Lütfi Kırdar

Mehmet Lütfi Kirdar (15 Mart 1889, Kerkük - 17 Şubat 1961, Yassıada), Türk hekim, devlet adamı, asker, Manisa ve İstanbul valisi, milletvekili ve sağlık bakanı.

 Gençliği 
1889 yılında Kerkük'te doğdu. Abdüssamed Bey ve Ayşe Hanım'ın oğludur. 1925'te Hayrunnisa (1904-1960) Hanım'la evlendi. Erdem (1927) ve Üner'in (1933) babasıdır. İlk ve orta öğrenimini Kerkük'te, lise öğrenimini Bağdat'ta tamamlayarak, 1908'de İstanbul'a geldi ve Tıp Fakültesine girdi. Balkan Savaşı çıkınca gönüllü olarak savaşa katılan Kırdar, savaştan sonra Darülfünun Tıp Fakültesinden (1917) mezun oldu. Meslek hayatına Necef Belediyesi Tabibi olarak başlayan Lütfi Kırdar, I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla orduya katıldı.

Savaştan sonra Aşiretler ve Muhacirler Genel Sağlık Hizmetleri Müdürlüğü yaparak, Erzurum Kongresinin toplandığı günlerde Kızılay Sağlık Heyeti Reisi olarak Atatürk'ün emrinde Erzurum'da görev aldı. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Kızılay Sağlık ve Sıhhi İmdat Ekibi Başkanı olarak görev yaptı. Millî Mücadelenin her safhasına katıldı ve İstiklal Madalyası aldı.

 Cumhuriyet dönemindeki hizmetleri 
Türk Kurtuluş Savaşından sonra 1923'te Viyana ve Münih'te göz hastalıkları ihtisası yaptı. 1924'te Türkiye'ye döndü ve İzmir Sıhhat Müdürlüğüne tayin edildi. Kendi isteğiyle 1933'te İzmir Memleket Hastanesi göz kliniğine atandı. 1935'te Kütahya'dan milletvekili oldu. 1935-1936 CHP Balıkesir İl başkanlığı yaptı.1936'da atandığı Manisa valiliğindeki görevi bittikten sonra Manisa Şehir Meclisi kararıyla fahri hemşehrilik unvanı verilerek ismi Turgutlu'daki bir caddeye konuldu. 1938'de İstanbul valiliğine ve belediye başkanlığına atandı. Bu son görevi 12 yıl sürdürdü. İstanbul Harbiye'deki Spor ve Sergi Sarayı, Açıkhava Tiyatrosu, Dolmabahçe'deki İnönü Stadyumu, Taksim Meydanı, Taksim Gezisi ve Atatürk Bulvarı onun döneminde yapıldı. 1940 yılında ise Taksim Kışlası yıktırıldı.

sol|küçükresim|Lütfi Kırdar'ın Zincirlikuyu Mezarlığı'ndaki kabri.
1949'da İstanbul valiliği ve belediye başkanlığından alındı. Aynı yılın Aralık ayında yapılan ara seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi'nden Manisa Milletvekili olarak Meclise girdi (1949-1950). 14 Mayıs 1950'deki milletvekili seçiminde kaybetti. 1954 seçimlerinde Demokrat Parti'den İstanbul bağımsız milletvekili oldu. 1957'de yeniden milletvekili oldu. Son Adnan Menderes hükûmetinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı (1957-1960) olarak görev yaptı. 27 Mayıs Darbesine kadar bu görevde kaldı.

27 Mayıs'ta tutuklandı. Yargılandığı Yassıada'da 17 Şubat 1961'de geçirdiği bir kalp krizi sonucu öldü. 19 Şubat 1961'deki olaylı bir cenaze töreninden sonra Zincirlikuyu Mezarlığı'na gömüldü. Erdem Kırdar ve Üner Kırdar isimli iki oğlu vardır.

 Adının yaşatıldığı yerler
 Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı. Şişli, İstanbul.
 Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Kartal, İstanbul. 
 Lütfi Kırdar Caddesi. Başakşehir, İstanbul.
 Dr. Lütfü Kırdar İlkokulu. Güngören, İstanbul.

 Kaynakça 

Kategori:1889 doğumlular
Kategori:Kerkük doğumlular
Kategori:1961'de ölenler
Kategori:İstanbul ilinde ölenler
Kategori:Türk askerî hekimler
Kategori:Türkiye'nin İsveç büyükelçileri
Kategori:İstanbul ili valileri
Kategori:Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası sahipleri
Kategori:TBMM 5. dönem Kütahya milletvekilleri
Kategori:TBMM 8. dönem Manisa milletvekilleri
Kategori:TBMM 10. dönem İstanbul milletvekilleri
Kategori:TBMM 11. dönem İstanbul milletvekilleri
Kategori:TBMM Dışişleri Komisyonu
Kategori:Kalp krizinden ölenler
Kategori:Cezaevinde ölen Türkler
Kategori:Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Cumhuriyet Halk Partisi mensubu siyasetçiler
Kategori:20. yüzyıl Türk siyasetçileri
Kategori:İstanbul Büyükşehir belediye başkanları
Kategori:Türkiye tarafından tutuklanan kişiler
Kategori:Darülfünun Tıp Fakültesinde öğrenim görenler
Kategori:Demokrat Parti (1946) mensubu siyasetçiler
Kategori:Türk asıllı Iraklılar
Kategori:İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinde öğrenim görenler
Kategori:Balkan Savaşları'nda Osmanlı askerleri
Kategori:I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı askerleri
Kategori:Kurtuluş Savaşı'ndaki Türk askerler
Kategori:Türkiye sağlık bakanları