Abram Onkgopotse Tiro

Onkgopotse Tiro (9 November 1945 - 1 February 1974) e ne e le moithuti wa mo Afrikaborwa e bile e le molweladiphetogo wa batho ba bantsho. O tsholetswe kwa Dinokana, motse o monnye gaufi le Zeerust. O ne a lelekwa kwa Yunibesithing ya Bokone (e jaanong e itsegeng jaaka Yunivesithi ya Limpopo) ka 1972 ka ntlha ya ditiro tsa gagwe tsa sepolotiki. Fa a le kwa yunivesithing o ne a nna leloko le le tlhagafetseng la Mokgatlho wa Baithuti wa Aforika Borwa, o mo go one Black Consciousness Movement e neng ya gola.https://www.iol.co.za/capetimes/opinion/an-honour-for-onkgopotse-tiro-is-long-overdue-7ffba56a-00d6-428e-9cde-6b1d599e1818https://theconversation.com/onkgopotse-tiro-revolutionary-who-paid-a-heavy-price-for-shaking-apartheid-to-its-core-124813

Morago ga go lelekwa kwa Yunivesithing ya Bokone ka 1972, morago ga go tshwaya diphoso ga gagwe Molao wa Thuto wa Bantu wa 1953, o ne a tswelela go ruta hisitori kwa Morris Isaacson High School gaufi le go dikologa Central Western Jabavu (CWJ) kwa Soweto ka 1973. Tsietsi Mashinini, yo e neng e le karolo e e botlhokwa ya botsuolodi jwa baithuti ba 1976, e ne e le mongwe wa baithuti ka nako ya fa a ne a ruta kwa Morris Isaacson, mme bontsi jwa baithuti ba gagwe ba gakologelwa tlhotlheletso ya gagwe mo dipolotiking tsa bone ka nako eno ya mokgatlho wa baithuti mo hisitoring ya Aforikaborwa.

Onkgopotse Abram Ramothibi Tiro e ne e le morwa wa ntlha wa ga Moleseng Anna Tiro (1923-2003) kwa Dinokana, motse o monnye gaufi le Zeerust mo porofenseng ya gompieno ya Bokonebophirima. Ga go itsiwe go le gontsi ka ga rraagwe yo o tlogetseng Tiro le mmaagwe fa a ne a sa ntse a le ngwana yo monnye. Mmaagwe o ne a na le bana ba bangwe ba le babedi.

Tiro o goletse mo lehumeng la "go tshela ka diatla" mme o godisitswe e le Seventh Day Adventist.

 Puo ya go aloga ya Turfloop 
Ka 1972 Tiro o ne a neela puo ya gagwe ya go aloga ya Black Consciousness kwa Yunivesithing ya Bokone, e e itsegeng jaaka Turfloop jaaka polase e e neng e agilwe mo go yone mme jaanong ke Yunivesithi ya Limpopo. Yunivesithi e ne e diretswe baithuti ba bantsho fela mme e ne e laolwa ke basweu.

Mo "Turfloop Testimony" jaaka e ne ya itsiwe Tiro e ne ya tshwaya diphoso bobedi jwa tlhaolele le Molao wa Thuto wa Bantu ka go batla gore baithuti ba bantsho ba dire dingwe tsa dithuto tsa bone ka Se-Afrikaans. Tiro e ne ya lelekwa ka bonako ke balaodi ba basweu ba ba neng ba tshwenyegile ka ditlamorago tsa yone mo bathong ba bantsho mo bareetsing. Dingongorego tse di neng tsa latela di ne tsa felela ka gore baithuti mmogo le ene ba lelekwe.

Molao wa Afrikaans Medium wa 1974, o o neng o batla gore bana ba sekolo ba amogele 50% ya thuto ya bone ka Se-Afrikaans o ne wa tsewa e le selo se se neng sa dira gore go nne le botsuolodi jwa Soweto ka 1976.

Tiro o bolailwe ke bomo kwa Botswana ka 1974.Abram Ramothibi Onkgopotse Tiro, SA History Online

 Metswedi 

 Puo ya go aloga ya Onkgopotse Tiro kwa Yunibesithing ya Bokone, 29 Moranang 1972

 Abram Ramothibi Onkgopotse Tiro, SA History Online