Aspalto

Ang aspalto, aspalton, o alkitran (Ingles: asphalt para sa aspalto, tar at pitch para sa alkitran) ay malagkit, itim, at malapot na likido o medyo-solido na mayroon ang karamihang mga petrolyo at ilang mga likas na deposito. Karaniwang ginagamit ito na panambak sa kalsada. Ngunit maaaring partikular na tumukoy din ang alkitran sa maitim, malapot at madikit na sustansiyang nagmumula sa mga uling at kahoy.  Halimbawang gamit ng alkitran ang pagpapahid nito sa ilalim ng mga kotse at pagpipinta sa kahoy., pahina 31 at 82. Hinango ang salita mula sa sinaunang Griyego na ἄσφαλτος ásphaltos, na tumutukoy sa likas na aspalto o alkitran. Matatagpuan ang pinakamalaking deposito ng likas aspalto sa mundo sa Lawa ng Pitch ng timog-kanluran ng Trinidad, na tinatayang naglalaman ng 10 milyong tonelada.

Bawat taon, ang 70% ng produksyon ng aspalto ay napupunta sa paggawa ng mga kalasada at daanan. Sa aplikasyon ng aspalto upang gamitin sa mga daan, ginagamit ito upang pagsama-samahin ang pinagsama-samang partikula tulad ng graba at mga anyo ng sustansya na tinutukoy bilang kongkretong aspalto, na kolokyal na tinatawag na aspalton. Ang ibang pangunahing gamit ay sa mga produktong bituminous waterproofing (o aspalto para iwasan ang pagpasok ng tubig), tulad pyeltro sa pagbububong at panakip-butas sa bubong.

Kasaysayan

Ang paggamit ng likas na aspalto para sa pag-iwas na mapasukan ng tubig ang isang materyal at bilang isang pandikit ay mapepetsahan na hindi bababa sa ikalimang milenyo BC, na may sisidlang imbakan ng mga ani ang natuklasan sa Mehrgarh, ng Kabihasnan ng Lambak ng Indo, na nakalinya kasama nito.McIntosh, Jane. The Ancient Indus Valley. p. 57 (sa Ingles) Sa pagdating ng ikatlong mileyo BC, ginamit sa rehiyong ito ang pinong aspaltong bato, at ginamit sa Gran Banyos sa Mohenjo-daro para maiwasan ang pagpasok ng tubig.

Ekonomika

Bagaman tipikal na binubuo ng 4 hanggang 5 bahagdan lamang (ng bigat) ng aspalto ang halo para sa palitada, bilang pambigkis ng palitada, ito ang pinakamahal na bahagi ng gastos ng pagpapalitdang materyal ng kalsada.Arnold, Terence S. "What's in Your Asphalt?," Setyembre 2017 (huling binago 25 Oktubre 2017), Public Roads, FHWA-HRT-17-006.htm," Office of Research, Development, and Technology, Office of Corporate Research, Technology, and Innovation Management, Federal Highway Administration, U.S. Department of Transportation (sa Ingles)

Mga sanggunian

Kategorya:Mga halong pang-kimika
Kategorya:Inhenyeriya
Kategorya:Arkitektura