İlyas Salman

İlyas Salman (1950, Malatya), Türk sinema, tiyatro, dizi oyuncusu ve yönetmen.

 Hayatı 
Malatya ili Arguvan ilçesi Asar köyündendir ve orada dünyaya gelmiştir. Nüfus cüzdanında doğum tarihi 14 Ocak 1954 olarak yazmaktadır ama 3-4 yıl önce doğmuştur. Arguvan ilçesi Asar mahallesi nüfusuna kayıtlıdır. Uzun yıllardır oynadığı Kürt tiplemeleri nedeniyle Kürt olarak kabul edilmiş ve bunu açıkça yazanlar da olmuştur.Metin Sever, Kürt Sorunu: Aydınlarımız Ne Düşünüyor, Cem Yayınevi, 1992, s. 125.  Ancak 2007 yılında kendi yazısındaNiye soldayım?  Türksolu dergisinde yazdığı bir metinde: "İnsanlık elbisesinin yanına Türkmen olduğumdan dolayı Türk elbisesi giyindim." ve kitabındaKırmızı Beyaz  İleri Yayınları'ndan çıkan kitabının 22. sayfasında şöyle der: "Emeksiz yemek olmaz anlayışına ulaştığım zaman bu merhemin solda olduğunu gördüm. Bunu gördüğüm an baktım ki bir keşmekeş yaşanıyor. Kimi Türk ırkçılığının kimi Kürt ırkçılığının peşine düşmüş. Yalpalayıp duruyor. Hangi rüzgâr onları nereye götürürse oraya gitmeye çalışıyorlar. Ben yerimi seçmek zorundayım. Seçme zorunluluğum olmamasına rağmen. Ya Türk olacaktım ya da Kürt... Halbuki ben dünyaya gelmeden önce anneme babama mektup yazmadım. Faks çekmedim. Telefon etmedim. Telgrafla bildirmedim. Alevi, Sünni, Türk, Kürt olarak dünyaya geleyim diye. Ben çırılçıplak bir insan olarak dünyaya gelmiştim. Sonradan bana bir takım elbiseler giydirmeye çalıştılar. Alevi, Sünni, Türk, Kürt, Laz, Çerkez... Ben bütün bu elbiseleri yırttım. İnsanlık elbisesi giydim. İnsanlık elbisesinin yanına Türkmen olduğumdan dolayı Türk elbisesi giyindim. Aslımı inkâr edemezdim." Alevi Türkmen bir aileden gelen bir ateist olduğunu belirtti.

Malatya Turan Emeksiz Lisesi'nden mezun oldu. Ankara Devlet Konservatuvarı'nı son sınıfta bıraktı. Oyunculuğa İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatrosu'nda başladı. Uzun yıllar sinema oyunculuğunda, köylü tiplemeleri ile tanındı. Sinema oyunculuğunun yanı sıra yönetmenliğini yaptığı iki sinema filmi bulunmaktadır. Ayrıca çeşitli tarzda şiirleri ve türkü albümleri bulunmaktadır. Ankara Birlik Tiyatrosu'nda 1997'den 2000 yılına kadar sahneye çıkmıştır. Son olarak Hasretim Sansürlüdür isimli bir şiir kitabı ve Türksolu dergisindeki makalelerinden oluşan Kırmızı Beyaz isimli bir kitabı çıkmıştır.

Kendisi sol görüşlüdür. Türkiye Komünist Partisi üyesidir. Türkiye Komünist Partisi'nin Kartal'da yaptığı 1 Mayıs mitingine katılmıştır.Hürriyet 1 Mayıs yine olaylı (01/05/2006) Türksolu dergisinde yazılar yazmıştır. 2023 Cumhurbaşkanlığı ve Parlamento seçimleri için kurulan Sosyalist Güç Birliği'nin kuruluşunda yapılan ortak açıklamaya aralarında kamuoyunun yakından tanıdığı akademisyen, sanatçı, gazeteci, hukukçu, siyasetçi gibi isimlerin bulunduğu 226 isimle birlikte imzasının yer aldığı metne imzasını atmıştır.

Gülser Salman ile evlidir ve Devrim adında bir kızı, Temmuz Ali adında bir oğlu vardır.

31 Mart 2023 tarihinde "Söz veriyorum: Sarayın dalkavuğu değil, halkın soytarısı olacağım" diyerek Türkiye Komünist Partisi'nden İstanbul milletvekili adayı olduğunu açıklamıştır.

 Çalışmaları 
 Son Çalışması: Karanfil Kokuyor Cıgaram 
1 Ekim 2009 tarihinden itibaren Bakırköy Sanat Merkezi'nde Ahmed Arif'in "Hasretinden Prangalar Eskittim" kitabından şiirler okuyacağı "Karanfil Kokuyor Cıgaram" isminde bir gösteri sahnelemeye başlamak istemişti. Gösterinin görsel yönetmeni oğlu Temmuz Salman'dı. Kızı Devrim Salman ise gösteride solistlik yapacaktı. Ancak İlyas Salman'ın bazı geçici sağlık sorunları sebebiyle bu çalışma bahsi geçen sanat merkezinde sunulamayıp bir süre ertelenmiştir.

 Oyuncu olarak 

 1977: Baskın
 1977: Çöpçüler Kralı
 1978: Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor
 1978: Kibar Feyzo
 1978: Sultan
 1979: Erkek Güzeli Sefil Bilo
 1980: Banker Bilo
 1980: Beş Parasız Adam
 1980: İbişo
 1980: Talihli Amele
 1981: Hababam Sınıfı Güle Güle
 1982: Çiçek Abbas
 1982: Dolap Beygiri
 1982: Çirkinler de Sever
 1983: Şekerpare
 1983: Aptal Kahraman
 1983: Şaşkın Ördek
 1984: Kızlar Sınıfı
 1985: Ekmek Elden Su Gölden (video filmi)
 1985: Ya Ya Ya Şa Şa Şa
 1985: Köfteci Holding (video filmi)
 1985: Para Babası (video filmi)
 1985: Uyanıklar Dünyası
 1985: Deliye Hergün Bayram
 1985: Sarı Öküz Parası
 1986: Paketteki Adam (video filmi)
 1986: Sen de mi Şakir (video filmi)
 1986: Fakir Milyoner (video filmi)
 1986: Ava Giden Avlanır
 1986: Sahtekar (video filmi)
 1986: Arap Bilo (video filmi)
 1986: Anahtarı Bendedir (video filmi)
 1986: Sen Neymişsin Be Abi (video filmi)
 1986: Karaman'ın Koyunu
 1986: Ben Milyoner Değilim
 1986: Türkücüler Kralı / Dündar İle Canan (video filmi)
 1987: Gönlü Bol (video filmi)
 1987: Banko Altılı Ganyan / Gönüllü Kahraman (video filmi)
 1987: Aşk Peşinde
 1987: Şam Fıstık
 1988: Keklik Ali
 1988: Aptal Aşık
 1989: Afacan
 1989: Kınalı Hanzo
 1990: Aile Bağları (Yaşanan Dünya, Deli Fişek - video filmi)
 1990: Zavallı
 1992: Fikrimin İnce Gülü - Sarı Mercedes
 1994: Talihsiz Bilo
 1994: Kızlar Sınıfı (tv dizisi)
 1995: Avantacılar (Tek Ayaklı Kuşlar)
 1995: Naylon Karı
 1995: Antika Kabadayı
 1995: Karımı Aldatamam
 1995: Rambo Ramiz
 1996: Yoksa Yaşlandım mı?
 1996: Sarhoş
 1997: Tatil Belası
 1997: Yasemince (TV dizisi)
 1997: Taksim - Sarıyer (tv dizisi)
 1998: Gülerken Ağladık (tv dizisi)
 2003: Sen Hiç Güneşte Üşüdün mü? 
 2003: Güneş de Karanlığa Düşer
 2006: Adressiz Sorgular
 2006: Sis ve Gece
 2008: Şeytanın Pabucu
 2008: Ölüm Çiçekleri-Saraybosna (TV dizisi)
 2008: Sevgilim Babam
 2009: Çıngıraklı Top
 2010-2011: Akasya Durağı (TV dizisi)
 2012: Lal Gece
 2012: Seni Seviyorum Tülsü (Kısa film)
 2014: Mısır Adası
 2014: Gece
 2015: Ve Panayır Köyden Gider
 2017: Dört Zait (Kısa film)
 2022: Duran (dizi)
 2022: Elif Ana

 Oynadığı Klipler 
 2015: Arpak Kardeşler
 2015: Tolga Sağ - Dilo

 Senarist olarak 
 1990: Aile Bağları
 1990: Yaşanan Dünya
 1990: Zavallı

 Eser 
 1990: Zavallı

 Yönetmen olarak 
 1990: Aile Bağları
 1990: Yaşanan Dünya
 1990: Zavallı

 Tiyatrocu olarak 
 Canavar Cafer: Refik Erduran - Ankara Birlik Tiyatrosu - (2000)
 Gurbet Kuşları Sławomir Mrożek - Ankara Birlik Tiyatrosu - (1999)
 Bin Yıl Önce Bin Yıl Sonra: - Şan Tiyatrosu - 1985 
 Bir Neşe-i Muhabbet: Şan Tiyatrosu - 1982 
 Yedi Kocalı Hürmüz: Sadık Şendil - Şan Tiyatrosu 1980
 Aslan Aser Şvey Hitlere Karşı: Bertolt Brecht - İstanbul Şehir Tiyatrosu 1978 
 Ay Işığında Şamata: Haldun Taner - İstanbul Şehir Tiyatrosu - 1977

 Müzik-Şiir albümleri 
 Aramayın Beni Başka Yerde
 Dağların Ardı Nazlıdır
 Doğdukları Yerde Doymayanlar
 İnadına Türküler
 Söze Güneş Doğdu
 Türkülerimiz Var Söylenecek
 Yaram Sızlar

 Kitapları 
 2006: Hasretim Sansürlüdür
 2018: Faşo Ağalara Karşı Birleşelim!

 Yazıları 
 2007: Kırmızı Beyaz/Türksolu
 2009: Hem Sosyalistim Hem de Kemalist

 Ödülleri 
 1977: Avni Dilligil Tiyatro Yarışmaları - En İyi Tiyatro Oyuncusu
 1993: 5. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi Erkek Oyuncu - Fikrimin İnce Gülü - Sarı Mercedes
 2007: 18. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sis ve Gece
 2012: 19. Altın Koza Film Festivali - En İyi Erkek Oyuncu Ödülü - Lal Gece
 2012: 49. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü

 Ayrıca bakınız 
 Yeşilçam oyuncuları
 Yeşilçam Türk Sineması

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 




 TSA´de İlyas Salman 
 İlyas Salman Resmi Web Sitesi
 İlyas Salman: "Ülkenin %90'ı Bilo, %10'u Maho'dur"  | Meltem Yılmaz - İlyas Salman | Haftanın Rengi

Kategori:1949 doğumlular
Kategori:Arapgir doğumlular
Kategori:Malatya ili doğumlu sanatçılar
Kategori:Türk erkek dizi oyuncuları
Kategori:Türk erkek sinema oyuncuları
Kategori:Türk erkek tiyatro oyuncuları
Kategori:Türk film yönetmenleri
Kategori:Türk senaristler
Kategori:Türk ateistler
Kategori:Ankara Uluslararası Film Festivali Ödülü sahibi oyuncular
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:Türk aktivistler
Kategori:Ateist oyuncular
Kategori:Türk komedyenler
Kategori:21. yüzyıl Türk yazarları
Kategori:21. yüzyıl Türk şairleri
Kategori:21. yüzyılda Türk erkek oyuncular
Kategori:Türk komünistler
Kategori:Yeşilçam oyuncuları
Kategori:En İyi Erkek Oyuncu Altın Koza Ödülü sahipleri