Wikang Sardo

Ang Sardo o Sard (endonimo: sardu, limba sarda ,, ,, o ,) ay isang wikang Romanse na sinasalita ng mga Sardo sa isla ng Cerdeña sa Kanlurang Mediteraneo.

Ang orihinal na katangian ng wikang Sardo sa mga idyoma ng Romanse ay matagal nang kilala sa mga lingguwista."Il più caratteristico degli idiomi neolatini, di gran lunga più caratteristico del ladino o del franco-provenzale." ("The most characteristic of the Neo-Latin languages, by far more characteristic than Ladin or Franco-Provençal.") "Da G. I. Ascoli in poi, tutti i linguisti sono concordi nell'assegnare al sardo un posto particolare fra gl'idiomi neolatini per i varî caratteri che lo distinguono non-solo dai dialetti italiani, ma anche dalle altre lingue della famiglia romanza, e che appaiono tanto nella fonetica, quanto nella morfologia e nel lessico." ("From G. I. Ascoli onwards, all linguists agree in giving Sardinian a special place among the neo-Latin languages because of the various characteristics that distinguish it not only from the Italian dialects, but also from the other languages of the Romance family, and that appear as much in its phonetics as in its morphology and lexicon.") Almagia, Roberto; Cortesi, Fabrizio; Salfi, Mario; Sera, Gioacchino; Taramelli, Antonio; Momigliano, Arnaldo; Ciasca, Raffaele; Bottiglioni, Gino; Garzia, Raffa; Gabriel, Gavino; Brunelli, Enrico; Vardabasso, Silvio (1936). Sardegna in Enciclopedia Italiana, Treccani, "Parlari"."Il Sardo ha una sua speciale fisionomia ed individualità che lo rende, in certo qual modo, il più caratteristico degli idiomi neolatini; e questa speciale individualità del Sardo, come lingua di tipo arcaico e con una fisionomia inconfondibile, traspare già fin dai più antichi testi." Lai, Rosangela. 2018. "Language Planning and Language Policy in Sardinia". Language Problems & Language Planning. 42(1): 70–88. ISSN: 0272-2690, E-ISSN: 1569-9889 DOI: https://doi.org/10.1075/lplp.00012.lai, pp. 70–71 Pagkatapos ng mahabang alitan para sa pagkilala sa kultural na patrimonya ng isla, noong 1997, ang Sardo, kasama ang iba pang mga wikang sinasalita doon, ay nagawang kilalanin ng batas ng rehiyon sa Cerdeña nang walang hamon ng sentral na pamahalaan.  Noong 1999, ang Sardo at labing-isang iba pang "makasaysayang lingguwistikong minoridad", ibig sabihin, lokal na katutubo, at hindi dayuhang lumaki, mga wikang minorya ng Italya (, gaya ng tinukoy ng mambabatas) ay katulad na kinikilala ng pambansang batas (partikular, Batas Blg. 482/1999).L'UNESCO e la diversità linguistica. Il caso dell'Italia Kabilang sa mga ito, ang Sardo ay kapansin-pansin na mayroong, sa mga tuntunin ng ganap na bilang, ang pinakamalaking komunidad ng mga nagsasalita."With some 1,6 million speakers, Sardinia is the largest minority language in Italy. Sardinians form an ethnic minority since they show a strong awareness of being an indigenous group with a language and a culture of their own. Although Sardinian appears to be recessive in use, it is still spoken and understood by a majority of the population on the island." "Nel 1948 la Sardegna diventa, anche per le sue peculiarità linguistiche, Regione Autonoma a statuto speciale. Tuttavia a livello politico, ufficiale, non cambia molto per la minoranza linguistica sarda, che, con circa 1,2 milioni di parlanti, è la più numerosa tra tutte le comunità alloglotte esistenti sul territorio italiano." "Sebbene in continua diminuzione, i sardi costituiscono tuttora la più grossa minoranza linguistica dello stato italiano con ca. 1.000.000 di parlanti stimati (erano 1.269.000 secondo le stime basate sul censimento del 2001)". 

Ang bahagyang marupok at walang katiyakan na estado kung saan ang wikang Sardo ngayon ay nahahanap ang sarili, kung saan ang paggamit nito ay nasiraan ng loob at dahil dito ay nabawasan kahit sa loob ng pamilya, ay inilalarawan ng ulat ng Euromosaic, kung saan ang Sardo "ay nasa ika-43 na lugar sa ranggo ng 50 wikang isinasaalang-alang at kung saan ay sinuri (a) paggamit sa pamilya, (b) kultural na pagpaparami, (c) paggamit sa komunidad, (d) prestihiyo, (e) paggamit sa mga institusyon, (f) paggamit sa edukasyon".

 Mga sanggunian 

Kategorya:Mga wika ng Italya
Kategorya:Wika sa Europa
Kategorya:Sardinia
Kategorya:Pages with unreviewed translations