Tenis

Tenis, raket ve topla iki kişi arasında ya da ikişer kişilik iki takım arasında oynanan olimpik bir spordur. Oyuncular raketleri ile içi boş lastik bir tenis topunu ağ (file) üzerinden rakibinin sahasına (kort) atmaya çalışırlar. Kort toprak kort, çim kort ve sert kort türlerinde olur. Kurallar dahilinde en çok puanı alan oyuncu kazanır.

Kökleri Orta Çağ Fransa'sında elle oynanan bir oyuna dayanan ancak bugünküne oldukça yakın şekilde 1800'lü yıllar İngiltere'sinde oynanmaya başlayan oyun, öncelikle İngilizce konuşulan ülkelerde yayılmıştır. Tenis bugün bir olimpiyat sporu olup, her seviyeden, her yaştan ve her ülkeden oyuncusu bulunmaktadır.ITF Olimiyat Oyunları Ağ Sayfası  - Tenis Oyunun Olimpiyat Oyunlarındaki Yeri

Tenis dikdörtgen düz bir kortta genellikle beton (sert), kil (toprak), çim veya ahşap bir yüzeyde oynanır. Profesyonel teniste kortlar belirli ölçülere göre yapılmak zorundadır.

 Etimoloji 

Tenis sözcüğünün kökeni Anglo-Fransızca tenetz (bekle ve yakala) sözcüğüne dayanır."tennis."  Online Etymology Dictionary Bu sözcük de aynı anlamdaki Fransız eskica "tenez" sözcüğünden gelir. 14. yüzyılda Fransız şövalyelerin bir topa avuç içi ile vurmak suretiyle oynadığı ve "avuç içi oyunu" olarak bilinen bir oyunda oyuncular birbirlerine tenetz! diye bağırırlardı. Bu nedenle izleyiciler zamanla oyunu bu nida ile özdeşleştirdiler.

 Kort 
küçükresim|upright=0.82|Tenis kortunun ölçüleri. 8,23'lük kısım tekler, 10,97'lik kısım çiftler içindir.
Profesyonel bir tenis kortu dikdörtgen şeklindedir ve 23,77m (78 feet) uzunluğunda, 10,97 m (36 feet) genişliğindedir. Tekler müsabakası için genişlik 8,23 m (27 feet)‘dir.

Kort 1,07 metre (3 1/2 feet) yüksekliğindeki iki direğin üzerinden geçen çelik tel veya kordona asılmış ağ (net) ile ortadan ikiye ayrılmıştır. Ağ gergin olmalı, direkler arasını tamamen doldurmalı ve topun geçmeyeceği kadar sık dokunmuş olmalıdır. Ağın orta yüksekliği 0,914 m (3 feet) olup, fileyi tutan çelik telin üzerinden geçerek yere sabitlenen bir “orta bant” ile ağın yüksekliği ve gerginliği ayarlanır. Ağın üzerindeki çelik tel, bir bant tarafından (ağ bantı) örtülmüş olmalı, ağ bantı ve orta bant tamamıyla beyaz olmalıdır. Fileyle ilgili kurallar arasında şunlar yer alır:
 Çelik telin veya kordonun çapı en çok 0,8 cm (1/3 inç) olmalıdır.
 Ortada bulunan ağ bandının genişliği en çok 5 cm (2 inç) olmalıdır.
 Ağ bandının genişliği, çelik telin her iki yanından da aşağıya doğru en az 5 cm (2 inç), en çok 6,35 cm (2.1/2 inç) olmalıdır.

Kortların genişliğini belirleyen çizgilere sınır çizgileri denir. Bunların ortasındaki küçük işaretin adı ise çilekeş çizgisidir. Bu çizgilerin kalınlığı 5 cm dir.

 Alan Türleri 

Beş ana türde kort vardır. Kortların yüzeyinde kullanılan malzemeye bağlı olarak her topun yüzeye sekmesindeki hızı farklıdır. Bu da iki kişilik oyunlarda oyunun seviyesini etkileyebilir. En bilinen beş kort türü şunlardır:

 Toprak (kil) 
 Çim 
 Sert yüzey
 Halı saha 
 Sentetik

Bazı oyuncular belirli yüzeylerde daha başarılı sonuçlar elde eder. Bu oyunculara başarılı oldukları kortun uzmanı (örneğin çim kort uzmanı) denilir.

Toprak kortları "yavaş" olarak tanımlanırlar; çünkü top rakete gelene kadar hız kaybeder, ondan sonra oldukça yükseğe zıplar ve yere çarptıktan sonra ani bir hızlanma olur. Bunun sebebi toprak kortta oyuncuların "top-spin" vuruşları tercih etmeleridir. Toprak korttaki maçlar "winner" adı verilen sayı alan vuruşların daha zor olması sebebiyle daha uzun sürer. Sayılar genellikle oyuncuların "basit hatalar" denilen topun filede kalması ya da çizgilerin dışarı atılması sonucu alınır. Toprak kortlarında oynanan oyunlarda topun bıraktığı izler belirgindir.

Sert ve çim kortlar daha "hızlı" yüzeylerdir. Bu hız yapıldıkları maddeye göre değişir. Bu yüzeylerin özelliği "kısa sıçrayışlar" dır. Bu kortlarda sert servis atan ve vuruşları sert olan oyuncuların avantajı vardır. Çim kortlarda topun sıçraması miktarı, çimin ne kadar sağlıklı ve ne sıklıkta biçildiğini gösterir.

Normal bir puanlık oyun:

Oyuncular veya çiftler nette karşılıklı bir biçimde durur. Bir oyuncu servisi uygular ve netin karşısındaki oyuncu(lar) yani rakip(ler)i alıcıdır. Servis kortun iki yarısı arasından değişir.

Her bir puan için, servis atan kişi sınır çizgisinin arkasında, orta işaret ile yan çizgi arasında durur. Alıcı onun tarafındaki netten istediği yerde durabilir ama genellikle servis kutusunun arkasındadır. Alıcı hazırsa servisi atan kişi atar.

Meşru olarak top nete değmeden, net üstünden rakibin çaprazdaki sahasına (service box) iner. Top eğer servis atarken dışarı çıkarsa "out" olur ve servisi atan kişi puan kaybetmiş olur.

küçükresim|upright=1.09|Tenis, bu spora özgü raket ve toplarla oynanabilmektedir

 Kavramlar 

 Servis 

Servis, bir oyuncunun elindeki topu havaya attıktan sonra raketle vurarak karşı sahaya göndermesidir. Servis şu şekilde icra edilir (sağ elini kullanan oyuncular için):
1- Raket ve top birbirine paralel şekilde elde hazır olur. 
2- Doğru servis kutusuna geçilir ve top alından yukarı doğru yaklaşık 2 kol boyu yükseltilir.
3- Top raketle eş zamanlı olarak birbirinden ayrılırken sağ eldeki raket geriye doğru hareket ettirilir.
4- Dirsekten, yukarıya doğru yükselen topa, omuzdan kuvvet alarak vuruş uygulanır ve raket sol ayağa doğru indirilerek vuruş tamamlanır.

Oyuncunun tek seferde iki servis atma hakkı vardır, ilk servisi atamadığında "Birinci hata" olarak nitelendirilir ve ikinci servis için atışı beklenir. İkinci servisi de atamadığı durumda ise puan karşı tarafın olur.

 Forehand 
Forehand, raket tutan elin avuç içi karşıya (vuruş yönüne) gelecek şekilde yapılan vuruştur. Bu vuruşta kol gergin bir şekilde geriye çekilir. Bu esnada bacaklar birbirine paralel olacak şekilde hafif bükük durulur. Gerilen raket aşağıdan giderek hafif bükülmüş dizin tam önünde durur, topa vurulur.

 Backhand 
Backhand vuruşunda geriye iki elle raket çekilir. Raket geriye çekildikten sonra raketin yüzü, karşıyı göstermelidir. Raket çekilirken dizler paralel bir biçimde hafif kırılmalıdır. Topa dizin biraz önünde raket iki elle vurulmalıdır. Raket topa vurulduktan sonra iki elle boyna çekilmelidir.

 Maç, set ve galibiyet 

Teniste 4 sayı alan tenisçi bir oyunu, 6 oyunu kazanan tenisçi bir seti, 3 setin ikisini veya 5 setin üçünü kazanan oyuncu da maçı kazanmış olur.

Bir taraf servis atarak oyunu başlatır. Kazanılan her sayıda oyuncunun puanı 15, 30, 40 ve oyun şeklinde artar. Sayı, topun rakibin sahasında kalması, rakibin topu hatalı atması, rakibin iki kere üst üste hatalı servis kullanması (çifte hata) gibi durumlarda kazanılır. Üç sayı alıp 40 puana erişen oyuncu, bir sayı daha kazanırsa, o set içinde 1 oyun kazanmış olur. Toplamda 6 oyun kazanan oyuncu, bir set kazanmış olur. Erkeklerin maçları genellikle 5 set ve kadın maçları 3 set üzerinden oynanır. Setlerin çoğunu kazanan oyuncu, galip gelir.

Eğer oyun sırasında 40-40'lık bir eşitlik meydana gelirse oyun uzar bir sonraki sayıyı kazanan oyuncu sadece avantaj kazanır. Böyle bir durumda aynı oyuncu bir sayı daha kazanırsa oyunu alır. Sayıyı rakibi kazanırsa eşitlik durumu yeniden oluşur. Bir oyuncu iki sayı üst üste (avantaj + sayı) kazanıncaya kadar mücadele bu şekilde devam eder.

 Puan 
Teniste Puanlama Sistemi aşağıdaki şekildedir.

Topu rakibin sahasına atan oyuncu şu koşullarda 1 puan (sayı) kazanır:
 Rakip topa vuramadan, top bir defadan daha fazla yere değerse (iki kere veya daha fazla sekerse),
 Rakip topa vuramaz (karşılayamaz) ve top içeri düşerse,
 Rakip topa vursa dahi topu dışarı atarsa,
 Rakip topa vursa dahi top fileye takılır ve kendi sahasına düşerse,
 Rakip topa vurduktan sonra (topu rakibin sahasına geçse dahi), rakibin raketi fileyi aşar ise,
 Rakip topu karşıladığında, topu doğru sahaya gönderse dahi, top kendi raketine bir kereden fazla değer ya da vücuduna değer ise.
Rakip puan kaybeder.
Top rakibin hava sahasına girdiğinde rakip oyuncu topun yerden sekmesini beklemek zorunda değildir, yani topu havada karşılayabilir.

 Veteran tenisi 
Veteran tenis turnuvaları belirli bir yaşı geçmiş tenisçiler için düzenlenen turnuvalardır. Ayrıcalıklı bazı durumları ise şunlardır:

 85 yaş ve üzeri oyuncular için düzenli olarak turnuvalar yapılır. Veteran teniste turnuvalar (kadın ve erkek için) 35 yaşta başlar ve beşer yıllık aralarla erkeklerde 85, kadınlarda 75 yaş kategorilerinde oynanır. Bütün bu kategorilerin ulusal ve uluslararası müsabakaları bulunmaktadır. Dünyada bir yılda 186 bireysel turnuva ve takım şampiyonası oynandığı bilinmektedir. Bilinen en yaşlı tenisçi 93 yaşındadır.
 Her yıl Dünya Veteran Şampiyonası (B serisi +55 +60 +65 +70 +75 +80 +85) Antalya ilinde 31 ülkeden 600 civarında kadın erkek tenisçinin katılacağı turnuva yapılır.

 Turnuvalar 
 Uluslararası turnuvalar 

 Uluslararası Tenis TurnuvalarıITF Turnuvaları
 ITF Erkekler Devresi
 ITF Bayanlar Devresi
 ITF Gençler Devresi
 ITF Büyükler Devresi
 ITF Tekerlekli Sandalye Devresi 
 ITF Takım Turnuvaları
 Davis kupası
 Fed Kupası
 Hopman Kupası
 Olimpiyatlar
 Paralimpik Oyunlar
ATP Turnuvaları
 ATP World Tour Sezonu
 ATP World Tour Finalleri
 ATP World Tour Masters 1000
 Indian Wells Masters
 Miami Masters
 Monte-Carlo Masters
 Madrid Açık
 İtalya Açık
 Cincinnati Masters
 Shanghai Masters
 Paris Masters
 ATP World Tour 500 Serisi
 Rotterdam Açık
 Rio de Janeiro Açık
 Meksika Açık
 Dubai Tenis Şampiyonası
 Barselona Açık
 Almanya Açık Tenis Şampiyonası
 Citi Açık
 Çin Açık
 Japonya Açık Tenis Şampiyonası
 İsviçre Kapalı
 Valencia Açık 500
 ATP World Tour 250 Serisi
 Katar Açık
 Chennai Açık
 Brisbane International
 Sydney International
 Heineken Açık
 Sud de France Açık
 VTR Açık
 PBZ Zagreb Kapalı
 Brezilya Açık
 SAP Açık
 Open 13
 ATP Buenos Aires
 Delray Beach Uluslararası Tenis Şampiyonası
 Amerika Erkekler Toprak Kort Şampiyonası
 Grand Prix Hassan II
 BRD Nastase Tiriac Kupası
 Estoril Açık
 BMW Açık
 Nice Cote d'Azur Açık
 Power Horse Cup
 Gerry Weber Açık
 Aegon Şampiyonası
 's-Hertogenbosch Açık
 Aegon International
 Hall of Fame Tenis Şampiyonası
 İsveç Açık
 Mercedes Kupası
 Claro Açık Kolombiya
 Studena Hırvatistan Açık
 Atlanta Tenis Şampiyonası
 İsviçre Açık
 Los Angeles Açık
 Kitzbühel Avusturya Açık
 Winston-Salem Açık
 Moselle Açık
 Sankt-Peterburg Açık
 PTT Tayland Açık
 Proton Malezya Açık
 Stockholm Açık
 Kremlin Cup
 Bank Austria Tenis Kupası
 ATP Challenger Turu
 Tunus Açık
 Siemens Açık
 Diputacion Açık
 Poznan Porsche Açık
 Zucchetti Kos Tenis Kupası
 San Marino CEPU Açık
 Castilla y Leon Açık
 Pekao Açık
 Ethias Kupası
 Tatra Banka Slovak Açık
 ATP Şampiyonlar Turu
WTA Turnuvaları
WTA Tur Şampiyonası
Premier turnuvalar
WTA Premier Zorunlu
Indian Wells Masters 
Miami Masters 
Madrid Açık 
Çin Açık 
WTA Premier 5
Dubai Tenis Şampiyonası 
İtalya Açık
Cincinnati Masters 
Kanada Açık 
Pan Pasifik Açık 
Diğer Premier Turnuvalar
WTA Şampiyonlar Turnuvası
WTA Challenger Serisi
Bionaire Kupası
OEC Taipei WTA Bayanlar Açık
Royal Indian Açık
Grand Slam
Avustralya Açık
Fransa Açık
Wimbledon
Amerika Açık

 Grand Slam kazanmış tenisciler 
Bu listede yer alan tenisçiler, en az 5 Grand Slam turnuvası kazanmış olan tenisçileri göstermektedir.
Son güncelleme: 26.06.2024
 Erkekler Novak Đoković (24)
 Rafael Nadal (22)
 Roger Federer (20)
 Pete Sampras (14)
 Roy Emerson (12)
 Rod Laver (11)
 Björn Borg (11)
 Bill Tilden (10)
 Fred Perry (8)
 Ken Rosewall (8)
 Jimmy Connors (8)
 Ivan Lendl (8)
 Andre Agassi (8)
 William Renshaw (7)
 Richard Sears (7)
 William Larned (7)
 Henri Cochet (7)
 Rene Lacoste (7)
 John Newcombe (7)
 John McEnroe (7)
 Mats Wilander (7)
 Lawrence Doherty (6)
 Anthony Wilding (6)
 Donald Budge (6)
 Jack Crawford (6)
 Boris Becker (6)
 Stefan Edberg (6)
 Frank Sedgman (5)
 Tony Trabert (5)
 Kadınlar Margaret Court (24)
 Serena Williams (23)
 Steffi Graf (22)
 Helen Wills Moody (19)
 Chris Evert (18)
 Martina Navratilova (18)
 Billie Jean King (12)
 Maureen Connolly Brinker (9)
 Monica Seles (9)
 Suzanne Lenglen (8)
 Molla Bjurstedt Mallory (8)
 Dorothea Lambert Chambers (7)
 Maria Bueno (7)
 Evonne Goolagong Cawley (7)
 Venus Williams (7)
 Justine Henin (7)
 Doris Hart (6)
 Blanche Bingley Hillyard (6)
 Margaret Osborne duPont (6)
 Nancye Wynne Bolton (6)
 Louise Brough Clapp (6)
 Lottie Dod (5)
 Charlotte Cooper Sterry (5)
 Daphne Akhurst Cozens (5)
 Helen Jacobs (5)
 Alice Marble (5)
 Pauline Betz Addie (5)
 Althea Gibson (5)
 Martina Hingis (5)
 Mariya Şarapova (5)
 Iga Świątek (5)

 Ayrıca bakınız 
 Tenis terminolojisi
 Tenis turnuvaları listesi
 Tenis kayıtları ve istatistikleri listesi
 Tenisçiler listesi
Masa tenisi
Kraliyet tenisi
Plaj tenisi
Türkiye'de tenis
Türkiye Tenis Federasyonu
Kadınlar Tenis Birliği
Uluslararası Tenis Federasyonu
Yaz Olimpiyatları'nda tenis

 Kaynakça 


Kategori:Çim sporları
Kategori:Atletik sporlar
Kategori:Raket sporları
Kategori:Yaz Olimpiyatları sporları
Kategori:Top oyunları