Larsa

200px|thumb|right|"Ang mananamba ng Larsa", na isang estatwang botibo na inalay sa Diyos na si Amurru para sa buhay ni Hammurabi, maagang ika-2 milenyo BCE, Louvre

Ang Larsa (Wikang Sumeryo logogram: UD.UNUGKI,ETCSL. The Lament for Nibru . Accessed 19 Disyembre 2010. read LarsamkiETCSL. The Temple Hymns . Accessed 19 Disyembre 2010.) ay isang mahalagang lungsod sa sinaunang Sumerya. Ito ay sentro ng kulto ng diyos araw na si Utus. Ito ay nasa mga 25 km timog silangan ng Uruk sa Dhi Qar Governorate ng Iraq, malapit sa silangang pampang ng kanal na Shatt-en-Nil sa lugar ng modernong tirahan na Tell as-Senkereh o Sankarah.
Kasaysayan
Ayon sa talaan ng mga haring Sumeryo, ang "Larag" (wikang Sumeryo: LA-RA-AKKI<ref>ETCSL. The Sumerian King List . Accessed 19 Disyembre 2010.</ref>) ay isa sa mga limang siyudad na nagsanay ng paghahari sa maalamat na panahong antedelubyano (bago ang baha). Ang historikal na Larsa ay umiiral na noon pang paghahari ni Eannatum ng Lagash na nagdagdag nito sa kanyang imperyo. Ang siyudad na Lagash ay naging isang pwersang pampolitika noong panahong Isin-Larsa. Pagkatapos ng pagguho ng Ikatlong Dinastiya ng Ur noong ca. 1940 BCE, ang Ishbi-Erra na isang opisyal ng Ibbi-Sin na huling hari ng Dinastiyang Ur III ay lumipat sa Isin at nagtatag ng pamahalaan na pinagpapalagay na kahalili ng dinastiyang Ur III. Mula doon, muling nabihag rin ng Ishbi-Erra ang siyudad ng Ur gayundin ang mga siyudad ng Uruk at Lagash na pinagpapailaliman ng Lrasa. Ang mga kalaunang pinuno ng Isin ang humirang ng mga gobernador upang mamuno sa Lagash. Ang isang gayong gobernador ay isang Amoreo na si Gungunum. Kalaunan siyang kumalas sa Isin at nagtatag ng independiyenteng dinastiya sa Isin. Upang gawing lehitimo ang kanyang pamumuo at maghatid ng isang dagok sa Isin, binihag ni Gungunum ang siyudad ng Ur. Dahil ang rehiyon ng Larsa ang pangunahing sentro ng kalakalan sa pamamagitan ng Golpong Persiko  (Persian Gulf)'', nawalan ng rutang pangkalakalan ang Isin gayundin bilang isang siyudad ng higit na kahalagaang pang-kulto. Ang dalawang mga kahalili ni Gungunum na sina Abisare (ca. 1841 BCE - 1830 BCE) at Sumuel (ca. 1830 BCE - 1801 BCE) ay parehong kumuha ng mga hakban na buong puputol sa paglapit ng Isin sa mga kanal. Pagkatapos nito, ang Isin ay biglang nawalan ng pwersang pampolitika at pang-ekonomiya. Ang Larsa ay naging makapangyarihan ngunit hindi nagtamo ng isang malaking teritoryo. Sa tugatog nito sa ilalim ni Haring Rim-Sin I (ca. 1758 BCE- 1699 BCE), ang Larsa ay kumontrol lamang ng mga 10 hanggang 15 ibang mga estado-siyudad. Gayunpaman, ang malalaking mga proyektong gusali at pang-agrikultura ay natukoy ng arkeolohiya. Pagkatapos ng pagkatalo ni  Rim-Sin I ni Hamurabi ng Babilonia, ang Larsa ay naging isang maliit na lugar bagaman iminungkahing ito ang tahanan ng Unang Dinastiyang Seland ng Babilonia.W. G. Lambert, The Home of the First Sealand Dynasty, Journal of Cuneiform Studies, vol. 26, no. 1, pp. 208–210, 1974

Mga hari ng Larsa
Pinuno  Petsa ng paghahari (maikling kronolohiya)  Mga komento Naplanum  ca. 1961—1940 BCE  kontemporaryo ni Ibbi-Suen ng Ur III Emisum  ca. 1940—1912 BCE  Samium  ca. 1912—1877 BCE   Zabaia  ca. 1877—1868 BCE anak ni Samium, unang inskripsiyong panghari Gungunum  ca. 1868—1841 BC  nagkamit ng kalayaan mula kay  Lipit-Eshtar ng Isin Abisare  ca. 1841—1830 BCE  Sumuel  ca. 1830—1801 BCE  Nur-Adad  ca. 1801—1785 BCE  kontemporaryo ni Sumu-la-El ng Babylon Sin-Iddinam  ca. 1785—1778 BCE  anak ni Nur-Adad Sin-Eribam  ca. 1778—1776 BCE  Sin-Iqisham  ca. 1776—1771 BCE  kontemporaryo ni Zambiya ng Isin, anak ni Sin-Eribam Silli-Adad  ca. 1771—1770 BCE  Warad-Sin  ca. 1770—1758 BCE  posibleng kapwa hari ni Kudur-Mabuk na kanyang ama  Rim-Sin I  ca. 1758—1699 BCE  kontemporaryo ni Irdanene ng Uruk, tinalo ni Hammurabi ng Babylon, kapatid ni Warad-Sin Hammurabi ng Babylon  ca. 1699—1686 BCE  Opisyal na pamumunong Babiloniano Samsu-iluna ng Babylon  ca. 1686—1678 BCE  Opisyal na pamumunong Babiloniano Rim-Sin II  ca. 1678—1674 BCE  Napatay sa paghihimagsik laban sa Babylon

Mga sanggunian

Kategorya:Mga siyudad ng Sumerya
Kategorya:Archaeological site