Tallinn

Tallinn, Estonya'nın başkenti ve ana liman kentidir. Estonya'nın kuzeyinde, Baltık Denizi'nin Finlandiya Koyu kıyısında, Finlandiya'nın başkenti Helsinki'nin 80 kilometre güneyinde yer alan Tallinn'in nüfusu 2022 itibarı ile 437.811'dir. Tallinn, aynı zamanda Estonya'nın temel finans, sanayi ve kültür merkezidir. Helsinki dışında yakın olduğu önemli şehirler, 300 kilometre güneyindeki Letonya başkenti Riga, 320 kilometre doğusundaki Rus şehri Sankt-Petersburg ve 380 kilometre batısındaki İsveç başkenti Stockholm'dur. 2023 yılının Yeşil Avrupa Başkenti seçilen Tallinn, ülkenin tek teknik üniversitesi olan Tallinn Teknoloji Üniversitesi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Sosyal bilimler üzerine eğitim veren Tallinn Üniversitesi de bu şehirde yer almaktadır.

Tallinn, Avrupa Birliği içinde kişi başına en fazla şirket kurulan ve Skype, Wise, Bolt gibi birçok uluslararası firmanın temellerinin atıldığı şehirdir. Şehir, Avrupa Birliği'nin IT Genel Merkezi ve NATO'nun Siber Savunma Geliştirme Merkezine ev sahipliği yapmaktadır. Tallinn, dünyanın en iyi 10 dijital şehri arasında gösterilmektedir.

 Etimoloji 
küçükresim
Kentin tarihteki diğer isimleri Kolõvan, Lindanise, Lindanisa (Lindanäs) ve "Reval" türevleridir (Revalya, Revel, Revelin). Tallinn kelimesinin tam olarak nereden geldiği bilinmese de kelime kökeni olarak "Taani-linn" (Danimarkalılar'ın Kenti) veya "talu linn" (çiftçi kenti) olduğu muhtemeldir. Tallinn ismi, 1918 yılında Estonya bağımsızlığını kazandıktan sonra resmi olarak kabul edilmiştir. 1918 öncesi ise kentin adı Reval'di. Şehir, Turku ile birlikte 2011 Avrupa Kültür Başkenti seçilmiştir.

 Tarihçe 

Tallinn'in tarihi yerleri üç bölüme ayrılır:

 "Katedral Tepesi", Tallinn tarihinde merkezî otoritenin kurulduğu ilk yerdir. Önceleri piskoposun yönetiminde kalan Tallinn, daha sonraları soylular tarafından yönetilmeye başlamıştır. Günümüzde ise Estonya meclisi burada yer alır.
 "Eski Kasaba", eskiden sıradan Estonyalılar'ın yaşadığı bölümdür. 19. yüzyıla kadar Katedral Tepesi'nden bağımsız yönetiliyordu.
 "Kırsal alan", Eski Kasaba'nın güneyinde yer alan ve çiftçilerin yaşadığı bölümdür.

Tallinn'in tarihi sayısız işgaller ve saldırılarla doludur. En son II. Dünya Savaşı sırasında ağır bombardıman altında kalan kentin tarihi bölümü ayakta durmayı başarmıştır. Nazi Almanyası döneminde Stalag 381 burada inşa edilmiştir. Tallinn 1997'de Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından Dünya Mirası listesine eklenmiştir.

15. yüzyılda inşa edilen 159 metre yüksekliğindeki gotik mimarisiyle Aziz Olaf Kilisesi, Avrupa'daki uzun yapıydı. Yangınlar yüzünden, kilisenin tekrar restore edilmiş olmasına karşın, yapının bugünkü boyu 123 metreye inmiştir.

 İdari bölümleri 

Tallinn'in semtleriSemtlerAlanNüfusMahalleler (asumid)Haabersti18,6 km²35,000Astangu Haabersti Kakumäe Mäeküla Mustjõe Õismäe Pikaliiva Rocca al Mare Tiskre Väike-Õismäe Veskimetsa VismeistriKesklinn (merkez)28.0 km²34,985Aegna Juhkentali Kadriorg Kassisaba Keldrimäe Kitseküla Kompassi Luite Maakri Mõigu Raua Sadama Sibulaküla Südalinn Tatari Tõnismäe Torupilli Ülemistejärve Uus Maailm Vanalinn VeerenniKristiine9,4 km²27,531Järve Lilleküla TondiLasnamäe30,0 km²108,644Katleri Kurepõllu Kuristiku Laagna Loopealse Mustakivi Pae Paevälja Priisle Seli Sikupilli Sõjamäe Tondiraba Ülemiste Uuslinn VäoMustamäe8,0 km²62,219Kadaka Mustamäe Sääse SiiliNõmme28,0 km²35,043Hiiu Kivimäe Laagri Liiva Männiku Nõmme Pääsküla Rahumäe Raudalu Vana-MustamäePirita18,7 km²8,507Iru Kloostrimetsa Kose Laiaküla Lepiku Maarjamäe Mähe Merivälja PiritaPõhja-Tallinn (norte de Tallin)17,3 km²52,573Kalamaja Karjamaa Kelmiküla Kopli Merimetsa Paljassaare Pelgulinn Pelguranna Sitsi<center><small>Kaynak: Statistics Estonia 01.01.2008

 Eğitim 

Tallinn'deki üniversitesiter:

 Tallinn Teknoloji Üniversitesi
 Tallinn Üniversitesi
 Estonya Sanat Akademisi
 Estonya Müzik ve Tiyatro Akademisi
 Tallinn Devlet Savunma Akademisi
 Tallinn Protestan Luteran Kilisesi Teoloji Enstitüsü

 Spor 

1980 Olimpiyatları yelkenli kayık yarışmaları Tallinn'de yapıldı. Kent merkezinde birçok bina, olimpik otel, postane ve yelkencilik merkezi olimpiyatlar zamanında yapıldı.

 Nüfus 
küçükresim|Tallinn belediye binası (Raekoda)

Tallinn nüfusu 2024 yılı sayımına göre 1.366.491'dir.

Nüfus değişimi
 1816 12.000
 1834 15.300
 1851 24.000
 1881 45.900
 1897 58.800
 1925 119.800
 1989 500.000+
 2000 500.400
 2005 401.694
 2024 1.366.491 

 Ulaşım 

 Kara Ulaşımı 

Tallinn garından Tartu, Pärnu, Narva, Riga, Moskova ve St. Petersburg'a tren hatları mevcuttur. Ayrıca otobüs ile ülkedeki diğer kentlere de ulaşım mümkündür. Tallinn, Baltica Otobanı ile Polonya'ya bağlanmıştır.

 Deniz ulaşımı 

küçükresim|sağ|upright=0.93|Super SeaCat Helsinkiye giden bir feribot 
Tallinn'den yapılan başlıca feribot seferleri:
 Helsinki (Finlandiya)
 Stokholm (İsveç)
 Åland (Finlandiya)
 Sankt-Peterburg (Rusya)
 Rostock (Almanya)

 Coğrafya 

Tallinn Estonya'nın Harjumaa bölgesinde yer alır.

Tallinn'in en büyük gölü Ülemiste'dir. Bu göl aynı zamanda kentin içme suyu ihtiyacını karşılar.

 Kardeş şehirler 
  Annapolis, ABD
  Białystok, Polonya
  Dartford, Birleşik Krallık
  Gdańsk, Polonya
  Gdynia, Polonya  Gent, Belçika
  Göteborg, İsveç
  Groningen, Hollanda
  Kiel, Almanya
  Kotka, Finlandiya (1955)  Łomża, Polonya
  Los Gatos, ABD
  Malmö, İsveç
  Portland, ABD
  Riga, Letonya  Schwerin, Almanya
  Venedik, İtalya
  Vilnüs, Litvanya

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Tallinn kent resmî sitesi


Kategori:Hansa Birliği üyeleri