Swardspeak

Ang Swardspeak, Gay language, (kilala rin bilang "Bekimon" at "gay lingo") ay isang patagong wika o salitang balbal na nagmula sa Englog (pagpapalit wika ng Tagalog-Ingles ) na ginagamit ng ilang mga Homoseksuwal sa Pilipinas.

Uri
Ang Swardspeak ay gumagamit ng ilang salita mula sa Tagalog, Ingles, Kastila, at ilan mula sa Hapon, pati na rin sa pangalan ng mga kilalang tao at tatak, na nagbibigay sa kanila ng mga bagong kahulugan sa iba’t ibang konteksto. Ito ay mapapansin sa mga komunindad na may mga homoseksuwal kung saan gumagamit rin ng mga salitang nanggaling mula sa mga lokal na wika o diyalekto kabilang na ang Cebuano, Hiligaynon, Waray at Bikolano.

Paggamit

Isang natatanging katangian ng swardspeak ay agad na natutukoy na ang nagsasalita nito ay isang homoseksuwal, ginagawa nitong madali para sa mga taong may parehong oryentasyon na makilala ang bawat isa. Lumilikha ito ng isang eksklusibong grupo ng mga nagsasalita nito at tinutulungan ang mga ito na labanan ang pagkawala ng kanilang pagkakakilanlan.
Gayumpaman, sa kasalukuyan, kahit ang mga hindi kasapi ng homoseksuwal na komunidad ay ginagamit ang ganitong paraan ng pananalita, partikular sa mga heterosekswal na kabilang sa mga industriya na pinangungunahan ng mga homoseksuwal tulad ng fashion at industriyang pampelikula.

Sa pamamagitan ng paggamit ng swardspeak, ang mga Pilipinong homoseksuwal ay magagawang labanan ang nangingibabaw na kultura ng kanilang lugar at lumikha ng puwang para sa kanilang sarili. Ang wika ay patuloy na nagbabago, ang mga dati nang mga parirala na nagiging laos na at bagong parirala na madalas na pumapasok sa pang araw-araw na paggamit, ay nagpapakita ng pagbabago sa kanilang kultura at pananatili ng pagiging eksklusibo. Ang pabago-bagong katangian ng wika na si nananatili sa iisang kultura at nagbibigay daan para sa karagdagang kalayaan sa pagpapahayag ng damdamin ng mga nagsasalita nito. Ang mga salita at parirala ay maaaring likhain bunga ng mga uso. Sa pamamagitan ng mga katangiang ito, ang swardspeak ay lumilikha ng grupo nang walang anumang kinalaman sa heograpikal, lingguistikal o cultural na limitasyon at sa gayon ay nagpapahintulot sa mga nagsasalita nito na hubugin ang wika sa tamang mga pagkakataon. Sa ganitong paraan, ang wika ay hindi lamang “mobile” at bahagi ng isang mas malaking komunidad, kundi pati na rin bukas para sa mas tiyak o lokal na mga kahulugan.

Ang mga homoseksuwal na nagsasalita sa wikang ito na halos eksklusibo ay pabirong tinatatawag na Bekimons (isang pagpapaikli ng Baklang Jejemon,’Gay Jejemons’). Ang Swardspeak ay sinasalita rin ng mga babaeng bakla, mga kababaihan na iniuugnay ng eklusibo o karamihan sa mga baklang lalaki (literal na 'gay women', bagaman ang mga ito ay aktwal na heterosekswal).

Pinagmulan
♡
Ang salitang "Swardspeak", ayon kay Jose Javier Reyes, ay ginamit ng kolumnista at kritikong pampelikula na si Nestor Torre noong 1970s. Sumulat mismo si Reyes ng aklat patungkol sa paksa na pinamagatang "Swardspeak: A Preliminary Study" (Swardspeak: Isang Paunang Pag-aaral). "Sward" ay isang salitang balbal para sa 'gay male' (baklang lalaki) sa Pilipinas. Ang pinagmulan ng mga salita at parirala, gayumpaman, ay umiiral na at nanggaling mula sa iba’t ibang mga mapagkukunan.

Balarila

Ang Swardspeak ay isang anyo ng pabalbal na salita (samakatuwid ay lubos na pabago-bago), di tulad ng mga kolokyal na binuo sa mga nauna nang mga wika. Ito ay sadyang nagbabago o lumilikha ng mga salitang kahawig ng mga salitang galing sa ibang wika, lalo na ang Ingles, Hapon, Intsik, Espanyol, Pranses, at Aleman. Ito ay kaakit-akit, matalino, at nakakatawa na may mga bokabularyong nagmula sa popular na kultura at rehiyonal na pagkakaiba-iba. Ito ay hindi maintindihan ng mga taong hindi pamilyar sa kultura ng mga Pilipinong homoseksuwal o hindi alam ang mga patakaran sa pagggamit. Walang pormal na mga patakaran sa paggamit nito, ngunit ang ilan sa mga mas karaniwang barirala ay ipinapakita sa sa ibaba:

Pinapalitan ang unang titik/pantig ng mga salita gamit ang titik "J"/"Sh" o mga pantig "Jo-"/"Sho-" o "Ju-"/"Shu-".

SwardspeakOrihinal na SalitaPinagmulang WikaJowa (isa pang tawag: Jowabelle)Asawa (husband, boyfriend)TagalogJontaPunta (to go [to a place])TagalogShupatid (naglaon ay naging Jupiter)Kapatid (sibling)TagalogJulaylayAlalay (assistant)Tagalog

Pinapalitan ang unang titik/pantig ng mga salita gamit ang diptonggong "Ky-" o "Ny-".

SwardspeakOrihinal na SalitaPinagmulang WikaKyotaBata (child)TagalogNyortsShortsInglesNyormvilleFarmVilleInglesKyohoMabaho (smelly)Tagalog

 Pinapalitan ang dulong pantig ng mga salitang "-ash", "-is", "-iz", "-ish", "-itch", "-ech", "-ush", o "-oosh" bilang mga hulaping nagmumunti o nagpapalaki.

SwardspeakOrihinal na SalitaPinagmulang WikaJotis (a very small amount)Dyotay (a small amount)CebuanoJubis (very fat)Obese InglesWish/Wash (nothing)Wala (nothing)TagalogTaroosh (very bitchy)Taray (bitchy)TagalogItitch (this one)Ito (this one)TagalogAnech (what, usually exclamatory)Ano (what)Tagalog

Pagpapalit ng mga tunog "a", "o", or "u" ng "or", "er", or "ur", lalo na bago o pagkatapos ng katinig na "l".

SwardspeakOrihinal na SalitaPinagmulang WikaHellerHelloInglesChurchillPanlipunan (high society)Tagalog (mula sa Kastilang 'Social')Kalurkey Kaloka (insanely [entertaining], maddening, crazy)Tagalog (mula sa Kastilang 'loca')Gander Ganda (beautiful)Tagalog

 Pagpapalit ng pagkakasunod ng mga titik sa salita, katulad ng pagpapalit ng mga pantig sa Tagalog na balbal. Ito ay kapansin pansin sa Cebuano swardspeak.

SwardspeakOrihinal na SalitaPinagmulang WikaIlij (no, not)Dili (no, not)CebuanoBayu (lover, boyfriend)Uyab (lover)CebuanoNial (bad, unpleasant)Lain (bad, unpleasant)Cebuano

 Paglalaro ng mga salita, ‘puns’, malapropismo, pagpapalit salita, onomatopoeic na mga salita na nahahalintulad sa mga ginagamit na na mga salita, at pasadyang maling ‘Anglicization’ ng mga salita.

SwardspeakOrihinal na SalitaPinagmulang WikaCrayola (to cry, to be sad)CryInglesAntibiotic (obnoxious, unpleasant)Antipatika (obnoxious, unpleasant)Tagalog (mula sa Kastilang 'antipática')Liberty (free)Libre (free)Tagalog (mula sa Kastilang 'libre')Career/Karir ('to take seriously', used as a verb)CareerInglesFillet O'Fish (to be attracted to someone)Feel (to sympathize)InglesKape / Capuccino / Coffeemate (to be realistic)'Wake up and smell the coffee.' (a Philippine English humorous corruption of 'Wake up and smell the roses')Philippine EnglishWrangler (old, particularly old gay men)Gurang (old)HiligaynonChiminey Cricket (housemaid)Deliberate corruption of Jiminy Cricket, Chimay (Tagalog slang for housemaid)TagalogPocahontas (prostitute)Pokpok (slang for 'prostitute)TagalogPagoda Cold Wave Lotion (tired, exhausted)A locally available brand of lotion, Pagod (tired, exhausted)TagalogMudra (mother, also used to refer to female friends with children)Madre (mother)KastilaHammer (prostitute)Pokpok (slang for 'prostitute), Pokpok (onomatopoeic Tagalog word 'to pound', 'to hammer')Tagalog, InglesBiyuti/Beyooti (beautiful, pretty)Beauty, word play of Cebuano Bayot ('gay')Ingles, CebuanoSilahis (bisexual male)Silahis ([sun]beam, ray)TagalogBoyband (fat kid)A pun on Baboy (Tagalog for 'pig')Tagalog, InglesG.I. Joe (A foreign lover, particularly American)Acronym for 'Gentleman Idiot'InglesOpposition Party (A social occasion with a lot of expected problems)Pun on Opposition (politics)Ingles

 Mga sanggunian sa popular na kultura, karaniwang mga kilalang tao o mga palabas sa telebisyon. Ito ay pinipili upang halilihan ang salita na tumutukoy sa mga bagay na nagpasikat sa kanila, maaaring dahil ang mga salita ay nagkakaroon ng tugmaan, o pareho.

SwardspeakOrihinal na Salita/KonseptoPinagkunanJulie Yap-Daza (to be caught [cheating])Huli (Tagalog 'to be caught')'Julie' rhymes with 'Huli' and Julie Yap-Daza is a writer locally famous for writing the book 'Etiquette for Mistresses'Gelli de Belen (jealous)JealousGelli de BelenTommy Lee Jones (hungry)Tom-guts (Tagalog syllable switching slang for 'gutom', hungry)Tommy Lee JonesX-Men (formerly appearing to be heterosexual, coming out, especially from being hypermasculine to effeminate)'Ex-man' X-MenFayatollah Kumenis (thin)Payat (Tagalog 'thin')Ayatollah Khomeini Barbra Streisand  (to be rejected bluntly, blocked)Bara (Tagalog 'to block')Barbara StreisandMurriah Carrey (cheap)Mura (Tagalog 'cheap')Mariah CarreyLupita Kashiwahara (cruel)Lupit (Tagalog 'cruel')Lupita Aquino-Kashiwahara (A Filipina Movie and TV director) Carmi Martin (karma)KarmaCarmi MartinRita Gomez (irritating, annoying)Nakaka-irita (Tagalog 'irritating')Rita GomezMahalia Jackson (expensive)Mahal (Tagalog 'expensive', 'precious', 'dear')Mahalia JacksonAnaconda (traitor, to betray)Ahas (Tagalog slang, 'to betray', literally 'snake')Anaconda (film)Badinger Z (homoseksuwal)Bading (Tagalog derogatory slang 'homoseksuwal')Mazinger ZTaxina Hong Kingston ([to wait for a] taxicab)TaxiMaxine Hong KingstonNoel Coward (No)NoNoel CowardOprah Winfrey (promise)PromiseOprah WinfreySharon Cuneta (Yes, Sure)SureSharon CunetaJesus Christ Superstar/Optimus Prime (Fashion make-over, to change into [more fashionable] clothing)Resurrection, TransformationJesus Christ Superstar, Optimus Prime

Hiram na mga salita mula sa ibang mga wika, lalo na ang mga matagal nang di nagagamit na mga salitang Kastila sa PIlipinas (kung saan pambabaeng anyo ng mga salita na ginagamit sa Swardspeak na wala sa karamihan ng wikang Filipino), Ingles, at Hapon.

SwardspeakKahuluganPinagmulang WikaDramaMelodrama, exaggeration, drama [queen]InglesCarry/KeriTo carry [oneself well]InglesSiete PecadosNosy, GossipmongerKastila 'seven sins'PuñetaGeneral profanity, roughly equivalent to 'fuck'Kastila slang, with varying degrees of perceived obscenity. Literally translates as 'in a fist'ChiquitoSmallKastila 'small'CoñoHigh society, especially [affluent] socialites who speak Taglish exclusivelyKastila slang 'vagina'OtokoManly manHapon 男 (otoko)BerruBeerHapon ビール (bīru)WatashiMe, IHapon 私 (watashi)

Halimbawa

Pagsasalin ng tradisyunal na tulang pambata na 'Ako ay may lobo' (I have a balloon) sa Swardspeak.

Orihinal na SalinSalin sa SwardspeakTinantyang Salin sa InglesAko ay may lobo 
Lumipad sa langit  
Di ko na nakita 
Pumutok na pala 
Sayang lang ang pera, 
Pinambili ng lobo
Sa pagkain sana, 
Nabusog pa ako.Aketch ai may lobing
Flylalou sa heaven
Witchels ko na nasightness 
Jumutok lang pala 
Sayang lang ang anda 
Pinang buysung ng lobing
Kung lafangertz sana
Nabusog pa aketch I had a balloon
It flew up in the sky
I can't see it anymore 
[I didn't know] it had popped
Wasted my money
Buying the balloon
If I had bought food instead
At least I would have been satisfied

Pagsasalin ng tradisyunal na tulang 'Bahay Kubo' (Nipa hut) sa Swardspeak.

Orihinal na SalinSalin sa SwardspeakTinantyang Salin sa InglesBahay kubo, kahit munti
Ang halaman duon,
Ay sari-sari
Singkamas, at talong,
Sigarilyas at mani
Sitaw, bataw, patani
Kundol, patola, upo’t kalabasa
At saka meron pa
Labanos, mustasa
Sibuyas, kamatis, bawang at luya
Sa paligid-ligid
Ay puno ng lingaValer kuberch, kahit jutay
Ang julamantrax denchi,
Ay anek-anek.
Nyongkamas at nutring,
Nyogarilyas at kipay.
Nyipay, nyotaw, jutani.
Kundol, jotola, jupot jolabastrax
At mega join-join pa
Jobanos, nyustasa,
Nyubuyak, nyomatis, nyowang at luyax
And around the keme
Ay fulnes ng linga.Nipa hut, even though it is small
The plants it houses 
Are varied
Turnip and eggplant, 
Winged bean and peanut
String bean, hyacinth bean, lima bean.
Wax gourd, luffa, 
white squash and pumpkin,
And there is also radish, mustard,
Onion, tomato, 
Garlic, and ginger
And all around
Are sesame seeds.

Tignan din

 Bahasa Binan, parehong diyalekto sa Indonesia
 Gayle language, gay argot base sa Afrikaans
 IsiNgqumo, gay argot sa Timog Aprika base sa mga wikang Bantu
 Lavender linguistics
 LGBT culture in the Philippines
 LGBT slang
 Manila Sound, isang musikal sa Pilipinas na madalas ginagamitan ng swardspeak
 Polari, wikang balbal sa Britanya

Sanggunian

Biblyograpiya
DV Hart, H Hart. Visayan Swardspeak: The language of a gay community in the Philippines - Crossroads, 1990
Manalansan, Martin F. IV. “’Performing’ the Filipino Gay Experiences in America: Linguistic Strategies in a Transnational Context.” Beyond the Lavender Lexicon: Authenticity, Imagination and Appropriation in Lesbian and Gay Language. Ed. William L Leap. New York: Gordon and Breach, 1997. 249–266
Manalansan, Martin F. IV. “Global Divas: Filipino Gay Men in the Diaspora”, Duke University Press Books, November 19, 2003. ISBN 978-0822332176

Panlabas na kawing

Kategorya:LGBT linguistics
Kategorya:Cant languages
Kategorya:Mga wika ng Pilipinas