Bartın

Bartın, Karadeniz Bölgesi'nin batı bölümünde yer alan Bartın ilinin merkezi olan şehirdir. Şehirden geçen Bartın Çayı'ndan denize gemiyle gidilebilir. Bu özelliğiyle Türkiye'de deniz trafiğine uygun tek akarsudur.

İl merkezinin rakımı 25 m'dir. İl merkezinin yüzölçümü 1.091 km²'dir.

 Etimoloji 
Adını, kenarında kurulduğu Bartın Çayı'nın antik çağdaki isminden (Parthenios) alır. Parthenios, Yunan mitolojisinde tüm okyanusların kişileşmiş hâli olan Okeanos'un çocuğu olan yüzlerce tanrıdan birisi idi ve Sular Tanrısı idi. Romalılar devrinde Bartın Çayına Parthenius denilirdi. Çayın kıyısında kurulan şehre ise Parthenia adı verildi. Bu isim zamanla Bartın'a dönüşmüştür.

 Tarih 

 Antik Çağ ve Helenistik dönem 
Bartın, tarihî Paflagonya antik kentlerinden Sesamos (Amasra), Kromna (Kurucaşile) ve Erythinoi (Çakraz)'ı sınırları içerisinde bulunduran bir yerleşimdir. Bartın'ın ilk sahiplerinin, M.Ö. 14. yüzyılda Gaskalar ve M.Ö. 13.yüzyılda Hititler olduğu kabul edilir. Daha sonra Bolu çevresine yerleşen Bitinyalılar ile Kastamonu çevresinde hüküm süren Paflagonyalılar arasında kalan Bartın, bu iki gücün egemenliğine girdi. M.Ö. 12. yüzyıla  M.Ö. 12. yüzyıl sonlarında Bartın Friglerin eline geçti.

Bartın ve çevresi, M.Ö. 7. yüzyıl sonlarında Kimmerlerin, M.Ö. 6. yüzyılda Lidyalıların, M.Ö. 547 yılında Perslerin hâkimiyetine girdi. Pers hâkimiyetine M.Ö. 334 yılında, Makedonya Kralı Büyük İskender son verdi. Bartın'ın yönetimi İskender'in komutanlarından Eumenes'e verildi. M.Ö. 279'da yöre Pontus Krallığı'nın hâkimiyetine girdi.

 Roma dönemi 
Pontus Krallığının egemenliğine, M.Ö. 70'te Anadolu'ya giren Romalılar son verdi. Bartın, M.S. 395'te, imparatorluğun Doğu ve Batı olarak ikiye bölünmesinden sonra Doğu Roma İmparatorluğu'nun bir parçası oldu.

 Ortaçağ 
Bartın ve çevresi M.Ö. 390 yıllarında Peçenek ve Kumanların, M.S. 798'de  Emevi halifesi Abdülmelik komutasındaki Arapların, 800 yıllarında Selçukluların ve 865 yılında Rusların akınlarına hedef oldu.1084'te Anadolu Selçuklu hükümdarı Kutalmışoğlu Süleyman Bey'in komutanlarından biri olan  Emir Karatigin yörede bir Türk emirliği kurdu. Bartın, bu emirliğin bir parçası idi.

Haçlı Seferleri sırasında İstanbul'dan Samsun'a kadar Karadeniz sahilinin tamamı yeniden Doğu Roma'nın egemenliğine girdi. Bartın ve çevresi 11. yüzyıl sonlarında Anadolu Selçuklularının yönetimine girdi. 1326'da Candaroğulları Beyliği ve 1392'den itibaren Osmanlı Devleti yönetimine girdi.

 Osmanlı 
1392'den itibaren Osmanlı Devleti sınırları içinde yer alan kent, 1402'de gerçekleşen Ankara Savaşı sonunda bir süre için İsfendiyaroğlu Beyliği'nin eline geçti. 1460'ta Kuzey Anadolu seferine çıkan  Fatih Sultan Mehmet Bolu'ya geldiğinde, İsfendiyaroğulları Beyi İsmail Bey kendisine bağlılığını bildirdi. Fatih, Ekim ayında Bartın'a geldi ve bugünkü Orduyeri'ne  ordugahını kurdu.

Yeniden bir Osmanlı kenti olan Bartın, 1460-1692 arasında Anadolu Beylerbeyliği'ne bağlı Bolu Sancağı'nın sınırları içinde idi. 1692-1811 yılları arasında voyvodalıkla yönetildi. 1811 yılında yeniden kurulan Bolu Sancağına bağlandı ve Oniki Divan adını aldı. 1867'de ilçe oldu. 1876 'da ise Belediye teşkilatı kuruldu.

 Cumhuriyet 
Bartın, 1924 yılında Zonguldak'ın bir ilçesi oldu 7 Eylül 1991 tarihinde il statüsüne kavuştu. Bartın'ın dört ilçesi (Merkez, Amasra, Ulus ve Kurucaşile), Kozcağız, Hasankadı, Arıt, Abdipaşa ve Kumluca beldeleriyle birlikte 260 köyü vardır.

Bartın'ın siyasal, ekonomik ve sosyo-kültürel tarihini yansıtan eşya, fotoğraf ve belgelerin  Hükûmet Caddesi'ndeki tarihî bir binada 2019'de açılan Özel Bartın Kent Müzesi'nde sergilenmektedir.

 Nüfus 
Merkez ilçe; 2 belde, 137 köy ve 28 mahalleden oluşmaktadır.

 Belediye başkanları 
 Osmanlı dönemi 
 №  Şehremini  Görev Başlangıcı  Görev Bitişi 1  Amasralı Hacı İbrahim Efendi  1876  1880 2  Fırıncı Hacı Ahmet Ağa  1880  1884 3  Hacı Bekiroğlu Damadı Hurşit Efendi  1884  1888 4  Kürt Hacı Oğlu Hasan Bey  1888  1902 5  Molla Hüseyinoğlu Hüseyin Hüsnü Efendi  1902  1902 6  Tosunoğlu Hüseyin Sabri Efendi  1902  1906 7  Karakaşoğlu İbrahim Rahmi Bey  1906  1913 8  Mollaoğlu Hüseyin Rahmi Efendi  1913  1914 9  Cemil Şiret Bey  1914  1917 (7)  Karakaşoğlu İbrahim Rahmi Bey  1917  1918 10  İzmirlioğlu Mustafa Nejat Bey  1918  1918 11  Dervişoğlu Ahmet Ziya Bey  1918  1920 12  Nüfusçu Mustafa Hulusi Efendi  1920  1922 (6)  Tosunoğlu Hüseyin Sabri Efendi  1922  1923

 Cumhuriyet dönemi 
 №  Belediye Başkanı  Görev Başlangıcı  Görev Bitişi  Parti 1  Tosunoğlu Hüseyin Sabri Efendi  1923  1929   Cumhuriyet Halk Partisi 2  Kemal Samancıoğlu  1929  1933 3  Ahmet Kadri Giresunlu  1933  1934 4  İbrahim Gökbayrak  1934  1938 5  Faik Alemdar  1938  1938 6  Cemal Aliş  1938  1939 7  Ali Galip Torlak  1939  1941 8  Cemal Çağlayan  1941  1946 (2)  Kemal Samancıoğlu  1946  1955 9  Mehmet Ersöz  1955  1960   Demokrat Parti 10  Celal Eyiceoğlu  3 Haziran 1960  31 Temmuz 1960   Askerî 11  İbrahim Ethem Kılıçoğlu  1 Ağustos 1960  1 Şubat 1961 12  Mustafa Aşkın  1961  1963 (2)  Kemal Samancıoğlu  1963  1973   Bağımsız 13  Davut Fırıncıoğlu  1973  1980   Cumhuriyet Halk Partisi 14  Mahmut Akcan  12 Ekim 1980  14 Nisan 1983   Askerî 15  Turgut Giresunlu  15 Nisan 1983  2 Şubat 1984 16  Ergün Doğanay  3 Şubat 1984  31 Temmuz 1984 (13)  Davut Fırıncıoğlu  25 Mart 1984  12 Nisan 1991   Anavatan Partisi 17  Mehmet Oğuz Pir  4 Ağustos 1991  11 Ocak 1999 18  Cemal Abanalı  15 Ocak 1999  18 Nisan 1999 19  Muhammed Rıza Yalçınkaya  18 Nisan 1999  8 Mayıs 2007   Demokratik Sol Parti 20  Ahmet Altınel  14 Mayıs 2007  29 Mart 2009 21  Cemal Akın  30 Mart 2009  16 Mart 2023   Milliyetçi Hareket Partisi 22  Hüseyin Fahri Fırıncıoğlu  24 Mart 2023  3 Nisan 2024 (19)  Muhammed Rıza Yalçınkaya  3 Nisan 2024  Görevde   Cumhuriyet Halk Partisi
Kaynak:

 Bartın'da Yerel Medya 
Bartın sonradan il olduğu için Türkiye'nin nüfus bakımından en küçük illerinden biridir. Şehirde 1 yerel televizyon kanalı ve 2 yerel radyo kanalı vardır.

Yerel Kanallar
 Bartın TV (BTV)
Yerel Radyolar
 Radyo74 (90.2)
 Bartın FM (106.0)
Yerel Gazeteler
 Bartın Halk Gazetesi
Bartın Takip Haber
 Bartın Olay Gazetesi
 Bartın Her gün Gazetesi
 Bartın Pusula Gazetesi
 Bartın Gazetesi

 Notlar 

 Kaynakça 


Kategori:Bartın ilindeki yerleşim birimleri
Kategori:Türkiye'deki şehirler