Wikang Malgatse

Ang wikang Malgatse o Malagasi (/ˌmalaˈɡasʲ/) ay isang wikang Austronesyo at ang pambansang wika ng Madagascar. Sinasalita ito ng karamihan sa mga tao sa Madagascar bilang unang wika pati na rin ng ilang tao na may Malgatse na pinanggalingan sa ibang dako.

Pag-uuri
Ang wikang Malgatse ay ang pinakakanlurang miyembro ng Malayo-Polinesyo na sangay ng wikang pamilya na Austronesyo.Malagasy's family tree on Ethnologue Ang kaibahan nito mula sa kalapit na mga Aprikanong wika ay nabanggit noong 1708 ng Olandes na iskolar na si Adriaan Reland. Ito ay may kaugnayan sa Malayo-Polinesyong mga wika ng Indonesia, Malaysia, at Pilipinas, at mas malapit sa mga wikang Silangang Barito na sinasalita sa Borneo maliban sa mga Polinesyong morponemiko nito.Wittmann, Henri (1972). "Le caractère génétiquement composite des changements phonétiques du malgache." Proceedings of the International Congress of Phonetic Sciences 7.807-10. La Haye: Mouton. Ayon kay Roger Blench (2010), ang pinakamaagang anyo ng wikang sinasalita sa Madagascar ay maaaring nagkaroon ng ilang mga di-Austronesyong substrata.

 Mga numerong desimal 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 PAN, circa 4000 BK *isa *DuSa *telu *Sepat *lima *enem *pitu *walu *Siwa *puluq Tagalog isá dalawá tatló ápat limá ánim pitó waló siyám sampu Ilokano maysá dua talló uppát limá inném pitó waló siam sangapúlo Sebuwano usá duhá tuló upat limá unom pitó waló siyám napulu Tsamoro maisa/håcha hugua tulu fatfat lima gunum fiti guålu sigua månot/fulu Malay satu dua tigaIn Kedukan Bukit inscription the numeral tlu ratus appears as three hundred, tlu as three, in http://www.wordsense.eu/telu/ the word telu is referred to as three in Malay, although the use of telu is very rare. empat lima enam tujuh lapan sembilan sepuluh Habanes siji loro telu papat limo nem pitu wolu songo sepuluh Pidyiyano dua rua tolu vā lima ono vitu walu ciwa tini Tongan taha ua tolu fā nima ono fitu valu hiva -fulu Sāmoan tasi lua tolu fā lima ono fitu valu iva sefulu Māori tahi rua toru whā rima ono whitu waru iwa tekau (sinauna: ngahuru) Tahitian hō'ē piti  toru maha  pae ono  hitu va'u  iva 'ahuru  Marquesan e tahi e 'ua e to'u e fa e 'ima e ono e fitu e va'u e iva 'onohu'u Hawayano kahi lua kolu hā lima ono hiku walu iwa -'umi Malgatse iray roa telo efatra dimy enina fito valo sivy folo

Kasaysayan
Ang Madagascar ay unang tinirhan ng mga taong Austronesyo mula sa Karagatnin na Timog-silangang Asya na dumaan sa Borneo. Ricaut et alii (2009) "A new deep branch of eurasian mtDNA macrohaplogroup M reveals additional complexity regarding the settlement of Madagascar", BMC Genomics Ang mga migrasyon ay nagpatuloy sa unang milenyo, na nakumpirma ng mga lingguwistikong mananaliksik na nagpakita sa malapit na ugnayan sa pagitan ng wikang Malgatse at sa mga wikang Lumang Malay at Lumang Habanes ng panahong ito. Sa malayong panahon, c. 1000, ang mga orihinal na Austronesyong naninirahan ay humalo sa mga Bantu at Arabo, kabilang ng iba.Ferrand, Gabriel (1905). Les migrations musulmanes et juives à Madagascar. Paris: Revue de l'histoire des religions May katibayan na ang (mga) hinalinhan ng mga Malgatse na diyalekto ay unang dumating sa katimugang kahabaan ng silangang baybayin ng Madagascar.

Ang Malgatse ay may tradisyon ng pasalitang sining at matulain na mga kasaysayan at mga alamat. Ang pinaka-kilala ay ang pambansang epiko, ang Ibonia, tungkol sa isang katutubong bayaning Malgatse ng parehong pangalan.

Mga sanggunian

Kategorya:Mga wika ng Aprika
Malg
Malg