Seferihisar

Seferihisar, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin kuzeyinde Urla, kuzeydoğusunda Güzelbahçe ve Karabağlar, doğusunda Menderes ilçeleri, güneyinde ve batısında Ege Denizi bulunmaktadır. Seferihisar, 1884 yılında ilçe olmuştur.

 Tarihçe 
Seferihisar ilçesi topraklarında en eski yerleşim yeri Teos olup, burasının MÖ 1000 yıllarında Akalar'dan kaçan Giritliler tarafından kurulduğu ve İyonyalıların bir kenti olduğu bilinmektedir. Böylece yörenin 3000 yıllık bir yerleşim yeri olduğu söylenebilir. 1884'te ilçe olmuştur. Bu kadar uzun bir süreç içerisinde birçok medeniyete ev sahipliği yaptığı için tarih içerisinde bir sürü savaşa da tanıklık etmiştir. Dönemdeki değişim ve savaşların izlerini, bölgedeki kalıntılarda görmek mümkündür.

Seferihisar'ın kuruluşuna ilişkin farklı görüşler bulunmaktadır. Bu tezlerden ilkine göre, ilçe M.Ö. 150–146 yılları arasında gerçekleşen III. Pön Savaşları (Roma-Kartaca Savaşları) sonrasında, Kartaca komutanı Anibal'ın Suriye'deki Selefkoslara sığınmak üzere Anadolu'ya geçmesi sırasında, Roma donanmasının konaklama ve üs ihtiyacını karşılamak amacıyla Romalı General Tysaferin tarafından kurdurulmuştur. Bu yerleşime Tysaferinopolis adı verilmiştir.

İkinci görüşe göre ise Seferihisar, M.Ö. 7. yüzyılda Anadolu üzerinden İtalya'ya göç eden Hint-Avrupa kökenli Etrüskler tarafından kurulmuştur. Etrüskler, kıyıya yakın yerleşim arayışları çerçevesinde bölgeyi önce konaklama noktası olarak kullanmış, ardından Teos ve Sığacık limanlarını kullanarak göç etmişlerdir. Göç etmeyen Etrüsk nüfusunun bölgede kalması sonucu Seferihisar'ın M.Ö. 5. yüzyılda gelişmiş bir kent haline geldiği ileri sürülmektedir.

İlçenin adıyla ilgili olarak, Seferihisar isminin kökeninin Romalı General Tysaferin'e dayandığı düşünülmektedir. Bölgenin, Selçuklu dönemine kadar Tysaferin veya Tysaferinopolis olarak anıldığı, Anadolu'nun Türkleşme süreci sırasında “hisar” ekiyle Tysaferinhisar adını aldığı ve zamanla bu ismin bugünkü “Seferihisar” şeklini aldığı değerlendirilmektedir.

Ege Bölgesi'nin diğer kesimleri gibi Seferihisar da tarih boyunca çeşitli medeniyetlerin egemenliğine girmiştir. M.Ö. 7. ve 5. yüzyıllar arasında bölgede Lidyalılar, Persler, Atinalılar ve Ispartalılar hüküm sürmüş, daha sonra sırasıyla Persler, Bergama Krallığı, Makedonlar, Antik Yunan, Roma ve Bizans İmparatorluğu'nun egemenliği altına girmiştir.

11 Nisan 1934 tarihi, Seferihisar için önemli bir dönüm noktasıdır. Bu tarihte Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, ilçe merkezi ile Sığacık Mahallesi'ni ziyaret etmiştir. Atatürk, ilçeye geçmeden önce Sığacık'a uğramış ve sahilde çeşitli incelemelerde bulunmuştur. Burada karşılaştığı bir ilkokul öğretmeninin not defterini incelemiş; Latin alfabesi kullanılmasına rağmen defterin eski harflerle yazılmış olması nedeniyle üzüntüsünü dile getirmiştir. Ziyaret sırasında küçük bir öğrenci olan Mehmet İnce ile sohbet etmiş ve onu takdir etmiştir.

Atatürk, Sığacık'taki ziyaretinin ardından Seferihisar'a dönmüş, yerli üretim kumaştan yapılmış golf elbisesiyle askeri gazinoda ağırlanarak kahvesini içmiş, ardından halkı selamlayarak ilçeden ayrılmıştır.

 Coğrafya 
İl merkezine uzaklığı 45 km'dir. İlçenin kuzeyinde Urla, kuzeydoğusunda Güzelbahçe ve Karabağlar, doğusunda Menderes ilçeleri, güneyinde ve batısında Ege Denizi bulunmaktadır. İlçe merkezi denizden 5 km içeride bulunmaktadır. Seferihisar ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 27 metredir. İlçenin yüzölçümü 375 km²dir. Seferihisar'ın matematiksel konumu ise 26°45'00" doğu; 27°01'30" doğu boylamları ile 38°17'00" kuzey ve 38°02'00" kuzey enlemleridir.

İlçe topraklarından demiryolu hattı geçmemekte, en yakın istasyon İzmir kent merkezinde (45 km) ve Adnan Menderes Havalimanı'nda (40 km) hizmet vermektedir.

İlçenin deniz kıyısında yolcu ve yük taşımacılığına ait bir limanı bulunmazken, Sığacık'ta bir balıkçı barınağı ve 400 yat kapasiteli yat limanı bulunmaktadır.

İlçe merkezinin kuruluş yeri deniz seviyesinden 18 m yüksektedir. Kent, kuzey-güney yönünde uzanan Kızıldağlar'ın (1080 m) batısında, denize inen yamaçlar ve Kocaçay Vadisinin düzlükleri üzerine kurulmuştur.

Seferihisar ilçe merkezinin yakın çevresindeki yerleşmelere uzaklığı şöyledir:
 Güzelbahçe: 23 km
 Konak (İzmir kent merkezi): 45 km
 Urla: 30 km
 Çeşme: 85 km
 Ürkmez: 23 km
 Gümüldür: 28 km
 Özdere: 38 km
 Selçuk: 52 km
 Menderes: 45 km

 Yer şekilleri 
Seferihisar, Urla Yarımadası'nın alçak depresyonlarından biri üzerinde yer almaktadır. Güzelbahçe'den Seferihisar'a doğru uzanan bu geniş depresyon alanı yer yer akarsularla parçalanmış olduğundan arızalı bir görünüm sunar. Bu alan, daha sonra Ulamış, Düzce ve Turgut köylerinin bulunduğu geniş depresyonla birleşerek güneybatı yönünde düz ve düze yakın eğimlerle Azmak Ovası'na ulaşır, oradan da denizle son bulur.

Seferihisar morfolojik bakımdan bazı birimlere ayrılabilir. İlk ayırt edilen birim aşınım yüzeyleridir. Akarsu vadileriyle yarılan aşınım yüzeylerinin eteklerindeki yamaçlar ise ayrı bir morfolojik birim oluşturur.

Seferihisar yöresinin yer şekillerinde akarsu aşındırması sonucu meydana gelen biriktirmenin rolü büyüktür. Nitekim Azmak Dere, Yassı Çay ve kollarının biriktirme şekillerinden alüvyal ova düzlükleri oluşmuştur. Azmak Dere ve kollarının oluşturduğu taban ovasına Azmak Ovası denilmekte, bir başka ova tabanı ilçe merkezinden başlayıp, Teos ören yerine kadar devam etmektedir.

Seferihisar'da diğer bir morfolojik birim kıyılardır. Kıyılar, Urla Yarımadası'nın diğer kıyıları gibi girintili çıkıntılıdır. Bu kıyıların girintili çıkıntılı olmasının nedeni; dördüncü zaman (kuaterner) glasyel dönemi sonunda deniz seviyesinin yükselmesi ve bu arada tektonik hareketler sonucu meydana gelen kırılmalara bağlanabilir.

Sığacık ovası ve güneyindeki kıyılar düz ve girintisizdir. Bu alanlar dereler tarafından getirilen alüvyonla dolmuş ve bugünkü şeklini almıştır.

İlçe arazisinde en fazla yükselti 680 metre ile Çakmaktepe'dedir.

 İklim 
İklim şartlarının belirlenmesinde planeter faktörlerden başka yükselti, rölyef, bakı, kıyı konumu, denizden uzaklık, kıyı akıntıları gibi fiziki coğrafya koşulları da etkili olmaktadır. Seferihisar'da ise morfolojik bakımdan yüksek alanlar az olduğu için rölyefin ve yükseltinin pek etkisi yoktur. Yörenin ikliminde en büyük etki denize aittir. Denize yakınlık ve denizin ılıman etkisiyle sıcaklık kış aylarında pek düşmez.

Seferihisar'da ortalama yıllık sıcaklık, meteoroloji istasyonunun 1929-1995 yılları arası kayıtlarına göre 16,4 C°, aylık ortalama maksimum sıcaklık temmuz ayında 35,2 C°, aylık ortalama minimum sıcaklık 4,2 C°'dir.

Seferihisar ve çevresinde yüksek yaz sıcaklıkları yaşanırken kışlar ılık geçmektedir. Bu duruma göre Seferihisar'ın Akdeniz termik rejim bölgesi içinde olduğu söylenebilir. Çünkü yılın 4 ayında (haziran-temmuz-ağustos-eylül) sıcaklıklar 20 C°'nin üstündedir.

Seferihisar'da yıllık ortalama rüzgâr hızı, yaklaşık olarak 3,5 m/sn civarındadır. Ocak, şubat, mart aylarında rüzgâr hızında nispi bir artış gözlenirken mart ayından haziran ayına kadar bir azalma daha sonra tekrar yükselme gözlenmekte ise de bunlar önemli bir değer değildir. Diğer yandan kışın ve geçiş mevsimlerinde rüzgârın hızı zaman zaman oldukça artmaktadır.

Seferihisar'da yıllık ortalama bağıl nem %64 olup, aylara göre değişmektedir. Sonbahardan itibaren bağıl nem oranı ilkbahar sonuna kadar yıllık ortalamadan fazla, mayıs ayından itibaren yıllık ortalamanın altındadır. Minimum nem durumuna bakıldığında; hiçbir ayda atmosfer neminin %10'un altına düşmediği anlaşılır. Batı sektörlü rüzgârların etkin olduğu, sıcaklığın azaldığı, bulutluluğun arttığı kış aylarında bağıl nem oranı artmakta, kuzey sektörlü rüzgârların görüldüğü ve bulutluluğun azaldığı yaz aylarında ise azalmaktadır. Kısaca söylenebilir ki deniz etkisinde olan yörede bağıl nem değerleri her ay yüksektir.

Seferihisar'da yıllık ortalama yağış miktarı 588,1 mm'dir. En yağışlı mevsim kış mevsimi ve en yağışlı ay aralık ayıdır (142 mm). En az yağış ise yaz aylarında görülür (temmuz ayında 1 mm). Seferihisar yarı nemli, mezotermal, su noksanı yaz aylarında çok kuvvetli, deniz etkisi alan bir özelliğe sahiptir. Mayıs-eylül ayları arasında topraktaki su yetersizliği yörede tarım faaliyetlerini olumsuz etkilemektedir. Kasım ayından nisan ayına kadar olan dönemde ise buharlaşma az olduğu ve yağış miktarları da yeterli olduğu için toprakta su bulunmaktadır.

 Bitki örtüsü 
Seferihisar ekolojik ve fizyonomik bakımından ortak özellikler gösteren bitki topluluklarına sahiptir. Bitki toplulukları iki ana formasyonda görülür. Bunlar; maki topluluğu ve orman topluluğudur. Maki olarak ayırt edilen ve baskın türlerini, delice, menengiç, zakkum, katırtırnağı ve yer yer fundaların oluşturduğu formasyonda maki - garig şeklinde topluluklar da vardır. Ayrıca küçük topluluklar halinde kızılçam ormanları ile yüksek yapılı, kalın gövdeli, tek ağaç şeklinde meşeler yayılış gösterir. Doğal bitki örtüsü arasında kültür bitkilerinden zeytin ve narenciye ağaçları dikkati çeker.

 Cittaslow 
Seferihisar, Cittaslow ağına “yerel üreticilerin desteklenmesi” teması ile 2009 yılında başvurmuştur. Bütün kriterleri yerine getirerek Türkiye'nin ilk yavaş şehri seçilmiştir. Bu sayede, genellikle büyük şehirlerdeki hızlı yaşamdan farklı olarak, hızlı yaşamın getirdiği stresten uzak ve huzurlu yaşamı benimsemiştir. Cittaslow, Seferihisar şehrini bu sayede yavaşlığa ve yerelliğe teşvik etmiştir. Ayrıca bu kavramı benimsedikten sonra insanlar tarafından daha çok bilinmeye başlamıştır.

 Ulaşım 
Hem Seferihisar'ın köklü olan tarihini görmek hem de sakin şehir olmasını deneyimlemek isteyen ziyaretçi ve turistlere açık bir yerdir. Seferihisar, İzmir'e yaklaşık olarak 45 km uzaklıktadır ve merkezine ulaşım, karayolu üzerinden sağlanmaktadır. Buraya ulaşmak isteyen kişiler İzmir'e gelip merkezden düzenli olarak kalkan otobüs seferleri ile Seferihisar'a ulaşımlarını sağlayabilirler.

Alternatif olarak İzmir Adnan Menderes Havalimanını kullanabilirler. Bu havalimanının özelliği Seferihisar'a en yakın havalimanı olmasıdır ve merkeze yaklaşık olarak 70 km uzaklıkta bulunmaktadır. Ayrıca buradan hem Türkiye'de buluna diğer şehirlere hem de dünyanın birçok yerine uçuşlarını sağlayabilirler.

Başka bir alternatif olarak deniz ulaşımını kullanabilirler. Yaz aylarında İzmir'den sakin şehrimiz olan Seferihisar'a deniz otobüsü seferleri bulunmaktadır. Ayrıca ilçede tekne ve marina turları da hizmet vermektedir.

Şehir içi ulaşıma bakıldığında ise genellikle özel araç, dolmuş veya taksi kullanılmaktadır. Ayrıca burada bisiklet yolları da bulunur yani dileyen kişiler bisikletleri aracılığı ile de ulaşımlarını sağlayabilmektedirler.

 Nüfus 

 Ekonomi 
Seferihisar ilçesi genelinde ekonomik faaliyetlerin temelini tarım ve onun içerisinde de zeytincilik oluşturmakta iken, narenciye ve enginar yetiştiriciliği ile süs bitkileri ağırlıklı seracılık, hayvancılık son yıllarda önemli gelir kaynağı olmaya başlamıştır. Öte yandan balıkçılık devam ederken, turizm; günümüzde ilçe ekonomisine katkı veren en önemli sektörlerden biri haline gelmiştir. Nüfusun %80'i tarımla uğraşmaktadır.

İlçenin sanayi ve ticaret hayatında çeşitli alanlarda faaliyet gösteren işletme, fabrika, atölye ve imalathaneler bulunmaktadır. Bunları saymak gerekirse; İlçe merkezinde tanzim et satış mağazası ve otobüs işletmesi olmak üzere 2 adet belediye iktisadi teşekkülü, 11 adet un fabrikası, 9 adet mandıra, 8 adet zeytinyağı fabrikası, 11 adet yaş meyve-sebze paketleme işletmesi, 2 adet beşer tonluk süt toplama merkezi, 50 adet marangoz imalathanesi, 10 adet soğuk demir atölyesi, 6 adet alüminyum ve 4 adet plastik imalathanesi bulunmaktadır. Narenciye paketleme tesislerinde işlenen ürünler ihraç edilmekte, diğer imalathane ve atölyeler ise ancak ilçe ihtiyaçlarını karşılamaktadır.

 Yönetim 
Seferihisar'ın Beyler, Çamtepe, Düzce, Gödence, Gölcük, İhsaniye, Kavakdere, Orhanlı ve Turgut olmak üzere toplam 9 köyü ve Doğanbey ile Ürkmez beldeleri bulunmaktadır. Çamtepe Güzelbahçe ilçesinden 2001 yılında Seferihisar'a bağlanmıştır. Beyler, Orhanlı, Gödence, Çamtepe ve İhsaniye köyleri orman köyleridir. Kavakdere köyü ise dağınık yerleşme yapısına sahiptir. Orhanlı köyü 1979 tarihinden itibaren yeni yerleşim alanına kurulmuş, eski köyün yerinde bir mahalle kalmıştır.

Seferihisar ilçe merkezi 7 mahalleye sahiptir. Bunlar, Akarca, Turabiye, Camikebir, Hıdırlık, Tepecik, Çolak İbrahim Bey, Sığacık ve Ulamış mahalleleridir.

 Yerel Seçimler 
 Seçim  Belediye Başkanı  Parti  Oy Oranı 1963  Rahmi Ergon   Cumhuriyet Halk Partisi  %48,89 1968  %61,67 1973  Tayyar Orhon   Adalet Partisi  %45,54 1977  Mehmet Ergon   Cumhuriyet Halk Partisi  %63,10 1984  Macit Cumhur Gürüz   Anavatan Partisi  %46,48 1989  Etem Çalış   Sosyaldemokrat Halkçı Parti  %57,65 1994  %29,87 1999  Hamit Nişancı   Anavatan Partisi  %39,52 2004  %56,20 2009  Mustafa Tunç Soyer   Cumhuriyet Halk Partisi  %46,15 2014  %52,25 2019  İsmail Yetişkin  %54,04 2024  %44,11

 Kardeş şehirler 



 Fotoğraflar 

 Ayrıca bakınız 
 Sığacık Kalesi

 Kaynakça 
Seferihisar Belediyesi. (t.y.). http://seferihisar.bel.tr/.Erişim tarihi: 15.05.2023

Bilkent Post. (2021, 30 Haziran). Yavaşladıkça İlerleyen Şehir: Seferihisar. http://bilkentpost.bilkent.edu.tr/index.php/2021/06/30/yavasladikca-ilerleyen-sehir-seferihisar/ . Erişim tarihi: 15.05.2023

TAV Havalimanları. (t.y.). İzmir Adnan Menderes Havalimanı. https://adnanmenderesairport.com/  

 Dış bağlantılar 

 T.C. Seferihisar Kaymakamlığı
 Seferihisar Belediyesi


*
Kategori:Cittaslow