Volyum

Ang volyum (Ingles: volume) ang kantidad ng isang tatlong dimensiyonal na espasyo na sinasarhan ng isang saradong hangganan, halimbawa ang espasyo ng isang sabstans (gaya ng solido, likido, gaas, plasma) o ang hugis na sinasakop nito o nilalaman. Ang volyum ay kadalasang kinakwantipika nang panumero gamit ang pinagmulang SI yunit, ang metro kubiko. Ang volyum ng isang lalagyán ay pangkalahatang tinuturing bilang kapasidad ng isang lalagyán, i.e. dami ng pluwido (gaas o likido) na kakayanin ng lalagyán, sa halip na ang dami ng espasyo na dinedispleys ng lalagyán mismo.

Ang mga tatlong dimensiyonal na hugis matematikal ay mayroon ding mga asaynd volyum. Ang mga volyum ng mga payak na hugis, tulad ng mga regular, deretsong-dulo, at pabilog na mga hugis, ay madaling kalkulahin gamit ang mga pormulang aritmetik. Ang mga volyum ng mga komplikadong hugis ay maaaring makalkula gamit ang integral kalkyulus kung ang mayroong pormula para sa bawnderi ng hugis. Kung may varyans sa hugis at volyum, tulad ng mga mayroon sa pagitan ng iba't ibang mga tao, maaari itong makalkula gamit ang mga tatlong dimensiyonal na teknik tulad ng Body Volume Index. Ang mga isang dimensiyonal na pigura (tulad ng mga linya) at dalwang dimensiyonal na hugis (tulad ng mga parisukat) ay may sero na volyum sa tatlong dimensiyonal na espasyo.

Ang volyum ng isang solido (maging regular man o iregular ang hugis) ay maaaring madetermina gamit ang displeysment ng pluido. Ang displeysment ng isang likido ay maaari ding magamit upang madetermina ang volyum ng isang gaas. Ang pinagsamang volyum ng dalawang sabstans ay kadalasang mas mataas kaysa sa volyum ng isa sa mga sabstans na iyon. Sa ilang mga kaso, ang isang sangkap ay natutunaw sa isa pa, at ang kabuuang dami ng nagresultang timpla ay mas mababa kaysa sa kabuuan ng mga indibidwal na volume.

Sa heometriyang diperensiyal, ang volyum ay ineekspres sa pagmamagitan ng pormang volyum (volume form), at isang mahalagang pandaigdigang Riemannian invaryant. Sa termodinamika, ang volyum ay isang parametrong pundamental, at isang konjugeyt varyabol ng presyon.

Mga talababa