ma Mewika

anu  li ma lawa suli lon ma Amelika. ona li lon poka pi ma Kanata pi ma Mesiko pi telo Alansi pi telo Pasipi. ona li jo e ma kipisi mute e ma tomo lawa wan e ma lili weka mute e ma lili mute pi kulupu nanpa wan pi ma Mewika. ma tomo Sisi li ma tomo lawa. mute jan la ma tomo Nujo li nanpa wan.

ma en kulupu en mani en wawa la ona li suli mute a. tenpo ni la, ona li ma wawa suli nanpa wan lon ma ali. jan pi ma Mewika li ken wile e jan lawa pi ma Mewika. ma Mewika li wawa mute li lawa e ijo mute. kulupu mute en nasin mute li lon ma Mewika. jan mute li kama tawa ma Mewika tan ma ante.People of the United States - Immigration - Encyclopedia Britannica taso, jan li ante tawa jan pi kulupu ante. ike mute li kama tan ni. jan mute li jo e mani mute. taso jan mute li jo e mani lili.U.N. report: With 40M in poverty, U.S. most unequal developed nation - UPI.com

nimi
toki Inli la, nimi suli pi ma Mewika li . taso, toki Inli la, nimi lili pi ma Mewika li sama . ni li tan ni: nimi pi ma lawa Mewika li kama tan ma suli ona. tenpo mute la, jan li kepeken nimi lili lili tan sitelen open pi nimi suli pi ma Mewika: US anu USA. toki pona la, nimi "Juwese" li kama tan nimi lili ni.

tenpo pini

tenpo pi pini mute la kulupu nanpa wan pi ma Amelika li kama lon ma Amelika tan ma Sipi. tenpo pi pini lili la kulupu Elopa li kama. ma mute pi ma Elopa li wile lanpan ma lon ma Amelika. ma Juke li pali e ma sin lon ma Amelika lon poka pi telo Alansi. ni li ma Mewika sin. taso jan pi kama tawa ma Mewika la ma Juke li lawa ike e ma sin. kulupu Mewika li wile weka tan ma Juke li utala e ona. tenpo sike 1776 la, jan pi ma Mewika li toki e ni: ona li lawa e ma ona. mama pi ma Mewika li pali e lipu lawa suli e lawa pi ken jan.

kulupu Mewika li kama suli li tawa e telo Pasipi li weka e kulupu Mewika Insijan tan tomo ona. tenpo sike 1861 la, ma Mewika li kama tu. ni li tan ni: jan li ken poki e jan ante. jan mute li pilin ike tawa ni. taso jan mute li pilin pona tawa ni. kulupu tu li utala. ma pi poki ala li anpa e ma poki. jan li ken ala poki e jan. taso lawa li awen ken e poki jan li awen ken e lawa pi pali ona.

ma Mewika li utala lon utala suli nanpa wan. tenpo open pi utala suli nanpa tu la ma Mewika li utala ala. taso ma Nijon li pakala e ma tomo utala ona Pearl Harbor. tan ni la, ma Mewika li utala e ma Nijon e ma Tosi e ma Italija. ma Mewika en ma ante li anpa e ma Nijon e ma Tosi e ma Italija. 

kulupu Mewika li pilin ike mute tawa ma Sesesele. utala lete la ona li utala e ona. taso ona li kepeken ala ilo utala. ona li lawa e ma ante. ma ni li utala ilo. ma Mewika li utala lon ma Anku li lon ma Wije tan ni. jan pi ma Mewika li tawa kon mun tawa mun poka. kulupu utala pi ma Mewika li kama suli mute li kama wawa mute li utala e ma ante. utala lete li pini lon tenpo sike nanpa 1991 tan ni: ma Sesesele li pakala.

nasin lawa
ma Mewika li jo e kulupu suli tu pi nasin lawa. ona li  li . jan lawa pi ma Mewika li jan Tana Tan li tan kulupu Wepalikan. tenpo pini la jan So Paten li tan kulupu Temoka.

esun en mani

mani Tala (nimi pi toki Inli: dollar; sitelen: $; nimi pi ISO-4217: USD) li mani suli taso lon ma Mewika. ona li kama lon tan lipu lawa pi sike mani pi tenpo sike 1972. jan li kipisi e mani Tala tawa . mani lili Sen 100 li mani Tala 1. lipu lawa ni li toki kin e nasin ni: seme la, jan li pali e sike mani pi mani pi ma Mewika? lipu pi mani pi ma Mewika li tan kulupu mani suli pi ma Mewika. tenpo  la, jan li kepeken  tawa lipu pi mani Tala tan ni: ona li laso a.

jan
ma Mewika li jo e jan mute. kulupu nanpa wan pi ma Mewika li lon ma Mewika tan tenpo pini suli. ona mute li kama tan ma Asija. tenpo poka la ona mute li suli ala. jan pi selo walo li kama sona e ma Amelika la jan pi selo walo en jan pi selo pimeja li kama. jan mute li kama tan ma Elopa. nanpa jan la kulupu nanpa tu pi ma Mewika li jan Mewika Apika. tenpo poka la jan pi ma Asija en jan pi ma Sulamelika en jan pi ma Apika li kama lon ni. 

toki Inli li toki nanpa wan pi ma Mewika. jan mute toki e toki Epanja kin. 

jan mute mute lon ma Mewika li alasa e nasin sewi Kolisu.

jan lawa
+ jan lawa pi ma Mewika # jan lawa nimi mama tenpo sike kulupu jan lawa nanpa tu 1 jan So Wasinton George Washington 1789 - 1797 kulupu ala jan Son Atan John Adams 2 jan Son Atan John Adams 1797 - 1801 kulupu Petewali jan Toma Sepison Thomas Jefferson 3 jan Toma Sepison Thomas Jefferson 1801 - 1809 kulupu Temoka-Wepalikan jan Ewan Pa Aaron Burr en jan So Linton George Clinton  4 jan Sen Masison James Madison 1809 - 1817 kulupu Temoka-Wepalikan jan So Linton George Clinton en jan Epi Kewi Elbridge Gerry 5 jan Sen Mono James Monroe 1817 - 1825 kulupu Temoka-Wepalikan jan Tanije Tonkin Daniel D. Tompkins 6 jan Son Kinsi Atan John Quincy Adams 1825 - 1829 kulupu Temoka-Wepalikan en kulupu Nasona-Wepalikan jan Son Kalun John C. Calhoun 7 jan Antu Sason Andrew Jackson 1829 - 1837 kulupu Temoka jan Son Kalun John C. Calhoun en jan Masin Wan Puwen Martin Van Buren 8 jan Masin Wan Puwen Martin Van Buren 1837 - 1841 kulupu Temoka jan Wisa Mento Sonson Richard Mentor Johnson 9 jan Wilijan Enwi Ewison William Henry Harrison 1841 kulupu Wi jan Son Tala John Tyler 10 jan Son Tala John Tyler 1841 - 1845 kulupu Wi jan ala 11 jan Sen Po James K. Polk 1845 - 1849 kulupu Temoka jan So Tala George M. Dallas 12 jan Sakawi Telo Zachary Taylor 1849 - 1850 kulupu Wi jan Mila Pimo Millard Fillmore 13 jan Mila Pimo Millard Fillmore 1850 - 1853 kulupu Wi jan ala 14 jan Wanlin Pisa Franklin Pierce 1853 - 1857 kulupu Temoka jan Wilijan Kin William R. King 15 jan Sen Pukanan James Buchanan 1857 - 1861 kulupu Temoka jan Son Wekenwi John C. Breckinridge 16 jan Epajan Linkon Abraham Lincoln 1861 - 1865 kulupu Wepalikan en kulupu Nasona-Junjon jan Anipa Anlin Hannibal Hamlin en jan Antu Sonson Andrew Johnson  17 jan Antu Sonson Andrew Johnson 1865 - 1869 kulupu Nasona-Junjon en kulupu Temoka jan ala 18 jan Julisi Wen Ulysses S. Grant 1869 - 1877 kulupu Wepalikan jan Kala Kopa Schuyler Colfax en jan Enwi Wison Henry Wilson 19 jan Usapo E Rutherford B. Hayes 1877 - 1881 kulupu Wepalikan jan Wilijan Wila William A. Wheeler 20 jan Sen Kapi James A. Garfield 1881 kulupu Wepalikan jan Sesa Asa Chester A. Arthur 21 jan Sesa Asa Chester A. Arthur 1881 - 1885 kulupu Wepalikan jan ala 22 jan Owa Lilan Grover Cleveland 1885 - 1889 kulupu Temoka jan Toma Enwi Thomas A. Hendricks 23 jan Pensamin Ewison Benjamin Harrison 1889 - 1893 kulupu Wepalikan jan Liwa Moton Levi P. Morton 24 jan Owa Lilan Grover Cleveland 1893 - 1897 kulupu Temoka jan Ale Siwenson nanpa wan Adlai Stevenson I 25 jan Wilijan Makinli William McKinley 1897 - 1901 kulupu Wepalikan jan Kewe Opa Garret Hobart en jan Sijoto Osewe Theodore Roosevelt 26 jan Sijoto Osewe Theodore Roosevelt 1901 - 1909 kulupu Wepalikan jan Sa Pepen Charles W. Fairbanks 27 jan Wilijan Awa Ta William Howard Taft 1909 - 1913 kulupu Wepalikan jan Sen Seman James S. Sherman 28 jan Oto Wison Woodrow Wilson 1913 - 1921 kulupu Temoka jan Toma Masa Thomas R. Marshall 29 jan Owen Asin Warren G. Harding 1921 - 1923 kulupu Wepalikan jan Kawin Kuwi Calvin Coolidge 30 jan Kawin Kuwi Calvin Coolidge 1923 - 1929 kulupu Wepalikan jan Sa To Charles G. Dawes 31 jan Apa Uwa Herbert Hoover 1929 - 1933 kulupu Wepalikan jan Sa Kasi Charles Curtis 32 jan Wanlin Osewe Franklin D. Roosevelt 1933 - 1945 kulupu Temoka jan Son Nan Kana John Nance Garner en jan Enwi Wale Henry A. Wallace en jan Ewi Tuman Harry S. Truman 33 jan Ewi Tuman Harry S. Truman 1945 - 1953 kulupu Temoka jan Apen Pali Alben W. Barkley 34 jan Tuwa Asenawa Dwight D. Eisenhower 1953 - 1961 kulupu Wepalikan jan Wisa Nison Richard Nixon 35 jan Son Kenisi John F. Kennedy 1961 - 1963 kulupu Temoka jan Linton Sonson Lyndon B. Johnson 36 jan Linton Sonson Lyndon B. Johnson 1963 - 1969 kulupu Temoka jan Upa Anpi Hubert Humphrey 37 jan Wisa Nison Richard Nixon 1969 - 1974 kulupu Wepalikan jan Sipo Anku Spiro Agnew en jan Sewa Po Gerald Ford 38 jan Sele Po Gerald Ford 1974 - 1977 kulupu Wepalikan jan Neson Okepela Nelson Rockefeller 39 jan Simi Kata Jimmy Carter 1977 - 1981 kulupu Temoka jan Wata Monte Walter Mondale 40 jan Ona Wekan Ronald Reagan 1981 - 1989 kulupu Wepalikan jan So Apa Waka Pu George Herbert Walker Bush 41 jan So Apa Waka Pu George H. W. Bush 1989 - 1993 kulupu Wepalikan jan Ten Kuwejo Dan Quayle 42 jan Pi Linton Bill Clinton 1993 - 2001 kulupu Temoka jan A Ko Al Gore 43 jan So Waka Pu George W. Bush 2001 - 2009 kulupu Wepalikan jan Si Seni Dick Cheney 44 jan Pawa Opama Barack Obama 2009 - 2017 kulupu Temoka jan So Paten Joe Biden 45 jan Tana Tan Donald Trump 2017 - 2021 kulupu Wepalikan jan Maki Pen Mike Pence 46 jan So Paten Joe Biden 2021 - 2025 kulupu Temoka jan Kamala Ewi Kamala Harris 47 jan Tana Tan Donald Trump 2025 - tenpo ni kulupu Wepalikan jan Sesi Wan J.D. Vance

ma kipisi
ma Mewika la ma kipisi mute li lon. ma kipisi li ken lawa la, ma kipisi ni li lon. ni li nasin kipisi pi suli nanpa wan.

nasin kipisi pi suli nanpa wan
lang=tok|350px|thumb|sitelen pi ma Mewika

 20px|frameless ma Ajowa (IA)
 20px|frameless ma Akanso (AR)
 20px|frameless ma Alaka (AK)
 20px|frameless ma Alapama (AL)
 20px|frameless ma Atajo (ID)
 20px|frameless ma Awawi (HI)
 20px|frameless ma Ewisona (AZ)
 20px|frameless ma Ilino (IL)
 20px|frameless ma Insijena (IN)
 20px|frameless ma Juta (UT)
 20px|frameless ma Kaliponja (CA)
 20px|frameless ma Kanesika (CT)
 20px|frameless ma Kense (KS)
 20px|frameless ma Kentaki (KY)
 20px|frameless ma Kalowato (CO)
 20px|frameless ma Lowita (FL)
 20px|frameless ma Luwisijana (LA)
 20px|frameless ma Masasusi (MA)
 20px|frameless ma Men (ME)
 20px|frameless ma Mewilan (MD)
 20px|frameless ma Minesota (MN)
 20px|frameless ma Misikan (MI)
 20px|frameless ma Misisipi (MS)
 20px|frameless ma Misowi (MO)
 20px|frameless ma Montana (MT)
 20px|frameless ma Nepaka (NE)
 20px|frameless ma Niwata (NV)
 20px|frameless ma Nokewalana (NC)
 20px|frameless ma Notakota (ND)
 20px|frameless ma Nujo (NY)
 20px|frameless ma Numesiko (NM)
 20px|frameless ma Nusesi (NJ)
 20px|frameless ma Nuwanse (NH)
 20px|frameless ma Okajoma (OK)
 20px|frameless ma Otalan (RI)
 20px|frameless ma Owajo (OH)
 20px|frameless ma Owekan (OR)
 20px|frameless ma Pensiwenja (PA)
 20px|frameless ma Sakewalana (SC)
 20px|frameless ma Satakota (SD)
 20px|frameless ma Sosa (GA)
 20px|frameless ma Telawe (DE)
 20px|frameless ma Tenesi (TN)
 20px|frameless ma Tesa (TX)
 20px|frameless ma Wajomin (WY)
 20px|frameless ma Wasintan (WA)
 20px|frameless ma Wemon (VT)
 20px|frameless ma Wesinja (VA)
 20px|frameless ma Wewesinja (WV)
 20px|frameless ma Wikonsin (WI)

ma ante
 20px|frameless kulupu ma Malijana (MP)
 20px|frameless kulupu ma Pisin pi ma Mewika (VI)
 20px|frameless ma Amelikasamowa (AS)
 20px|frameless ma Kawan (GU)
 20px|frameless ma Petoliko (PR)
 20px|frameless ma Sisi (DC)

ma tomo suli 
+ ma tomo suli pi ma Mewikahttps://www.census.gov/data/tables/time-series/demo/popest/2020s-total-cities-and-towns.html # ma tomo nimi mama ma lili nanpa jan 1 ma tomo Nujo New York ma Nujo 8 258 035 2 ma tomo Losansele anu ma tomo Ele Los Angeles "LA" ma Kaliponija 3 820 914 3 ma tomo Sikako Chicago ma Ilino 2 664 452 4 ma tomo Juson Houston ma Tesa 2 314 157 5 ma tomo Pinisi Phoenix ma Ewisona 1 650 070 6 ma tomo Pilatepija anu ma tomo Pili Philadelphia "Philly" ma Pensiwenija 1 550 542 7 ma tomo San Antonijo San Antonio ma Tesa 1 495 295 8 ma tomo San Sijeko San Diego ma Kaliponija 1 388 320 9 ma tomo Tala Dallas ma Tesa 1 302 868 10 ma tomo Sesonwi Jacksonville ma Lowita 985 843 11 ma tomo Osin Austin ma Tesa 979 882 12 ma tomo Poto Fort Worth ma Tesa 978 468 13 ma tomo San Ose San Jose ma Kaliponija 969 655 14 ma tomo Kolanpa Columbus ma Owajo 913 175 15 ma tomo Sale Charlotte ma Nokewalana 911 311 16 ma tomo Insijanepoli anu ma tomo Insi Indianapolis ma Insijena 879 293 17 ma tomo San Pansiko San Francisco ma Kaliponija 808 988 18 ma tomo Sijato Seattle ma Wasintan 755 078 19 ma tomo Tenwa Denver ma Kalowato 716 577 20 ma tomo Okajoma Oklahoma City ma Okajoma 702 767

 ma poka 

tan sona

*
kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin
kulupu:ma lawa