Tatarca

Tatarca (Tatarca: татар теле veya татарча) veya İdil Tatarcası, Tatar Türkçesi Türk dillerinin Kıpçak grubuna bağlı bir dildir. Aynı aileden bir lehçe olan Kırım Tatarcasından ayırmak için “Kazan Tatarcası” olarak da adlandırılır. Çoğunluğu, Rusya Federasyonu içindeki Tataristan'da yaşayan Tatarlar tarafından konuşulur. Tataristan Cumhuriyeti'nin Rusça ile birlikte iki resmî dilinden biridir.

 Lehçeleri 
Tatarcanın iki ana lehçesi vardır:

 Merkezi Tatarca (Kazan)
 Batı Tatarcası (Mişer)

Bu lehçelerin hepsinin alt bölümleri de vardır. Tatar dilinin ve lehçelerinin incelenmesine önemli katkılar, modern Tatar lehçebilim okulunun kurucusu olarak kabul edilen bir bilim insanı olan Gabdulhay Ahatov tarafından yapılmıştır. Yukarıdaki ikisinden önemli ölçüde farklı olan Sibirya Tatarlarının konuşma deyimleri, bazıları tarafından genellikle Tatarcanın üçüncü lehçe grubu olarak kabul edilirken diğerleri tarafından kendi başına bağımsız bir dil olarak kabul edilir.

 Örnek 

Äye – He/evet
Yuq – Yok/hayır
İsänme(sez)/sawmı(sız) – Merhaba/esen misiniz
Sälâm – Selam
Saw bul(ığız)/xuş(ığız) – Güle güle
Zínhar öçen – Lütfen
Räxmät – Teşekkür ederim/sağ olun
Ğafu it(egez) – Affedersiniz
Min – Ben
Sin – Sen
Ul – O
Bez – Biz
Sez – Siz
Alar – Onlar
Millät – Millet
İngiliz(çä) – İngilizce
 Sesler 
Sesli harfler kullanılan alfabeye göre değişir.

<th colspan=5 bgcolor=#F0F0F0>
Tatarca ve Türkiye Türkçesi Şahıs Zamirleri ve Olumsuzları

<tr><th bgcolor="#F0F0F0">Şahıs Zamirleri <th colspan="2" bgcolor="#F0F0F0">Kazan Tatarcası <th colspan=2 
Tatarca Kazan ve Kırım Tatarcası olarak ikiye ayrılır. Dünya'da 5,350,00 kişi tarafından konuşulmaktadır.
bgcolor=#F0F0F0>Türkiye Türkçesi 
<tr><th bgcolor="#BABADE">min / ben<td>uquçımın
uquçı tügelmen
<td>uquçı idem
uquçı tügel idem
<td>öğrenciyim
öğrenci değilim
<td>öğrenciydim
öğrenci değildim

<tr><th bgcolor="#BABADE">sin / sen<td>uquçısıñ
uquçı tügelseñ  
<td>uquçı ideñ
uquçı tügel ideñ  
<td>öğrencisin öğrenciydin   <td>öğrenci değilsin
öğrenci değildin

<tr><th bgcolor="#BABADE">ul / o<td>uquçı
uquçı ide
<td>uquçı tügel
uquçı tügel ide
<td>öğrenci(dir)
öğrenciydi
<td>öğrenci değil(dir)
öğrenci değildi

<tr><th bgcolor="#BABADE">bez / biz<td>uquçıbız
uquçı idek
<td>uquçı tügelbez
uquçı tügel idek
<td>öğrenciyiz
öğrenciydik
<td>öğrenci değiliz
öğrenci değildik

<tr><th bgcolor="#BABADE">sez / siz<td>uquçısız
uquçı idegez
<td>uquçı tügelsez
uquçı tügel idegez
<td>öğrencisiniz
öğrenciydiniz
<td>öğrenci değilsiniz
öğrenci değildiniz
<tr><th bgcolor="#BABADE">alar / onlar <td>uquçılar
uquçı idelär
<td>uquçı tügellär
uquçı tügel idelär
<td>öğrenci(dirler)
öğrenciydi(ler)
<td>öğrenci değil(dirler)
öğrenci değildi(ler)

 Kazan Tatarcası ve Kırım Tatarcası 
küçükresim|Tatarca ve Kırımca (2022).
Kazan Tatarcası ve Kırım Tatarcası iki farklı dildir, ancak her ikisi de Kıpçak dillerine aittir.

 Resimler 

 Ayrıca bakınız 
 Kırım Tatar Türkçesi
 Sibirya Tatarcası

 Kaynakça 

 http://www.linguistlist.org
 https://web.archive.org/web/20071222225212/http://tugan-tel.noka.ru/

 Dış bağlantılar 
 http://www.tatarcasozluk.com  – Online Tatarca - Türkçe - İngilizce Sözlük
 Tatarca - Türkçe Sözlük  
 https://web.archive.org/web/20120829014707/http://www.kirimtatar.net/tatarca/dil.html - Kırım Tatarcası
 http://alparslanfatih2007.googlepages.com/kirilalfabesi  - Tataristan Kiril Alfabesi

Kategori:İdil Tatarları

Kategori:Kıpçak grubu