Mantikilyang-taba

Ang mantikilyang-taba o taba ng gatas ay ang matabang bahagi ng gatas.  Kadalasang ibinibenta ang gatas at krema batay sa dami ng mantikilyang-taba na taglay ng mga ito.  

 Komposisyon 
Pangunahing binubuo ang mantikilyang-taba ng trigliserido. Naglalaman ang bawat trigliserido ng tatlong asidong-mataba. Ang mga trigliserido ng mantikilyang-taba ay naglalaman ng mga sumusunod na dami ng asidong-mataba (ayon sa bahagdan ng bigat):National Research Council, 1976, online edition Fat Content and Composition of Animal Products, Printing and Publishing Office, National Academy of Science, Washington, D.C., ; p. 203 (sa Ingles)Ang halaga sa banggit ay nagsasabi ng 1–3% sang-ayon sa sanggunian: Ang mantikilyang-taba ay naglalaman ng humigit-kumulang 3% tabang trans, na katumbas ng bahagyang mas mababa sa 0.5 gramo sa bawat isang kutsarang panukat (US tablespoon). Ang mga tabang trans likas na matatagpuan sa karne at gatas ng mga hayop na umuungos (ruminant). Ang pangunahing uri ng tabang trans na natatagpuan sa gatas ay ang asidong-mataba na bakseniko (vaccenic fatty acid).

Matatagpuan din ang mga tabang trans sa ilang pagkaing gawa sa pabrika, tulad ng mantikang pinaikli (shortenings) na nakukuha sa pamamagitan ng hidrohenasyon ng mga langis-halaman (vegetable oils). Batay sa kinikilalang ebidensiyang pang-agham, itinuturing ng mga awtoridad sa nutrisyon na ang lahat ng uri ng tabang trans ay pare-parehong nakapipinsala sa kalusugan, at inirerekomenda na ang kanilang pagkonsumo ay ibaba sa halos bakas lamang.

Gayunman, dalawang pag-aaral sa Canada ang nagpakita na ang asidong bakseniko ay maaaring maging kapaki-pakinabang kung ihahambing sa mantikang-halaman (vegetable shortenings) na naglalaman ng tabang trans, o sa halo ng mantika ng baboy (pork lard) at taba ng balatong (soy fat), dahil nakabababa ito ng kabuuang antas ng LDL at trigliserido sa dugo.Trans Fats From Ruminant Animals May Be Beneficial – Health News. redOrbit (8 Setyembre 2011). Nakuha noong 22 Enero 2013. (sa Ingles)

Isang pag-aaral naman ng Kagawaran ng Agrikultura ng Estados Unidos ang nagpakita na ang asidong bakseniko ay nagpapataas kapwa ng mga kolesterol na HDL at LDL, samantalang ang mga tabang trans na gawa sa industriya ay nagpapataas lamang ng LDL at walang mabuting epekto sa HDL.

+Mga asidong mataba ng gatas, haba, at puwesto sa gliserol (1, 2, 3) Asidong matabaHabamol% (pinalapad)123ButirikoC41200100KaproikoC650793KaprilicoC82251263KaprikoC104172756LaurikoC12442535MiristikoC1411295219PalmitikoC162447458HeksadesenoikoC16:13364618EstearikoC18749456OleikoC18:124422632LinoleikoC18:23234731

 Pamantayan ng Estados Unidos 
Category:Pagkain

Sa Estados Unidos, may mga pamantayang pederalUnited States Department of Agriculture Agricultural Marketing Service (sa Ingles) para sa nilalamang mantikilyang-taba ng mga produktong gatasan (dairy products).USDA Commercial Item Description: Fluid Milk and Milk Products (2018) Nakuha noong Enero 29, 2020 (sa Ingles)USDA Specifications for Cream Cheese, Cream Cheese with other Foods, and Related Products  (1994). (sa Ingles)United States Department of Agriculture Standard for Ice Cream  (1977). (sa Ingles)USDA Commercial Item Description: Cream, Eggnog, Half-and-half, and Sour Cream  (2002). (sa Ingles) Marami ring ibang bansa ang may sariling mga pamantayan para sa pinakamababang antas ng taba sa mga produktong gatasan. Karaniwan, ang mga produktong pangkalakalan ay naglalaman lamang ng pinakamababang pinapayagang dami ng taba, at ang anumang sobrang taba ay inaalis upang gawing krema, na isang mahalagang kalakal.

 Mga gatas
 Gatas na walang taba (non-fat milk na tinatawag ding fat-free milk o skim milk) ay naglalaman ng mas mababa sa 0.5% taba
 Gatas na mababa ang taba (low-fat milk) ay may 1% taba
 Gatas na binawasan ang taba (reduced-fat milk) ay may 2% taba
 Buong gatas (whole milk) ay naglalaman ng hindi bababa sa 3.25% taba
 Mga keso
 Tuyong namumuong gatas (dry curd) at kesong cottage na walang taba ay naglalaman ng mas mababa sa 0.5% taba
 Mababang-tabang kesong cottage ay may 0.5–2% taba
 Kesong cottage ay may hindi bababa sa 4% taba
 Kesong Suwiso (Swiss cheese) ay may hindi bababa sa 43% taba kaugnay ng kabuuang solido
 Kesong cheddar ay may hindi bababa sa 50% taba kaugnay ng kabuuang solido
 Mga panghimagas na pinatigas sa yelo (frozen desserts)
 Sorbetes na sherbet ay naglalaman ng 1–2% taba
 Mababang-tabang sorbetes (lowfat ice cream na tinatawag ding ice milk) ay naglalaman ng hindi hihigit sa 2.6% taba
 Sorbetes ay naglalaman ng hindi bababa sa 10% taba
 Kremang nagyelo (frozen custard), tulad ng sorbetes, ay may hindi bababa sa 10% taba, subalit kinakailangang maglaman din ng hindi bababa sa 1.4% ng pinatuyong pula ng itlog
 Mga krema
 Kalahati at kalahati (half and half) ay naglalaman ng 10.5–18% taba
 Magaan na krema (light cream) at asim na krema (sour cream) ay may 18–30% taba
 Magaan na kremang pinalulupong (light whipping cream na madalas tawaging whipping cream lamang) ay may 30–36% taba
 Mabigat na krema (heavy cream) ay may hindi bababa sa 36% taba
 Krema ng tagagawa (manufacturer's cream) — hindi nasasaklaw ng pamantayang pederal — ay may 40% taba
 Mantikilya, kabilang ang pinalupong mantikilya (whipped butter), ay naglalaman ng hindi bababa sa 80% taba

 Mga sanggunian