Kapuluang Gilbert

right

Ang Kapuluang Gilbert (Wikang Kiribati:Tungaru;Reilly Ridgell. Pacific Nations and Territories: The Islands of Micronesia, Melanesia, and Polynesia. 3rd. Ed. Honolulu: Bess Press, 1995. p. 95. dati kilala bilang Kingsmill o Kapuluan ng King's-MillKaraniwan ang panglan na ito ay ginagamit lamang upang tukuyin ang timog na bahagi ng kapuluan, ang hilagang bahagi ay tinatawag na Kapuluan ng Scarborough. Merriam-Webster's Geographical Dictionary. Springfield, Massachusetts: Merriam Webster, 1997. p. 594) ay binubuo ng labing-anim na atol at pulong koral sa Karagatang Pasipiko. Ito ay isang pangunahing bahagi ng Republika ng Kiribati (Ang "Kiribati" ay isang pagbaybay sa Wikang Kiribati ng salitang "Glbert" ) at kasama nito ang Tarawa, ang tagpuan ng kabisera ng bansa na may 50 182 residente, halos kalahati ng populasyon ng bansa, . 

Heograpiya
Ang mga atol at pulo ng Kapuluang Gilbert ay nakahanay na pawang isang linya na mula sa hilaga hanggang sa timog. Halos  ang layo sa pagitan ng pulo ng Makin, ang pinaka-hilagang pulo at ang pulo ng Arorae, ang pinaka-timog. Sa heograpiya, ang ekwador ay nagiging gabayan sa paghahati sa pagitan ng Hilaga at Timog na bahagi ng Kapuluang Gilbery. Ayon sa International Hydrographic Organization (IHO) ang Kapuluang Gilbert ay kabuuang nasa loob ng Timog Karagatang Pasipiko.

Isa pang pamamaraan sa pagpangkat sa Kapuluang Gilbert ay ang paghahati dito ayon sa mga dating distritong administratibo, ang Hilaga, Gitna, at Timog Kapuluang Gilbert (Ang Tarawa ay dati ring isang hiwalay na distrito).

Isang pangkat ng Timog Kapuluang Gilbert na tinatawag bilang Grupong Kingsmill, isang pangalan na ginagamit upang tukuyin ang kabuuang Kapuluan ng Gilbert noong ika-19 na siglo.

Ang Kapuluang Gilbert ay bumubuo ng isang pangkat ng mga seamount kasama ng Ratak Chain ng Kapuluang Marshall sa hilaga.

Mga pulo ng Kapuluan ng Gilbert
Ang opisyal na pagkasunud-sunod pahilaga-timog (naka-pangkat sa pamamamgitan ng mga dating distritong administratibo) ng mga pulo at atol ay:

 400px|Gilbert Islands Atol / Pulo Pangunahingbayan Sukat ng Lupa Sukat ng Lagoon Pop.s. 2005 Pinakamababangbilang ngmga pulo Bilang ng mga bayan Tagpuankm²sq mikm²sq mi mga dating distrito ng Hilagang Kapuluang Gilbert MakinMakin 2,385  62 ButaritariTemanokunuea 3,280  1111 MarakeiRawannawi 2,741  18 AbaiangTuarabu 5,502  4-2018 TarawaBairiki 45,989  9+30 mga dating distrito ng Gitnang Kapuluang Gilbert MaianaTebwangetua 1,908  912 AbemamaKariatebike 3,404  812 KuriaTabontebike —  — 1,082  26 AranukaTakaeang 1,158  43 Nonouti 1)Teuabu 3,179  129 dating distrito ng Timog Kapuluang Gilbert Tabiteuea 1)Buariki 4,898  2+18 Beru 1)Taubukinberu 2,169  19 Nikunau 1)Rungata —  — 1,912  16 Onotoa 1)Buariki 1,644  307 TamanaBakaka —  — 875  13 AroraeRoreti —  — 1,256  12 Kapuluang Gilbert Tarawa 83,382 117+1563°23'N to 2°38S172°50' to 176°49'E 1) kasapi ng Grupong Kingsmill proper
Pinagmulan ng mga sukat ng lupa: Kiribati 2005 Ulat sa Sensus

Mga Sanggunian

Kategorya:Mga kapuluan