Yawa-yawa

Ang Yawa-yawa ay isang dula-tulang panrelihiyon at pangkulturang pagtatanghal ginaganap sa Pilipinas na nasa bernakular na wika. Naglalarawan ito ng buhay ni San Miguel na Arkanghel sa pamamagitan ng pag-awit at pagsasayaw, kaya, tinatawag din ito na Comedia de San Miguel, na isang uri ng comedias de santos (o komedya ng mga santo). Ginaganap ito sa tuwing may kapistahan na nagaganap sa Lungsod ng Iligan.Peplow, Evelyn. "The Coming of the Spaniards," THE PHILIPPINES Tropical Paradise, Passport Books, 1991, pp. 74. (sa Ingles)

 Pangkalahatang ideya 
Bilang isa sa mga natitirang halimbawa ng tradisyunal na comedia sa Pilipinas, ang obrang Yawa-yawa ay nagsisilbing sentro ng selebrasyon ng Pistang Diyandi tuwing buwan ng Setyembre na umaabot ang rurok ng pagdiriwang sa ika-29 ng Setyembre, ang aktuwal na pista. Ang naratibo ng dula ay umiikot sa makasaysayang pagtutunggali nina San Miguel Arkanghel, ang patron ng lungsod, at ni Lucifer, na lokal na tinatawag na Luzbel. Sa pamamagitan ng masining na diyalogong nasa wikang Cebuano at mga koreograpikong labanan, isinasalarawan nito ang teolohikong konsepto ng tagumpay ng kabutihan laban sa kasamaan.

Ang pagtatanghal ay kinikilala sa kakaibang pagsasama ng iba't ibang anyo ng sining at rituwal. Tampok dito ang paggamit ng eskrima, isang tradisyunal na sining ng pakikipaglaban na ginagamitan ng mga kahoy na sandata upang ipakita ang selestiyal na digmaan. Ang katawagang "Yawa-yawa" ay hango sa mga aktor na gumaganap bilang mga demonyo na nagbibigay ng buhay at kulay sa dula sa pamamagitan ng kanilang mga makukulay na kasuotan at taos-pusong pagganap. Bahagi rin ng tradisyong ito ang rituwal na sayaw ng mga kababaihan, na nagpapakita ng ugnayan sa pagitan ng mga Kristiyanong naninirahan at ng mga katutubong Higaonon at Maranao sa rehiyon.

Parehong isinasagawa ang "Yawa-yawa" sa entablado at kalye. Isang karaniwang pagtatanghal na tipikal na umaabot ng dalawang oras ang sa entablado samantalang isang pagligsahan sa pagsasayaw (tinatawag na sayaw-kalyeng Kasadya) ang sa kalsada kung saan mananalo ang pinakamahusay na mga mananayaw ng "Yawa-yawa."

 Pagkawala at muling pagbuhay 
Nawala ng pitong taon ang Comedia de San Miguel at huling nagtanghal noong 2016 subalit naibalik muli noong 2023. Ginawa ang muling pagtatanghal para mapreserba ang mga tradisyong pangkalinangan at panrelihiyon.

Mga sanggunian

Kategorya:Dula
Kategorya:Kultura ng Pilipinas