Osmanlı padişahları listesi

Osmanlı padişahları, Osmanlı İmparatorluğu'nun Osmanlı Hanedanı soyuna mensup hükümdarlarıdır. Padişahın yetki ve sınırlarını demokratik anayasal monarşi çerçevesinde tanımlayan Birinci (1876-1878) ve İkinci Meşrutiyet (1908-1920) dönemlerinin dışında, otokratik mutlak monarşi ile hükümdarlık etmişlerdir.

İlk başlarda Osmanlı Beyliği Bursa'dan yönetilirken, 1365'te Edirne başkent oldu. Son olarak da Bizans İmparatorluğu'ndan alınan İstanbul başkent yapıldı.Stavrides 2001, s. 21 Böylece imparatorluk oldu. İlk yılların anlatımında efsane ve gerçeği ayırmanın zor olması nedeniyle değişen konular olmuştur; buna rağmen çoğu çağdaş tarihçi, Osmanlı Beyliği'nin aşağı yukarı 1299 yılında ortaya çıktığını ve kurucusunun Oğuz Türklerinin Kayı boyundan gelen Osman Gazi olduğunu kabul eder.Glazer 1996, "Osmanlı İmparatorluğu" Osmanlı İmparatorluğu 16 ve 17. yüzyıllarda zirvedeyken, kuzeyde Macaristan, güneyde Somali, batıda Cezayir ve doğuda Irak'a kadar uzanmıştır. Ekonomik, sosyal, siyasi, askerî ve teknolojik geri kalmışlığın sonucu imparatorluk duraklama ve dağılma dönemlerini yaşadı; I. Dünya Savaşı'nda yenilgiye uğraması sonucu tarih sahnesinden silindi. İmparatorluğun İtilaf Devletleri tarafından bölünmesi ve ardından gelen Kurtuluş Savaşı Türkiye Cumhuriyeti'nin doğmasına yol açtı.Glazer 1996, "Türk Kurtuluş Savaşı"

 Osmanlı devlet teşkilatı 

Osmanlı İmparatorluğu var olduğu süre boyunca monarşi ile yönetilmiştir. Sultan, hiyerarşik Osmanlı sisteminde, siyasi, askerî, hukuki, sosyal ve çeşitli başlıklarda en üstteydi. Teorik olarak sadece Allah'a ve yerine getirmesi gereken "Allah'ın yasaları"na (İslam'daki şeriat) karşı sorumluydu. Onun ilahi görevi İran-İslam başlıklarına yansıtılan "Allah'ın yeryüzündeki gölgesi" (zill Allah fi'l-âlem) ve "yeryüzünün halifesi" (halife-i ru-yi zemin) olmaktı.Findley 2005, s. 115 Tüm devlet dairesi onun hükmündeydi ve verdiği her karar ferman adı verilen kararnamede yayımlanırdı. Başkomutandı ve tüm yurttaki resmî ünvanıydı. 1453'te İstanbul'un Fethi'nden sonra kendilerini Roma İmparatorluğu'nun vârisi olarak görürlerdi bu nedenle ara sıra Kayser ve İmparator ünvanını kullanırlardı.Toynbee 1974, s. 22–23Stavrides 2001, s. 20 1517'de Mısır'ın Fethi'nden sonra I. Selim halife ünvanını da benimsedi. Böylece evrensel Müslüman hükümdarı olduğunu iddia etti. Yakın zamanlarda Osmanlı hükümdarları tahta çıkmada Avrupa hükümdarlarının taç giyme törenine eşdeğer olarak Osman'ın Kılıcı ile kuşatılırdı.Quataert 2005, s. 93 Kuşatılmayan sultanın çocukları verasete uygun değildi.d'Osman Han 2001, "Osmanlı Padişah Veraseti"

Teoride ve ilkelerde teokratik ve salt olmasına rağmen, uygulamada padişahın yetkileri sınırlıydı. Siyasi kararlarda hanedanın önemli üyelerinin görüş ve tutumlarını dikkate alırdı, bürokratik ve askerî kuruluşlarda aynı zamanda dinî liderlerdi.Glazer 1996, "Osmanlı Müesseseleri" 17. yüzyıldan bu yana, imparatorluk uzun süren durgunluk dönemine girdi, bu dönemde sultanlar çok güçsüzleştiler. Birçoğu güçlü Yeniçeri Ocağı tarafından tahttan indirildi. Tahta geçmesi yasaklıQuataert 2005, s. 90 olmasına rağmen Harem - özellikle hükümdarın annesi (Valide Sultan olarak da bilinir) - sahne arkası önemli politik rollerde kadınlar saltanatı dönemi boyunca etkili oldu.

Sultanların azalan güçleri ilk sultanların ve sonrakilerin saltanat uzunluklarının farklılığından dolayı kanıtlandı. I. Süleyman, imparatorluğu 16. yüzyılda doruk noktasına çıkaran ve 46 yıllık saltanatıyla Osmanlı tarihinin en uzun süre tahtta kalan padişahıydı. V. Murad, 19. yüzyıl gerileme döneminde kayıtlardaki en kısa tahtta kalan padişahtı. Saltanatı sadece 93 gün sürdü. Parlamenter monarşi V. Murad'ın varisi II. Abdülhamid, imparatorluğun son mutlak ve ilk anayasal monarşi hükümdarı, zamanında resmîleşti.Glazer 1996, "Dış Tehditler ve İç Dönüşümler" Günümüzde Osmanlı hanedan reisi Harun Osmanoğlu'dur.

 Padişahların listesi 
Aşağıdaki tablo Osmanlı sultanlarını ve son Osmanlı halifesini tarihe göre sıralanmış olarak listeler. Tuğralar kaligrafik mühür ya da Osmanlı sultanları tarafından kullanılan imzalardır. Tuğralar tüm resmî belgelerde, sikkelerde ve daha önemlisi padişahın portresinin belirlenmesinde kullanılırdı. "Notlar" sütunu padişahların ebeveynlerini ve kaderlerini içerir. Padişahın saltanatının sonu doğal ölümle bitmediği zaman nedeni kalın gösterilir. İlk hükümdarlar için genellikle saltanatının sonu ve varîsinin tahta çıkması arasında bir zaman vardır. Bunun nedeni tarihçi Quataert'e göre bu dönemde Osmanlı'da uygulanan en yaşlı olan erkeğin değil en uygun olan oğlun tahta geçmesidir. Sultan öldüğünde, bir galip çıkana kadar tüm oğulları savaşmak zorundaydı. Bundan dolayı iç çatışma meydana gelmiş ve kardeş katli gerçekleşmiştir. Sultanın ölüm tarihi bu nedenle her zaman varîsin tahta geçmesiyle aynı tarihte değildir.Quataert 2005, s. 91 1617'de şehzade sistemi, en uygun olan oğlanın tahta geçmesi yerine yaşça en büyük olan erkeğin tahta geçtiği sistemle (ekberiyet sistemi) değişmiştir. Bu sistemle birlikte, tahta ailenin en büyük erkeği geçmiştir. Bu da 17. yüzyıldan bu yana, neden ölen sultanın yerine nadiren kendi oğlunun, genellikle amca ya da kardeşinin geçtiğini açıklar.Quataert 2005, s. 92 En büyük olan erkeğin tahta geçtiği sistem (ekberiyet sistemi), 19. yüzyılda alınan başarısız sonuçlara rağmen saltanatın sonuna kadar sürmüştür.Karateke 2005, s. 37–54

 Sıra Padişah Portre Tahta gelişi Tahttan inişi Saltanat süresi Tuğra Notlar 1 I. OsmanGazi, Bey 100px|I. Osman|alt=File:Paolo Veronese (Nachfolger) - Sultan Osman I. - 2242 - Bavarian State Painting Collections.jpg   27 yıl - Ertuğrul Gazi ve Halime Hatun'un oğludur.
 Osmanlı Devleti'ni kurdu.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 2 OrhanGazi, Bey 100px|Orhan Gazi   33 yıl 100px|Orhan Gazi tuğrası Osman Gazi ve Malhun Hatun'un oğludur.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 3 I. MuradHüdâvendigâr, Şehit, Gazi (1383'ten sonra Sultan) 100px|I. Murat  1389 30 yıl 100px|I. Murad tuğrası Orhan Gazi ve Nilüfer Hatun'un oğludur.
 Sultan ünvanını kullanan ilk padişahtır.
 Ölene kadar tahttan inmedi.
 I. Kosova Muharebesi'nde, savaştan sonra savaş meydanında suikasta uğrayarak öldürüldü. 4 I. BayezidYıldırım, Sultân-î İklim-i Rûm 100px 1389 1402 13 yıl 100px|Yıldırım Bayezid tuğrası I. Murad ve Gülçiçek Hatun'un oğludur.
 Anadolu'da büyük ölçüde Türk siyasi birliğini sağladı.
 Ankara Muharebesi'nde esir düştü (saltanatı bitti).
 1402'de Fetret Devri başladı.
 8 Mart 1403'te, Akşehir'de tutsak iken öldü. Fetret Devri(20 Temmuz 1402 – 5 Temmuz 1413) - İsa Çelebi 80px 1403–1405 (Batı Anadolu Bölgesi Sultanı) 1406 - - Ankara Muharebesi sonrasında İsa Çelebi, kardeşi Musa Çelebi'yi mağlup etti ve yaklaşık iki yıl boyunca İmparatorluğun Anadolu topraklarının batı bölümünü kontrol etmeye başladı.
 1405'teki Ulubat Muharebesi'nde Mehmed Çelebi'ye mağlup oldu.
 1406'da öldürüldü. - EmirSüleyman ÇelebiRumeli'nin ilk sultanı 80px 20 Temmuz 1402 17 Şubat 1411Nicholae Jorga: Geschishte des Osmanichen Cilt 1 (Çeviri: Nilüfer Epçeli), Yeditepe yayınları, İstanbul, 2009,  s. 314 - 100x100pik Ankara Muharebesi'nde Osmanlı Devleti'nin yenilmesinden kısa bir süre sonra, imparatorluğun Avrupa kısmı için Rumeli Sultanı ünvanını aldı.
 17 Şubat 1411'de öldürüldü. - Musa ÇelebiRumeli'nin ikinci sultanı 80px 18 Şubat 1411 5 Temmuz 1413Joseph von Hammer: Osmanlı Tarihi cilt I (Çeviri: Abdülkadir Karahan), Milliyet yayınları, İstanbul, s. 58-60. - - 18 Şubat 1411'de Süleyman Çelebi'nin ölümünün hemen ardından imparatorluğun Avrupa kısmı için Rumeli Sultanı ünvanını aldı.Prof. Yaşar Yüce-Prof. Ali Sevim: Türkiye tarihi Cilt II, AKDTYKTTK Yayınları, İstanbul, 1991, s. 74-75
 5 Temmuz 1413'te Mehmed Çelebi'nin kuvvetleri tarafından Samokov yakınlarında öldürüldü.Joseph von Hammer: Osmanlı Tarihi cilt I (condensation: Abdülkadir Karahan), Milliyet yayınları, İstanbul. s. 58-60. - I. MehmedAnadolu Sultanı 80px| 1403–1406 (Doğu Anadolu Bölgesi Sultanı)1406–1413(Anadolu Sultanı) 5 Temmuz 1413 - - Ankara Muharebesi'nden hemen sonra Anadolu topraklarının doğu kısmını kontrol altına aldı.
 1405'teki Ulubat Muharebesi'nde, kardeşi İsa Çelebi'yi mağlup etti.
 İsa'nın 1406'daki ölümünden sonra Osmanlı'nın Anadolu topraklarındaki tek hükümdarı oldu.
 5 Temmuz 1413'te, Musa'nın ölümü üzerine Osmanlı Sultanı oldu. Saltanat yeniden başladı. 5 I. MehmedÇelebi, Kirişçi 100px|Mehmed Çelebi 1413 1421 8 yıl 100px|Mehmed Çelebi tuğrası I. Bayezid ve Devlet Hatun'un oğludur.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 6 II. MuradKoca Sultân, Gazi 100px|II. Murad 1421 1444 23 yıl 100px|II. Murad I. Mehmed ve Emine Hatun'un oğludur.
 Kendi özgür iradesiyle tahttan feragat etti ve tahtı oğlu Mehmed'e bıraktı. 7 II. Mehmed 100px|Fatih Sultan Mehmed'in Gentile Bellini tarafından yapılmış yağlıboya portresi 1444 1446 2 yıl 100px|II. Mehmed'in tuğrası II. Murad ve Hüma Hatun'un oğludur.
 Babasının tahttan ayrılması üzerine, 12 yaşındayken tahta geçti.
 Babasına tekrar padişah olmasını rica ettikten sonra tahtı teslim etti. - II. MuradKoca Sultân, Han, Gazi, Muradî 100px|II. Murat 1446 3 Şubat 1451 5 yıl 100px|II. Murad tuğrası Tahta ikinci çıkışı.
 Yeniçeri isyanı neticesinde tahtta geri dönmek zorunda kaldı.Kafadar 1996, s. xix
 Ölene kadar tahttan inmedi. - II. MehmedFâtih Sultân Mehmed Han, Kayser-i Rûm, Ebû'l Feth 100px|II. Mehmed'in Gentile Bellini tarafından yapılmış yağlıboya portresi 3 Şubat 1451 3 Mayıs 1481 30 yıl 100px|II. Mehmed'in tuğrası Tahta ikinci çıkışı.
 29 Mayıs 1453'te İstanbul'u fethetti, Bizans İmparatorluğu'nu yıktı ve "Fatih" ünvanını ve Kayser-i Rûm (Roma İmparatoru) ünvanını aldı.
 Osmanlı Devleti'nde ilk defa altın para bastırdı.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 8 II. BayezidSultân Bayezid-î Velî, Han, Gazi, Adlî 151x151pik 19 Mayıs 1481 25 Nisan 1512 31 yıl 100px|Sultan Bayezid tuğrası II. Mehmed ve Emine Gülbahar Hatun veya Sitti Mükrime Hatun'un oğludur.
 Döneminde, yükselmekte olan devlette durgunluk hâkimdi.
 Yeniçerilerin isyanı sebebiyle oğlu I. Selim lehine tahttan feragat etti.
 26 Mayıs 1512 tarihinde Dimetoka yakınlarında öldü. 9 I. SelimYavuz Sultân Selim, Han, Gazi, Selîmi 138x138pik 25 Nisan 1512 21 Eylül 1520 8 yıl çerçevesiz|100x100pik II. Bayezid ve Gülbahar Hatun'un oğludur.
 Doğu ağırlıklı fetihler yaptı.
 İslam birliği politikası güttü.
 Osmanlı topraklarını 8 yılda 2,5 kat büyüttü.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 10 I. SüleymanKanûnî Sultân Süleyman, Han, Muhteşem, Muhibbî çerçevesiz|149x149pik 30 Eylül 1520 7 Eylül 1566 46 yıl 100px|I. Süleyman tuğrası I. Selim ve Ayşe Hafsa Sultan'ın oğludur.
 Avrupa ağırlıklı fetihler yaptı.
 Mohaç Muharebesi'nde Macaristan Krallığı'na son verdi.
 Ölene kadar tahttan inmedi.
 En uzun hüküm süren padişahtır (46 yıl). 11 II. SelimSarı 100px|Sarı Selim 29 Eylül 1566 21 Aralık 1574 8 yıl 100px|II. Selim tuğrası I. Süleyman ve Hürrem Haseki Sultan'ın oğludur.
 Denizciliğe önem verilerek, Kıbrıs ve Tunus alındı.
 Sefere çıkmayan ilk padişahtır.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 12 III. Murad Murâd-i Sâlis, Muradî 100px|III. Murat Han 22 Aralık 1574 16 Ocak 1595 21 yıl 100px|III. Murad tuğrası II. Selim ve Afife Nurbanû Valide Sultan'ın oğludur.
 Doğu ağırlıklı fetihler sürdü.
 Ölene kadar tahttan inmedi.
 Osmanlı en geniş sınırlarına ulaştı. 13 III. MehmedMehmed-i Sâlis, Adlî 146x146pik 27 Ocak 1595 20 ya da 21 Aralık 1603 8 yıl 100px|III. Mehmed tuğrası III. Murad ve Safiye Valide Sultan'ın oğludur.
 I. Süleyman'dan sonra sefere çıkan ilk padişahtır.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 14 I. AhmedAhmed-i Evvel, Bahtî 100px|John Young'ın I. Ahmed portresi 21 Aralık 1603 22 Kasım 1617 14 yıl çerçevesiz|100x100pik III. Mehmed ve Handan Valide Sultan'ın oğludur.
 Zitvatorok Antlaşması ile daha önceden kazanılan diplomatik üstünlük, iki taraf için de eşitlendi.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 15 I. MustafaDeli 100px|Sultan Mustafa 22 Kasım 1617 26 Şubat 1618 96 gün çerçevesiz|100x100pik III. Mehmed ve Halime Valide Sultan'ın oğludur.
 Zekâ geriliğinden ötürü genç yeğeni II. Osman lehine tahttan indirildi. 16 II. OsmanGenç, Şehit, Farisî 100px|Genç Osman'ın yağlıboya portresi 26 Şubat 1618 19 Mayıs 1622 4 yıl 100x100pik I. Ahmed ve Mâh-Firûze Hatice Valide Sultan'ın oğludur.
 19 Mayıs 1622'deki Yeniçeri isyanında tahttan indirildi.
 20 Mayıs 1622'de Sadrazam Kara Davud Paşa tarafından öldürüldü. - I. Mustafa 100px|Sultan Mustafa 20 Mayıs 1622 10 Eylül 1623 1 yıl çerçevesiz|100x100pik İkinci çıkışı.
 Yeğeninin öldürülmesinin ardından tahtta geri döndü.
 Zihnî dengesizliği nedeniyle tahttan indirildi.
 20 Ocak 1639'da İstanbul'daki ölümüne kadar hapsedildi. 17 IV. MuradBağdat Fâtihi, Sahib-î-Kıran, Murâdî, Gazi 100px|IV. Murad 10 Eylül 1623 8 ya da 9 Şubat 1640 17 yıl 100px|IV. Murad'ın tuğrası I. Ahmed ve Mâh-Peyker Kösem Valide Sultan'ın oğludur.
 Doğu ağırlıklı fetihler yapıldı.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 18 İbrahimGirit Fâtihi, Asabî, Şehit 100px|Sultan İbrahim 9 Şubat 1640 8 Ağustos 1648 8 yıl çerçevesiz|100x100pik I. Ahmed ve Mâh-Peyker Kösem Valide Sultan'ın oğludur.
 Şeyhülislam liderliğinde gerçekleştirilen darbe ile tahttan indirildi.
 18 Ağustos 1648'de İstanbul'da isyancıların önderi olan Sadrazam Mevlevî Sofu Mehmed Paşa tarafından boğduruldu. 19 IV. MehmedAvcı 100px|Avcı Mehmed 8 Ağustos 1648 8 Kasım 1687 39 yıl çerçevesiz|100x100pik İbrahim ve Turhan Hatice Valide Sultan'ın oğludur.
 İkinci Mohaç Muharebesi'nde Osmanlı Devleti'nin uğradığı yenilginin ardından tahttan indirildi.
 Edirne'de 6 Ocak 1693'te öldü. 20 II. SüleymanSüleymân-i Sânî, Gazi 100px|II. Süleyman 8 Kasım 1687 22 Haziran 1691 4 yıl 100px|II. Süleyman tuğrası İbrahim ve Sâliha Dil-Âşûb Valide Sultan'ın oğludur.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 21 II. AhmedAhmed-i Sânî, Gazi 100px|II. Ahmed 22 Haziran 1691 6 Şubat 1695 4 yıl çerçevesiz|100x100pik İbrahim ve Hatice Mû'azzez Sultan'ın oğludur.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 22 II. MustafaMustafâ-yi Sânî, İkbâlî, Gazi 100px|Portrait of Mustafa II by John Young 6 Şubat 1695 22 Ağustos 1703 8 yıl 100px|II. Mustafa tuğrası IV. Mehmed ve Mâh-Pâre Ümmetullah (Emetullah) Râbi'a Gül-Nûş Valide Sultan'ın oğludur.
 Karlofça Antlaşması ile Osmanlı ilk defa büyük ölçüde toprak kaybetti (1699).
 Edirne Vakası olarak anılan Yeniçeri ayaklanması sonucu 22 Ağustos 1703'te tahttan indirildi.
 8 Ocak 1704'te İstanbul'da öldü. 23 III. AhmedLâle Devri Pâdişâhı, Ahmed-i Sâlis, Necib, Gazi 100px|John Young'ın III. Ahmed portresi 22 Ağustos 1703 1 ya da 2 Ekim 1730 27 yıl 100px|III. Ahmed tuğrası IV. Mehmed ve Mâh-Pâre Ümmetullah (Emetullah) Râbi'a Gül-Nûş Valide Sultân'ın oğludur.
 Lale Devri (1718-1730)'nde ıslâhatlar yaptı.
 Patrona Halil önderliğinde gerçekleştirilen Yeniçeri isyanıyla tahttan indirildi.
 1 Temmuz 1736'da öldü. 24 I. MahmudSebkatî, Gazi 100px|Portrait of Mahmud I by John Young 2 Ekim 1730 13 Aralık 1754 24 yıl 100px|I. Mahmud tuğrası II. Mustafa ve Saliha Sebkat-î Sultân'ın oğludur.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 25 III. OsmanOsmân-ı Sâlis, Sofu 100px|Portrait of Osman III by John Young 13 Aralık 1754 29 ya da 30 Ekim 1757 3 yıl 100px|III. Osman tuğrası II. Mustafa ve Şeh-Süvar Valide Sultân'ın oğludur.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 26 III. MustafaMustafa-i Sâlis, Cihangir, İlk Yenilikçi, Gazi 100px|Portrait of Mustafa III by John Young 30 Ekim 1757 21 Ocak 1774 17 yıl 100x100pik|III. Mustafa tuğrası III. Ahmed ve Emine Mihr-î-Şâh İkinci Kadınefendi'nin oğludur.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 27 I. AbdülhamidAbdü'l-Hâmîd-i Evvel, Islâhatçı, Gazi 100px|Portrait of Abdülhamid I by John Young 21 Ocak 1774 6 ya da 7 Nisan 1789 15 yıl 100x100pik|I. Abdülhamid tuğrası III. Ahmed ve Râbi'a Şermi Kadınefendi'nin oğludur.
 Ruslara karşı mücadele etti.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 28 III. SelimSelîm-î Sâlis, Bestekâr, İlhamî, Şehit 100px|Sultan III. Selim'in yağlıboya portresi 7 Nisan 1789 29 Mayıs 1807 18 yıl 100px|III. Selim tuğrası III. Mustafa ve Mihr-î-Şâh Valide Sultân'ın oğludur.
 Çeşitli reformlar yaptı.
 Nizam-ı Cedid ordusunu kurdu fakat çıkan yeniçeri isyanından ötürü ordu dağıtıldı.
 Gerçekleştirdiği reformlarına karşı Kabakçı Mustafa önderliğinde tertiplenen Yeniçeri isyanıyla tahttan indirildi.
 28 Temmuz 1808'de İstanbul'da Padişah IV. Mustafa'nın emriyle katledildi. 29 IV. Mustafa  100px|Portrait of Mustafa IV by John Young 29 Mayıs 1807 28 Temmuz 1808 1 yıl 100px|IV. Mustafa tuğrası I. Abdülhamid ve Nükhetseza Hanımefendi'nın oğludur.
 Rusçuk A'yan'ı Alemdar Mustafa Paşa önderliğinde gerçekleştirilen ayaklanma neticesinde tahttan indirildi.
 17 Kasım 1808'de İstanbul'da Padişah II. Mahmud'un emriyle idam edildi. 30 II. MahmudMahmud-u Sânî, İnkılâpçı, Gazi 100px|Sultan II. Mahmud'un yağlıboya portresi 28 Temmuz 1808 1 Temmuz 1839 31 yıl 100px|II. Mahmud tuğrası I. Abdülhamid ve Nakş-î-Dil Valide Sultan'ın oğludur.
 1826'da Yeniçeri Ocağı'nı lağvetti. (Vaka-i Hayriye)
 Ölene kadar tahttan inmedi. 31 AbdülmecidTanzimâtçı, Gazi 100px|Sultan Abdülmecid'in yağlıboya portresi 1 Temmuz 1839 25 Haziran 1861 22 yıl 100px|Abdülmecid tuğrası II. Mahmud ve Bezm-î-Âlem Valide Sultan'ın oğludur.
 3 Kasım 1839'da Osmanlı demokratikleşmesinin ilk adımı olan (Gülhane Hatt-ı Şerif-î) Tanzimât Fermânı'nı yayımladı.
 18 Şubat 1856'da (Islâhat Hatt-ı Hümâyûn-u) Islâhat Fermânı'nı ilan etmek zorunda bırakıldı.
 Ölene kadar tahttan inmedi. 32 AbdülazizBahtsız, Şehit 146x146pik 25 Haziran 1861 30 Mayıs 1876 15 yıl çerçevesiz|100x100pik II. Mahmud ve Pertav-Nihâl (Pertevniyal) Valide Sultân'ın oğludur.
 İlk kez Avrupa'ya seyahat amacıyla gitti.
 Bakanları tarafından tahttan indirildi.
 Beş gün sonra (İntihar etti ya da muhtemel bir suikaste kurban gitti.) ölü bulundu. 33 V. MuradDeli 137x137pik 30 Mayıs 1876 31 Ağustos 1876 93 gün 100px|V. Murad tuğrası Abdülmecid ve Şevk-Efzâ Valide Sultân'ın oğludur.
 Akıl hastalığı nedeniyle tahttan indirildi.
 29 Ağustos 1904'te Çırağan Sarayı'nda öldü.
 En kısa hüküm süren padişahtır (93 gün). 34 II. AbdülhamidAbdü'l Hamîd-i Sânî, Gazi 100px 31 Ağustos 1876 27 Nisan 1909 33 yıl 100px|II. Abdülhamid tuğrası Abdülmecid ve Tîr-î-Müjgan Kadınefendi'nin oğludur. ve daha sonra da Rahîme Piristû Valide Sultan'ın manevi evladıdır.
 23 Kasım 1876'da (Birinci) Meşrûtiyyet'i tesis ederek anayasa (Kanûn-î Esasî) çıkardı, daha sonra ise 13 Şubat 1878'de askıya aldı.
 23 Temmuz 1908'de (İkinci) Meşrûtiyyet'i yeniden ilan etti.
 31 Mart Vakası (13 Nisan 1909) sonrasında tahttan indirildi.
 Sürgün hayatına başlamak üzere Selanik'e nakledildi.
 1912'de Selanik'in Yunanistan'a kaybedilmesiyle 10 Şubat 1918 tarihindeki ölümüne kadar Beylerbeyi Sarayı'na kapatıldı. 35 V. MehmedReşâd 100px 27 Nisan 1909 3 Temmuz 1918 9 yıl 100px|V. Mehmed tuğrası Abdülmecid ve Gül-Cemâl Dördüncü Kadınefendi'nin oğludur.
 Osmanlı gücünü yitirdi, Balkanlar, Libya ve Ortadoğu kaybedildi.
 Ölene kadar Mehmed Talât, İsmail Enver ve Ahmed Cemal paşaların etkisinde olarak tahtta kaldı. 36 VI. MehmedVahîdüddîn 100px 4 Temmuz 1918 1 Kasım 1922 4 yıl 100px|VI. Mehmed tuğrası Abdülmecid ve Gül-İstü (Gülistan) Münîre Dördüncü Kadınefendi'nin oğludur.
 1 Kasım 1922'de Saltanat lâğvedildi.
 17 Kasım 1922'de İstanbul'dan ayrıldı.
 16 Mayıs 1926'da Sanremo, İtalya'da sürgünde öldü Osmanlı Halifeliği Türkiye (Cumhuriyeti) Devleti'nin denetiminde varlığını sürdürdü(1922-1924) - II. Abdülmecid(Son Osmanlı Halifesi) 100px|Halife Abdülmecid'in portre fotoğrafı 18 Kasım 1922 3 Mart 1924 2 yıl - I. Abdülaziz ve Hayran-î-Dil Kadınefendi'nin oğludur.Aşiroğlu 1992, s. 13
 TBMM tarafından halife seçildi.
 Hilâfet'in lağvedilmesiyle sürgüne gönderildi.Aşiroğlu 1992, s. 17
 23 Ağustos 1944'te Paris, Fransa'da sürgünde öldüAşiroğlu 1992, s. 14

Soyağacı
küçükresim|upright=0.77|Soyağacı

 Kronolojik yönetim şeması 

 Ayrıca bakınız 
 Şehzade
 Valide Sultan
 Osmanlı Hanedanı
 Osmanlı padişah eşleri
 Osmanlı padişah anneleri
Osmanlı padişahlarının gömüldükleri yerler listesi

 Notlar 
a: Osmanlı hükümdarının tam ünvanı kendinden olan çeşitli ünvanlar ve yüzyıllar boyunca değişen ünvanlar gibi karışıktı. Sultan ünvanı ilk hükümdarlardan beri sürekli kullanılırdı. Çünkü bu Müslüman dünyasında yaygındı. Osmanlılar hızla diğer Müslüman hükümdarlardan kendilerini ayırmak için değişik varyasyonları da kabul ettiler. Üçüncü Osmanlı hükümdarı I. Murad kendi ünvanları olan Sultân-ı Âzam (en yüce sultan/sultanların en büyüğü), Hakan (en yüce han/hanların en büyüğü) ve Hüdâvendigâr'ı (en yüce imparator imparator/imparatorların en büyüğü/en yüce hükümdar/hükümdarların en büyüğü) kullandı. Anadolu Selçuklu Hanedanı'nı ve İlhanlılar sırasıyla bu ünvanları kullandılar. Oğlu I. Bayezid Rumların sultanı ünvanını benimsedi. Rum, Roma İmparatorluğu'na atfen eski bir İslamî addı. Osmanlılar yönetimindeki İslam ve Orta Asya miraslarının birleşimi ünvanın benimsenmesi Osmanlı hükümdarlarının standardı hâline geldi: Sultan [Adı] Han.Peirce 1993, s. 158–159 Osmanlı'nın batıda en sık sultan ünvanını çağrıştırmasına rağmen, Türkiye'deki insanlar genellikle Osmanlı Hanedanı'nın hükümdarlarını tanımlarken padişah ünvanını kullanırlar. Osmanlı sultanının tam ünvanı bir zamanlar imparatorluğun sınırlarında stabilize oldu:"Osmanlı Ailesi'nin hükümdarı, Sultân-es Selâtin (Sultânların Sultânı), Kağan (Hanların Hanı), Müminlerin Halifesi, Mekke, Medine ve Kudüs şehirlerinin hizmetçisi, İstanbul, Edirne ve Bursa başkentlerinin, Şam ve Mısır'ın, tüm Azerbaycan'ın, Mägris'in, Barkah'ın, Kayravan'ın, Halep'in, Irak'ın, Arabistan'ın ve Ajim'in, Basra'nın, Lahsa Eyaleti'nin, Dilen'in, Rakka'nın, Musul'un, Partlar'ın, Diyarbakır'ın, Kilikya'nın ve Erzurum, Sivas, Adana, Karaman, Van, Barbarya, Habeş, Tunus, Trablusgarp, Şam, Kıbrıs, Rodos, Girit, Mora vilayetlerinin, Akdeniz'in, Karadeniz'in, Anadolu'nun, Rumeli'nin, Bağdat'ın, Kürdistan'ın, Yunanistan'ın, Türkistan'ın, Tartarî'nin, Çerkesya'nın, Kabarda'nın iki bölgesinin, Gürcistan'ın, Kıpçaklar ovasının, Tatarlar'ın, Kefe'nin ve tüm komşu ülkelerin, Bosna'nın, Belgrat'ın, Sırbistan'ın, Arnavut'un, Eflak'ın ve Boğdan'ın, bunların yanı sıra tüm bağlı yerler ve sınırlar ve birçok ülke ve şehirler'in padişahı"
b: Osmanlı hilâfeti manevi gücü, saltanat ise dünyevi gücü temsil eder. Osmanlı tarihyazımına göre, I. Murad hükümdarlığı sırasında (1362-1389) halife ünvanını benimsemiş, I. Selim ise 1516-1517'de Mısır'ı fethederken halifelik otoritesini güçlendirmiştir. Ancak, modern akademisyenler arasında genel kanı, Osmanlı hükümdarlarının Mısır'ın fethinden önce, Balkanların çoğunu Osmanlı egemenliği altına alan ve 1383'te sultan ünvanını tesis eden I. Murad'ın (1362-1389) hükümdarlığı döneminde halife ünvanını kullandıkları yönündedir. Halen, halifeliğin iki buçuk yüzyıl boyunca "ortadan kaybolduğu", ancak 1774'te Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya İmparatoriçesi II. Katerina arasında imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması ile yeniden canlandığı kabul edilmektedir. Antlaşma, Osmanlıların halifelik iddiasının ilk uluslararası tanınmasını işaret ettiği için son derece sembolikti. Antlaşma, Osmanlı İmparatorluğu'nun Kırım Hanlığı'nı kaybettiğini resmen ilan etmesine rağmen, Osmanlı halifesinin Rusya'daki Müslümanlar üzerindeki dinî otoritesinin devam ettiğini de kabul ediyordu. 18. yüzyıldan itibaren Osmanlı padişahları, Avrupa emperyalizminin yayılması karşısında imparatorluğun Müslüman tebaası arasında ümmetçi duyguları harekete geçirmek için halifelik statülerini giderek daha fazla vurgulamaya başladılar. 1914'te Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'na İttifak bloku yanında dahil olmasıyla Halife V. Mehmed İtilaf blokuna mensup düşmanlarına karşı cihat ilan ederek Fransa, Britanya ve Rusya imparatorluklarının Müslüman tebaalarını isyana teşvik etti ancak başarısız oldu. II. Abdülhamid halifelik ünvanını en çok kullanan Osmanlı padişahıydı ve Filipinler ve SumatraQuataert 2005, s. 83–85 gibi uzak yerlerde bile birçok Müslüman devlet başkanı tarafından halife olarak tanınıyordu. İddiasını 1876 Anayasası'na (4. Madde) koydu.Toprak 1981, s. 44–45
c: Tuğralar 36 Osmanlı padişahının 35'i tarafından kullanıldı, 14. yüzyılda I. Orhan tarafından başlatıldı, iki farklı belgede tuğrası bulundu. Tuğrası olmayan padişah I. Osman'dı. Son Osmanlı halifesi Abdülmecid de devlet başkanı sıfatı taşımadığı için kendine ait bir tuğradan yoksundu (bu konum Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal tarafından düzenlendi), sadece dinî bir semboldü.
d: Fetret Devri, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1402'den 1413'e kadar süren kaos dönemi oldu. Ankara Muharebesi'ndeki (20 Temmuz 1402) yenilgi ve sonrasındaki I. Bayezid'in Timur tarafından yakalanmasından sonra başlamıştır. Yıldırım Bayezid'in oğulları 10 yıl savaşmış ve 1413'te I. Mehmed'in tartışmasız zaferiyle son bulmuştur.Sugar 1993, s. 23–27
e: Saltanat resmen 1 Kasım 1922'de kaldırıldı. Sultan VI. Mehmed 17 Kasım'da İngiliz savaş gemisi HMS Malaya ile Malta'ya kaçtı. Bu olay Osmanlı Hanedanı'nın sonu oldu. 18 Kasım'da, Türkiye Büyük Millet Meclisi VI. Mehmed'in kuzeni Abdülmecid'i halife olarak seçti.Aşiroğlu 1992, s. 54 Osmanlı Devleti'nin resmî sonu Lozan Antlaşması aracılığıyla ilan edildi (24 Temmuz 1923). Yeni tanınan "Ankara Hükûmeti", eski İstanbul bazlı hükûmet değil, hak sahibi ve ardılı oldu. Türkiye Cumhuriyeti TBMM tarafından 29 Ekim 1923'te Mustafa Kemal'in ilk cumhurbaşkanı olmasıyla ilan edildi.Glazer 1996, "Table A. Chronology of Major Kemalist Reforms" Abdülmecid'in kukla olmasına rağmen herhangi bir siyasi gücü yoktu, 3 Mart 1924'te TBMM tarafından halifeliğin kaldırılmasına kadar konumunu korudu. VI. Mehmed daha sonra Hicaz'da tekrar halife olmaya çalıştı ama başarısız oldu.

 Kaynakça 
Özel

Genel

















 Dış bağlantılar 





Padişah
Kategori:VikiProje Tarih kaynak bekleyen maddeler
Kategori:Avrupa hükümdarlarının listeleri
Kategori:Asya hükümdarları listeleri