X (hatirang pangmadla)

Nakumpleto ni Elon Musk ang kanyang pagkuha ng Twitter noong Oktubre 2022; Si Musk ay kumilos bilang CEO ng Twitter hanggang Hunyo 2023 nang siya ay hinalinhan ni Linda Yaccarino. Sa isang hakbang na, sa kabila ng pag-akyat ni Yaccarino, ay malawak na naiugnay kay Musk, ang Twitter ay binago bilang X noong Hulyo 23, 2023, at ang domain name nito ay binago mula sa twitter.com patungong x.com noong Mayo 17, 2024.

Ang X ay isa sa mga nangungunang platform ng social media at ang ika-anim na pinakabinibisitang website sa mundo noong Enero 2025. Maaaring magbahagi ang mga user ng mga post na naglalaman ng mga text message, larawan, at video at makipag-ugnayan sa content ng ibang mga user sa pamamagitan ng mga like at repost. Nag-aalok ang X ng mga karagdagang feature gaya ng direktang pagmemensahe, pagtawag sa video at audio, mga bookmark, listahan, komunidad, chatbot, at feature ng social audio na Spaces.

Itinatag noong Marso 2006 nina Jack Dorsey, Noah Glass, Biz Stone, at Evan Williams bilang Twitter, sumailalim ito sa rebranding noong Hulyo 2023 matapos makuha ni Elon Musk noong 2022. Ngayon ay gumagana bilang X, ang platform ay halos kahawig ng hinalinhan nito ngunit may kasamang karagdagang mga patok tulad ng mga long-form na text, mga opsyon sa monetization ng account, audio-video call, integration sa chatbot na Grok ng xAI, paghahanap ng trabaho, at isang repurposong sistema ng pag-verify ng platform bilang premium na subscription. Ang ilang mga pamana na patok ng Twitter ay inalis mula sa site pagkatapos makuha ni Musk ang Twitter, kabilang ang Circles, mga larawan sa profile ng NFT, at ang mga pang-eksperimentong panghalip sa tampok na mga profile. Nilalayon ni Musk na gawing "everything app" ang X, katulad ng WeChat.

Ang X ay nahaharap sa makabuluhang kontrobersya pagkatapos ng rebranding. Ang mga isyu tulad ng paglabas ng Twitter Files, pagsususpinde ng mga account ng mga mamamahayag, at mga pansamantalang hakbang tulad ng pag-label sa mga media outlet bilang "kaakibat ng estado" at paghihigpit sa kanilang visibility ay nagdulot ng kritisismo. Sa kabila ng pagbitiw ni Musk bilang CEO, patuloy na nakikipagpunyagi ang X sa mga hamon tulad ng pagkakalat na maling impormasyon, mapoot na salita (hate speech), at mga kontrobersiyang antisemitismo. Bilang tugon sa mga paratang na itinuring nitong hindi patas, ang X Corp. ay naghabol ng legal na aksyon laban sa mga nonprofit na organisasyon na Media Matters at sa Center for Countering Digital Hate.

Kasaysayan

 2006-2022 

Itinatag ang X bilang Twitter noong Marso 2006 at inilunsad noong Hulyo ng taong nito, at ang mga tagalikha nito na sina Jack Dorsey, Noah Glass, Biz Stone, at Evan Williams, ay nagtatag ng Twitter, Inc. sa San Francisco, California, bilang namamahala nitong kumpanya noong Abril 2007.

 Pagkuha at pag-aari ng Twitter ni Elon Musk 
Ang negosyanteng si Elon Musk ay nagsimulang bumili ng mga shares ng kumpanya noong Enero 2022, na nagiging pinakamalaking shareholder nito sa pamamagitan ng pagmamay-ari ng 9.1 na porsyento ng shares sa Abril. Inanyayahan si Musk ng Twitter na sumali sa kanilang board of directors, isang alok na una niyang tinanggap bago tinanggihan. Noong Abril 14, nagbigay si Musk ng isang hindi inaasahang alok upang bilhin ang kumpanya, na sinagot ng board ng Twitter sa pamamagitan ng isang "poison pill" na estratehiya upang labanan ang isang hindi kaibig-ibig na pagsasamantala bago ito unanimously na tanggapin ang alok ni Musk na bumili ng $44 bilyon noong Abril 25. Inihayag ni Musk na plano niyang ipakilala ang bagong mga feature sa platform, gawing open-source ang kanyang mga algorithm, labanan ang mga spambot accounts, at itaguyod ang malayang pananalita.

Sa Hulyo, inihayag ni Musk ang kanyang intensyon na kanselahin ang kasunduan, na iginiit na nilabag ng Twitter ang kanilang kasunduan sa pamamagitan ng pagtanggi na magpatigil sa mga spambot account. Ang kumpanya ay nag-file ng isang kasong korte laban kay Musk sa Delaware Court of Chancery, na may isang paglilitis na nakatakda para sa linggo ng Oktubre 17. Mga linggo bago ang paglilitis, binago ni Musk ang kanyang desisyon, inihayag na itutuloy niya ang pag-akto sa pagbili. Ang deal ay nai-kloswa noong Oktubre 28, na kung saan si Musk agad na naging bagong may-ari at CEO ng Twitter. Ang Twitter ay naging isang pribadong kumpanya at naisama sa isang bagong parent company na pinamagatang X Corp. Si Musk agad na nagtanggal ng ilang mataas na executives, kasama na ang dating CEO na si Parag Agrawal.

Noong Oktubre 2022, si Elon Musk ay nagtapos ng kanyang pag-akto bilang CEO ng Twitter hanggang Hunyo 2023 kung kailan siya ay pinalitan ni Linda Yaccarino. Pagkatapos ay binago ang pangalan ng Twitter sa X noong Hulyo 2023. Sa unang bahagi ng termino ni Musk, inilunsad ng Twitter ang isang serye ng mga reporma at pagbabago sa pamamahala; ibinalik ang ilang naunang banned accounts, bawasan ang bilang ng mga empleyado ng mga 80%, isara ang isa sa tatlong data centers ng Twitter, at halos tanggalin ang content moderation team, pinalitan ito ng crowd-sourced fact-checking system na Community Notes.

Noong Nobyembre 2022, nagsimula naman ang Twitter sa pag-aalok ng bayad na mga verification checkmarks, sinundan ng pagtanggal ng legacy verification. Sa Disyembre, inilabas ang Twitter Files at ilang mga journalists na suspendedido mula sa platform. Sa sumunod na taon, maraming mga karagdagang pagbabago ang ginawa; mga restriction sa API access, na-update ang mga developer agreement, pinaluwag ang mga patakaran sa hate conduct laban sa mga transgender, at tinanggal ang mga news headline mula sa mga post. Nagkaroon din ng pansamantalang mga hakbang; ang mga media outlet ay itinuturing na "state-affiliated" na nagdulot ng kontrobersiya, mga restriction sa pagtingin sa mga tweet at pagpapadala ng mga direktang mensahe, pati na rin ang mga link patungo sa partikular na mga external na website na pinalalabas o pinapahinto. Isang taon matapos ang pag-aakto ni Musk, ang aktibong engagement ng mga user sa mobile app ay bumaba ng 16% at ini-estimate na ang halaga ng kumpanya ay bumagsak ng pagitan ng 55% hanggang 65%, mas mababa kaysa sa presyo ng pagbili na $44 bilyon.

Pagkatapos na magbitiw bilang CTO, nanatili si Musk na paksa ng kritisismo sa viral na misinformation at disinformation, isang pagtaas sa hate speech tulad ng anti-LGBT rhetoric, pati na rin ang ilang mga kontrobersiya sa antisemitism. Bilang tugon sa ilang mga paratang, nag-file ang X Corp. ng mga kasong ligal laban sa mga nonprofit na organisasyon na Media Matters at ang Center for Countering Digital Hate para sa kanilang analisis. Ipinaubaya ni Musk ang pamamaraan ng content moderation bilang "freedom of speech, not freedom of reach", na una nang ini-describe ang plataporma bilang mayroong liberal bias. Ini-describe ni Musk ang X bilang isang "digital town square", na may pangarap na maging isang "everything app". Ini-describe ng mga komentarista ito bilang isang "free speech free-for-all", "free-for-all hellscape", at bilang isang right-wing social network. Ang plataporma ay nagbunga ng mabuting atensyon mula sa mga konserbatibo at Republicans.

 Pag-rebranding sa X 
Noong Hulyo 23, 2023, kinumpirma ni Musk ang rebranding, na nagsimula nang ang domain ng x.com (dating kaugnay ng PayPal) ay nagsimulang mag-redirect sa Twitter. Ang logo ay binago mula sa ibon patungo sa X kinabukasan, at ang opisyal na mga pangunahing account at mga kaugnay na account ay nagsimulang gumamit ng titik X sa kanilang mga handle. Ang rebranding ay iniulat na kakaiba, dahil matatag na ang tatak ng Twitter sa buong mundo, at ang mga salitang tulad ng "tweet" ay pumasok na sa karaniwang wika.

Mga ilang araw matapos maging epektibo ang rebranding, nag-rekomenda ang isang update ng AP Stylebook na tawagin ng mga mamamahayag ang platform na "X, formerly known as Twitter" ("X, dating kilala bilang Twitter"). Noong Setyembre 2023, ayon sa Ad Age, na nagkuwento mula sa The Harris Poll, nabanggit na hindi pa gaanong kinikilala ng publiko ang rebranding, at ang karamihan ng mga user pati na ang mga kilalang tatak ay patuloy na tumatawag sa X bilang "Twitter." Noong Agosto 19, 2024, ang AP Stylebook Online ay na-update para sabihing "Twitter existed from 2006 until 2023" ("Ang Twitter ay umiral mula 2006 hanggang 2023"), at "Use the 'social platform X' on first reference. Reference to its former name of Twitter may or may not be necessary, depending on the story. Limit use of the verbs tweet and tweeted other than in direct quotations. Instead: posted on X, said in a post on X, etc." ("Gamitin ang 'social platform na X' sa unang sanggunian. Ang pagtukoy sa dating pangalan nito ng Twitter ay maaaring kailanganin o hindi, depende sa kwento. Limitahan ang paggamit ng mga pandiwa na tweet at tweeted maliban sa mga direktang panipi. Sa halip: nai-post sa X, sinabi sa isang post sa X, atbp.")

Noong May 17, 2024, opisyal na binago ang URL patungo sa x.com.

 Hitsura at mga tampok 
Bilang kahalili sa Twitter, kahit na na-rebranded ito, pinapanatili ng X ang karamihan sa mga feature mula sa nauna. Ang ilan mula sa nauna ay binago o inalis, kabilang ang "tweet" sa "post" at "retweet" sa "repost."

 Post 
Ang mga post sa X ay nakikita ng publiko bilang default, ngunit maaaring paghigpitan ng mga nagpadala ang paghahatid ng mensahe sa kanilang mga tagasunod lamang. Maaaring i-mute ng mga user ang mga user na hindi nila gustong makipag-ugnayan, i-block ang mga account sa pagtingin sa kanilang mga post, at alisin ang mga account sa kanilang listahan ng mga tagasunod. Maaaring mag-post ang mga user sa X, mga katugmang panlabas na application (gaya ng para sa mga smartphone), o sa pamamagitan ng Short Message Service (SMS) na available sa ilang partikular na bansa. Maaaring mag-subscribe ang mga user sa mga post ng ibang user—kilala ito bilang "following" at ang mga subscriber ay kilala bilang "followers". Ang mga indibidwal na post ay maaaring ipasa ng ibang mga user sa kanilang sariling feed, isang proseso na kilala bilang isang "repost". Inilunsad ang "Quotes" (unang tinatawag sa Twitter bilang "Quote Tweets"), isang tampok na nagbibigay-daan sa mga user na magdagdag ng komento sa kanilang post, na naglalagay ng isang post sa isa pa. Ang mga user ay maaari ding mag-"like" (dating "favorite" o "paborito") ng mga indibidwal na post.

Mga Estadistika
 Mga User Account na may Malaking Bilang ng Tagasunod 
, ang sampung X account na may pinakamaraming tagasunod ay:

+Sampung Pinakamaraming Tagasunod na X Account Ranggo Pangalan ng Account May-ari Tagasunod  (milyon) Aktibidad Bansa 1 @elonmusk Elon Musk 180.3 Business magnate at Chairman 2 @BarackObama Barack Obama 131.8 44th U.S. president 3 @CristianoCristiano Ronaldo 111Footballer 4 @justinbieber Justin Bieber 110.9 Musician 5 @rihanna Rihanna 107.9 Musician at businesswoman 6 @katyperry Katy Perry 106.5 Musician 7 @narendramodi Narendra Modi 97.2 Punong Ministro ng India 8 @taylorswift13 Taylor Swift 95.2 Musician 9 @realDonaldTrump Donald Trump 87.3 45th U.S. president 10 @LadyGaga Lady Gaga 83.4 Musician at aktress

Mga Record na Tweet

Isang selfie na inorchestrate ng host ng 86th Academy Awards na si Ellen DeGeneres noong Marso 2, 2014, broadcast ay, noong panahong iyon, ang pinakamaraming retweet na imahe kailanman. Sinabi ni DeGeneres na nais niyang magbigay-pugay sa record ng 17 nominasyon ng Oscar ni Meryl Streep sa pamamagitan ng pagtatakda ng bagong record kasama siya at inanyayahan ang iba pang Oscar celebrities na sumali sa kanila. Ang resulta na larawan ng labing-dalawang celebrities ay bumasag sa dating retweet record sa loob ng apatnapung minuto at na-retweet ng mahigit 1.8 million beses sa unang oras. Sa pagtatapos ng seremonya ito ay na-retweet ng mahigit 2 million beses. Noong Mayo 9, 2017, nabasag ang record ni Ellen ni Carter Wilkerson (@carterjwm) sa pamamagitan ng pagkolekta ng halos 3.5 million retweets sa loob lamang ng mahigit isang buwan. Ang record na ito ay bumasag nang inanunsyo ni Yusaku Maezawa ang isang giveaway sa Twitter noong Enero 2019, na nakakuha ng 4.4 milyong retweets. Isang katulad na tweet na ginawa niya noong Disyembre 2019 ay na-retweet ng 3.8 milyong beses.

Ang pinakamaraming tweet na sandali sa kasaysayan ng Twitter ay naganap noong Agosto 2, 2013; sa isang pag-ere ng pelikulang Studio Ghibli na Castle in the Sky sa telebisyon ng Hapon, sabay-sabay na nag-tweet ang mga tagahanga ng salitang —ang orasyon para sa isang destruction spell na ginamit sa kasukdulan ng pelikula, pagkatapos itong bigkasin sa pelikula. Nagkaroon ng global peak na 143,199 tweet sa isang segundo, na bumasag sa dating record na 33,388.

Ang pinakamaraming pinag-usapang kaganapan sa kasaysayan ng Twitter ay naganap noong Oktubre 24, 2015; ang hashtag ("#ALDubEBTamangPanahon") para sa Tamang Panahon, isang espesyal na live episode ng Filipino variety show na Eat Bulaga! sa Philippine Arena, na nakatuon sa popular na on-air couple na AlDub, ay nakakuha ng 41 million tweets. Ang pinakamaraming pinag-usapang sporting event sa kasaysayan ng Twitter ay ang 2014 FIFA World Cup semi-final sa pagitan ng Brazil at Germany noong Hulyo 8, 2014.

Ayon sa Guinness World Records, ang pinakamabilis na pag-abot sa isang milyong tagasunod ay itinakda ng aktor na si Robert Downey Jr. sa 23 oras at 22 minuto noong Abril 2014. Ang record na ito ay bumasag ni Caitlyn Jenner, na sumali sa site noong Hunyo 1, 2015, at nakakuha ng isang milyong tagasunod sa loob lamang ng 4 na oras at 3 minuto.

Mga sanggunian

 Mga kawing panlabas 

 X Search
 Twitter Demographics and Audience Profile  at Quantcast
 Twitter in Depth Archive by The Daily Telegraph

Kategorya:Mga blog
Kategorya:Mga social networking service