Sekhukhune

Sekhukhune I (Matsebe; mo e ka nnang ka 1814 – 13 Phatwe 1882) e ne e le kgosi e e kwa godimo ya Marota, e e neng e itsege thata jaaka Bapedi (batho ba Pedi), go tloga ka 21 Lwetse 1861 go fitlha a bolawa ka 13 Phatwe 1882 lenaba wa gagwe le nkgonne ka mmaagwe, Mampuru II .  Jaaka moeteledipele yo mogolo wa Pedi o ne a lebane le dikgwetlho tsa sepolotiki go tswa go Ba-Voortrekker (baagi ba Maburu), Rephaboliki ya Aforika Borwa e e ikemetseng ( Sedatšhe : Zuid-Afrikaansche Republiek ), Mmusomogolo wa Borithane, le diphetogo e kgolo ya loago e e bakiwang ke barongwa ba Bakeresete .

Kogi  o ne a latswa kika Kgosi Sekwati, ka 20 Lwetse 1861, Sekhukhune o ne a tswelapele go  tshwanebolokalo ya gagwe ya bogosi kgatlhanong le abuti wange ka mmaagwe Mampuru II le gofejane ka tshegetso ya masole wa gagwe wa Matuba. Le fa a ne a tlhola, Sekhukhune o ne a ngaparela ngwao ya serota mme a letla Mampuru go tswa mo kgaolong ya Bapedi ka kagiso. Bana ba gagwe ba bangwe ba ba neng ba itsege e ne e le; Legolwana,  Johannes Dinkwanyane, le Kgoloko.  Senatle o ne a nna Legoadi IV ka ngwaga wa 1862, mme a nna mo thaba, e gompieno e bidiwang  kgotsa marako tsa Leolo,  tse a neng a di tlhomamisa. Go thutafatsa bogosi jwa gagwe le go itshireletsa kgatlhanong le botswantle jwa Yuropa, o ne a dira gore babusiwa ba gagwe ba ba botlana ba bereke mo meepong ya basweu le mo dipolaseng gore dituelo tsa bone di kgone go dirisiwa go reka ditlhobolo mo Mapotokisi kwa Delagoa Bay, mmogo le mo diruiweng.