Fatma Girik

Fatma Girik (12 Aralık 1943, İstanbul - 24 Ocak 2022, İstanbul), Türk oyuncu, senarist, yapımcı ve siyasetçidir. 1956-2012 yılları arasında 200'den fazla sinema filmi ve dizide rol alan Girik; canlandırdığı sert, mağrur ve haksızlıklara karşı boyun eğmeyen Anadolu kadını karakterleri ile tanındı. Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit ve Filiz Akın ile birlikte Yeşilçam'ın dört yapraklı yoncası olarak tasvir edilir.

Kemal Sunal'ın başrolde yer aldığı aralarında Bekçiler Kralı, Dokunmayın Şabanıma ve Yüz Numaralı Adam gibi filmlerin yapımcılığını üstlendi. 1986 yapımı Garip filminin senaryosunu Memduh Ün ve Bülent Oran ile birlikte yazdı. 1990 tarihli Gün Ortasında Karanlık filminin sanat yönetmenliğini üstlenen Girik, 1984 tarihli Postacı filminin dekor tasarımında görev aldı. 1988 yılında aktif siyasete atılarak 1989-1994 yılları arasında Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP)'den Şişli Belediye Başkanı olarak görev aldı. İlk kez 1965 yılında Keşanlı Ali Destanı filmi ile Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Kadın Oyuncu Ödülüne" layık görüldü. Daha sonra Sürtüğün Kızı (1967), Ezo Gelin (1969), Boş Beşik (1970) ve Acı (1971) filmleri ile dört kez daha "En İyi Kadın Oyuncu" ödülüne değer görüldü.

Hayatının büyük bir kısmında senarist ve yönetmen Memduh Ün ile birliktelik yaşayan Fatma Girik, 24 Ocak 2022'de COVID-19'a bağlı organ yetmezliği nedeniyle İstanbul'da 79 yaşında öldü. Naaşı, vasiyeti üzerine Muğla'nın Bodrum ilçesinde Memduh Ün'ün yanına defnedildi.

 Hayatı ve kariyeri 
12 Aralık 1943 tarihinde Hayri Girik ve Münevver Ukav'ın (1923-2023) üç çocuğundan biri olarak İstanbul'da Sultanahmet semtinde doğdu ve burada büyüdü. Babası dalgıç, annesi ev hanımıydı. İstanbul Kız Lisesi'ni (Cağaloğlu Anadolu Lisesi) bitirdi. Bu dönemde annesiyle birlikte filmlerde figüranlık yapmaya başladı. 1957 yılında ilk baş rolü olan, yönetmenliğini ve senaristliğini Seyfi Havaeri'nin yaptığı Lekeydi. Bu filmin ardından birkaç yapımda daha oynadı. Memduh Ün'ün yönetmenliğinde 1960 yapımı Ölüm Peşimizdede oynadı. Girik, 180'den fazla filmde rol aldı. 1964 yılında Türkiye'ye iyi niyet elçisi olarak gelen Kirk Douglas'ı karşılayan isimler arasında olmuştur. 1974 yılında Cüneyt Arkın ile beraber Kıbrıs Harekâtı döneminde Türk askerine moral vermek için Kıbrıs'a gittiler.

 Şişli Belediye Başkanlığı 
Girik, 1989 yerel seçimlerinde SHP'den Şişli Belediye Başkanlığına aday oldu ve seçimleri kazandı. Deniz Baykal'a destek veren Girik, CHP'nin tekrar açılmasından sonra SHP'den istifa etti. Ancak Girik'in 1993'te CHP'ye girmeyeceği ve politikadan çekilerek sanata yöneleceği duyuruldu.14.03.1993 tarihli Milliyet 1. sayfa haberi08.02.1993 tarihli "Fato, küskün mü?" başlıklı 13. sayfa Milliyet haberi Girik, 1994 yerel seçimlerine kadar görevini devam ettirdi. 1993 yılında kısa bir dönem televizyon ekranlarında Söz Fato'da adlı bir programın sunuculuğunu da yapmıştır.

 Sonraki yılları 
1995 yılında bir dizi için intihar canlandırması yaptığı sırada dublör kullanmayan Girik binanın ikinci katından düştü ve omurgasından yaralandı.10.03.1995 tarihli Milliyet gazetesinin 3. sayfasında yer alan "Fato, belini kırdı" başlıklı haber 1999'da CHP'den Şişli Belediye Başkanlığı için aday oldu, ancak CHP'nin Şişli eski İlçe Başkanı Dursun Çaltı'nın kendi başkanlık girişimlerini sabote ettiğini öne sürerek adaylıktan istifa etti. Bunun üzerine Deniz Baykal eski ANAP'lı belediye başkanı Mehmet Emin Sungur'u aday gösterdi ancak seçimi DSP'nin adayı Mustafa Sarıgül kazandı.

2000'lerin başında Girik Bodrum'un Torba mahallesine yerleşti. 2017 yılında kalça ekleminde saptanan bir dejenerasyon sonucunda yaşadığı ağrılar nedeniyle kalça protezi ameliyatına girdi. 2019'da yaşadığı düşme nedeniyle hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. 2021 yılında Girik sağlık durumunun iyi olmadığını, yardım olmadan yürüyemediğini, tansiyon problemlerinin olduğunu ve beyin ameliyatı geçirmiş olduğunu açıkladı.

 Ölümü 
Fatma Girik, 24 Ocak 2022'de tedavi gördüğü İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki Liv Hospital hastanesinde COVID-19'a bağlı çoklu organ yetmezliği nedeniyle 79 yaşında öldü. 27 Ocak 2022'de ilk olarak Şişli Belediye Başkanlığı binasında daha sonra Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda anma etkinliği düzenlendi. Teşvikiye Camii'nde öğle namazına müteakip kılınan cenaze namazı ve devlet töreninin ardından naaşı Muğla'nın Bodrum ilçesine gönderildi. 28 Ocak'ta vasiyeti üzerine Torba Mezarlığına, hayat arkadaşı Memduh Ün'ün yanına defnedildi.

 Özel hayatı 
Girik, Türk yönetmen, yapımcı, oyuncu ve senarist Memduh Ün ile hayatı boyunca süren bir ilişki yaşadı. Ün Girik ile, Girik 13-14 yaşlarındayken tanıştı ve 1958 yapımı Murada Ereceğiz filminin setinde ilişkilerinin temeli atıldı. 1959'da birlikte olmaya başladıkları sırada Girik 16, Ün 38 yaşındaydı. Ün, 1949'dan beri Cahide Şen ile evliydi ve Girik ile evlenmedi. 1985 yılında Girik bir gazeteye verdiği röportajda ilişkilerine değinerek "Nikahsız aşkın daha uzun ömürlü olduğunu Memduh'la kanıtladık. Başarılarım aşkımın meyvesidir.” açıklamasında bulundu. Girik ayrıca Durul Gence ile 1960'ların sonunda kısa bir nişanlılık yaşadı.12.10.1968 tarihli Milliyet, Müzik Ve Gençlik

gazetesinin 4. sayfasında yer alan haber

Girik'in 12 yaşındayken evlat edinmiş olduğu Ahu Karabacak adlı bir kızı vardır.

 Filmografisi 

Oyuncu olarak
 Yıl YapımTürOyuncu KarakterYapımcıSenaryo Notlar 1956 Sazlı Damın Kahpesi Film Yetimler AhıFilm  1957 Memiş İş başındaFilm   LekeFilm  1958 Murada EreceğizFilm Nazlı İstiklal UğrundaFilm  Memiş Gangsterler ArasındaFilm  Gönülden AğlayanlarFilm  1959 TalihsizlerFilm Zeynep Sevdalı GelinFilm  Ömrümün Tek GecesiFilm   Eceline SusamışlarFilm   Çakır Emine'mFilm   BağrıyanıkFilm   1960 Vatan ve Namus Film Perihan  Üsküdar İskelesiFilm Leyla Telli KurşunFilm   Ölüm PeşimizdeFilm Zehra  Kaldırım Çocuğu Kopuk
|Film
|
| 
|
|
|
|-
| Fakir Şarkıcı|Film
|
| 
|
|
|
|-
| Civanmert|Film
|
| Nuran 
|
|
| 
|-
| Cici Kâtibem|Film
|
| Ruhsar
|
|
| 
|-
| Aşk Hırsızı|Film
|
|
|
|
|
|-
| Aliii|Film
|
| Fatma
|
|
| 
|-
| Çapkın Hırsız|Film
|
| 
|
|
| 
|-
|rowspan="6"| 1961
| Seviştiğimiz Günler|Film
|
| Lale
|
|
| 
|-
| İki Damla Gözyaşı|Film
|
| 
|
|
|
|-
| Duvaksız Gelin|Film
|
| 
|
|
| 
|-
| Boş Yuva|Film
|
| 
|
|
|
|-
| Avare Mustafa|Film
|
|  Aynur
|
|
|
|-
| Mahalleye Gelen Gelin|Film
|
| Belgin Arsev 
|
|
| 
|-
|rowspan="10"| 1962
| Sokak KızıFilm Fıstık Küçük BeyefendiFilm Türkân Kısmetin En GüzeliFilm Fatma  Günahsız AşıklarFilm   Fosforlu Oyuna GelmezFilm  Fatoş'un BebekleriFilm Fatoş Erkeklik Öldü Mü Atıf Bey?Film Fatma ÇöpçatanFilm Leyla  Belalı TorunFilm Kâmuran, Canan Cengiz Han'ın HazineleriFilm Çavdar Tarlası   1963 Zoraki MilyonerFilm  Konuk Oyuncu Zifaf GecesiFilm    Yavaş Gel GüzelimFilm Fatoş Efeler  Yaralı AslanFilm Leyla  Katır TırnağıFilm  Hop dedikFilm  Leyla Seven  Bulunmaz UşakFilm Fatma  Bir Hizmetçi Kızın Hatıra DefteriFilm Zeynep Çileli, Kent Bire On Vardı Film   Bazıları Dayak SeverFilm Fatoş Barut FıçısıFilm Fatma Badem ŞekeriFilm  Nilüfer Tütüneken  Kiralık KocaFilm  1964 Tophaneli OsmanFilm Hizmetçi Fatma  Tatlı SertFilm  Öpüşmek YasakFilm Oya Selamet   Öp Annenin EliniFilm Aynur Akay  Muhteşem SerseriFilm  Sahte Prenses Zuhal   Köye Giden GelinFilm   Koçum BenimFilm  Kırk Küçük AnneFilm Fatoş, Fatma Kimse Fatma Gibi ÖpemezFilm Fatma Erdinç Keşanlı Ali DestanıFilm Zeliha, Zilha, Nevvare  Halk ÇocuğuFilm Suna, Fatoş Galatalı FatmaFilm Galatalı Fatma  Fatoş'un Fendi Tayfur'u YendiFilm Fatoş   Beş Şeker KızFilm Şükran Deniz   Varan BirFilm Perihan Selçuk  Hizmetçi Dediğin Böyle OlurFilm Zeynep Çileli, Soykan  Kanun KarşısındaFilm  1965 Yıldız TepeFilm Sevgi  Üç Kardeşe Bir GelinFilm Fatoş Sevişmek YasakFilm   Severek Ölenler (Kartalların ÖcüFilm Güner  Seveceksen Yiğit SevFilm   Şenol Birol GoolFilm Şeker HafiyeFilm Fatma Aksoy  Şeker Gibi KızlarFilm Belgin Işıl, Hülya KumarbazFilm  Korkunç İntikamFilm   Hırsız Film Selma Türker, Güner  1966 Bir Garip AdamFilm   Altın ŞehirFilm   Yiğitler ÖlmezmişFilm  Seni BekleyeceğimFilm   Ölüm TemizlerFilm  Kucaktan KucağaFilm Selma  Kolsuz KahramanFilm Bela Çiçeği   Karakolda Ayna VarFilm Ferhunde Demirçiçek, Mualla Koca YusufFilm Jane Grefford   Hedef AnkaraFilm  Fakir ÇocuklarFilm   Fabrikanın ŞoförüFilm Ben Bir Sokak KadınıyımFilm Funda Bana Bela DerlerFilm Avare KızFilm  Aşkın KanunuFilm   Allahaısmarladık YavrumFilm Namusum İçinFilm   1967 Zilli NazifeFilm Nazife  Ya Sev Ya ÖldürFilm Feride  Yaprak DökümüFilm Leyla Sinema'ya ikinci uyarlamasıdır Son GeceFilm Maria Ömre Bedel KızFilm Kız Kolunda Damga VarFilm Kiralık KadınFilm  Hırsız PrensesFilm  Dolmuş ŞoförüFilm   Ayşecik (Canım Annem)Film  Ağa Düşen KadınFilm Sürtüğün KızıFilm 1968 Vuruldum Bir KızaFilm  Ezo GelinFilm  ÖksüzFilm  NilgünFilm Nilgün  KöroğluFilm Hüsnübala   Çöl Kartalı Şeyh AhmetFilm Ana Hakkı ÖdenmezFilm  1969 Vatan ve Namık KemalFilm Zekiye  Menekşe GözlerFilm Serap Erkek FatmaFilm Fatma  Büyük YeminFilm Iraz   Boş BeşikFilm Fatma  1970 Sevenler ÖlmezFilm Nevin Aksoy  Şoför NebahatFilm Şoför Nebahat  Meçhul KadınFilm Nermin Ham MeyvaFilm    Duyduk Duymayın DemeyinFilm  Yarın Son GündürFilm Kara PeçeFilmFatoş 1971 Solan Bir Yaprak GibiFilm   Satın Alınan KocaFilm  Önce Sev Sonra ÖldürFilm  Konuk Oyuncu MuallaFilm   Mahşere KadarFilm Fatma Kerem ile AslıFilm Aslı  İki Ruhlu KadınFilm Selma AcıFilm Zeliha1972Ekmekçi Kadın
|Film
|
|
|
|
|
|-
|Namus|Film
|
| Zeynep
|
|
|
|-
|Murat ile Nazlı|Film
|
| Nazlı
|
|
| 
|-
|Leyla ile Mecnun|Film
|
| Leyla
|
|
| 
|-
| rowspan="7" | 1973
| Toprak Ana|Film
|
| 
|
|
|
|-
| Ezo Gelin|Film
|
| Ezo Gelin
|
|
|
|-
|Evlat|Film
|
|Ayşe Gül
|
|
|
|-
| Kızgın Toprak|Film
|
|
|
|
|
|-
| Kambur|Film
|
|Azize
|
|
|
|-
| Gönülden Yaralılar|Film
|
|Zeynep
|
|
|
|-
| Dağdan İnme|Film
|
|Elif
|
|
|
|-
|rowspan="3"| 1974
| Önce Vatan|Film
|
|
|
|
|
|-
| Kalleş|Film
|
|
|
|
|
|-
| Kuma|Film
|
| Hanım
|
|
| 
|-
| 1975
| Ağrı Dağı Efsanesi|Film
|
| Gülbahar
|
|
| 
|-
| rowspan="5" | 1977
| Ölmeyen Şarkı|Film
|
| 
|
|
| 
|-
| Meryem ve Oğulları|Film
|
| Meryem
|
|
| 
|-
| Hatasız Kul Olmaz|Film
|
| 
|
|
|
|-
| İntikam Meleği / Kadın Hamlet|Film
|
| Hamlet
|
|
| 
|-
|Ana Ocağı
|Film
|
|Fatma anne
|
|
|
|-
| rowspan="3" | 1978
| Yaşam Kavgası|Film
|
|  Emine
|
|
|
|-
| Gelincik|Film
|
| 
|
|
| 
|-
|Yüz Numaralı Adam
|Film
|
|
|
|
|
|-
| rowspan="2" |1979
|Bekçiler Kralı
|Film
|
|
|
|
|
|-
|Dokunmayın Şabanıma|Film
|
|
|
|
|
|-
| 1981
| Kanlı Nigar|Film
|
|  Kanlı Nigar
|
|
|
|-
| rowspan="3" | 1982
| Kaçak|Film
|
| Fatma
|
|
|
|-
| Gülsüm Ana|Film
|
|
|
|
|
|-
|Yakılacak Kadın|Film
|
|Fatma
|
|
|
|-
| rowspan="2" | 1984
| Postacı|Film
|
| Sevtap
|
|
|
|- 
| Nefret|Film
|
|
|
|
|
|-
| 1985
| Yılanların Öcü|Film
|
| Irazca
|
|
|
|-
| rowspan="2" |1986
|Garip|Film
|
|
|
|
|
|-
| Oğlum Oğlum|Film
|
| 
|
|
|
|-
| rowspan="4" | 1987
| Japon İşi|Film
|
| Başak Billurses 
|
|
|
|-
| Gönül Dostları|Dizi
|
| 
|
|
|
|-
| Dişi Kurt|Film
|
| 
|
|
|
|-
| Hacer Ana ve Oğulları|Film
|
| 
|
|
|
|-
| rowspan="5" |  1988
| Tek Başına Bir Kadın|Film
|
| 
|
|
|
|-
| Çocukların Günahı Ne|Film
|
| 
|
|
|
|-
| Kadın Dul Kalınca|Film
|
| Necla
|
|
|
|-
| Sevgilerin En Güzeli|Film
|
| 
|
|
|
|-
| Bu Devrin Kadını|Film
|
| 
|
|
|
|-
| 1989
| Namusun Bedeli|Film
|
| Fatma
|
|
|
|-
| 1990
| Gün Ortasında Karanlık|Film
|
| Dr. Güzin
|
|
|
|-
|2000
|Benim İçin Ağlama|Dizi
|
|
|
|
|
|-
|2001
|Bize Ne Oldu|Dizi
|
|Gülnaz 
|
|
|
|-
|2003
|Gurbet Kadını|Dizi
|
|Zeyno ana
|
|
|
|-
|2005
| Sinema Bir Mucizedir|Film
|
| Sacide
|
|
|
|-
|2006
|Hasret|Dizi
|
|
|
|
|
|-
|2007
|Oğlum İçin|Dizi
|
|
|
|
|
|-
|2009
|Altın Kızlar|Dizi
|
|
|
|
|
|-
|2012
|Babalar ve Evlatlar''Dizi

 Ödüller 
 1965: 2. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Kadın Oyuncu - Keşanlı Ali Destanı
 1967: 4. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Kadın Oyuncu - Sürtüğün Kızı
 1969: 1. Altın Koza Film Festivali - En İyi Kadın Oyuncu - Ezo Gelin
 1970: 2. Altın Koza Film Festivali - En İyi Kadın Oyuncu - Boş Beşik
 1971: 3. Altın Koza Film Festivali - En İyi Kadın Oyuncu - Acı
 2007: 18. Ankara Uluslararası Film Festivali - Aziz Nesin Emek Ödülü
 1998: 35. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
 2006: 13. Altın Koza Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
 2007: 12. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri - Sinema Onur Ödülü

 Diskografi 
 Yeşilçam'da Fikret Hakan'dan Suzan Avcı'ya, Yılmaz Köksal'dan Hülya Koçyiğit'e kadar birçok sinema oyuncusu müzik plakları dolduruyordu. Fatma Girik de birkaç 45'lik plak doldurdu. Bu plaklar şunlardır:
 1965: Aguş / Aşka Şepke - Serengil 10010
 1975: Aşk Düğümü/Su Sızmazdı Aramızdan - EMI Plak 1251

 Ayrıca bakınız 
 Türkiye'deki film festivalleri
 Yeşilçam oyuncuları

Kaynakça

 Dış bağlantılar 
 Beyazperde'de Fatma Girik 
 IMDb'de Fatma Girik
 Sinemalar.com'da Fatma Girik 
 SinemaTürk'te Fatma Girik 
 TSA'de Fatma Girik 

Kategori:1943 doğumlular
Kategori:Fatih doğumlular
Kategori:İstanbul ili doğumlu kadın oyuncular
Kategori:Cağaloğlu Anadolu Lisesinde öğrenim görenler

Kategori:Türk kadın sinema oyuncuları
Kategori:Türk kadın dizi oyuncuları
Kategori:Türk kadın siyasetçiler
Kategori:Türk televizyon sunucuları
Kategori:Türk senaristler
Kategori:Türk film yapımcıları
Kategori:Şişli belediye başkanları
Kategori:Sosyaldemokrat Halkçı Parti mensubu siyasetçiler

Kategori:En İyi Kadın Oyuncu Altın Koza Ödülü sahipleri
Kategori:Ankara Uluslararası Film Festivali Ödülü sahibi oyuncular
Kategori:2022'de ölenler
Kategori:Çoklu organ yetmezliğinden ölenler
Kategori:İstanbul ilinde COVID-19 pandemisinden ölenler
Kategori:Altın Koza Ödülü sahipleri
Kategori:Torba Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Kadın belediye başkanları
Kategori:İstanbul Büyükşehir Belediyesi meclis üyeleri
Kategori:Yeşilçam oyuncuları
Kategori:Altın Koza Yaşam Boyu Onur Ödülü sahipleri
Kategori:20. yüzyılda Türk kadın oyuncular
Kategori:21. yüzyılda Türk kadın oyuncular