Aklan

Ang Aklan ay isang lalawigan ng Pilipinas na matatagpuan sa Rehiyon ng Kanlurang Visayas. Kalibo ang kabisera nito. Matatagpuan sa hilagang-kanlurang bahagi ng pulo ng Panay ang lalawigan. Ang hangganan nito ay umaabot sa mga lalawigan ng Antique sa kanluran at Capiz sa timog-silangan. Matatagpuan sa hilaga nito ang Dagat Sibuyan at ang lalawigan ng Romblon.

Ang Aklan ay pinakakilala sa Boracay, isang isla ng resort na 0.8 kilometro sa hilaga ng dulo ng Panay. Kilala ito sa mga puting buhangin na dalampasigan nito at itinuturing na isa sa mga kilalang destinasyon sa bansa. Ang Ati-Atihan Festival ng Kalibo ay kilala rin sa buong mundo, kaya idineklara itong "Ina ng lahat ng Pista ng Pilipinas." Ito ay isang taunang pagdiriwang na ginaganap tuwing ikatlong Linggo ng Enero upang parangalan ang Santo Niño (Sanggol na Hesus). Itinatampok sa pagdiriwang ang sayaw ng mga tribo sa mga pangunahing kalye ng bayan sa saliw ng musikang etniko, kasama ang mga kalahok na nakasuot ng mga katutubong kasuotan at kagamitan. 

 Heograpiya 
Nahahati ang Aklan sa 17 bayan.

 Altavas
 Balete
 Banga
 Batan
 Buruanga
 Ibajay
 Kalibo
 Lezo
 Libacao Madalag
 Makato
 Malay
 Malinao
 Nabas
 New Washington
 Numancia
 Tangalan

Demograpiko

Ang populasyon ng Aklan sa senso noong 2024 ay 634,422 katao, na may densidad na .

Mga pangkat etniko
Ang mga pangunahing naninirahan sa lalawigan ay ang Aklanon, na bahagi ng pangkat etniko ng Visayan. Kabilang sa iba pang mga naninirahan ang Negrito, lokal na kilala bilang Ati at Sulod, isang hindi gaanong kilalang pangkat ng tribo na naninirahan sa hinterlands ng Panay. Ang iba pang Mga Bisaya ay naroroon din ay ang Hiligaynon, Karay-a, at Capiznon.

Batay sa survey ng senso noong 2000, ang Aklanon ay bumubuo sa  ng populasyon ng probinsya na 450,353. Ang iba pang mga pangkat etniko sa probinsya ay ang Hiligaynon sa , Tagalog sa , Kankanaey sa , at Cebuano sa .


Mga Wika
Ang pinakakilalang mga wika sa Aklan ay ang Akeanon at ang diyalekto nito Malaynon at ang wikang Buruanganon. Ang Aklanon ay sinasalita ng karamihan ng mga tao, habang ang Malaynon ay sinasalita sa Malay at ang Buruanganon ay sinasalita sa Buruanga. Hiligaynon ay malawak ding sinasalita at nauunawaan sa lalawigan. Ang isa pang wikang ginamit ay Ati, na sinasalita ng tribo na may parehong pangalan na sikat sa Ati-Atihan festival. Ang Kinaray-a ay sinasalita sa kanlurang bahagi ng lalawigan na nasa hangganan ng Antique. Ang Capiznon ay sinasalita sa silangang bahagi ng lalawigang nasa hangganan ng Capiz. Ang Filipino at Ingles ay ginagamit sa administrasyon at negosyo bilang mga pambansang opisyal na wika.

Relihiyon

Katolisismo
Ang Katolisismong Romano ang nangingibabaw na relihiyon ng mga tao at ang mga Kristiyanong pagdiriwang tulad ng Pasko at Kuwaresma ay itinuturing na may mataas na kahalagahan. Samantala, ang mga Kristiyanong icon tulad ng Santo Niño ay itinuturing na mga simbolo ng kultura ng mga tao. Gayunpaman, ang Animismo ay isinasagawa pa rin ng Ati. Ang Simbahan ng Aglipayan o ang Iglesia Filipina Independiente ang pangalawang pinakapangunahing relihiyon sa lalawigan.

Iba pa
Kabilang sa iba pang mga relihiyon sa probinsya ang Members Church of God International (MCGI), Iglesia ni Cristo, at Islam.

 Kultura 

Kahit na laganap na ang Kristiyanismo, ang mga Aklanon paniniwala sa mga aswang at sa mga babaylan ay laganap pa rin sa mga tao. Kinakatakutan pa rin ang kulam ng maraming tao dito.

 Mga Pagdiriwang 
Kilala ang lalawigan sa taunang Pistang Ati-Atihan sa Kalibo, na kadalasang ginaganap tuwing ikatlong linggo ng Enero. Ang pagdiriwang ay isang pista para kay Santo Niño o ang Batang Hesus, at sinasabi ring nagpapaalala sa pagdating ng mga Kastila, at ang pagdating din ng relihiyong Katoliko.

 Panitikan 

Kilala ang mga Aklanon sa kanilang panitikan, na kinabibilangan ng epiko ng Kalantiao. Sa kasalukuyan, may mga Aklanon tulad ni Melchor F. Cichon na nagsusubok na lalo pang paunlarin ang panitikan ng lalawigan.

 Institusyong Edukasyunal 

 Aklan Academy
 Aklan Catholic College
 Aklan National College of Fisheries
 Aklan Polytechnic Institute
 Aklan Science Development High School (Regional Science High School for Region VI)
 Aklan State University
 Garcia College of Technology
 Kalibo Pilot Elementary School
 Montfort Technical Institute
 Northwestern Visayan Colleges
 Old Buswang National High School
 Roxas Memorial College of Arts and Trades
 Saint Gabriel School of Nursing
 STI College Kalibo
 Sto. Niño Seminary
 Western Aklan Polytechnic College
 Ibajay Academy (Oldest School in Western Aklan)
 Wadeford School
Infant Jesus Academy
Precious Faith Learning Center

 Mga kilalang personalidad 

 Labinsiyam na Martir ng Aklan
 Victorino Mapa –2nd Chief Justice of the Supreme Court of the Philippines
 Col. Alejandro Melchor Sr. (1900-1947) — nagdisenyo ng pontoon bridge na nag-ambag sa Allied Forces na manalo sa World War II / Secretary of National Defense sa Gabinete ni Presidente Manuel L. Quezon / Military Adviser ng war cabinet ni Sergio Osmeña
 Gabriel Reyes – ang ika-28 at ang unang katutubong Filipino Arsobispo ng Maynila
 Jaime Cardinal Sin – Ika-30 Arsobispo ng Maynila
 Jose Cardinal Advincula – Ika-33 Arsobispo ng Maynila
 Gabriel V. Reyes– ikatlong obispo ng Diyosesis ng Katoliko Romano ng Antipolo
 Jose Corazon Tala-oc – obispo ng Diyosesis ng Katoliko Romano ng Kalibo simula noong 2011
Nelia Sancho – aktibista sa karapatan ng kababaihang Pilipino at reyna ng kagandahan. Isa siya sa mga kapwa nagtatag ng Gabriela Women's Party.
 Jonha Richman – negosyante at pilantropo
 Gabrielle Calizo-Quimpo – politiko

 Mga Kawing Panlabas 
 Ang Opisyal na Websayt ng Pamahalaang Panlalawigan ng Aklan 
 The Official Website of the Municipality of Malinao, Aklan 
 The Official Website of Kalibo Ati-atihan Festival 
 The Official Website of Philippine Department of Tourism
 Madyaas Pen, a weekly online newsletter on Aklan




Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas
*