Harper Lee

Si Nelle Harper Lee (Abril 28, 1926 - Pebrero 19, 2016) ay isang Amerikanang nobelista. Nanalo ang kanyang nobela noong 1960, To Kill a Mockingbird, ng Gantimpalang Pulitzer ng 1961 at naging klasiko ng modernong panitikang Amerikano. Tinulungan niya ang kanyang malapit na kaibigan na si Truman Capote sa kanyang pananaliksik para sa aklat na In Cold Blood (1966). Ang kanyang ikalawa at huling nobela, ang Go Set a Watchman, ay naunang burador ng Mockingbird, na itinakda sa mas huling petsa, na nailathala noong Hulyo 2015 bilang karugtong.

Maluwag na nakabatay ang balangkas at mga tauhan ng To Kill a Mockingbird sa mga obserbasyon ni Lee ng kanyang pamilya at mga kapitbahay sa Monroeville, Alabama, pati isang kaganapan sa pagkabata malapit sa kanyang bayan noong 1936. Tumatalakay ang nobela sa mga rasistang saloobin, at sa di-makatwirang saloobin ng mga adulto tungkol sa lahi at uri sa Deep South ng d. 1930, na inilaarawan sa mata ng dalawang bata.

Nakatanggap si Lee ng maraming parangal at honoraryong digri, kabilang ang Pampangulong Medalya ng Kalayaan noong 2007, na iginawad para sa kanyang kontribusyon sa panitikan.

Maagang buhay
Ipinanganak si Nelle Harper Lee noong Abril 28, 1926, sa Monroeville, Alabama, ang bunso sa apat na anak ni Frances Cunningham (née Finch) at Amasa Coleman Lee. Pinili ng kanyang mga magulang ang kanyang gitnang pangalan, Harper, upang parangalan ang pedyatrisyan na si Dr. William W. Harper, ng Selma, na nagligtas sa buhay ng kanyang kapatid na si Louise. Ang kanyang unang pangalan, Nelle, ay pangalan ng kanyang lola na binabaybay nang baliktad at ang pangalan na ginamit niya, samantalang Harper Lee ang naging palayaw niya. Isang maybahay ang ina ni Lee, habang ang kanyang ama ay dating patnugot ng diyaryo, negosyante, at abogado, na naglingkod din sa Lehislatura ng Estado ng Alabama mula 1926 hanggang 1938. Sa pamamagitan ng kanyang ama, kamag-anak siya ni Kumpederadong Heneral Robert E. Lee at isang miyembro ng kilalang pamilyang Lee. Bago naging tituladong abogado si A.C. Lee, ipinagtanggol niya ang dalawang itim na lalaki na inakusahan ng pagpatay sa isang puting maytindahan. Parehong binitay ang mga kliyenteng mag-ama.

Ang tatlong kapatid ni Lee ay sina Alice Finch Lee (1911–2014), Louise Lee Conner (1916–2009), at Edwin Lee (1920–1951). Bagama't nakipag-ugnayan si Nelle sa kanyang mga nakatatandang kapatid na babae sa buong buhay nila, ang kanyang tanging kapatid na lalaki lamang ang may magkalapit na edad para makipaglaro, bagaman naging malapit siya kay Truman Capote (1924–1984), na bumisita sa pamilya sa Monroeville noong mga tag-init mula 1928 hanggang 1934.Nancy Grisham Anderson, "Harper Lee: 'To Kill a Mockingbird' and 'A Good Woman's Words,'" mga pa. 334 et seq. sa Susan Ashmore, Dorr Youngblood at Lisa Lindquist, Alabama Women: Their Lives and  University of Alabama Press 2017

Habang naka-enrol sa Mataas na Paaralan ng Kondadong Monroe, naging interesado si Lee sa panitikang Ingles, bahagya dahil sa kanyang guro na si Gladys Watson, na naging mentor niya. Pagkatapos niya ng mataas na paaralan noong 1944, tulad ng kanyang ate na si Alice Finch Lee, Nag-aral si Nelle sa pambabaeng Kolehiyong Huntingdon sa Montgomery sa loob ng isang taon, tapos lumipat sa Unibersidad ng Alabama sa Tuscaloosa, kung saan nag-aral siya ng abogasya ng ilang taon. Sumulat din si Nelle para sa pahayagan ng unibersidad (The Crimson White) at isang magasing pampatawa (Rammer Jammer), ngunit sa pagkadismaya ng kanyang ama, umalis siya noong isang semestre na lang ang kulang para makumpleto ang kinakailangang oras para sa digri. Noong tag-init ng 1948, nag-aral si Lee sa isang programang tag-init sa paaralan, "Kabihasnang Europeo sa Ikadalawampung Siglo", sa Unibersidad ng Oxford sa Inglatera, na tinustusan ng kanyang ama, na umasa—sa walang kabuluhan, ayon sa nangyari—na dahil sa karanasang iyon, mas magiging interesado siya sa kanyang pag-aaral ng abogasya sa Tuscaloosa."Harper Lee's Oxford Summer," Department of Continuing Education, Oxford University [Tag-init sa Oxford ni Harper Lee] (sa wikang Ingles): wala ring petsa ang di-nalagdaang artikulo, ngunit naisulat pagkatapos ng publikasyon ng Go Set a Watchman; nakuha noong Disyembre 12, 2016.

To Kill a Mockingbird

Noong 1949, lumipat si Lee sa Lungsod ng New York at nagtrabaho—una sa isang libreriya, at pagkatapos bilang isang ahente ng pagpapareserba ng eroplano—habang nagsusulat sa kanyang bakanteng oras. Pagkatapos maglathala ng ilang mahabang kwento, nakahanap si Lee ng ahente noong Nobyembre 1956; magiging kaibigan si Maurice Crain hanggang sa kamatayan niya pagkaraan ng maraming dekada. Sa susunod na buwan, sa townhouse ni Michael Brown sa East 50th Street, binigyan si Lee ng kanyang mga kaibigan ng sahod na pang-isang taon na may kasamang sulat: "Mayroon kang isang taon na bakasyon sa iyong trabaho para magsulat ng kahit anong gusto mo. Maligayang Pasko."

Pinagmulan
Noong tagsibol ng 1957, inihinatid ni Lee, na 31 taong gulang noon, ang manuskrito para sa Go Set a Watchman kay Crain upang ipadala sa mga lathalaan, kabilang dito ang  J. B. Lippincott Company, ang nakabili nito sa kalaunan at lipas na ngayon. Sa Lippincott, nahulog ang nobela sa mga kamay ni Tay Hohoff. Napahanga si Hohoff. "[A]ng dagitab ng tunay na manunulat ay kumislap sa bawat linya", ikinuwento niya sa isang kasaysayan ng kompanya ng Lippincott. Ngunit sa pananaw ni Hohoff, hindi pa angkop ang manuskrito para sa publikasyon. Ito ay, sa kanyang paglalarawan, "mas kahawig sa isang serye ng mga anekdota kaysa sa isang ganap na nobela". Sa mga susunod na taon, inakay niya si Lee sa ilang burador hanggang sa wakas ay natapos ang aklat at binigyan ng bagong pamagat, To Kill a Mockingbird.

Tulad ng maraming may-akda na hindi pa nailalathala, walang tiwala si Lee sa kanyang mga talento. "Unang beses ko magsulat noon, kaya ginawa ko ang sinabi sa akin," sinabi ni Lee sa isang pahayag noong 2015 tungkol sa ebolusyon mula Watchman patungo sa Mockingbird. Kalaunan, inilarawan ni Hohoff ang proseso sa kasaysayan ng korporasyon ng Lippincott: "Pagkatapos ng ilang pasimulang huwad, naging mas malinaw ang balangkas, pakikipag-ugnayan ng mga tauhan, at pagbagsak ng diin, at sa bawat rebisyon—nagkaroon ng maraming maliliit na pagbabago habang tumibay ang kuwento at ang sarili niyang paningin dito—naging maliwanag ang tunay na tindig ng nobela." (Noong 1978, nakuha ang Lippincott ng Harper & Row, na naging HarperCollins na naglathala ng Watchman noong 2015.) Inilarawan ni Hohoff ang pagbibigay-at-pagtanggap ng may-akda at patnugot: "Kapag hindi siya sumang-ayon sa isang mungkahi, pinag-usapan namin ito, kung minsan nang maraming oras" ... "At kung minsan, nagbago ang isip niya pabor sa aking paraan ng pag-iisip, minsan ako naman sa kanya, kung minsan magbubukas ang talakayan ng bagong pagtuunan ng pansin." 

Isang gabi ng taglamig, ayon kay Charles J. Shields sa Mockingbird: A Portrait of Harper Lee, itinapon ni Lee ang kanyang manuskrito sa labas ng kanyang bintana tungo sa niyebe, bago tawagin si Hohoff habang umiiyak. Naalala ni Shields na "Sinabi sa kanya ni Tay na magmartsa kaagad sa labas at kunin ang mga pahina".

Nang sa wakas ay handa na ang nobela, pinili ng may-akda na gamitin ang pangalang "Harper Lee" sa halip na mapagkamalan ang kanyang unang pangalan, Nelle, ng "Nellie".

Nailathala noong Hulyo 11, 1960, naging pinakamabiling aklat agad ang To Kill a Mockingbird at pinuri ng mga kritiko, kabilang dito ang pagkapanalo ng Gantimpalang Pulitzer para sa Kathang-isip noong 1961. Isa sa mga pinakamabenta pa rin ito, na may higit sa 40 milyong kopyang nakaimprenta. Noong 1999, binoto ito bilang ang "Pinakamahusay na Nobela ng Siglo" sa isang poll sa Library Journal.

Mga sanggunian

Kategorya:Namatay noong 2016
Kategorya:Ipinanganak noong 1926
Kategorya:Mga nobelista mula sa Estados Unidos