Lantanido

Ang lantanido o seryeng lanthanoid (nomenklaturang IUPAC)Ginagamit ng kasalukuyang rekomendasyong IUPAC ang pangalang lanthanoid kaysa sa lanthanide, dahil ang "-ide" ay tumutukoy sa negatibong mga ion samantalang ang "-oid" ay tumutukoy sa isa sa mga miyembro ng mga nilalaman ng elemento. Samantalang, pinapaboran pa rin ang lanthanide sa karamihan (~90%) sa mag pang-agham na artikulo at kasalukuyang ginagamit ng Ingles na Wikipedia. Sa mga lumang literatura, kadalasan pa ring ginagamit ang "lanthanon". ay binubuo ng labinlimang metal na elementong kemikal na may atomikong bilang na 57 hanggang 71, mula lantano hanggang sa lutesyo.Lanthanide, Encyclopædia Britannica on-line 

Kadalasang tinatawag ang labinlimang elementong lantanido, kasama na ang mga katulad na elementong kemikal na iskandiyo at itriyo, na bihirang elemento ng lupa.

Ginagamit ang impormal na kemikal na simbulong Ln sa mga pangkalahatang usapan sa lantanido para tukuyin ang kahit anong lantanido. Lahat, maliban sa isa, ng mga lantanido ay mga elementong nasa f-bloke, na sumusunod sa pagpupuno ng talukab ng elektron sa 4f; ang lutesyo, isang elementong d-block, ay kadalasang isinasama sa pangkat ng lantanido dahil sa pagkakapareha niya sa kemikal na karakter sa iba pang lantanido. Nakakabuo ang lahat ng mga elementong lantanido ng trivalent cations, Ln3+, na kung saan ang kemika ay malakihang nalalaman sa pamamagitan ng rayos ioniko, na kung saan ay bumababa kahit papaano mula sa lantano hanggang sa lutesyo.

ElementoLaCePrNdPmSmEuGdTbDyHoErTmYbLu Atomikong bilang575859606162636465666768697071Larawan 50px50px50px50px 50px50px50px 50px 50px50px50px50px50px50pxDensidad (g/cm3) 6.162 6.770 6.77 7.01 7.26 7.52 5.244 7.90 8.23 8.540 8.79 9.066 9.32 6.90 9.841Punto ng pagkalusaw (°C) 920 795 935 1024 1042 1072 826 1312 1356 1407 1461 1529 1545 824 1652 Atomikong konpigurasyon ng elektron*5d14f15d14f3 4f4 4f54f6 4f7 4f75d14f94f10 4f114f124f134f144f145d1 Konpigurasyong elektron ng Ln3+ *4f0Lanthanum – Chemistry Encyclopedia – reaction, water, elements, metal, gas, name, atom. Chemistryexplained.com. Retrieved on 2012-01-15.  4f14f2 4f3 4f44f5 4f6 4f74f8 4f9 4f104f114f12 4f13 
4f14 Rayos ng Ln3+ (pm)  103  102  99 98.3 97 95.8 94.7 93.8 92.3 91.2 90.1 8988 86.8 86.1
* Sa pagitan ng panimulang [Xe] at sa hulihang 6s2 ng mga talukab ng elektron

Pangkat ng mga elemento ang lantanido na kung saan tumataas ang atomikong bilang mula 57 (lantano) hanggang sa 71 (lutesyo). Ginagamit ang lantanido sapagkat kapareho ng mga magagaan na elemento sa serye ang kemikal na karakter ng lantano. Sa mahigpit na pananalita, parehong makikita ang lantano at tutesyo sa ikatlong elementong pangkat, dahil iisa lamang ang kanilang balensyang elektron sa talukab d. Subalit, parehong isinasama sila sa pangkalahatang usapan sa mga elementong lantanido.

Tignan din
Aktinido
Ikatlong elementong pangkat
Bihirang elemento ng lupa

 Talababa 

 Kawing panlabas 
lanthanide Sparkle Model, used in the computational chemistry of lanthanide complexes
USGS Rare Earths Statistics and Information 
Ana de Bettencourt-Dias: Chemistry of the lanthanides and lanthanide-containing materials 

Kategorya:Talaang peryodiko
*
Kategorya:Mga pangkat ng kemikal na elemento