Tarlac

Para sa lungsod, tingnan Lungsod ng Tarlac. Para sa ilog, tingnan Ilog Tarlac.

Ang Tarlac ay isang walang pampang na lalawigan ng Pilipinas na matatagpuan sa rehiyon ng Gitnang Luzon. Lungsod ng Tarlac ang kapital nito. Napapaligiran ang Tarlac ng Pangasinan sa hilaga, Nueva Ecija sa silangan, Pampanga sa timog, at Zambales sa kanluran.

Ang lalawigan ay matatagpuan sa puso ng Luzon, sa tinatawag na Central Plain na sumasaklaw din sa mga kalapit na lalawigan ng Pampanga, Pangasinan, Nueva Ecija, at Zambales. Ang Tarlac ay sumasaklaw sa kabuuang lawak ng lupa na .

Sa simula ng kasaysayan, ang nakilala ngayon bilang Valenzuela Ranch ay dating isang masukal na lugar na puno ng kagubatan, na tinitirhan ng mga ligaw na tribo ng mga nomadikong mga Aeta na sinasabing mga katutubong naninirahan sa Pilipinas, at sa mahabang panahon, ito ang natitirang liblib na lupain ng Central Plains ng Luzon. Ngayon, ang Tarlac ay isa sa mga pinaka-multi-kultural na lalawigan sa rehiyon para sa pagkakaroon ng pinaghalong apat na natatanging pangkat etniko: ang Kapampangan, ang Mga Pangasinan, ang Ilocano, at ang Tagalog. Kilala rin ito sa masasarap na pagkain at malalawak na taniman ng asukal at palay sa Gitnang Luzon.

 Heograpiya 
Matatagpuan ang lalawigan sa gitna ng gitnang kapatagan ng Luzon, at napalilubutan ng mga lalawigan ng Pampanga sa timog, Nueva Ecija sa silangan, Pangasinan sa hiliaga, at Zambales sa kanluran. Tinatayang 75% ng lalawigan ay patag samantalang ang nalalabing bahagdan ay maburol hanggang sa mabundok.

Tulad ng karamihan ng Gitnang Luzon, ang lalawigan ay may dalawang uri ng panahon: tag-araw mula Nobyembre hanggang Abril at tag-ulan sa nalalabing mga buwan. Ito ang pinakamalamig na lalawigan sa rehiyon, na may karaniwang temperatura na .

Mga paghahating pampangasiwaan
Nahahati ang Tarlac sa 17 munisipalidad at 1 lungsod. Lahat ay nakapangkat sa tatlong mga distritong pambatas. May kabuuang 511 mga barangay sa lalawigan.


 Lungsod  bayan Distritong pambatas Populasyon  Lawak Kapal ng populasyon  Koordinado   km2  /km2  Anao Unang Distrito  10,873    18  Bamban Ikatlong Distrito  62,413    15  Camiling Unang Distrito  80,241    61  Capas Ikatlong Distrito  125,852    20  Concepcion Ikatlong Distrito  139,832    45  Gerona Ikalawang Distrito  83,084    44  La Paz Ikatlong Distrito  60,982    21  Mayantoc Unang Distrito  29,987    24  Moncada Unang Distrito  56,183    37  Paniqui Unang Distrito  87,730    35  Pura Unang Distrito  22,949    16  Ramos Unang Distrito  20,249    9  San Clemente Unang Distrito  12,510    12  San Jose Ikalawang Distrito  33,960    13  San Manuel Unang Distrito  24,289    15  Santa Ignacia Unang Distrito  43,787    24  Lungsod ng Tarlac † Ikalawang Distrito  318,332    76  Victoria Ikalawang Distrito  59,987    26  Kabuuan 1,366,027 1,273,240  3,053.60    511 

 Mga kilalang tao
 Mga pambansang bayani at makabayan 

Servillano Aquino – Rebolusyonaryong heneral ng Pilipinas
Benigno Aquino Jr. – dating Senador ng Pilipinas at pinuno ng oposisyon noong Diktadurya ng Batas Militar ng diktador na si Ferdinand Marcos
Francisco Makabulos – Rebolusyonaryong heneral ng Pilipinas, at dating gobernador ng Tarlac

 Pulitika at pamahalaan 

Bam Aquino – dating Senador ng Pilipinas
Benigno Aquino III – Ika-15 Pangulo ng Pilipinas
Benigno Aquino Sr. – Ika-6 Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas, at ika-10 [[Kalihim ng Agrikultura] (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Agrikultura]] at dating Senador ng Pilipinas
Butz Aquino – dating Senador ng Pilipinas
Corazon Aquino – ika-11 Pangulo ng Pilipinas
Herminio Aquino – dating kongresista at dating bise gobernador ng Tarlac
Tessie Aquino-Oreta – dating Senador ng Pilipinas
Jesus Barrera – ika-67 katuwang mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas
Nicanor Bartolome – ika-16 Hepe ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas
César Bengzon – ika-9 Punong Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas, at unang Pilipinong Mahistrado ng Pandaigdigang Hukuman ng Katarungan
Onofre Corpuz – Ika-23 Kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon, Ika-13 Pangulo ng Pamantasan ng Pilipinas, at Pambansang Siyentista ng Pilipinas para sa Ekonomiks na Pampulitika at Pamahalaan
Ricardo David – Ika-41 Pinuno ng Kawani ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas
Voltaire Gazmin – Ika-26 Kalihim ng Kagawaran ng Pambansang Depensa
Eva Estrada Kalaw – dating Senador ng Pilipinas
Jesli Lapus – Ika-31 Kalihim ng Kagawaran ng Kalakalan at Industriya, at Ika-34 Kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon
Horacio Morales – Ika-8 Kalihim ng Kagawaran ng Repormang Pansakahan
Macario Peralta Jr. – dating Senador ng Pilipinas, at ika-13 Kalihim ng Kagawaran ng Pambansang Depensa
Alberto Romulo – Ika-23 Kalihim ng Kagawaran ng Ugnayang Panlabas, Ika-34 Kalihim Tagapagpaganap ng Pilipinas
Jose Roy – dating Senador ng Pilipinas
Carlos P. Romulo – Ika-4 pangulo ng Pangkalahatang Asamblea ng mga Nagkakaisang Bansa, Ika-14 Kalihim ng Kagawaran ng Ugnayang Panlabas, ika-11 Pangulo ng Unibersidad ng Pilipinas, at Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas para sa Panitikan
Paulino Santos – Ika-2 Pinuno ng Kawani ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas
Gilbert Teodoro – Ika-25 Kalihim ng Kagawaran ng Pambansang Depensa

 Mga personalidad sa kasaysayan 

Bernabe Buscayno – tagapagtatag ng Bagong Hukbong Bayan, ang pakpak militar ng Partido Komunista ng Pilipinas
Leonor Rivera – pangalawang pinsan at karelasyon ni José Rizal na kilala bilang Maria Clara

 Sining at agham 

 Gregorio C. Brillantes – manunulat ng kathang-isip
 Benjamin Cabrera – Pilipinong manggagamot na kilala sa kanyang pananaliksik sa medikal na parasitolohiya at kalusugang pampubliko
Xiao Chua – pampublikong historyador
Alex Niño – Pilipino artista ng komiks na kilala sa kanyang trabaho para sa mga Amerikanong tagapaglathala na DC Comics, Marvel Comics, at Warren Publishing, at sa magasin na Heavy Metal
Pinggot Zulueta – Pilipinong biswal na artista at photojournalist

 Relihiyon 

Alberto Ramento – ikasiyam Kataas-taasang Obispo at tagapangulo ng Kataas-taasang Konseho ng mga Obispo ng Iglesia Filipina Independiente (IFI)

 Negosyo 

Danding Cojuangco – chairman at CEO ng San Miguel Corporation, ang pinakamalaking korporasyon ng pagkain at inumin sa Pilipinas at Timog-silangang Asya Siya ay malawakang itinuturing na isang kroni noong panahon ng rehimeng Marcos.
Lucia Cunanan – Pinay restaurateur na kilala sa pag-imbento o kahit man lang muling pag-imbento sisig, isang tanyag na Kapampangan na pagkain sa Pilipinas at Filipino diasporas sa buong mundo

 Mga Entertainer 

 Ion Perez  personalidad ng TV host
 Lorna Tolentino  batikang aktres
 Arron Villaflor  artista
 Brent Manalo  artista

Mga sanggunian

 Kawing panlabas 
 Tarlac City Directory

Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas