Rubidyum

Rubidyum, Rb sembolü ile gösterilen, 37 atom numarasına sahip alkali metaller grubundan bir kimyasal element. 1861 yılında Gustav Kirchhoff ve Robert Bunsen tarafından Almanya'da keşfedilmiştir. Kimyasal açıdan potasyum ve sezyumun özelliklerine benzer özellikler gösterir ama potasyuma oranla çok ender bulunur. Oda sıcaklığında gümüşi beyaz renkli, yumuşak ve parlak bir katıdır. Kuru havada bile çok çabuk yükseltgenir, bu yüzden açık havada saklanamaz. Suyu şiddetle ayrıştırır ve ortaya çıkan hidrojeni tutuşturur.

Çok kolay iyonlaşması nedeniyle sezyuma alternatif olarak, uzay araçlarındaki 'iyon motorlarında' kullanılmaktadır. Rubidyumdan, özel camların yapımında, kalp araştırmalarında, vakum tüplerindeki gaz izlerini yok etmede ve fotosellerin yapımında da yaralanılır. Rubidyum metali, sıvı rubidyum klorür (RbCl) tuzunun eloktrolizi ile saf olarak elde edilir. Bir diğer elde ediliş yöntemi ise sodyum metalinin, sıcak eritilmiş rubidyum klorür ile reaksiyona girmesi sonucu gerçeklerşir.

Elementin ismi Latincede koyu kırmızı anlamına gelen rubidus kelimesinden türemiştir ve bu isim Rubidyum'un emisyon spektrumunda gösterdiği renge atıfta bulunur.

 Reaksiyonları 
sol|küçükresim|Rubidyum alev altında elektronların orbital atlaması sonucunda pembe-kırmızı ışık yayar.

 Hava ile reaksiyonu 
Rubidyum metali bıçak ile kesilebilecek kadar yumuşak bir metaldir. Yüzeyi parlaktır. Fakat havadaki oksijen ve nem ile teması sonucunda matlaşır. Havada yandığı zaman Rubidyum süperoksit (RbO2) oluşturur.

 Rb (k) + O2 (g) → RbO2 (k)

 Su ile reaksiyonu 
Rubidyum metalinin su ile hızlı reaksiyonunun sonucunda renksiz rubidyum hidroksit çözeltisi (RbOH) ve hidrojen gazı oluşturur. Bu çözelti baziktir ve reaksiyon çok ekzotermik bir reaksiyondur. Bu nedenle reaksiyonun gerçekleştiği cam kap kırılabilir.

 2 Rb (k) + 2 H2O → 2 RbOH (aq) + H2 (g)

 Halojenler ile reaksiyonu 

 2 Rb (k) + F2 (g) → RbF (k)
 2 Rb (k) + Cl2 (g) → RbCl (k)
 2 Rb (k) + Br2 (g) → RbBr (k)
 2 Rb (k) + I2 (g) → RbI (k)

 Asit ile reaksiyonu 
Seyreltik sülfürik asit ile hızlı bir şekilde reaksiyona girerek hidrojen gazı ve sulu Rb(I) çözeltisini oluşturur.

 2 Rb (k) + H2SO4 (aq) → 2Rb+ (aq) + SO42- (aq) + H2 (g)

 İyonlaşma enerjisi 
 I. İyonlaşma Enerjisi  403 kJ/mol II. İyonlaşma Enerjisi  2633 kJ/mol III. İyonlaşma Enerjisi  3860 kJ/mol IV. İyonlaşma Enerjisi  5080 kJ/mol V. İyonlaşma Enerjisi  6850 kJ/mol VI. İyonlaşma Enerjisi  8140 kJ/mol VII. İyonlaşma Enerjisi  9570 kJ/mol VIII. İyonlaşma Enerjisi  13120 kJ/mol IX. İyonlaşma Enerjisi  14500 kJ/mol X. İyonlaşma Enerjisi  26740 kJ/mol

 İzotopları 
İzotop  Bolluk [%]  Kütlesi  Spin  Yarı ömür  Bozunma şekli81Rb  0  81  3/2  4.57h  EC, +82Rb  0  82  1  1.258m  +,EC83Rb  0  83  5/2  86.2d  EC, EC84Rb  0  83.914  2  32.9d  EC, +, -85Rb  72.15  84.9118  5/2  -  kararlı85Rbm  0  85  0  >1µs  IT86Rb  0  85.911  2  18.65d  -,EC87Rb  27.85  86.9092  3/2  4.8E10y  -88Rb  0  88  2  17.7m  -89Rb  0  89  3/2  15.44m  -90Rb  0  90  1  2.6m  -90Rbm  0  90  4  4.3m  -,IT

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

www.webelements.com (Rubidium)


Kategori:5. periyot elementleri
Kategori:Alkali metaller
Kategori:İndirgen maddeler