Hulusi Kentmen

Hulusi Kentmen (20 Ocak 1911, Tırnovo - 20 Aralık 1993, İstanbul), Türk asker, sinema oyuncusu ve tiyatro sanatçısı.

Türk sinema tarihinin dram ve komedi filmlerinde yan karakter olarak "babacan patron" figürü ile özdeşleşmiş oyuncusudur. 1932-1992 yılları arasındaki elli yıllık sanat hayatı boyunca 500'e yakın sinema filmi ve dizide rol almıştır.

Oyunculuğa tiyatro ile başlayan Kentmen, Halkevleri'nde, Burhanettin Tepsi Kumpanyası'nda, Ses Tiyatrosu'nda, Şehir Tiyatrolarında oyunculuk yapmış, kendi kurduğu Hulusi Kentmen Tiyatro Topluluğu ile oyunlar sahnelemiştir.

 Hayatı 
20 Ocak 1911'de Bulgaristan Krallığı'nın Tırnovo şehrinde doğdu. Daha sonra ailesi ile birlikte Türkiye'ye göç etti ve çocukluğunu İzmit Körfezi'nde geçirdi. Akçakoca İlkokulunun tiyatro salonunda ilk sanat denemelerini yaptı.Ülkü Erakalın'ın Hulusi Kentmen'le yaptığı televizyon röportajında bu husus sanatçı tarafından ortaya konulmuştur; bkz. https://www.youtube.com/watch?v=d_ZzDBMQHHI 

Deniz Astsubay Okulu'nda eğitim aldı ve bir süre Deniz Kuvvetlerinde denizaltıcı astsubay olarak görev aldı. Denizaltı görevinden sonra sonra deniz dikimevine tayin oldu.

Deniz Kuvvetleri'nde görev yapmakta iken 1937 yılında Kadıköy Halkevi'nde bir arkadaşının rol aldığı tiyatro oyununun provalarını izlemeye gittiğinde oyuncu eksikliği nedeniyle sahneye çıkması teklif edilince oyunculuğa başladı. Sahneye ilk defa Reşit Baran'ın yönettiğiHulusi Kentmen'in televizyon röportajında yaptığı açıklama bu yöndedir; https://www.youtube.com/watch?v=N0vV7X_GZOo  "Hisse-i Şaiya" adlı oyununda çıktı ve ''Tahir'' rolünü canlandırdı. Üstlerinin hoşgörüsüyle askerlik mesleğini sona erdirene kadar orduyla tiyatroyu bir arada yürüttü.Kandemir Konduk, Komik Anılar, Milliyet, 25.03.1986, s. 3

Halk Tiyatroları'nda oyunlar oynadığı dönemde onun yeteneğini Burhanettin Tepsi keşfetti. Kentmen, profesyonel olarak ilk defa Burhanettin Tepsi ile Fransız Tiyatrosu'nda sahneye çıktı. 1942'de Ses Tiyatrosu kurulduktan sonra sanat hayatına bir sene kadar orada devam etti.

Sinema oyunculuğuna, 1942 yapımı Sürtük filmiyle başladı.Ülkü Erakalın'ın Hulusi Kentmen'le TRT'de yaptığı bir röportajda sanatçı, 1946 tarihli Senede Bir Gün filmiyle sinemaya atıldığını belirtir; bkz. https://www.youtube.com/watch?v=d_ZzDBMQHHI . Ancak sanatçının 1942 yılında Sürtük filminde oynadığı sabittir. Sanatçı, Ruhat Mengi'yle yaptığı bir başka televizyon röportajında da aynı yönde açıklamada bulunmuştur; bkz. https://www.youtube.com/watch?v=N0vV7X_GZOo  1945 yapımı Köroğlu filmi, rol aldığı ikinci filmdi. Ferdi Tayfur'un Senede Bir Gün (1946) adlı filmiyle yükselişi başladı. 1942-1988 arasında sinemada 500'e yakın sinema filminde rol aldı.

Kentmen, sinemaya başladıktan sonra da zaman zaman tiyatro oyunlarında sahne aldı. 1961 yılında astsubaylık görevi sona erdi; kendisini tamamen tiyatro ve sinemaya verdi.30.10.1979 tarihli Milliyet gazetesi, Haluk Aktar Röportajı: "Hedefim 50. Yıl".

1961'de kurduğu Hulusi Kentmen Tiyatro Topluluğu ile çeşitli oyunları sahneye koydu, turneye çıktı.Milliyet gazetesinin 17.06.1970 tarihli nüshası; Milliyet gazetesinin 20.11.1983 sayılı nüshası, s. 3. Maddi imkansızlıklar nedeniyle bir süre sonra tiyatrosun kapattı. Şehir Tiyatroları'nda sahnelenen Çatallı Köy oyununda rol aldıktan sonra 1965 yılında bu oyunu, oyuna konu olan köyde (Afyon'un Emirdağ ilçesinin Çatallı köyünde) Hüseyin Baradan, Şahin Tek ve diğer oyuncularla birlikte sahneledi.Milliyet gazetesinin 24.10.1967 tarihli nüshası, s. 3; ayrıca bkz. Melih Can Kalender'in "Hulusi Kentmen'in Çatallı Köy'de İşi Ne?" adlı yazısı için bkz. http://emirdag.gen.tr/haber/hulusi-kentmenin-catalli-koeyde-isi-ne-4245   Bazı televizyon reklamlarında rol aldı.

1980 yılında İzmir Fuarı'nda Akasyalar Gazinosu'nda Hülya Koçyiğit'in kadrosunda çıktı; keman çalıp parodiler yaptı.Hulusi Tunca'nın 15.08.1980 tarihli Milliyet gazetesindeki haberinden.

Sinema oyuncusu olarak çoğunlukla tatlı-sert ve babacan bir figür olarak baba, komiser, bahçıvan, hâkim gibi roller üstlendi, birçoğunda kendi adıyla oynadı. Karakter oyuncusu olarak simgeleşti. Sinemada bıraktığı etkiyle halk arasında, babacan, tatlı-sert erkek karakterini ifade etmek üzere "Hulusi Kentmen gibi" deyişi yerleşti. Kentmen'i, birçok filminde Kemal Ergüvenç, bazı filmlerinde ise Rıza Tüzün seslendirdi.

 Özel hayatı 
26 Kasım 1938'de Refika Kentmen'le evlendi.19.08.1988 tarihli Milliyet gazetesinin 9. sayfasında Koray Düzgören'in Röportajı: "Nerede O Eski Pazarlar". Volkan adlı bir oğlu ve daha sonra iki torunu oldu. Amatör olarak fotoğrafçılıkla da ilgilendiMilliyet gazetesinin 12.01.1986 tarihli nüshası, "Müdür Bey'in Fotoğraf Tutkusu" ve keman çaldı.Milliyet gazetesinin 08.03.1980 tarihli nüshası, sayfa 8.

 Ölümü ve hatırası 

Kasım 1993'te kalp ve böbrek yetmezliği teşhisi ile Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi yoğun bakım servisinde tedavi altına alınan Kentmen, 20 Aralık 1993 tarihinde hastanede 81 yaşında öldü. 22 Aralık 1993'te Marmara İlahiyat Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.

Ölümünün 21. yıl dönümünde İstanbul Klasik Otomobilciler Derneği'nin düzenlediği bir etkinlikle anıldı. Sanatçının aslına oldukça benzer balmumu heykeli yapıldı. Sanatçının 1956 model aracı da bu etkinlikte sergilendi. Ekim 2020'de İzmit'te hayatının bir bölümünün geçtiği evin müze yapılması kararlaştırıldı. 1 Kasım 2022'de Google ana sayfasında Hulusi Kentmen için özel bir doodle hazırladı. Doodle ile ilgili yapılan açıklamada, Kentmen için, "Türk sinemasının Yeşilçam döneminin en sevilen ve en üretken oyuncularından biriydi" ifadelerine yer verildi.

Torunu Melek Kentmen, dedesinin adını yaşatmak için 2023'te Hulusi Kentmen Tiyatrosu'nu yeniden kurdu; Hulusi Baba adlı kitapla dedesinin hayat öyküsünü anlattı.

 Tiyatro oyunları 
 1943: O Adam (Mebrure Alevok) - Ses TiyatrosuMilliyet gazetesinin 25.03.1986 tarihli nüshası, s. 2.
 1965: Çatallı Köy - İstanbul Şehir Tiyatroları

 Filmografisi 

 Ayrıca bakınız 
 Yeşilçam oyuncuları

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Beyazperde'de Hulusi Kentmen 
 Sinemalar.com'da Hulusi Kentmen 

 TSA'de Hulusi Kentmen 
 TRT'de Ülkü Erakalın'ın Hulusi Kentmen ile röportajı
 Hulusi Kentmen ve torunu Ali Kentmen'in keman icrası, "Zaman Zaman İçinde" programı, TRT arşiv, 1978

Kategori:1912 doğumlular
Kategori:Veliko Tırnovo doğumlular
Kategori:Bulgaristan Türkleri
Kategori:Türkiye'deki Bulgar göçmenler
Kategori:20. yüzyılda Türk erkek oyuncular
Kategori:Türk erkek sinema oyuncuları
Kategori:1993'te ölenler
Kategori:İstanbul ilinde ölenler
Kategori:Türkiye'de böbrek yetmezliğinden ölenler
Kategori:Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Türk astsubaylar
Kategori:Türk erkek tiyatro oyuncuları
Kategori:Türk erkek dizi oyuncuları
Kategori:Yeşilçam oyuncuları