Banan

Banan — cy Banan (Musa) perosnijə rəsəjonədə, hardəninə mivə nome; vejni dərəsejdən ymon Musa acuminata ijən Musa × paradisiaca, həmən Musa balbisiana, Musa fehi, Musa troglodytarum ijən čo gylon. Botənikə nəzərədə banan bə gylon mandə, vejdonənine ijən syrafəpustinFruit Identification Outline. Kaštəninə gylonku rəjrə donə bejdəni, lozim nybyə gylon vegetətivə pevylo bejədə. Tum dyrozi 6—30 sm bejdə ijən diametrədə 2—5 smБанан / А. К. Раджабов // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017..

 Perosnije 
 Taryx 
miniatyur|268x268px|Həvatə bananon nymunə|çəpo
Banan — ən ǧədimə perosnijə rəsəjonədəjPillay, Michael (Editor); Tenkouano, Abdou (Editor). Banana Breeding: Progress and Challenges. — CRC Press, 2011. — P. 24—26. — 383 p. — ISBN 1439800170.. Əcəj vətən Malaj arxipelag hisob bejdə, končo alimon fik kardejdən ki ǧədimə žijəkəson perosnijedəbin əvoni bo harde de mojə pərizi ičoBananas and plantains (Musa spp.). Hands with yellow fingers.. Mildred E. Mathias Botanical Garden..

 Jol kardej 
çəpo|miniatyur|269x269px|Bananə hi
Bənə harde məhsul banan perosnijə bejdə tropikədə — təxminən 30° k. h. mijono ijən 30° n. h.Morton, Julia F. Fruits of Warm Climates. — Florida Flair Books, 1987. — P. 29–46. — 505 p. — ISBN 978-0961018412, tosə 2000 m ovi səpe barzətijətə. Bo rəsə perosnije ən cokə hol hisob kardə bejdə cy 26 tosə 35 °C bə ruž ijən cy 22 tosə 28 °C bə šəvMeiser, G. Gaelen. Musa "Banana". texasriviera.com.

 Oko doj 
 Hardejro 
Xəjli kišvəronədə banan bənə əsosə hardə xorəkije — məsələn, javli Ekvadorədə sorədə 73,8 kilo hardejdən bə i gylə odəmi sorədə omejdə (Rusijəsə čəmi 7,29 kilo).
miniatyur|Byštə plantan
Banani hardynə tispiron vejni bə dy gylə grup čo bejdən: desertə gylon, komon kol-koli ja hyšk kardə byə harde bəbe ijən plantanon (ja platano), komon harde bə nav lozime sy karde ja gylovnije.

 Xorəkon 
Kali motədilə iǧlimə kišvəronədə banan bənə desertə xorəki hisob bejdə, ijən səǧ, kol təmiz kardə hardə bejdə jaan ki bl šinijə patə cijon əlovə kardə bejdə ijən bə šinə bijə. Əmma tropikədə plantanon - bananon oko dojdən, əvoni harde bə nav sy kardən. Bəbe vote ki təxminən 80% perosnijə bananon by kategorijədənHow to Grow Bananas. Complete Guide to Bananas..

Karibi ləpəkonədə əvoni de lu gylovnijedən, ijən čurbəčurə ədvijəton əlovə kardən — nemek, syrkə, sijo bibər, zejtunə rujən, pijoz, si ijən čo. Kostə-Rikədə əj vej-vinə gylovnijedən ijən bənə myrəvo gyləj hardə cij patejdən. Zejtunə rujənədə byštə banon bənə sojə xorəki hisob bejdən. Vejni Latynə Amerikə kišvəronədə (Honduras, Dominikan Respublika, Kolumbijə, Kostə-Rikə, Kubə, Nikaragua, Panama, Peru, Puerto-Riko, Trinidad ijən Tobago, Ekvador ijən Jamajka) vej məšhure maduros xorək — rəsə ijən təmiz kardə byə plantanon poə-poə kardejdən bə 3—4 mm hisson, žəjdən nemek ijən rujənisə byštejdən tosə syə be kyrcənə. Harde bə nav əj nojdən nimcəsə de koǧəzə təlisi bo zijodə rujəni bešejroRosengarten, David. It's All American Food: The Best Recipes for More than 400 New American Classics. — Little, Brown and Company, 2005. Venesueladə heste millijə xorək jo-jo (Yo-Yo) — dy gylə byštə banani baxšon mijono namə sipijə pəni poə nojdən, ijən ičo kardejdən de culə.

Peruədə məšhure ha ružnə xorək — cappo. Havzə plantanon lu kardejdən, 20 dəǧiǧə gylovnijedən, pešo šyrt kardejdən. By pure hežo cappo votejdən.

 Səvonon 

Tispir:Hardemonə rəson
Tispir:Bananə gylon
Tispir:Tropikə rəson