Iligan

Ang Lungsod ng Iligan (Cebuano: Dakbayan sa Iligan; Ingles: Iligan City) ay isang mataas ang pagka-urbanisadong lungsod na nasa hilaga ng lalawigan ng Lanao del Norte, Pilipinas, at dati itong kabisera ng nasabing lalawigan. Humigit-kumulang 795 kilometro ang layo nito mula sa timog-silangan ng  Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

Etimolohiya
Ang salitang Iligan ay mula sa salitang Higaonon na iligan o ilijan na nangangahulugan "kuta ng tanggulan" laban sa madalas na pag-atake ng mga pirata at iba pang tribo sa Mindanao.

Kasaysayan


Sa nayon ng Bayug nagsimula ang lungsod ng Iligan, apat (4) na kilometro hilaga ng kasalukuyang Poblacion. Ito ang naging pinakaunang pamayanan ng mga katutubo bago dumating ang mga Kastila. Nabago ang kadalisayan ng lahi ng mga taal na mamamayan ng lugar nang magsimulang magdatingan noong huling bahagi ng ika-16 na dantaon ang mga dayong Bisaya mula sa kaharian sa pulo ng Panglao.

Ayon sa mananalaysay na Hesuwita na si Francisco Combes, sinakop ng hari ng ng Mollucas ang Panglao na naging dahilan ng pag-alis nang maraming bilang ng mga mamamayan nito patungo sa kasalukuyang Dapitan, Zamboanga del Norte.

 Pamamahala ng Espanya 

Bagama't nakaligtas ang Bayug sa iba pang mga pagsalakay mula sa ibang mga kaaway, lalo na ang mga Muslim mula sa Lanao, inilipat ng mga unang naninirahan at mga Kristiyanong nagbalik-loob ang kanilang pamayanan mula Bayug patungong Iligan, na itinatag ng mga Augustinian Recollects noong 1609.All About Iligan, allaboutiligan.blogspot.com. Na-access noong Hulyo 28, 2022. Noong panahon ng Kristiyanisasyon, ang mga Espanyol sa Iligan ay tumanggap ng isang daang sundalong Espanyol bilang mga kolonista at pwersang pangproteksyon.San Agustín, Conquistas, lib. 2 cap 37: 545

Pinalitan ng mga Heswita ang mga Recollect noong 1639. Ang Iligan ang naging base ng mga operasyon ng mga Espanyol sa pagtatangkang sakupin at gawing Kristiyano ang lugar ng Lake Lanao sa buong kasaysayan nito. Isang kuta na bato na tinatawag na Fort St. Francis Xavier ang itinayo noong 1642 kung saan nagtago ang mga Iliganon noong mga pagsalakay ng mga bandido. Ngunit lumubog ang kuta dahil sa baha. Isa pang kuta ang itinayo at ito ay pinangalanang Fort Victoria o Cota de Iligan.

Noong 1850, dahil sa baha, si Don Remigio Cabili, na noon ay gobernadorcillo ng Iligan, ay nagtayo ng isa pang kuta at inilipat ang poblacion ng lumang Iligan na matatagpuan sa bukana ng Ilog Tubod sa kanluran ng lumang palengke patungo sa kasalukuyang lokasyon nito.

Bilang pinakamatandang bayan sa Hilagang Mindanao, ang Iligan ay bahagi na ng dating hindi nahahati na Lalawigan ng Misamis pagsapit ng taong 1832. Gayunpaman, wala pa itong malayang administrasyong pangrelihiyon dahil ang diyosesis nito noon ay nakabase sa Misamis, ang kabisera ng probinsya. Isa ito sa pinakamalaking munisipalidad ng Lalawigan ng Misamis.

Iniwan ng mga Kastila ang Iligan noong 1899, na nagbukas ng daan para sa paglapag ng mga puwersang Amerikano noong 1900.

Pamamahalang Amerikano


Noong 1903, nilikha ang Lalawigan ng Moro. Dahil sa mga residenteng Moro, ang Iligan ay inalis mula sa Lalawigan ng Misamis. Pagkatapos, ang Iligan ay naging kabisera ng Distrito ng Lanao at ang sentro ng pamahalaan kung saan nanirahan at nanungkulan ang mga opisyal na Amerikano. Kalaunan noong 1907, ang kabisera ng Distrito ng Lanao ay inilipat sa Dansalan.Prof. Patrocenia T. Acut, Iligan Noong Panahon ng mga Amerikano, Opisyal na Website ng Lungsod ng Iligan

Noong 1914, sa ilalim ng muling pagbubuo ng Moroland pagkatapos ng pagtatapos ng Lalawigan ng Moro (1903–1913), ang Iligan ay naging isang munisipalidad na binubuo ng walong baryo kasama ang distrito ng munisipyo ng Mandulog. Matapos matamasa ang kapayapaan at kasaganaan sa loob ng halos 40 taon, ang Iligan ay sinalakay ng mga puwersang Hapones noong 1942.

Ang pagpapalaya ng Iligan ng mga puwersa ng Komonwelt ng Pilipinas na inatake ng mga Hapones ay nanatili sa lungsod hanggang 1944 hanggang 1945 nang matapos ang digmaan. Noong Nobyembre 15, 1944, nagdaos ang lungsod ng isang parada ng Araw ng Komonwelt upang ipagdiwang ang pagtatapos ng mga kalupitan at pananakop ng mga Hapones.Prof. Leonor Buhion Enderes, Japanese Occupation in Iligan City, Iligan City Official Website

Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig
Pagtatatag ng Iligan Steel Mill

Ang Iligan Steel Mill ay itinatag noong 1952 bilang isang proyektong pinasimulan ng gobyerno ng National Shipyards and Steel Corporation (NASSCO). Matapos mag-aplay ang NASSCO para sa isang $62.3 milyong pautang mula sa Export–Import Bank of the United States na nakabase sa Estados Unidos. States|Eximbank]] upang pondohan ang mga proyekto, iminungkahi ng huli ang paglilipat ng pamamahala ng mga pasilidad sa pribadong entidad. Ang kumpanya ay naibenta noong 1963 sa Iligan Integrated Steel Mills, Inc. ng pamilyang Jacinto.

Pagiging Lungsod

Gamit ang mga hangganan nito noong ito ay isang bayan pa, ginawang lungsod ang Iligan noong Hunyo 16, 1950. Inihayag na unang klaseng lungsod ang Iligan noong 1969 at inuri muli bilang Uring "A" na unang klaseng lungsod noong Hulyo 1, 1977 sa kapangyarihan ng PD. Bilang 465. Noong 1983, inuri muli itong isang mataas na urbanisadong lungsod.

Mga umuusbong na tunggalian noong huling bahagi ng dekada 1960

Ang pagkahalal kay Ferdinand Marcos bilang Pangulo ng Pilipinas ay nakasaksi ng malaking pagdagsa ng mga grupong Kristiyano na nanirahan sa Mindanao, na nagpaalis sa maraming lokal at nagresulta sa maraming tunggalian sa pagmamay-ari ng lupa.Tingnan ang Para sa isang malalimang pagsusuri ng mga katutubong tao at sapilitang pag-agaw ng lupa sa Pilipinas, tingnan ang  Hinikayat ng administrasyong Marcos ang mga bagong naninirahang ito na bumuo ng mga milisya, na kalaunan ay binansagang Ilaga. Ang mga Ilaga ay madalas na iniuugnay sa mga naganap na pang-aabuso sa karapatang pantao na naka-target sa mga Moro at Lumad. Nagresulta ito sa matagal na poot at isang siklo ng karahasan sa pagitan ng mga komunidad ng Moro at Kristiyano na nagpapatuloy pa rin hanggang ngayon. Sa kabila ng lokal na karahasang ito, ang mga kilalang pinuno ng kaisipang Moro ay kadalasang hindi aktibo sa politika hanggang sa ang balita tungkol sa masaker sa Jabidah noong 1968 ay nagpasiklab sa paghihimagsik ng mga Moro. Ang mga ulat ng mga lalaking Moro na nirerekrut sa Hukbong Sandatahan ng Pilipinas at pagkatapos ay pinaslang nang magkaroon sila ng alitan sa kanilang mga namumunong opisyal ay humantong sa paniniwala na ang mga Moro ay tinatrato bilang mga mamamayang pangalawang uri. Ang mga tensyong etniko na nagmumula rito ay humantong sa pagbuo ng mga kilusang pampulitika ng paghihiwalay, tulad ng Cotabato Gobernador Datu Udtog Matalam Kilusang Kalayaan ng mga Muslim at Organisasyon ng Pagpapalaya ng Bangsamoro ni kongresista Haroun al-Rashid Lucman.
Bukod pa rito, ang krisis sa balanse ng pagbabayad ng Pilipinas noong 1969 ay humantong sa kaguluhan sa lipunan sa buong bansa, at ang marahas na pagsugpo sa mga protesta ay humantong sa radikalisasyon ng maraming estudyante, kasama ang ilan na sumali sa Bagong Hukbong Bayan, na nagdala ng rebelyon ng Bagong Hukbong Bayan sa Mindanao sa unang pagkakataon.

Iligan noong panahon ng batas militar at administrasyong Marcos

Malapit sa pagtatapos ng huling termino na ipinahintulot sa kanya ng Konstitusyon ng Pilipinas, inilagay ni Marcos ang Pilipinas sa ilalim ng Batas Militar noong 1972, na nagdulot ng lalong pagtaas ng tensyon sa Mindanao. Ito ang simula ng 14-taong panahon ng pamamahala ng isang tao, na makasaysayang naaalala dahil sa mga pang-aabuso nito sa karapatang pantao Sa Iligan, isang insidente na naidokumento ng isang misyon sa paghahanap ng katotohanan ng Amnesty International noong 1975 ang nagdokumento ng pagpatay sa labindalawang detenido, na itinatanghal ang insidente upang magmukhang isang pagtakas sa bilangguan.Amnesty 1975 https://www.amnesty.org/en/wp-content/uploads/2021/06/asa350191977en.pdf Ang saksi mismo ay ikinulong nang walang warrant noong panahong iyon, at regular na sumasailalim sa tortyur at sapilitang paggawa.

Ang proklamasyon ng Batas Militar ay nakatulong din sa pagpapalala ng sitwasyon ng mga Moro sa pamamagitan ng pagbabawal sa mga partidong pampulitika at organisasyon. Ang pormal na pagtatatag ng Moro National Liberation Front (MNLF) isang buwan pagkatapos ng proklamasyon ni Marcos ng Batas Militar ay nagmarka ng paglipat sa isang mas militar na yugto ng tunggalian ng mga Moro, na tinatanggap ang mga miyembro ng dating BMLO, at inaakit ang mga miyembrong hindi nasisiyahan sa MIM. Ang Lanao del Sur at Iligan mismo ay lubhang naapektuhan ng tunggalian, kung saan ang mga tunggalian ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas sa MNLF at sa kalaunan nitong splinter group na Moro Islamic Liberation Front (MILF) ay nakaapekto sa mga mandirigma at sibilyan.

Bukod sa mga grupong pampulitika, ang proklamasyon ni Marcos ng batas militar ay nagsara rin ng mga outlet ng pahayagan - mga istasyon ng telebisyon, pambansang pahayagan, lingguhang magasin, pahayagan ng komunidad, at mga istasyon ng radyo - sa buong bansa, kabilang ang sa Iligan at Lanao del Sur. Ang 14 na taon ng diktadurang Marcos ay nasaksihan ang pagpatay sa maraming mamamahayag sa Mindanao, na may mga kilalang halimbawa ay ang Bulletin Today Lanao provincial correspondent Demosthenes Dingcong, Korespondente at komentarista sa radyo ng Philippine Post Iligan na si Geoffrey Siao, at ang komentarista ng DXWG Iligan na si Charlie Aberilla.

Maraming aktibista ang lumitaw mula sa Iligan noong dekada 1970, sa kabila ng malalaking personal na panganib. Kabilang dito ang mga katutubo ng Iligan gaya ng kilalang Nurse empowerment advocate Minda Luz Quesada (na kalaunan ay maimbitahan sa 1987 Constitutional Convention ng Pilipinas); Pinuno ng unyon ng mga manggagawang elektrikal na si David S. Borja; relihiyosong kabataan organizer Edwin Laguerder; aktibistang propesor at manunulat na si Ester Kintanar ng MSU Iligan Institute of Technology; at maging ang mga aktibistang pulitiko gaya ni Masiding Alonto Sr. na isang kilalang tagasuporta ng pinuno ng oposisyon na si Ninoy Aquino. Ang ilan sa mga aktibistang ito ay kalaunan ay pinatay sa paghahangad ng kanilang mga paniniwala, kabilang ang mga organisador ng mga manggagawang bukid na si James Orbe at Herbert Cayunda.

Dingcong, Quezada, Borja, Kintanar, Laguerder, Alonto Sr., Orbe, at Cayunda ay nakilala sa kalaunan sa pamamagitan ng pagkakasulat ng kanilang mga pangalan sa Wall of Remembrance of the Philippines' Bantayog ng mga Bayani, na nagpaparangal sa mga nakipaglaban para sa pagpapanumbalik ng demokrasya at laban sa awtoritaryan na rehimen noong panahong iyon. url=https://bantayogngmgabayani.org/?s=iligan | title=Iligan - Bantayog ng mga Bayani }}</ref>

Kontemporaryong kasaysayan
Krisis sa pananalapi sa Asya noong 1997

Noong Krisis sa pananalapi sa Asya noong 1997, nakaranas ang Iligan City ng matinding paghina ng ekonomiya. Maraming mga plantang pang-industriya ang isinara, lalo na ang National Steel Corporation.Maricar T. Manuzon, Isang Higanteng Gumising , Philippine Business Magazine

Nagsimulang makaranas ng pagbangon ng ekonomiya ang lungsod sa muling pagbubukas ng National Steel Corporation, na pinalitan ng pangalang Global Steelworks Infrastructures, Inc. (GSII) noong 2004.Genalyn D. Kabiling, Muling nagbubukas ang National Steel Plant, Manila Bulletin

Nag-iisang distrito
Ang Batas Republika Blg. 9724, isang Batas na naghihiwalay sa Lungsod ng Iligan mula sa Unang Distrito Lehislatibo ng Lalawigan ng Lanao del Norte ay inaprubahan, ni Pangulo Gloria Macapagal-Arroyo noong Oktubre 20, 2009. Ang pagbabagong pambatas na ito ay nag-angat sa Iligan sa katayuan ng isang nag-iisang distrito ng kongreso, na nagbibigay dito ng mas malawak na awtonomiya at representasyon sa politika.

Heograpiya
Naghahanggan ang Lungsod ng Iligan sa hilaga sa tatlong bayan ng Misamis Oriental, ang Lugait, Manticao at Opol, at sa tatlong bayan ng Lanao del Norte sa timog; ang mga bayan ng Baloi, Linamon at Tagoloan; at sa mga bayan ng Kapai, at Tagoloan II sa Lanao del Sur. Naghahanggan din naman sa hilagang silangan ang a silangan sa bayan ng Talakag, Bukidnon, at sa kanluran sa Look ng Iligan.

Mamamayan at Kultura

Pangunahing Kristiyanismo ang relihiyon sa lungsod ng Iligan(93.61%), kung saan karamihan dito ay kabilang sa Simbahang Katoliko. Cebuano ang pangunahing wikang sinasalita sa lungsod.

 Mga Barangay 
Ang Lungsod ng Iligan ay nahahati sa 44 na mga barangay, kung saan 6 ang urban at 38 ang rural.

 Abuno
 Acmac
 Bagong Silang
 Bayug
 Bonbonon
 Bunawan
 Buru-un
 Dalipuga
 Del Carmen
 Digkilaan
 Ditucalan
 Dulag
 Hinaplanon
 Hindang
 Kalilangan Kiwalan
 Lanipao
 Luinab
 Maria Cristina
 Mahayahay
 Mainit
 Mandulog
 Pala-o
 Panoroganan
 Poblacion
 Puga-an 
 Rogongon
 San Miguel
 San Roque
 Santiago Saray-Tibanga (Saray)
 Santa Elena (Tominobo Ilaya)
  Santa Filomena
  Santo Rosario
 Suarez
 Tambacan
 Tibanga
 Tipanoy
 Tomas Cabili (Tominobo Proper)
 Tubod
 Ubaldo Laya
 Upper Hinaplanon
 Upper Tominobo
 Villaverde

Media
TV
 ABS-CBN Northern Mindanao (Channel 4 in Cagayan de Oro Relay)
 RMN DXIC TeleRadyo 7
 GMA 11

Radyo
AM
 RMN DXIC 711
 IBC DXWG Radyo Budyong 855
 DXBI Bombo Radyo 927
 DXRJ 1476

FM
 Barangay FM 90.1
 92.1 Radyo Totoo
 MOR 92.9
 95.1 Brigada News FM
 99.3 Yes The Best
 100.1 Hope Radio
 100.9 Bandrea News FM
 102.3 iFM
 103.1 Wild FM
 105.5 Radyo Pilipinas
 107.1 Love Radio

Demograpiko

Wika
Cebuano ay ang pangunahing wika ng Iligan City. Kabilang sa iba pang karaniwang ginagamit na mga wika ang Hiligaynon, Ilocano, Chavacano, at Waray.

Ang mga Muslim sa lungsod ay karaniwang nagmumula sa mga katutubong pangkat ng Moro tulad ng mga Maranao at Iranun. Pangunahing nagsasalita sila ng Maranao at Iranun, ngunit marami rin ang gumagamit ng Cebuano at Hiligaynon sa pang-araw-araw na komunikasyon.

Relihiyon
Karamihan sa mga mamamayan ng Iligan ay mga Kristiyano (pangunahin ang mga Romano Katoliko). Ang lungsod din ang sentro ng Diocese of Iligan na mayroong 25 parokya sa Iligan City at labindalawang munisipalidad ng Lanao del Norte (Linamon, Kauswagan, Bacolod, Maigo, Kolambugan, Tubod, Baroy, Lala, Kapatagan, Sapad, Salvador, at Magsaysay). Sumasaklaw ito sa lawak na 3,092 kilometro kuwadrado na may populasyon na 1,551,000, kung saan 65.5% ng populasyon ay mga Romano Katoliko, kabilang ang mga karismatiko.

Pamahalaan

Ang Iligan ay isang lungsod na lubos na urbanisado at malaya sa politika mula sa lalawigan ng Lanao del Norte. Ang mga rehistradong botante ng lungsod ay hindi na bumoboto para sa mga kandidato sa probinsya tulad ng Gobernador at Bise Gobernador, hindi tulad ng mga kalapit na bayan nito na bumubuo sa mga probinsya bilang resulta ng karta nito bilang isang lungsod noong dekada 1950.

Ang city hall ng Iligan ay matatagpuan sa Buhanginan Hills sa Barangay Pala-o. Ang istruktura ng lokal na pamahalaan ay binubuo ng isang alkalde, isang bise alkalde, at labindalawang konsehal. Ang bawat opisyal ay inihahalal sa publiko sa isang 3-taong termino at maaaring muling ihalal nang hanggang 3 termino nang magkakasunod. Ang pang-araw-araw na pangangasiwa ng lungsod ay pinangangasiwaan ng administrador ng lungsod.

 Mga Alkalde ng Munisipyo 

 1935-1940: Jorge Ramiro (Unang Nahalal na Alkalde ng Munisipyo)
 1940-1945: Leo Garcia Sr. (Nahalal pagkatapos ay Hinirang ng mga Hapones noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig)
 1945: Ramon Paradela
 1945: Bernardo Zosa (Hinirang)
 1946: Benito S. Ong (Hinirang)
 1946: Rafael Villanea Sr. (Hinirang)
 1947: Esmeraldo Roque (Hinirang)

Mga Alkalde ng Lungsod

Mga Vice Mayor mula noong 1986

Ekonomiya


Industriyal
Kilala ang Iligan bilang Industrial Center of the South dahil ang ekonomiya nito ay higit na nakabatay sa mabibigat na industriya. Gumagawa ito ng hydroelectric power para sa rehiyon ng Mindanao sa pamamagitan ng National Power Corporation (NAPOCOR), ang kinaroroonan ng Mindanao Regional Center (MRC) na naglalaman ng mga planta ng hydroelectric ng Agus V, VI, at VII. Bukod dito, ang pinakamalaking planta ng semento sa Mindanao ng Holcim Philippines ay matatagpuan sa lungsod. Naglalaman din ito ng mga industriya tulad ng bakal, tinplate, semento, at mga gilingan ng harina.

Matapos ang pagtatayo ng Maria Cristina (Agus VI) Hydroelectric Plant ng National Power Corporation (NPC, NAPOCOR) noong 1950, nakaranas ang lungsod ng mabilis na industriyalisasyon at nagpatuloy hanggang sa huling bahagi ng dekada 1980. Ang pinakamalaking planta ng bakal sa bansa, ang National Steel Corporation (NSC), ay itinatag din noong 1962.Prof. Geoffrey G. Salgado, Iligan: Isang Kasaysayan ng Kahanga-hangang Paglago ng Isang Industriyal na Lungsod, Opisyal na Website ng Lungsod ng Iligan

Noong 1997 krisis pinansyal sa Asya, nakaranas ang lungsod ng matinding paghina ng ekonomiya. Maraming mga plantang pang-industriya ang isinara, lalo na ang National Steel Corporation.Maricar T. Manuzon, Isang Higanteng Gumising , Philippine Business Magazine

Nasaksihan ng lungsod ang muling pagbangon ng ekonomiya nito sa muling pagbubukas ng National Steel Corporation, na pinalitan ng pangalang Global Steelworks Infrastructures, Inc. (GSII) noong 2004. Noong Oktubre 2005, opisyal na ginamit ng GSII ang isang bagong pangalan ng korporasyon: Global Steel Philippines (SPV-AMC), Inc.Binago ng GSII ang Pangalan sa Global Steel Philippines, PRWEB Agosto 19, 2005

Agro-Industry
Bukod sa mabibigat na industriya, ang Iligan ay isa ring pangunahing tagaluwas at prodyuser ng iba't ibang halaman at pananim.

Mga Pananim:
Mga Taniman ng Saging: 12,780.40 ektarya
Mga Taniman ng Niyog: 11,036.95 ektarya
Mga Taniman ng Mais: 4,193.86 ektarya
Produksyon ng Kape: 969.43 ektarya
Mga Hayop: 28,992 ulo
Manok: 17,728 mga ulo

Pananalapi
Sa taong piskal na 2018, ang Iligan ay may kasalukuyang kita sa pagpapatakbo na ₱2,052.89 milyon. Ang kita ay lumago ng 8% kumpara sa taong piskal ng 2017 kung saan ang kita sa pagpapatakbo ng Iligan ay ₱1,900 milyon. Ayon sa 2017 Financial Report ng Commission on Audit, ang kabuuang asset ng Iligan ay umabot sa ₱10.27 bilyon.

Transportasyon
Daungan
Ang Daungan ng Iligan ay matatagpuan sa hilagang gitnang baybayin ng Mindanao na nakaharap sa Iligan Bay na may mga heograpikal na coordinate na humigit-kumulang .PMO Iligan Website  Kinuha noong Abril 18, 2013, mula sa www.ppa.com.ph

Naglilingkod ito sa mga gumagamit ng daungan at mga pasahero na nagmumula sa mga liblib na lugar ng mga lalawigan ng Lanao del Norte, Lanao del Sur, mga bahagi ng Misamis Oriental, at ang mga Lungsod ng Iligan at Marawi.

Ang mga linya ng pagpapadala ng mga pasahero at kargamento na tumatakbo sa Port of Iligan ay nagsisilbi sa mga lungsod ng Cebu, at Ozamiz.

Mayroong pitong pribadong daungan sa Iligan na pinatatakbo ng kani-kanilang kumpanya ng heavy industry. Ang mga pribadong daungan na ito ay matatagpuan sa mga Barangay Maria Cristina, Suarez, Tomas L. Cabili, Santa Filomena, at Kiwalan.

Paliparan

Ang pangunahing paliparan ay Paliparan ng Laguindingan, na matatagpuan sa munisipalidad ng Laguindingan, Misamis Oriental, na binuksan noong Hunyo 15, 2013.Amojelar, D. (Abril 16, 2013). Ipinagpaliban ng gobyerno ang paglilipat ng mga flight sa Laguindingan Airport hanggang pagkatapos ng tag-araw, Retrie 138eved April 10, Retrie www.interaksyon.com. Pinalitan ng paliparan ang Paliparan ng Lumbia bilang pangunahing paliparan ng Misamis Oriental at Hilagang Mindanao.Betonio, T., Managbanag, N. (Pebrero 27, 2013). Magbubukas ang paliparan ng Laguindingan sa Abril , Kinuha noong Abril 18, 2013, mula sa www.sunstar.com.ph. Mayroon itong pang-araw-araw na mga komersyal na flight papunta at pabalik sa Cebu, Davao, sa pamamagitan ng Philippine Airlines at Cebu Pacific.

Ang Paliparan ng Maria Cristina ay matatagpuan sa Balo-i at siyang pangunahing paliparan ng Iligan noong huling bahagi ng dekada 1980. Ang Aerolift Philippines, isang rehiyonal na airline na wala na ngayon, ay tumigil sa serbisyo nito nang ang pampasaherong eroplano nito ay bumagsak sa ilang istruktura sa dulo ng runway ng Manila Domestic Airport noong 1990 na nagresulta sa pagkabangkarote nito. Kaya, tinapos nito ang serbisyo nito sa paliparan ng Iligan sa Balo-i na nagresulta rin sa pagsasara ng paliparan. Naglingkod ang Philippine Airlines sa lungsod nang maraming taon bago tinapos ang mga flight noong 1998 dahil sa Asian financial crisis.

Mga terminal ng bus
Mayroong dalawang pangunahing terminal ng bus sa Iligan.
 The Integrated Bus and Jeepney Terminal (IBJT) caters westbound trips to and from Cagayan de Oro Davao, Butuan City, General Santos City, Lucena, [[Esperanza, Sultan Kudarat], Esperanza|Lamba, Sultan Kudarat|Esperanza]] Butuan,
 The Southbound Bus and Jeepney Terminal caters eastbound trips to and from Cotabato City, Zamboanga City, Dipolog], Pagadian, Cubao, Quezon City, Matanog, Buldon, Barira], [[Parang]awi], and [[Parang]awi].

may araw-araw na biyahe mula at papuntang Iligan. Nagseserbisyo rin ang mga pampasaherong van at jeep sa iba't ibang munisipalidad sa Lanao del Sur,

Transportasyon sa lungsod
Ang mga jeepney ang pangunahing paraan ng pampublikong transportasyon sa Iligan City, na tumatakbo sa karamihan ng mga pangunahing ruta sa buong lungsod. Ang mga ito ay unti-unting dinadagdagan at pinapalitan ng mga modernong minibus sa ilalim ng programa ng modernisasyon ng mga pampublikong sasakyan.

Ang mga pedicab ay pangunahing ginagamit para sa paglalakbay na malapit sa mga barangay, habang ang tartanillas ay tumatakbo sa limitadong mga lugar, lalo na sa mga bahagi ng Barangay Pala-o at Barangay Tambacan.

Mga Kilalang Personalidad

Tomas Cabili – dating Senador (1946–1957), dating Kalihim ng Pambansang Depensa (1945) at beterano ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig; namatay sa isang pagbagsak ng eroplano kasama si Pangulong Ramon Magsaysay sa Mount Manunggal sa Balamban, Cebu. Siya lamang ang Senador at miyembro ng Gabinete mula sa Iligan at Lanao del Norte.
Salvador T. Lluch (1894–1969) – Ang unang nahalal na Kongresista ng hindi nahahati na lalawigan ng Lanao.
Gloria Macapagal Arroyo – Ika-14 Pangulo ng Pilipinas, Ika-10 Pangalawang Pangulo ng Pilipinas, ika-25 Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas (ang unang babaeng humawak ng posisyon), pangalawang ispiker ng ika-17 Kongreso at isang miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan na kumakatawan sa Ika-2 Distrito ng Pampanga
Cyrus Baguio – manlalaro ng basketbol sa Philippine Basketball Association (2003–kasalukuyan)
Riego Gamalinda – manlalaro ng basketbol sa Philippine Basketball Association (2010–kasalukuyan)
Nikki Bacolod – Ika-1 runner-up ng ABS-CBN Season 1 na Search for a Star in a Million, recording artist ng Viva Records, ng QTV 11 na Posh
Shamcey Supsup – Miss Universe Philippines 2011, 3rd runner-up Miss Universe 2011 at pambansang direktor ng Miss Universe Philippines
Kath Arado – manlalaro para sa koponan ng volleyball ng UE Lady Warriors sa UAAP at para sa PLDT High Speed ​​Hitters sa Premier Volleyball League.
Junix Inocian – aktor at komedyante sa teatro, telebisyon, at pelikula sa buong mundo, na mas kilala bilang "Kuya Mario" ng Batibot
Jeson Patrombon – manlalaro ng tennis sa buong mundo
Pia Wurtzbach – Miss Universe 2015; panandaliang nanirahan sa Iligan noong bata pa siya kasama ang kanyang mga lolo't lola sa ina bago lumipat sa Cagayan de Oro
DubsteP – Dating propesyonal na manlalaro ng Valorant na Pilipino

Mga sanggunian

 Mga panlabas na kawing 
 Iligan City Government Portal 
 Iligan City Online Travel Guide 
 First Free Email in Iligan
 Philippine Standard Geographic Code 

Iligan