Gürsu

Gürsu, Bursa ilinin merkez ilçelerinden biridir. Şehir merkezinin doğusunda yer alan ilçe; tarımsal zenginliği, özellikle armut üretimi ve sanayi bölgeleriyle tanınan, hızla gelişen bir yerleşim merkezidir.

 Etimoloji 
İlçenin tarihsel kaynaklarda geçen en eski adı Susığırlıktır. 1530 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde ve sonraki kayıtlarda, o dönemde aynı isimle anılan komşu yerleşim Vakıfköy'den (Susığırlık-ı Sagir) ayırt edilmesi amacıyla burası Susığırlık-ı Kebir (Büyük Susığırlık) adıyla kaydedilmiştir.Kaplanoğlu, Raif. Bursa Yer Adları Ansiklopedisi. Bursa Ticaret Odası Yayınları, 1996.

İsmin kökeni, bölgenin yüzyıllar önceki coğrafi ve ekonomik yapısına dayanmaktadır. Geçmişte Bursa Ovası'nın bu kesiminin taban suyunun yüksek olması; suyu ve çamuru seven manda (su sığırı) yetiştiriciliği için bölgeyi ideal bir merkez haline getirmiştir.

Cumhuriyet döneminde, 1931 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla yerleşimin adı, bölgenin su kaynaklarının verimliliğine atfen Gürsu olarak değiştirilmiştir.Yurt Ansiklopedisi, Bursa Maddesi, Cilt 3, s. 1650.

 Tarihçe 
 Osmanlı Dönemi 
İlçenin kökeni, Osmanlı'nın kuruluş devrine dayanır. Arşiv kayıtlarında bölge tarihi şu şekilde izlenebilmektedir:

 1400 Yılı (Yıldırım Vakfiyesi): Bölgenin adı, Yıldırım Bayezid'in vakfiyesinde "Susığırlık Karyesi" olarak geçmektedir.Ayverdi, Ekrem Hakkı. Osmanlı Mimarisinin İlk Devri. İstanbul Fetih Cemiyeti, 1966.
 1487 Tarihli Tahrir Defteri: II. Bayezid dönemine ait kayıtlarda bölge Susığırlık adıyla kayıtlıdır.Barkan, Ömer Lütfi ve Enver Meriçli. Hüdavendigar Livası Tahrir Defterleri I. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1988.

 Osmanlı Arşivlerinde Sosyo-Ekonomik Yaşam 
Osmanlı Arşivi belgeleri, Gürsu'nun yakın tarihine dair önemli kesitler sunmaktadır:
 Ticari Hayat (1850): 1850 tarihli bir belgede, Susığırlık köyünde yaşayan "Kostaki" isimli bir gayrimüslim vatandaştan alacağın tahsili konusu geçmektedir. Bu belge, 19. yüzyılda ilçede çok kültürlü bir yapının varlığını kanıtlamaktadır.T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı (Osmanlı Arşivi), Fon Kodu: A.}MKT.UM.., Gömlek No: 17, Belge Tarihi: H-25-07-1266. Konu: Hacı Mehmed Ağa'nın Bursa'nın Susığırlık Karyesi'nden Kostaki'de olan alacağının tahsiline dair Hüdavendigar Valisi'ne şukka.
 Tarım ve Çevre (1919): 1919 tarihli bir belgede; komşu Kestel köyündeki Çeltik tarlalarından sızan suların, Gürsu'daki dut bahçelerine zarar verdiği belirtilerek şikayette bulunulmuştur. Bu kayıt, Kurtuluş Savaşı arifesinde ilçe ekonomisinin ipekböcekçiliğine dayandığını göstermektedir.T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı (Osmanlı Arşivi), Fon Kodu: DH.İ.UM.EK, Gömlek No: 53, Belge Tarihi: H-12-09-1337. Konu: Bursa'nın eski belediye reisi Muhtar Bey'in Kestel namındaki köyde kain pirinç tarlalarının pis sularının Susığırlık köyü'ndeki dut bahçelerine büyük zarar verdiğine dair Köy muhtarının verdiği arzuhal hakkında.

 Cumhuriyet Dönemi 
1930 yılında belediye teşkilatı kurulan ve 1931'de Gürsu adını alan yerleşim, 9 Mayıs 1990 tarihli kanunla ilçe statüsü kazanmıştır.Resmi Gazete, 3644 Sayılı Kanun, 1990. 2004 yılında Bursa Büyükşehir Belediyesi sınırlarına dahil edilmiştir.

 Coğrafya ve iklim 
Gürsu ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 111 metredir. Gürsu'nun yüzölçümü 106 km2dir. Bursa şehir merkezine 11 km uzaklıkta, Bursa Ovası'nın doğu bölümünde yer alır. Kuzeyinde Gemlik ve Katırlı Dağları, güneyinde ve doğusunda Kestel, batısında Yıldırım bulunur. İlçe arazisi güneyde ovalık, kuzeyde (Dışkaya, Ericek) ise engebeli ve dağlıktır. 

İklimi Marmara iklimi karakterindedir; kış aylarında ovada yoğun sis görülür.

 Nüfus 
Gürsu, sanayileşmeye bağlı olarak Erzurum, Artvin, Muş ve Balkanlar'dan (Bulgaristan) yoğun göç almıştır. İlçeye bağlı 15 mahalle bulunmaktadır.

 Ekonomi 
İlçe ekonomisi tarım ve sanayi olmak üzere iki ana temele dayanır.

 Tarım 
Gürsu, Türkiye'nin en önemli armut üretim merkezlerinden biridir. İlçeyle özdeşleşen Deveci Armudu ve Santa Maria cinsi armutlar, Türkiye'nin tarımsal ihracatında önemli paya sahiptir. Bölgedeki mikroiklim, meyve kalitesini artırmaktadır.

 Sanayi 
İlçe sınırları içerisinde Gürsu Organize Sanayi Bölgesi (GÜSAB) bulunmaktadır. Tekstil, konfeksiyon ve mobilya yan sanayi alanındaki fabrikalar, ilçe istihdamının omurgasını oluşturur.

 Ulaşım 
Gürsu, ulaşım ağları açısından avantajlı bir konumdadır.
 Karayolu: Bursa-Ankara karayolu (D-200) ilçenin güneyinden geçmektedir.
 Raylı Sistem: BursaRay (Bursa Metrosu) 2. Hat, ilçe sınırları içindeki "Gürsu" istasyonuna kadar uzanmaktadır, bu sayede Bursa şehir merkezine ve üniversiteye ulaşım oldukça kolaydır.

 Tarihi ve kültürel değerler 
 Tarihi Gürsu Evleri: İlçe merkezinde, Osmanlı sivil mimarisini yansıtan kerpiç ve ahşap evler bulunur.
 Tarihi Hamam: Osmanlı döneminden kalan hamam yapısı mevcuttur.
 Cevizli Çınar: Bölgenin simgelerinden olan asırlık çınar ağaçları koruma altındadır.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Gürsu Kaymakamlığı
 Gürsu Belediyesi

Kategori:Gürsu