Palawan

Ang Palawan ay isang pulong lalawigan ng Pilipinas na matatagpuan sa MIMAROPA. Ang Lungsod ng Puerto Princesa ay kabisera nito at ang pinakamalaking lalawigan sang-ayon sa laki ng lupain. Bumabagtas ang mga pulo ng Palawan mula sa Mindoro hanggang Borneo patungong timog-kanluran. Matatagpuan ito sa pagitan ng Dagat Timog Tsina sa hilagang-kanluran at Dagat Sulu sa timog-silangan.

Pinangalan ang lalawigan sa pinakamalaking pulo ang Pulo ng Palawan.

 Kasaysayan 

 Kamakailang kasaysayan 
Noong 2001, bumoto ang mga residente ng Palawan sa isang plebisito upang tanggihan ang pagsali ng lalawigan sa isang pinalawak na Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao (ARMM).

Noong 17 Mayo 2002, hinati ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 103 ang Rehiyong IV sa Rehiyong IV-A (Calabarzon) at Rehiyong IV-B (Mimaropa), na nagpalagay ng lalawigan ng Palawan sa Mimaropa. 

Noong 23 Mayo 2005, inatas ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 429 na ilipat ang Palawan mula Rehiyong IV-B papuntang Rehiyong VI.  Ngunit binatikos ito ng mga Palaweño na nagbanggit ng kawalan ng pagsangguni. Karamihan sa mga residente sa Puerto Princesa at lahat ng mga bayan maliban sa isa ay nais na manatili sa Rehiyong IV-B. Bunsod nito, inilabas ang Kautusang Pampangasiwaan Blg. 129 noong 19 Agosto 2005 na ipaliban muna ang pagpapatupad ng EO 429 habang hinihintay ang pagpapahintulot ng Pangulo sa Panukala ng pagpapatupad nito.  Inulat ng Komisyon sa Halalan (COMELEC) ang mga resulta ng pangkalahatang halalan sa Pilipinas ng 2010 sa Palawan bilang isang bahagi ng Rehiyong IV-B. , umiiral pa rin ang pagpapaliban, at nananatiling bahagi ng Mimaropa ang Palawan.

Noong ika-21 ng Hulyo 2007, naging nagsasariling lungsod (bilang mataas na urbanisadong lungsod) ang kabisera nitong Puerto Princesa.

Noong Abril 2019, ipinasa bilang batas ang panukalang ihati ang lalawigan sa tatlo: Palawan del Norte, Palawan del Sur, at Palawan Oriental. Binatikos ng ilang mga pangkat ng lipunang sibil at ng mga residente ng Puerto Princesa ang panukalang paghahati, dahil wala umanong ginanap na malawakang pagsangguni sa publiko. Inihayag ng Komisyon sa Halalan noong ika-16 ng Marso 2021 na tinutulan ng karamihan sa mga residente ng lalawigan ang paghahati sa ginanap na plebisito noong ika-13 ng Marso 2021.

Noong ika-6 ng Enero 2026, tinutulan ng pampook na mga opisyal ng Palawan ang pagsasali ng lalawigan sa Mindanao, bilang tugon sa isang kapasiyahan na inihain ng ilang personalidad sa Cagayan de Oro na may tinutukoy na unyong "Minsupala" (o pinagsamang Mindanao, Sulu, at Palawan) kung sakaling kumalas ang pulo sa nalalabing bahagi ng bansa. Tinuligsa nila ang pagsasali ng lalawigan sa isang mapa na ipinaplano ng mga nasabing personalidad na isumite sa Natatanging Lupon sa Dekolonisasyon ng mga Nagkakaisang Bansa. Iginiit ni Ryan Maminta, kasapi ng lupon ng pamahalaang panlalawigan, na kailanman ay hindi naging entidad pampolitika at legal ang "Minsupala" at isa lamang itong terminong antropolohiko na "inilalarawan ang mga ugnayan at daanan ng mga kalakal noong sinaunang panahon".

 Heograpiya 
 Politikal 

Nahahati ang Palawan sa 23 mga munisipalidad.
Inaangkin ng pamahalaan ng Pilipinas ang karamihan sa Mga Pulo ng Spratly, lokal na tinatawag bilang Kapuluan ng Kalayaan, sa Mga Pulo ng Dagat Timog Tsina na naging sa ilalim ng hurisdiksyon ng Palawan. Bagamat kasali ang Lungsod ng Puerto Princesa sa probinsya ng Palawan, hindi siya kabilang sa pamahalaang panlalawigan nito.

 Mataas na urbanisadong lungsod 

 Lungsod ng Puerto Princesa

 Mga munisipalidad 

 Aborlan
 Agutaya
 Araceli
 Balabac
 Bataraza
 Brooke's Point
 Busuanga
 Cagayancillo
 Coron
 Culion
 Cuyo
 Dumaran El Nido (Bacuit)
 Kalayaan
 Linapacan
 Magsaysay
 Narra
 Quezon
 Rizal (Marcos)
 Roxas
 San Vicente
 Sofronio Española
 Taytay

Mga sanggunian

Kategorya:Palawan
Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas