Candaroğulları Beyliği

Candaroğulları Beyliği veya İsfendiyaroğulları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılışından sonra Kastamonu ve çevresinde kurulan bir Türkmen beyliğidir.

Denizci özellikleri, Sinop'ta kurdukları tersanenin Osmanlı Devleti'ne katılması ve geliştirilmesi, Osmanlı Donanması'na güç kattı. Kastamonu'nun Küre ilçesindeki bakır ocakları, Beylik daha Osmanlı İmparatorluğu'na ilhak olmadan önce, Osmanlı İmparatorluğu'nun top üretimi için kullanılmıştır.

 Tarih 
Oğuz Türkleri'nin Kayı şubesinden inen, Beylik, İlhanlı hükümdarı Geyhatu tarafından Eflani'nin Şemseddin Yaman Candar'a ikta verilmesi sonucu 1291 yılında kurulmuştur.

Yaman Candar'dan sonra tahta geçen Süleyman Paşa, Kastamonu ve Sinop'u fethederek beyliğin sınırlarını genişletmiştir.

Yıldırım Bayezid, Anadolu'daki birliği sağlama yolundaki çalışmaları sırasında Candaroğulları topraklarına sahip olmuş, fakat Sinop'ta Candaroğulları Beyliğini devam ettirmiştir.

İsfendiyar Bey Ankara Savaşı'ndan (1402) sonra Timur'un hakimiyetini tanıdı. Bunun karşılığında da eski Candaroğulları toprakları kendisine verildi, böylece Kastamonu'ya yeniden hakim oldu.

İsmail Bey tahta geçtiğinde Kızıl Ahmed Beyin isyan etmesi sonucu beylik sona doğru sürüklendi. Nihayet 1461 yılında II. Mehmed'in Trabzon seferi öncesinde Candaroğulları, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına tamamen katıldı.

15. Yüzyılın ortalarında Sinop, Candaroğullarının ve Karadeniz'in en müstahkem kalelerinden biri olup, bir rivayete göre 400 topu vardı; kalede 10.000 muhafız ve 2.000 topçu bulunuyordu; limanında Candaroğullarına ait 900 tonluk bir gemi vardı ki bu gemi, Osmanlılar henüz bu büyüklükte gemi yoktu ve İsmâil Bey'e ait olan bu gemi Osmanlı denizciliğinde benzeri yapılmak üzere bir örnek olmuştu.Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1947). a.g.e, II (1988 bas.), syf. 50.

Beyliğin Kastamonu-Sinop kolunun sona ermesinin haricinde, Çankırı'nın Çelebi Mehmed tarafından 1417 yılında kendisine tahsis edilmesiyle burada bey olan İsfendiyar Beyin oğlu Kasım, ölümüne kadar (1464) berat yazdıran ve tuğra çektiren bir Bey olarak varlığını sürdürdü.

 Candaroğulları Hükümdarları 
 Sıra No Bey Hüküm Süresi Notlar1Şemseddin Yaman Candar (Şemseddin veya Temür)  1291(?)-?  İlk hükümdar. 1291-1292 yılları arasında tahta geçti. 2(Şücâeddin) I. Süleyman Paşa  1309(?) - 1340(?)Yücel, Yaşar (1980). a.g.e, syf. 57.İbn Battuta, Süleyman Paşa döneminde beyliği gezmiştir. Toprakları Kastamonu, Sinop ve Safranbolu'ya kadar genişletmiştir. Bu dönemde beylik, İlhanlı etkisi altıdan henüz çıkmamıştı.3(Gıyâseddin) I. İbrahim Bey 1340(?)-?Yücel, Yaşar (1980). a.g.e, syf. 66. 1339, 1340 veya 1341 yıllarından birinde tahta geçtiği sanılıyor. Babasına isyan ederek tahta geçti.Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). a.g.e, (2019 bas.), syf. 124.4(?)Yakup Bey ?-? Bey olup olmadığı, olduysa ne kadar hüküm sürdüğü belli değildir.Yücel, Yaşar (1980). a.g.e, syf. 67.5Emir Adil Bey1346(?)-1361(?)Ceneviz ve Venedik kolonilerine ilk defa bu dönemde rastlanmaktadır.Yücel, Yaşar (1980). a.g.e, syf. 68.6(Celâleddin) Kötürüm Bâyezid 1361-1385 Tahta geçmesini istediği oğlu olan İskender, diğer oğlu Süleyman tarafından öldürülünce buna karşılık Süleyman'ın biri kız biri erkek olmak üzere iki çocuğunu öldürmüştür.Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). a.g.e, (2019 bas.), syf. 126.7II. Süleyman Paşa  1385-1392 Kardeşi İskender'i öldürmesiyle Murat Hüdavendigar himayesinde tahta geçip, I. Kosova Muharebesi'nde Osmanlı'ya asker göndererek yardımda bulundu.Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1947). a.g.e, I (1988 bas.), syf. 84.8İsfendiyar Bey  1385-1440 Osmanlı ve Timur ile olan münasebetleri ile hatırda kalır. Bunlara ithafen Candaroğulları ismi yerine İsfendiyaroğulları ismi de kullanılmıştır.Yaman, Talat Mümtaz (1935). a.g.e, syf. 95.9(Tâceddin) II. İbrahim Bey 1440-1443 3 yıllık hüküm süresince önemli bir olay yaşanmamıştır.10(Kemâleddin) İsmâil Bey  1443-1461 Hüküm sürdüğü dönemlerde Candaroğulları Beyliği, bir ilim merkezi haline gelmişti. Kendisin de Hulviyyat-ı Şahi adlı bir Fıkıh eseri vardır.Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1947). a.g.e, I (1988 bas.), syf. 88.11Kızıl Ahmed Bey 1461-1461  11. ve son beydir. Kardeşi ölünce Osmanlı himayesinde, Beylik Osmanlı'ya katılmadan birkaç ay önce tahta geçti.Yeni Rehber Ansiklopedisi 4, Türkiye Gazetesi, 1993. s. 275 Yücel, Yaşar (1980). a.g.e, syf. 117.            Beyliğin Çankırı KoluKasım Bey1417Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). a.g.e, (2019 bas.), syf. 131.-1464"Tarihi bir yanlış daha düzeltildi" . Sabah. 17 Kasım 2011. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2020İsfendiyar Beyin oğlu Kasım Bey, Mehmed Çelebi'den aldığı topraklarda tuğra çekip berat verebilen bir Bey olarak 1464 yılına kadar hüküm sürmüştür.

 Kaynakça 

 Özel 

 Genel 








Kategori:Kastamonu ili tarihi
Kategori:Sinop ili tarihi
Kategori:1291
Kategori:1461