Navotas

Ang , opisyal na Lungsod ng  o  City sa payak na katawagan, ay isang  unang klaseng lungsod sa Kalakhang Maynila, Pilipinas. Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

Isang mahalagang komunidad ng palaisdaan ang Navotas.  Nakasentro sa pagpapalaki ng isda ang karamihan sa mga kabuhayan ng mga residente dito. Nanghuhuli din ng mga isda ang ilan sa Look ng Maynila. Kilala ito sa kaniyang mga patis at bagoong at tinuturing na "Kapital sa Pangingisda ng Pilipinas." Nasa Navotas ang pinakamalaki at pinakamakabagong puwerto sa pangingisda sa Pilipinas, gayon din sa buong Timog-silangang Asya at pangatlong pinakamalaki sa Asya.

Bagamat itinatag ito noong 20 Disyembre 1827, ipinagdiriwang ng Navotas ang pagkakatatag nito tuwing Enero 16. Naging isang mataas na urbanisadong lungsod (highly urbanized city) ang Navotas noong 24 Hunyo 2007.

Kabilang ang Navotas sa impormal na sub-rehiyon ng Kalakhang Maynila na CAMANAVA. Maliban sa Navotas, kabilang dito ang mga lungsod ng Caloocan, Malabon, at Valenzuela. Inaakalang laging binabaha ang lugar na ito ngunit sa katotohanan dahil ito sa pagkati ng dagat, at ilan lamang mga barangay ang apektado hinggil sa mga proyekto na inumpisahan ng parehong lokal at pambansang pamahalaan. Polusyon at labis na populasyon ang ilan lamang sa mga suliranin na sinusubukang lutasin ng pamahalaan.

 Kasaysayan 
Nagsimula ang panawagan para sa paghihiwalay ng Navotas sa Tambobong (Malabon ngayon) na dating kinabilangan nito noong 20 Disyembre 1827. Noong 16 Pebrero 1859, sinama sa Navotas ang mga baryo ng San Jose at Bangculasi na dating nasa Malabon. Noong 1859 naging isang nagsasariling bayan ang Navotas. Sumama sa pamahalaang rebolusyonaryo ni Heneral Emilio Aguinaldo ang Navotas noong 6 Agosto 1898.

Isinama ang Navotas sa bagong-tatag na lalawigan ng Rizal ang Navotas noong 11 Hunyo 1901, alinsunod sa Batas Blg. 137. Sinanib muli ang Navotas sa Malabon noong 1904. Inihalal na presidente munisipal si Bernardo Dagala, isang katutubo ng Navotas. Sa pagpapatupad ng Batas Blg. 1442, muli naging isang nagsasariling bayan ang Navotas noong 16 Enero 1906. Naging lungsod ito noong 24 Hunyo 2006 sa bisa ng isang plebisito na nagpatibay ng Batas Republika Blg. 9387 

Ipinagdiwang ng lungsod ang sentenaryo nito noong 16 Enero 2006.

Heograpiya

Topograpiya
Isang baybaying lungsod ang Navotas na nasa hilagang-kanlurang bahagi ng Kalakhang Maynila. Sinasakop ng lungsod ang isang makipot na pahabang lupain na may humigit-kumulang 4.5 kilometro na kalipunang baybaying-dagat. Sa hilaga, kahati ng Navotas ang bayan ng Obando, Bulacan sa iisang hangganan, sa kahabaan ng Sapang Sukol na humihiwalay nito sa Isla Pulo. Tumatahak naman sa kahabaan ng silangang hangganan ang Ilog Binuangan, Ilog Daang Cawayan, Ilog Dampalit,

ng ng Bangculasi, Bambang ng Malabon, at ang Estero de Maypajo.

Hinahangganan ito ng Obando, Bulacan sa kahabaan ng Sapang Sukol sa hilaga; ng Lungsod ng Maynila sa timog; ng Malabon at Caloocan sa kahabaan ng Ilog Daang Binuangan, Bambang ng Bangculasi, Bambang ng Malabon, at Estero de Maypajo sa silangan; at Look ng Maynila sa kanluran.

Klima

 Mga barangay 
Ang Navotas ay hinati sa 18 barangay. Itong mga barangay ay pinagsama-sama sa 2 distrito. Ibinukod bilang urbano ang lahat ng mga barangay magmula noong 31 Marso 2020.

Mga barangay ng NavotasPangasiwaanPopulasyonSamu't-sari Pangalan Distrito Punong Barangay  2015 2010 Change Kodigong postal PSGC Code Retrato Bagumbayan North Una Normita S. Santiago   137503002  Bagumbayan South Una Gregorio C. Dela Cruz   137503003 150px Bangkulasi (Bangculasi) Una Virginia	S. Gatbunton   137503004 150px Daanghari Ikalawa Rolando	B. Trinidad   137503005 150px Navotas East Una Danilo O. Dela Cruz   137503006 150px Navotas West Una Carlito R. Kangken   137503007 150px NBBS Dagat-dagatan (Northbay Boulevard South) Una     137503015  NBBS Kaunlaran (Northbay Boulevard South) Una Elvis A. Ayuda   137503009 150px NBBS Proper (Northbay Boulevard South) Una     137503016  Northbay Boulevard North Una Melvin F. Manalo   137503008 150px San Jose (Poblacion) Ikalawa Amos Rey C. Hechanova  1485 137503010 150px San Rafael Village Una George U. So	   137503011 150px San Roque Ikalawa Bernildo P. Ocampo   137503012 150px Sipac-Almacen Una Antonio Brainardo P. Linang   137503001 150px Tangos North Ikalawa    1489 137503017  Tangos South Ikalawa Armando C. Roque  1489 137503013  Tanza 1 Ikalawa Carlito M. De Guzman  1490 137503014 150px Tanza 2 Ikalawa     137503018 Lungsod ng Navotas Sanggunian: Philippine Statistics Authority - Philippine Standard Geographic Code - City of Navotas - Barangays

Mga dating barangay
Hanggang sa taong 2018 may 14 na mga barangay ang Navotas.

Northbay Boulevard South
Sang-ayon sa Batas Republika Blg. 10933, na inaproba ni Pangulong Rodrigo Duterte noong 23 Agosto 2017 at pinagtibay sa isang plebisito noong 5 Enero 2018, hinati ang Northbay Boulevard South sa mga Barangay NBBS Kaunlaran, NBBS Dagat-dagatan, at NBBS Proper.

Tangos
Sang-ayon sa Batas Republika Blg. 10934, na inaproba ni Pangulong Rodrigo Duterte noong 23 Agosto 2017 at pinagtibay sa isang plebisito noong 5 Enero 2018, hinati ang Tangos sa mga Barangay Tangos North at Tangos South.

Tanza
Sinakop ng Barangay Tanza ang pinakahilagang bahagi ng lungsod, kabilang na ang Isla Pulo na nakahiwalay sa mismong lungsod, at pinaligiran ng mga Barangay Binuangan at Salambao sa Obando, Bulacan sa hilaga, Look ng Maynila at Barangay San Roque sa kanluran, Barangay Hulong Duhat at Dampalit, Malabon sa silangan, at Barangay Tangos sa timog.

Sang-ayon sa Batas Republika Blg. 10935, na inaproba ni Pangulong Rodrigo Duterte noong 23 Agosto 2017 at pinagtibay sa isang plebisito noong 5 Enero 2018, hinati ang Tanza sa mga Barangay Tanza 1 at Tanza 2.

Demograpiko

 Pamahalaan 
Alkalde ng lungsod:  Tobias Tiangco

Bise-Mayor: Clint Geronimo

Mga Konsehal:

Unang Distrito:

 Domingo L. Elape
 Richard S. San Juan
 Alfredo R. Vicencio
 Edgardo D. Manio
 Reynaldo A. Monroy
 Bernardo C. Nazal

Ikalawang Distrito:

 Ma. Lourdes S. Del Rosario-Tumangan
 Dan I. Ang
 Ronaldo D. Naval
 Arnel S. Lupisan
 Neil Cruz
 Carlito DR De Guzman, Jr.

Ex-officio Councilors:
  Lance Santiago (SK Federation President)
 George U. So (ABC President)

Kinatawan ng distrito: John Reynald M. Tiangco

Tala ng mga Alkalde: 1934 hanggang sa kasalukuyan
Tala ng mga alkalde ng Navotas#PangalanUmpisaTapos1Benjamin A. Alonzo193419372Felix R. Monroy193719443Nemesio L. AngelesMarso 1944Setyembre 19444Felix R. Monroy194419465Tomas R. Gomez 194619476Pacifico G. Javier, Sr.194819517Roberto R. Monroy195219638Felipe C. Del Rosario Sr.196419809Victor B. Javier1980198610Felipe C. Del Rosario Jr.1986199811Cipriano Bautista 1 Hulyo 199811 Mayo 200012Tobias Reynald M. Tiangco 12 Mayo 200024 Hunyo 2007Lungsod ng Navotas 12*Tobias Reynald M. Tiangco 24 Hulyo 200730 Hunyo 201013John Rey Tiangco1 Hulyo 201030 Hunyo 201914Tobias Reynald M. Tiangco 1 Hulyo 2019Kasalukuyan

 Talababa 

Mga kilalang personalidad

 Lean Alejandro, pinuno ng estudyante at kaliwang nasyonalistang aktibista sa politika
 Luz Oliveros-Belardo, Pambansang Siyentipiko ng Pilipinas para sa Phytochemistry
 Engracia Cruz-Reyes, chef at negosyante
 Rufino Sescon Jr., ikalimang obispo ng Diyosesis ng Romano Katoliko ng Balanga
 Jorella Marie de Jesus, propesyonal na manlalaro ng volleyball
 Froilan Baguion, propesyonal na manlalaro ng basketball
 Gerald Santos, mang-aawit at aktor
 Jelo Acosta, rapper at aktor
 Wendy Valdez, beauty queen, at isang aktres.
 Ate Negi, Komedyante, Host

 Mga sanggunian 

Mga Kawing Panlabas
 Opisyal na Websayt ng Pamahalaan ng Navotas 
 Philippine Standard Geographic Code 

Navotas
Kategorya:Mga lungsod sa Kalakhang Maynila