Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas

Ang Pananakop ng mga Hapones ang panahon sa Kasaysayan ng Pilipinas mula 1942 hanggang 1945, noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, kung kailan nilusob ng Imperyo ng Hapon ang Pilipinas na dating pinangangasiwaan ng Estados Unidos. 

Habang nagaganap ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig, pinasabog ng hukbo ng sundalong Hapones ang Pilipinas noong Disyembre 7, 1941. Naganap ito isang araw matapos pasabugin ng mga Hapones ang Pearl Harbor, Hawaii, at Estados Unidos.  Pagkaraan ng ilang linggo, umatras sina Heneral Douglas McArthur na kasama ang pamahalaan ni Manuel L. Quezon na noon ay nanunungkulan bilang Pangulo ng Pilipinas. Pinasok ng militar ng Hapon ang Maynila noong Enero 2, 1942. Sumuko ang Bataan sa hukbo ng mga Hapones noong Abril 9, 1942. Ang mga bilanggo ng digmaan ay pinaglakad ng mga Hapones (ang tinatawag na Martsa ng Kamatayan) patungo sa isang moog ng konsentrasyon sa Capas sa lalawigan ng Tarlac.Peplow, Evelyn. "The Coming of the Spaniards," THE PHILIPPINES Tropical Paradise, Passport Books, 1991, pp. 17.

Pagkaraan ng pagbagsak ng Bataan sa kamay ng Hapon, nagtungo si MacArthur sa Australia. Pinalitan siya sa Corregidor ni Heneral Jonathan Wainwright, upang ipagpatuloy ang pakikipaglaban, hanggang sa mapilitang sumuko ang mga Pilipino at Amerikano pagkalipas ng 27 mga araw. Nagtagal nang tatlong mga taon ang pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas. Nagtatag ang mga Hapones ng isang pamahalaang tau-tauhan lamang nila, na pinaglingkuran ni Jose P. Laurel bilang pangulo.

Noong Oktubre 1944, nagsimula ang digmaan ng pagpapalaya sa Pilipinas mula sa mga Hapones nang lumapag ang mga hukbo ni Douglas MacArthur sa Leyte. Natatag bilang ang bagong pangulo ng Pilipinas si Sergio Osmeña nang mamatay si Manuel Quezon. Malakas na napasabog ng mga sundalo ng Estados Unidos ang Maynila noong Pebrero 1945. Nasukol ng mga Amerikano ang mga kilusang militar ni Heneral Homma sa Lalawigang Bulubundukin (Mountain Province), na napilitang sumuko noong mabigo ang mga ito sa tinatangka nilang pagtakas.

Pagtatapos ng pananakop

Nang bumalik si Heneral MacArthur sa Pilipinas kasama ang kanyang hukbo noong 1944, marami na siyang alam; nasabi na nang bumalik siya ay batid na niya kung ano ang kinakain sa umagahan ng bawat lieutenant na Hapones at kung saan sila nagpapagupit. Subalit hindi naging madali ang pagbalik niya. Nagpasya ang Imperial General Staff ng Hapon na gawing ang Pilipinas ang huling hanay ng panangga na pamigil ng pag-usad ng mga Amerikano patungong Hapon. Pinadala nila ang bawat isang bakanteng sundalo, salimpapaw, at sasakyang pandagat sa pagsangga sa Pilipinas. Tuwirang nabuo ang kamikaze corps upang sanggahan ang pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas. Nagtapos ang Labanan sa Look ng Leyte sa isang unos para sa mga Hapones at naging ang pinakamalawak na sagupaang pandagat noong Pangalawang Pandaigdigang Digmaan. Naging ito ang pinakamadugong adhikain sa Digmaan sa Pasipiko; ang adhikaing bigyan ng kasarinlan ang Pilipinas. Binuking ng mga pagpapabatid kay MacArthur ang balak ng Heneral na si Yamashita na ipatibong ang hukbo ni MacArthur, na humantong sa pagpapalaya ng mga sundalo patungo sa mga moog ng Hapones. 

Dumaong ang alyadong kapangyarihan ni MacArthur sa pulo ng Leyte noong Oktubre 20, 1944, kasama sina Osmeña, na sumunod sa pagkalagak sa pagkapangulo ng Komonwelt sa pagpanaw ni Quezon noong Agosto 1, 1944. Sumunod naman ang mga pagdaong sa pulo ng Mindoro at sa palibot ng Look ng Lingayen sa kanlurang bahagi ng Luzon, at binunsod ang pag-usad patungong Maynila. Humantong ito sa pagbabalik ng Komonwelt ng Pilipinas. Matindi ang labanan, lalo na sa bundok ng hilagang Luzon, kung saan lumikas ang mga hukbong Hapones; at sa Maynila, kung saan nakipaglaban ang mga Hapones sa huling mga sandali. Lumaban ang hukbo ng Komonwelt ng Pilipinas at ang mga kinilalang gerilya sa lahat ng pook para sa huling buga. Malaki ang ambag ng mga Pilipinong gerilya sa pagpapalaya sa Pilipinas.

Mga sanggunian

Kategorya:Pilipinas sa ilalim ng Hapon
Kategorya:Pananakop ng Hapon noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig
Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas (1898–1946)