Muntinlupa

Ang Lungsod ng Muntinlupa na matatagpuan sa timog Kalakhang Maynila, Pilipinas, mahigit-kumulang 20 km ang layo mula sa Maynila. Pumapaligid rito ang mga lungsod ng Taguig, Parañaque at Las Piñas sa hilagang bahagi, ang mga bayan naman ng Bacoor, Cavite at San Pedro, Laguna sa timog at ang Lawa ng Bay sa silangan. Hinahati ng South Luzon Expressway (SLEx) ang lungsod sa mga bahaging kanluran at silangan. 

Tanyag ang Muntinlupa bilang lungsod na kung saan matatagpuan ang National Bilibid Prison, ang pambansang bilangguan na kung saan ikinukulong ang mga mapapanganib na taong nakagawa ng sala ng bansa, kaya naman matagal rin na naging singkahulugan ng Muntinlupa o Munti ang salitang bilangguan.

 Kasaysayan 
Nagsimula ang Muntinlupa bilang isang lupain na napasailalim sa pangangalaga ng Datu Tunasan 1601. nakakatiyak kung alin ang tama dahil sa kakulangan ng talaan o kasulatan tungkol dito.  May isang panig na inu-ugnay ang pangalan nito sa manipis na luwad na matatagpuan sa pook. Mayroon namang iba na nanatiling may kaugnayan ito sa hugis ng lupain kaya't ang salitang "Hunasan", bundok sa wikang Kastila, ay isinalin sa Muntinlupa na ang ibig sabihin ay bulubunduking lupa. Mayroon din nagsasabing nagsimula ang pangalan "Tunasan"  dahil sa mga  Lupang nasasakupan neto. at malakas na empluwensya sa mga taga roon, ang  mga sagot ng mga naninirahan nang tanungin sila ng mga Kastila kung ano ang pangalan ng lugar sa pagaakalang ang pangalan ng kanilang nilalaro ang siyang tinatanong.

Naitala ni Datu tunasan, isang dating namamahala, ang pangalan ng pook bilang La Poblacion Que Sigue Se Llama Muntinlupa nuong kaagahan ng ika-19 na dantaon. Ang barangay Poblacion lamang ang itinuturing na Muntinlupa nuong sinauna ngunit upang mapamahalaang mabuti ng mga Kastila ang lupain ay ipinailalim rin nila rito ang mga karatig na pook ng Alabang, Sucat, Tunasan at Cupang noong taong-1869.

Naging bahagi ng Morong, Rizal ang Muntinlupa noong 1901 at panandaliang naging bahagi ng bayan ng Biñan, Laguna noong 1903. Nagsampa ng pagtutol ang mga naninirahan kaya naman binalik muli ito sa lalawigan ng Rizal at naging bahagi ng Taguig noong 1905.  Naging ganap lamang ang kasarinlang bayan ng Muntinlupa noong taong 1918 sa pamamagitan ng Executive Order 108 ni Gob. Harrison.  

Taong 1975 nang hiniwalay ito mula sa lalawigan ng Rizal at naging bahagi ng Kalakhang Maynila.  Naging ganap na lungsod ang Muntinlupa at naging ika-65 na lungsod ng Pilipinas noong ika-1 ng Marso, 1995 sa pamamagitan ng Republic Act No. 7926. Simula 2001, idinidiwang na isang Special Working Holiday sa lungsod ang ika-1 ng Marso Muntinlupa City Charter Day.

 Mga makasaysayang lugar sa Muntinlupa
Bureau of Corrections Administration Building (Gusaling Pangasiwaan ng Kawanihan ng mga Bilangguan) - Ito ang harapang gusali ng bilangguan na itinayo noong 1941 at nagsisilbi ngayong pangasiwaan ng tanggapan. Ito rin ang nakilalang Bilibid sa 'telebisyon' at 'pelikula' bagama't sa kanlurang bahagi pa ng gusaling ito matatagpuan ang  pinaka-mahigpit na piitan na binubuo ng 12 gusali na kung tawagin ay mga brigada.

Lawa ng Jamboree - Ito ang pinaka-maliit na likas na lawa ng bansa. Hilig itong tambayan ng mga taong nais magpalamig o magmasid sa kalikasan.

Memorial Hill - Isa itong maliit na burol sa loob ng 'reserbasyong' Bilibid na kung saan matatagpuan ang isang lumang 'kanyon' ng Pangalawang Digmaang Pandaigdig. Dito rin sa burol na ito nakalibing ang tanyag na tagapangasiwa ng Bilangguan noong 1937 hanggang 1949 na si Eriberto Misa.

Director's Quarters (Tahanan ng Direktor) - Ito ang 'opisyal' na tahanan ng tagapangasiwa ng Bilibid na itinayong kasabay ng gusaling pangasiwaan noong 1941.  Mamamalas sa mahusay na pagkakagawa nito ang ambag ng 'arkitektura' ng panahong bago mag-digmaan at siyang nagbibigay-katangian sa malaking gusaling ito.

Japanese Garden Cemetery (Himlayang Halamanan ng mga Hapon) - sa halamanan na ito nakalibing si punong hukbo Tomoyuki Yamashita na naging tanyag noong pananakop ng mga Hapon sa bansa.

 Mga larawan 

Mga kilalang personalidad

Arkitektura:
 Francisco Mañosa - Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas para sa Arkitektura

Mga personalidad sa libangan:

 Vic Sotto - Aktor at host sa TV ng Eat Bulaga
 Dong Puno - dating news executive ng ABS-CBN
 Pauleen Luna - Aktres
 Charlene Gonzales - Aktres, Beauty Queen
 Jodi Sta. Maria - Aktres ng ABS-CBN
 Lougee Basabas - Pangunahing Mang-aawit ng Mojofly
 Boboy Garovillo - Mang-aawit
 Champ Lui Pio - Vocalist ng HALE Band
 Lea Salonga - Mang-aawit
 Ronnie Ricketts - Icon ng action film
 Dale Baldillo - Child Actor at Socialite-Phlantrophist
 Matteo Guidicelli - Aktor, Singer at TV Host
 Sarah Geronimo - Mang-aawit, Aktres
 Ya Chang - Japanese/Filipino Accent
 Lindsay Custodio - Dating Mang-aawit
 Karel Marquez - Aktres at Modelo
 Niño Muhlach - Dating Batang Aktor at Direktor
 Aga Muhlach - Aktor
 Alonzo Muhlach - Bata Aktor
 Paolo Abrera - Host sa TV, Triathlete
 Marlo Mortel - Aktor
 Sarita Pérez de Tagle - Aktres
 Derek Ramsay - Aktor
 Janos Delacruz - Pintor
 Ernie Baron - dating tagapagbalita ng panahon at imbentor ng Baron Super Antenna
 Mark Maglasang - dating kilala bilang "Bosx1ne" at ngayon ay kilala bilang "Honcho", siya ay isang rapper, tagapagtatag, at pinuno ng Ex Battalion

 Archie dela Cruz - kilala rin bilang "Flow-G", rapper at miyembro ng Ex Battalion
 Allan Paule - aktor
 Richard Gutierrez - aktor
 Sarah Lahbati - aktres
 Jasmine Curtis-Smith - aktres, mananayaw, komersyal modelo, host, endorser, mang-aawit
 River Joseph - aktor, personalidad sa media, negosyante

Mga pageant:

 Bea Santiago - Beauty Queen
 Gwennaelle Ruais - Binibining Pilipinas Apoy 2010
 Gwen Ruais - Miss World Philippines 2011, Miss World 2011 1st runner-up

Mga taong mahilig sa isports:

 Tim Cone - PBA Coach
 Arwind Santos - PBA Manlalaro
 Scottie Thompson - PBA Manlalaro
 Troy Rosario - PBA Manlalaro
 Kevin Racal - PBA Manlalaro
 Ebrahim Enguio Lopez - ABL Manlalaro
 Jenny Guerrero - Manlalangoy
 Padim Israel - dating manlalaro ng Philippine Basketball Association na naglalaro sa Purefoods Hotdogs.
 Rey Evangelista - dating manlalaro ng Purefoods
 Robert Jaworski - PBA Alamat
 Reynel Hugnatan - PBA Manlalaro
 Dennis Miranda - PBA manlalaro at kasalukuyang assistant coach ng FEU Tamaraws
 Gabby Espinas - PBA manlalaro
 Roi Sumang - PBA Manlalaro
 Dyan Castillejo - Sports analyst
 Kevin Quiambao - manlalaro ng basketball na naglalaro para sa De La Salle University
 Evan Nelle - manlalaro ng basketball na naglalaro para sa De La Salle University

Mga pulitiko:

 Ruffy Biazon - dating congressman, dating customs chief, at kasalukuyang mayor ng lungsod
 Rodolfo Biazon - dating senador at dating kongresista ng lungsod
 Ignacio Bunye - dating alkalde ng lungsod at press secretary
 Jaime Fresnedi - dating alkalde at nanunungkulan na kongresista ng lungsod
 Ping Lacson - Senador ng Pilipinas
 Fidel Ramos - dating pangulo
 Ming Ramos - dating unang ginang
 Phanie Teves - bise alkalde at dating konsehal ng lungsod
 Cynthia Villar - dating politiko

Mga sanggunian

 Mga kawing na palabas 
 Opisyal na website ng Lungsod ng Muntinlupa 

Muntinlupa
Kategorya:Mga lungsod sa Kalakhang Maynila