Richard Stallman

Richard Matthew Stallman (İnternet ortamında kullanılan kısaltması rms; d. 16 Mart 1953), Amerikalı özgür yazılım aktivisti, sistem uzmanı ve yazılım geliştiricisi. GNU Projesi ve Özgür Yazılım Vakfı'nın kurucusudur.

Eylül 1983'te, Unix-benzeri işletim sistemi oluşturmak amacıyla işletim sistemi çekirdeği (kernel) hariç bir işletim sistemi için gerekli olan tüm yazılımları içeren dev bir özgür yazılım koleksiyonu olan GNU Projesini hayata geçirmiştir. 70'lerin sonu ve 80'lerin başında MIT'de yapay zekâ (AI) konusunda çalışmalar yaptığı sırada mesai arkadaşlarının geliştirdikleri yazılımların kaynak kodlarını ticaret amacıyla kapatmalarına karşı isyanı bugüne kadar devam etmektedir.

Stallman'a göre yazılım kodlarının gizlenmesi beraberinde birçok sorunu getirmekteydi. Bunlardan en çok yaşananı, bir firma veya şahsın açık kaynak kodlu bir yazılımı alıp birkaç değişiklik yaptıktan sonra kaynak kodunu kapatarak ticari amaçla kullanmasıydı. Böylesi bir döngü dünyadaki tüm geliştirilen yazılımların zamanla kapalı kaynak haline gelmesine yol açabileceği için Stallman MIT'deki hacker faaliyetlerini ve enerjisini, özgür yazılım savunuculuğuna yöneltmiştir.

Stallman'ın savunuculuğunu yaptığı özgür yazılım aslında dünyanın birçok başka yerinde zaten uygulanmaktaydı. University of California, Berkeley'de vücuda gelen BSD bunun başta gelen örneğidir. BSD geliştirdiği yazılımları ki aralarında TCP/IP protokol takımı gibi İnternet'in belkemiğini oluşturan kodlar da vardır, tamamen açık şekilde herkesin takdirine sunmaktaydı.

BSD de, Stallman'ın yaşadıklarına benzer şekilde kendi geliştirdiği kodların bir başkası tarafından alınarak üstü kapatılıp ticaret amacıyla kullanılmasını yaşamıştır: AT&T, Sys V adı verilen Unix sürümü içinde BSD'nin geliştirdiği ve TCP/IP'yı da içeren birçok kodu kullandı ve daha sonra trajikomik bir şekilde BSD'yi AT&T'nin kendi telif hakkındaki yazılımları kullandığı iddiasıyla 1992'de mahkemeye verdi.  BSD Unix: Power to the people, from the code Ancak mahkeme AT&T'nin aleyhine sonuçlandı ve BSD kendi Unix sürümünü FreeBSD olarak serbestçe dağıtmaya başlayabildi.

Stallman, açık kaynak kodlarının gizlenerek ticarileşmesinin yerine herkesin daha çok katkıda bulunabileceği bir sistem oluşturmak için Copyleft bir lisans olan GPL'i (GNU Genel Kamu Lisansı) önermiştir. GPL ile hem son kullanıcı hem de yazılım geliştiriciler açısından daha yararlı ve verimli bir yazılım ortamı amaçlanmıştır.

Seçme yazılarından, çoğunlukla denemelerden, nadiren makalelerden ve röportajlardan oluşan Özgür Yazılım, Özgür Toplum başlıklı bir kitabı vardır.

 Donanım tekelleşmesine karşı etkileri 
Özgür Yazılım Vakfı'nın yaygınlaştırdığı GPL gibi özgür lisanslama yöntemleri ADSL Modemler, Wireless (Wifi) cihazların ("Embedded Linux" gibi uygulamalar sayesinde) üst düzeyde performansı en hesaplı şekilde sunmasını sağlamıştır. Bu bağlamda Internet protokolü yazılımlarının (örneğin "TCP/IP Stack") 90'lı yıllarda Internet'in patlamasına yol açması gibi günümüzde ADSL, WiFi, GPRS/EDGE/3G cihazlarının milyarlarca insan tarafından benimsenip kullanılmasının da teknolojilerin özgür şekilde geliştirilip herkese açık şekilde sunulması sayesinde gerçekleşmiş olduğundan bahsedilebilir.

Özgür Yazılım Vakfı donanım parçalarını birbirine bağımlı kılacak şekilde üreten üreticilere karşı da harekete geçmiştir. Bazı dizüstü bilgisayar üreticileri, dizüstülerin içinde kullanılan Mini PCI WiFi kartların sadece kendileri tarafından sağlanan Mini PCI kartla çalışabilecek şekilde ayarlamaktaydı. Mini PCI standardının amacına aykırı ve yedek parça fiyatlarının yükselmesine yol açabilecek bu uygulamaya karşı FSF gerekli önlemleri almış  Özgür Yazılım Vakfı WiFi Kart Uyumluluk Sayfası olup, konu ile ilgili bilgilendirme yazısını kamu bilgisine sunmuştur.

 Kullandığı bilgisayar ve yazılım 
Stallman bilgisayar olarak Quanta Computer üretimi Lemote YeeLong marka netbook kullandığını söylemektedir. Bu netbookta işletim sistemi olarak bir GNU/Linux sürümü olan gNewSense yüklü olup, booter olarak Linux MIPS - PMON kullanmaktadır.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 GNU resmi web sitesi
 Özgür Yazılım Vakfı resmi web sitesi

Kategori:1953 doğumlular
Kategori:Manhattan doğumlular
Kategori:Amerikalı bilişimciler
Kategori:Amerikalı ateistler
Kategori:Yahudi asıllı Amerikalılar
Kategori:Unix kişileri
Kategori:GNU kişileri
Kategori:Özgür yazılım
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:İnternet aktivistleri