Chi (kana)

Mukhang magkahawig ang kanji para sa isang libo (千, sen) at チ, at dati na magkaugnay ang mga ito, ngunit sa ngayon ginagamit ang チ bilang ponema, habang nagdadala ang kanji ng kahulugang napakaiba at walang kinalaman sa チ. 

Maraming mga salitang sintunog na nagsisimula sa ち na nauukol sa mga bagay na maliit o mabilis.Hiroko Fukuda, Jazz Up Your Japanese with Onomatopoeia: For All Levels, trans. Tom Gally. New York: Kodansha International (2003): 19 - 20, Introduction, Words Beginning with ち Chi, Indicating Smallness or Quickness. 

Bihira ang mga anyong dakuten na ぢ, ヂ, na binibigkas tulad ng mga anyong dakuten ng shi kana sa karamihan ng mga diyalekto (tingnan ang yotsugana). Pangunahing ginagamit ang mga ito upang ipahiwatig ang tininigang katinig sa gitna ng tambalang salita (tingnan ang rendaku), at hindi sila maaaring magsimula ng isang salita, bagaman isusulat ng mga ilang tao ang salita para sa almuranas (karaniwang じ) bilang ぢ para magbigay-diin. Minsan, ginagamit ang anyong dakuten ng titik shi kapag nagtutumbas ng "di", kumpara sa anyong dakuten ng チ; halimbawa, isinusulat ang Aladdin bilang アラジンArajin, at isinusulat ang radyo bilang ラジオ. Gayunman, mas karaniwang gamitin ang ディ sa halip, tulad ng ディオン upang isalinwika ang pangalang Dion. 

Sa wikang Ainu, binibigkas ang チ mismo bilang [t͡ʃi], at maaaring isama sa mga katakanang ヤ, ユ, エ, at ヨ upang isulat ang iba pang mga tunog ng [t͡ʃ] pati na rin ng [t͡s]. Maaaring palitan ang kumbinasyong チ ェ (binibigkas bilang [t͡se]), ng セ ゚. 

 Mga uri at anyo 
 Anyo  Rōmaji  Hiragana  Katakana  Hepburn  Kunrei-shiki  Nihon-shiki  Karaniwang 
ch-/t- (た行 ta-gyō)  chi  ti  ち  チ  chiichī  tiitī  ちい, ち ぃちー  チイ, チ ィチー  Dinagdagan ng yōong ch-/ty- (ちゃ行 cha-gyō)  cha  tya  ちゃ  チャ  chaa 
chā  tyaatyā  ちゃあちゃー  チャアチャー  chu  tyu  ちゅ  チュ  chuuchū  tyuutyū  ちゅうちゅー  チュウチュー  cho  tyo  ちょ  チョ  chouchoo chō  tyoutyootyō  ちょうちょおちょー  チョウチョオチョー  Dinagdagan ng dakuteng d- (j/z-) (だ行 da-gyō)  ji  zi  di  ぢ  ヂ  jiijī  ziizī  diidī  ぢい, ぢぃぢー  ヂイ, ヂ ィヂー  Dinagdagan ng yōong at dakuteng dy- (j / zy-) (ぢゃ行 dya-gyō)  ja  zya  dya  ぢゃ  ヂャ  jaajā  zyaazyā  dyaadyā  ぢゃあぢゃー  ヂャアヂャー  ju  zyu  dyu  ぢゅ  ヂュ  juujū  zyuu 
zyū  dyuudyū  ぢゅうぢゅー  ヂュウヂュー  jo  zyo  dyo  ぢょ  ヂョ  joujoojō  zyouzyoo zyō  dyoudyoo dyō  ぢょうぢょおぢょー  ヂョウヂョオヂョー 
 Mga iba pang karagdagang anyo + Anyong A (ch-)  Romaji  Hiragana  Katakana  (cha)  (ちゃ)  (チャ)  (chyi, chi)  (ちぃ, ち)  (チ)  (chu)  (ちゅ)  (チュ)  che  ちぇ  チェ  (cho)  (ちょ)  (チョ) + Anyong B (dy / j-)  Romaji  Hiragana  Katakana  (dya, ja)  (ぢゃ)  (ヂャ)  (dyi, ji)  (ぢぃ, ぢ)  (ヂィ, ヂ)  (dyu, ju)  (ぢゅ)  (ヂュ)  dye (je)  ぢぇ  ヂェ  (dyo, jo)  (ぢょ)  (ヂョ) 

 Ayos ng pagkakasulat 
alt=Stroke order in writing ち|thumb| Pagsulat ng ち alt=Stroke order in writing チ|thumb| Pagsulat ng チ 

 Mga iba pang pagkakatawan 

 Buong pagkatawan sa Braille

 ち / チ sa Braille ng Hapones  Ch/J/Dy + braille ng Yōon  ち /チchi  ぢ /ヂ ji/di  ちい / チーchī  ぢい / ヂーjī/dī  ちゃ / チャcha  ぢゃ / ヂャja/dya  ちゃあ /チャーchā  ぢゃあ / ヂャーjā/dya  Ch/J/Dy + braille ng Yōon  ち ゅ / チ ュchu  ぢゅ / ヂュju/dyu  ちゅう / チューchū  ぢゅ う / ヂューjū/dyū  ちょ / チョcho  ぢょ / ヂョjo/dyo  ちょう / チョーchō  ぢょう / ヂョーjō/dyō 

 Pagsasakodigo sa kompyuter

 Tingnan din 

 Shi (kana) 
 Romanisasyong Hepburn 
 Romanizationg Kunrei-shiki 

 Mga sanggunian 

Kategorya:Partikular na kana
Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Hapones