Epal

Ang epal sa konteksto ng pulitika sa Pilipinas ay ginagamit bilang isang negatibong termino para sa mga politiko na palaging itinatapal ang kanilang pangalan at/o larawan sa mga proyektong pinondohan ng gobyerno. Ang ganitong gawain ay madalas na nakikita bilang isang paraan ng pagpapabango ng sarili at pagkuha ng kredito para sa mga proyekto na pinopondohan ng buwis ng mamamayan. 

Ang mga ganitong gawain ay kadalasang binabatikos dahil sa pagsasamantala sa mga pondo ng gobyerno para sa pansariling interes at pagkilala. Halimbawa, ang isang politiko ay maaaring maglagay ng kanyang larawan sa isang kalsada na ipinagawa ng gobyerno upang masabing siya ang nagpatupad ng proyekto, kahit na ang pondo ay galing sa buwis ng mamamayan.

Ang paggamit ng salitang "epal" ay naglalayong ilantad at kondenahin ang ganitong uri ng pamumulitika.

 Etimolohiya 

Ang "Epal" ay isang kolokyal na termino sa wikang Filipino para sa "mapapel," na tumutukoy sa mga taong umaagaw ng atensyon, nagnanakaw ng eksena, o mga taong naghahangad ng papel sa mga usaping hindi naman nila kailangang hawakan o desisyunan.

 Kagawian 


Ang mga halimbawa ng pagiging epal ay maaaring mag-iba. Kasama rito ang paglalagay ng pangalan at/o larawan ng mga politiko at kanilang mga kamag-anak sa:

 Mga pangalan ng mga proyektong pang-imprastraktura
 Karatula
 Pagbati para sa mga espesyal na okasyon tulad ng mga pista opisyal at fiesta .  
 Tulong pinansyal at mga relief goods o tulong kagamitan  
 Mga pampublikong dokumento tulad ng lisensya, permit, at sertipiko 

Ang mga politiko ay maaari ring pangalanan ang mga proyekto batay sa kanilang mga inisyal o acronym ng kanilang mga pangalan. Halimbawa, ang "G inintuang M asagana A ni" na programa sa pagsasaka ng Presidenteng Gloria Macapagal Arroyo 

Maaari itong magamit bilang isang paraan para sa maagang pangangampanya para sa paparating na halalan.  Sinasabi ng mga kritiko na kapag ang mga politiko ay naglalagay ng kanilang mga pangalan at larawan sa mga proyekto ng gobyerno, ito ay salungat sa ideya na ang mga proyektong ito ay pinopondohan ng buwis ng mamamayan. Ang ganitong gawain ay tinitingnan bilang hindi makatwiran at kontra sa interes ng publiko.  

Ipinagtanggol ni Quezon City Representative Danilo Suarez ang kaugalian na ito bilang kinakailangan upang malaman ng mga nasasakupan ng mga lokal na politiko na tinutupad ng kanilang mga opisyal ang kanilang mandato. Sinabi ni Education Secretary Armin Luistro noong 2013 na wala siyang problema sa mga pulitiko na naglalagay ng kanilang mga pangalan at karatula sa mga proyekto ng pampublikong paaralan. Ayon sa kanya, ang mga pulitiko ay mananagot sa Commission on Audit kung mapatunayang substandard ang kanilang pagpapatupad ng mga proyekto. 

 Patakaran 

May mga patakaran ang Department of the Interior and Local Government (DILG) at Commission on Audit laban sa paglalagay ng mga pangalan, inisyal, at larawan ng mga personalidad ng gobyerno sa mga proyekto, karatula, at ari-arian ng gobyerno. Ang anti-epal na patakaran ay inilatag sa DILG Memorandum Circular No. 2010-101 na inilabas noong panahon ng dating Kalihim na si Jesse Robredo. 

 Batas 

Mayroong maraming pagtatangka sa Kongreso ng Pilipinas na magpasa ng batas laban sa mga gawaing epal. Ngunit mahirap itong maisakatuparan dahil sa pagkakaroon ng iba't ibang interpretasyon kung ano ang dapat konsiderahin na mga gawaing epal. 

 Probisyon sa 2021 budget act 
Ang 2021 budget act, na kilala rin bilang General Appropriations Act (GAA) ng 2021, ay naglalaman ng isang mahalagang probisyon na ipinanukala ni Senadora Grace Poe. Ang probisyong ito, na kilala bilang General Provision No. 82, ay naglalayong pigilan ang mga gawaing "epal."

 Iminungkahing batas 

 Senado

Bill No.KongresoNapetsahan na isinampaPunong may-akdaKatapat ng Kapulungan ng mga KinatawanSaklawBill ng Senado Blg. 1668ika-13Anti-Signage of Public Works Act Pangalan at larawan ng mga pampublikong opisyal (nahalal at hinirang) sa karatula ng mga pampublikong gawainBill ng Senado Blg. 1340ika-14House Bill No. 2026Bill ng Senado Blg. 1967ika-15Bill ng Senado Blg. 54ika-16ika-17  Pagpangalan ng mga proyekto ng pamahalaan sa mga opisyal ng gobyerno at iba pang taong nauugnay sa nasabing mga opisyal maliban sa mga pagkakataong tinukoy ng National Historical Commission of the Philippines

KongresoNapetsahan na isinampaPangunahing may-akdaConstituentKatapat ng SenadoSaklawHouse Bill No. 5497Pagpapangalan sa mga pampublikong ari-arian at serbisyo ng pamahalaan ayon sa mga nanunungkulan na nahalal na opisyal ng publiko, kanilang mga kamag-anak, asawa at mga kamag-anak hanggang sa ikaapat na antas ng sibil ng consanguinity. Kasama sa pagbibigay ng pangalan ang mga proyekto ayon sa moniker at inisyal ng isang tao.    Pangalan at pagkakakilanlan ng mga opisyal ng pamahalaan sa mga proyekto ng pamahalaan at "iba pang mga tao na ang pangalan o pagkakakilanlan ay maaaring sa anumang paraan ay nauugnay sa nasabing mga opisyal" maliban sa mga pagkakataong tinukoy ng National Historical Commission of the Philippines  rowspan="2"   Ang paglalagay o nagiging sanhi ng pagkakabit ng pangalan, inisyal, logo o larawan ng sinumang pampublikong opisyal sa signage na nagpapahayag ng isang iminungkahing, patuloy, o natapos na mga gawaing pampubliko; At pagkilala sa isang indibidwal na opisyal sa pamamagitan ng paglalagay ng kanyang pangalan o larawan sa anumang proyekto o sasakyan ng serbisyo publiko   

 Tugon ng mga  hindi pamahalaan 

Iba't ibang civic groups tulad ng Samahan ng mga Mamamayan Laban sa Trapo (SMLT), People's Support for Clean Elections, at Tama na Epal Movement ang tumututol sa mga gawain ng epal at nagsusulong ng pagpasa ng batas na may kinalaman dito. Ang mga grupong ito ay aktibong nagtataguyod ng mga hakbang upang matigil ang mga epal practices at hinihikayat ang mga mambabatas na magpasa ng mga batas na magbabawal sa ganitong mga gawain. 

Ang Transparency and Accountability Network ay naglunsad ng kampanya laban sa epal bago ang eleksyon ng 2013. Ang kampanyang ito ay ginawa sa pamamagitan ng pag-set up ng "Anti-Epal" page sa Facebook. Sa pahinang ito, hinikayat nila ang mga gumagamit ng social media na magbahagi ng mga litrato ng mga pagkakataon ng epal upang ipakita sa publiko at hikayatin ang mga politiko na kusang ihinto ang kanilang epal na gawain. Layunin ng kampanya na mapanagot ang mga politiko at magdulot ng pagbabagong malaya sa gawaing epal.  

 Mga sanggunian