Üzeyir Hacıbeyov

Üzeyir Hacıbeyov, Üzeyir Bey Hacıbeyli, Üzeyir Abdül Hüseyin Bey oğlu Hacıbeyov (Azerice: Üzeyir Hacıbəyov, Üzeyir bəy Hacıbəyli, Üzeyir Əbdülhüseyn bəy oğlu Hacıbəyov) (18 Eylül 1885 - 23 Kasım 1948) AzeriComposes: Webster's Quotations, Facts and Phrases SovyetИсазаде, Ахмед, Слово об Узеире Гаджибекове. Элм, 1985. С. 200 - 201. 216 с. - 2000 экз] bestecisi.

Bilim insanı, yazar, tercüman, orkestra şefi olarak tanınan Üzeyir bey bütün doğu aleminde operanın ilk yaratıcısıdır.Üzeyir Hacıbeyli ile Atatürk´ün yaratıcılık Yöntemleri Büyük müzik alimi olan Üzeyir Hacıbeyli, Azerbaycan'da müzik biliminin esasını koymuştur. SSCB halk artisti (1938), Azerbaycan İlimler Akademisinin akademiki (1945), profesör (1940), Stalin mükafatları sahibi (1941, 1946), Azerbaycan Bestekârlar İttifakının başkanı (1938-1948), Azerbaycan Devlet Konservatuvarının rektörü (1928-1929; 1939-1948), Azerbaycan İlimler Akademisinin Güzel Sanatlar Enstitüsünün müdürü (1945-1948) olmuştur.

 Hayatı 
Şuşa kazasının Ağcabedi köyünde doğdu, küçük yaşlarında ailesi Şuşa şehrine göçtü ve ilk tahsilini burada Rus-Tatar (Azeri) okulunda aldı. İlk  müzik eğitimini Azerbaycan halk müziğinin bilicisi olan dayısı A. Aliverdibeyov'dan aldı. 1899-1904 yıllarında Gori Öğretmen Lisesi'ne okurken keman ve teori dersleri aldı. Liseyi bitirdikten sonra kısa bir süre Hadrud köyünde (1904), daha sonra  ise Bakü'ye göçerek burada öğretmenlik yaptı, gazete ve dergilerde makale ve karikatürleri yayımladı.

12 Ocak, 1908 yılında Bakü'de Hacı Zeynelabidin Tağıyev'in tiyatro binasında, sözlerini büyük şair Füzuli'nin aynı ad altında yazmış olduğu eserinden alınan ve doğuda ilk opera olan "Leyla ve Mecnun" operasını sahneledi.

Daha sonra "Şeyh Sinan" (1909), "Rüstem İle Zöhreb" (1910), "Şah Abbas ve Hurşid Banu" (1912), "Aslı ile Kerem" (1912), "Harun ve Leyla" (1915) adlı operalarını ve "Karı ile Koca" (1909, 1910'da sahnelendi), "O Olmazsa Bu Olsun / Meşhedi İbad" (1910, 1911'da sahnelendi) ve "Arşın Mal Alan" (1913) adlı müzikalleri besteledi.

1911 yılında müzik eğitimini önce Moskova daha sonra Sankt-Peterburg Konservatuvarı'nda sürdürdü.

1921'de Bakü'de Azeri oğrenciler için ilk müzik okulu olan Azerbaycan Devlet Türk Müzik Okulunu kurdu. Okul 1926 yılında Azerbaycan Devlet Konservatuvarına katıldı.

Eserlerinde, Azeri halk müziğini çağdaş bir şekilde yorumlayarak kullanan Hacıbeyov, aynı zamanda bir yazar ve şairdir. Eserlerinin metinlerini kendi yazmıştır. Hacıbeyov'un Azeri halk müziğinin esasları ile ilgili eserleri okullarda ders kitapları olarak okutulmaktadır. Hacıbeyov, 1937 yılında "Köroğlu" operasını besteledi. Bu eser "Arşın Mal Alan" müzikali ile birlikte SSCB döneminde "Devlet Mükafatı"na layık görüldü. Hacıbeyov, Azerbaycan Besteciler Kurumu Başkanlığı yaptı ve Sovyetler Birliği Yüksek Prezidium üyeliğine de getirildi.

Üzeyir Hacıbeyov Azerbaycan halk edebiyatını ve müziğini klasik batı müziği ile birleştirerek klasik müziğin halk arasında sevilmesini sağlamıştır. Bu şekilde batı kaynaklı klasik müziğin Azerbaycan kültüründe kendine özgü bir yeri olmuştur.

Besteci Hacıbeyov'un eserleri arasında, Azerbaycan Milli Marşı da bulunmaktadır. Besteci, 1948 yılında öldü.

Doğum günü 18 Eylül Azerbaycan'da Müzik Günüdür.

 Ayrıca bakınız 
 Hacıbeyli kardeşlerin opera ve operet sanatçıları topluluğu

 Kaynakça 


Kategori:1885 doğumlular
Kategori:Şuşa doğumlu müzisyenler
Kategori:1948'de ölenler
Kategori:Fahri Hiyabanı'nda defnedilenler
Kategori:Azeri opera bestecileri
Kategori:Sovyet opera bestecileri
Kategori:Azeri bale bestecileri
Kategori:Azeri film müziği bestecileri
Kategori:Azeri opera yönetmenleri
Kategori:Azeri koro şefleri
Kategori:Azeri müzik eğitimcileri
Kategori:Azeri müzikologlar
Kategori:Azeri etnomüzikologlar
Kategori:Ulusal marş yazarları
Kategori:Stalin Ödülü sahipleri
Kategori:SSCB Halk Sanatçıları
Kategori:Azerbaycan SSC Halk Sanatçıları
Kategori:19. yüzyılda Azeriler
Kategori:20. yüzyılda Azeriler
Kategori:20. yüzyıl orkestra şefleri
Kategori:20. yüzyıl erkek müzisyenleri
Kategori:Azeri Müslümanlar
Kategori:Azeri komünistler
Kategori:Azeri orkestra şefleri
Kategori:Lenin Nişanı sahipleri
Kategori:Kızıl Bayrak İşçi Nişanı sahipleri
Kategori:Sovyet besteciler
Kategori:Şuşa doğumlu yazarlar