Sarsang béchamel

Ang sarsang béchamel () o besamela ay isa sa mga inang sarsa ng lutuing Pranses.

Gawa itong sarsa mula sa puting roux (mantikilya at harina) at gatas, na tinimplahan ng giniling na moskada.

 Pinagmulan 
Ang unang resipi ng mala-béchamel na sarsa ay nasa aklat na  ni François Pierre de La Varenne noong 1651, na gawa sa roux, tulad ng mga modernong resipi. Pinangalanan ang sarsa bilang parangal kay Louis de Béchameil, isang tagapondo na naging punong katiwala ni Haring Luis XIV ng Pransiya, isang honoraryong posisyon, noong ika-17 siglo.

Unang lumitaw ang sarsang béchamel sa The Modern Cook (Ang Modernong Kusinero) na sinulat ni Vincent La Chapelle at inilathala noong 1733, kung saan lumilitaw ang sumusunod na resipi para sa "Turbots (a la Bechameille)":

 Mga pag-aangkop 
Marami ang mga alamat tungkol sa pinagmulan ng sarsang béchamel. Halimbawa, sinasabing nalikha ito sa Toscana sa pangalang "salsa colla" at idinala sa Pransiya kasama ni Catherine de Medici, ngunit ibang-iba itong sarsa sa modernong béchamel, at ipinapatunay ng pananaliksik sa artsibo na "sa talaan ng mga taong naglingkod kay Catherine de Medici, mula pagdating niya sa Pransiya at hanggang ang kanyang kamatayan, wala talagang mga kusinerong Italyano." Ang resipi ng béchamel at ang pangalan nito ay naging bahagi at inangkop pa sa maraming wika at tradisyon sa pagluluto. 

Kabilang sa mga katawagan sa béchamel ang:
 sa Italya,
 ( ang pagbaybay,  ang pagbigkas) sa Gresya,
 () sa Ehipto,
 () sa Rusya, at
beszamel sa Polonya,

Subalit  (puting sarsa) lang ang katawagan nito sa Estados Unidos. 

Dahil sa mga pag-aangkop na ito, may mga maling pag-aangkin sa pinagmulan ng resipi.

Mga baryante
Maaaring maging saligan ang béchamel para sa maraming iba pang sarsa, tulad ng Mornay (béchamel na may keso).Delmy Dauenhauer, 10 Ways to Use Béchamel Sauce [10 Paraan para Gamitin ang Sarsang Béchamel], London : SamEnrico, 2015, . Sa lutuing Griyego, kadalasang pinapasarap ng itlog ang béchamel ().

 Paggamit 
Sinasangkap ang béchamel sa mga putahe tulad ng Italyanong lasagne al forno at canelons (Katalan; Kastila canelones), isang Katalanong bersiyon ng Italyanong cannelloni. Ipinakilala ito sa lutuing Griyego, lalo na para sa musaka at pastitsio, ni kusinero Nikolaos Tselementes.Aglaia Kremezi (1996), "Nikolas Tselementes" sa Walker, Harlan (Ed.) Cooks and Other People, (Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cookery, 1995). Totnes: Prospect Books. . mga pa. 162–169 

 Mga sanggunian 

Kategorya:Lutuing Pranses
Kategorya:Mga sarsa