Şırnak (il)

Şırnak, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan bir ildir. Güneyinde Irak, batısında Mardin, kuzeyinde Siirt, doğusunda ise Hakkâri vardır.

Şırnak ili nüfusu 557.605'ti. Bu nüfusun %75,1'i şehirde yaşamaktaydı (2020 sonu). Şırnak'ın güncel nüfusu 570.826'dır. İlin yüzölçümü 7.078 km²'dir. İlde km²'ye 76 kişi düşmektedir. 2021 TÜİK verilerine göre 7 ilçe, 19 belediye, bu belediyelerde 91 mahalle ve 196 köy bulunmaktadır.

Şırnak ilinin deniz seviyesinden yüksekliği 1.400 metredir.

Nuh Peygambere ait olduğu öne sürülen bir türbe, Şırnak'ın Cizre ilçesinde bulunur. Tufandan sonra Nuh'un ilk yerleştiği şehir olduğu rivayet edilir. İl, Irak ve Suriye'ye komşudur. Şırnak, 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla Siirt ilinden ayrılarak Türkiye'nin 73. ili olmuştur. Aynı kanunla Siirt'in Eruh ilçesine bağlı Güçlükonak bucağı bu ilin ilçesi olmuş, ayrıca Mardin'in İdil, Cizre ve Silopi ilçeleriyle Hakkari'nin Uludere ve Beytüşşebap ilçeleri buraya bağlanmıştır.

Ağustos 2015 tarihinden itibaren Şırnak il merkezi ve Cizre, İdil ve Silopi ilçelerinde çatışmalar yaşanmıştır. Bu çatışmalar 3 Haziran 2016'da son bulmuştur.

Şırnak'ın plaka numarası 73'tür.

 İlçeler 

Şırnak ilinin yedi ilçesi vardır,
 Şırnak (il merkezi)
 Beytüşşebap
 Cizre
 Güçlükonak
 İdil
 Silopi
 Uludere
 Yönetim 

İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclislerini oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, il genel meclisinin oluşumunu sağlarlar.

İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır. İl genel meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organı olup başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca İl Genel Meclisi, bir yıl görev yapmak üzere kendi üyeleri arasından gizli oyla beş kişilik il encümenini seçer.

Merkezi yönetim, vali ve il müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Şırnak Valisi, 1969 Antalya doğumlu Birol Ekici’dir. Eylül 2024/321 sayılı kararla Kırklareli Valisi iken bu göreve atanmıştır.

2024 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Şırnak İl Genel Meclisi üye sayısı, 6 AK Parti,23 DEM'den olmak üzere 29’dur. Belediye Başkanlığına AK Parti’den Mehmet Yarka yüzde 47,58 oy alarak seçilmiştir.

2023 Türkiye genel seçimleri sonucu, Şırnak'ı temsilen TBMM'ye AK Parti'den 1 milletvekili (Arslan Tatar) ve DEM'den 3 milletvekili (Nevroz Uysal Aslan, Mehmet Zeki İrmez, Ayşegül Doğan Dağlı) seçilmiştir.

 Nüfus 

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

Şırnak ili nüfusu: 573.666'dır. Bu nüfusun %78,91'i şehirlerde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 7.078 km2dir. İlde km2ye 81 kişi düşmektedir. (Bu sayı Cizre'de 375'dir.) İlde yıllık nüfus artışı % 0,50 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Cizre (%1,47) -  Beytüşşebap (%-5,66)

09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 7 ilçe, 19 belediye, bu belediyelerde 101 mahalle ve ayrıca 198 köy vardır.

2025 yılı sonunda Şırnak ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileriİlçeNüfus 
2024Nüfus  
2025FarkNüfus  
Artışı %Belediye  
SayısıMahalle
SayısıKöy  
SayısıKöy  
NüfusuŞehir 
nüfusuŞehirde 
oturan %Alanı  
 km2 km2'ye 
düşen kişiBeytüşşebap14.80913.971 -838-5,6614278.3545.61740,2016478Cizre163.883166.2902.4071,471183017.263149.02789,62444375Güçlükonak12.59512.562 -33 -0,2626184.7157.84762,4746627İdil76.69876.548 -150 -0,20396337.53239.01650,97114867Merkez105.908105.697 -211 -0,204242115.39190.30685,44170162Silopi150.712152.6101.8981,264222620.855131.75586,33831184Uludere46.22145.988 -233 -0,504181316.87929.10963,3084155Şırnak570.826573.6662.8400,5019101198120.989452.67778,91707881

 Konum 

Konum BilgileriİlçeKuruluş Yılı İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel MüdürlüğüÖnceden bağlı olduğu ilçeAlanı km²Rakım mt.Merkeze kmKarayolları Genel MüdürlüğüUlaşan YollarŞırnak Merkez 1.7011.343 -32, BeytüşşebapCumh.önce1.6471.546121-32=>=>CizreCumh.önce44437449/-31, /-01, -03Güçlükonak1990Eruh46679176-31=>=>İdil1937Cizre1.14876578-03Silopi1960Cizre83151076/-01Uludere1957Beytüşşebap8411.22750-32=>ŞIRNAK1990SİİRT7.078

 Spor 

küçükresim|Şırnak şehir stadyumu
2018-2019 Sezonu sonunda, Şırnak'ın futbol 3. Ligdeki temsilcisi Cizre Spor, grubunda 14.olmuştur. Voleybol erkek liglerinde Cizre Belediyesi 1. lige, Silopi Gençlik Merkezi de 2. Lige yükselmiştir. Ayrıca BAL'da ve kadın futbol liglerinde birer takımı vardır. Voleybol 2. Liglerinde 2 takımı kalmıştır. Hentbol erkeklerde Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Spor, 1. Ligde, Genç Yıldızlar SK da 2. Ligdedir. Ayrıca, Şırnak'ın 8 voleybol, 1 hentbol takımı daha bölgesel liglerde yer almıştır.

Futbol Türkiye Kupasında Cizre Spor, 2.turda elenmiştir. Erkekler Türkiye Kupası (hentbol)'nda Şırnak GHSİM SK. çeyrek finalde elenmiştir.

Önemli spor tesisleri: Şırnak Şehir Stadyumu (3.050) ve Cizre İlçe Spor Salonu (2.000).

 Ayrıca bakınız 
 Şırnak ilindeki yerleşim yerleri listesi
 Şırnak Üniversitesi
 Şırnak ili genel seçim sonuçları
 Kızıl Medrese

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Şırnak Valiliği 
 Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü