Kilis (il)

Kilis; Türkiye'nin güneydoğusunda yer alan, Suriye ile komşu bir sınır ilidir. İlin nüfusu 156.739'dur.

İlin doğu, batı ve kuzeyinde Gaziantep, güneyinde ise Suriye yer almaktadır. Gaziantep'e 58 km uzaklıkta olan Kilis, Suriye sınırına ise 10 km uzaklıktadır. Kilis'ten geçen yol Türkiye sınırlarının ötesinde Azez'den geçtikten sonra Suriye'nin Halep şehrine ulaşır. İl merkezi doğudan batıya doğru uzanan Resul Osman dağı eteklerinde kurulu olup güneye doğru inildikçe düz arazilere inen fazla engebeli olmayan bir sahada yer almaktadır. İlin kuzeyinde yer alan ve doğudan batıya uzanan dağlar arasında kuru dereler ve birkaç küçük akarsu bulunmaktadır. Genellikle kıraç arazilerin yer aldığı bu dağların etekleri ve üst kısımlarında tarıma elverişli araziler bulunmaktadır.

İlin güneydoğu ve sınır şeridi boylarında özellikle bağcılık ve zeytincilik çok gelişmiş ve tarıma elverişli araziler bulunmaktadır. Kırsal kesiminde yaşayan insanlar geçimini tarıma dayalı olarak sağlamaktadır.

İl sınırları 38 derece 27' ve 38 derece 01' boylamları ile 36 derece 38' ve 37 derece 32' arasında bulunan Kilis ilinin yüzölçümü 1.412 km² dir.

Kilis ilinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 680 metredir.

İldeki başlıca çaylar; Afrin Çayı, Sunnep Çayı, Sabun Suyu Çayı ve Balık Suyu Çayları olup bu çayların geçtiği arazilerde sulu tarım yapılabilmektedir. Kilis ilinin %12,2 si orman ve fundalık arazi %69,3 ü tarım alanı %7,7 si çayır ve mera arazisi %10,6 sı tarım dışı araziden oluşmaktadır.

Kilis 06 Haziran 1995 gün ve 22305 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 550 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Yalova ve Karabük'le beraber il olmuştur. Plaka 79 rakımı ise 643'tür. İlçeleri Elbeyli, Polateli ve Musabeyli olmak üzere üç tanedir.

2021 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle birlikte 4 ilçe ile 4 belediye ve bu belediyelerde 89 mahalle ile 138 köy bulunmaktadır.

Kilis ilinin ev yapıları, yemek kültürleri vb. açılardan Gaziantep ve Halep ile benzerliği çok fazladır.

Kilis'in trafik plaka numarası 79'dur.

 Yönetim 

İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclislerini oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, il genel meclisinin oluşumunu sağlarlar.

İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca İl Genel Meclisi, bir yıl görev yapmak üzere kendi üyeleri arasından gizli oyla beş kişilik il encümenini seçer.

Merkezi yönetim, vali ve il müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Kilis Valisi, 1979-Kahramanmaraş doğumlu Ömer KALAYLI'dır. Ocak 2026/1 sayılı kararname ile Sarıyer Kaymakamı iken atanmıştır.https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/01/20260107-4.pdf

Kilis Belediye Başkanı, 1987 Kilis doğumlu Hakan BİLECEN (CHP), 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde %41,98 oy oranıyla seçilmiştir.

2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Kilis İl Genel Meclisi üye sayısı, 8 AK Parti ve 3 MHP'den olmak üzere 11'dir. Kilis Belediye meclisi ise 18 AK Parti, 10 MHP ve 3 İYİ Parti'den olmak üzere 31 üyeden oluşur.

2023 Genel seçimleri sonucu, Kilis'i temsilen TBMM'ye AK Parti'den 1 milletvekili (Ahmet Salih Dal) ve MHP'den 1 milletvekili (Mustafa Demir) seçilmiştir.

 Nüfus 

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

Kilis ili nüfusu: 157.363'dür. Bu nüfusun %79,89'u şehirlerde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 1.412 km²dir. İlde km²ye 111 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkezde 222'dir.) İlde yıllık nüfus artış oranı %0,40 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Merkez ilçe (%1,66) - Elbeyli: %-9,55 (Bu ilçenin nüfusu 2023 yılında %11,12 oranında artmıştı)

09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 4 ilçe, 4 belediye, bu belediyelerde 89 mahalle ve ayrıca 140 köy vardır.

{| class="wikitable"
|-bgcolor="#33FFCC"
| colspan="13" |2025 yılı sonunda Kilis ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri
|-
|-bgcolor="#CCFFCC"
|İlçe
|Nüfus 
2024
|Nüfus  
2025
|Fark
|Nüfus  
Artışı %
|Belediye  
Sayısı
|Mahalle
Sayısı
|Köy  
Sayısı
|Köy  
Nüfusu
|Şehir 
nüfusu
|Şehirde 
oturan %
|Alanı  
 km2| km2'ye düşen kişi|-
|Elbeyli
| align="right" |5.830
| align="right" |5.273
| align="right" | -557
| align="right" |-9,55| align="right" |1
| align="right" |4
| align="right" |23
| align="right" |3.481
| align="right" |1.792
| align="right" |33,98
| align="right" |238
| align="right" |22
|-
|Merkez
| align="right" |133.225
| align="right" |135.430| align="right" |2.205
| align="right" |1,66| align="right" |1
| align="right" |76
| align="right" |54
| align="right" |13.821
| align="right" |121.552
| align="right" |89,75
| align="right" |610
| align="right" |222|-
|Musabeyli
| align="right" |12.612
| align="right" |11.692
| align="right" | -920
| align="right" | -7,29
| align="right" |1
| align="right" |3
| align="right" |46
| align="right" |10.593
| align="right" |1.099
| align="right" |9,40
| align="right" |346
| align="right" |34
|-
|Polateli
| align="right" |5.072
| align="right" |4.968
| align="right" | -104
| align="right" | -2,05
| align="right" |1
| align="right" |6
| align="right" |17
| align="right" |3.694
| align="right" |1.274
| align="right" |25,64
| align="right" |218
| align="right" |23
|-
|-bgcolor="#AFEEEE"
|Kilis| align="right" |156.739| align="right" |157.363| align="right" |624| align="right" |0,40| align="right" |4| align="right" |89| align="right" |140| align="right" |31.589| align="right" |125.717| align="right" |79,89| align="right" |1412| align="right" |111|}
 İlin yıllara göre nüfusları 

 Konum 
Konum BilgileriİlçeKuruluş Yılı İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel MüdürlüğüÖnceden bağlı olduğu ilçeAlanı km²Rakım mt.Merkeze kmKarayolları Genel MüdürlüğüUlaşan YollarKilis Merkez 610660 -15, -03Elbeyli1995Oğuzeli23851933-15=>, Musabeyli1995Merkez34674533-03=>Polateli1995Merkez21884021-03=>KİLİS1995GAZİANTEP1.412

 Eğitim 
Kilis ilindeki tek yükseköğretim kurumu, 2007 yılında kurulan Kilis 7 Aralık Üniversitesi'dir. Günümüzde üniversiteye kayıtlı yaklaşık 8000 öğrenci vardır.
küçükresim|upright=0.91|Kilis 7 Aralık Universitesi Giriş Kapısı

 Spor 

2018-2019 Sezonunda, Kilis Belediyespor, Bölgesel Amatör Lig (BAL)'da grubunu 6.sırada tamamlamıştır. Voleybol Bayanlar 2. Ligindeki takımı Kilis Belediyespor da grubunda 3.olmuştur.

Ziraat Türkiye Kupası'nda Kilis Belediyespor, 3.turda 1. Lig takımı Osmanlıspor'a elenmiştir.

Önemli spor tesisleri: Kilis merkezindeki 7 Aralık Stadı''' ve (3.000) Kapalı Spor Salonu (2.500) dur.

 Kaynakça 

Kilis 7 Aralık Üniversitesi

 Dış bağlantılar 

 Kilis Valiliği
 Kilis 7 Aralık Üniversitesi
 Kilis Belediyesi
 Kilis il kültür ve turizm müdürlüğü
 YerelNET Kilis