Malayong Silangan

Ang Malayong Silangan o Dulong Silangan () ay isang salitang panheograpiya na kadalasang tumutukoy sa Silangang Asya (kasama ang Hilagang-silangang Asya), ang Malayong Silangang Rusya (bahagi ng Hilagang Asya), at Timog-silangang Asya. Minsang isinasama rin ang Timog Asia para sa mga kadahilanang ekonomiko at kalinangan. Unang ginamit ang salitang "Far East" sa wikang Ingles sa mga diskursong heopolitika sa Europa noong ika-12 dantaon. Tinukoy ang Malayong Silangan bilang "pinakamalayo" sa tatlong "mga silangan", sa labas ng Malapit na Silangan (Near East) at ng Gitnang Silangan (Middle East). Gayon din, noong Dinastiyang Qing ng ika-19 at unang bahagi ng ika-20 mga dantaon ang salitang "Tàixī ()" – iyan ay anumang mas-kanluran sa mundong Arabe – ay ginamit upang matukoy ang mga bansang Kanluranin.

Mula noong dekada-1960, ang "Silangang Asya" ay naging pinakakaraniwang tawag sa rehiyon sa pandaigdigang mga outlet ng midyang pangmasa.Reischauer, Edwin and John K Fairbank, East Asia: The Great Tradition, 1960.

Pagkakatanyag ng termino
Bago ang panahong kolonyal, tumutukoy ang "Malayong Silangan" sa alinman lugar sa silangan ng Gitnang Silangan. Noong ika-16 na dantaon, tinawag ni Haring Juan III ng Portugal ang India na isang "mayaman at nakapupukaw na bansa sa Malayong Silangan (Extremo Oriente)." Pinatanyag ang salita noong panahon ng Imperyong Britaniko bilang pangkalahatang termino para sa mga lupain sa silangan ng Britanikong India.

Sa heopolitikang Europeo bago ang Unang Digmaang Pandaigdig, ang Malapit na Silangan (Near East) ay tumtukoy sa malalapit na mga lupain ng Imperyong Otomano, ang Gitnang Silangan (Middle East) ay nagpapahiwatig sa hilagang-kanlurang bahagi ng Timog Asya at ng Gitnang Asya, at ang Malayong Silangan (Far East) ay nagngangahulugan sa mga bansang sa kanlurang bahagi ng Karagatang Pasipiko at silangang bahagi ng Karagatang Indiyano. Maraming mga wikang Europeo ay may magkakahawig na mga termino, tulad ng Pranses (), Kastila (), Portuges (), Aleman (), Italyano (), Polako (), Noruwego () at Olandes ().

Kahulugang pangkalinangan at pangheograpiya
Kapuna-punang pumupukaw ang termino sa pangkalinangan at pangheograpiya na paghihiwalay; hindi lamang malayo ang "Malayong Silangan" ayon sa heograpiya, kung hindi eksotiko ito ayon sa kalinangan. Bilang halimbawa, hindi nito tinutukoy ang makakanluraning bansa ng Australya at New Zealand na mas malayo pa sa Silangang Asya sa silangan ng Europa. Malinaw na inilarawan ni Robert Menzies, isang Punong Ministro ng Australya, ang pinaghalong pangkuktura at pangheograpiyang subdyektibidad na ito. Habang pinagmumuni-muni ang mga kapakanang pangheopolitika ng kaniyang bansa kalakip ng pagsisimula ng digmaan, nagkomento siya na (isinalin sa Tagalog/Filipino): 
 Iba ang mga suliranin sa Pasipiko. Kung anong tinatawag na Malayong Silangan ng Gran Britanya ay Malapit na Hilaga para sa amin. Orihinal na Ingles:  

Sa pangkaraniwang kahulugan maihahambing ang Malayong Silangan sa mga termino tulad ng "ang Oryente" ("the Orient"), na nagngangahulugang Silangan; ang "Mundong silanganan;" o sa payak "Silangan." Sa papaano man maaaring isama sa Malayong Silangan ang Timog-silangang Asya, ang Malayong Silangan ng Rusya, at kung minsan ang Subkontienteng Indiyano.

Tungkol naman sa termino, sinulat nina John K. Fairbank at Edwin O. Reischauer, mga propesor ng East Asian Studies sa Unibersidad ng Harvard, sa aklat na East Asia: The Great Tradition na (sa Tagalog/Filipino): Nang lumakbay ang mga Europeo sa dakong silangan upang maabot ang Cathay, Hapon at Kaindiyahan, likas nilang binigyan ng pangkalahatang pangalan na 'Far East' ang mga malalayong rehiyon na iyon. Maari sanang tinawag ng mga Amerikanong lumayang patungong Tsina, Hapon at Timog-silangang Asya sa pamamagitan ng Pasipiko ang lugar na iyon na 'Malayong Kanluran,' dahil na rin sa magkatulad na lohika. Ngunit para sa mamamayang nakatira sa bahaging iyon ng mundo, hindi ito 'Silangan' o 'Kanluran' at siguradong hindi 'Malayo.' Ang pangkalahatang mas katanggap-tanggap na termino para sa lugar ay 'Silangang Asya,' na tiyak ayon sa heograpiya at hindi ipinahihiwatig ang lipás nang ideya na ang Europa ay ang sentro ng sibilisadong mundo."Orihinal na Ingles: 

Sa kasalukuyan, nananatili ang termino sa mga pangalan ng matagal nang mga institusyon, tulad ng  sa Vladivostok, Pamantasan ng Dulong Silangan sa Maynila, at ang  sa Timog Korea. Bilang karagdagan, dating ginamit ng Nagkakaisang Kaharian at ng Estados Unidos ang Malayong Silangan para sa ilang mga yunit at hukbong militar sa rehiyon, tulad ng Far East Fleet ng .

Mga teritoryo at rehiyon na kagawianing sinasama sa terminong Malayong Silangan 

 Pangalan ng rehiyon  Mga rehiyon ng kontinente alinsunod sa mapang ito ng pag-uuri ng UN, maliban sa 12. Depende sa mga depinisiyon, maraming mga teritoryo na nakasipi sa baba (mga talababang 6, 11-13, 15, 17-19, 21-23) ay maaaring nasa isa o kapuwang mga kontinente ng Asya at Europa, Aprika, o Oceania. atteritoryo, kasama ang watawat Lawak(km²) Populasyon Kapal ng populasyon(per km²) Kabisera Mga uri ng pamahalaan Pananalapi Mga kinikilalang wikaHilagang Asya   Pangkalahatang itinuturing na bansang transkontinental ang Rusya, sa Silangang Europa (rehiyon ng UN) at Hilagang Asya; ang mga bilang ng populasyon at lawak ay para lamang sa bahaging Asyano. 6,952,600Kasama lamang ang lugar ng Malayong Silangang Pederal na Distrito. 8,371,257 1.2 Mosku Pederal na republikang kalahi-pampanguluhan Rublo Ruso at 27 ibang mga co-opisyal na wikaTimog-silangang Asya  5,765  417,200 72.11 Bandar Seri Begawan Ganap na Sultanatong Islamiko Dolyar ng Brunei Malay at Ingles  181,035 16,245,729 81.8 Phnom Penh Monarkiyang konstitusyonal  Riel Khmer    Ang Pulo ng Christmas ay isang Teritoryong Panlabas ng Australya. 135 1,843 10.39 Flying Fish Cove Teritoryong panlabas ng Australya Dolyar ng Australya WalaWalang katayuang de jure ang Ingles sa Pulo ng Christmas at sa Australya, ngunit ito ang wikang de facto sa komunikasyon sa pamahalaan.   Ang Kapuluang Cocos (Keeling) ay isang Teritoryong Panlabas ng Australya. 14 544 43.0 West Island Teritoryong panlabas ng Australya Dolyar ng Australya WalaWalang katayuang de jure ang Ingles sa Kapuluang Cocos (Keeling) at sa Australya, ngunit ito ang wikang de facto sa komunikasyon sa pamahalaan.  1,904,569 261,115,456 138.0 Jakarta Republikang pampanguluhan Rupiah Indones  237,955 6,758,353 26.7 Vientiane Socialist Republic Kip Lao  330,803 32,049,700 92.0 Kuala Lumpur Pederal na monarkiyang konstitusyonal, Demokrasyang parlamentaryo Ringgit Malay  676,578 53,582,855 76.0 Naypyidaw Pinag-isang pampanguluhangrepublikang konstitusyonal Kyat Birmano  300,000 100,981,437 336.0 Maynila Pinag-isang pampanguluhangrepublikang konstitusyonal Piso Filipino at Ingles  722.5 5,638,700 7,804.0 Singapore Republikang parlamentaryo Dolyar ng Singapore Malay, Ingles, Mandarin, at Tamil  513,120  68,863,514 132.1 Bangkok Monarkiyang konstitusyonal,Demokrasyang parlamentaryo sa ilalim ng military junta Baht Thai  15,410 1,167,242 78.0 Dili Republikang parlamemtaryo Dolyar ng Estados Unidos / Mga baryang sentimo Tetum at Portuges  331,212 94,569,072 276.03 Hanoi Isang-partidong estado,Republikang sosyalista đồng BiyetnamesSilangang Asya   Karaniwang kilala nang payak ang estado bilang "China", na sinama ng kapangalang entidad at kabihasnan (Tsina). Ang mga binigay na bilang ay para lamang sa Kalupaang Tsina at hindi kasama ang Hong Kong, Macau, at Taiwan. 9,598,094Kasama ang mga lugar na pinamumunuan ng PRC (Aksai Chin at Trans-Karakoram Tract, kapuwa mga teritoryong inaangkin ng India). 1,371,821,094Nakatakang impormasyon ay para lamang sa Kalupaang Tsina. Hindi kasama ang natatanging rehiyong pang-administratibo (iyan ay Hong Kong at Macau) at ang mga teritoryong pulo sa ilalim pamumuno ng Republika ng Tsina (na kinabibilangan ng mga pulo ng Taiwan, Quemoy, at Matsu). 145.0 Beijing Isang-partidong republikang sosyalista Yuan (Renminbi) Wikang Mandarin   Ang Hong Kong ay isang Natatanging Rehiyong Pampangasiwaan ng Republikang Bayan ng Tsina 1,108 7,448,900 6,777.0 Hong Kong Natatanging rehiyong pampangasiwaanng Republikang Bayan ng Tsina. Dolyar ng Hong Kong Tsino,Walang tiyak na kaurian ng Tsino ay opisyal sa teritoryo. Karaniwang nagsasalita ang mga residente ng Kantones, ang de facto na pamantayang panrehiyon. Ingles  377,973  126,440,000 334.0 Tokyo Demokrasyang parlamentaryo,Monarkiyang konstitusyonal Yen Wala   Ang Macau ay isang Natatanging Rehiyong Pampangasiwaan ng Republikang Bayan ng Tsina. 115.3 653,100 21,340.0 Macau Natatanging rehiyong pampangasiwaanng Republikang Bayan ng Tsina Pataca Tsino,Walang tiyak na kaurian ng Tsino ay opisyal sa teritoryo. Karaniwang nagsasalita ang mga residente ng Kantones, ang de facto na pamantayang panrehiyon. Portuges  1,566,000 3,081,677 1.97 Ulaanbaatar Republikang parlamentaryo Tögrög Monggol  120,540  25,368,620 212.0 Pyongyang Pinag-isang diktadurang JucheRepublikang sosyalista Won ng Hilagang Korea Koreano  100,363  51,446,201 507.0 Seoul Republikang pampanguluhan Won ng Timog Korea Koreano   Ang mga bilang ay para sa lugar na nasa ilalim ng de facto na pamumuno ng pamahalaang Republika ng Tsina (ROC), kadalasang tinatawag na Taiwan. Buong inaangkin ito ng PRC; pakitingnan ang estadong politikal ng Taiwan. 36,197 23,577,271 650.0 Taipei Sistemang kalahi-pampanguluhan Dolyar ng Bagong Taiwan Mandarin

Mga lungsod

Tingnan din

 Malayong Kanluran
 Pagtanggap ng kalinangang pampanitikan ng Tsina
 Silangang Asya
 Larangang pangkalinangan ng Silangang Asya
 Far Eastern Economic Review
 Distritong Militar ng Malayong Silangan
 Apat na Tigre ng Asya
 Greater East Asia Co-Prosperity Sphere
 Malawakang India
 Indosphere
 Hilagang Asya
 Malayong Silangang Rusya
 Siberia
 Timog Asya
 Timog-silangang Asya
 Silangang Indiyas ng Espanya
 Y-DNA haplogroups in populations of East and Southeast Asia
 Oryente

Talababa

Mga sanggunian
 Ankerl, Guy (2000). Coexisting Contemporary Civilizations: Arabo-Muslim, Bharati, Chinese, and Western. Geneva: INU Press. .
 Whitaker, Brian (February 23, 2004). "From Turkey to Tibet". The Guardian.

Kategorya:Mga rehiyon ng Asya
Kategorya:Mga rehiyong heograpiko
Kategorya:Hilagang Asya
Kategorya:Timog-silangang Asya
Kategorya:Silangang Asya