Kip

Kip, dilbilgisinde konuşucunun tutumunu gösteren kategorilerdir.

 Dilek Kipleri 

İstenilen veya tasarlanan bir hareketi anlatan kiplerdir. Bu kiplerde açıkça bir zaman ifadesi bulunmaz. Dilek kipleri dörde ayrılır:

 Emir Kipi 
Emir kipinin eki yoktur ancak şahıs eki alabilir. Emir kipinde çekilen bir fiilde yalnızca fiil kökü ve şahıs eki bulunur. Bütün dillerde bu kip, acil durumlarda da kullanıldığından fiilin en kısa şeklidir. 1. tekil (ben) ve çoğul (biz) için çekimi yoktur:
 gel, gel-sin, gel-in(iz), gel-sinler
 git, git-sin, gid-in(iz), git-sinler
 yap, yap-sın, yap-ın(ız),yap-sınlar

 Gereklilik Kipi 
Türkçede -meli/-malı ekleriyle oluşturulur.
 düş-meli, git-meli, al-malı, yap-malı

 İstek Kipi 
Türkçede -a/-e ekleriyle oluşturulur.
 gel-e-y-im, gel-e-sin, gel-e (3. tekil), gel-e-l-im, gel-e-siniz, gel-e (3. çoğul)

 Dilek-Şart (Koşul) Kipi 
Türkçede -se/-sa ekiyle oluşturulur.
 O gelirse ben de gelirim.

 Diğer Dillerde Kipler 
Altay ve Ural dillerine dâhil olmayan dillerde kipler genellikle kelimenin sonlarına gelen eklerle oluşturulmazlar. Türkçedeki bazı kipler, mesela Hint-Avrupa dillerinde yoktur. Hint-Avrupa dillerinden Almancada istek kipi (Almanca: optativ) incelenecek olursa, Türkçede tek başına bir cümleyi oluşturan geleyim kelimesi, Almancaya şu şekillerde tercüme edilebilir:
 Ich soll (mal) kommen.
 Ich komme (mal).
 Ich möchte (mal) kommen.
 Ich darf (mal) kommen. …
Başka bir örnek:
.

Sümerce gibi bazı dillerde dilek-şart kipi, birinci tekil şahıs için başka şekilde oluşturulmaktadır:

KişiÖrnek(Sümerce)Tercümesi 1.  ga-na-b-dug  Ona söyleyeceğim. 2./3.  ḫe-mu-ù-zu  Öğreneceksin.

 Kaynakça