Tondo, Maynila

Ang Tondo ay isang dating bayan na ngayon ay bahagi o distrito ng Lungsod ng Maynila. Ngayon, bukod sa lupain ng lumang bayan (tinatawag ngayong Tondo I) ay may dagdag na bahagi ito na karugtong na lupang unang ipinasadyang itambak noong panahon ng Amerikano mula pampang ng Tondo pa-laot ng Maynila (tinatawag ngayong Tondo II at kinaroroonan ng karamihan sa mga ipinagbabawal na pamamahay sa lupain sa Tondo). Ang Tondo ang pinakamalaking distrito ng Maynila, na ang lawak ay 9.10 kilometrong parisukat.

Kasaysayan

Ang kanlurang bahagi ng Tondo, sa kanluran ng lansangang Velasquez at ng karugtong pang hangganan, na dating pampang ng Tondo tapat sa laot ng Maynila, ay tinambakan ng lupa ng pamahalaan noong matapos ang ika-2 digmaang pandaigdig, upang maging bahagi ng duungan sa Maynila. Sa itinambak na lupa nagsimulang magtayo ng tirahan ang ilan sa mga dumayo sa Tondo noong panahong iyon baga ma't hindi pa pinahihintulutang manirahan at hindi pa naipamamahagi o naipagbibili ang nasabing lupa. Gayon man, may bahagi pa rin nitong bagong lupain ang naipamahagi at naipagbili ayon sa tagubilin ng bansa.

 Mga barangay 

 Kabilangan 
 Unang distrito (i.e., Unang bahagi) 
Unang sona (i.e., Unang pamigkis): Barangay 1 hanggang 10
Ika-2 sona: Barangay 11 hanggang 20, 25, 26, at 28 hanggang 32
Ika-3 sona: Barangay 33 hanggang 39 at 41 hanggang 47
Ika-4 na sona: Barangay 48 hanggang 55
Ika-5 sona: Barangay 56 hanggang 61
Ika-6 na sona: Barangay 62 hanggang 75
Ika-7 sona: Barangay 76 hanggang 90
Ika-8 sona: Barangay 91 hanggang 106
Ika-9 na sona: Barangay 107 hanggang 112 at 116 hanggang 123
Ika-10 sona: Barangay 124 hanggang 128
Ika-11 sona: Barangay 129 hanggang 134
Ika-12 sona: Barangay 135 hanggang 146

 Ikalawang distrito 
Ika-13 sona: Barangay 147 hanggang 151
Ika-14 na sona: Barangay 152 hanggang 165
Ika-15 sona: Barangay 166 hanggang 176
Ika-16 na sona: Barangay 177 hanggang 186
Ika-17 sona: Barangay 187 hanggang 197
Ika-18 sona: Barangay 198 hanggang 205
Ika-19 na sona: Barangay 206 hanggang 212
Ika-20 sona: Barangay 213 hanggang 220
Ika-21 sona: Barangay 221 hanggang 233
Ika-22 sona: Barangay 234 hanggang 248
Ika-23 sona: Barangay 249 hanggang 259
Ika-24 na sona: Barangay 260 hanggang 267

 Lawak, at bilang ng naninirahan 
Unang distrito (o Unang bahagi)BarangayLawak ng lupa (km²)Naninirahan (taong 2020)Unang sona (o Unang pamigkis)|-
|Barangay 1
|0.04953 km²
|2,995
|-
|Barangay 2
|0.03787 km²
|1,887
|-
|Barangay 3
|0.03893 km²
|1,341
|-
|Barangay 4
|0.04018 km²
|1,691
|-
|Barangay 5
|0.02473 km²
|1,288
|-
|Barangay 6
|0.04150 km²
|771
|-
|Barangay 7
|0.04402 km²
|1,560
|-
|Barangay 8
|0.03638 km²
|147
|-
|Barangay 9
|0.01276 km²
|447
|-
|Barangay 10
|0.006060 km²
|160
|-
|colspan="3" style="text-align:center;"|Ika-2 sonaBarangay 110.01336 km²2,758Barangay 120.02056 km²2,137Barangay 130.01241 km²2,371Barangay 140.01447 km²2,070Barangay 150.006980 km²1,119Barangay 160.01059 km²1,477Barangay 170.009080 km²1,176Barangay 180.02325 km²1,982Barangay 190.01878 km²2,272Barangay 201.372 km²45,772Barangay 250.02200 km²2,545Barangay 260.01961 km²2,555Barangay 280.02258 km²2,787Barangay 290.07244 km²4,406Barangay 300.01179 km²166Barangay 310.01750 km²2,881Barangay 320.01606 km²2,219Ika-3 sonaBarangay 330.02387 km²4,082Barangay 340.01156 km²1,854Barangay 350.01531 km²2,265Barangay 360.01173 km²2,231Barangay 370.009990 km²2,057Barangay 380.01394 km²2,870Barangay 390.1038 km²2,324Barangay 410.02111 km²3,825Barangay 420.01759 km²2,142Barangay 430.01292 km²3,362Barangay 440.05213 km²800Barangay 450.01765 km²2,264Barangay 460.01634 km²2,088Barangay 470.03325 km²1,123Ika-4 na sonaBarangay 480.01689 km²4,070Barangay 490.01984 km²2,119Barangay 500.03537 km²4,217Barangay 510.04022 km²2,580Barangay 52 0.02638 km²2,732Barangay 530.02453 km²2,916Barangay 540.02705 km²1,648Barangay 550.03648 km²2,492Ika-5 sonaBarangay 560.05299 km²3,457Barangay 570.02752 km²882Barangay 580.02985 km²3,719Barangay 590.02256 km²1,112Barangay 600.01361 km²4,503Ika-6 na sonaBarangay 610.04362 km²1,022Barangay 620.02066 km²1,967Barangay 630.01866 km²1,448Barangay 640.01542 km²495Barangay 650.01938 km²1,631Barangay 660.02644 km²2,956Barangay 670.02007 km²4,083Barangay 680.007310 km²1,115Barangay 690.02362 km²1,968Barangay 700.01273 km²2,344Barangay 710.03982 km²3,417Barangay 720.02674 km²3,233Barangay 730.01038 km²2,478Barangay 740.02003 km²1,039Barangay 750.02651 km²1,350Ika-7 sonaBarangay 760.01828 km²1,844Barangay 77 0.01281 km²1,372Barangay 780.01471 km²1,221Barangay 790.007830 km²1,520Barangay 800.01168 km²2,553Barangay 810.01771 km²1,815Barangay 820.02250 km²2,642Barangay 830.01402 km²1,473Barangay 840.01456 km²1,141Barangay 850.02539 km²4,032Barangay 860.02075 km²1,415Barangay 870.02072 km²1,633Barangay 880.009840 km²1,096Barangay 890.01241 km²720Barangay 900.009980 km²630Ika-8 sonaBarangay 910.05655 km²4,552Barangay 920.02656 km²2,639Barangay 930.04385 km²3,960Barangay 940.09789 km²2,178Barangay 950.03333 km²5,543Barangay 960.08864 km²2,100Barangay 970.03041 km²3,634Barangay 980.01408 km²1,899Barangay 990.01293 km²6,310Barangay 1000.02934 km²2,222Barangay 1010.1038 km²15,358Barangay 1020.02389 km²4,157Barangay 1030.03294 km²4,772Barangay 1040.03892 km²5,741Barangay 1050.5062 km²24,971Barangay 1060.07641 km²2,513Ika-9 na sonaBarangay 107 0.1578 km²7,003Barangay 1080.03204 km²5,391Barangay 1090.02678 km²3,254Barangay 1100.1781 km²2,677Barangay 1110.01452 km²2,661Barangay 1120.02743 km²5,593Barangay 1160.04229 km²5,943Barangay 1170.02099 km²4,160Barangay 1180.1419 km²10,840Barangay 1190.01863 km²2,345Barangay 1200.01699 km²3,873Barangay 1210.02799 km²4,511Barangay 1220.02322 km²3,824Barangay 1230.09875 km²8,660Ika-10 sonaBarangay 1240.03070 km²159Barangay 1250.01540 km²4,510Barangay 1260.1365 km²1,162Barangay 1270.04520 km²565Barangay 1281.067 km²23,702Barangay 1290.04715 km²5,716Ika-11 sonaBarangay 1300.03322 km²1,758Barangay 1310.02571 km²1,621Barangay 1320.04207 km²925Barangay 1330.07548 km²2,115Barangay 1340.03383 km²1,058Ika-12 sonaBarangay 1350.03240 km²1,935Barangay 1360.02872 km²1,197Barangay 1370.03017 km²911Barangay 1380.02568 km²2,939Barangay 1390.007160 km²371Barangay 1400.03246 km²543Barangay 1410.006960 km²529Barangay 1420.01676 km²1,710Barangay 1430.01029 km²1,401Barangay 1440.03131 km²880Barangay 1450.01763 km²1,029Barangay 1460.03743 km²2,895

Ikalawang distritoBarangayLawak ng lupa (km²)Naninirahan (taong 2020)Ika-13 sonaBarangay 1470.1300 km²2,275Barangay 1480.1047 km²2,333Barangay 1490.02148 km²1,554Barangay 1500.04766 km²2,277Barangay 1510.05243 km²1,639Ika-14 na sonaBarangay 1520.02517 km²6,218Barangay 1530.02093 km²2,051Barangay 1540.02421 km²948Barangay 1550.01807 km²3,257Barangay 1560.04336 km²1,615Barangay 1570.01802 km²1,505Barangay 1580.02412 km²1,934Barangay 1590.01371 km²1,558Barangay 1600.01494 km²1,256Barangay 1610.03005 km²1,004Barangay 1620.02344 km²556Barangay 1630.04533 km²3,840Barangay 1640.02660 km²1,807Barangay 1650.02269 km²1,014Ika-15 sonaBarangay 1660.03358 km²882Barangay 1670.02876 km²926Barangay 1680.03009 km²1,387Barangay 1690.02741 km²914Barangay 1700.01939 km²1,378Barangay 1710.02704 km²1,124Barangay 1720.04526 km²1,210Barangay 1730.03045 km²1,616Barangay 1740.02559 km²715Barangay 1750.03679 km²988Barangay 1760.04428 km²1,278Ika-16 na sonaBarangay 1770.1371 km²3,308Barangay 1780.02283 km²1,519Barangay 1790.03228 km²1,021Barangay 1800.03520 km²2,145Barangay 1810.01847 km²2,773Barangay 1820.05269 km²3,936Barangay 1830.04116 km²8,424Barangay 1840.04504 km²3,311Barangay 1850.03429 km²3,532Barangay 1860.04620 km²1,678Ika-17 sonaBarangay 1870.01100 km²886Barangay 1880.01397 km²865Barangay 1890.02422 km²1,481Barangay 1900.01556 km²1,232Barangay 1910.01048 km²703Barangay 1920.03407 km²1,878Barangay 1930.01132 km²979Barangay 1940.01699 km²775Barangay 1950.01056 km²1,401Barangay 1960.02015 km²1,631Barangay 1970.01453 km²523Ika-18 sonaBarangay 1980.04329 km²5,032Barangay 1990.03578 km²3,471Barangay 2000.01520 km²1,666Barangay 2010.05224 km²1,152Barangay 2020.03268 km²1,420Barangay 202-A0.01950 km²1,213Barangay 2030.06060 km²2,462Barangay 2040.05164 km²2,684Barangay 2050.04640 km²1,760Ika-19 na sonaBarangay 2060.04145 km²2,433Barangay 2070.04955 km²1,541Barangay 2080.03002 km²635Barangay 2090.06273 km²5,075Barangay 2100.03629 km²3,212Barangay 2110.03119 km²2,007Barangay 2120.02913 km²2,675Ika-20 sonaBarangay 2130.03187 km²3,231Barangay 2140.01596 km²1,577Barangay 2150.01780 km²3,106Barangay 2160.03176 km²2,431Barangay 2170.02803 km²1,263Barangay 2180.02250 km²321Barangay 2190.03687 km²1,080Barangay 2200.05358 km²1,270Ika-21 sonaBarangay 2210.02506 km²3,353Barangay 2220.01733 km²2,040Barangay 2230.01887 km²1,629Barangay 2240.03784 km²1,069Barangay 2250.01565 km²2,419Barangay 2260.02445 km²1,562Barangay 2270.04637 km²1,836Barangay 2280.01517 km²3,010Barangay 2290.01879 km²1,545Barangay 2300.01091 km²2,364Barangay 2310.02429 km²1,888Barangay 2320.03739 km²1,778Barangay 2330.02135 km²735Ika-22 sonaBarangay 2340.04128 km²1,945Barangay 2350.02426 km²1,557Barangay 2360.02861 km²801Barangay 2370.02222 km²452Barangay 2380.01655 km²364Barangay 2390.02265 km²1,785 Barangay 2400.01350 km²56Barangay 2410.08630 km²447Barangay 2420.02383 km²448Barangay 2430.01484 km²436Barangay 2440.01323 km²640Barangay 2450.01004 km²281Barangay 2460.01857 km²1,254Barangay 2470.01411 km²737Barangay 2480.008640 km²503Ika-23 sonaBarangay 2490.01475 km²1,610Barangay 2500.03508 km²1,182Barangay 2510.009610 km²1,181Barangay 2520.008880 km²910Barangay 2530.02374 km²1,329Barangay 2540.04850 km²3,713Barangay 2550.02253 km²1,086Barangay 2560.02140 km²1,030Barangay 2570.01151 km²1,308Barangay 2580.02197 km²1,181Barangay 2590.06758 km²2,090Ika-24 na sonaBarangay 2600.03956 km²1,641Barangay 2610.01545 km²735Barangay 2620.04478 km²1,736Barangay 2630.01511 km²1,306Barangay 2640.02586 km²2,443Barangay 2650.01479 km²125Barangay 2660.02719 km²1,665Barangay 2670.01300 km²1,952

 Mga kilalang tao 
Mga pigura sa kasaysayan
 Andrés Bonifacio, Pinuno ng rebolusyonaryong Pilipino
 Emilio Jacinto, Pinuno ng rebolusyonaryong Pilipino
Lakandula o Lakan Dula (1503–1575), ang huling pinuno ng bago ang kolonyal Tondo nang unang sakupin ng Mga Kastila ang mga lupain ng delta ng Ilog Pasig sa Pilipinas noong dekada 1570
Negosyo

 Ramon Ang, negosyante, chairman at CEO ng San Miguel Corporation
 Manuel Villar, negosyante, chairman at CEO ng Vista Land, Vista Mall at Villar Group of Companies, Dating pangulo ng senado, senador, kongresista
Krimen
 Asiong Salonga, gangster na kilala bilang "Hari ng Tondo"

Literatura, media at pamamahayag

José Palma, manunulat ng dula
 Lualhati Bautista, nobelista
 Amado V. Hernandez, Pambansang Alagad ng Sining para sa Panitikan
 Levi Celerio, Pambansang Alagad ng Sining para sa Musika at Panitikan
 Arnold Clavio, mamamahayag at TV news anchor

Libangan

Ate Gay, komedyante
 Irma Adlawan, artista
 Jose Manalo, komedyante, artista
 Francine Diaz, artista at modelo
 McCoy de Leon, aktor at mananayaw
 Valerie Concepcion, artista
 Gina Alajar, artista at direktor
 Wendell Ramos, artista
 Geneva Cruz, artista, mang-aawit, at kompositor
 Rene Requiestas, komedyante
 Dolphy, komedyante
 RK Bagatsing, artista
 Vice Ganda, komedyante
 Raymond Bagatsing, artista
 Jerald Napoles, artista
 Joyce Pring, artista
 Mila del Sol, artista
 Esang de Torres, mang-aawit
 Mona Lisa, artista
 Chichay, komedyante
 Amy Austria, artista
 Ricky Belmonte, artista
 Charito Solis, artista
 Tito Arevalo, artista
 Rudy Fernandez, aktor at producer
 Dely Atay-Atayan, komedyante
 Arnel Pineda, mang-aawit at kasalukuyang bokalista ng American rock band Journey
 Regine Velasquez-Alcasid, mang-aawit at manunulat ng kanta
 Jay Manalo, aktor at modelo
Gamot
 Willie Ong, cardiologist

Pulitika
 Antonio Villegas, nagsilbi bilang Alkalde ng Maynila mula 1962 hanggang 1971
Arturo M. Tolentino, diplomat
Alfredo Lim, nagsilbi bilang Alkalde ng Maynila mula 1992 hanggang 1998 at 2007 hanggang 2013
 Carmen Planas, politiko, ang naging unang babaeng nahalal sa alinmang pampublikong katungkulan sa Pilipinas noong 1934
 Florin Hilbay, abogado
 Isko Moreno, incumbent Mayor ng Maynila
 Ramon Bagatsing, Alkalde ng Maynila mula sa 1972 hanggang 1986
 Joseph Estrada, Pangulo ng Pilipinas mula 1998 hanggang 2001, Alkalde ng Maynila mula 2013 hanggang 2019
 Sonia Roco, tagapangulo ng partidong pampulitika Aksyon Demokratiko

Isports
Carlos Badion, manlalaro ng basketball
Ernest Obiena, pole vaulter
Lanie Ortillo, manlalaro ng football

Mga larawan

Sanggunian
 Pamahalaan ng Maynila.

Kaurian:Distrito ng Maynila
kaurian:Maynila