Varşova

Varşova ( ), Polonya’nın başkenti ve aynı zamanda ülkenin en büyük şehridir. Vistül Nehri üzerinde yer alan şehir Baltık Denizi’nden yaklaşık 360 kilometre; Karpatlar’dan ise 300 kilometre uzaklıktadır. 2024 tarihi itibarı ile 1.863.845 kişilik bir nüfusa sahip olan şehrin Varşova Metropol Bölgesi sınırları içindeki nüfusu ise yaklaşık 3.350.000’dir. Şehir 516.9 kilometrekarelik bir alana yayılmıştır. Varşova Metropolitan Bölgesi () ise 6,100.43 kilometrekarelik bir alana yayılmıştır. Avrupa Birliği’ne üye ülkelerin şehirleri arasında Varşova nüfusu bağlamından en büyük 9. şehirdir.

Warszawianka (1831) Varşova şehrinin gayrıresmî marşı olarak kabul görmektedir. 9 Kasım 1940'ta Varşova Kuşatması’daki direnişi nedeniyle Polonya’daki en önemli askeri madalya olan Virtuti Militari ile onurlandırılmıştır.

Varşova aynı zamanda bir Feniks şehri olarak bilinmektedir. Mitoloji’deki feniks kuşunda olduğu gibi II. Dünya Savaşı’nda %80’i harap olan bu şehirde hem Polonyalıların hem de Sovyetler Birliği’nin yardımıyla yeniden inşa edilmiştir. Şehir ismini, Varşova Konfederasyonu, Varşova Paktı, Varşova Düklüğü, Varşova Konvansiyonu, Varşova Anlaşması ve Varşova Ayaklanması gibi ünlü oluşumlara veya olaylara vermiştir.

 Demografi 
Varşova, 2024 yılı verilerine göre 1.863.845 nüfusuyla Polonya’nın en kalabalık şehridir. Ancak resmî kayıtlara göre şehirde ikamet eden kişi sayısı, fiilen şehirde yaşayan toplam nüfustan daha düşüktür. Bunun sebebi geceyi şehirde geçiren toplam nüfusun yaklaşık 1,91–1,96 milyon olduğu; gündüz saatlerinde ise metropol çevresi ile Łódź ve Radom’dan gelenlerle birlikte bu sayının 2,4 milyonu aştığı tahmin edilmektedir. 

II. Dünya Savaşı sırasında Varşova ağır nüfus kaybı yaşamış; 1939’daki 1,29 milyonluk nüfus 1946’da 478 bine düşmüştür. 1950’li yıllarda, o dönem Polonya Halk Cumhuriyeti (Lehçe: Polska Rzeczpospolita Ludowa) olarak adlandırılan sosyalist devlet döneminde, Varşova’da yaşanan hızlı nüfus artışını kontrol altına almak amacıyla ikamet kaydı (meldunek) sistemi sıkılaştırılmıştır. bu durum göç hızını azaltmış ve aynı zamanda Varşova çevresindeki yerleşimlerin gelişimini hızlandırmıştır. 

 1700: 30.000
 1792: 120.000
 1800: 63.400
 1830: 139.700
 1850: 163.600
 1882: 383.000
 1900: 686.000
 1925: 1.003.000
 1939: 1.300.000
 1945: 422.000
 1956: 1.000.000
 1960: 1.139.200
 1970: 1.315.600
 1975: 1.436.100
 1980: 1.596.100
 1990: 1.611.800
 2002: 1.707.100
 2004: 1.676.600
 2005: 1.694.825
 2010: 1.710.398
 2017: 1.764.615
 2024: 1.863.845

 Yönetim 
 İdari yapılanma 
Semt  Nüfus  AlanMokotów  226,911  Praga Południe  185,077  Ursynów  143,935  Wola  142,025  Bielany  135,307  Śródmieście  134,306  Targówek  122,872  Bemowo  107,197  Ochota  91,643  Białołęka  76,999  Praga Północ  73,207  Wawer  66,094  Żoliborz  49,275  Ursus  47,285  Włochy  39,778  Rembertów  22,688  Wesoła  20,749  Wilanów  15,188  Total  1,700,536  

450px

Varşova bir şehir ilidir (Lehçe: Powiat grodzki) ve 18 semte bölünmüştür. Lehçede dzielnica adı verilen bu semtlerin her birisini bir bölge yönetim oluşumu yönetir. Bu bölgelerin her birisi de kendi içlerinde mahalleler gruplarına ayrılmışlardır ama bu grupların yasal veya yönetimsel bir statüsü yoktur. Varşova'da iki tarihi bölge vardır; bunlar Śródmieście bölgesinde yer alan Eski Şehir () ve Yeni Şehir'dir ().

 Kültür 
 Varşova Eski Şehir
 Polonya Açık Üniversitesi
 Varşova Üniversitesi
 Varşova Ulusal Müzesi

 Uluslararası ilişkiler 

 Kardeş kentler 
Varşova'nın 56 tane kardeş şehri vardır.

Amerika
  (1997'den beri)
  (1990'den beri)
  (1960'tan beri)
Asya
  (2002'den beri)
  (2010'den beri)
  (1990'dan beri)
  (2000'den beri)
  (1993'ten beri)
  (1996'den beri)
  (1995'ten beri)
  (1992'den beri)

Avrupa
  (1991'den beri) 
  (2005'ten beri)
  (1957'den beri)
  (1989'dan beri) 
  (1997'den beri) 1997 yılında kardeş şehir olduğunda border|22x20px Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nin kontrolündeydi.
  (1991'den beri)
  (1990'dan beri)
  (1991'den beri) 
  (1994'ten beri)
  (1981'den beri) 
  (1993'ten beri)
  (2002'den beri)
  (2005'ten beri) </small>

  (1999'dan beri)
  (2002'den beri)
  (1995'ten beri)
  (1960'tan beri)
  (1997'den beri) </small>
  (2001'den beri)
  (1998'den beri)

Kaynaklar - şehrin resmi websitesi

 Ayrıca bakınız 
küçükresim|Łazienki Park
küçükresim|Devlet Sarayı, Varşova
küçükresim|14. yüzyıldan sur kalıntıları
Polonya'daki şehirler listesi

Şehir ile ilgili maddeler
Varşova metropol alanı
Diğer maddeler

 Kaynakça 

 Dipnot 

 Dış bağlantılar 


 Genel bağlantılar
 Miasto Stołeczne – oficjalny serwis stolicy Polski 
 Official web page of Warsaw includes 360° panoramas of the UNESCO listed region
 Interactive city map in Polish
 District Police Headquarters – Warsaw II (part of Warsaw Metropolitan Police)
 Skyscrapers Diagram of Warsaw
 Skyscrapers in Warsaw (pictures, map, future projects, 3d models)
 Jews in Warsaw (from Encyclopaedia Judaica 1971)
 Warsaw Expat's Guide - information for foreigners/expatriates relocating to and living in Warsaw
 Warsaw message board - information and advice for foreigners living in Warsaw
 Portal Warszawa City 
Portal Warszawa Lokalnie

 Haritalar
 Interaktywny plan miasta
 Ortofotomapa Warszawy
 Komunikacyjna Mapa Aglomeracji Warszawskiej
 Archiwalne plany Warszawy i sieci komunikacji miejskiej