Talisay, Camarines Norte

Ang Talisay, o ang Bayan ng Talisay ay isang ika-4 klaseng bayan sa lalawigan ng Camarines Norte, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan. Ipinangalan ang bayan sa puno ng Talisay, na laganap sa pook noon. 

 Kasaysayan 
Ang kasaysayan ng bayan ng Talisay ay nauugnay sa mga unang misyonerong Espanyol sa rehiyong ito. Noo'y kilala bilang "Tarisay" ang bayan ay tinatag bilang bisita o visita sa ilalim ng Daet noong taong 1654. Itong panahon ay naging tanda sa pagpapalawak ng mga Franciscanong misyonero, na dumating sa Daet noong taong 1583 upang mapalaganap ang Kristiyanismo sa buong Kabikulan.

 Panahon ng mga Kastila (Ika-16 hanggang Ika-19 na siglo) 
Sa huling bahagi ng Ika-16 na siglo at ng simula ng ika-17 na siglo, ang Talisay noon ay sumailalim sa hurisdiksyon ng mga Franciscano. Subalit, dahil sa kakulangan ng mga kaparian, ang Daet at ang mga bisita nito (kabilang ang Talisay) ay pahirapang panatilihin ang relihiyong pamumuno. Sa gitnang bahagi ng ika-17 na siglo, ang pamumuno ng mga lugar na iyon ay nailipat mula sa mga Franciscano sa mga sekular na kaparian.

Sa panahong ito, ang Talisay ay patuloy na umusbong at lumaki habang nakaugnay pa rin sa kolonyal na istraktura ng mga Espanyol. Ang bayan ay umuunlad sa pagsasaka ng palay, na naging pangunahing pang-ekonomiyang aktibidad. Sa ika-19 na siglo, ang Talisay ay nabuo bilang isang mas matatag na lugar ng tirahan, ginagaya ang uso sa urbanisasyon ng Daet at ng mga kalapit na komunidad.

Ang Simbahang Parokya ng San Francisco ng Assisi, na nagmula pa sa panahon ng mga Kastila ay nagsisilbi ngayon sa bayan bilang isang palatandaang pangkasaysayan. At isa sa mga simbahang sumailalim noon sa hurisdiksyon ng Franciscano.

 Ang Ikalawang Pandaigdigang Digmaan (taong 1941-1944) 
Ang Talisay ay may papel sa noo'y pananakop ng mga Hapon sa bansa, maalalang mga kilusan na tumulong sa noo'y Gobernador Wenceslao Q. Vinzons na mag-alsa mula sa Hapon. Bagamat napasakamay ng mga Hapon ang gobernador, ang mga kilusan ay patuloy na lumaban upang makamit ang kalayaan. Makaraan ng digmaan, may isang maliit na bantayog na iniluklok bilang pagaalaala sa mga beterano at bayani, na ngayon ay nasa tabi ng munisipyo ng bayan.

 Ang Modernong Talisay sa Kasalukuyang Panahon 
Sa ngayon, ang Talisay ay kilala sa kontribusyon sa agrikultura, particular sa pagsasaka ng palay. Bagamat lumaki na ito bilang natatanging komunidad sa kabila ng ilang siglo, ang kasaysayan ay nakaugat mula sa panahon ng mga kastila, pamumunong kolonyal, at ang katatagan ng mga mamamayan sa kabila ng pagsakop.

Ang Pista ng Paruyan, na ginaganap tuwing Ika-4 ng Oktubre, ay nagsisilbing patunay sa malalim na koneksyon nito sa pagsasaka, na nagpapatibay sa pagkakakila bilang isa sa mga pinakamahalagang komunidad na pang-agrikultura. Magkasabay ang Pista ng Paruyan sa Pista ni San Francisco ng Assisi, na nagsisilbi bilang patron ng mismong parokya sa bayan ng Talisay.

 Heograpiya 
Ang Talisay ay isang munisipalidad na may baybayin, na kilala bilang San Jose Beach, na matatagpuan sa Camarines Norte, sa loob ng Rehiyon ng Kabikulan ng Pilipinas. Ang Talisay ay kalapit ng Vinzons sa hilagang-kanluran, Daet sa timog-silangan, at San Vicente sa timog-kanluran. Bagamat matuturing na coastal town ang mga Talisay at ang mga kalapit na bayan nito, ang bayan ng Talisay ay pangunahing pang-agrikultural na komunidad kaysa coastal na komunidad. Samakatuwid, ang bayan ng Talisay ay nakasentro sa pagsasaka kaysa sa pangingisda.

Ang topograpiya ng bayan ay halos patag, na may ilang pagulong na burol sa ilang mga lugar. Ang mga palayan ay nangingibabaw sa tanawin, sumasalamin sa ekonomiyang agrkultural, habang ang mga ilog at daluyan ng tubig ay nagbibigay na mahalagang irigasyon. 

Ang Talisay ay may tropikong klima, isinasalarawan ng malakas na pag-ulan tuwing Hunyo hanggang Disyembre at tagtuyo tuwing Enero hanggang Mayo. Kabilang sa Pacific typhoon belt, bulnerable ang bayan sa mga malalakas at baha lalo na sa mga komunidad na malalapit sa ilog. Sa kabila ng mga pagsubok, ang bayan ay nanatiling matatag, ang agrikultura nito'y may kritikal na papel sa pagsusustento ng lokal na ekonomiya.

Mga Barangay

Ang Bayan ng Talisay ay nahahati sa 15 na mga barangay.

 Binanuaan
 Caawigan
 Cahabaan
 Calintaan
 Del Carmen
 Gabon
 Itomang
 Poblacion
 San Francisco
 San Isidro
 San Jose
 San Nicolas
 Santa Cruz
 Santa Elena
 Santo Niño

Demograpiko

 Mga sanggunian 

Mga Kawing Panlabas
Philippine Standard Geographic Code 

Kategorya:Mga bayan ng Camarines Norte