Pukingan

Ang clitoria ternatea, karaniwang kilala bilang pukingan, puki-reyna, balog-balog o blue ternate, ay isang espesye ng halaman na kabilang sa pamilyang Fabaceae, na endemiko at katutubo sa pulo ng Ternate sa Indonesya.

Sa Indiya, pinagpipitagan ito bilang banal na bulaklak, na ginagamit sa arawang ritwal ng puja.

 Etimolohiya 
Tuwirang salinwika ang pangalan ng sari, Clitoria, ng katutubong pangalan nitong halaman sa wikang Ternate, , na may kahulugang "tinggil", dahil sa hugis ng bulaklak na kahawig sa hugis ng ari ng babaeng tao. Unang tinukoy ang sari, na may kasamang larawan ng halaman, noong 1678 ni Jakób Breyne, isang naturalistang Polako, na nagtukoy nito bilang Flos clitoridis ternatensibus, na nangangahulugang 'tinggil na bulaklak sa Ternate'. Hango ang pangalan ng espesye sa pangalan ng pulo kung saan nagmula ang mga ispesimen ni Botanista Carl Linnaeus: ang Pulo ng Ternate, na matatagpuan sa hilagang bahagi ng Kapuluang Maluku.

Paggamit

 Sa pagluluto 
Sa Timog-silangang Asya, ginagamit ang bulaklak bilang natural na pangkulay sa mga pagkain kagaya ng kakanin at panghimagas tulad ng Eurasyanong putugal pati na rin bilang medisinang Ayurbediko. Sa Kelantan, sa hilagang-silangan ng tangway ng Malasya, mahalagang sangkap ito sa nasi kerabu, na nagpapabughaw sa kulay nito. Sa lutuing Birmano at Taylandes, ibinababad ang mga bulaklak sa mantikilya at ipiniprito. Ginagamit din ito upang kulayin ang pulot tartal, isang pagkaing Nyonya.

Maaaring gumawa ng tsaa mula sa mga bulaklak ng pukingan at pinatuyong tanglad at nagbabagong-kulay depende sa idinaragdag sa likido—halimbawa, nagiging lila kapag idinagdag ang katas ng limon. Sa Taylandiya at Biyetnam, karaniwang hinahaluan ng pulot at limon ang tsaang pukingan upang tumaas ang kaasiman at maging rosas-lila ang kulay, at makabuo ng inumin na inihahain pagkatapos ng hapunan, o bilang pampalamig sa mga otel at spa. Tipikal na inumin ito kagaya ng tsaang mansanilya sa mga ibang bahagi ng mundo. May malamig at mainit na mga baryante ng tsaa.

Kamakailan lamang, nagagamit ang mga bulaklak sa gin na nagbabagong-kulay. Bughaw sa bote, nagiging kulay-rosas ito kapag hinahaluan ng karbonadong mikser gaya ng toniko dahil sa pagbabago sa pH. Dahil hindi permanente ang mga organikong kulay, inirerekomenda na itabi ang ganitong gin sa madilim na lugar upang mapanatili ang epekto.

Mga sanggunian

Kategorya:Bulaklak