan'ın oğlu Bilal Erdoğan'ın başını çektiği Erdoğanizm yanlısı gruptur.
 Küskünler grubu, partinin son dönem politikalarını onaylamayanları tanımlayan gruptur. İdeolojik olarak AK Parti'nin ilk yıllarındaki liberal muhafazakâr ve Avrupa Birliği yanlısı görüşleri desteklemektedir. Eski cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Bülent Arınç ve AK Parti'den ayrılan Demokrasi ve Atılım Partisi kurucusu Ali Babacan ile Gelecek Partisi kurucusu Ahmet Davutoğlu'nun bu grubun başını çektiği söylenmektedir.
 Davutoğlucular, Ahmet Davutoğlu'nun başbakanlığını ve görüşlerini destekleyen grup. Görüş olarak daha İslamcı olması ve milliyetçilik yerine ümmetçiliği savunması üzerine partinin ana akım siyasetinden farklıdır. Son dönemlerde popülerliği biten grup Davutoğlu'nun partiden ayrılması ve Gelecek Partisi'ni kurmasıyla dağılmıştır.

 Gençlik kolları 
14 Ağustos 2001 tarihinde, AK Parti'nin kuruluşuyla birlikte kurulmuştur. Türkiye'nin 81 ilinde ve illere bağlı ilçelerde teşkilatları bulunmaktadır. AK Parti Gençlik Kolları İl veya İlçe Başkanları, AK Parti parti tüzüğüne göre bulunduğu teşkilat kademesi ana kademe Yönetim ve Yürütme Kurulları'nın doğal üyesidir. Ayrıca Genel Merkez Gençlik Kolları Başkanı da hem MYK hem de MKYK tabii üyesidir. Mevcut genel başkan Eyyüp Kadir İnan'dır.

Gençlik kolları, parti yönetimi ile eşgüdüm hâlinde çalışır, gençlik kolu başkanları aynı zamanda parti yönetim ve yürütme kurullarının doğal üyesidir. Bir üye parti üyeliğinden çıktığı zaman otomatik olarak gençlik kolu üyeliğinden de çıkar ayrıca gençlik kolu yönetiminde görev almayanların üyeliği 30 yaşını doldurduklarında sona erer.

Genel merkez gençlik kolları başkanlığı yapmış olanlar, AK Parti MKYK'sı kararıyla toplanan büyük kongrenin onur konuğu sayılırlar.

 Kongreler 
 Kongre Tarih Seçilen başkan Aday Seçim Nedeni 1. Olağan Kongre 12 Ekim 2003 Recep Tayyip Erdoğan Recep Tayyip Erdoğan (Tek aday) Başkanlık (Tüzük ve Siyasi Partiler Kanunu gereği) 2. Olağan Kongre 11 Kasım 2006 3. Olağan Kongre 9 Ekim 2009 4. Olağan Kongre 30 Eylül 2012 1. Olağanüstü Kongre 27 Ağustos 2014 Ahmet Davutoğlu Ahmet Davutoğlu (Tek aday) Erdoğan'ın cumhurbaşkanı seçilmesi 5. Olağan Kongre 12 Eylül 2015 Başkanlık (Tüzük ve Siyasi Partiler Kanunu gereği) 2. Olağanüstü Kongre 22 Mayıs 2016 Binali Yıldırım Binali Yıldırım (Tek aday) Davutoğlu'nun genel başkanlıktan ayrılması 3. Olağanüstü Kongre 21 Mayıs 2017 Recep Tayyip Erdoğan Recep Tayyip Erdoğan (Tek aday) Yıldırım'ın genel başkanlıktan ayrılması 6. Olağan Kongre 18 Ağustos 2018 Başkanlık (Tüzük ve Siyasi Partiler Kanunu gereği) 7. Olağan Kongre 24 Mart 2021 4. Olağanüstü Kongre 7 Ekim 2023Genel başkanın çağrısı 8. Olağan Kongre 23 Şubat 2025Başkanlık (Tüzük ve Siyasi Partiler Kanunu gereği)

 Belediye başkanları 

 # İl  Başkan Büyükşehir1 Aydın  Özlem Çerçioğlu  ✓2 Bingöl  Erdal Arıkan 3 Bitlis  Nesrullah Tanğlay  4 Çorum  Halil İbrahim Aşkın  5 Elazığ  Şahin Şerifoğulları  6 Erzurum  Mehmet Sekmen  ✓7 Gaziantep  Fatma Şahin  ✓8 Hatay  Mehmet Öntürk  ✓9 Isparta  Şükrü Başdeğirmen  10 Kahramanmaraş  Fırat Görgel  ✓11 Kayseri  Memduh Büyükkılıç  ✓12 Kocaeli  Tahir Büyükakın  ✓13 Konya  Uğur İbrahim Altay  ✓14 Malatya  Sami Er  ✓15 Niğde  Emrah Özdemir  16 Ordu Mehmet Hilmi Güler  ✓17 Rize  Rahmi Metin  18 Sakarya  Yusuf Alemdar  ✓19 Samsun  Halit Doğan  ✓20 Trabzon  Ahmet Metin Genç  ✓21 Aksaray  Evren Dinçer 22 Bayburt  Mete Memiş 23 Şırnak  Mehmet Yarka 24 Karabük  Özkan Çetinkaya 25 Düzce  Faruk Özlü  

 Adalet ve Kalkınma Partisi ve seçimler 
Adalet ve Kalkınma Partisi kuruluşundan bu yana yedi genel seçime, beş yerel seçime ve bir milletvekili ara seçimine katılmıştır.
 Milletvekilliği seçimleri 
SeçimLiderSeçim sonuçlarıSandalyeHükûmetOy sayısı%±#±2002Recep Tayyip Erdoğan10.808.22934,28 (#1)YeniYeni200716.327.29146,58 (#1) 12,9 22201121.399.08249,83 (#1) 3,25 142015 (Haziran)Ahmet Davutoğlu18.867.41140,87 (#1) 8,96 692015 (Kasım)23.681.92649,50 (#1) 8,63 252018Recep Tayyip Erdoğan21.335.58142,56 (#1) 6,94 22202319.392.46235,62 (#1) 6,94 27

 Cumhurbaşkanlığı seçimleri 

 İki dereceli 
SeçimAdayTurlarSonuçOy sayısı %Son tur2007 (Nisan)76pxAbdullah Gül1.2007 (Ağustos)3.

 Tek dereceli 
 SeçimAdayBirinci turİkinci turSonuçOy sayısı %±Oy sayısı %2014  76pxRecep Tayyip Erdoğan  21.000.143  Yeni     2018  76pxRecep Tayyip ErdoğanCumhur İttifakı ortak adayı 26.324.482   0,80     2023  76pxRecep Tayyip ErdoğanCumhur İttifakı ortak adayı 27.133.849   3,07 27.725.131   

 Yerel seçimler 
SeçimLiderBelediye MeclisleriBelediye BaşkanlığıOy sayısı%±Oy sayısı%#±2004Recep Tayyip Erdoğan9.635.14540,33 (#1)Yeni9.674.30640,19 (#1)Yeni200912.237.32538,16 (#1) 2,1712.449.18738,64 (#1) 308201417.802.97642,87 (#1) 4,7117.952.50443,13 (#1) 630201918.299.57642,56 (#1) 0,3118.368.42142,55 (#1) 55202413.874.511 32,38 (#2) 10,1814.224.55933,05 (#2) 231

 Ara genel seçimler 
 Seçim LiderOy sayısı%Sandalye Not 2003 Recep Tayyip Erdoğan 55.20384,8 (#1) Erdoğan, Siirt milletvekili seçildi ve Başbakanlığında 59. Hükûmet kuruldu.

 Ara yerel seçimler 
 Seçim Aday Seçim sonuçları NotOy sayısı%± 2019İstanbul Binali Yıldırım  3.936.068 45,0 (#2) 3,61Ekrem İmamoğlu, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına seçildi.

1989 yılında belediyeyi kazanan SHP'nin ardından CHP ilk kez İstanbul'u kazandı.

 Seçim sloganları 
'Onlar Konuşur AK Parti Yapar, Daima Adalet Daima Kalkınma, Birlikte Daha Güçlü, Yeni Türkiye Yolunda İkinci Yarı Başlıyor, Yeni Güç Büyük Türkiye', Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2015 genel seçimlerinde kullandığı sloganlardır.

 Seçim şarkıları 

 Ayrıca bakınız 
 Muhafazakâr demokrasi
 Adalet ve Kalkınma Partisinin kapatılma davası

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 






 AK Parti Gençlik Kolları 
 AK Parti Kadın Kolları 
 AK Parti Siyaset Akademisi 


Kategori:Türkiye'deki etkin siyasi partiler
Kategori:2001'de kurulan siyasi partiler
Kategori:Türkiye'deki muhafazakâr partiler
Kategori:Millî muhafazakâr partiler
Kategori:Recep Tayyip Erdoğan
Kategori:Türkiye'de muhafazakârlık
Kategori:Türkiye'de İslamcılık
Kategori:Ermeni Soykırımı'nı reddedenler
Kategori:Cumhur İttifakı
Kategori:2001'de Türkiye'de kurulan oluşumlar
Kategori:Avrupa Muhafazakârlar ve Reformcular Partisi üyeleri
Kategori:Ankara ili merkezli kuruluşlar
Kategori:Türkiye'deki siyasi partiler
Kategori:Sağcı popülist partiler
Kategori:Sosyal muhafazakâr partiler