toki Osan

, li toki pi kulupu toki Ju tan ma Osan pi ma Konton.

toki Osan en toki Konton li jo e mama sama. taso, toki Osan en toki Konton la linja toki pi ken sona li lili. toki Konton li mama ala pi toki Osan. jan li toki e toki Osan lon ma Sije pi ma Konton. tenpo sin pi tenpo sike ale nanpa 19 en tenpo majuna pi tenpo sike ale nanpa 20 la jan pi ma Sije (ma Osan li lon ma Sije) li tawa ma Nosamelika li jan mute nanpa wan pi ma Sonko lon ma Nosamelika. ni la tenpo tawa pi meso pi tenpo sike ale nanpa 20 la toki Osan li toki nanpa wan pi kulupu toki Sonko lon ma tomo lili pi jan Sonko lon ma Kanata lon ma Mewika. tenpo tawa la toki Osan li toki linja pi jan pi ma Sonko lon ma ante lon ma Mewika.

 kalama 

 kalama open 
utanena utasewi kiwensewi kolupa utakalama sulikalama lilikalama sulinenam1n1ŋ1pinimonsi nena111pana kon alaptt͡s2t͡ɕ2kʔpana konpʰtʰt͡sʰ2t͡ɕʰ2kʰkon tawawawa alafɬs2ɕ2hwawavʒ3kon pokalj3,4w5

 /m/, /n/, /ŋ/ li kalama pi ken sama tawa /ᵐb/, /ⁿd/, /ᵑɡ/. /ŋ/ li ken open kalama li ken pini kalama. mute la /ŋ/ li kama nena ala, sama 耳 /ŋi/ [ŋɡi] 'kute', 飲/饮 /ŋim/ [ŋɡim] 'moku telo'，魚 /ŋuy/ [ŋɡui] 'kala', 月 /ŋut/ [ŋɡut] 'mun'. nimi sama 牙 /ŋa/ 'kiwen uta', 我 /ŋoy/ 'mi' la, kama nena ala li sama lon ala. sinpin kalama [o] la, /ŋ/ li kama uta lupa. o lukin: 東 /uŋ/ 'open suno', 紅 /huŋ/ 'loje'.
 kalama lili nanpa wan li sewi (/i/, /u/) la, /t͡ɕ/, /t͡ɕʰ/, /ɕ/ li kalama pi ken sama tawa /t͡s/, /t͡sʰ/, /s/.
 /j/ li kalama pi ken sama tawa /ʒ/.
 /i/ li kalama meso la /j/ li ken.
 /u/ li kalama meso la /w/ li ken.

 kalama lili 
 sinpinmesomonsisewi/i/1/u/2insa sewi/e//ə/3insa anpa/ɛ//ɔ/anpa/a/

 /i/ li lili la ona li ken [j].
 /u/ li lili la ona li ken [w].
 /ə/ li ken kepeken uta lupa.

 kalama pini 
open-a--e--ɵ~ə--i--u--∅-insa∅-i-u-∅-∅∅-∅-∅-pini-∅[a][iɛ][uɔ][i][u]-i[ai][uɔi][ei][ui]-u[au][iau][eu][iu]-m[am][iam][em][im][m]-n[an][uɔn][en][in][un]-ŋ[aŋ][iaŋ][ɔŋ][ɵŋ] ~ [əŋ]-p[ap][iap][ep][ip]-t[at][uɔt][et][ɵt] ~ [ət][it][ut]-k[ak][iak][ɔk][ɵk] ~ [ək]

 kalama pi pana kon 
kalama pi pana konnasin pi kalama pi pana konlipu mute la jan li kepeken nanpa e  kepeken nasin pi . mu ale la nanpa tu li lon. nanpa open li toki e kule kalama open. nanpa pini li toki kule e kalama pini.  li suli e nanpa ken. nasin ona la: 1 li anpa ken nanpa wan. 7 li sewi ken nanpa wan. ni la toki ni la: sewi li 66. insa li 44. anpa li 22. taso lipu ni li kepeken nanpa pi jan Sa tan ni: nasin sitelen kalama pi ma ale li kepeken ona.lukinkalama ante pi pana konnanpa Chao nanpa Jyutping pi kalama pi pana konsewi (yin shang)˥ (55)hau˥ 口 (uta)(ala) -2meso (yin ping)˧ (33)hau˧ 偷 (lanpan)meso, tawa sewi˧˥ (35)1anpa (yang ping)˨ or ˩ (22 or 11)hau˨ 頭 (lawa)anpa, tawa sewi˨˥ (25)4meso, tawa anpa˧˩ (31)hau˧˩ 皓 (suno)meso, tawa anpa, tawa sewi˧˨˥ (325)6anpa, tawa anpa (yang shang)˨˩ (21)hau˨˩ 厚 (suli ko)anpa, tawa anpa, tawa sewi˨˩˥ (215)5
nimi pi kalama pi pana konante alapíng tawa sewishǎng tawaqù kamarù sewiyīn ˧ (33)˥ (55)˧ (33)˥ (5)˧ (3)anpayáng ˨ anu ˩ (22 anu 11)˨˩ (21)˧˨ anu ˧˩ (32 anu 31)˧˨ anu ˧˩ (32 anu 31)˨˩ (21)

 tan sona