Kalakalan ng pampalasa

Kinasangkutan ang kalakalan ng pampalasa ng mga makasaysayang sibilisasyon sa Asya, Hilagang-Silangang Aprika at Europa. Kilala at ginamit sa sinaunang panahon ang mga espesya kagaya ng kanela, kasiya, kardamomo, luya, paminta, moskada, sangke, klabo, at luyang-dilaw, at ikinalakal ang mga ito sa Mundong Silanganin. Nakarating ang mga espesyang ito sa Malapit na Silangan bago simula ng panahong Kristiyano, na may mga kamangha-manghang kuwento na nagtatago ng kanilang mga tunay na pinagmulan.

Dominado sa aspetong pandagat ng kalakalan ang mga Austronesyo sa Timog-silangang Asya, lalo na ang mga Indones na mandaragat na nagtatag ng mga ruta mula Timog-silangang Asya pa-Sri Lanka at India (at kalaunan pa-Tsina) sa pagsapit ng 1500 BK. Ibiniyahe ang mga kalakal sa lupa patungo sa Mediteraneo at mundong Greko-Romano sa pamamagitan ng ruta ng insenso at rutang Romano–Indiyano ng mga Indiyano at Persiyanong mangangalakal.Fage 1975: 164 Nadagdagan ang maritimong daanang pangkalakalan ng mga Austronesyo sa Gitnang Silangang at silangang Aprika sa pagsapit ng ika-1 milenyo PK, na nagbunga sa Austronesyong kolonisasyon ng Madagaskar.

Sa loob ng mga partikular na rehiyon, pinayunir ng Kaharian ng Aksum (ika-5 siglo BK–PK ika-11 siglo) ang ruta ng Dagat Pula bago ang ika-1 siglo PK. Noong unang milenyo PK, naging maritimong kapangyarihan sa pangangalakal sa Dagat Pula ang mga Etiyope. Sa panahong ito, mayroon nang mga ruta ng kalakalan mula Sri Lanka (ang Romanong Taprobane) at India, na nakakuha ng teknolohiyang maritimo mula sa pakikipag-ugnayan sa mga Austronesyo. Pagsapit ng ika-7 siglo PK, pagkatapos ang pagbangon ng Islam, nagsimulang maglayag ang mga Arabeng mangangalakal sa mga rutang ito at nangibabaw sa mga maritimong ruta sa kanlurang Karagatang Indiyo.

Mga pinagmulan


Nakipagkalakalan ang mga tao mula sa panahong Neolitiko ng mga pampalasa, obsidiyano, kabibe, mamahaling bato at iba pang mahahalagang bagay noon pa mang mga ika-10 milenyong BK. Mga Ehipsyo ang unang nakapagbanggit sa kalakalan sa makasaysayang panahon. Sa ika-3 milenyong BK, nakipagkalakalan sila sa Lupain ng Punt, na pinaniniwalaang matatagpuan sa isang lugar na sumasaklaw sa hilagang Somalya, Hibuti, Eritrea at baybayin ng Sudan sa may Dagat Pula.Simson Najovits, Egypt, trunk of the tree, Volume 2, (Algora Publishing: 2004), pa. 258.

300px|thumb|left|Austronesyong protohistoriko at makasaysayang maritimong network ng kalakalan sa Karagatang Indiyo.

Noong una, nakaugnay ang kalakalan ng pampalasa sa mga ruta sa kalupaan, ngunit mga rutang pandagat ang naging salik na nakatulong sa paglago ng kalakalan. Mga taong Austronesyo ng Kapuluang Timog-silangang Asya ang mga unang nakipagkalakalan sa pamamagitan ng karagatang Indiyo. Nagtatag sila ng mga ruta ng kalakalan sa Timog Indiya at Sri Lanka mula mga 1500 BK hanggang 600 BK, na naging simula ng pagpapalitan ng materyal na kultura (tulad ng mga barkong katamaran, bangka, balangay, at pagnganganga) at mga kultihen (tulad ng buko, sandalo, saging, at tubo), pati mga pampalasang endemiko sa mga Kapuluan ng Espesya (klabo at moskada). Kalaunan, ikinonekta rin nito ang mga materyal na kultura ng Indiya at Tsina sa pamamagitan ng Maritimong Daang Seda. Nakipagkalakalan ang mga Indones mismo ng mga pampalasa (pangunahin, ang kanela at kasiya) sa Silangang Aprika gamit ang mga katamaran at bangka na inilayag sa tulong ng mga pakanlurang hangin sa Karagatang Indiyo. Lumawak itong network ng kalakalan hanggang sa Aprika at Tangway ng Arabya, na nagresulta sa pananakop ng Madagaskar ng mga Austronesyo sa unang kalahati ng unang milenyo PK. Nagpatuloy ito hanggang sa makasaysayang panahon, na kalaunan ay naging Maritimong Daang Seda.

Noong unang milenyo BK, nakibahagi rin ang mga Arabe, Penisyo, at Indiyano sa pangangalakal sa dagat at lupa ng mga mamahaling produkto tulad ng pampalasa, ginto, mamahaling bato, balat ng mga kakaibang hayop, ebano at perlas. Naganap ang kalakalang dagat sa Dagat Pula at Karagatang Indiyo. Ang rutang dagat sa Dagat na Pula ay mula Bab-el-Mandeb hanggang Berenike, mula roon sa pamamagitan ng lupa hanggang sa Nilo, at pagkatapos, sa pamamagitan ng mga bangka patungong Alehandriya. Ikinalakal ang mga karangyaan kabilang ang pampalasang Indiyano, ebono, sutla at pinong tela sa kahabaan ng rutang insenso sa lupa.

Tingnan din
 Daan ng Sutla
Silangang Kaindiyahan

 Mga sanggunian 

Kategorya:Mga espesya
Kategorya:Pandaigdigang kalakalan
Kategorya:Ruta ng kalakalan