Federasyon

Federasyon veya federal devlet, coğrafi yapılarına göre oluşmuş birden fazla devletin kendi istekleriyle bir araya gelerek dışarıya karşı tek bir siyasal güç olarak görülmeleri ve bu amaçla kurdukları örgütün, kendisini oluşturan devletlerin üzerinde olması; iç işlerinde ise, yine aralarındaki anlaşmaya göre geniş veya dar ölçüde özerk olmaları ile oluşan topluluk.

Federal devlet; bu anlamda iç yapıları itibarıyla özerk olan devletlerin (federe devlet) oluşturduğu siyasi bir birliktir. Federe devletlerin her biri kendi anayasasına sahip iken diğer devletlerle olan ilişkilerin düzenlenmesinde yetki federal devlete aittir. Bununla birlikte federe devletlerin içinde kendi yasama, yürütme ve yargı organları da vardır. Fakat yasalar üst devlet (federal devlet) kimliğine ait anayasaya aykırı olmama koşulu taşır. Federe devletler iç güvenliklerini sağlamak amacı ile kendi polis teşkilatını kurabilir ve farklı yargılama hususları belirleyebilir. Bir federe devlet için suç teşkil eden bir yasa diğer devlet için suç teşkil etmeyebilir. Farklı federe devlet yasalarının uygulanmasında çoğunlukla bulunulan yer göz önüne alınır fakat uygulamada kişilerin hangi federe yapıya bağlı bulunduğu hususuna göre de hareket edildiği görülmektedir. Bu durum ülkeden ülkeye ve özerklik genişliğine göre farklılık taşımaktadır. Yine uygulamada görülen başka bir durumda dolaşım esnasında olan vatandaşın çelişen yasalara muhatap kalması durumunda üst anayasa kanunlarının geçerli olabileceğidir.

 Kuruluş biçimleri 
 Birleşme yoluyla federalizm 
Birbirlerinden bağımsız olan üniter devletler, bir araya gelerek federal devlet oluştururlar. Bu geçiş aşamasında devletler, ilk önce konfederasyon meydana getirirler. Oluşturulan konfederasyon daha sonra federasyona dönüşür. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri ve İsviçre Federal Devletleri birleşme yoluyla kurulmuştur.

 Ayrılma yoluyla federalizm 
Üniter nitelikte olan bir devletin il gibi birimleri ayrılmak isteyebilir. Ayrılmak isteyen birimler bağımsız devletler kurmak yerine, federe devlet haline gelmeyi tercih ederler. Bunun sonucunda federe devlet haline gelirler. Örneğin, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun 1918 tarihinde dağılmasından sonra Avusturya, federal devlet haline gelmiştir. Rusya 1924 tarihinde Sovyetler Birliğine dönüşmüştür.

 Federal devletler 

 Federal cumhuriyetler 

 Tah. Yıl  Federasyon  Federatif birimler  Başlıca federatif birimleri  Küçük federatif birimleri 1776ABD Anayasası, Articles of Confederation and Perpetual Union, was drafted in 1787 and was ratified in 1788. The first Congress ve President did not take office until March 1789.  Amerika Birleşik Devletleri'nin eyaletleri 50 eyalet 1 federal bölge; 4 Milletler Topluluğu; 1 sözleşmeli toprak, 11 bağlı özerk toprak (ABD hakimiyeti altında bulunsa da, anayasanın bazı kısımlarından yararlanabilen topraksal bölge) 1821  Meksika'nın idari bölümleri 31 eyalet 1 federal bölge 1848  İsviçre'nin kantonları 26 kanton 1853  Arjantin'in eyaletleri 23 eyalet 1 özerk şehir 1863  Venezuela'nın eyaletleri 23 eyalet 1 federal bölge, 1 federal bağımlılık 1889  Brezilya'nın eyaletleri listesi 26 eyalet (1822 ve 1889 yılları arasındaki monarşik dönemde 18 eyalet) 1 federal bölge ve 5,565 belediye 1920  Avusturya'nın eyaletleri 9 eyalet 1949  Almanya'nın eyaletleri 16 eyalet 1950  Hindistan'ın idari yapılanması 28 eyalet 7 Birlik Bölgesi (Ulusal Başkent dahildir) 1956  Sudan'ın en üst düzey idari birimleri 17 eyalet 1956  Pakistan'ın yönetim birimleri 4 il 4 federal bölge 1963  Nijerya'nın eyaletleri 36 eyalet 1 toprak 1975  3 ada 1979  Mikronezya Federal Devletleri'nin idari bölümleri 4 eyalet 1992  Rusya'nın federal yapılanması 21 cumhuriyet, 46 oblast, 9 kray, 1 özerk oblast, 4 özerk okrug, 2 federal düzeyde şehirRusya'nın Federal yapısı , Rusya Anayasası Madde 65. 1995  Etiyopya'nın bölgeleri 9 bölge 2 sözleşmeli şehir 1995  Bosna-Hersek siyasi bölünmeleri 2 kuruluş 1 ilçe 2005  Irak'ın illeri 18 il 2008  Nepal'in bölgeleri 14 bölge 75 ilçe 2011  Güney Sudan'ın eyaletleri 10 eyalet 2012  Somali'nin eyalet ve bölgeleri 18 eyalet: Kabul edilen anayasa, mevcut bölgesel yönetimleri, federal Meclis ve halk Meclisi tarafından belirlenecek federal üye devletlerin nihai sayısı ve sınırlarını içerir.

 Federal monarşiler 

 Tah. Yıl  Federasyon  Federatif birimler  Başlıca federatif birimleri  Küçük federatif birimleri 1867  Kanada'nın eyaletleri ve bölgeleri 10 eyalet 3 topraksal bölge 1901  Avustralya'nın eyalet ve bölgeleri 6 eyalet 2 topraksal bölge 1963  Malezya'nın eyaletleri 13 eyalet 3 federal topraksal bölge 1970  Belçika'nın idari birimleri 3 Komünite, 3 Bölge 1971  Birleşik Arap Emirlikleri'nin emirlikleri 7 emirlik 1983  Adalar/Saint Kitts ve Nevis'in bucakları 2 ada/14 mahalle

 Uzun şekilde sınıflandırma 
 Federal Cumhuriyet: Almanya, Somali, Nijerya.
 Federasyon: Rusya, Saint Kitts ve Nevis
 Cumhuriyet: Arjantin, Avusturya, Hindistan (Hindistan Egemenliği olarak da adlandırılır), Irak, Güney Afrika, Sudan.
 Diğerleri:
 Bolivar Cumhuriyeti (Venezuela)
 Konfederasyon (İsviçre)
 Milletler Topluluğu (Avustralya)
 Dominyon (1982 öncesi Kanada)
 Federal Demokratik Cumhuriyet (Etiyopya, Nepal)
 Federe Devlet (Mikronezya Federal Devletleri)
 Federatif Cumhuriyet (Brezilya)
 İslam Cumhuriyeti (Pakistan)
 Krallık (Belçika)
 Birlik (Komorlarlar)
 Birleşik Emirlik (Birleşik Arap Emirlikleri)
 Birleşik Meksika Devleti (Meksika)
 Amerika Birleşik Devletleri (Birleşik Devletler)
 Yok:
 Bosna-Hersek (1997'den bu yana)
 Kanada (1982'den bu yana)
 Malezya

 Feshedilenler 
 Amerika Konfedere Devletleri (1861-1865)
 Kamerun Federal Cumhuriyeti (1961-1972)
 Orta Amerika Birleşik İlleri (1823 - yaklaşık 1838)
 Kolombiya Birleşik Devletleri (1863-1886)
 Çekoslovakya (1969-1992)
 Birleşik Hollanda Cumhuriyeti (1581-1795)
 Fransız Ekvatoral Afrikası (1910-1958)
 Fransız Batı Afrikası (1895-1958)
 İnka İmparatorluğu (1197-1572)
 Endonezya Birleşik Devletleri (1949-1950)
 Libya Krallığı (1951-1963)
 Federe Malay Devleti (1896-1946)
 Malaya Federasyonu (1948-1963)1957 yılında bağımsızlığını kazanmış, Sabah ve Sarawak'a katılmış ve Singapur'un oluşturulması için 1963 yılında Malezya adını almıştır.
 Mali Federasyonu (1959-1960)
 New Granada (1858-1863)
 Lehistan-Litvanya Birliği (1569-1795)
 Rodezya ve Nyasaland Federasyonu (1953-1963)
 Güney Arabistan Federasyonu (1962-1967)
 Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler BirliğiThe USSR was a federation according to the letter of its constitution, but, at least until its final years in the late eighties and early nineties of the 20th century, its governance was highly centralized in practice. See: Soviet Union section. (1922-1991)
 Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (1917-1993)
 İspanya Federal Cumhuriyeti (1873-1874)
 Uganda (1962-1967)
 Batı Hint Adaları Federasyonu (1958-1962)
 Yugoslavya Sosyalist Federal CumhuriyetiThe Socialist Federal Republic of Yugoslavia was officially proclaimed in 1963. Prior to this, the communist Yugoslav state was named Democratic Federal Yugoslavia in 1943 and then Federal People's Republic of Yugoslavia in 1946. See: Socialist Federal Republic of Yugoslavia. (1943-1992)
 Yugoslavya Federal Cumhuriyeti (1992-2003)
 Arjantin Konfederasyonu (1831-1861)

Bazı Arap konfederasyonlar ve de facto durumda olan federasyonlar da bulunmaktadır.

 Ayrıca bakınız 
 Anti-Federalizm, Amerika Birleşik Devletleri'nde bir 18. yüzyıl hareketi
 Avrupa Birliği

 Kaynakça