Lalawigan ng Chanthaburi

Ang Chanthaburi (, ; Chong:  chankabui,องค์ บรรจุน. สยามหลากเผ่าหลายพันธุ์. กรุงเทพฯ: มติชน, 2553, หน้า 128  ') ay isa sa pitong probinsya (changwat) sa silangang Taylandiya, sa hangganan ng Battambang at Pailin ng Camboya, sa baybayin ng Golpo ng Taylandiya. Ang mga karatig na lalawigan ay ang Trat sa silangan at ang Rayong, Chonburi, Chachoengsao, at Sa Kaeo sa kanluran at hilaga.

 Kasaysayan 
Ang mga katutubo sa rehiyon ng Chantaburi ay ang Por. Ang mga Chong ay nanirahan sa lugar mula pa noong Kahariang Ayutthaya, at inaakalang mga unang naninirahan sa Camboya, posibleng nauna pa sa Khmer. Sa lalawigan ng Chantaburi, ang mga Chong ay higit na naninirahan sa mga distrito ng Khao Khitchakut, Pong Nam Ron, at Makham.

Pagkatapos ng krisis sa Paknam noong 1893, sinakop ng kolonyal na tropang Pranses ang Chanthaburi, ibinalik ito noong 1905 nang isuko ng Taylandiya ang pagmamay-ari sa kanlurang bahagi ng Camboya. Ang isang makabuluhang minorya ng mga mamamayan ng Chanthaburi ay etnikong Biyetnames, na dumating doon sa tatlong alon: una noong ika-19 na siglo sa panahon ng mga anti Katoliko na pag-uusig sa Cochin China; isang pangalawang alon noong dekada '20 hanggang dekada '40 na tumakas sa Indotsinang Pranses; at ikatlong alon pagkatapos ng tagumpay ng komunista sa Vietnam noong 1975. Ang bayan ng Chanthaburi ay naging luklukan ng isang Obispo ng Chanthaburi mula noong 1944.

Ang Chanthaburi ay dating mahalagang pinagmumulan ng mga hiyas, lalo na ang mga rubi at sapiro. Habang ang Katubigang Pamayanan ng Chanthaboon ay binuo mahigit tatlong siglo na ang nakalipas sa panahon ng paghahari ni Haring Narai sa pampang ng Ilog Mae Nam Chantaburi. Ito ay isang mahalagang lulan ng transportasyon at kalakalan. Sa paglipas ng mga taon, nawala ang ningning ng Katubigang Pamayanan ng Chanthaboon. Gayunpaman, sa nakalipas na dekada, ang mga lokal sa tulong ng mga opisyal na Taylandes ay nag-ambag sa muling pagkabuhay nito bilang isang pangunahing destinasyong kultural at panturismo.

 Heograpiya 
Habang ang katimugang bahagi ng lalawigan ay nasa baybayin ng Golpo ng Taylandiya at sa gayon ay halos baybayin na alubyan na kapatagan, ang loob ng lalawigan ay bulubundukin. Ang Kabundukang Chanthaburi sa hilaga ay may pinakamataas na elebasyon sa lalawigan, ang 1,675 m mataas na bundok Khao Soi Dao Tai. Ang pangunahing ilog ng lalawigan ay ang Ilog Chanthaburi. Ang kabuuang lugar ng kagubatan ay  o 32.4 porsyento ng lugar panlalawigan.

Kasama ang kalapit na lalawigan, ang Trat, ang Chanthaburi ay isang sentro ng pagmimina ng batong-hiyas, lalo na ang mga rubi at sapiro. Ang mga tropikal na prutas ay kabilang din sa mga pangunahing produkto ng lalawigan. Noong 2000, naglinas ito ng halos 380,000 tonelada ng durian, na 45.57 porsiyento ng produksiyon ng durian ng Taylandiya, humigit-kumulang 27 porsiyento ng produksiyon ng buong mundo.

Nasa loob ng mga hangganan ng lalawigan ang tatlong pambansang lalawigan: Pambansang Liwasan ng Namtok Phlio, Pambansang Liwasan ng Khao Khitchakut, at Pambansang Liwasan ng Khao Sip Ha Chan. Ang lalawigan ay tahanan din ng Santuwaryong Ilahas ng Khao Soi Dao.

 Mga pagkakahating pampangasiwaan 

 Pamahalaang panlalawigan 
Ang lalawigan ay nahahati sa 10 distrito (mga amphoe). Ang mga ito ay hinati pa sa 76 na mga subdistrito (mga tambon) at 690 na mga nayon (muban).

 Mueang Chanthaburi
 Khlung
 Tha Mai
 Pong Nam Ron
 Makham
 Laem Sing
 Soi Dao
 Kaeng Hang Maeo
 Na Yai Am
 Khao Khitchakut

 Mga sanggunian 

 Mga panlabas na link 



Kategorya:Short description matches Wikidata
Kategorya:Mga lalawigan ng Thailand
Kategorya:Pages using infobox settlement with possible motto list