David Choquehuanca

Si David Choquehuanca Céspedes (ipinanganak noong Mayo 7, 1961) ay isang Bolivian diplomat, pinuno ng magsasaka, politiko, at unyonistang manggagawa na nagsisilbi bilang ika-39 na bise presidente ng Bolivia mula noong 2020. Isang miyembro ng Movement for Socialism, dati siyang nagsilbi bilang ministro ng foreign affairs mula sa 2006 hanggang 2017 at bilang pangkalahatang kalihim ng ALBA mula 2017 hanggang 2019.

Isang etnikong Aymara, si Choquehuanca ay isinilang sa Cota Cota Baja, kalaunan ay nagtapos ng sekondaryang edukasyon sa Huarina, kung saan siya ay naging isang tagasunod ng kaisipang Marxist. Nag-aral siya ng pilosopiya sa mga institusyon sa La Paz at Havana bago sumali sa kilusang paggawa ng katutubong magsasaka, sa panahong iyon ay nakilala niya ang aktibistang cocalero na si Evo Morales, kung saan siya nagpunta sa pagbuo ng Movement for Socialism. Sa huling bahagi ng 1990s at unang bahagi ng 2000s, nagsilbi si Choquehuanca bilang pangunahing tagapayo sa mga katutubong organisasyon at mga lider ng magsasaka, kabilang si Morales, at naging pambansang coordinator ng Nina Program, isang NGO na nakatuon sa pagsasanay sa mga lider ng aktibista.

Noong 2006, kinuha ni Morales si Choquehuanca upang pamunuan ang Ministri ng Ugnayang Panlabas, isang posisyong ginamit niya sa loob ng mahigit isang dekada, at naging isa sa mga pinagkakatiwalaang opisyal ng gobyerno ni Morales. Sa eksaktong labing-isang taon, ang panunungkulan ni Choquehuanca ay ang pinakamatagal sa alinmang dayuhang ministro sa kasaysayan ng Bolivian at ang pangalawa sa pinakamatagal sa alinmang ministro ng gobyerno pagkatapos ni Luis Arce. Bilang ministrong panlabas, pinangasiwaan ni Choquehuanca ang pagtigil sa pakikipag-ugnayan sa Estados Unidos at ang pagpapatalsik sa embahador nito, pinalalim ang relasyon sa mga kaliwang kapitbahay ng Bolivia nang hindi inilalayo ang mas konserbatibong mga pamahalaan ng Latin America, at pinamunuan ang makasaysayang kaso ng bansa laban sa Chile sa The Hague, bagaman wala na siya sa pwesto noong nagdesisyon ang International Court of Justice laban sa Bolivia noong 2018. Kinatawan ni Choquehuanca ang "moderate Indianist current" sa loob ng executive branch, isang posisyon na nagtaas sa kanya bilang "third figure" sa administrasyong Morales. Ang makabuluhang suporta sa katutubo ni Choquehuanca ang nagbunsod sa kanya upang ma-promote bilang posibleng presidential successor ni Morales, isang konsepto na nagpahirap sa ugnayan sa pagitan niya at ng presidente at nagtapos sa kanyang pagkakatanggal bilang ministro noong 2017, na nagbitiw sa kanya sa diplomatikong "exile" bilang secretary general ng ALBA.

Kasunod ng sapilitang pagpapatalsik kay Morales noong 2019, si Choquehuanca ay iniharap ng mga kaalyadong organisasyong panlipunan bilang kandidato ng kanyang partido para sa pagkapangulo sa muling pagpapalabas na pangkalahatang halalan na naka-iskedyul para sa 2020. Gayunpaman, pinili ni Morales si Arce upang mamuno sa tiket, na iniwan si Choquehuanca bilang kanyang running mate. Nahalal na may limampu't limang porsyento ng boto, naluklok si Choquehuanca noong Nobyembre 2020, at naging pangalawang katutubong bise presidente ng bansa pagkatapos ni Víctor Hugo Cárdenas. Ang panunungkulan ni Choquehuanca bilang pangalawang-in-command ni Arce ay nakakita sa kanya na nagkaroon ng mas mataas na impluwensya sa loob ng mga panloob na nahahati na hanay ng Movement for Socialism, na may isang hindi hamak na paksyon ng Choquehuanquista na nagpapaligsahan na ipagpalagay siya bilang susunod na kandidato sa pagkapangulo ng partido, na hinahamon ang posibilidad ng pangalawang termino ng Arce o kahit isang Morales 2025 comeback.

Maagang Buhay
Natapos ni Choquehuanca ang primary education sa kanyang sariling bayan, kalaunan ay lumipat sa Huarina noong 1971 upang tapusin ang secondary sa General José Miguel Lanza School, kung saan siya nagtapos noong 1980. Bilang isang mag-aaral, si Choquehuanca ay ipinakilala sa Marxist thought ng kanyang propesor sa pilosopiya, si Juan Rodríguez. "Sinabi niya sa amin na balang araw kailangan naming umako ng mga responsibilidad, at para doon, kailangan naming maging Marxist", komento niya. Ayon sa kanyang sariling salaysay, ang Marxist na mga turo ni Choquehuanca ay nagbigay inspirasyon sa kanya na maging isang rebolusyonaryo. Nasa ikatlong taon na siya, tumulong siya sa pag-oorganisa ng kanyang unang union ng mga mag-aaral, na lumalahok sa maramihang student protests, kung saan siya ay nasuspinde ng maraming beses at muntik pang mapatalsik. 

Di-nagtagal pagkatapos ng graduation, lumipat si Choquehuanca sa La Paz, nag-aaral ng pilosopiya sa Simón Bolívar Higher Teacher Training School, sa panahong iyon ay sumali siya sa isa pang students' group , ang Rebolusyonaryong Tendency ng Student Teachers. Isang taon lang ang natapos niya sa institute bago siya huminto para sa madaling sabi ay italaga ang kanyang sarili sa aktibidad ng trade union . Noong 1985, bumalik siya sa edukasyon, na tumanggap ng anim na buwang scholarship upang pumasok sa Niceto Pérez Cadre Training School sa Havana, Cuba, kung saan siya ay tinuruan ng pilosopiya at political economics. Pagbalik sa Bolivia, natapos ni Choquehuanca ang postgraduate na pag-aaral sa kasaysayan at antropolohiya sa  Higher University of San Andrés, kalaunan ay tumanggap ng diploma sa katutubong karapatan mula sa La Paz's Cordillera University noong 2002.

 Kilusang magsasaka 
Simula noong dekada 1980, naging aktibong pigura si Choquehuanca sa kilusang paggawa ng magsasaka, nakikilahok sa iba't ibang mga welga sa paggawa at mga kongreso ng unyon. Sa panahong ito, noong 1984, unang nagkrus ang landas ni Choquehuanca sa aktibistang cocalero Evo Morales sa isang kongreso ng kabataang magsasaka. "At the end [of the event], we did a march; the press... went directly to Evo Morales and not to us, the ones who has organized the meeting. [Morales] has 'something' ", sinabi ni Choquehuanca kalaunan. Kasama ni Morales, si Choquehuanca ay isa sa mga lumagda sa Apaña Manifesto, na nagbalangkas sa panukalang magtatag ng isang "instrumento sa pulitika" na nakaayon sa interes ng magsasaka kilusan at hindi ang tradisyonal na namamahala sa mga partidong pampulitika—ang batayan ng kalaunan ay naging Movement for Socialism (MAS-IPSP). Ang kasukdulan nito ay ang kampanyang "500 Years of Resistance"—na pinangunahan nina Morales at Víctor Hugo Cárdenas—na nag-rally ng humigit-kumulang pitumpung libong mga katutubo sa isang malawakang demonstrasyon na nagpapakita ng tumataas na pulitika. kapangyarihan ng kilusang katutubo.

Mga sanggunian

Kategorya:Mga politiko ng Bolivia
Kategorya:Ipinanganak noong 1961