Passer

Passer, serçegiller (Passeridae) familyasından bir kuş cinsi. Cins içinde dünyada en yaygın kuş türlerinden olan bayağı serçe ile ağaç serçesinin de yer aldığı 28 tür sınıflandırılmaktadır. Tohum yemeye adapte olmuş kalın gagalı, çoğunlukla gri ya da kahverengi tüylere sahip küçük kuşlardır. Eski Dünya'ya özgü olmasına rağmen bazı türleri dünyanın diğer bölgelerine de sokulmuştur.

 Taksonomi 
Passer cinsi 1760 yılında Fransız zoolog Mathurin Jacques Brisson tarafından tanımlandı. Tip türü sonradan bayağı serçe (Passer domesticus) olarak belirlendi. Passer adı Latince "serçe" anlamına gelir.

 Türler 
Cins içinde 28 tür sınıflandırılır:

 Resim  Yaygın adı  Bilimsel adı  Dağılımı120pxPasser melanurusAngola'nın ortasında sahil kesiminden Güney Afrika'nın doğusu ve Swaziland'a kadar120pxPasser eminibeySudan'da Darfur'dan Tanzanya'ya kadarPasser cordofanicusGüney Sudan ve Çad120pxPasser shelleyiGüney Sudan, Etiyopya'nın güneyi ve Somali'nin kuzeybatısından Uganda'nın kuzeyi ve Kenya'nın kuzeybatısına kadar Afrika'nın doğusu120pxPasser rufocinctusKenya ve Tanzanya120pxPasser motitensisAfrika'nın güneyi120pxPasser griseusTropikal Afrika120pxPasser swainsoniiAfrika'nın kuzeydoğusu120pxPasser suahelicusKenya'nın güneyi ve Tanzanya120pxPasser gongonensisAfrika'nın doğusu120pxPasser diffususAngola ve Zambiya'dan güneye doğru Güney Afrika'ya kadar120pxPasser pyrrhonotusGüney Asya'da İndus vadisi bölgesi120x120pxPasser cinnamomeusTibet'in güneydoğusu, Bhutan, Sikkim, Nepal, Uttarakhand ve Himachal Pradesh'ten Keşmir ve Afganistan'da Nuristan'a kadar, ayrıca Çin, Kore ve Japonya119x119px Ağaç serçesiPasser montanusAvrasya'nın ılıman kesimleri ve Güneydoğu Asya. Sokulmuş tür olarak Sardunya, Endonezya'nın doğusu, Filipinler, Mikronezya, Avustralya'da Victoria ve Yeni Güney Galler, ABD'de Missouri, Illinois ve Iowa eyâletleri.120pxPasser ammodendriOrta Asya120pxPasser flaveolusMyanmar'dan Vietnam'ın merkezine ve güneyde Malezya Yarımadasının batısına kadar120pxPasser hemileucusYemen'in Sokotra takımadalarında Abd el Kuri adası120pxPasser insularisSokotra, Samhah ve Darsah adaları120pxSöğüt serçesiPasser hispaniolensisAkdeniz bölgesi, Makaronezya ve Asya'nın güneybatısı ile Orta Asya120pxPasser italiaeİtalya'nın kuzeyi ve ortası, Korsika ile Fransa, İsviçre, Avusturya ve Slovenya'nın bazı kısımları120pxBayağı serçePasser domesticusOrta Doğu, Avrasya ve Kuzey Afrika'nın bazı bölümleri. Kuzey Amerika'nın subarktik bölgelerine, Güney Amerika'nın güneyine, Avustralya'nın doğusuna, Yeni Zelanda ve Hawaii'ye sokulmuş tür120pxPasser castanopterusSomali'nin kuzeyi, Cibuti, Etiyopya ve Kenya.120px    Passer iagoensis Cape Verde takımadaları120px    Passer simplex Afrika'nın kuzeyinde Sahra Çölü120px    Passer zarudnyi Özbekistan ve Türkmenistan120px   Passer euchlorus  Arabistan'ın güneybatısı ve aynı zamanda Somali kıyısı ile Cibuti120px    Passer luteus  Sahraaltı Afrika120px  Küçük serçe  Passer moabiticus  Orta Doğu ve Afganistan'ın batısı ile İran'ın doğusu

Yaşayan türlerin dışında Erken Miyosen zamanından kalma tartışmalı fosillerle Çibanyen döneminden Passer predomesticus da türler arasında sayılabilir.

 Fiziksel özellikler 
küçükresim|left|Passer motitensis,  Güney Afrika
Bu serçeler sıklıkla siyah, sarı ya da beyaz işaretlere sahip kahverengi ya da gri renkli küçük tıknaz kuşlardır. Tipik olarak 10 ila 20 cm boyunda olan bu serçelerin boyutları Passer eminibey türü için 11.4 cm boy ve 13.4 g. ağırlıktan Passer gongonensis türü için 18 cm. boy ve 42 g ağırlığa kadar değişiklik gösterir. Kısa, kalın ve güçlü gagalarının sırt kısmı aşağıya doğru kıvrıktır ve uçları küttür. Tüm türlerin çağrıları bayağı serçenin cıvıltısına benzer ama bayağı serçenin olmasa da bazı türlerin daha gösterişli şakımaları vardır.

 Dağılımı 
küçükresim|upright|Sudan'da Kızıldeniz yakınında Passer luteus sürüsü
Cins üyelerinin çoğu Afrika'da ve Avrasya'nın güneyinde sıcak iklimlerde açık alanlarda doğal olarak yaşar. Evrimsel araştırmalar cinsin Afrika'da ortaya çıktığını gösterir. Bazı türleri insanların yaşam alanlarına adapte olmuştur ve bu sayede özellikle bayağı serçe Orta Doğu'daki çıkış noktasından insanlarla birlikte yayılarak Avrasya'daki yaşam alanını genişletmiştir. Bu doğal yayılmanın dışında bayağı serçe, Amerika, Sahralatı Afrika ve Avustralya kıtaları gibi doğal yaşam alanı dışındaki bölgelere de sokulmuştur. Ağaç serçesi de daha küçük bir ölçekte Avustralya ve ABD'de Missouri ve Illinois eyaletlerine sokulmuştur.

 Davranış 

Passer cinsi serçeler, türüne ve uygun yuva yeri bulma durumuna göre çalılık ya da ağaçlara, ağaç kovuklarına, binalardaki oyuklara ya da leylek gibi kuşların yuvalarının kenarlarına düzensiz bir yuva yapar. Bir kerede sekize kadar yumurta yumurtlarlar ve hem dişi hem de erkek kuluçkaya yatar. Yaklaşık 12-14 gün süren kuluöka döneminden sonra çıkan yavrular 14-24 gün içinde palazlanır.

Passer cinsi serçeler genellikle yerde buldukları tohumlarla beslenir ancak özellikle üreme dönemlerinde küçük böcekleri de yerler. Bayağı serçe ve Passer griseus gibi birkaç tür şehirlerde besin arar ve çoğu tamamen hepçildir. Passer cinsi serçelerin çoğu toplu hâlde yaşamayı sever ve önemli ölçüde büyük sürüler oluştururlar.

 Kaynakça 
Özel

Genel


Kategori:1760'ta tanımlanan taksonlar