Pangulo ng Vietnam

Ang pangulo ng Vietnam () ay ang puno ng estado ng Sosyalistang Republika ng Vietnam, punong komandante ng Sandatahang Lakas ng Bayan ng Vietnam, at tagapangulo ng Konseho ng Pambansang Tanggulan at Seguridad. Kinakatawan ng pangulo ang Vietnam sa loob at labas ng bansa, pinapanatili ang regular at koordinadong operasyon at katatagan ng pamahalaan, at pinangangalagaan ang kasarinlan at integridad ng teritoryo ng bansa.

Ihinahalal ang pangulo ng Pambansang Asembleya mula sa mga delegado nito, at sa kinaugalian ay bahagi ng Komite Sentral ng Partido Komunista ng Vietnam. Nagmumungkahi ang Komite Sentral ng mga kandidato sa Komite Permanente ng Pambansang Asembleya, na siyang nagkukumpirma at nagnonomina ng mga kandidatong iyon para sa opisyal na halalan ng lahat ng delegado sa Asembleya. Dahil ang Vietnam ay unipartidistang estado, ang pangulo ay karaniwang itinuturing na humahawak ng pangalawang pinakamataas na posisyon sa sistemang pampulitika ng bansa, kasunod ng pangkalahatang kalihim ng Partido Komunista. Hinihirang ng pangulo ang pangalawang pangulo, punong ministro, at ibang opisyal sa kanyang Gabinete.

Ang pangulo ay dapat na isang delegado ng Pambansang Asamblea at ayon sa kaugalian ay isang miyembro ng Central Committee of the Communist Party. Ang Komite Sentral ng Partido Komunista ay nagmumungkahi ng mga kandidato sa Nakatayong Komite ng Pambansang Asembleya, pagkatapos ay kinukumpirma at nominado ng Nakatayo na Komite ng Pambansang Asembleya ang mga kandidatong iyon para sa opisyal na halalan ng lahat ng mga delegado ng Pambansang Asembleya.

Itinalaga ng pangulo ang vice president, prime minister, mga ministro, at iba pang opisyal na may pahintulot ng National Assembly . Bukod dito, ang pangulo ay ang kataas-taasang commander-in-chief ng Vietnam People's Armed Forces, chairman ng Council for Defense and Security. Bukod dito, miyembro ng Political Bureau, tumatayong miyembro ng the Central Military Commission at ng Central Police Party Committee. Mula noong Setyembre 2011, ang pangulo rin ang pinuno ng Central Steering Committee para sa Judicial Reform. Ang panunungkulan ng pangulo ay limang taon, at ang isang pangulo ay maaari lamang magsilbi ng tatlong termino. Kung ang pangulo ay hindi na magampanan ang mga tungkulin sa katungkulan, ang bise presidente ay ipapalagay ang katungkulan ng gumaganap na pangulo hanggang ang pangulo ay ipagpatuloy ang tungkulin, o hanggang sa halalan ng isang bagong pangulo.

Ang kapangyarihan at prestihiyo ng katungkulan ng pangulo ay iba-iba sa paglipas ng mga taon. Halimbawa, habang ang inaugural president, Hồ Chí Minh, ay naging tagapangulo din ng Communist Party, na ginagawa siyang (sa kapasidad na iyon) ang unang ranggo na miyembro ng ang Politburo, ang pinakamataas na katawan sa paggawa ng desisyon sa Vietnam, ang kanyang kahalili, Tôn Đức Thắng, ay nagsilbing simbolikong pigura kasama ng Pangkalahatang Kalihim Lê Duẩn . Mula nang umakyat si Trường Chinh sa pagkapangulo, ang pangulo ay niraranggo sa ika-1 (minsan ay chairman din siya ng partido) o ika-2 sa pagkakasunud-sunod ng pagkakasunod-sunod ng Politburo ng Partido Komunista maliban sa Pangulo [[Nguyễn Minh Triết] ] ang ikaapat na pwesto at ang Pangulo Võ Chí Công ay niranggo sa ikatlo. Tatlong tao ang sabay na nagsilbi bilang pinuno ng partido at estado: Hồ Chí Minh (1951–1969), Trường Chinh (1986) at Nguyễn Phú Trọng (2018– 2021).

Si Võ Văn Thưởng ay ang kasalukuyang pangulo ng Vietnam matapos italaga ng National Assembly noong 2 Marso 2023. Siya ang pinakabatang tao na humawak ng posisyong ito mula noong itatag ang republika noong 1945.

 Kasaysayan 
Hồ Chí Minh ay hinirang na unang pangulo ng Vietnam noong 1946 ng Pambansang Asembleya. Ang 1959 Constitutions ay nagsasaad na ang Pambansang Asemblea ay may kapangyarihang humirang at magtanggal ng pangulo. Kinatawan ng pangulo ang Vietnam kapwa sa loob at labas. Ang kapangyarihan at mga responsibilidad ng pangulo sa 1946 konstitusyon ay halos kapareho sa kapangyarihan at mga responsibilidad ng presidente ng Estados Unidos na may mga elemento mula sa presidente ng France na parehong pinuno ng estado at ang pinuno ng pamahalaan. Ang 1959 konstitusyon ay makabuluhang nabawasan ang kapangyarihan ng pangulo, na ginawa ang pangulo bilang de jure pinuno ng Vietnam habang pinangangasiwaan ang karamihan sa de facto kapangyarihan sa posisyon ng pangkalahatang kalihim ng Komite Sentral ng Partido Komunista ng Vietnam. Ang 1980 na konstitusyon ay kapansin-pansing binago ang opisina ng pinuno ng estado. Ang opisina ng pangulo ay inalis at pinalitan ng opisina ng Tagapangulo ng Council of State (CC). Ang pagkapangulo ng CC ay ginawang modelo ayon sa tanggapan ng Sobyet ng Tagapangulo ng Presidium ng Kataas-taasang Sobyet. Ang Konseho ng Estado, tulad ng Council of Ministers, ay isang collective decision-making body. Parehong ang Konseho ng Estado at ang Konseho ng mga Ministro ay bahagi ng sangay na tagapagpaganap; ang pagpapalakas ng mga institusyong ito ay nagpapahina sa tungkulin ng sangay na tagapagbatas. The duties, powers and responsibilities of the Council of State were taken from the Standing Committee of the National Assembly, which lost most of its powers and prestige in the 1980 

Ang mga miyembro ng Konseho ng Estado ay inihalal ng Pambansang Asamblea at binubuo ng isang tagapangulo, mga kinatawang tagapangulo, isang pangkalahatang kalihim at iba pang mga miyembro. Ang mga miyembro ng Konseho ng Estado ay hindi maaaring sabay na maging mga miyembro ng Konseho ng mga Ministro. Ang chairman ng Council of State ay kasabay na chairman ng National Defense Council (na kalaunan ay National Defense and Security Council) at commander-in-chief ng Vietnam People's Armed Forces. Pinangasiwaan ng Konseho ng Estado ang mga gawain ng iba pang mga institusyon, lalo na ang Konseho ng mga Ministro, ang Supreme People's Organ for Control at ang People's Councils sa lahat ng antas. Pinangunahan din nito ang mga halalan ng National Assembly. Ang opisina ng Tagapangulo ng Konseho ng Estado, ang pinuno ng estado, ay inalis sa 1992 Konstitusyon at pinalitan ng opisina ng Pangulo.

Mga pananda

Mga sanggunian