Saribuhay

Ang saribuhay (Ingles: biodiversity) ay ang pagkaiba-iba ng buhay sa daigdig. Sukatan ang saribuhay ng pagkaiba-iba sa mga antas ng henetika, espesye, at palamuhayan. 

Hindi pantay-pantay ang saribuhay sa mundo; mas sari-sari ito sa mga tropiko dahil sa mainit na klima at mataas na pangunahing pagyari sa rehiyon na malapit sa ekwador. Wala pang 10% ng rabaw ng mundo ang mga palamuhayan na tropikal na kagubatan at nilalaman ang mga ito ng 90% ng mga espesye sa daigdig. Mas mataas ang saribuhay ng dagat sa mga baybayin ng Kanlurang Paspiko, kung saan pinakamataas ang init-lamig ng pinakaibabaw ng dagat, at sa bandang gitnang latitud sa lahat ng mga karagatan. Waring kumukumpol-kumpol ang saribuhay sa mga "kumpulan" (Ingles: hotspot), at tumataas ito sa paglipas ng panahon, ngunit malamang na babagal ito sa hinaharap bilang pangunahing hantong ng pagkaubos ng mga gubat. Sinasaklaw nito ang mga takbo sa pag-unlad, ekolohiya, at kagawian na tumutustos sa buhay.

 Bilang ng mga espesye 
Ayon sa mga pagtatantiya nina Mora et al. (2011), mayroong humigit-kumulang 8.7 milyong espesye sa lupa at 2.2 milyong espesye sa karagatan. Binanggit ng mga may-akda na ang mga pagtatantiyang ito ay pinakatumpak para sa mga eukaryotikong organismo at malamang na kumakatawan sa mas mababang hangganan ng prokaryotikong saribuhay.

Kabilang sa iba pang mga pagtatantiya ang:

220,000 halamang baskular, tinantiya gamit ang pamamaraang ugnayang espesye–lugar
 0.7–1 milyong espesye sa dagat
 10–30 milyong insekto; (kung saan humigit-kumulang 0.9 milyon ang kasalukuyang kilala)

 5–10 milyong bakterya;
 1.5-3 milyong halamang-singaw, mga pagtatantiyang batay sa datos mula sa mga tropiko, mga pangmatagalang pook na hindi tropikal, at mga pag-aaral na molekular na nagsiwalat ng tagong espesyasyon. May humigit-kumulang 0.075 milyong espesye ng halamang-singaw ang naitala pagsapit ng 2001;
 1 milyong tungaw
 Hindi pa lubos na matiyak ang bilang ng mga espesye ng mikrobyo, subalit malaki ang itinaas ng mga pagtatantiya ng henetikong pagkakaiba-iba dahil sa Global Ocean Sampling Expedition, na nakatukoy ng napakaraming bagong heno mula sa mga sampol ng plankton na malapit sa ibabaw ng dagat sa iba’t ibang lokasyon, lalo na noong 2004–2006. Maaaring humantong ang mga natuklasang ito sa isang makabuluhang pagbabago sa paraan ng pagtukoy ng agham sa mga espesye at iba pang mga kategorya ng taksonomiya.

Mga pananda

Mga sanggunian

Kategorya:Ekolohiya