Ilog Yangtze

Ang Yangtze, Yangzi o Cháng Jiāng ( o ; ) ay ang pinakamahabang ilog sa Tsina at sa Asya. Ito rin ay ang ikatlong pinakamahabang ilog sa buong mundo.  May haba itong 3,915 milya o 6,300 kilometro.

Tinatawag ng mga Tsino ang ilog na ito sa mga katawagang Chang Jiang (Inggles: Long River) o Da Jiang (Inggles: Great River) o Jiang (Inggles: River). Ang mga taga-Kanluran ang nagbansag sa ilog na ito ng Yangtze na galing sa pangalan ng Yang na isang sinaunang kaparian (Inggles: fiefdom).   

Ang Ilog Yangtze ay ang pangunahing daluyan ng tubig at ang pinakamahalagang ilog sa Tsina.

Komunidad

Matatagpuan ang mga siyudad ng Chengdu, Chongqing, Wuhan, Nanjing, at Shanghai sa mga kapatagan na nakadugtong sa mga pampang ng Ilog Yangtze at mga sanga nito sa basin. Mahigit na 400 milyong tao ang nakatira sa lugar ng Ilog Yangtze. Ang mga grupong katutubo ng Tsina na katulad ng Tibetan, Zhuang, at Qiang ay dito rin gumawa ng kanilang mga tahanan.

Mga buhay sa ilog at gubat
Sa Ilog Yangtze at sa basin nito namumuhay ang tatlong daan at limampung uri (150) ng mga isda, isang daan at apatnapu at lima (145) na iba't ibang amphibia, isang daan at animnapu at anim (166) na mga reptilya, pitong daan at animnapu at dalawa (762) na uri ng mga ibon, dalawang daan at walumpu (280) na mga mamalya kung saan nabibilang ang higanteng panda na dito lamang matatagpuan at mahigit sa labing apat na libong (14,000) iba't ibang halaman. Pinaniniwalaang nalipol na ang dolphin na naninirahan sa Ilog Yangtze dahil hindi na ito nakita simula noong 2002.

Prinsa
Simula 1950 ay mayroon nang mahigit sa 50,000 na mga prinsa ang naitayo sa Ilog Yangtze.

Isa sa mga dam na ito ay ang Prinsa ng Tatlong Bangin (Inggles: Three Gorges Dam) na simula 2012 ay kinikilala bilang pinakamalaking dam na hydroelectric sa mundo. Bahagya o tuluyang lumubog ang labing tatlo na malalaking siyudad, isangdaan at apatnapu na mga bayan at tatlong daan at dalawampu't anim na mga nayon habang ginagawa ang dam na ito. Mahigit isang milyong mga tao ang kailangang lumipat noong itinayo ang dam sa ito.

Mga sanggunian

Karagdagang babasahin
 Carles, William Richard, "The Yangtse Chiang", The Geographical Journal, Vol. 12, No. 3 (Sep., 1898), pp. 225–240; Published by: Blackwell Publishing on behalf of The Royal Geographical Society (kasama ang Institute of British Geographers)
Grover, David H. 1992  American Merchant Ships on the Yangtze, 1920-1941. Wesport, Conn.: Praeger Publishers.
Van Slyke, Lyman P. 1988. Yangtze: nature, history, and the river. A Portable Stanford Book. ISBN 0-201-08894-0
Winchester, Simon. 1996. The River at the Center of the World: A Journey up the Yangtze & Back in Chinese Time, Holt, Henry & Company, 1996, hardcover, ISBN 0-8050-3888-4; trade paperback, Owl Publishing, 1997, ISBN 0-8050-5508-8; trade paperback, St. Martins, 2004, 432 pages, ISBN 0-312-42337-3

Mga link na panlabas

ON THINNER ICE 如履薄冰: signs of trouble from the Water Tower of Asia, where headwaters feed into all the great rivers of Asia (by GRIP, Asia Society and MediaStorm)
 Yangtze River Gallery

Yangtze
Yangtze