Yevgeni Zamyatin

Yevgeni İvanoviç Zamyatin, (Rusça: Евгений Иванович Замятин), (d. 1 Şubat 1884, Lebedyan, Tambov, Rus İmparatorluğu – ö. 10 Mart 1937, Paris, Fransa), Rus yazar. Distopik bir geleceği konu alan Biz (Rusça: Мы) romanıyla ünlenmiştir.

 Hayatı 
1 Şubat 1884'te Tambov Vilayeti'nin Lebedyan ilçesinde bir rahibin oğlu olarak doğdu. 1902'de takdirname ile bitirdiği Voronej Lisesi'nin ardından girdiği Petersburg Gemi Mühendisliği Enstitüsü'nden 1908 yılında mezun oldu. Öğrenciyken devrimci harekete yer aldı. 1906-1911 yılları arasında kaçak olarak yaşadı. Potemkin İsyanı sırasında Odessa'da bulundu.

İlk hikâyesi Yalnız, 1908 yılında Eğitim dergisinde yayınlandı. İlk büyük edebi başarısını 1911 yılında yayınlanan ve gezi hikâyelerinden oluşan Uyezdnoye (Gezisel) ile kazandı. 1914 yılında yayınlanan savaş karşıtı hikâyesi Na Kuliçkah (Çok Uzaklarda) nedeniyle kovuşturmaya uğradı, tutuklandı ve yargılandı, eserin basıldığı derginin ilgili sayısı toplatıldı. Bu iki eser de dönemdaşı Rus yazar Maksim Gorki'den övgüler aldı.

1916-1917 yıllarında Birleşik Krallık'ta Rus buz kırıcı gemilerinde çalışırken gözlemleme imkânı bulduğu İngiliz hayatı hakkında Ostrovityane (Adalılar) adlı eseri yayınlandı. 1917 sonbaharında Rusya'ya döndü. Maksim Gorki tarafından davet edildiği Dünya Edebiyatı Topluluğu'nda, İngiliz ve Amerikan edebiyatından sorumlu yayın kurulu üyesi olarak görev aldı. Aynı yıllarda esas mesleğinde de başarılı çalışmalarda bulundu; Yermak, Krasin gibi buz kırıcı gemilerin ve diğer muhtelif gemilerin yapım işlerinde görev aldı.

1920'lerde Serapionlar Kardeşliği edebiyat topluluğunun üyesi oldu. Mağara, Rus ve En Önemli Hakkında bu dönem eserlerindendir. Aynı yıllarda Bit ve Atilla piyeslerini yazdı.

1920 yılında en çok ses getiren ve Batı edebiyatında ilk ütopya karşıtı roman olarak nitelendirilen Biz başlıklı romanını yazdı. Sovyetler Birliği'nde "sakıncalı" bulunduğu için yayımlanmasına izin verilmeyen roman ilk olarak 1924 yılında Birleşik Krallık'ta yayınlandı. George Orwell'in ünlü eseri 1984'ü yazarken Biz romanından etkilendiği yorumları yapılmıştır. Biz anayurdunda ancak 1988'de yayımlanabilmiştir. O tarihe kadar Zamyatin'in eserleri Sovyetler Birliği'nde hiç gün ışığı görmedi.

Zamyatin 1931 yılında talebi üzerine Stalin tarafından verilen Sovyetler Birliği dışına çıkış izniyle Paris'e yerleşti. Ölümüne kadar bir göçmen olarak, Sovyet vatandaşlığından çıkmadan, orada yaşadı. Zamyatin ağır bir hastalık geçirerek 1937 yılında Paris'te öldü. Son eseri Tanrı’nın Sopası ölümünden sonra 1938 yılında yayınlanmıştır.

 Eserleri 

 Romanları 

 Biz (1920), Versus Kitap, Haziran 2009, Çev. Algan Sezgintüredi

 Kısa öyküleri ve hikâyeleri 

 Yerel Hikâyeler (1912) 
 Uzaklarda (1913) 
 Alatır (1914) 
 Adalılar (1917) 
 İnsan Avcısı (1918) 
 Kuzey (1918) 
 Nisan (1912) 
 Yolsuz (1913)
 Üç Gün (1913)
 Afrika (1916
 Resimler (1916) 
 Bilim Şehidi (1916) 
 Göz (1917) 
 Kadastro Memuru (1918) 
 İşaret (1918) 
 Günahkarların Kefili (1918) 
 Ejder (1918) 
 X (1919) 
 Yerazm'ın Nasıl İyileştirildiği Hakkında (1920) 
 Çocukça (1920) 
 Mamay (1920) 
 Mağara (1921) 
 Söz Çurigin'e Veriliyor (1922) 
 Yamyamlar. Tanrı'nın Kilisesi. (1922) 
 Rus (1923) 
 En Önemli Hakkında (1923) 
 Yola (1928) 
 Taşkın (1929) 
 Tanrının Sopası (1935)

 Diğer eserleri 

 Herbert Wells (1922) 
 Moskova - Peterburg (1933)

 Kaynakça 

 Rus Yazar ve Şairleri Kısa biyografik sözlüğü, Moskova, 2000.
 sovlit.com - Zamyatin 
 hronos.km.ru - Zamyatin 
 vedu.ru 

 Dış bağlantılar 

Zamyatin’in eserleri kendi dilinde aşağıdaki adreste bulunabilir. (1973’e kadar olan dönemde Sovyetler Birliğinde yayınlanan eserlerin telif hakları halen belirsizdir.)
 http://az.lib.ru/z/zamjatin_e_i/

Kategori:1884 doğumlular
Kategori:1937'de ölenler
Kategori:20. yüzyıl Rus yazarları
Kategori:Eski Bolşevikler