Pangunahing pagkain

Ang pangunahing pagkain, pagkaing isteypol, o isteypol lamang, ay isang pagkain na madalas kinakain at sa ganoong dami ay bumubuo ng karamihang bahagi ng isang karaniwang diyeta para sa isang indibidwal o isang pangkat ng populasyon, na nagbibigay ng malaking bahagi ng kinakailangang enerhiya at bumubuo rin ng makabuluhang proporsiyon ng pagkonsumo ng mga iba pang sustansiya. Kapag tao ang pinag-uusapan, araw-araw o sa bawat kainan kinakain ang isteypol ng isang partikular na lipunan, at nabubuhay ang karamihan ng mga tao sa diyetang batay lamang sa iilang baryante ng isteypol. Nag-iiba ang mga isteypol sa bawat lugar, ngunit tipikal na mura at madaling hanapin ang mga ganitong pagkain na nagsusuplay ng isa o higit pa sa mga makrosustansiya at mikrosustansiya na kinakailangan para mabuhay at maging malusog: mga karbohidrata, protina, taba, mineral, at bitamina. Kabilang sa mga karaniwang halimbawa ang mga butil (siryal at legumbre), binhi, nuwes at halamang-ugat (mga bukol at ugat). Sa mga ito, bumubuo sa halos 90% ng pagkonsumo ng kaloriyang de-pagkain sa mundo ang mga siryal (bigas, trigo, obena, mais, atbp.), mga legumbre (lentehas at bins) at mga bukol (e.g. patatas, gabi at tugi).

 Uri 
Hinahango ang mga pangunahing pagkain mula sa mga produktong halaman o hayop na natutunaw ng tiyan ng mga tao at maaaring isuplay nang maramihan. Kabilang sa mga karaniwang isteypol na de-halaman ang mga siryal (hal. bigas, trigo, mais, dawa, sebada, obena, senteno, espelta, emmer, triticale at batad), mga magawgaw na bukol  (hal. patatas, kamote, tugi at gabi) o mga halamang-ugat (hal. kamoteng-kahoy, pulang singkamas, karot, rutabaga), at mga pinatuyong legumbre (lentehas at bins). Kabilang sa mga de-hayop na isteypol ang mga iba't ibang uri ng karne (kadalasan mga pinaghahayupan at poltri), isda, itlog, gatas at produktong de-gatas (hal. keso). Kabilang sa mga ibang pangunahing pagkain ang sago (hango sa ubod ng punong palma), at mga malalaki at malalamang prutas (hal. rimas, kamansi, niyog at platano). Maaari ring isama ang mga prosesadong produktong pagkain (depende sa rehiyon) tulad ng langis ng oliba, langis ng niyog, at asukal.

Karaniwan, ang mga pangunahing pagkain ay halaman, dahil kadalasang mahal ang mga karne at pinakain ng mga nakakaing halaman. Malimit mas mapaggagamitan, mas maraming sustansiya, at hindi napapanis kaagad ang mga pananim kumpara sa karne. Kabilang sa mga eksepsiyon ang paghahayupan sa mga rehiyon kung saan hindi makakain ng mga tao ang mga halaman sa paligid, tulad ng sa Mongolya (tupa), sa rehiyon ng mga Sioux (bison), at mga Sami (karibu).

Galeriya

 Mga sanggunian