Republikang Tseko

Ang Tsekya (), opisyal na Republikang Tseko, ay bansang walang pampang sa Gitnang Europa. Hinahangganan ito ng Austria sa timog, Alemanya sa kanluran, Polonya sa hilagang-silangan, at Eslobakya sa timog-silangan. Sumasaklaw ito ng lawak na 78,871 km2 at tinatahanan ng mahigit 10.8 milyong mamamayan. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay Praga.

Unang itinatag ang Dukado ng Bohemia sa huling bahagi ng ika-9 na siglo sa ilalim ng Great Moravia. Ito ay pormal na kinilala bilang isang Imperial State ng Holy Roman Empire noong 1002 at naging isang kaharian noong 1198.[16][17] Kasunod ng Labanan sa Mohács noong 1526, ang lahat ng mga lupain ng Korona ng Bohemia ay unti-unting isinama sa monarkiya ng Habsburg. Makalipas ang halos isang daang taon, ang Protestant Bohemian Revolt ay humantong sa Tatlumpung Taon na Digmaan. Pagkatapos ng Labanan sa White Mountain, pinagsama ng mga Habsburg ang kanilang pamumuno. Sa pagbuwag ng Holy Roman Empire noong 1806, ang mga lupain ng Crown ay naging bahagi ng Austrian Empire. Ang Republikang Tseko ay isa sa mga miyembro na Unyong Europeo (EU).

Etimolohiya

 Politika 
Sumali ang Tsekya sa NATO noong 12 Marso 1999 at sa Unyong Europeo noong 1 Mayo 2004.

Ang pinuno ng estado ng Republikang Tseko ay ang pangulo. Karamihan sa kapangyarihang tagapagpaganap ay nakasalalay sa pinuno ng pamahalaan, ang punong ministro, na madalas ding pinuno ng pinakamalaking partido o ng pinakamalaking koalisyon sa parlamento at itinatakda ng pangulo. Ang natitira sa gabinete ay itinatakda ng pangulo sa rekomendasyon ng punong ministro.

Ang pinakamataas na katawang tagapagbatas ay ang bicameral na Parlament České republiky (Parlyamento ng Republikang Tseko), na may 281 kinatawan. Ang pinakamataas na tagapaghukom ay ang Ústavní soud (Hukumang konstitusyonal), na nasusunod sa lahat ng mga isyung konstitusyonal.

 Pagkakahati 
Tatlo na estado (historical lands) ang bumubuo sa Tsekya at ang kani-kaniyang kabisera:
 Bohemya, wikang Tseko: Čechy (kabisera Praga)
 Morabya, wikang Tseko: Morava (kabisera Brno)
 Silesya, wikang Tseko: Slezsko (kabisera Ostrava)

Sa dibisyong administratibo, nahahati ang Republikang Tseko sa 14 kraj (rehiyon), ang bawat isa na isinasapangalan sa kanilang mga pangunahing lungsod:

  Rehiyon    Punong lungsod Populasyon(2009)  hlavní město Praha Praga 1 233 211 Středočeský kraj  Praga 1 230 691 Jihočeský kraj Budweis 636 328 Plzeňský kraj Pilsen 569 627 Karlovarský kraj Karlovy Vary 308 403 Ústecký kraj Ústí nad Labem 835 891 Liberecký kraj Liberec 437 325 Královéhradecký kraj Hradec Králové 554 520 Pardubický kraj Pardubice 515 185 kraj Vysočina Jihlava 515 411 Jihomoravský kraj Brno 1 147 146 Olomoucký kraj Olomouc 642 137 Zlínský kraj Zlín 591 412 Moravskoslezský kraj Ostrava 1 250 255 

 Tignan din 
 Mga Lupaing Tseko

 Mga kawing panlabas 
 Úřad vlády České republiky, pamahalaan ng Tsek
 Prezident České republiky, Pangulo ng tsek
 Governament portal, portal ng Tsekya
 Český statistický úřad, Opisinang Panstatistiks
 Amazing Czechia, gabay sa Tsekya
 My Czech Republic, gabay sa Tsekya
 CzechTourism, gabay sa Tsekya
 Prague Post English-language online newspaper
 Prague Monitor English-language online newspaper
 Prague Business Journal English-language online newspaper

Mga sanggunian

Kategorya:Mga bansa sa Europa
Kategorya:Mga estadong-kasapi ng Unyong Europeo
Kategorya:Republikang Tseko