Siyokoy (lingguwistika)

Ang  ay isang katawagan na tumutukoy sa mga salita sa wikang Filipino na waring hinango sa parehong mga wikang Ingles at Kastila. Nilikha ni Virgilio Almario ang katawagang ito. Sa ilalim ng kaniyang pamamahala, itinuring ng Komisyon sa Wikang Filipino na hindi wasto ang mga salitang siyokoy at hindi pinahintulutan ang paggamit ng mga ito.

 Kaligirang pangkasaysayan 
Ang katawagang  ay nilikha ni Virgilio Almario, Pambansang Alagad ng Sining na dating tagapangulo ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). Hinango ang katawagan sa "siyokoy" na isang nilalang sa mitolohiyang Pilipino.

Ginagamit ang katawagang ito upang ilarawan ang mga pinaghalong salita na "hindi Kastila at hindi rin Ingles" at sinasabing malimit na nililikha ang mga ito ng mga taong may pinag-aralan na nais na gamitin ang mga salita na waring tunog-Kastila ngunit hindi alam ang tamang katumbas ng salitang iyon sa wikang Kastila. Una itong napansin noong pinasikat ng mamamahayag sa radyo na si Rod Navarro ang salitang "konsernado" na Kinastilang anyo ng salitang Ingles na concerned (nababahala). Iginiit ng KWF na dapat "konsernido" ang salitang Filipino nito, dahil concernido ang katumbas na salita nito sa Kastila.

Mabilis ang paglaganap ng mga salitang  dahil sa paggamit nito ng mga tanyag na tao, mamamahayag, manunulat at akademiko na may kaunting kaalaman sa wikang Kastila. Bilang tugon sa paglaganap ng mga ito, binuo ang KWF Manwal sa Masinop na Pagsulat, na isinulat ni Almario bilang tagapangulo ng KWF. Bagaman pinupuna ang mga salitang  mula pa noong 1976, mas bukas si Almario sa mga salitang jejemon at bekimon, na kaniyang inilalarawan bilang "may pinag-aralang wika" na nilayong mauunawaan ng lahat at hindi "panghabambuhay na mga wika".

 Mga pagpipilian 
Sa halip na gumamit ng mga salitang , iminumungkahi ni Almario na sumangguni sa isang diksiyonaryong Ingles–Espanyol at hanguin ang salitang Filipino mula sa katawagang Kastila. Mas nanaisin din niya na tuwirang gumamit ng mga terminolohiyang Ingles ang mga gumagamit ng Filipino kung hindi nila alam ang katumbas ng mga salitang iyon sa Kastila. Ang higit na mabuting paraan ay ang paggamit ng mga umiiral na salitang Filipino tulad ng "larawan" para sa salitang image, sa halip ng salitang siyokoy na "imahe" (ang wastong salita nito, maliban sa "larawan", ay "imahen").

 Mga halimbawa 
Ang mga sumusunod ay mga halimbawa ng mga salitang , ang mga katumbas ng mga ito sa Ingles at Kastila, gayundin ang wastong katumbas sa wikang Filipino na iminungkahi ni Almario o ng KWF.

 Salitang siyokoy  Kastila Ingles Wastong Filipino  Katutubong katumbas aspeto aspecto aspect aspekto mukha / dako dayalekto dialecto dialect diyalekto / dayalek wikain dayalogo diálogo dialogue diyalogo / dayalog pag-uusap endorso endoso endorse endoso piliin / ipagtibay / magtagubilin / lumagda / maglipat imahe imagen image imahen larawan / hulagway (Seb.) kontemporaryo contemporáneo contemporary kontemporaneo / kontemporanyo kapanahon / napapanahon pesante paisano peasant – magbubukid / magsasaka prayoridad prioridad priority priyoridad / prayoriti pagkauna / karapatang mauna

 Mga sanggunian 

Kategorya:Morpolohiyang lingguwistika
Kategorya:Wikang Filipino