Metapilosopiya

Metapilosopíya ang pag-aaral sa kalikasan ng pilosopiya.  Kabilang sa saklaw nito ay ang pag-alam sa mga hangarin ng pilosopiya, ang mga metodolohiya nito, at ang hangganan ng pilosopiya. Layunin ng metapilosopiya na pag-aralan ang pilosopiya mismo, sa pamamagitan ng pagsagot sa mga tanong tulad ng ano ang pilosopiya, ano dapat ang mga dapat itanong ng pilosopiya, at kung anong maisasakatuparan kung masagot man ang mga tanong na ito. Kinokonsidera ito bilang isang hiwalay na bahagi ng pilosopiya, ngunit tinitingnan din ito bilang isang bahagi mismo ng pilosopiya, habang may iilang hati ang opinyon patungkol rito. Ang dyornal na Metaphilosophy, na nagsimula noong 1970, ang kinokonsiderang pangunahing dyornal patungkol sa larangang ito.

May mga sari-sariling metapilosopiya ang mga sangay ng pilosopiya, tulad halimbawa ng metaontolohiya, metaetika, at metaepistemolohiya. Bagamat unang nabigyan ng atensyon ang larangan noong ika-20 siglo, ang pag-aaral ay may kasaysayan na aabot mula sa mga sinaunang Griyego at sa pilosopiyang Nyaya sa India.

 Etimolohiya 
Nanggaling sa Wikang Kastila na metafilosofía ang salitang "metapilosopiya," na nagmula naman sa pagsasama ng dalawang salitang Griyego na meta μετά ("pagkatapos", "higit pa") at philosophia φιλοσοφία ("pilosopiya"). Samantala, isang neolohismo ang "labawbatnayan" na nagmula sa Maugnaying Talasalitaang Pang-agham Ingles-Pilipino (1969), mula sa unlaping "labaw" ("higit pa") at "batnayan" ("pilosopiya").

Unang lumabas ang metapilosopiya (sa salitang Ingles na metaphilosophy) noong 1942 sa isang gawa ni Morris Lazerowitz, bagamat sinabi rin ni Lazerowitz na una niyang ginamit ang salita noong 1940, at nangangahulugang "imbestigasyon sa kalikasan ng pilosopiya." Gayunpaman, posibleng ginagamit na ang salita bilang salin, kagaya noong 1927 nang ginamit ito ni Georges Clemenceau, ang punong ministro ng Pransiya sa dalawang okasyon noong unang bahagi ng ika-20 siglo, sa kanyang talang-gunita. Mula sa orihinal: 

Ginamit ni Paul Moser ang salitang 'metapilosopiya' sa kahulugan nitong 'ikalawang antas' o mas mahalaga pang gawain kesa sa pilosopiya mismo, sa paraang iminungkahi ni Charles Griswold:Gayunpaman, mas pinipiling gamitin ng ilang mga pilosopo ang unlaping meta sa kahulugan nitong 'tungkol sa' (hal. metapilosopiya ay 'tungkol sa pilosopiya'). Kabilang sa kanila si Nicholas Rescher. May iilan namang mas pinipiling gamitin ang "pilosopiya ng pilosopiya" kesa "metapilosopiya" kagaya ni Timothy Williamson upang maiwasan ang konotasyon na mas mataas ang pag-aaral na ito kesa sa pilosopiya mismo, at upang maituring ito bilang bahagi ng pilosopiya. 

 Kaugnayan sa pilosopiya 
Kinokonsidera ng ilang pilosopo ang larangan ng metapilosopiya bilang isang pag-aaral na hiwalay o higit pa sa pilosopiya, bagamat hindi lahat ay sang-ayon sa ganitong pananaw. Ayon kay Timothy Williamson, ang pilosopiya ng pilosopiya ay "pilosopiya agad" kagaya ng ibang uri ng pilosopiya. Isinulat naman nina Nicholas Bunnin at Jiyuan Yu na hindi na sikat sa mga pilosopo ang paghihiwalay sa una at ikalawang antas sa pag-aaral dahil mahirap na'ng makita ang pagkakaiba ng dalawang antas. Dahil rito, lumitaw ang isang debate hinggil sa kalikasan ng pilosopiya: kung ito ba ay isang 'ikalawang antas na pilosopiya' o isang hamak na pilosopiya lamang.

Duda ang maraming pilosopo sa kahalagahan ng metapilosopiya. Kabilang sa kanila si Gilbert Ryle. na nagsabing: Orihinal na isinipi sa 

 Tingnan din 

 Metateoriya
 Metapisika

 Talababa 

 Sanggunian 

 Link sa labas 

Metaphilosophy, dyornal na nililimbag ng Blackwell

Peter Suber: Mga Tema at Tanong sa Metapilosopiya - Isang Personal na Listahan