Küre, Kastamonu

küçükresim
Küre, Kastamonu ilinin bir ilçesidir.

 Tarihçe 
Küre'de yerleşimin kuruluş tarihi bilinmemekle birlikte Vital Cuinet 1891 tarihli “Turgie d'Asia” adlı eserinde madenlerin MÖ 9. yüzyıldan beri kullanıldığını ve Romalılar, Bizans, Cenevizliler (imtiyaz sahibi olarak) ve son olarak Türklerin buradaki madenleri işlettiğini yazmıştır. Bununla birlikte yakın muhitlerdeki Kalkolitik Dönem yerleşimlerden yola çıkarak, civarda başka maden ocağının olmaması nedeniyle buradaki madencilik faaliyetlerinin de kalkolitik döneme kadar uzayabileceği değerlendirilmektedir. Anadolu'nun Selçuklu egemenliğine girmesiyle de Selçuklu egemenliğinde bakır çıkarılan yerler arasında Küre'de görülmektedir. Yerleşimdeki en eski yapı, 1332 yılında Candaroğulları döneminde yapılan Aşağı Mescit (Ulu Hacı Mescidi)'dir. Yerleşim, 1423 yılında gerçekleşen Taraklı Borlu Muharebesi sonrasında Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Osmanlı kaynaklarında yerleşimin adı “Küre-i Nühâs” olup Osmanlıca'da maden ocağı anlamına gelen “küre” ve bakır anlamına gelen “nühâs” kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. Osmanlı döneminde buradaki bakır madeni önemini korumuş olup İstanbul'un fethinde kullanılan bakır toplarda da buradan çıkan bakırın kullanıldığı anlaşılmaktadır.

1487 yılında Küre şehrinde; Abdüssamed Cami Mescidi, Bab-ı Mescidi, Cami'i Mescidi, Eşref Hoca Mescidi, Fırın Mescidi, Hacı Hayreddin Mescidi, Hacı Murad Mescidi (Kadı), Hayreddin (Hacı Seydi), Debbağan Mescidi ve Tekke-i Kebir Mescidi olmak üzere 10 mahallede 513 hane (erkek ev reisi olan) ve 49 mücerred (yetişkin bekar erkek) kaydedilmiştir. 1530 yılı tahririnde şehirde Bab-ı Mescid, Cami Mescidi, Eşref Hoca Mescidi ve Tekke-i Kebir Mescidi bulunmazken Bayat Cami, Eşref Cami, Hoca Şems Cami ve Takkeciler Mescidi adıyla 4 yeni adıyla toplam 10 mahallede 420 hane ve 97 mücerred kaydedilmiştir. Küre nahiyesi/kazasına bağlı 1487 yılında 8 köy, 1530 yılında 63 köy ve 1582 yılında 75 köy bulunmaktadır. Buna göre 1487 yılında Küre ve köylerinde 652 hane ve 321 mücerred, 1582 yılında 2.230 hane ve 1.127 mücerred kaydedilmiştir. Katip Çelebi 17. yüzyılın ilk yarısında gezdiği kasabada 262'si zanaat ve işçilik, 112'si madencilik, 77'si tüccar, 56'sı idari, dini ve diğer ekonomik işlerle uğraşan olmak üzere toplam 628 kişiden (erkek) bahsetmiştir. Bununla birlikte aynı madenlerde bu sayıya dahil olup olmadığı bilinmeyen 100 işçinin çalıştırıldığı da belirtilmiştir. Bunlara ilaveten madenlerde köle olarak çalıştırılanlarda bulunmaktadır. Vital Cuinet tamamı Müslümanların yaşadığı 500 evden oluşan Küre kasabasının nüfusunu 2.500 kişi olarak ifade ederken burada bulunduğu dönemde bakır madenlerinin faaliyette olmadığını belirtmiştir. 1899 yılı Kastamonu Vilayet Salnamesine göre Küre'de 4 mahalle (Camiüstü, Cami-i Kebir, Müderris ve Saman) bulunmakta olup 307 hanede 1582 kişi yaşamaktadır. 1923 yılında yaşanan yangında şehir büyük oranda yanmış ve evsiz kalan halkın önemli bölümü İnebolu'ya yerleştirilmiştir. Bu durum şehir nüfusunda önemli bir azalışa sebep olmuş ve 1927 yılında şehir nüfusu 1057 kişiye düşmüştür.

 Coğrafya 
Küçük bir orman kasabasıdır. Küre ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 981 metredir. İlçe iki dağ arasında bulunan bir vadide kurulmuştur. Kastamonu-İnebolu yolu üzerindedir. Kastamonu'ya uzaklığı 60 km, İnebolu'ya uzaklığı ise 30 km'dir. Halkın başlıca geçim kaynağı ilçede bulunan bakır madeni işletmesi ve ormancılıktır. İlçenin yüzölçümü 406 km²'dir.

Eğitim
Şehirde Kastamonu Üniversitesi'ne ait meslek yüksekokulları bulunmaktadır. Bu meslek yüksekokulunda 2013-2014 yılları eğitim sürecinde Lojistik bölümü faaliyete geçmiştir. 2014-2015 eğitim yılı için ise İş Makineleri Operatörlüğü bölümü faaliyete geçecektir. Aynı zamanda gelecek yıllarda ise şu bölümler faaliyete geçecektir:

 İş Sağlığı ve İş Güvenliği
 Tıbbi ve Aromatik Bitkiler
 Yerel Yönetimler
 Eczane Hizmetleri

 Küre meslek yüksekokulu 
Kastamonu Üniversitesi Küre Meslek Yüksekokulu, mülkiyeti Küre Belediyesine ait 842 m² arsa üzerinde 450 m² kullanılabilir alana sahip bir binada kurulmuştur. 11.028 m² arazi ve 34.996 m² eğimli arazi kamulaştırılarak Meslek Yüksekokuluna devredilecektir. Küre Meslek Yüksekokulu 1 (bir) adet müdür odası, 2 (iki) adet müdür yardımcısı odası, 2 (iki) adet bölüm başkanı, 9 (dokuz) adet öğretim görevlisi odası, 1 (bir) adet sekreter odası, 3 (üç) adet büro 6 (altı) adet sınıf, 1 (bir) adet laboratuvar ve yemekhane olarak kullanılabilecek alana sahiptir.

 Küre Akşemseddin Camii 

Küre'nin en eski yapılarından olan Hoca Akşemseddin Camii MS. 1400'lü yıllarda Hoca Akşemsettin tarafından yapılmıştır. Bu cami gerek mimarisi, gerek akustiği, kapısı ve minberindeki ağaç işlemeleriyle meraklılarının mutlaka görmesi gereken tarihi bir eserdir. Cami 800 m² kullanım alanına sahip ve 1800 cemaat almaktadır. Günümüzde hâlen ibadete açık olan cami ilk halini korumaktadır.

 Şenlikler 
İlçede 2009 yılında yapılmaya başlanan ve artık gelenekselleşen Küre Kilim Festivali yapılmaktadır. Belediye tarafından düzenlen bu etkinliğe çeşitli sanatçılar katılmakta, her gün konserler verilmekte ve çeşitli turnuvalar yapılmaktadır. Festival sadece 2014 yılındaki Soma maden faciası nedeniyle Kastamonu'nun tüm belediyeleri tarafından alınan kararla o yıl yaz ayında yapılmamıştır.

 Doğa 
İlçe Küre Dağları sınırları içerisindedir ve birçok nehir, şelale, kanyon ve vadiyi bir arada barındırır. Aynı zamanda Türkiye'deki şehirlere kıyasla büyük bir floraya sahiptir. Dünyaca ünlü Valla Kanyonu, Çatak Kanyonu bu sınırlar içerisindedir.

 Spor 
Küre'de yıllardır göz bebeği olan futbol takımı Küre Belediye Bakırspor aktif olarak Kastamonu amatör kümede top oynamaktadır. Şu an Kastamonu 2. amatör liginde mücadele vermektedir. Aynı zamanda çeşitli tarihlerde ilçede futbol, voleybol, basketbol turnuvaları olmaktadır.

 Yönetim 

 Eski belediye başkanları 
SeçimİsimParti1963Rahmi ÖzkanBağımsız19681973Ayhan ErCumhuriyet Halk Partisi19771984Anavatan Partisi1989Ahmet DemirtaşSosyaldemokrat Halkçı Parti1994Kemal Engin AyrancıAnavatan Partisi199920042009Kamil AydınlıMilliyetçi Hareket Partisi20142019Salih TuranAdalet ve Kalkınma Partisi2024

 Nüfus 

 Notlar 

 Kaynakça