Busari Adelakun

Busari Adelakun e ne e le mopolotiki wa Nigeria yo o tswang kwa lefelong la Ejioku kwa Ibadan, kwa mmusong ywa Oyo. O ne a amana le Setlhopha sa Tiro le Mokgatlho wa Kutlwano wa Nigeria (UPN) ka nako ya Rephaboliki ya Ntlha le ya Bobedi ka go latelana. Jaaka leloko la UPN le NPN moragonyana kwa Ibadan ka nako ya repaboliki ya bobedi, Adelakun e ne e le motho wa botlhokwa mo dipolotiking tse di tlhakatlhakaneng tsa toropo.

Rraagwe Adelakun e ne e le molemirui wa cocoa go tswa kwa Ibadan mme o ne a rua polase ya ga rraagwe fa rraagwe a tlhokafala. Fa a ne a simolola ditiro tsa gagwe tsa ntlha tsa sepolotiki, e ne e le go emela rraagwe ka nako ya dikopano tsa Ibadan Peoples Party. Go tswa foo Adelakun o ne a tsenela Setlhopha sa Tiro, e ne e le tiro e e bokete gore lekoko le bone tshegetso kwa Ibadan ka ntlha ya go tuma ga monna a le mongwe, Adegoke Adelabu, le morago ga loso lwa ga Adelabu AG ga a ka a bona tshegetso e ntsi kwa Ibadan mme tirisodikgoka e e neng ya tlhagelela morago ga loso lwa ga Adelabu e ne ya lebisiwa mo go bontsi jwa maloko a karolo eo. Kgaogano mo AG magareng ga Tonakgolo ya kgaolo, Akintola le Tonakgolo ya pele, Awolowo e ne ya tlhagelela ka 1962. Adelakun o ne a ema le lekoko la Awolowo. Morago ga moo, lekoko la ga Adelakun le ne la koafadiwa kwa Ibadan ka nako ya tlhakatlhakano kwa kgaolong ya Bophirima. Fa sesole se sena go menola puso go phatlalatsa repaboliki ya temokerasi, Adelakun o ne a boela kwa temothuong mme gape a tsenela mokgatlho wa balemirui, a nna tautona wa one.

Ka 1976, o ne a fenya ditlhopho tsa pusoselegae kwa Ibadan morago ga dipoelo morago di le mmalwa tse di neng di akaretsa go kgaolwa kwa tshimologong. Morago ga gore kwa tshimologong a se ka a tshwanelega go tsenela ditlhopho, baemanokeng ba ga Adelakun ba ne ba kganela go tsenela ditlhopho, fa ene a ne a ya kwa kgotlatshekelo go bolela gore ditlhopho ga di na mosola. Kgotlatshekelo e ne ya amogela boikuelo jwa gagwe mme morago ga gore go dirwe ditlhopho tse disha, go ne ga bolelwa gore Adelakun ke ene a fentseng. Ka 1979, Adelakun o ne a kopana le moeteledipele yo mongwe wa lekoko, Archdeacon Emmanuel Alayande go thusa UPN go bona bontsi jwa ditlalama kwa Ibadan, e ne e le nngwe ya makgetlo a le mmalwa a lekoko le le eteletsweng pele ke Awolowo le neng la kgona go gapa bontsi jwa diboutu mo toropong. Ka 1979, o ne a tlhomiwa go nna motsamaisi wa pusoselegae kwa  mmusong wa Oyo , dingwaga di le pedi morago ga moo, o ne a romelwa gape kwa lephateng la Boitekanelo.

Ka 1983, Adelakun o ne a tsenela lekoko le le neng le le kgatlhanong le go tlhophiwa ga ga Bola Ige go nna mmusi wa UPN. Adelakun le leloko le lengwe la lekoko leo, Sunday Afolabi moragonyana ba ne ba tsenela lekokokganetso, NPN .

Adelakun o ne a tsenngwa mo kgolegelong ka 1984 ke puso e ntšha ya sesole e e neng e eteletswe pele ke Mojenerale Muhammadu Buhari.

 Leso 
O tlhokafetse kwa Bookelong jwa Thuto jwa mmadikolo wa Lagos ka ntlha ya botsogo jo bo sa siamang fa a ne a sa ntse a golegilwe."Bawa, FFK, Shehu: Of slump, slum and somersault". TheCable. 2021-09-18. Retrieved 2025-03-12

 Metswedi 

Karolo:Mafatshe a Aforika
Karolo:Mapolotiki a Nigeria