Ayla Erduran

Ayla Erduran (22 Ağustos 1934, İstanbul - 7 Ocak 2025, İstanbul), Türk keman sanatçısı.

Türkiye'de ve dünyanın birçok yerinde verdiği başarılı konserler ile dünyaca tanındı. 1971'de Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvânına lâyık görüldü. 1973'ten 1990'lara kadar İsviçre'deki Conservatoire Populaire'de ve Lozan Konservatuvarı ustalık sınıfında öğretmenlik yaptı.

Hayatı
22 Ağustos 1934 tarihinde İstanbul'da doğdu. Babası, üroloji alanında Türkiye'nin öncü doktorlarından Behçet Sabit Erduran, annesi Kadriye Erduran'dır. Ayla Erduran, "annemin soyunda İtalyan, Polonyalı, Rum, Ermeni, Katolik, Müslüman ne ararsan vardı" demiştir.

Dört yaşında 'in öğrencisi olarak kemana başladı. İlk resitalini on yaşında, Ferdi Ştatzer eşliğinde Saray Sineması'nda verdi.

1946-1951 yılları arasında Paris Konservatuvarı'nda eğitim görerek keman bölümünden birincilikle mezun oldu. 1951-1955 yılları arasında ABD'de, 20'inci yüzyılın en önemli keman hocası Ermeni  ve keman virtüözü  ile özel olarak çalıştı. ABD'deki ilk konserini Newark'ta,  yönetimindeki orkestrayla verdi.

Avrupa'daki konser kariyerine Polonya'da,  eşliğinde çaldığı Glazunov'un keman konçertosuyla başladı.

1957-1958 yılları arasında 'nda David Oistrakh ile çalıştı. 1957 Wieniawski yarışmasında yüz yirmi kemancı arasında ilk altıya girerek ödül kazandı. Bu ödülle birlikte meslek yaşamında yükselmeye başladı. 1958'de Ulvi Cemal Erkin'in keman konçertosunun ilk seslendirişini, Brüksel'de bestecisi yönetiminde Belçika Kraliçesi Elisabeth'in de izlediği bir konserde gerçekleştirdi.

Avrupa'nın çeşitli kentlerinde, Güney Amerika'da ve ABD, Kanada, Orta Doğu, Hindistan, Afrika, Rusya, Azerbaycan ve Türkiye'nin pek çok köşesinde turneler yaptı. 1963'te Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası ile Orta Doğu turnesine çıktı ve Anadolu'nun çeşitli köşelerinde konserler verdi.

1964'te Mithat Fenmen eşliğinde Londra'da verdiği ilk resitalinde Harriet Cohen-Olga Verney ödülünü kazandı. 1965'te yine Londra'da Royal Albert Hall'de şef Rojdestvenski yönetiminde Brahms'ın keman konçertosunu seslendirdiği konser BBC tarafından naklen yayınlandı. 1968'de Verda Erman ile birlikte Afrika turnesine çıktı.

küçükresim|Ayla Erduran, Aliye Berger'in Narmanlı Han'daki atölyesinde, SALT Eliza Day Arşivi
1970'te Hollanda'da 'nü kazandı. 1971'de Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvânı aldı.

1985'te Paita yönetiminde Londra Filarmoni Orkestrası ile Brahms konçertosunu plağa aldı. Jean Sibelius'un 100. yılında  yönetiminde Suisse Romande Orkestrası ile bestecinin keman konçertosunu çaldı.

1973'ten 1990'lara kadar İsviçre'deki 'de ve  ustalık sınıfında öğretmenlik yaptı.

Uzun süre 1710 yapımı Stradivarius bir keman çalan sanatçı, 1994 yılında Guarnerius 1720 yapımı bir keman kullanmaya başladı. Erduran, ikili konçertolarda Menuhin, Szeryng, Navarra, , Valery Oistrakh, , Fallot, Collins gibi sanatçılarla çaldı.

 yönetimindeki Londra Filarmoni Orkestrası'yla çaldığı Brahms'ın keman konçertosunu kaydetti. Ayşegül Sarıca ile seslendirdiği Franck, Debussy ve Grieg'in keman-piyano sonatları UPR Classics olarak, Richard Beck ve  yönetiminde 'yla seslendirdiği Brahms ve Bruch Konçertoları Gallo CD'si olarak piyasaya sunuldu. Erduran, Edward Elgar'ın Keman Konçertosu'nun Türkiye'deki ilk seslendirisini gerçekleştirdi.

Yaşamı 2002 yılında Evin İlyasoğlu tarafından "Ayla'yı Dinler misiniz?" adıyla biyografik roman olarak kaleme alındı.

2006 yılında Sevda - Cenap And Müzik Vakfı tarafından onur ödülü altın madalyası ile onurlandırılan bu madalyayı almasından sonra sanatçının müzikle ve kemanla ilişkisi Erhan Karaesmen tarafından "Evrenimizi İç Işıklarıyla Aydınlatanlar Ayla Erduran Müzik Ve Keman" (2007) adıyla kitaplaştırıldı.

2012'de merkezi Paris'te bulunan '' tarafından "meslekleriyle iz bırakan ve fark yaratan" kişilere sunulan ve Fransız Senatosu ile birlikte verilen "" ile onurlandırıldı.

7 Ocak 2025'te İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede yaşlılığa bağlı doğal nedenlerden 90 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi 9 Ocak 2025'te Atatürk Kültür Merkezi Türk Telekom Opera Salonu'ndaki törenin ve Taksim Camii'ndeki cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

Ödüller
YılÖdül töreniKategoriÇalışma Sonuç1971Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvanı

Kaynakça

Dış bağlantılar
 1957 Uluslararası Henryk Wieniawski Keman Yarışması kaydı (Ernest Chusson, Poem)

Kategori:1934 doğumlular
Kategori:2025'te ölenler
Kategori:İstanbul ilinde ölenler
Kategori:Polonya asıllı Türkler
Kategori:İtalyan asıllı Türkler
Kategori:Rum asıllı Türkler
Kategori:Ermeni asıllı Türkler
Kategori:Türkiye'de doğal nedenlerden ölenler
Kategori:Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Türk kemancılar
Kategori:Devlet sanatçıları
Kategori:Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası sanatçıları
Kategori:Devlet Senfoni Orkestrası sanatçıları
Kategori:İstanbul ili doğumlu müzisyenler