Lapastangang pananalita sa Tagalog

Ang lapastangang pananalita sa Tagalog ay maaaring tumukoy sa napakaraming uri ng mga alimura, alipusta, nakakasakit, mapanirang-puri, at ipinagbabawal na salita o kasabihan sa wikang Tagalog ng Pilipinas. Dahil sa kultura ng Pilipinas, ang mga pananalita na waring maamo kapag isinalinwika sa Ingles ay maaaring makasakit sa iba; habang ang iilang kasabihang ikinasasakit ng mga nagsasalita ng Ingles ay waring maamo sa mga nagsasalita ng Tagalog. Ang Filipino, ang pambansang wika ng Pilipinas, ay ang pamantayang rehistro ng Tagalog, kaya ginagamit minsan ang mga kataga gaya ng lapastangang pananalita sa Filipino at pagmumura sa Filipino.

Sa kontekstong relihiyoso o pormal, tinatawag itong lapastangang pananalita o pag-alipusta/panlalait. Minsan, ginagamit ang salitang paghamak sa pormal na konteskto. Sa kontekstong kolokyal, ginagamit ang mga salitang mura at sumumpa.

Dahil sa kasunod-sunod na kolonyal na pamamahala ng mga Kastila at Amerikano, may etimolohiya ang karamihan ng mga pag-aalipusta sa Tagalog sa lapastangang pananalita ng mga wikang Europeo.

Di-gaya ng Kanluraning kultura, kung saan hindi kailanmang katanggap-tanggap ang mga iilang salita sa lahat maliban sa mga pinakaimpormal na konteksto, sensitibo sa konteksto ang mga mura sa Tagalog: ang mga salitang itinuturing bilang bastos o nakakainsulto sa isang konteksto ay maaaring tanggapin sa ibang konteksto.

 Putang ina 
Ang katagang putang ina ay isang mura na kadalasang ginagamit na panlait o ekspresyon. Tinuturing ito na lapastangang pananalita na patungkol sa ina ng isang tao. Hango ang salitang puta mula sa Kastila na nangangahulugang isang babaeng mababa ang lipad o bayarang babae. 

 Mga pigura na kilala sa mapang-alipusta o alimurang pananalita 
Naging kilala ang katagang ito dahil sa madalas itong bigkasin ng dating pangulo at isa ring abogado na si Rodrigo Duterte sa kanyang mga salaysay na siyang naging laman ng kontrobersya, lalo na noong pabiro nitong murahin si Papa Francisco noong 2015.CBCP slams Duterte for cursing Pope Francis Bukod dito, malimit ding sabihin ni Duterte ang mga pinagbabawal na salitang may kinalaman sa mga pagbabanta ng pagpatay o pagkitil ng buhay. Noong ika-24 ng Oktubre 2023, nasampahan ng kasong kriminal si Duterte dahil reklamong grave threats na inihain laban sa kanya ni ACT Teachers Party-list Rep. France Castro. Ito ay kaugnay sa paggamit ni Duterte ng bastos na pananalita at bantang pagpatay na ipinalabas sa programa ng SMNI na “Gikan Sa Masa, Para Sa Masa. Nagresulta din ito ng upang patawan ng MTRCB ng suspensyon ang naturang programa. 

Naging tanyag din ang dating abogado na si Larry Gadon sa kanyang mga pagmumura at malalaswang pananalita. Noong ika-28 ng Hunyo 2023, napagdesisyunan ng Korte Suprema na i-disbar si Larry Gadon dahil sa kanyang misoginistiko, sexista, mapang-abuso, at paulit-ulit na hindi mapagpigil na pananalita. Bumoto ang Korte Suprema ng 15-0 upang i-disbar si Larry Gadon. Ayon sa kanila, ang natagpuan nitong paksang video clip, kung saan siya ay nagmumura at nagbibigkas ng bastos na pananalita laban sa mamamahayag na si Raissa Robles ay "hindi maikakailang iskandalo na sinisiraan nito ang legal na propesyon."

 Tingnan din 

 Lapastangang Pananalita
 Kalaswaan
 Seksismo
 Pagkapoot sa mga babae
 Pang-aabusong sekswal
 Etiketa
 Pagkamagalang

 Mga Sanggunian 

Kategorya:Mga mura