Siirt (il)

Siirt, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir ildir. Siirt ili 41° 57'doğu boylamı ve 37° 55' kuzey enlemi üzerinde bulunur.

Siirt ilinin nüfusu 2020 yılı itibarıyla 331.070'ti ve bu nüfusun %72,4'ü şehirlerde yaşamaktaydı. Siirt'in güncel nüfusu ise 336.453'tür. İlin yüzölçümü 5.717 km2'dir. İlde km2'ye 58 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkezde 268'dir.) İlde yıllık nüfus artışı %0,24 olmuştur. İl merkezinin denizden yüksekliği 930 metredir.

2021 TÜİK verilerine göre 7 ilçe, 12 belediye, bu belediyelerde 63 mahalle ve 274 köy bulunmaktadır.

Siirt'in trafik plaka numarası 56'dır.

 Tarihçe 
 Türkiye Cumhuriyeti dönemi 
Cumhuriyet döneminde il olan Siirt, 1924'te Beytüşşebap'ın; 1926'da Beşiri ve Sason'un katılmasıyla genişledi. Ancak Beytüşşebap, 1936'da yeniden il yapılan Hakkâri'ye bağlandı. 1938'de Garzan (bugün Yanarsu) ilçesinin merkezi Mısrıç'a (bugün Kurtalan) taşındı ve aynı ilçeye bağlı Baykan bucağı ilçe oldu. Aynı yıl Sason'a bağlı bucak olan Hazo, Kozluk adıyla ilçe yapıldı. 1943'te Garzan ilçesinin ve merkezinin adı Kurtalan olarak değiştirildi. 1957'de Beşiri'nin bucağı olan İluh, Batman adıyla ilçe yapıldı. 1962'de Pervari ilçesinin Müküs bucağı, Van'ın Gevaş ilçesine bağlandı. 1990 yılında Siirt'in Batman, Beşiri, Kozluk ve Sason ilçeleri yeni kurulan Batman iline bağlandı. Aynı yıl Siirt'in Şırnak ilçesiyle, Eruh'tan ayrılarak ilçe yapılan Güçlükonak beldesi yeni kurulan Şırnak iline bağlandı ve Merkez ilçeye bağlı Tillo bucağı Aydınlar adıyla ilçe yapıldı.

 Yönetim 

İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen, ilçe belediye meclisi için de oy kullanarak ilçe belediye meclisini oluşturur. İldeki tüm seçmenler ayrıca il genel meclisi için oy kullanarak il genel meclisinin oluşmasını sağlar.

İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır. İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik il encümenini seçer.

Merkezi yönetim, vali ve il müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Siirt Valisi, 1975 Akyazı doğumlu Kemal KIZILKAYA'dır. Ağustos 2023 tarihinde Bilecik Valisi iken atanmıştır.

2019 Türkiye yerel seçimleri sonunda Siirt Belediye Başkanlığını kazanan Berivan Helen Işık (HDP), 15 Mayıs 2020 tarihinde görevden alınmış, yerine Siirt Valisi Osman HACIBEKTAŞOĞLU kayyum olarak atanmıştır.
Ayrıca Baykan ve Kurtalan ilçelerinin HDP'li belediye başkanları da seçildikten sonra İçişleri Bakanlığı tarafından görevden alınmış, yerine ilçe kaymakamları kayyum atanmıştır.

2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Siirt İl Genel Meclisi üye sayısı, 15 AK Parti, 7 HDP'den olmak üzere 22'dir.http://siirtozelidaresi.gov.tr/meclis-uyelerii Siirt Belediye Meclisi ise 13 AK Parti ve 18 HDP'den olmak üzere 31 üyeden oluşur.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde Siirt'te DEM Parti adayı Sofya Alağaş, %49,64 oy oranıyla belediye başkanı seçilmiştir.
küçükresim|Siirt Üniversitesi logosu.
2018 Genel seçimleri sonucu, Siirt'i temsilen TBMM'de AK Parti'den 1 milletvekili (Osman Ören) ve HDP'den 2 milletvekili (Meral Danış Beştaş, Sıdık Taş) seçilmiştir.

 Nüfus 

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

Siirt ili nüfusu: 332.369'dur. Bu nüfusun %75,42'i şehirlerde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 5.718 km2dir. İlde km2ye 58 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkezde 286'dır.)

İldeki ilçelerin tamamında nüfus azalmıştır. İldeki nüfus azalış oranı %1,21 olmuştur. Nüfusu en çok azalan ilçe Şirvan'dır (-%4,04) 

09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 7 ilçe, 12 belediye, bu belediyelerde 63 mahalle ve ayrıca 281 köy vardır.

2025 yılı sonunda Siirt ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileriİlçeNüfus 
2024Nüfus  
2025FarkNüfus  
Artışı %Belediye  
SayısıMahalle
SayısıKöy  
SayısıKöy  
NüfusuŞehir 
nüfusuŞehirde 
oturan %Alanı  
 km2 km2'ye 
düşen kişiBaykan24.16823.219 -949 -3,9339308.23014.98964,5548848Eruh18.93218.339 -593 -3,1313599.5108.82948,14106117Kurtalan61.00460.674 -330 -0,542165517.00243.67271,9881175Merkez181.118180.837 -281 -0,162233511.429169.40893,68633286Pervari27.40726.437 -970 -3,54243818.5717.86629,75165116Şirvan19.56318.773 -790-4,04155815.0533.72019,8293620Tillo4.2614.090 -171 -4,011361.8902.20053,7913830Siirt336.453332.369-4.084-1,21126328181.685250.68475,42571858
 İlin yıllara göre nüfusları 

 Konum 

Konum BilgileriİlçeKuruluş Yılı İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel MüdürlüğüÖnceden bağlı olduğu ilçeAlanı km²Rakım mt.Merkeze kmKarayolları Genel MüdürlüğüUlaşan YollarSiirt Merkez 633887 -04, , Baykan1938Kurtalan48872048/-14EruhCumh.önce1.0611.16453-04, KurtalanCumh.önce81171530-03, , PervariCumh.önce1.6511.37690-04 (Siirt)=>=>, , ŞirvanCumh.önce93690528-04 (Siirt)=>=>Tillo1990Merkez1381.1889-04 (Siirt)=>SİİRTCumh.önce5.717

 Spor 

2018-2019 Sezonu sonunda, Siirt İl Özel İdare Spor, futbol Bölgesel Amatör Lig (BAL) de grubunu 3. sırada tamamlamıştır. 2019-2020 Sezonu sonunda 3. Lig'e yükselmiştir. 3. Lig Kadın futbol liginde de 2 takımı vardır. Hentbol erkekler 2. Ligi takımı ligden çekilmiştir.

Ziraat Türkiye Kupası'nda Siirt İl Özel İdare Spor, 3. turda elenmiştir.

Önemli spor tesisleri: Siirt Atatürk Stadyumu (5.650), Siirt Kapalı Spor Salonu (1.500), 100.Yıl Yüzme Havuzu (750)'dur.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
Siirt Valiliği 
Siirt İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü