Ang Pamamahala ng Gutian sa Mesopotamia

Ang Dinastiyang Gutian (Ingles: Gutian Dynasty) (Sumerian: , gu-ti-umKI) ay isang linya ng mga hari, na nagmula sa mga Gutian. Orihinal na inakala na isang sangkawan na pumasok at nagpabagsak sa pamamahala ng Akkadian at Sumerian sa Mesopotamia, ang mga Gutian ngayon ay kilala na sa lugar na iyon nang hindi bababa sa isang siglo noon. Sa pagtatapos ng panahon ng Akkadian, ang Sumerian na lungsod ng Adab ay sinakop ng mga Gutian, na ginawa itong kanilang kabisera.M. Molina, "The palace of Adab during the Sargonic period", D. Wicke (ed.), Der Palast im antiken und islamischen Orient, Colloquien der Deutschen Orient-Gesellschaft 9, Wiesbaden: Harrassowitz 2019, pp. 151-20Susanne Paulus, "Fraud, Forgery, and Fiction: Is There Still Hope for Agum-Kakrime?", Journal of Cuneiform Studies, vol. 70, pp. 115–66, 2018 Ang Dinastiyang Gutian ay nagkaroon ng kapangyarihan sa Mesopotamia malapit sa pagtatapos ng Ikatlong Libontaong BC, pagkatapos ng paghina at pagbagsak ng Imperyong Akkadiyo. Ang pamamahala ng mga hari ng Gutian sa Mesopotamia ay hindi pa tiyak, na may mga pagtatantya mula sa ilang taon hanggang isang siglo. Ang pagtatapos ng dinastiyang Gutian ay minarkahan ng pag-akyat ng pinunong Uruk na si Utu-hengal (  2055–2048 BC), na minarkahan ang maikling buhay na "Ikalimang dinastiya ng Uruk", na sinundan ng pinuno ng Ur na Ur-Nammu (  2047–2030 BC), tagapagtatag ng Ikatlong Dinastiya ng Ur.

Mayroong napakakaunting mga katotohanan na magagamit tungkol sa mga pinuno ng Dinastiyang Gutian, maskakaunti pa tungkol sa mga Gutian, kahit na ang kanilang tinubuang-bayan ay hindi kilala. Mayroong ilang maharlikang inskripsiyon mula sa isang pinuno, si Erridu-pizir, isang nakalimbag na macehead mula sa isa pa, La-erabum, ilang bilang ng mga dumaan na pagbanggit mula sa mga kontemporaryong pinuno ng Mesopotamia, at isang mahabang inskripsiyon ng pinunong Uruk na si Utu-hengal. At mayroong maraming mga bersyon ng Talaan ng mga haring Sumeryo. Karamihan sa mga recension ay isinulat nang matagal pagkatapos ng panahon ng Dinastiyang Gutian at nagbibigay ng pagkakaiba, kahit na magkasalungat na bersyon ng kasaysayan. Ang pinakamaagang bersyon ng Talaan ng mga haring Sumeryo, na isinulat noong punto ng Ur III, hindi nagtagal pagkatapos ng panahon, ay hindi man lang binanggit ang mga Gutian, at naglista lang ng isang Gutian na pinuno, si Tirigan, bilang isang hari ng Adab.Steinkeller, Piotr., "An Ur III Manuscript of the Sumerian King List.", In Literatur, Politic und Recht in Mesopotamien: Festschrift für Claus Wilcke, ed. Walther Sallaberger et al. 267–92, 2003 Orientalia Biblica et Christiana 14. Wiesbaden: Harrassowitz Ngunit ang SKL ay ang tanging mapagkukunan para sa karamihan ng mga hari ng Gutian.

Gayunpaman, malinaw na ang mga pinuno ng Gutian ay may malaking epekto sa huling bahagi ng Ikatlong Libontaong Mesopotamia, na makikita sa malawak na hanay ng mga komposisyong pampanitikan na nagtatampok sa kanila, na nagpapatuloy sa halos 2 libontaon.

 Mga Sanggunian