toki Isola

— li toki lili pi kulupu lili Isola, ona li awen lon ma Leninka pi ma Losi. ona li kulupu toki Sumi pi ma Palito. kulupu ni li tan kulupu pi toki Ula.

toki Isola li awen lon pilin ike: tenpo sike nanpa 2009 la kulupu UNESKO li pana tawa ona lon kulupu toki pilin ike «pakala suli mute» (toki Inli: severely endangered).

toki Isola li jo e nasin toki 4, nasin lon: Sowikino, Luka anpa. nasin moli: Ewa, Olete (anu Luka sewi).

nimi mute pi toki ni, taso toki li kama jo e nimi lili tan toki Losi.

 nimi 
nimi ni li ken sama nimi pi telo suli lon poka.http://www.kirjazh.spb.ru/biblio/bubrih/bubrih2.htm#6

 wawa 

 pana pi toki 
tenpo ni la e toki Isola jan li kepeken lon ma Leninka pi ma Losi.

tenpo sike nanpa 1732 la, lawa pi ma Losi li lukin e mute pi jan: 14 500 jan Isola pini (toki Losi: «старожилов ижорян»). tenpo sike nanpa 1848 la, sona pi jan Pet Kepen li toki ni: jan Isola 18 489. tenpo sike nanpa 1897 la, sona li toki ni: jan Isola 13 725. tenpo sike nanpa 1926 la, sona li toki ni: jan Isola 16 137. tenpo sike nanpa 1959 la, sona li toki ni: jan Isola 1062, taso li sona e toki 369 jan. tenpo sike nanpa 1970 la, sona li toki ni: jan Isola — 781, taso li sona e toki 208. tenpo sike nanpa 1989 la, sona li toki ni: jan Isola 820, taso li sona e toki 302 jan. tenpo sike nanpa 2010 la, sona li toki ni: jan li sona e toki: 123.

 tenpo pini 
tenpo sike nanpa XI—XII ale la, jan Isola li kama lon ma Sowikino li palisa lon poka telo suli. taso, jan Isola li awen li poka lon jan Lowan.https://cyberleninka.ru/article/n/sotsiolingvisticheskaya-situatsiya-izhorskogo-yazyka-opyt-polevogo-issledovaniya

tenpo sike nanpa XVII ale la, ma Wensa li kama jo e ma pi Isola. jan lawa Wensa li wile pana e nasin sewi Lute tawa jan sewi pi ma Isola. ni li kama e ni: jan Isola mute li tawa ma Losi. ma weka ni la, jan pi ma Sumi li kama. tan ni la, toki Sumi li ante lili e toki Isola.

lipu nanpa wan pi toki Isola li lon tenpo sike nanpa XVIII. ni li "lipu nimi" lon lipu (toki Losi: «Сравнительном словаре всех языков и наречий») pi jan Peta Pala (tenpo sike nanpa 1787-1791 la). lipu ante lili li lon kin. ona li jo e nimi 449 pi "toki Jamisika" pi jan Peta Tuman lon lipu pi nimi (toki Losi: «Опыт повествования о деяниях, положении, состоянии и разделении Санкт-Петербургской губернии») (tenpo sike nanpa 1790 la).

jan Wano Junu li wile li pali e sitelen pona pi toki Isola. open la, ona li kepeken nasin toki Soikino tawa sitelen. taso jan pi nasin toki Anpalusini li ken ala sona e toki ni. tenpo kama la, jan li wile kama e toki lipu sin. nasin ni li lon lipu sona pi toki Isola pi jan Wano Junu: «Iƶoran keelen grammatikka. Morfologia. Opettaijaa vart» (toki pona: «lipu sona pi kalama toki Isola. sona nimi. lipu pi jan pana sona»). lipu 25 taso li kama tan toki Isola. tenpo sike nanpa 1937 la, lipu pi toki Isola li pini. kama sona pi toki ni lon tomo sona li pini kin.

tenpo utala suli nanpa tu la, jan Isola mute li kama weka tan wawa lon ma Sumi tawa li pali, tenpo pini pi utala la, jan lawa ma Losi li tawa e jan Isola mute tawa ma insa pi ma Losi. jan ni li kama tawa ma mama ona lon tenpo sike nanpa 1950 poka. taso jan ale li kama alahttp://iling-ran.ru/rozhanskiy/Rozhanskiy_Markus2013_IngrianSocio.pdf.

 sitelen 
tenpo sike nanpa 1932 la, jan li pali e sitelen Lasina tawa toki Isola. tenpo pini la sitelen pi toki Isola li poka lon sitelen pi toki Sumi lon nasin sitelen: sitelen tu li kalama suli pi kalama uta.  jan li open pana e lipu kama sona tawa jan lili pi sona toki Isola. lon tomo lawa pi jan Isola la, lipu lawa lili li kepeken toki Isola. sitelen open li kepeken nasin toki Soikino tawa sitelen. taso jan pi nasin toki Anpalusini li ken ala sona e toki ni.

tenpo sike nanpa 1936 la, jan li ante e sitelen pi toki Isola.

 kalama 

 kalama lili 

 kalama suli 

 tan sona 
ni li tan Ижорский язык lon lipu Wikipedia.