Donetsk

Ang Donetsk (Ukranyo: Донецьк; Ruso: Донецк), dating kilala bilang Aleksandrovka, Yuzivka (o Hughesovka), Stalin, at Stalino, ay isang industriyal na lungsod sa silangang Ukranya na matatagpuan sa ilog ng Kalmius sa rehiyon ng Donetsk, na kasalukuyang inookupahan ng Rusya bilang ang kabisera ng tinatawag na Republikang Bayan ng Donetsk. Ang populasyon ay tinatantya sa 901,645 (2022 tantiya) sa kaibuturan ng lungsod, na may higit sa 2 milyon sa metropolitan na lugar (2011). Ayon sa sensus noong 2001, ang Donetsk ay ang ikalimang pinakamalaking lungsod sa Ukranya.

Sa administratibo, ang Donetsk ay naging sentro ng rehiyong Donetsk, habang ayon sa kasaysayan, ito ang hindi opisyal na kabisera at pinakamalaking lungsod ng mas malaking pang-ekonomiya at kultural na rehiyong Basin ng Donets (Donbas). Ang Donetsk ay katabi ng isa pang pangunahing lungsod, ang Makiivka, at kasama ng iba pang nakapaligid na mga lungsod ay bumubuo ng isang pangunahing magkalat ng lunsod at konurbasyon sa rehiyon. Ang Donetsk ay naging isang pangunahing sentrong pang-ekonomiya, pang-industriya at pang-agham ng Ukranya na may mataas na konsentrasyon ng mabibigat na industriya at isang bihasang manggagawa. Ang densidad ng mabibigat na industriya (nakararami sa produksyon ng bakal, industriya ng kemikal, at pagmimina ng karbon) ang nagpasiya sa mapanghamong sitwasyong ekolohikal ng lungsod. Noong 2012, niraranggo ng ulat ng UN ang Donetsk sa pinakamabilis na pag-depopulate ng mga lungsod sa mundo.The 28 Fastest-Shrinking Cities In The World

Ang orihinal na pamayanan sa timog ng Europang bahagi ng Imperyong Ruso ay unang binanggit bilang Aleksandrovka noong 1779, sa panahon ng paghahari ng empresang dakilang Catherine. Noong 1869, ang negosyanteng Welsh na si John Hughes ay nagtatag ng isang planta ng bakal at ilang minahan ng karbon sa rehiyon, at ang bayan ay pinangalanang Hughesovka o Yuzovka (Юзовка) bilang pagkilala sa kanyang tungkulin ("Yuz" bilang isang pagtataya sa wikang Ruso ng Hughes). Noong panahon ng Sobyet, lumawak ang industriya ng bakal ng lungsod. Noong 1924, pinalitan ng pangalan ng Yuzovka na Stalin. Noong 1929, ang Stalin ay pinalitan ng pangalan na Stalino, at noong 1932, ang lungsod ay naging sentro ng rehiyon ng Donetsk. Pinalitan ang pangalan ng Donetsk noong 1961, ang lungsod ngayon ay nananatiling sentro para sa pagmimina ng karbon at para sa industriya ng bakal.

Mula noong Abril 2014, ang Donetsk at ang mga nakapaligid na lugar nito ay naging isa sa mga pangunahing lugar ng labanan sa patuloy na digmaang Ruso-Ukranyo, habang ang mga pwersang separatistang maka-Ruso ay nakikipaglaban sa mga pwersang militar ng Ukranyo para sa kontrol ng lungsod at mga nakapaligid na lugar. Sa buong digmaan, ang lungsod ng Donetsk ay pinangangasiwaan ng mga pwersang separatistang maka-Ruso bilang sentro ng Republikang Bayan ng Donetsk, na may mga nasa labas na teritoryo ng rehiyon ng Donetsk na nahahati sa pagitan ng dalawang panig. Ang Donetsk International Airport ay naging sentro ng digmaan noong 2014 na may halos isang taon na labanan.

Noong Oktubre 2022, ganap nang kontrolado ng Rusya ang lungsod, kasama ang mga pwersang Ukranyo at Ruso na nasa labanan pa rin malapit sa lungsod.

Mga sanggunian

Kategorya:Mga lungsod sa Ukraine