Ispektrum

Ang ispektrum (isahan) o ispektra (maramihan)Spectrum, spectrums, spectra, thefreedictionary.com, kilala rin bilang natatanaw na ispektrum, natitingnang ispektrum, o nakikitang ispektrum, ay isang bareta o halang ng ilang mga kulay: pula, narangha, dilaw, lunti, bughaw, indigo, at lila. Makikita ang ispektrum kapag pinadaan ang liwanag ng Araw sa isang babasaging prismo at pinahintulutang magtipon sa isang tabing na puti.Ano ang ispektrum?, wiki.answers.com Tinatawag na solar na ispektrum ang nalikhang magkakasunud-sunod na mga kulay ng halang ng sinag ng araw na pinadaan sa prismo., pahina 466.  Kinakatawan ng ispektrum na solar (ispektrum ng [liwanag ng] araw) ang disintegrasyon (paghihiwa-hiwalay o pagkakalansag-lansag) ng nakikitang liwanag upang maging bumubuong mga bahagi o mga kulay.  Ang nagaganap na pagkakakalas-kalas na ito dahil ang may iba't ibang mga liboy-haba o haba ng alon ang iba't ibang mga sinag, kung saan mas nahihirapan sa paglusot o pagdaan sa prismo ang may mas mahahabang mga sinag kaya't mas may repraksiyon o pagkakabali (tingnan din ang repleksiyon).

Isang likas na halimbawa ng ispektrum ang bahaghari.  Unang ginamit ng mga siyentipikong nag-aaral ng optiks ang salitang ispektrum.  Ginamit nila ang salita upang ilarawan ang bahaghari ng mga kulay na nasa natatanaw na liwanag kapag pinaghiwa-hiwalay sa pamamagitan ng hugis-tatsulok na prismo.  Isang halimbawa ng pagkalat o dispersyon ng liwanag ang nakikitang ispektrum kapag dumaan sa isang prismo.  Ang kayarian o materyal na ginamit para buuin ang prismo ay may iba't ibang mga talatuntunang pangrepraksiyon o indeks ng repraksiyon na n kaysa hangin.  Karaniwang mas malakas ang nprismo kaysa nhangin, at ang nhangin ay kinukuha o ginagamit bilang nasa bandang isa.  Pinahihiwatig nito na naglalakbay ang liwanag na mas mabagal ng kaunti sa loob ng materyal ng prismo kaysa sa puwang o espasyong nakapaligid dito.  Ang anggulo ng repraksiyon o pagkabali ay mapag-aalaman o matutukoy mula sa anggulo ng pangyayari o kaganapan at ang mga talatuntunang pangrepraksiyon sa pamamagitan ng batas ni Snell.  Ang dahilan kung bakit humihiwalay o kumakalas ang puting liwanag upang maging bumubuo nitong mga kulay, sa halip na manatiling puti, ay dahil sa mas maikling mga liboy-haba na nabali, mas kaysa sa mga mas mahahabang mga liboy-haba.  Kung kaya't ang pula, na may pinakamahabang nakikitang liboy-haba, ay lilitaw na mas malapit sa perpendikular na guhit sa ibabaw o kapatagan ng materyal (ang normal), na ang ibig sabihin ay pinakakaunti ang pagkakabaluktot nito.  Ang liwanag o sinag na lila, na may pinakamaliit o pinakamaiksing liboy-haba sa natatanaw na ispektrum, ay ang pinakamababaluktot.  Ang malilikhang bahaghari ay palaging nasa magkaparehong pagkakasunud-sunod: pula, narangha, dilaw, lunti, bughaw, indigo, lila.

Mga sanggunian

Kategorya:Liwanag
Kategorya:Mga konsepto sa pisika