Tubig-rosas

Ang tubig-rosas ay pinalasang tubig na nagagawa sa paglugom o pagbabad ng mga talulot ng rosas sa tubig. Ito ang bahaging hidrosol ng destilado ng talulot ng rosas, isang gulgol ng produksiyon ng langis ng rosas para magamit sa pabango. Ginagamit din ang tubig-rosas bilang pampalasa ng pagkain, bilang sangkap sa kosmetika at medisina, at para sa mga layuning panrelihiyon sa buong Eurasya.

Ang Gitnang Iran ay tahanan ng taunang pistang Golabgiri tuwing tagsibol. Libu-libong turista ang bumibisita sa lugar upang ipagdiwang ang pag-aani ng rosas para sa produksyon ng tubig-rosas. Iran ang pinagmumulan ng 90% ng produksiyon ng tubig-rosas sa mundo.

Kasaysayan

Mula noong sinaunang panahon, ginagamit ang mga rosas sa panggamot, nutrisyon, at pinagkukunan ng pabango.

Ang mga pabangong rosas ay gawa sa langis ng rosas, na tinatawag ding attar ng mga rosas, na isang timpla ng mga bolatil na langis-esensiyal na nakuha sa pagdedestila ng mga dinurog na talulot ng rosas sa singaw. Isang gulgol nitong proseso ang tubig-rosas. Bago ang pagbuo ng pamamaraan ng pagdedestila ng tubig-rosas, ginamit na ang mga talulot ng rosas sa lutuing Persa bilang pampabango at bilang pampalasa sa mga putahe. Malamang na nagmula ang tubig-rosas sa Persiya, kung saan kilala ito sa katawagang gulāb (), mula sa gul ( rosas) at ab ( tubig). Sa Griyegong Medyebal, inangkin bilang zoulápin ang katawagan.

Pinino ng mga kimikong Arabe at Persa sa medyebal na mundong Islam ang proseso ng paggawa ng tubig-rosas sa pamamagitan ng pagdedestila sa singaw, na humantong sa mas mahusay at ekonomikong paggamit para sa mga industriya ng pabango.Ahmad Y. al-Hassan, Transfer Of Islamic Technology To The West, Part III: Technology Transfer in the Chemical Industries  [Ang Pagsalin ng Teknolohiyang Islam sa Kanluran, Ika-3 Bahagi: Pagsalin ng Teknolohiya sa Mga Industriya ng Kemikal] (sa wikang Ingles). , History of Science and Technology in Islam.

Paggamit

Pagkain
Minsan idinaragdag ang tubig-rosas sa limonada. Idinaragdag din ito sa tubig upang itago ang mga di-kanais-nais na amoy at lasa.

Sa mga lutuin sa Gitnang Silangan, isinasangkap ang tubig-rosas sa iba't ibang putahe, lalo na sa mga kumpites tulad ng delikasing Turko, nugat, at baklava. Sa Tsipre, pampalasa ang tubig-rosas para sa ilang panghimagas, kabilang dito ang Tsipreng bersiyon ng muhallebi.

Komestika
Sa Europa noong panahong medyebal, ipinanhugas ang tubig-rosas ng kamay sa hapag-kainan tuwing mga pista. Kadalasang ginagamit ang tubig-rosas sa mga pabango. Paminsan-minsan, ginagamit ang ungguwentong de-tubig-rosas bilang pampalambot, at  minsan ginagamit ang tubig-rosas sa mga kosmetika tulad ng mga malamig na krema, mga toner at mga panghugas ng mukha.

Mga sanggunian

Kategorya:Lutuing Turko
Kategorya:Lutuing Irani
Kategorya:Lutuing Aserbayano
Kategorya:Lutuing Gitnang Silangan
Kategorya:Mga sahog ng pagkain