Problemang sinoptiko

Ang problemang sinoptiko ang tanong sa spesipikong ugnayang literaryo ng tatlong ebanhelyong sinoptiko: ang Ebanghelyo ni Marcos, Ebanghelyo ni Mateo at Ebanghelyo ni Lucas. Ang mga ebanghelyong ito ay ibang iba sa Ebanghelyo ni Juan. Ang tanong na tinatanong ng mga iskolar ng Bagong Tipan ay kung alin sa mga ito ang nauna, kung sino ang kinopya o kumopya at alin pang mga batayan ang ginamit ng mga may akda nito. Ang mga pangalang Marcos, Mateo at Lucas ay ikinabit lang noong ika-2 siglo CE at kaya hindi alam kung sino talaga ang may akda ng mga ebanghelyong ito. Ang batayan dito ang halos pagkakatulad sa paggamit ng mga salita, salita sa salita ngunit may mga malaki ring mga salungatan sa iba pang teksto.
Isa pang halimbawa ng pagkakatulad salita sa salita

     Καὶ ἰδοὺ, 
λεπρὸς 
προσελθὼν 
προσεκύνει 
αὐτῷ λέγων· 
Κύριε, ἐὰν θέλῃς 
δύνασαί με καθαρίσαι. 
καὶ 
ἐκτείνας τὴν χεῖρα 
ἥψατο αὐτοῦ 
λέγων· 
Θέλω, καθαρίσθητι· 
καὶ εὐθέως 

ἐκαθαρίσθη 
αὐτοῦ ἡ λέπρα.Καὶ ἔρχεται πρὸς αὐτὸν 
λεπρὸς 
παρακαλῶν αὐτὸν 
καὶ γονυπετῶν 
καὶ λέγων αὐτῷ ὅτι, 
Ἐὰν θέλῃς 
δύνασαί με καθαρίσαι. 
καὶ σπλαγχνισθεὶς 
ἐκτείνας τὴν χεῖρα 
αὐτοῦ ἥψατο 
καὶ λέγει αὐτῷ· 
Θέλω, καθαρίσθητι· 
καὶ εὐθὺς 
ἀπῆλθεν ἀπ᾿ 
αὐτοῦ ἡ λέπρα, 
καὶ ἐκαθαρίσθη.Καὶ ἰδοὺ, 
ἀνὴρ πλήρης λέπρας· 
ἰδὼν δὲ τὸν Ἰησοῦν 
πεσὼν ἐπὶ πρόσωπον 
ἐδεήθη αὐτοῦ λέγων· 
Κύριε, ἐὰν θέλῃς 
δύνασαί με καθαρίσαι. 
καὶ 
ἐκτείνας τὴν χεῖρα 
ἥψατο αὐτοῦ 
λέγων· 
Θέλω, καθαρίσθητι· 
καὶ εὐθέως 

ἡ λέπρα ἀπῆλθεν ἀπ᾿ 
αὐτοῦ.And behold, 
a leper came 

and worships 

him, saying: 
Lord, if you wish, 
I can be cleansed. 

And he stretched out his 
hand and touched him, 
saying: 
I wish it; be cleansed. 
And immediately 
his leprosy 

was cleansed.And, calling out to him, 
there comes to him a leper 

and kneeling and 

saying to him: 
If you wish, 
I can be cleansed. 
And, moved with compassion, 
he stretched out his 
hand and touched him 
and says to him: 
I wish it; be cleansed. 
And immediately 
the leprosy 
left him, 
and he was cleansed.And behold, 
a man full of leprosy. 
But, upon seeing Jesus,
he fell upon his face
and requested 
him, saying: 
Lord, if you wish, 
I can be cleansed. 

And he stretched out his 
hand and touched him, 
saying: 
I wish it; be cleansed. 
And immediately 
the leprosy 
left him.

More than half the wording in this passa
Mga pangunahing teoriyang isinusulong mga Iskolar ng Bagong Tipan

Ang mga sumusunod ang mga isinusulong na solusyon sa problemang sinoptik. Carlson lists over twenty of the major ones, with citations of the literature. 

+ Mga kilalang solusyon sa problemang sinoptiko Prioridad (Sinong naunang isinulat) TeoriyaThough eponymous and some haphazard structural names are prevalent in the literature, a systematic structural nomenclature is advocated by Carlson  and Smith , and these names are also provided. The exception is the Marcion hypothesis which is not part of their nomenclatures. Diagram Mga komento Marcos bilang unang isinulat Dalawang pinagkunan (Mark–Q) 203px Ang pinakatinatanggap na solusyon sa problemang sinoptiko. Ang Ebanghelyo ni Marcos ay pinagkopyahan ng parehong Ebanghelyo ni Mateo at Ebanghelyo ni Lucas. Ang parehong ito ay kumopya rin sa hindi pa natatagpuang Dokumentong Q na katulad  ng Ebanghelyo ni Tomas. Farrer  (Marcos-Mateo) 203px Ang dobleng tradition na buong ipapaliwanag ng paggamit ng Lucas kay Mateo. Tatlong pinagkunan (Marcos–Q/Mateo) alt=|207x207px Pinagsama ng Dalawang pinagkunan at Farrerr. Ang Dokumentong Q ay limitado sa  mga kasabihan ni Hesus na maaaring sa wikang Aramaiko at siya ring kinopya  ng Marcos. Wilke  (Marcos-Lucas) 203px Dobleng tradisyon na buong ipipaliwanag ng paggamit ng Mateo kay Lucas. Four-source  (Mark–Q/M/L) 300px Ang parehong Mateo at Lucas ay kumopya sa Q. Ang Mateo ay gumait pa sa isang pinagkunang-Mateo at ang Lucas ay gumamit pa sa isang pinagkunang-Lucas. Ang Mateo ang unang isinulat Dalawang ebanghelyo br /> (Griesbach)  (Mateo-Lucas) 203px Tinipon ng Marcos ang pinagsaluhan ng Mateo at Lucas. Augustinian  (Mateo-Marcos) 203px Ang Marcos ay hindi una o hindi rin huli ngunit pagitan ng Mateo at Lucas. Ang Lucas ang unang isinulat eskwelang Herusalem  (Lucas–Q) 203px Ang isang antolohiyang Griyego A na literal na isinalit mula sa orihinal na Hebro ang ginamit ng bawat ebanghelyo. Ang Lucas ay gumamit rin sa mas unang nawalang ebanghelo. Ang Mateo ay hindi direktang gumamit sa Lucas.Ang Ebanghelyo ni Marcion ang unang isinulatMarcion hypothesisalt=|frameless|241x241pxAng lahat ng ebanghelyo ay kumopya sa Ebanghelyo ni Marcion. Si  Marcion ang kaunanahang Kristiyano na nagtipon ng Biblikal na kanon.  Wala Multi‑source 315px Ang bawat ebanghelyo ay may ibang pinagkopyahan.  Proto‑gospel 255px Ang mga ebanghelyo ay humango sa isang karaniwang proto-ebanghelyo na posibleng sa Hebreo o Aramaiko.Q+/Papias  (Marcos–Q/Mateo)240pxAng bawat dokumento ay humango mula sa mas nauna rito kabilang ang Logoi (Q+) and Papias' Exposition. Independensiya 255px Ang bawat ebanghelyo ay independiyente at orihinal na komposisyon batay sa kasaysayang pambibig. 

Mga sanggunian

Kategorya:Bibliya

Kategorya:Mga Ebanghelyo