Münir Özkul

Mustafa Münir Özkul (15 Ağustos 1925, İstanbul - 5 Ocak 2018, İstanbul), Türk meddâh, tiyatro ve sinema oyuncusu, devlet sanatçısı.

 Hayatı 
Münir Özkul, İstanbul Erkek Lisesi'nden mezun oldu. Sanat hayatına henüz lise öğrencisiyken 1939 yılında Bakırköy Halkevi'nde tiyatro ile başladı. Bir süre İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesine ve Edebiyat Fakültesinin sanat tarihi bölümüne devam etti.

1948'de Ses Tiyatrosu'nda sahnelenen "Aşk Köprüsü" oyunuyla profesyonel oldu. Daha sonra Muhsin Ertuğrul'un yönetimindeki Küçük Sahne'ye geçti."Aktör dediğin nedir ki? Er geç unutuluyorsun", Sabah, 20 Ağustos 2004  Son erişim tarihi: 15 Eylül 2007 Bu dönemde John Steinbeck'ten Fareler ve İnsanlar (1951), John Millington Synge'den Babayiğit, George Axelrod'dan Yaz Bekarı (1954), John Patrick'ten Çayhane (1955) gibi oyunlarda oynadı. Daha sonra İstanbul Şehir Tiyatroları'nda (1958-59), Ankara Devlet Tiyatrosu'nda (1959-60) ve İstanbul Aksaray'daki Bulvar Tiyatrosu'nda arkadaşlarıyla kurduğu kendi topluluğunda (1960-62) çalıştı. 1963-67 arasında çeşitli topluluklarla turnelere çıktı; zaman zaman sahneden uzak kaldığı dönemler oldu. Sahne aldığı özel tiyatrolarda Sadri Alışık, Cahit Irgat, Nevin Akkaya ve Şükran Güngör gibi oyuncularla çalıştı.

1969'da Haldun Taner ile birlikte Bizim Tiyatro'yu kurdu. Aynı yıl Bizim Tiyatro tarafından sahnelenen Taner'in "Sersem Kocanın Kurnaz Karısı" adlı oyununda Tomas Fasulyeciyan tiplemesiyle büyük başarı elde etti.

Özkul 1972'de Sadık Şendil'in araya girmesiyle gazino ve gece kulüplerinde şovmenlik yapmaya başladı. Adile Naşit'le de zaman zaman gazino sahnelerine şovmen olarak çıktı.

1978'de yeniden Şehir Tiyatroları'na döndü. 1983-84'te, daha önce kendi topluluğunda (1961) sahneye konan ve büyük ilgi gören, Jean Anouilh'in "Generalin Aşkı" oyunuyla Dormen Tiyatrosu'nda sahneye çıktı. 1980'lerin ortalarında Ferhan Şensoy'un Ortaoyuncular topluluğuna katıldı, aralarında "İstanbul'u Satıyorum"un da yer aldığı dört oyunda rol aldıktan sonra sahnelere veda etti.

Özkul 1968'de Altan Karındaş topluluğunda oynanan Sadık Şendil'in Kanlı Nigar oyunundaki rolüyle İlhan İskender Armağanı'nı kazandı. Gene bu başarısı üzerine İsmail Hakkı Dümbüllü, Kel Hasan Efendi'den devraldığı 50 yıllık simgesel kavuğu Özkul'a verdi (Özkul bu kavuğu 1989'da Ferhan Şensoy'a devretti.). Daha önce de oynadığı Haldun Taner'in Sersem Kocanın Kurnaz Karısı (1978) oyunundaki rolüyle Avni Dilligil (1978), Ulvi Uraz (1979), İsmet Küntay (1979) ve İsmail Dümbüllü (1980) ödüllerini kazandı.

Özkul 1950'lerden itibaren sinemada da rol almaya başladı. İlk dönem filmlerinden dikkat çekenleri Edi ile Büdü, Balıkçı Güzeli ve Kalbimin Şarkısıdır. 1965'ten sonra sinemada canlandırdığı karakterlerle övgü topladı.

1970'li yıllarda, kalabalık kadrolu ve genellikle Ertem Eğilmez'in yönettiği filmlerde önemli roller aldı. En bilinen rollerinden biri, âdeta onunla özdeşleşmiş olan, Hababam Sınıfı serisindeki Özel Çamlıca Lisesi'nin tatlı sert müdür yardımcısı "Kel Mahmut" karakteri oldu. Özkul'un kadrosunda yer aldığı bu dönemde çekilen kalabalık kadrolu aile filmlerinden bazıları Mavi Boncuk, Bizim Aile, Aile Şerefi, Gülen Gözler, Neşeli Günler, Gırgıriye ve Görgüsüzler olarak sayılabilir. Bu filmlerin büyük kısmında Adile Naşit'le beraber, Türk sinemasının unutulmaz ikililerinden birini oluşturmuştur. 1980 sonrası ise dönemin akımı olan video için çekilen pek çok filmde rol almıştır.

Kariyeri boyunca 200'den fazla filmde rol alan Özkul, Sev Kardeşim filmindeki oyunuyla 1972 Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Erkek Karakter Oyuncu" ödülünü kazandı. "Bizim Aile" filminde canlandırdığı "Yaşar Usta" rolüyle de 1977 Azerbaycan Film Festivali'nde özel ödül kazandı. "Süt Kardeşler" filminde yönetmen yardımcılığı da yapmıştır.

Tarık Buğra'nın romanından televizyona aktarılan ve Naşit Özcan'ın yaşam öyküsünden bir kesiti canlandıran "İbiş'in Rüyası"nda canlandırdığı İbiş karakteri de unutulmazlar arasındadır. Televizyon dizilerinin yaygınlaşmaya başladığı 90'lı yıllarda dizi oyunculuğundan uzak dursa da Uzaylı Zekiye, Ana Kuzusu ve Şaban ile Şirin gibi dizilerde rol aldı. Son olarak 2000'li yılların başında, Hamdi Alkan'ın canlandırdığı "Yarmagül" karakterinin dedesini oynadığı Reyting Hamdi televizyon programında kamera karşısına geçti.

1980'de yapılan bir jübileyle 40. sanat yılı, 1996 yılında da Atatürk Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen gecede 55. sanat yılı kutlandı. 1998 yılında Kültür Bakanlığı tarafından Münir Özkul'a "devlet sanatçısı" ünvanı verildi.

 Özel hayatı 
Özkul dört kez evlendi ve bu evliliklerinden üç çocuğu oldu. İlk eşi Şadan, ikinci eşi Suna Selen, üçüncü eşi Yaşar ve son eşi 1986'da evlendiği Umman Özkul'dur. Oyuncu ve sunucu Güner Özkul'un babasıdır. Güner Özkul'a göre babası "evlilikten korkmazdı ama boşanamamaktan korkardı"."Babam evlenmekten korkmaz boşanamamaktan korkar", Hürriyet, 8 Ocak 2006  Son erişim tarihi: 15 Eylül 2007küçükresim|252x252pik|Münir Özkul'un Bakırköy Mezarlığı'nda bulunan kabri, İstanbul, 2025Hayatının önemli bir kısmını alkolle savaşarak geçiren Özkul, 1990'lı yılların ortasında alkolü tamamen bıraktı.

 Hastalığı ve ölümü 
2002 yılından beri demans ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı ile mücadele eden Özkul, bu tarihten sonra evinden dışarıya çıkmak ve kimseyle görüşmek istemedi. Hastalığına bağlı olarak geçmişe dair hafıza kaybı yaşayan oyuncu, ölmüş birçok tanıdığının hayatta olduklarını sandı.",28 Ocak 2013  Son erişim tarihi: 17 Ağustos 2013
Uzun süre mücadele ettiği hastalıkları süresince hakkında birçok kez asılsız ölüm haberleri çıktı. 5 Ocak 2018'de Beyoğlu'nun Cihangir semtindeki evinde 92 yaşında hayatını kaybetti. 7 Ocak 2018'de Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde düzenlenen anma etkinliğinin ardından Teşvikiye Camii'nde kılınan cenaze namazı sonrası Bakırköy Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi.

 Tiyatro oyunları 

 Aşkımızın Gemisi Fındık Kabuğu
 Aşk Köprüsü
 Babayiğit
 Çayhane
 Fareler ve İnsanlar
 Generalin Aşkı
 Hababam Sınıfı
 İstanbul'u Satıyorum (1987-88)
 Kanlı Nigar
 Keşanlı Ali Destanı
 Sersem Kocanın Kurnaz Karısı
 Soyut Padişah
 Yaz Bekarı
 Yorgun Matador

 Filmografisi 
 Yıl Yapım Karakter Not(lar) Yıl Yapım Karakter Not(lar) 1950Üçüncü Selim'in Gözdesi1973IzdırapAhmet1951Barbaros Hayreddin PaşaMimar Selim1973NiyetRıfkı1951Evli Mi Bekar Mı1973Oh OlsunBurhan Usta1951Lale DevriŞaban Çelebi1973Yalancı YarimDerviş1951Vatan ve Namık Kemal1973Çulsuz AliŞemsettin1951Yavuz Sultan Selim ve Yeniçeri HasanSarı Sait1973Şaban İstanbul'daŞaban1952Edi ile BüdüEdi1974Beş Tavuk Bir HorozBerber Kadir1952Edi ile Büdü TiyatrocuEdi1974GaribanŞair Cevat1953Balıkçı Güzeli1974Hababam SınıfıKel Mahmut1953Halıcı Kız1974HasretFerdi'nin Dayısı1955Bir Aşk Hikayesi1974Mavi BoncukBaba Yaşar1956Kalbimin ŞarkısıMünir1974Salak MilyonerMehmet Çavuş1956Miras Uğrunda1974Yaşar Ne Yaşar Ne YaşamazYaşar'ın Babası Raşit1958Altın KafesDörtduvar Ahmet1975Beş Milyoncuk Borç Verir MisinMünir Özkul1958İftira1975Bizim AileYaşar1959GurbetDörtduvar Ahmet1975Gece Kuşu ZehraAbdüllatif Kalkan1960Taş Bebek1975GülşahGüşah'ın Dedesi1960Yaman GazeteciYaman1975Hababam Sınıfı Sınıfta KaldıKel Mahmut1961Bir Bahar AkşamıOsman1976Aile ŞerefiRıza1961YumurcakFikret1976Hababam Sınıfı UyanıyorKel Mahmut196565 Hüsnü1977Cennetin ÇocuklarıHasan1965Aşkın Kanunu YokturÖmer1977Gülen GözlerYaşar Usta1965Bilen KazanıyorMıstık1977Hababam Sınıfı TatildeKel Mahmut1965Cezmi Band 007.51978Hababam Sınıfı Dokuz DoğuruyorKel Mahmut1965Dokunma BozulurumMünir1978Neşeli GünlerKazım1965Gönül KuşuPolis1979Aşkın GözyaşlarıMünir Hoca1965Kahreden KurşunTencere Münir1979Erkek Güzeli Sefil BiloHüso1965Kan Gövdeyi GötürdüZehir Hafiye1980Banker BiloHasan1965Kart HorozMıstık1980Deliler Almanya'da1965Senede Bir GünMahkum1980İbişoBerber1965Seveceksen Yiğit Sev1981Bizim SokakRüstem1965Sonsuz GecelerRaif1981Deliler KoğuşuHamlet Kamil1965Yalancının Mumu1981GırgıriyeEmin1965İnatçı GelinBüdü1981Gırgıriyede Şenlik VarEmin1965Şekerli misin Vay VayDört Duvar Ahmet1982Altın Kafes1965Şoför Nebahat Bizde KabahatPolim Hüseyin1982Ağlayan Gülmedi mi1966Ben Bir Sokak KadınıyımPalyaço Gülenyüz1982Beni UnutmaFırat'ın Babası1966Bir Millet UyanıyorTilki Onbaşı1982Bir Yudum Mutluluk1966Denizciler GeliyorAhmet Gürdalga1982Buyurun CümbüşeKamil Bey1966Fakir Bir Kız SevdimKaptan1982Gazap RüzgârıMünir Amca1966Seni SeviyorumDeli Yunus1982GörgüsüzlerMurat'ın Amcası1966Sevgilim Bir Artistti1982Islak MendilKadir1967ElvedaFerdi1982Talih KuşuMahmut Güney1967Sürtüğün KızıZiya1982Şıngırdak ŞadiyeRıza Baba1967Yaşlı GözlerRıza1983Dost YarasıMünir Baba1967Çifte Tabancalı DamatFrank Fuat1983Dostlar SağolsunTahir Baba1967Ölünceye KadarDoktor1983Gırgıriyede Cümbüş VarMünir Hoştempo1968Artık SevmeyeceğimAhmet1983İlişkiMurat'ın Babası1968Kalbimdeki YabancıMücteba1983Şaşkın ÖrdekRaşit1968Kanlı NigarApti1984Geçim OtobüsüNasrettin1968Kara Gözlüm Efkarlanma1984Gırgıriyede Büyük SeçimEmin1968NilgünTayfur1984Kızlar SınıfıMahmut Hoca1968Urfa İstanbulDoktor1984ÇaresizimBaba1968Yayla KartalıHasan1984Şaşkın Gelinİbiş1968İstanbul'da Cümbüş VarDörtduvar Ahmet1985Büyük Günah1969Ayşecik'le ÖmercikSansar Nuri1985Deliye Hergün BayramMahmut1969Bana Derler FosforluZurna Kazım1985Duyar mısın Feryadımı1969Boş ÇerçeveFerhat1985Garibim Ceylan1969Fakir Kızı LeylaAli Dayı1985Herşeyim Sensin1969Gelin AyşemAbduş1985Köşeyi Dönenler1969Nisan Yağmuru1985Muhabbet Kuşları1969Sevdalı GelinAşık1985Palavracılar1969Sevgili BabamMahalle Çalgıcısı1985Sarı Öküz Parası1969Uykusuz GecelerTahsin1985Ya Ya Ya Şa Şa ŞaSelami1970Ali İle VeliVeli1985Yitirilen DünyaSaffet Usta1970Allı YemeniÇulsuz Apti1985Çalınan Hayat1970Arım, Balım, PeteğimMehmet1985Şişeli Köy1970Berduş Kız1986Al DudaklımKadir1970Bütün Aşklar Tatlı BaşlarArtist Ali1986Alın Yazımız Buİzzet1970Dikkat Kan AranıyorKan veren adam1986Ana KucağıSefa Bey1970Dönme Bana SevgilimYedibuçuk Çulsuz Ali1986Aşk Dediğin Laftır1970Hayatım Sana FedaMehmet1986Babalar da Ağlar1970Kalbimin EfendisiAmca Bey1986Badem ŞekeriVehbi / Şaban1970Kara DutumAhmet1986Dayak Cennetten Çıkma1970Küçük HanımefendiBülent1986Efkarlıyım AbilerSelim1970Seven Ne YapmazKazım Baba1986Ekmek Parası1970Son Kızgın AdamMavi Melek Münir1986Elmayı Kim Isırdı1970Tatlı MeleğimSelim1986Gülmece Güldürmece / GelinciklerimKamil1970YavrumHandan'ın Babası1986Her Şey Sevince GüzelJilet1970Yumruk Pazarı1986Kuzucuklarım1970Yuvasız KuşlarKuşbaz Recep1986Küçük AğamMüfit1970Şoför NebahatKayha1986Kısmetin En Güzeli19717 Kocalı HürmüzHasan Efendi1986Kızlar Sınıfı TatildeMüdür1971Ayşecik ve Sihirli Cüceler Rüyalar Ülkesinde1986Melek Hanım'ın FendiSadi Bey1971Aşk HikâyesiŞeker Ahmet1986MilyarderMahmut Hoca1971Aşk UğrunaMestan1986Neşeye Bak Neşeye1971Bebek Gibi MaşallahHüsnü1986TöreReşit1971Beklenen ŞarkıKemani Latif Yanıkyay1987Afife Jale1971Beyaz Kelebekler1987Aile PansiyonuMurtaza1971Beyoğlu GüzeliAbdi1987Banko Altılı Ganyan: Gönüllü KahramanÖmer Dayı1971Donkişot Sahte ŞövalyeDon Kişot1987Etme BulmaSadi Bey1971Gönül HırsızıSalih Reis1987Füze NuriHicabi1971Hayat Sevince GüzelDeli Amca1987Gurbetin Kahrı1971Hayatım SenindirKazım Baba1987GünahÖmer1971Kadifeden KesesiVeli1987Kadersiz KullarOsman1971Senede Bir GünYunus1987Kuşatma 2 / ŞokŞair1971Solan Bir Yaprak GibiRaşit Duman1987Otobüs Yolcuları / İhsaniye - Karasuİbrahim1971Son HıçkırıkFerhat Dayı1987Püf NoktasıŞehabettin1971İbiş Gangsterlere KarşıAhmet İbişoğlu / Labraganza1987Yaşamaya MecburumOrhan'ın Babası1971İşte Deve İşte HendekVeli / Yalçın1987Yıkılan YuvaSeyfi Baba1972Aslanların ÖlümüGüner'in Babası1987Yıllar1972Karamanın Koyunu1987Şans ÇocuğuAtmaca Münir1972O Ağacın AltındaSalih Amca1988A ayCosmos1972Sev KardeşimMesut Güler1988Almanya Acı Gurbet1972Tatlı DillimMuhtar Hasan1989Kır ÇiçeğimGazi Baba1972Tophaneli Murat1993Zeyrek YokuşuEmin Usta1972TövbekarGüner'in Babası1996Ay, Işığında SaklıdırMünir Baba1972Ver Allahım VerVeli1972Yiğitlerin Kaderi1972Üç SevgiliFatma'nın Babası

 Televizyon 
 Televizyon Yıl  Dizi 1979  İbiş'in Rüyası 1984  Köşe Dönücü 1987  Uzaylı Zekiye 1991  Bir Ömrün Bedeli 1991  Varsayalım İsmail 1991  Anneler, Babalar ve Çocuklar 1993  Nasreddin Hoca 1994  Kızlar Sınıfı1995Day Day 1996-1997  Ana Kuzusu 1997  Şaban ile Şirin 2000-2002  Reyting Hamdi

 Ödüller 
 1967: İlhan İskender Armağanı (Kanlı Nigâr oyunuyla)
 1972: 9. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Erkek Karakter Oyuncu - Sev Kardeşim
 1991: İsmail Dümbüllü Ödülü
 1995: 9. Altın Koza Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
 1997: 25. Altın Kelebek Ödülleri - Onur Ödülü
 1999: Dokuz Eylül Üniversitesi - Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü - "Muhsin Ertuğrul Tiyatro Emek Ödülü"
 1999: 36. Altın Portakal Film Festivali - Yıldırım Önal Anı Ödülü
 2004: 37. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri - Onur Ödülü
 2006: İstanbul Tiyatro Festivali - Onur Ödülü
 2014: 18. Afife Tiyatro Ödülleri - Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü
 2015: T.C. Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü

 Ayrıca bakınız 
 Türkiye'deki film festivalleri
 Yeşilçam oyuncuları

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Beyazperde'de Münir Özkul 
 IMDb'de Münir Özkul 
 Sinemalar.com'da Münir Özkul 
 SinemaTürk'da Münir Özkul 
 TSA'de Münir Özkul 
 Babam Münir Özkul - Kızı Güner Özkul'un Aktör Dediğin Nedir Ki? Münir Özkul Kitabı'nda yer alan yazısı.
 1981 yılında SES Dergisinde yayınlanan röportajı



Kategori:1925 doğumlular
Kategori:Bakırköy doğumlular
Kategori:İstanbul ili doğumlu erkek oyuncular
Kategori:İstanbul Erkek Lisesinde öğrenim görenler
Kategori:Türk erkek tiyatro oyuncuları
Kategori:Türk erkek sinema oyuncuları
Kategori:Türk erkek dizi oyuncuları
Kategori:20. yüzyılda Türk erkek oyuncular
Kategori:İstanbul Şehir Tiyatroları sanatçıları
Kategori:Devlet sanatçıları
Kategori:Altın Portakal Ödülü sahibi oyuncular
Kategori:Devlet tiyatroları sanatçıları
Kategori:İstanbul ilinde ölenler
Kategori:Bakırköy Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Yeşilçam oyuncuları
Kategori:Altın Koza Yaşam Boyu Onur Ödülü sahipleri
Kategori:2018'de ölenler
Kategori:Türk Meddahlar