Kastamonu

Kastamonu, Türkiye Cumhuriyeti'nin Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Kastamonu ilinin merkezi olan şehirdir.

Gökırmak'ın bir kolu olan Karaçomak Deresi vadisinde kurulu bulunan şehrin denizden yüksekliği 775 metredir.

Evliyalar şehri olarak da bilinen Kastamonu Anadolu'daki en eski şehirlerden biridir, antik çağ ve Türk-İslâm dönemine ait birçok tarihî eser vardır. Kastamonu Kalesi, Atabey Camii, Şeyh Şaban-ı Veli Türbesi, Yanık Sultan Türbesi, Nasrullah Camii, saat kulesi ve buna benzer birçok tarihî eser mevcuttur. Çivisiz yapı mimari olarak yapılan Mahmut Bey Camii de buradadır. Kastamonu kent merkezinde ayrıca Türkiye'de açılan ilk "Kent Tarihi Müzesi" bulunmaktadır.

Kastamonu Saat Kulesi, Sultan II. Abdülhamit zamanında, şehrin doğusunda bulunan yamaç üzerine Kastamonu Valilerinden Abdurrahman Nureddin Paşa tarafından 1885 yılında yaptırılmıştır. Kulenin saati de Avrupa'dan getirtilmiştir.

Kastamonu'da yapılan çekme helva tatlısı, Taşköprü sarımsağı ve kuyu kebabı Türkiye genelinde çok meşhurdur 

İklim
Aşağıdaki tablo, Kastamonu il merkezinin uzun yıllar (1927–2025) meteorolojik iklim ortalamalarını göstermektedir (Meteoroloji Genel Müdürlüğü).https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=KASTAMONU

 Ay  Ocak  Şubat  Mart  Nisan  Mayıs  Haziran  Temmuz  Ağustos  Eylül  Ekim  Kasım  Aralık Ortalama Sıcaklık (°C) -0.9  0.9  4.4  9.6  14.1  17.6  20.2  20.1  15.9  10.9  5.3  1.0 Ortalama En Yüksek Sıcaklık (°C) 3.3  6.2  11.0  16.7  21.3  24.8  27.9  28.2  24.0  18.2  11.1  5.0 Ortalama Aylık Yağış (mm) 39.8  34.7  39.2  42.3  52.1  36.8  14.5  12.5  17.9  26.9  31.4  44.1

 Etimoloji 
Kastamonu isminin türemesi hakkında birçok fikir vardır:

Birinci görüşe göre Kastamonu adının Paflagonía [Yunanca “Paflagon (halkı) ülkesi”] adından Türkçeleştirildiği görüşü düşünülmelidir. Batı Karadeniz ve Orta Karadeniz bölümünü kapsayan bölgeye Türklerden önce Paflagonya denmiştir. Günümüzde Kastamonu, Sinop, Bartın, Çankırı ve Karabük bu bölgede yer alırken Çorum, Bolu, Zonguldak ve Samsun illerinin bir bölümü bölgenin içinde kalmaktadır. MÖ 1000 tarihinde bu bölgeye hâkim olan Paflagonlar kendi adlarını bu coğrafyaya vermişlerdir.

İkinci bir görüşe göre Kastamonu şehri ismini, Hitit döneminde aynı bölge için kullanılan Kastama isminden almıştır. Kastama ismi zamanla Kastamonu'ya dönüşmüştür.Ahmet Ünal, Hititler Devrinde Anadolu Cilt 2, syf. 54

Üçüncü bir görüşe göre Kastamonu şehri ismini, Gas ve Tumanna kelimelerinin birleşiminden almıştır. Gaslar ya da bilinen adıyla Kaşkalar Kastamonu'nun ilk yerleşimcilerindendir. Tumanna ise o dönemde Kastamonu üzerinde bulunan bir şehir/bölge ismidir. Bu iki kelimenin birleşimi, zamanla Kastamonu şeklini almıştır.Talat Mümtaz Yaman, Kastamonu Tarihi, syf. 175

Dördüncü bir görüşe göre ise Kastamonu şehri ismini, kastra ve komnen kelimelerinin birleşiminden almıştır. Kastra kelimesi Latince "kale" demektir. Komnenler ise, bir Bizans Hanedanı olup bu bölgenin Bizans dönemindeki yerleşimcileridir. Bu iki kelime zamanla Kastamonu şeklini almıştır.

 Tarihçe 

 Tarih Öncesi 
1947 ve 1948 yılları arasında Kastamonu'da yapılan araştırmalar sonucu Gölköy Enstitüsü çevresinde çakmak taşından yapılma bir alet bulunmuş, bu aletin Orta Paleolitik dönemden kaldığı öğrenilmişti.

1951 Yılında yapılan araştırmalar sonucu da Tahta ve Malak köyleri etrafında Abevilyen (Chelléen), Mikokiyen (Micoquien) çağından kalma el baltalarıyla; Musteryen (Mousterian) ve şüpheli olarak da Üst Paleolitik'e ait tarihi bulgular ele geçirilmiştir.

Yine aynı yıllarda İsmail Kılıç Kökten'in yaptığı geziler sonucu Devrekani'nin Eksen bölgesinde (Şimdiki Kulaksızlar Barajı civarı) Dikilitaşlar ile karşılaşmış, ancak tarihlendirme yapılabilecek eşya kalıntısı bulamamıştır. Fakat bölgenin kuzeybatısında Bakır Çağı'na ait çanak çömlekler bulunmuştur.

 Kaşkalar 
Kaşkalar, (Hitit metinlerinde Gašga, Kašga, Kaška; II. Ramses yazıtlarında Kškš, Asur kaynaklarında māt Kašku (Sargon yıllıkları), Ugarit dilinde ise ktk) Hititlerin Anadolu'da hüküm sürdükleri devirlerde, şarkın en kuvvetli milletleri sayılan Mısırlılarla, Kaldelilerle, Suriyelilerle ve her zaman Hititler ile siyasi, ticari münasebetlerde bulunmuş ve hatta uzun seneler onlarla kavga ederek millî varlık ve kuvvetlerini onlara kabul ettirmiş bir kabiledir. MÖ 1200 yılları civarında Hitit Devleti'nin sona ermesi ile birlikte Kaşkalar için güneye inme fırsatı doğdu. Yeni Asur kaynaklarına göre Kaşkaların hüküm sürdüğü topraklar batıda Muşki'ye, doğuda Urartu'ya ve güneyde Tabal'a uzanmaktaydı.

 Hititler 
Hititlerin Kastamonu civarında sürekli hüküm sürdüğü bir dönem olmamıştır. Bu bölge Kaşkalar ve Hititlerin güç durumlarına bağlı olarak sürekli el değiştirmiştir. Kaşkalar yarı yerleşik bir hayat yaşadıkları için Hititlerin bu bölgeyi tamamen ele geçirmeleri mümkün olmamıştır. Ancak, Kastamonu'da Hititlere ait birçok çanak çömlek bulunmuştur.

Hititlerden sonra Frigya ve Lidya krallıklarının egemen olduğu bu topraklar MÖ 4. yüzyılda Perslerin eline geçmiştir. MÖ 4. yüzyılda Büyük İskender Anadolu ile birlikte Kastamonu topraklarını da Makedonya Krallığı'na katmıştır.

 Paflagonyalılar 
Paflagonya diye isimlendirilen bölgenin sınırları doğuda Kızılırmak, batıda Sakarya Nehri, güneyde Frigya ve Galatya ile çevrilidir. Kuzeyde ise Karadeniz yer alır. Strabon'a göre Parthenius nehri bölgenin batı sınırını çiziyordu, doğusunda da Halys nehri vardı. Günümüzde Kastamonu, Sinop, Bartın, Çankırı ve Karabük bu bölgede yer alırken, Çorum, Bolu, Zonguldak ve Samsun illerinin bir bölümü bölgenin içinde kalmaktadır.

Paflagonyalılardan İlyada Destanında bahsedilir. Bazı kısımlar şunlardır:

''...Erkek yürekli Pylaimenes komuta eder Paphlagonialılara...''Homeros, İlyada, Can Yayınları, syf. 116

''...O sıra avladılar Ares’in dengi Pylaimenes’i, mert savaşçılar Paphlagonialıların önderini...''Homeros, İlyada, Can Yayınları, syf. 164

(Pylaimenes'in oğlu öldüğünde) ''...Ulu yürekli Paphlagonlar çevresine üşüştüler, koydular arabaya, götürdüler kutsal İlyon’a...''Homeros, İlyada, Can Yayınları, syf. 320

 Romalılar Dönemi (1.-4. yüzyıl) 
İskender'den sonra yöreyi ele geçiren Pontus Krallığı MÖ 1. yüzyılda Romalılar tarafından ortadan kaldırılmıştır. Uzun yıllar Roma İmparatorluğu sınırları içinde kalan Kastamonu MS 395 yılında İmparatorluğun bölünmesiyle bütün Anadolu gibi Bizans İmparatorluğuna katılmıştır.

 Bizans dönemi (395-1227) 
küçükresim|upright=1|Kastamonu Kalesi (Temmuz 2019)
Bugün Kastamonu ve çevresindeki illeri de içine alan ve Romalılar devrinde adına Paflagonya (Paphlagonia) denilen bölgede yer almaktadır.

Romalılar devrinde Taşköprü'nün (Paphlagonia) eyalet merkezi olduğu zamanlar Kastamonu küçük bir kasaba olup Roma döneminde şehir Timonion ismi ile anılmaktaydı.

Kastamonu ili ve civarı 10. yüzyılda Bizans imparatoru II. Basileios tarafından Trakyalı general Manuil Erotikos Komninos'un denetimine verilmiştir. Komninos 978 yılında imparatora karşı ayaklanan Bardas Skleros'a karşı İznik kentini başarıyla savununca imparatorun dikkatini çekmişti. Komninos daha sonra Bizans imparatoru olacak olan I. İsaakios'un babasıdır. Oğlu tarafından kurulan Komninos Hanedanı, Bizans İmparatorluğu'nu ve çöküşüne kadar Trabzon İmparatorluğu'nu yönetmiştir.

 Çobanoğulları Beyliği Dönemi (1227-1309) 
13. yüzyıla kadar Bizans yönetiminde kalan Kastamonu, 1227-1309 yılları arasında Hüsamettin Çoban'ın yöredeki Türkmen topluluklarını toplayarak kurduğu Çobanoğulları Beyliğinin yönetimi altına girmiştir. Hüsamettin Çoban'dan sonra yerine oğlu Alp Yörük ve daha sonra torunu Yavlak Arslan geçmiştir. Çobanoğlu Yavlak Arslan Anadolu Selçukluların taht kavgasına karıştığı için 1292 yılında öldürüldü. Onun yerine oğlu Mahmut Bey geçmiştir.

O sıralarda Anadolu'da hüküm süren Anadolu Selçuklu Devleti, İlhanlılar ile savaşmaktaydı. Moğollara esir düşen Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Mesud candarlarından komutan Temür Yaman Candar tarafından kurtarıldı. Bunun üzerine sultan Temür Yaman Candar'a Kastamonu yöresini hediye etti. Ancak bölge o zamanlar hâlen Çobanoğullarının elindeydi.

 Candaroğulları Beyliği Dönemi (1309-1461) 
Temür'ün ölümünden sonra yerine geçen oğlu Candaroğlu Süleyman Paşa, 1309 yılında Kastamonu şehrini ele geçirerek Çobanoğlu Beyliğine son verdi. İlhanlıların denetimi altında yaşayan Selçuklu Sultanı II. Mesud 1308 yılında ölünce Süleyman Paşa bölgeyi bir süre İlhanlılara bağlı olarak idare etti. İlhanlı hükümdarı Ebu Said Bahadır 1335 yılında öldüğünde İlhanlı denetiminden çıktı.

Candaroğlu Süleyman Paşa, Safranbolu ve Sinop'u ele geçirmişti. Candaroğulları denizciliğie önem vermekteydi Sinop'a bir tersane kurmuşlardı. Süleyman Paşa Sinop'un yönetimini oğlu I.İbrahim'e Safranbolu'yu da küçük oğlu Ali'ye verdi. Süleyman Paşa'nın ölümünden sonra oğulları Candaroğlu Beyliği'nin yönetimi için savaştılar. İbrahim 1339'da galip gelerek Kastamonu'nun yönetimini ele geçirdi. İbrahim Bey 1346 yılında öldüğünde yerine kuzeni Adil geçti. Adil bey 1361 yılında ölünce yerine oğlu Kötürüm Bayezid geçti. Bayezid Sivas bölgesini yöneten Kadı Burhaneddin ile iki kez savaştı.

Bayezid 1383 yılında Osmanlı Sultanı I. Murat'dan destek alan oğlu II. Süleyman ile yaptığı savaşta Kastamonu'yu kaybetti. Bayezid Kastamonu'yu terkedip Sinop'a yerleşti ve böylelikle Candaroğulları Beyliği ikiye bölünmüş oldu. Kötürüm Bayezid 1385 yılında öldü ve yerine oğlu İsfendiyar Bey geçti.

Kastamonu'yu yöneten Candaroğlu II. Süleyman beyliği sırasında Osmanlı Sultanı II. Murat'a bağlı kaldı. Osmanlı'nın 1386 ve 1389 yaptığı Avrupa seferlerine askerleri ile katıldı. Sultan Murat'ın yerine geçen I. Bayezid babası kadar barışçı olmadı 1391 yılında Kastamonu'ya bir sefer düzenledi.  Candaroğlu II. Süleyman öldürüldü ve Kastamonu'daki Candaroğlu hükmü sona erdi.

Bu arada Sinop'ta hüküm süren Candaroğlu İsfendiyar Osmanlılarla bir çatışmadan çekinerek Sinop'un kendisine bırakılması koşuluyla Osmanlılara bağlılığını bildirdi. Böylece Candaroğullari Beyliği, Sinop'ta İsfendiyar Bey kolundan devam etti.

İsfendiyar Bey Ankara Savaşı (1402) öncesinde Timur İmparatorluğu'nun kurucusu Timur'la görüşerek ona bağlandı, Timur adına para bastırdı. Kastamonu, Kalecik, Tosya, Çankırı Samsun ve Bafra'yı da alarak beyliği en geniş sınırlarına ulaştırdı

Yıldırım Bayezid'in Ankara Savaşı'nda Timur'a yenilip esir düşünce Yıldırım Bayezid'in oğulları Emir Süleyman, İsa Çelebi, Musa Çelebi ve Çelebi Mehmet arasında taht kavgası başladı. İsfendiyar Bey bu süreç boyunca kavgadan faydalanmaya çalıştı. Dağılan Osmanlı birliği, 1413 yılında, I. Mehmet Han (Çelebi Mehmet) tarafından yeniden sağlandı. Bu mücadeleden galip çıkan I. Mehmed ile iyi ilişkiler kurdu. 1417'de onun Karaman (1415-16) ve Eflak (1416-17) seferlerine oğlu Kasım Bey komutasında yardımcı kuvvetler gönderdi. Bu sefer sonrasında Kasım Bey, beyliği öbür oğlu Hızır Bey'e bırakmak isteyen babasına karşı ayaklanarak Osmanlılara sığındı.

I. Mehmed'in desteğini alan oğlu Kasım Bey'e Tosya, Çankırı ve Kalecik'i vermek zorunda kalan İsfendiyar Bey, I. Mehmed'in ölümünden (1421) sonra II. Murad ile şehzadeler arasında başlayan taht kavgalarından yararlanarak bu yerleri geri aldı. Aynı yılın sonbaharında II. Murad'ın üzerine kuvvet göndermesi karşısında Sinop'a kaçtı ve barış istedi.

Osmanlı iç kavgaları yeniden yoğunlaşınca, bunu fırsat bilerek Taraklı Borlu'ya (bugün Safranbolu) değin ilerledi. Ama 1423'te yönetimi kesin olarak ele geçiren II. Murad'a Taraklı Borlu'da yenildi ve barış istedi. Osmanlılara her yıl asker gönderme ve vergi verme koşuluyla Kastamonu ve Küre-i Nuhas'ın (bugün Küre) yönetimi kendisine bırakıldı. 1425'te torunu Hatice (Halime) Hatun'u II. Murad'a vererek Osmanlılarla arasındaki anlaşmazlığa evlilik yoluyla gidermeye çalıştı. Sonraki yıllarda, antlaşmaya bağlı kalarak bütün koşulları yerine getirdi.

İsfendiyar Bey 1439'da öldü ve yerine oğlu Candaroğlu II. İbrahim Bey geçti. İbrahim Bey'in 1443 yılındaki ölümünden sonra yerine oğlu İsmail Bey geçti. İbrahim Bey'in diğer oğlu Candaroğlu (Kızıl) Ahmed Bey babasının ölümünün ardından beyliğin başına geçen büyük kardeşi İsmail Bey'e karşı geldi, fakat başarılı olamayınca Osmanlılar'a sığındı.

 Osmanlı İmparatorluğu Dönemi (1461-1922) 
Fatih Sultan Mehmet 1461 yılında Anadolu Beyliklerini birleştirmek için Trabzon Seferi'ne çıktı. Fatih ile birlikte sefere katılan Kızıl Ahmed Sinop'u ele geçirdi. Fatih, Osmanlı Devleti'ne bağlı kalmak ve 50,000 duka altını vergi vermesi karşılığında bölgede desteği bulunan Kızıl Ahmed'i Sinop beyliğine atadı.

Fatih, Trabzon seferi dönüşü Kastamonu'yu ele geçirdi ve Kızıl Ahmed'i görevinden alarak Mora valiliğine atamak istedi. Kızıl Ahmed görevi yerine gitmeyip önce Bolu üzerinden Karamanoğlu İbrahim Bey'in yanına kaçtı. Osmanlılardan korkan Karamanoğlu İbrahim onu himaye etmeyince Akkoyunlu Uzun Hasan'a sığındı. Uzun Hasan Osmanlılara karşı kullanabileceğini düşündüğü Kızıl Ahmed'e Van gölü kıyısında toprak vererek himayesine aldı. Kızıl Ahmed, Uzun Hasan'ın 1464'te yaptığı Karaman seferine 500 kadar savaşçı ile katıldı. II. Bayezid zamanında affedilerek kendisine Bolu sancağı dirlik olarak verildi. Kızıl Ahmed, 1500 yılında yapılan Modon seferine katılmış kendisine timar olarak verilen Filibe'de ölmüştür.

Candaroğulları'nın Sinop'ta kurdukları tersanenin Osmanlı Devleti'ne katılması ve geliştirilmesi, Osmanlı Donanması'na güç kattı. Kastamonu'nun Küre ilçesindeki bakır ocakları, Beylik daha Osmanlı Devleti'ne ilhak olmadan önce, Osmanlı Devleti'nin top üretimi için faydalandırılmıştır.

Candaroğlu döneminde Kastamonu ve bölgesinde bulunan bakır ve demir madenleri işletilip Karadeniz'in en önemli limanlarından olan Sinop'tan yüklenerek Ceneviz ve Venedikli tacirler aracılığı ile satılıyordu. Candaroğulları bu ticarette üzerinde iki balık bulunan ve Dârü's-saâde-i Sinop (Sinop Sarayı) yazan bakır paraları kullanıyorlardı. Kastamonu'da bulunan hamamlar, kervansaraylar, hanlar, camiler ve medreselerin çoğu bu dönemde yapılmıştır.

Kastamonu, 1461 yılından 1922 yılına kadar Osmanlı yönetiminde kalmıştır. Kastamonu, uzun süre Bolu Eyaletine bağlı kalmış ve Bolu Sancağı hükmüyle yönetilmiştir. Kanuni Sultan Süleyman tarafından Eyalet merkezi haline getirilmiştir.

 Cumhuriyet Dönemi 
Kastamonu Millî Mücadele sırasında lojistik destek açısından en güvenilir bölge olması nedeniyle büyük yarar sağlamıştır. Özellikle İstiklal Yolu adı verilen yol ile İnebolu'dan başlayarak Kastamonu üzerinden Ankara'ya yiyecek, giyecek, para, cephane ve silah gönderimi yapılmıştır.

Türk egemenliğine geçtikten sonra hiç düşman istilasına uğramamış olan Kastamonu, Çanakkale ve İstiklâl savaşlarında en fazla kayıp veren illerden biridir. Hatta Ersizlerdere köyünün ismi köydeki tüm erkeklerin savaşa gidip can vermesini anlatmaktadır. İl, Çanakkale Savaşı'nda 2.527 kayıp verdi. Meşhur "'Çanakkale Türküsü'", Kastamonulu İhsan Ozanoğlu'na aittir.

Cumhuriyet'in ilanından sonra Atatürk 23 -31 Ağustos 1925 tarihleri arasında 9 günlük bir Kastamonu gezisi yapmıştır. Bu gezi sırasında İnebolu'da Şapka Devrimi olarak anılan düzenlemesini açıklamıştır.

Bölgede 1943'te yaşanan Tosya-Ladik depremi, 4 bin insanın hayatına mal olmuştur. Bölgede büyük yıkıma yol açan 7.2 şiddetindeki depremi bizzat yaşayan Kastamonulu şair-yazar Rıfat Ilgaz depremin dehşetini Tosya Zelzelesi adlı şiirinde "çocuğunu emziren kadının soğudu memesinde sütü" dizeleri ile anlatmıştır.

1963 yılında Kastamonu Şeker Fabrikası kurularak ilde bulunan ekonomiye büyük canlılık getirmiştir.

 İklim 
İlde iki çeşit iklim hüküm sürer. Kuzeyinde Karadeniz iklimi güneyinde ise İç Anadolu'nun kara iklimi görülür. Kıyıya paralel olarak uzanan İsfendiyar Dağları, Karadeniz ikliminin iç kısma girmesini önler. Kıyılarda yağış daha fazladır. Senede 20 gün kar yağar, 40 gün toprak karla örtülüdür. Sıcaklık -26,9° ile +38,7 °C arasında seyreder. Senelik yağış miktarı bölgelere göre 450 mm ile 1215 mm arasında değişir.

 Bitki Örtüsü 
İl bitki örtüsü bakımından çok zengin sayılır. İl topraklarının %67'si orman ve fundalıklarla, %29'u ekili-dikili alanlarla, %6,5'i çayır ve meralarla kaplıdır. %1,5'i tarıma elverişsiz topraklardır. Ormanlarda kayın, köknar, çam, karaağaç, gürgen, kestane ve ıhlamur ağaçları bulunur. Azdavay-Devrekâni arasında ise çam ağaçları çoğunluktadır.

 Spor 

Kastamonu'da birçok ilçenin kendine özel futbol ve hentbol takımları bulunmaktadır. Özellikle hentbolda Kadınlar Süper Liginde 2 takımı Bulunmaktadır. Bunun dışında ilin profesyonel tek futbol takımı Kastamonuspor 1966 üst üste iki kez şampiyon olarak Bölgesel Amatör Ligden, 3.Lig 3.Gruba ve daha sonra da 2. Lig Kırmızı Gruba yükselmiştir. Ayrıca Bölgesel Amatör Ligde'de ili Kastamonu İl Özel İdare temsil etmektedir.

 Nüfus 

 Ulaşım 
Şehir içi toplu taşıma ulaşımı Kastamonu Özel Halk Otobüsleri ve Kastamonu Belediyesi sayesinde sağlanmaktadır.                                                                                Özel Halk Otobüsleri filosunda Otokar Sultan ve Isuzu Novo kullanılmaktadır.                                                                                                                                                    Kastamonu Belediyesi Ulaşım filosunda ise BMC Procity Euro 6 ve Karsan Atak kullanılmaktadır.

Özel Halk Otobüsleri bir süredir olsa da Kastamonu Belediyesi 33 yıl sonra yeniden 2025 Ekim ayı itibarıyla Ulaşım hizmetlerini açtı. Bu durum İl Meclisinde tartışmalara yol açtı.

 Belediye Otobüsleri Hatları 

 101 Olukbaşı-Cezaevi-Jandarma Alayı
 102 Olukbaşı-Hastane-Otogar-Kuzeykent-Jandarma Alayı
 103 Olukbaşı-Salıpazarı-Hastane-Otogar-Park Bahçeler
 104 Cumhuriyet Meydanı-Salıpazarı-Hastane-Huzurkent-Jandarma Alayı
 105 Cumhuriyet Meydanı-Hastane-Otogar-Cezaevi-Üniversite (Ekspres Ring)
 106 Jandarma Alayı-Otogar-Hastane-Mehmet Akif Ersoy Mah.
 107 Cumhuriyet Meydanı-Altın Şehir-Örencik TOKİ
 108 Cumhuriyet Meydanı-Esentepe-Olukbaşı Ring
 109 Cumhuriyet Meydanı-Batıkent Ring
 110 Mehmet Akif Ersoy Mah.-Cumhuriyet Meydanı-Olukbaşı Ring

Kastamonu il merkezine diğer şehirlerden ulaşım Kastamonu Havalimanı, Kastamonu Şehirlerarası Otobüs Terminali, D030, D775, D765 Devlet yollarından ve 37.75, 37.50, 37.28 ve 37.06 İl Yollarından sağlanmaktadır.

 Eğitim 

 İlk ve Ortaokullar 
 Kuzeykent İlkokulu ve Ortaokulu
 Ceritoğlu Ortaokulu
 Şehit Yavuz Ulutaş Çelikoğlu İlkokulu
 Toki İlkokulu
 Orhan Şaik Gökyay İlkokulu / Ortaokulu
 Candaroğlullar İlkokulu / Ortaokulu
 Gazi Paşa İlkokulu
 Merkez Ortaokulu
 Atabey İmam Hatip Ortaokulu 
 Ali Fuat Darende İlkokulu
 Şehit Şerife Bacı Ortaokulu
 Vali Aydın Arslan Ortaokulu
 Darende Ortaokulu
 Şehit Ali Fuat Yıldız İlkokulu
 Abdulhakhamit İlkokulu 
 Atatürk İlkokulu 
 Damlaçay Köyü İlkokulu 
 Mescit İmam Hatip Ortaokulu / İlkokulu 
 Şehit Erkan Kendirci İlkokulu 
 Fatih Sultan Mehmet İmam Hatip Ortaokulu 
 Şehit Mehmet Yılmaz İmam Hatip Ortaokulu 
 Şehit Burak Kapucuoğlu İlkokulu / Ortaokulu 
 Şeker İlkokulu
 Orgeneral Atilla Ateş İlkokulu 
 Yavuz Ulutaş Çelikoğlu İlkokulu / Ortaokulu 
 İsfendiyarbey İlkokulu 
 Akkaya Karadere İlkokulu 
 Kurusayar İlkokulu 
 Karaş Ortaokulu / İlkokulu 
 Kurusaray İlkokulu 
 Şehit Uğur Yıldız İlkokulu 
 Behçet Necatigil Borsa İstanbul İlkokulu 
 Şehit Bülent Gider Ortaokulu 
 Yirmiüçağustos Ortaokulu 
 Mehmet Akif Ersoy İlkokulu / Ortaokulu
 Kayı Ortaokulu / İlkokulu 
 Yıldırım Beyazıt İlkokulu 
 Reşit Çubukçuoğlu Ortaokulu / İlkokulu 
 Kurucaören Ortaokulu 
 Kuzyaka İlkokulu / Ortaokulu

 Liseler 
 Kastamonu Fen Lisesi
 Kastamonu Göl Anadolu Öğretmen Lisesi
 Kastamonu Mustafa Kaya Anadolu Lisesi
 Abdurrahman Paşa Lisesi
 Kastamonu Anadolu Pervaneoğlu Ali Mesleki Teknik Ve Anadolu Lisesi
 Kastamonu Prof. Dr. Saime İnal Savi Sosyal Bilimler Lisesi
 Kastamonu 10 Aralık Mesleki Teknik Ve Anadolu Lisesi
 Kastamonu Sepetçioğlu Mesleki Ve Teknik Anadolu Lisesi
 Kastamonu Kız İmam Hatip Lisesi
 Kastamonu Endüstri Meslek Lisesi
 Özlem Burma Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi
 Kastamonu Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi
 Kastamonu Aytaç Eruz Anadolu Lisesi
 Orhan Şaik Gökyay Güzel Sanatlar Lisesi 
 Kastamonu Taşmektep Mesleki Ve Ticaret Anadolu Lisesi 
 Kastamonu 15 Temmuz Şehitler Anadolu Lisesi 
 Kastamonu Hüma Hatun Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi 
 Şeyh Şabanı Veli Anadolu İmam Hatip Lisesi 
Kastamonu Anadolu İmam Hatip Lisesi

 Üniversite 
 Kastamonu Üniversitesi

 Belediye başkanları 
 Osmanlı dönemi 
 №  Şehremini  Görev Başlangıcı  Görev Bitişi 1  Said Efendi  1868  1868 2  Salih Efendi  1870  1871 3  Mustafa Bey  1872  1872 4  Süleyman Ağa  1873  1873 5  Numan Efendi  1874  1876 6  Ragıp Bey  1877  1878 7  Fahrettin Efendi  1878  1882 8  Mehmet Lütfi Bey  1882  1895 9  Necip Efendi  1895  1896 10  Hacı Feyzi Efendi  1896  1898 11  Mehmet Lütfi Bey  1898  1899 12  Mehmet Tayyip Bey  1899  1903 13  Mehmet Karayaoğlu  1909  1910 14  Muhittin Karagözoğlu  1910  1914 15  Mehmet Ekşioğlu  1914  1916 16  Hacı Tevfik Bey  1916  1920 17  Dr. Mehmet Fazıl Tümtürk  1920  1923

 Cumhuriyet dönemi 
 №  Belediye Başkanı  Görev Başlangıcı  Görev Bitişi  Parti 1  Hilmi Çoruk  1925  1935   Cumhuriyet Halk Partisi 2  Albay Cemal Bey  1935  1935 3  Abdullah Öziş  1936  1937 4  Adil Yücebıyık  1937  1937 5  Mustafa İzzet Okay  1938  1941 6  Zeki Cemal Bakiçelebioğlu  1941  1944 7  Adil Yücebıyık  1944  1947 8  Şerafettin Sabirinyiğit  1947  1949 9  Dr. Rusuhi Akalın  1949  1950 10  Tevfik Sırrı Gür  1950  1953   Demokrat Parti 11  Muzaffer Esen  1953  1956 12  Osman Zeki Oktay  1956  1957 13  Kuddusi Akay  1957  1960 14  Asım Rıza Büyüklü  1960  1960   Askerî 15  Atıf Saha Tahıl  1960  1961 16  Necdet Yalçın  1961  1963 17  Tahsin Kurtoğlu  1963  1965   Adalet Partisi 18  Yaşar Karaca  1965  1966 19  Abdurrahman Temizdal  1966  1973 20  Mustafa Sabri Kasım  1973  1980   Cumhuriyet Halk Partisi 21  Mustafa Gönül  1980  1980   Askerî 22  Sadullah Verel  1980  1981 23  Orhan Pirler  1981  1984 24  Kamil Demircioğlu  1984  1984 25  Ali Köse  1984  1989   Anavatan Partisi 26  Faruk Nuhoğlu  1989  1994   Sosyaldemokrat Halkçı Parti 27  Süleyman Yücel  1994  1999   Milliyetçi Hareket Partisi 28  Ali Büyükşen  1999  1999 29  Turhan Topçuoğlu  18 Nisan 1999  7 Nisan 2014 30  Tahsin Babaş  7 Nisan 2014  5 Nisan 2019   Adalet ve Kalkınma Partisi 31  Rahmi Galip Vidinlioğlu  5 Nisan 2019  5 Nisan 2024   Milliyetçi Hareket Partisi 32  Hasan Baltacı  5 Nisan 2024  Görevde   Cumhuriyet Halk Partisi
Kaynak:

 Notlar 

 Kardeş kentler 
  (11.10.1995)  
  (06.06.2011)  
  – İstanbul (10.06.2014)  
  – Bitlis (01.07.2016)  
  (01.03.2018)  
  – Muğla (03.09.2024)  
  – Adıyaman (03.09.2024)  
  – Kırıkkale (03.09.2024)

 Kaynakça