Karabük

Karabük, Karabük ilinin merkezi olan şehir.
küçükresim|260x260pik|Hadrianapolis
küçükresim|260px|Karabük otogar mevkii
Karabük merkez olmasına rağmen, Safranbolu ilçesi tarihsel evleri sebebiyle ismini daha çok duyurmuştur. Bunun yanında Türkiye'nin ilk demir çelik fabrikasının bulunduğu Karabük merkezinde, bu fabrika sayesinde geniş bir iş sahası oluşturularak Karabük'ün gelişimi sağlanmıştır. Karabük, kurulan demir çelik fabrikası ve yan sanayilerle hızla gelişmiş ve büyük bir kalkınma örneği yaratmıştır. Ayrıca il genelinde tekstil sanayi özellikle hazır giyim sektöründe gelişmiştir.

İl merkezinin yüzölçümü 790 km²dir. 
küçükresim|260px|Karabükte gün batımı

 Etimoloji 
Özhan Öztürk'e göre Karabük adı Türkçe “siyah” ve “kuzey”, anlamlarına gelen kara ile bük kelimesinin ise “çalılık” ve “dere kenarında yer alan arazi” anlamlarında kullanılan 'bük' kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. Bununla birlikte Osmanlı tahrir defterlerinde Karabük adlı bir Türkmen kavminin adına rastlanması bir topluluk adı olabileceğini de düşündürmektedir.Özhan Öztürk. Pontus: Antik Çağ’dan Günümüze Karadeniz’in Etnik ve Siyasi Tarihi]. Nika Yayınları. Ankara, 2016. 3. Baskı s. 256-57

 Tarihçe 

Safranbolu ilçesinin Öğlebeli köyüne bağlı 13 haneli bir köyaltı yerleşim birimi olan Karabük, Ankara - Zonguldak Demiryolu üzerinde küçük bir istasyon konumunda iken, sanayileşme ile birlikte önemli bir merkez haline gelmiştir.

3 Nisan 1937'de temeli atılan Karabük Demir Çelik Fabrikaları 1 Haziran 1939'da açılmıştır. 31 Aralık 1938'de Karabük belediye olmuştur. 4 Ocak 1940'ta Safranbolu ilçesine bağlı bucak olan Karabük 3 Mart 1953 tarihinde 6068 sayılı kanunla Zonguldak iline bağlı bir ilçe haline gelmiştir. Karabük, 6 Haziran 1995 gün ve 22305 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 550 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Çankırı'dan Ovacık ve Eskipazar ilçeleri ile Zonguldak'tan Eflani, Safranbolu ve Yenice ilçelerinin birleştirilmesiyle Türkiye'nin 78. ili olmuştur.

 Coğrafya 

 Arazi yapısı 

Karabük etrafı yüksek dağ ve tepelerle çevrili bir havza karakteri gösterir. Karabük ilinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 270 metredir. Kuzeyindeki dağlık alandan kaynaklanan tali dereler, şehre doğru taşıdıkları maddelerle alüvyal bir dolgu oluşturmuştur.

 Yeryüzü şekilleri 

Karabük ilinin önemli bir kısmı Kuzey Anadolu Dağlarının batıda kalan kısmını oluşturan dağların uzantılarından oluşur. Kuzey Anadolu Dağlarının bir parçasını oluşturan ildeki dağlar kıvrım dağlarıdır. Bu dağların yüksekliği 2.000 m'yi geçmez. Karabük'ün kuzeyinde, batıya doğru uzanan geniş bir dağlık alan bulunmaktadır. Küre Dağlarının uzantıları niteliğindeki bu alanda, ortalama 1.400 m yüksekliğe sahip Çiğdem tepe-Boyunduruk tepe-Tekirdağ-Üçbel tepe-Döneğen tepe-Çanakçı tepe ve Başköy dağları yer alır. Bolu Dağları'nın uzantısı niteliğinde olan Yenice çevresindeki en önemli yükselti ise Keçikıran tepesi (1.400 m) dir.

Karabük'te en önemli yaylalar, Avdan Yaylası, Dede Yaylası, Sorkun Yaylası, Uluyayla, Göktepe Yaylası, Sarıçiçek Yaylası ve Boduroğlu Yaylası'dır.

Karabük'ün doğal güzellikleri arasında kanyonların ayrı bir yeri vardır. Daha çok Safranbolu'da kireçtaşı tabakalarının derin biçimde yarılması ile kanyonlar ortaya çıkmıştır. Bölgenin arazi yapısını ilgi çekici hale getiren bu kanyonların başlıcaları İncekaya Kanyonu Düzce(Kirpe) Kanyonu, Tokatlı ve Sakaralan (Tekekurum)'dır. Yenice'de yer alan Şeker Çayı ise 6,5 km uzunluğunda, kenarları oldukça dik ve yüksek olan Şeker Kanyonu'nu oluşturmuştur.

İlde yer alan Bulak (Mencilis) ve Hızar Mağarası en tanınmış olanlarıdır. 6.502 m uzunluğu ile Türkiye'nin 4. büyük mağarası olan Bulak (Mencilis) mağarasında karstik oluşumlar ve bir yer altı nehri bulunmaktadır. Ayrıca, Sipahiler Köyü'nde bulunan ve 61 basamakla çıkılan bir mağara bulunmaktadır.
küçükresim|Bulak Mencilis Mağarası
Karabük ilinin en önemli akarsuyu Filyos Irmağı'dır. Bu ırmağın iki önemli kolu olan Araç ve Soğanlı çayları il topraklarındaki önemli akarsulardır.

İlde doğal göl bulunmamaktadır.

 İklim 
Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümü'nde yer alan Karabük'te Karadeniz ikliminin özellikleri görülmektedir. Yalnız Karabük, kıyıdan içeride kaldığı için, Karadeniz'in nemli havasından yeterince yararlanamamakta, karasal iklimin özellikleri daha ağır basmaktadır. Karadeniz ikliminden karasal ilkime geçiş sahasındaki Karabük'te geçiş tipi iklim etkili olmaktadır.

 Bitki örtüsü ve orman 
Dağların geniş yer kapladığı Karabük'te ormanlar son derece yaygındır. İlimiz, Türkiye geneli ormanlık alan durumlarına göre %73'lük orman alanı ile birinci sırada yer almaktadır.

 Kültürel zenginlikleri 
küçükresim|Karabük Üniversitesi logosu.
Karabük mutfağı, yüzü aşkın yemek çeşidiyle oldukça zengindir. Safranbolu Bükmesi, Peruhi, Safranbolu Lokumu, Bağlar gazozu ve Safranbolu simidi Karabük'ün eşsiz lezzetleri arasındadır.

Karabük'te yetişen Safran baharatı dünya çapında birçok lezzete özgün bir tat katar. Safran kullanılarak hazırlanan Safran kolonyası ve Safranbolu'nun ahşap evleri de Karabük'ün kültürel zenginliklerinden biridir.

Karabük'ün en gözde ilçesi Safranbolu 1994 yılında UNESCO Dünya Miras Listesine alınmıştır. Yıllar geçtikçe de Karabük ve ilçeleri daha popüler hala gelmiş ve turistlerin uğrak noktası olmuştur.

 Nüfus 

 Karabük'te yerel medya 
Karabük'te yayın yapan 2 yerel radyo, 1 de yerel televizyon kanalı bulunmaktadır. Karabük'ün yerel kanalı BRTV Anadolu aynı zamanda uydu üzerinden de izlenebilmektedir.

Yerel TV Kanalları
 BRTV Anadolu (Bizim Radyo TV Anadolu)
Yerel Radyolar
 Bizim Radyo (89.4)
 Magic FM (92.0) 
Yerel Gazeteler
 Karabük Bölgenin Sesi Gazetesi
 Karabük Postası Gazetesi
 Safranbolu Birlik Haber Gazetesi

 Belediye başkanları 
 №  Belediye Başkanı  Görev Başlangıcı  Görev Bitişi  Parti 1  Sadi Yaver Ataman  1941  1946   Cumhuriyet Halk Partisi 2  Rüştü Tombuloğlu  1946  1950 3  Tarık As  1950  1952   Demokrat Parti 4  Mustafa Seyhan  1952  1955 5  Fevzi Fırat  1955  1960 6  Muzaffer Vural  1960  1963   Askerî 7  Kemal Güneş  1963  1968   Adalet Partisi 8  Dr. Ali Necmettin Şeyhoğlu  1968  1973   Bağımsız 9  Yüksel Erhal  1973  1977   Adalet Partisi 10  Sebahattin Oral  1977  1980   Cumhuriyet Halk Partisi 11  Vildan Saltık  1980  1984   Askerî (8)  Dr. Ali Necmettin Şeyhoğlu  1984  1987   Anavatan Partisi 12  İhsan Gür  1987  1989 13  Dursun Altıparmak  1989  1994   Doğru Yol Partisi 14  Enver Tümen  1994  1999   Refah Partisi 1998  1999   Fazilet Partisi 1999  2004   Doğru Yol Partisi 15  Hüseyin Erer  28 Mart 2004  29 Mart 2009   Adalet ve Kalkınma Partisi 16  Rafet Vergili  29 Mart 2009  3 Nisan 2024   Milliyetçi Hareket Partisi 17  Özkan Çetinkaya  3 Nisan 2024  Görevde   Adalet ve Kalkınma Partisi
Kaynak:

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Karabük Belediyesi
 Karabük Valiliği


Kategori:Karabük (il)
Kategori:Türkiye'deki şehirler