Kataas-taasang Konseho ng Ukranya

Ang Kataas-taasang Konseho () ay ang parlamentong unikameral ng estado ng Ukranya. Ang Verkhovna Rada ay binubuo ng 450 deputies, na pinamumunuan ng isang tagapagsalita. Ang Verkhovna Rada ay nagpupulong sa Verkhovna Rada building sa kabisera ng Ukraine Kyiv. Ang mga kinatawan na inihalal noong 21 Hulyo 2019 Ukrainian parliamentary election ay pinasinayaan noong 29 Agosto 2019.

Ang Verkhovna Rada ay binuo mula sa mga sistema ng katawan ng kinatawan ng republika na kilala sa Soviet Union bilang Supreme Soviet (Supreme Council) na unang itinatag noong 26 Hunyo 1938 bilang isang uri ng lehislatura ng Ukrainian SSR pagkatapos ng pagbuwag ng Congress of Soviets of the Ukrainian SSR.ua/?termin=Verkhovna_Rada_Ukrainy Verkhovna Rada sa Encyclopedia of History of Ukraine

Ang ika-12 pagpupulong ng Supreme Soviet of the Ukrainian SSR (elected in 1990) ay naglabas ng Declaration of Independence of Ukraine, nagpakilala ng mga elemento ng isang ekonomiyang pamilihan at liberalisasyong pampulitika, at opisyal na binago ang pagbilang ng mga sesyon nito, na nagpapahayag ng sarili nitong unang pagpupulong ng "Verkhovna Rada ng Ukraine". Ang kasalukuyang parlyamento ay ang ikasiyam na pagpupulong. Dahil sa digmaan sa Donbas at sa unilateral annexation ng Crimea ng Russia, mga halalan para sa constituencies nasa Donbas at Crimea ay hindi ginanap sa 2014 at 2019 elections; kaya ang kasalukuyang komposisyon ng Verkhovna Rada ay binubuo ng 424 na kinatawan.

Pangalan 
Ang pangalang Rada () ay nangangahulugang "konseho", "rede". Nagmula ang institusyon noong panahon ni Kyivan Rus at pagkatapos ay kumakatawan sa isang konseho ng boyars at ng mas mataas na klero. Noong ika-17 at ika-18 na siglo, ginamit ng Dnieper Cossacks ang termino upang tumukoy sa mga pagpupulong kung saan ginawa ang mga malalaking desisyon; ang Cossacks ay naghalal ng mga bagong konseho sa pamamagitan ng popular na boto. Ang Ukrainian People's Republic sa pagitan ng 17 Marso 1917 at 29 Abril 1918 ay nagkaroon ng Central Rada. Ang West Ukrainian People's Republic at ang Ukrainian government-in-exile ay may UNRada (Ukrainian National Rada).

Ang kasalukuyang pangalan ng parlamento ay nagmula sa Sobyet na kasanayan sa pagtawag sa pambansang parlamento at mga parlyamento ng mga bumubuo nitong republika na Supreme Soviets (). Tulad ng maraming iba pang republika ng Sobyet, ang Verkhovna Rada ay isang lokal na bersyon ng terminong ito na ginamit sa Ukrainian SSR. Matapos mabawi ng Ukraine ang kalayaan noong 1991, ang terminong Verkhovnaya Rada () ay ginamit sa parehong Russian at Ukrainian-based russophone media bilang isang [ [Calque|loan translation]] ng terminong Ukrainian. Ang Verkhovna, ang pambabae na anyo ng pang-uri na  na nangangahulugang supremo, ay nagmula sa Ukrainian salitang  na nangangahulugang "itaas".

Ang isa pang pangalan, na hindi gaanong ginagamit, ay ang Parliament of Ukraine ().

Kasaysayan

1917–1990
 Central Rada noong 1917–18
 Ukrainian National Rada noong 1918 (West Ukraine)
 Labor Congress of Ukraine noong 1919 (kasama ang mga delegado ng West Ukrainian)
 Rada of the Republic noong 1921 (napatapon sa Tarnów, Poland)

Pinalitan ng Supreme Soviet of the Ukrainian Soviet Socialist Republic ang All-Ukrainian Congress of Soviets at isang uri ng legislative authority ng Soviet Ukraine ayon sa 1937 Constitution of the Ukrainian SSR. Ang All-Ukrainian Congress of Soviets ay pinalitan na ng Supreme Council noong 1927.Serhy Yekelchyk '"Ukraine: Birth of a Modern Nation, Oxford University Press (2007), { {ISBN|978-0-19-530546-3}}, pahina 89 Ang Kongreso ng mga Sobyet ay pinasimulan ng Central Executive Committee, na inihalal at Ang huling tagapangulo ng komite ay si Hryhoriy Petrovsky (kilala rin bilang Grigoriy Petrovskiy sa Russian transliterasyon).

Ang first elections sa Supreme Council of the Ukrainian SSR ay naganap noong 26 Hunyo 1938. Ang unang sesyon ng parlyamento ay naganap sa Kyiv mula Hulyo 25 hanggang Hulyo 28, 1938. Ang unang Tagapangulo ng konseho ay Mykhailo Burmystenko na kalaunan ay namatay noong World War II. Noong 1938, isang Presidium ang inihalal ng konseho na pinamumunuan ni Leonid Korniyets. Kinakatawan ng Presidium ang konseho tuwing wala ito sa sesyon.

Sa panahon ng digmaan, ang Presidium ay inilikas sa lungsod ng Saratov sa Russian SFSR. Noong 29 Hunyo 1943, ang Presidium ay naglabas ng utos na ipagpaliban ang mga halalan para sa bagong convocation sa loob ng isang taon habang pinalawig ang unang convocation. Noong 8 Enero 1944, ang Council of Ministers of the Ukrainian SSR sa kasunduan sa Communist Party ay nagpasya na ilipat ang Presidium ng Supreme Council mula Kharkiv patungong Kyiv. Ang mga bagong halalan ay naka-iskedyul para sa 9 Pebrero 1947 para sa Konseho.

1990–kasalukuyan
Hanggang Agosto 24, 1991, pinanatili ni Verkhovna Rada ang pangalang Supreme Soviet of the Ukrainian SSR.

Ang first partially free elections sa Verkhovna Rada at mga lokal na konseho ng mga kinatawan ng mga tao ay ginanap noong 4 Marso 1990. Bagama't ang Communist Party  nanatili pa rin sa kontrol, isang "Democratic Bloc" ay binuo ng maraming partido, kabilang ang People's Movement of Ukraine (Rukh), Helsinki Watch Committee of Ukraine, Party of Greens of Ukraine, at marami pang iba.

Ang ikalabindalawang convocation ng Supreme Council of the Ukrainian SSR ay naglabas ng Declaration of State Sovereignty of Ukraine noong 16 Hulyo 1990, at nagdeklara ng Ukrainian independence noong 24 Agosto 1991, sa humigit-kumulang 6 p.m. lokal na oras. Noong panahong iyon, ang Chairman of the Verkhovna Rada ay si Leonid Kravchuk. Ang Act of Ukrainian Independence ay labis na sinusuportahan sa isang pambansang reperendum na ginanap noong 1 Disyembre 1991. Noong 12 Setyembre 1991, pinagtibay ng parliyamento ang batas na "On the Legal Succession of Ukraine". Kaya, ang VR ay naging Supreme Council of Ukraine.

Lokasyon

Nagpupulong ang Verkhovna Rada sa isang neo-classical na gusali sa Kyiv's vulytsia Mykhaila Hrushevskoho (Mykhaila Hrushevsky Street) at Ploshcha Konstytutsii (Constitution Square). Ang gusali ay magkadugtong sa Mariinskyi Park at sa ika-18 siglo Mariinskyi Palace, na dinisenyo ni Bartolomeo Rastrelli, na nagsisilbing opisyal na tirahan ng Pangulo ng Ukraine.

Pagkatapos ng paglipat ng kabisera ng Ukrainian SSR mula sa Kharkiv patungong Kyiv noong 1934, isang buong hanay ng mga gusali ng pamahalaan ang binalak para sa lungsod. Noong 1936, isang paligsahan para sa pagtatayo ng bagong parliament building ang napanalunan ng arkitekto Volodymyr Zabolotny.

Ang orihinal na gusali ay itinayo mula 1936 hanggang 1938. Dahil nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang gusali ay muling itinayo mula 1945 hanggang 1947, na may muling itinayong glass dome na isang metro ang taas kaysa sa orihinal.

Ibang mga lokasyon
 Palace Ukraina (ang panunumpa ng pangulo noong 1999 ni Leonid Kuchma)
 Ukrainian House (21 Enero 2000)
 Pagbuo ng komite ng badyet (6–8 vulytsia Bankova noong Abril 4, 2013)

Misyon at awtoridad

Ang Verkhovna Rada ay ang tanging katawan ng lehislatibo na kapangyarihan sa Ukraine. Tinutukoy ng parliyamento ang mga prinsipyo ng domestic at foreign policy, nagpapakilala ng mga susog sa Konstitusyon ng Ukraine, nagpatibay ng mga batas, nag-apruba sa estado badyet, nagtatalaga ng mga halalan para sa Pangulo ng Ukraine, nag-impeach sa pangulo , nagdedeklara ng digmaan at kapayapaan, humirang ng Punong Ministro ng Ukraine, humirang o nagkukumpirma ng ilang opisyal, humirang ng isang-katlo ng Konstitusyonal na Hukuman ng Ukraine, niratipikahan at tinuligsa ang mga internasyonal na kasunduan, at nagsasagawa ng ilang mga tungkulin sa pagkontrol.  Itinatakda ng Konstitusyon ng Ukraine na ang Verkhovna Rada ay awtorisado na gampanan ang mga tungkulin nito sa ilalim ng kondisyon na hindi bababa sa dalawang-katlo ng konstitusyonal na komposisyon nito (300 o higit pang mga kinatawan ng mga tao) ay ihahalal. Isang talaan na bilang ng mga kinatawan ng mga tao ang nanatili sa Konseho. Ano ang susunod?, Kilusang sibil "Chesno" (8 Disyembre 2023)

Sa Ukraine ay walang mga kinakailangan para sa pinakamababang bilang ng mga lagda (ng mga kinatawan) upang magrehistro ng isang panukalang batas. Sa pangkalahatan, ang parlamento ay nagpapatibay ng humigit-kumulang 200 mga panukalang batas bawat taon. Isang average na lima hanggang anim na panukalang batas ang nakarehistro araw-araw sa parliament. Bilang resulta nito noong tagsibol ng 2019, ang parlyamento ay nagkaroon ng higit sa 10 libong mga rehistrado at nasa ilalim ng pagsasaalang-alang na mga panukalang batas na hindi pa nito pinagdebatehan.
Mga pananda

Mga sanggunian

Kategorya:Ukraine