Menemen

Menemen, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin kuzeyinde Aliağa ve Foça, güneyinde Çiğli, Karşıyaka ve Bornova ilçeleri, doğusunda Manisa ili, batısında İzmir Körfezi bulunmaktadır. Nüfusu 2024 yılı itibarıyla 214.409 kişidir. Menemen yemeği, çileği, testileri ve diğer çömlekçilik ürünleri ile ünlüdür. Cumhuriyet tarihinin en önemli olaylarından biri olan ve laik devlet düzenine karşı çıkan Menemen İsyanı burada yaşanmıştır.

 Tarihçe 
16 Haziran 1919 günü, işgal esnasında halka itidal telkin etmiş bulunan Menemen Kaymakamı Kemal Bey ve maiyetindeki 6 jandarma öldürülmüştür. 17 Haziran 1919 günü Bergama baskınında hezimete uğrayarak dönmüş bulunan Yunan birliklerinin Menemen'de gerçekleştirdikleri, muhtemelen 1000'e yakın kişinin bir gün içinde öldürüldüğü katliam Ege Bölgesi'nde işgal döneminin en kara sayfalarından birini oluşturmuştur.Celâl Bayar hatıralarında (Ben de yazdım ) Menemen'de yaşanan zor günler yöre tüccarından Çerkes Sefer Efendi'nin ağzından şu şekilde aktarır: Çarşı kahvesinde eşraftan birkaç kişi oturuyorduk. Öğleye doğru Rum mahallesinden silah sesleri gelmeye, herkes dükkânlarını kapayıp evlere doğru koşmaya başladı. Ben de derhâl kendimi evime attım. Şehrin üzerine mermi yağıyordu. Saat yarımda başlayan bu ateş öğleden sonra dörde kadar sürdü. Ne olup bittiğini anlamak üzere kendimi dışarıya attım. Sokağa adımımı atar atmaz önümde üç kadının cansız yattığını gördüm. Bir iki adım ilerledim. Bir yanda on yaşında bir erkek çocuk yatıyordu. Biraz daha ilerledim. Dizinden vurulmuş bir kız çocuğu kapı önünde yuvarlanmış, korkudan rengi uçmuş, imdat bekliyordu. Artık daha ileriye gitmeye cesaret edemedim. Komşum İshak Efendi de evinin önünde öldürülmüştü. Tekrar eve döndüm. Bir süre sonra kasaba yakınındaki çiftlik bahçemde çalışan hizmetçim Todori geldi, ağlayarak yardımcısı Ahmet'in öldürüldüğünü, sığırların da Yunanlar tarafından alındığını anlattı. 18 Haziran Çarşamba gününe kadar evimden çıkmadım. O gün asayiş sağlandı. İzmir'den İngiliz ve Fransız mümessilleri geldi dediler. Biraz cesaret alarak çıktım. Mahallemizin İslam mezarlığı yönünde arabalarla Türk ölülerinin götürülerek gömüldüğünü gördüm.

İşgale rağmen Menemenli hiçbir zaman Yunan buyruğu altına girmemiş zaman zaman dağlara çıkarak Yunan askerî birliklerine baskınlar yaparak zayiatlar verdirmişlerdir.

Menemen, Türk Kurtuluş Savaşı sonrasında zafer kazanan Türk Ordusu'nun 9 Eylül 1922'de şehre girmesiyle tekrar bağımsızlığına kavuşmuştur. 9 Eylül günü Menemen'in kurtuluş günü kabul edilmiştir.

23 Aralık 1930 günü Derviş Mehmet isminde şeriatçı ve kendini Mehdi ilan eden bir kişi ve yandaşları hükûmet konağına gelerek irticai isyan çıkarmıştır ve bu isyan sonucunda Mustafa Fehmi Kubilay isimli yedek subay, bir bekçi ve bir jandarma ölmüştür. Bu olayın haberi Mustafa Kemal Paşa'ya ulaştıktan sonra Menemen ilçesi için Vilmodit ilan edilmiştir ama Paşanın emri hemen yerine getirilmediği için zamanla unutulup iptal edilmiştir. Bu isyan tarihe "Menemen Olayı" olarak geçmiştir. İsyanın sorumluları idam cezasına çarptırılmıştır.

 Coğrafya 
İzmir'in kuzeyinde yer alan Menemen, il merkezine 33 km uzaklıktadır. İlçenin kuzeyinde Aliağa ve Foça, güneyinde Çiğli, Karşıyaka ve Bornova ilçeleri, doğusunda Manisa ilinin Yunusemre ilçesi, batısında İzmir Körfezi bulunmaktadır. Yüzölçümü 573 km2dir. Kıyı bölgesinde Gediz Deltası yer almaktadır.

Menemen ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 18 metredir.

 Nüfus 

 Kültür 
 Mutfak 
Yumurta, biber, domates ve bazen soğan kullanılarak yapılan bir yemek olan menemen, ilk kez mübadele ile ilçeye gelen Girit Türkleri tarafından yapılmıştır ve adını ilçeden almaktadır.

 Yönetim 
Belediye başkanları 
 Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları Yıllar Belediye Başkanı Parti Oy oranı (%) 2024Aydın Pehlivan Adalet Ve Kalkınma Partisi 48,75 2021 Kura Çekimi İle Başkan Vekili Olarak Belirlenmiştir 2019 Serdar AksoyCumhuriyet Halk Partisi 53,29 2014 Tahir Şahin 43,50  2009 40,80 2004 42,70  1999 23,30 1994 İlhami Gürsoy Doğru Yol Partisi 39,50 1989 Kadir Yıldırım Sosyaldemokrat Halkçı Parti 41,96 1984İlhami Gürsoy Doğru Yol Partisi 45,59 1977 Adalet Partisi 59,451963Yücel DirikBilinmiyorBilinmiyor1950Bedri OnatDemokrat PartiBilinmiyor1946İdris TınazBilinmiyorBilinmiyor1946Hüsnü EvlioğluBilinmiyorBilinmiyor1943Muhittin ÇiftçiBilinmiyorBilinmiyor1932İdris TınazBilinmiyorBilinmiyor1931Fadıl AratBilinmiyorBilinmiyor1930Akif UluözenBilinmiyorBilinmiyor1927Kenan Ali GemicigilBilinmiyorBilinmiyor1925Aziz BeyBilinmiyorBilinmiyor1923Ahmet Kemal BeyBilinmiyorBilinmiyor1919Süleyman BeyHürriyet ve İtilaf FırkasıBilinmiyor

 Kaymakamlar  
+KaymakamYıllarVedat YILMAZ2025-Fatih YILMAZ2020-2025Mustafa ÖZKAYNAK2018-2020Gülihsan YİĞİT2015-2018Mustafa GÜRDAL2012-2015Turgut SUBAŞI2006-2012Mustafa ERGÜN2003-2006Bekir Şahin TÜTÜNCÜ2000-2003Nurettin YÜCEL1997-2000Mehmet Özcan1994-1997Ümit OLTULU1988-1994Yıldırım KARTAL1984-1988Servet ÇİFTLİKLİ1980-1983Ardahan TOTUK1979-1980Mehmet ÖZGÜN1978-1979Necati DEVELİOĞLU1975-1978Cemil AKINÇ1970-1975Salim ÇANKIRI1968-1969Şerafettin TARHAN1964-1968Ahmet Nazım PEŞTEMALCİ1961-1964Mehmed Tevfik İMSEL1960-1961Hamdi semih IŞIKLI1958-1960Muammer DURAK1955-1958Azmi BERKER1954-1955Nazım BAŞLAMIŞLI1953-1954Mesud Sani SALTER1951-1953Kani ÖZCAN1950-1951İbrahim Nabi ERSAKA1948-1950Mustafa Eşref OKUR1945-1948Niyazi DALOKAY1941-1945Ruhi ÇALIŞIRLAR1939-1941Mehmet Emin ERGÜVEN1936-1939Rahmi GÖKÇE1935-1936Emin Bey1935-1935Ali Nihad ŞENMAN1932-1935Hasip Bey1930-1931Hasan İhsan KAHYAOĞLU1928-1930Hasan Bey1926-1927Azmi Bey1924-1925İbrahim Bey1923-1923Kemal Bey1918-1919Mustafa Adli Bey1914-1918Ali Vefa Bey1914-1914Hilmi URAN1911-1914Hacı Esad Bey1909-1911Ali Rıza Bey1908-1909Ali Bey1908-1908Emrullah Bey1906-1908Feridun Bey1904-1906Hasan Refet CANITEZ1902-1904Osman Nuri Bey1902-1902Mehmet Remzi Bey1901-1902Mehmet Arif Bey1899-1901Tahir Kenan Bey1896-1899Ahmet Reşid Bey1894-1896Hüseyin Avni Bey1890-1894Hüseyin Halis Bey1886-1890Mehmet Naim Bey1883-1886Saffet Bey1881-1882Hasan Ziya Bey1880-1881Ahmet Şeriyi Bey1879-1880Cemal Bey1878-1879

 Eğitim 
Bakırçay Üniversitesi ilçede yer almaktadır.

 Altyapı 
Menemen-Çandarlı Otoyolu ilçeden geçmektedir. İlçede ulaşım İZBAN trenleri ve İZTAŞIT otobüsleri ile sağlanmaktadır. İlçede bir Bisim istasyonu bulunmaktadır.

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Menemen Belediyesi 
 T.C. Menemen Kaymakamlığı