Veritabanı

Veritabanları, yapılandırılmış bilgi veya verilerin depolandığı alanlardır. Bilgi artışıyla birlikte bilgisayarda bilgi depolama ve bilgiye erişim konularında yeni yöntemlere ihtiyaç duyulmuştur. Veritabanları; büyük miktardaki bilgileri depolamada geleneksel yöntem olan "dosya-işlem sistemine" alternatif olarak geliştirilmiştir. Telefonlardaki kişi rehberi günlük hayatta çok basit bir şekilde kullanılan veritabanı örneği olarak kabul edilebilir. Bunların dışında internet sitelerindeki üyelik sistemleri, akademik dergilerin ve üniversitelerin tez yönetim sistemleri de veritabanı kullanımına örnektir. Veritabanları sayesinde bilgilere ulaşılabilir ve bilgiler düzenlenebilir. Veritabanları genellikle bireysel olarak satın alınamayacak kadar yüksek meblağlara sahip olmasına karşın; ücretsiz kullanıma açılan akademik veritabanları da bulunmaktadır. Akademik veritabanları aracılığıyla bazen bibliyografik bilgi bazen de tam metinlere erişmek mümkündür. Veritabanları, veritabanı yönetim sistemleri aracılığıyla oluşturulur ve yönetilir. Bu sistemlere; Microsoft Access, MySQL, IBM DB2, Informix, Interbase, Microsoft SQL Server, PostgreSQL, Oracle ve Sybase örnek olarak verilebilir.

21. yüzyılda, farklı sorgulama dilleri etkin ve verimli bir şekilde kullanılabildiği için ilişkisel olmayan veritabanları popüler hâle gelmiştir.

 Veritabanı yöneticiliği 
Günümüzde veritabanı sistemleri, bankacılıktan otomotiv sanayisine, sağlık bilgi sistemlerinden şirket yönetimine, telekomünikasyon sistemlerinden hava taşımacılığına, çok geniş alanlarda kullanılan bilgisayar sistemlerinin altyapısını oluşturmaktadır. Veritabanı fiziksel olarak bilgileri tutarken mantıksal bir hiyerarşiye de sahiptir. Veritabanı sistemlerinin kurulumu, konfigürasyonu, düzeni, sorgulaması, güvenliği ve denetiminin karmaşık bir hâl alması veritabanı yöneticiliği kavramının oluşmasına neden olmuştur. Bir veritabanı yöneticisi mantıksal data modelleme, fiziksel veritabanı dizaynı çıkarma, fiziksel olarak veritabanı oluşturma, Transact-SQL kullanarak sorgu yazma, Microsoft SQL Server kurulumu ve yapılandırılması, güvenlik yönetimi ve yapılandırılması, veritabanı yönetimi ve bakımı, veritabanı denetleme ve optimize etme işlerini üstlenir.

 İlişkisel veritabanı sistemleri 
 BerkeleyDB
 DB2
 Informix
 Interbase
 Microsoft Access
 Microsoft Management Studio
 MySQL
 Oracle
 PostgreSQL
 Sybase

 İlişkisel olmayan veritabanı sistemleri 
İlişkisel olmayan (NoSQL) veritabanı sistemleri anahtar-değer prensibiyle çalışan veritabanı sistemleridir. Bunlar ilişkisel veritabanlarına göre daha hızlıdırlar. Örnek veritabanı sstemleri:

 Redis
 Couchbase
 Amazon DynamoDB

 Veritabanı dilleri 
 PL/SQL
 SQL
 Tcl
 Transact-SQL (T-SQL)

 Veri modelleme 
Veritabanında asıl önemli kavram, kayıt yığını ya da bilgi parçalarının tanımlanmasıdır. Bu tanıma şema adı verilir. Şema, veritabanında kullanılacak bilgi tanımlarının nasıl modelleneceğini gösterir. Bu modele veri modeli (), yapılan işleme de veri modelleme denir. En yaygın olanı ilişkisel modeldir (). Bu modelde veriler tablolarda saklanır. Tablolarda bulunan satırlar () kayıtların kendisini, sütunlar () ise bu kayıtları oluşturan bilgi parçalarının ne türden olduklarını belirtir. Başka modeller (sistem modeli ya da ağ modeli gibi) daha belirgin ilişkiler kurarlar.

 Veritabanı yönetim sistem yazılımları 
 Berkeley DB
 FileMaker
 Firebird
 MS Access
 MS SQL
 MySQL
 OOo Veritabanı
 Oracle
 PostgreSQL
 Sybase

 Kaynakça 

 Bibliyografya 
 Alp, S., Özdemir, S. ve Kilitci, A. (2011). Veritabanı yönetim sistemleri. İstanbul:Türkmen Kitabevi.
 MS access ilk ders: Veritabanı nedir? . 10. 11. 2013 tarihinde  https://www.chip.com.tr/bilgisayarkursu/ms-access-ilk-ders_3109.html  adresinden erişildi.
 Soyuyüce E., Hünkar T. ve Tabanlıoğlu S., Veritabanı nedir? Veritabanının oluşum süreci, https://silo.tips/download/uzmvethet-ebru-soyuyuce-uzmecz-tugba-hnkar-uzmkutsibel-tabanlioglu
 Usgurlu, Ü. B., Veritabanı, veri madenciliği, veri ambarı, veri pazarı. 
 Veritabanı nedir?. 24. 11. 2013 tarihinde http://www.teknologweb.com/veri-tabani-nedir/ adresinden erişildi.

Ayrıca bakınız
Nesne yönelimli veritabanı yönetim sistemleri listesi
Nesne veritabanı yönetim sistemlerinin karşılaştırması
Nesne-ilişkisel veritabanı yönetim sistemlerinin karşılaştırılması
İlişkisel veritabanı yönetim sistemleri listesi
Veritabanı araçları karşılaştırması
Dağıtık veritabanı yönetim sistemi
İlişkisel veritabanı yönetim sistemi
Veritabanı yönetim sistemi
IANA zaman dilimi veritabanı
Bulut veritabanı
Veritabanı dizini
İlişkisel veritabanı
Veritabanı teorisi
Veritabanı güvenliği
Uzamsal veritabanı
Anahtar-değer veritabanı
Belge odaklı veritabanı
Biyolojik veritabanı


Kategori:Veritabanı yönetim sistemleri