Mga lungsod ng Pilipinas

Ang lungsod ay isang yunit ng pamahalaang lokal sa Pilipinas. Nakasaad sa Kodigo ng Pamahalaang Lokal ng 1991 ang istrukturang administratibo at kapangyarihan ng mga lungsod.

Binigbigyan ang mga lungsod ng mas malaking bahagi sa internal revenue allotment (IRA) kaysa sa mga munisipalidad. Mas nabibigyan din ng awtonomiya ang mga lungsod kaysa sa mga munisipalidad.

Ang lungsod ay pinamumunuan ng isang alkalde na hinahalal sa eleksyon. Ang bise alkalde naman ang umuupong pinuno ng Sangguniang Panlungsod. Mayroon ding iba't ibang departamento ang lungsod upang mas mapaglinkuran nila ang kanilang nasasakupan.

Gaya ng mga munisipalidad, nahahati rin ang mga lungsod sa mga barangay. May ibang lungsod naman na nahahati rin sa mga distrito.

Mga lungsod
Lahat ng mga lungsod sa Pilipinas ay mga nakakartang lungsod (Ingles: chartered city). Ayon sa legal na klasipikasyon, inuuri ang mga lungsod sa tatlo, nakapaloob na lungsod, malayang nakapaloob na lungsod at lubos na urbanisadong lungsod.

Ayon sa pinakahuling senso, ang Lungsod Quezon sa Kalakhang Maynila ang pinakamataong lungsod sa Pilipinas na may mahigit sa 2,000,000 residente. Ang Lungsod ng Palayan naman sa Nueva Ecija ang may pinakamaliit na populasyon. Kung lawak ang pagbabatayan, ang Lungsod ng Davao ang pinakamalaking lungsod habang ang pinakamaliit ay ang Lungsod ng San Juan sa Kalakhang Maynila.

Mayroong tatlong mga malalaking kalakhang lugar ang Pilipinas. Kalakhang Maynila ang pinakamalaking konurbasyon sa bansa. Binubuo ito ng lungsod ng Maynila at 16 na karatig lungsod at bayan. Ang pangalawa ay ang Kalakhang Cebu sa lalawigan ng Cebu. Nakasentro ito sa Lungsod ng Cebu, ang kabisera at walong karatig na lungsod at bayan. Pangatlo naman ang Kalakhang Davao. Nakasentro ito sa Lungsod ng Davao at kabilang ang mga karatig na lungsod at bayan.

 Klasipikasyon 
 Klasipikasyon
Inuuri ng Kodigo ng Pamahalaang Lokal ng 1991 ang mga lungsod sa isa sa tatlong klasipikasyon.

Lubos na Urbanisadong Lungsod (Highly Urbanized City): Mga lungsod na may populasyong hindi bababa sa 200,000 katao, na pinatotohanan ng Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas, at may taunang kita na hindi bababa sa 50 milyong piso, sertipikado ng tagaingat-yaman ng lungsod. Sa kasalukuyan, may 33 mataas na urbanisadong lungsod sa Pilipinas, 16 rito ay bahagi ng Kalakhang Maynila.

Malayang Nakapaloob na Lungsod (Independent Component City): Mga lungsod na may kartang nagbabawal sa kanilang mga nasasakupan na humalal sa mga panlalawigang katungkulan. Limang lungsod sa Pilipinas ang nauuri dito at lahat sila ay may awtonomiya mula sa lalawigan kung saan sila matatagpuan. Ang mga ito ay ang mga lungsod ng Dagupan, Santiago, Naga, Ormoc at Cotabato.

Nakapaloob na Lungsod (Component City): Ang mga lungsod na hindi makasapat sa mga pangangailangang nabanggit ay pinapalagay na bahagi ng lalawigan kung saan ito matatagpuan. Kung ang isang nakapaloob na lungsod ay nasa pagitan ng dalawa o higit pang lalawigan, ito ay tinuturing na bahagi ng lalawigan kung saan ito nabibilang nang ito ay isang munisipalidad pa. Maliban sa limang malayang nakapaloob na lungsod, lahat ng iba pang lungsod ay mga nakapaloob na lungsod.

 Klasipikasyon ng kita 

Ang mga lungsod ay naka-uri bilang sa karaniwang taun-taong kita na naka-base sa nakaraang tatlong kalendaryong taon.  

 Unang klase - P250 milyon o pataas
 Ikalawang klase - P155 milyon o pataas pero mas mababa kay sa P250 milyon
 Ikatlong klase - P100 milyon o pataas pero mas mababa kay sa P155 milyon
 Ika-apat na klase - P70 milyon o pataas pero mas mababa kay sa P100 milyon
 Ikalimang klase - P35 milyon o pataas pero mas mababa kay sa P70 milyon
 Ika-anim na klase - P35 milyon o pababa

Malalaking lungsod
LungsodPopulasyonImaheRehiyon1. Quezon City  2,960,048  190px  Kalakhang Maynila2. Maynila  1,846,513  190px 3. Davao City  1,776,949  190px  Rehiyon ng Davao4. Caloocan  1,661,584  190px  Kalakhang Maynila5. Zamboanga City  977,234  190px  Tangway ng Zamboanga6. Cebu City  964,169  190px  Gitnang Kabisayaan7. Antipolo  887,399  190px  Calabarzon8. Taguig  886,722  190px  Kalakhang Maynila9. Pasig  803,159  190px10. Cagayan de Oro  728,402  190px  Hilagang Mindanao

 Color coding ng bawat lungsod 
Lupang bahagi‡ Angeles, Bacolod, Baguio, Butuan, Cagayan de Oro, Caloocan, Lungsod ng Cebu, Lungsod ng Dabaw, Heneral Santos, Iligan, Lungsod ng Iloilo, Lapu-Lapu, Las Piñas, Lucena,Makati, Malabon, Mandaluyong, Mandaue, Maynila, Marikina, Muntinlupa, Navotas, Olongapo, Parañaque, Pasay, Pasig, Puerto Princesa, Lungsod ng Quezon, San Juan, Tacloban, Taguig, Valenzuela, Lungsod ng Zamboanga ‡ Cotabato, Dagupan, Naga (Timog Camarines), Ormoc, Santiago * Alaminos, Antipolo, Bacoor, Bago, Bais, Balanga, Batac, Batangas, Bayawan, Baybay, Bayugan, Biñan, Bislig, Bogo, Borongan, Cabanatuan, Cabuyao, Cadiz, Calaca, Calamba, Calapan, Calbayog, Candon, Canlaon, Capas, Catbalogan, Cauayan, Cavite, Danao, Dapitan, Dasmariñas, Digos, Dipolog, Dumaguete, El Salvador, Escalante, Gapan, General Trias, Gingoog, Guihulngan, Himamaylan, Ilagan, Imus, Iriga, Isabela, Kabankalan, Kidapawan, Koronadal, La Carlota, Lamitan, Laoag, Legazpi, Ligao, Lipa, Maasin, Mabalacat, Malaybalay, Malolos, Marawi, Lungsod ng Masbate, Mati, Meycauayan, Muñoz, Naga (Cebu), Oroquieta, Ozamiz, Pagadian, Palayan, Panabo, Passi, Roxas, Sagay, Samal, San Carlos (Negros Occidental), San Carlos (Pangasinan), San Fernando (La Union), San Fernando (Pampanga), San Jose, San Jose del Monte, San Pablo, San Pedro, Santa Rosa, Santo Tomas, Silay, Sipalay, Sorsogon, Surigao, Tabaco, Tabuk, Tacurong, Tagaytay, Tagbilaran, Tagum, Talisay (Cebu), Talisay (Negros Occidental), Tanauan, Tandag, Tangub, Tanjay, Tarlac, Tayabas, Toledo, Trece Martires, Tuguegarao, Urdaneta, Valencia, Victorias, Vigan

 ‡  Mga mataas, urbanisadong lungsod
 ‡  Mga malayang lungsod
 *  Mga nakapaloob na lungsod

 Tala ng mga lungsod 

Noong Nobyembre 25, 2009, mayroong mga 121 lungsod sa Pilipinas

Tandaan: Nakatala ang mga malayang lungsod dito kasama ang mga lalawigan na dating kinabibilangan nila, katulad ng Lungsod ng Baguio in Benguet, Lungsod ng Zamboanga sa Zamboanga del Sur, Lungsod ng Angeles sa Pampanga, Lungsod ng Davao sa Davao del Sur, at Lungsod ng Naga sa Camarines Sur.

 Malalaking mga lungsod 
Sumusunod ang tala ng sampung malalaking mga lungsod sa bansa sang-ayon sa populasyon noong sensus ng taong 2007.

 Hanay Lungsod  Populasyon noong 2000  1. Lungsod Quezon 2,679,450 2. Maynila 1,660,714 3. Lungsod ng Kalookan 1,378,856 4. Lungsod ng Davao 1,363,337 5. Lungsod ng Cebu 798,809 6. Lungsod ng Zamboanga 774,407 7. Lungsod ng Antipolo 663,971 8. Lungsod ng Pasig 617,301 9. Lungsod ng Taguig 613,343 10. Lungsod ng Valenzuela 568,928  11. Lungsod ng Dasmariñas 556,000 


<table border="0" cellspacing="10"><tr><td valign="top" style="padding-right: 1em;"

Ayon sa alpabeto

 Lungsod ng Alaminos , Pangasinan
 Lungsod ng Angeles , Pampanga
 Lungsod ng Antipolo , Rizal
 Lungsod ng Bacolod , Negros Occidental
 Lungsod ng Bago , Negros Occidental
 Lungsod ng Baguio , Benguet
 Lungsod ng Bais , Negros Oriental
 Lungsod ng Balanga , Bataan
 Lungsod ng Batangas , Batangas
 Lungsod ng Bayawan , Negros Oriental
 Lungsod ng Baybay, Leyte
 Lungsod ng Biñan, Laguna
 Lungsod ng Bislig , Surigao del Sur
  Lungsod ng Bogo,Cebu
 Lungsod ng Butuan , Agusan del Norte
 Lungsod ng Cabanatuan , Nueva Ecija
 Lungsod ng Cabuyao, Laguna
 Lungsod ng Cadiz , Negros Occidental
 Lungsod ng Cagayan de Oro , Misamis Oriental
 Lungsod ng Calaca, Batangas
 Lungsod ng Calamba , Laguna
 Lungsod ng Calapan , Oriental Mindoro
 Lungsod ng Calbayog , Samar
 Lungsod ng Candon , Ilocos Sur
 Lungsod ng Canlaon , Negros Oriental
 Lungsod ng Cauayan , Isabela
 Lungsod ng Cavite , Cavite
 Lungsod ng Cebu , Cebu
 Lungsod ng Cotabato , Maguindanao
 Lungsod ng Dagupan , Pangasinan
 Lungsod ng Danao , Cebu
 Lungsod ng Dapitan , Zamboanga del Norte
 Lungsod ng Dasmariñas, Kabite
 Lungsod ng Davao , Davao del Sur
 Lungsod ng Digos , Davao del Sur
 Lungsod ng Dipolog , Zamboanga del Norte
 Lungsod ng Dumaguete , Negros Oriental
 Lungsod ng Escalante , Negros Occidental
 Lungsod ng Gapan , Nueva Ecija
 Lungsod ng General Santos , South Cotabato
 Lungsod ng Gingoog , Misamis Oriental
 Lungsod ng Guihulngan, Negros Oriental
 Lungsod ng Himamaylan , Negros Occidental
 Lungsod ng Iligan , Lanao del Norte
 Lungsod ng Imus , Cavite
 Lungsod ng Iloilo , Iloilo
 Lungsod ng Iriga , Camarines Sur
 Lungsod ng Isabela , Basilan
 Lungsod ng Kabankalan , Negros Occidental
 Lungsod ng Kalookan , Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Kidapawan , Cotabato
 Lungsod ng Koronadal , South Cotabato
 Lungsod ng La Carlota , Negros Occidental
 Lungsod ng Laoag , Ilocos Norte
 Lungsod ng Lapu-Lapu , Cebu
 Lungsod ng Las Piñas , Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Legazpi , Albay
 Lungsod ng Ligao , Albay
 Lungsod ng Lipa , Batangas
 Lungsod ng Lucena , Quezon
 Lungsod ng Maasin , Southern Leyte
 Lungsod ng Makati , Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Malabon , Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Malaybalay , Bukidnon
 Lungsod ng Malolos , Bulacan
 Lungsod ng Mandaluyong , Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Mandaue , Cebu
 Lungsod ng Maynila, Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Marawi , Lanao del Sur
 Lungsod ng Marikina , Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Masbate , Masbate
 Lungsod Agham ng Muñoz, Nueva Ecija
 Lungsod ng Muntinlupa , Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Naga in Camarines Sur
 Lungsod ng Olongapo , Zambales
 Lungsod ng Ormoc , Leyte
 Lungsod ng Oroquieta , Misamis Occidental
 Lungsod ng Ozamis , Misamis Occidental
 Lungsod ng Pagadian , Zamboanga del Sur
 Lungsod ng Palayan , Nueva Ecija
 Lungsod ng Panabo , Davao del Norte
 Lungsod ng Parañaque , Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Pasay , Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Pasig , Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Passi , Iloilo
 Lungsod ng Puerto Princesa , Palawan
 Lungsod Quezon , Kalakhang Maynila
 Lungsod Roxas , Capiz
 Lungsod ng Sagay , Negros Occidental
 Pulong Harding Lungsod ng Samal, Davao del Norte
 Lungsod ng San Carlos , Negros Occidental
 Lungsod ng San Carlos , Pangasinan
 Lungsod ng San Fernando, La Union
 Lungsod ng San Fernando, Pampanga
 Lungsod ng San Jose , Nueva Ecija
 Lungsod ng San Jose del Monte , Bulacan
 Lungsod ng San Pablo , Laguna
 Lungsod ng San Pedro , Laguna
 Lungsod ng Santa Rosa , Laguna
 Lungsod ng Santo Tomas, Batangas
 Lungsod ng Santiago , Isabela
 Lungsod ng Silay , Negros Occidental
 Lungsod ng Sipalay , Negros Occidental
 Lungsod ng Sorsogon , Sorsogon
 Lungsod ng Surigao , Surigao del Norte
 Lungsod ng Tabaco , Albay
 Lungsod ng Tacloban , Leyte
 Lungsod ng Tacurong , Sultan Kudarat
 Lungsod ng Tagaytay , Cavite
 Lungsod ng Tagbilaran , Bohol
 Lungsod ng Taguig , Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Tagum , Davao del Norte
 Lungsod ng Talisay , Cebu
 Lungsod ng Talisay , Negros Occidental
 Lungsod ng Tanauan , Batangas
 Lungsod ng Tangub , Misamis Occidental
 Lungsod ng Tanjay , Negros Oriental
 Lungsod ng Tarlac , Tarlac
 Lungsod ng Toledo , Cebu
 Lungsod ng Trece Martires , Cavite
 Lungsod ng Tuguegarao , Cagayan
 Lungsod ng Urdaneta , Pangasinan
 Lungsod ng Valencia , Bukidnon
 Lungsod ng Valenzuela , Kalakhang Maynila
 Lungsod ng Victorias , Negros Occidental
 Lungsod ng Vigan , Ilocos Sur
 Lungsod ng Zamboanga , Zamboanga del Sur

</td> Ayon sa lalawigan 
 Kalakhang Maynila 
 Kalookan
 Las Piñas
 Makati
 Malabon 
 Mandaluyong 
 Marikina
 Maynila
 Muntinlupa
 Parañaque
 Pasig
 Pasay
 Lungsod Quezon
 San Juan
 Taguig
 Valenzuela
 NavotasAgusan del Norte Lungsod ng ButuanAlbay Lungsod ng Ligao
 Lungsod ng Tabaco
 Lungsod ng LegazpiBasilan Lungsod ng Isabela Bataan Lungsod ng Balanga Batangas Lungsod ng Batangas 
 Lungsod ng Calaca
 Lungsod ng Lipa 
 Lungsod ng Tanauan 
 Lungsod ng Santo TomasBenguet Lungsod ng Baguio Bohol Lungsod ng Tagbilaran Bukidnon Lungsod ng Malaybalay 
 Lungsod ng ValenciaBulacan Lungsod ng Malolos 
 Lungsod ng Meycauayan 
 Lungsod ng San Jose del Monte Cagayan Lungsod ng Tuguegarao Camarines Sur Lungsod ng Iriga 
 Lungsod ng Naga Capiz Lungsod Roxas Cavite Lungsod ng Cavite 
 Lungsod ng Dasmariñas
 Lungsod ng Tagaytay 
 Lungsod ng Trece Martires Cebu Lungsod ng Cebu 
 Lungsod ng Danao 
 Lungsod ng Lapu-Lapu 
 Lungsod ng Mandaue 
 Lungsod ng Talisay 
 Lungsod ng Toledo Cotabato Lungsod ng Kidapawan Davao del Norte Pulong Harding Lungsod ng Samal
 Lungsod ng Panabo 
 Lungsod ng Tagum Davao del Sur Lungsod ng Davao 
 Lungsod ng Digos Ilocos Norte Lungsod ng Laoag 
 Lungsod ng BatacIlocos Sur Lungsod ng Candon 
 Lungsod ng Vigan Iloilo Lungsod ng Iloilo 
 Lungsod ng Passi Isabela Lungsod ng Cauayan 
 Lungsod ng Santiago La Union Lungsod ng San FernandoLaguna Lungsod ng Biñan
 Lungsod ng Cabuyao
 Lungsod ng Calamba 
 Lungsod ng San Pablo 
 Lungsod ng San Pedro
 Lungsod ng Santa Rosa 
 Lungsod Kalikasan at Agham ng Los BañosLanao del Norte Lungsod ng Iligan Lanao del Sur Lungsod ng Marawi Leyte Lungsod ng Baybay
 Lungsod ng Ormoc 
 Lungsod ng Tacloban Maguindanao Lungsod ng Cotabato Masbate Lungsod ng Masbate Misamis Occidental Lungsod ng Oroquieta 
 Lungsod ng Ozamis 
 Lungsod ng Tangub Misamis Oriental Lungsod ng Cagayan de Oro 
 Lungsod ng Gingoog Negros Occidental Lungsod ng Bacolod 
 Lungsod ng Bago 
 Lungsod ng Cadiz 
 Lungsod ng Escalante 
 Lungsod ng Himamaylan 
 Lungsod ng Kabankalan 
 Lungsod ng La Carlota 
 Lungsod ng Sagay 
 Lungsod ng San Carlos 
 Lungsod ng Silay 
 Lungsod ng Sipalay 
 Lungsod ng Talisay 
 Lungsod ng Victorias Negros Oriental Lungsod ng Bais 
 Lungsod ng Bayawan 
 Lungsod ng Canlaon 
 Lungsod ng Dumaguete 
 Lungsod ng Guihulngan
 Lungsod ng Tanjay Nueva Ecija Lungsod ng Cabanatuan 
 Lungsod ng Gapan 
 Lungsod ng Palayan 
 Lungsod ng San Jose 
 Lungsod Agham ng MuñozOriental Mindoro Lungsod ng Calapan Palawan Lungsod ng Puerto Princesa Pampanga Lungsod ng Angeles 
 Lungsod ng San FernandoPangasinan Lungsod ng Alaminos 
 Lungsod ng Dagupan 
 Lungsod ng San Carlos 
 Lungsod ng Urdaneta Quezon Lungsod ng Lucena Rizal Lungsod ng Antipolo Samar Lungsod ng Calbayog Sorsogon Lungsod ng Sorsogon South Cotabato Lungsod ng General Santos 
 Lungsod ng Koronadal Southern Leyte Lungsod ng Maasin Sultan Kudarat Lungsod ng Tacurong Surigao del Norte Lungsod ng Surigao Surigao del Sur Lungsod ng Bislig Tarlac Lungsod ng Tarlac Zambales Lungsod ng Olongapo Zamboanga del Norte Lungsod ng Dapitan 
 Lungsod ng Dipolog Zamboanga del Sur Lungsod ng Pagadian 
 Lungsod ng Zamboanga </tr></table>

 Mga kawing panlabas 
 Liga ng mga Lungsod ng Pilipinas
 Proyetong Philippine Clean Cities 
 Artikulo sa CityMayors.com

__INDEX__

Kategorya:Pilipinas