Motse wa Tuli, Zimbabwe

Tuli  ke motsana yo o mo kgaolong ya Matabeleland mo borwa, jwa  

Zimbabwe. O bonwa dikhilomethara tse di masome a boferabobedi mo bophirima jwa  Beitbridge mo botlhaba jwa lotshitshi la noka ya  Shashe . Motsana o o goletse go dikologa  Fort Tuli  mo e kileng ya bo e le bothibelelo jwa ntlha jwa ba Pioneer Column ka kgwedi ya Phukwi ngwaga wa 1890 kwa lefelong le itseng ka  Selous Camp gape le ne le dirisiwa ke  Frederick Selous le a neng a nna mo go lone fa a tsoma. Motsana o o nale diofisi tsa sepodisi le mantlo a banni.

Motse o o ka tsenwa fa motho a tla a tswa ntlheng ya toropo ya  Gwanda o fetla ka  Guyu gape le  Hwali, kgotsa o tswa  Beitbridge o fetla ka  Nottingham gape le  Shashi Irrigation Scheme, le fa gompieno tsela e se mo seemong se se sa iketlang.

Ditso
Tuli e ne e le ntlha nngwe ya ba pioneer column kwa tshimologong, mme gape ga tsena merafe e menngwe ka bofefo mo  Matabeleland mme gape go tsenelela mo bokone ga nna Salisbury (yo e leng  Harare), toropokgolo ya  Rhodesia jaaka a ne a bidiwa bogologolo. Tulie ne e le lefelo la ntlha mo bokone jwa dinoka tsa  Limpopo/Shashe kwa  dikago tsa ba  'Europa' tse di kgatlhisang di ileng tsa tlhomiwa - diofisi tsa sepodisi sa  BSA di ne di agilwe ka logong e le dikago tse di kgatlhisang, tse di neng di agiwa go tsweng lefatsheng la  UK mme gape tsa agelwa le babereki ba sepodisi sa  BSA ba ba neng ba tlhokometse go kgabagangwa ga  noka fela go bapa le borwa jwa dikago.  Ka ngwaga wa  1970 dikago tse di ne tsa fudusiwa go tsweng kwa lefelong leo mme gape  tsa agiwa gape kwa lefelong le le gologolo, gape le le bidiwang, Fort Tuli. Mantlo a a ne a dirisiwa go baya ditshwantsho tse di tlakilweng tse di neng di kgatlhisa tse di neng di tshwantshiwa ke banni ba  old Fort.

Bodikologo jwa Tuli
Tuligape o aga bodikologo jwa selekanyo sa 10 mile , bontlha bongwe jwa borwa jo bo atlologelang kwa borwa jwa noka ya  Shashe. Bodikologo jo! bo ne jwa simololwa ke ba pioneer ka ditumalano magareng ga dikgosi tsa motse jaaka lefelo le le sa kgabagangweng  la tiriso ya  go fudisa leruo  la dikgomo . Se se ne sa thusa go sireletsa lefelo la phulo go itsa go anama ga malwetse a tshwana  rinderpest go tsweng mo dikgomong tsa mo gae go ya kwa  dikgomong tse di neng di ruilwe kwa  borwa.  Le ke lefelo le le sireleditsweng, le mo bogompieng e leng  lefelo la boikhutso le la diphologolo la Thuli.

Dikgoge tsa kwa ntle
Botswana
Zimbabwe
South Africa

Category:Kgaolo ya borwa ya Matabeleland
Category:Mafelo a a nang le batho mo Zimbabwe
Category:Ditso tsa Zimbabwe
Category:Noka ya Shashe