Sarsang espagnole

Ang sarsang espagnole o espanyola ay isang simpleng sarsang kayumanggi, at isa sa mga inang sarsa ng klasikong lutuing Pranses. Noong unang bahagi ng ika-19 na siglo, isinama ito ng kusinero na si  Antonin Carême sa kanyang listahan ng mga pangunahing sarsa ng lutong Pranses. Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, pinangalanan ito ni Auguste Escoffier bilang isa sa limang sarsa sa gitna ng lutuing Pranses.

 Etimolohiya 
Ang "espagnole" ay "Espanyol" (o Kastila) sa wikang Pranses. Maraming sarsang Pranses ang pinangalanan sa mga bansa, gaya ng sarsang hollandaise (Olanda) o crème anglaise (Inglatera). Sa pangkalahatan, pinili ang pangalan ng bansa bilang pagpupugay sa isang makasaysayang kaganapan o dahil nagpapahiwatig ang nilalaman ng sarsa sa bansang iyon. Sa kaso ng sarsang Espanyol, pinaniniwalaan na ibinigay ang pangalan dahil sa pulang kulay nito, na may koneksyon sa Espanya.

Kasunod nito, maraming mga alamat ang nilikha upang ipaliwanag ang pangalan nito. Sinasabi, halimbawa, na si Ana ng Austriya – sa kabila ng kanyang pangalan ay Kastila – ay nagpakilala ng mga tagapagluto mula sa Espanya sa mga kusina ng korteng Pranses at pinahusay ng kanyang mga tagapagluto ang sarsang kayumanggi ng mga Pranses sa pagdaragdag ng mga kamatis. Tinutukoy ng isang katulad na kuwento ang mga tagapagluto ng Espanyol na nagtatrabaho para sa asawa ni Louis XIV, Maria Teresa ng Espanya.Nguyen, Stephane. "French Cooking Academy", sa 1m 05 segundo pataas. Isa pang mungkahi ay noong ika-17 siglo, ipinakilala ang Kastilang bacon at hamon bilang karne para sa sabaw kung saan nakabatay ang sarsa, kaysa sa tradisyonal na baka. Walang makasaysayang katibayan na mayroong mga Kastilang tagapagluto sa mga kusina ng korteng Pranses, kaya mukhang hindi totoo ang mga alamat na ito.

Kasaysayan
Lumilitaw ang terminong "sauce espagnole" sa aklat panluto ni Vincent La Chapelle noong 1733, Le Cuisinier moderne, ngunit walang nakalagay na resipi. Nag-imprenta si Antonin Carême ng detalyadong resipi sa kanyang aklat noong 1828, Le Cuisinier parisien. Pagsapit ng gitna ng ika-19 na siglo, pamilyar na ang sarsa sa mundong nag-i-Ingles: sa Modern Cookery ng 1845, nagbigay si Eliza Acton para rito, isa na dinagdagan ng alak at isa na wala. Isinama ang sarsa sa klasipikasyon ni Auguste Escoffier noong 1903 ng limang inang sarsa, kung saan nakasalalay ang karamihan ng niluluto sa lutuing Pranses."An Introduction to the 5 French Mother Sauces" [Pagpapakilala sa 5 Inang Sarsa ng Pransiya] (sa wikang Ingles), Escoffier online. Retrieved 13 Enero 2023

 Mga sanggunian 

Kategorya:Lutuing Pranses
Kategorya:Mga sarsa