Imperyong Seleucid

Ang Imperyong Seleucid (; galing sa , ) ay isang Griyego-Macedonianong Helenistikong estado na pinamunuan ng Dinastiyang Seleucid na itinatag ni Seleucus I Nicator kasunod ng paghahati ng imperyong nilikha ni Dakilang Alejandro pagkatapos ng kamatayan nito. Natanggap ni Seleucus ang Babilonya at mula doon ay nagpalawig ng kanyang mga nasasakupan na nagsasama ng karamihan ng mga teritoryong silanganin ni Alejandro. Sa tugatog ng kapangyarihan nito, ito ay kinabibilangan ng sentral na  Anatolia, Levant, Mesopotamia, Persia, Afghanistan, Turkmenistan, India at Pakistan.

Ang Imperyong Seleucid ay isang pangunahing sentro ng kulturang Helenistiko na nagpanatili ng kahigitan ng mga kustombre ng mga sinaunang Griyego kung saan ang mga elitistang pampolitika ay nanaig lalo na sa mga lugar na urbano.Britannica, Seleucid kingdom, 2008, O.Ed. Ang populasyong Griygo ng mga siyudad na bumuo ng mga nananaig na elitista ay napalakas ng emigrasyon mula sa Sinaunang Gresya. Ang pagpapalawig na Seleucid tungo sa Anatolia at Gresya ay biglaang huminto pagkatapos ng mga pagkatalo nito sa mga hukbong Romano. Ang kanilang mga pagtatangka na talunin ang kanilang matandang kaaway na Ehiptong Ptolemaiko ay napigilan ng mga hinihingi ng mga Romano. Ang karamihan ng bahaging silangain ng imperyo ay nasako ng imperyong Parthian noong gitnang ika-2 siglo BCE sa ilalim ni Mithridates ng Parthia ngunit ang mga haring Seleucid ay patuloy na namuno sa isang estadong rump mula sa Syria hanggang sa pananakop ng haring Armeniano na si Dakilang Tigranes at kanilang huling pagpapatalsik sa kapangyarihan sa ilalim ng Romanong heneral na si Pompey. 
Kasaysayan
Sinakop ni Dakilang Alejandro ang Imperyong Persa (Persian) sa ilalim ng huling haring Akemenida na si Dario III sa isang maikling panahon. Si Alejandro ay namatay nang bata at nag-iwan ng isang malawak na imperyo na naging Helenisadong kultura sa isang bahagi. Si Alejandro ay walang mga tagapagmana sa trono at ang imperyo ay inilagay sa kapangyarihan ng isang rehenteng si Perdiccas noong 323 BCE. Ang mga teritoryo ay hinati sa mga heneral ni Alejandro na naging mga satrap sa paghahati ng Babilonya noong 323 BCE.Partition of Babylon in 323 BC. Ang mga heneral ni Alejandro(ang Diadochi) ay nagtunggali sa mga bahagi ng imperyo. Si Ptolomeo na dating heneral at satrap ng Ehipto ang unang humamon sa unang sistema. Ito ay humantong sa pagpanaw ni Perdiccas. Ang paghihimagsik ni Ptolomeo ay humantong sa isang bagong subdibisyon ng imperyo sa paghahati ng Triparadisus noong 320 BCE. Si Seleucus na naging hepeng komander sa ilalim ni Pediccas mula 323 BCE ngunti tumulong na pumaslang sa kanya ay tumanggap ng Babilonya. Mula sa puntong ito, kanyang pinalawak nang walang habag ang kanyang nasasakupan. Itinatag mismo ni Selecus ang Babilonya noong 312 BCE na taong ginamit bilang petsa ng pagkakatatag ng Imperyong Seleucid. Hindi lamang ang Babilonya ang kanyang pinamunuan kundi pati ang buong bahaging silanganin ng imperyo ni Alejandro. Si Seleucus ay tumungo hanggang sa India kung saan pagkatapos ng 2 taong digmaan ay umabot sa isang kasunduan kay Chandragupta Maurya kung saan ay nakipagpalitan siya ng mga teritoryong silanganin para sa isang malaking pwers ang 500 elepanteng pangdigma na gumanap ng papel sa Ipsus noong 301 BCE. Pagkatapos ng pagwawagi ni Lysimachus kay Antigonus Monophthalmus sa labanan ng Ipsus, kinontrol ni Selecus ang silanganing Anatolia at hilagaang Syria. Sa huling sakop, kanyang itinatag ang isang bagong kabisera sa Antioquia sa Orontes na isang siyudad na ipinangalan sa kanyang ama. Ang kahaliling kabisera ay itinatag sa Seleucia sa Tigris na hilaga ng Babilonya. Umabot ang imperyo ni Seleucus sa pinakadakilang saklaw nito pagkatapos ng pagkatalos ng kanyang kaalyadong si Lysimachus sa Corupedion noong 281 BC. Pagkatapos ay pinalawig ni Seleucus ang kanyang imperyo sa kanluraning Anatolia. Umasa siyang karagdagang makokontrol ang mga lupain ni Lysimachus sa Europa pangunahin na sa Thrace at kahit sa mismong Macedonia ngunit pinaslang siya ni Ptolomeo Ceraunus sa kanyang pagtuntong sa Europa. Ang kanyang anak at kahaliling si Antiochus I Soter ay naiwanan ng isang malawak na nasasakupan na binubuo ng halos lahat ng mga bahaging Asyano ng Imperyo ngunit sa pagharap kina Antigonus II Gonatas sa Macedonia at Ptolomeo II Philadelphus sa Ehipto, napatunayan niyang hindi niya magawang ipagpatuloy ang pananakop ng kanyang ama sa mga bahaging Europeo ng imperyo ni Alejandro. 
Mga pinunong Seleucid

+Mga pinunong SeleucidKing Paghahari (BCE) (Mga) konsorte Mga komentoSeleucus I Nicator  Satrap 311–305 BCE  King 305 BCE-281 BCE  Apama Antiochus I Soter  co-ruler from 291, ruled 281–261 BCE  Stratonice of Syria  Co-ruler with his father for 10 yearsAntiochus II Theos  261–246 BCE  Laodice I  Berenice  Berenice was a daughter of Ptolemy II of Egypt. Laodice I had her and her son murdered.Seleucus II Callinicus  246–225 BCE  Laodice II Seleucus III Ceraunus (or Soter)  225–223 BCE    Seleucus III was assassinated by members of his army.Antiochus III the Great  223–187 BCE   Laodice III  Euboea of Chalcis Antiochus III was a brother of Seleucus IIISeleucus IV Philopator  187–175 BCE  Laodice IV  This was a brother-sister marriage.Antiochus IV Epiphanes  175–163 BCE  Laodice IV  Antiochus V Eupator  163–161 BCE  Demetrius I Soter  161–150 BCE  Apama ?  Laodice V?  Son of Seleucus IV Philopator and Laodice IVAlexander I Balas  150–145 BCE  Cleopatra Thea  Son of Antiochus IV and Laodice IVDemetrius II Nicator  first reign, 145–138 BCE  Cleopatra Thea  Son of Demetrius IAntiochus VI Dionysus (or Epiphanes)  145–140 BCE?   Son of Alexander Balas and Cleopatra TheaDiodotus Tryphon  140–138 BCE   General who was a regent for Antiochus VI Dionysus. Took the throne after murdering his charge.Antiochus VII Sidetes (or Euergetes)  138–129 BCE  Cleopatra Thea  Son of Demetrius IDemetrius II Nicator second reign, 129–126 BCE  Cleopatra Thea  Demetrius was murdered at the instigation of his wife Cleopatra Thea.Alexander II Zabinas 129-123 BCE   Counter-king who claimed to be an adoptive son of Antiochus VII SidetesCleopatra Thea 126-123 BCE)   Daughter of Ptolemy VI of Egypt. Married to three kings: Alexander Balas, Demetrius II Nicator, and Antiochus VII Sidetes. Mother of Antiochus VI, Seleucus V, Antiochus VIII Grypus, and Antiochus IX Cyzicenus. Coregent with her son Antiochus VIII Grypus.Seleucus V Philometor  126/125 BCE   Murdered by his mother Cleopatra TheaAntiochus VIII Grypus 125-96 BCE Tryphaena of Egypt  Cleopatra Selene I of EgyptAntiochus IX Cyzicenus 114-96 BCE   Cleopatra IV of Egypt  Cleopatra Selene I of Egypt Seleucus VI Epiphanes Nicator 96-95 BCE  Antiochus X Eusebes Philopator  95–92 BC or 83 BCE  Cleopatra Selene I Demetrius III Eucaerus (or Philopator)  95–87 BCE   Antiochus XI Epiphanes Philadelphus  95–92 BCE  Philip I Philadelphus  95-84/83 BCE  Antiochus XII Dionysus  87–84 BCE  (Tigranes I of Armenia)  83–69 BCE  Seleucus VII Kybiosaktes or Philometor  83–69 BCE  Antiochus XIII Asiaticus 69-64 BCE  Philip II Philoromaeus  65–63 BCE  

Punong pamilya

Mga sanggunian

Kategorya:Imperyong Seleucid
Kategorya:Sinaunang Syria