Butuan

Ang Lungsod ng Butuan  ay isang napaka-urbanisadong lungsod sa rehiyon ng Caraga (Rehiyon XIII) sa Pilipinas.  Matatagpuan ito sa hilaga-silangang bahagi ng Lambak ng Agusan na nagpatimbuwang sa ibayo ng Ilog Agusan.  Ayon sa , ito ay may populasyon na  sa may  na kabahayan.

Pinapaniwalaan na nanggaling ang pangalang "Butuan" mula sa maasim na prutas na "Batuan".  May mga ibang mga etimolohiya na nagsasabing nanggaling ang pangalan mula sa isang taong nagngangalang "Datu Buntuan", ang datu na namuno sa Butuan.

Lokasyon

Matatagpuan ang Butuan sa hilagang Mindanao.  Napapaligiran ito sa hilaga, kanluran at timog ng Agusan del Norte, sa silangan ng Agusan del Sur at sa hilaga-kanluran ng Look ng Butuan.

Mga Barangay

Nahahati ang Lungsod ng Butuan sa 86 na mga barangay.

 Agao Pob. (Bgy. 3)
 Agusan Pequeño
 Ambago
 Amparo
 Ampayon
 Anticala
 Antongalon
 Aupagan
 Baan KM 3
 Babag
 Bading Pob. (Bgy. 22)
 Bancasi
 Banza
 Baobaoan
 Basag
 Bayanihan Pob. (Bgy. 27)
 Bilay
 Bit-os
 Bitan-agan
 Bobon
 Bonbon
 Bugabus
 Buhangin Pob. (Bgy. 19)
 Cabcabon
 Camayahan
 Baan Riverside Pob. (Bgy. 20)
 Datu Silongan
 Dankias
 Imadejas Pob. (Bgy. 24)
 Diego Silang Pob. (Bgy. 6) Doongan
 Dumalagan
 Golden Ribbon Pob. (Bgy. 2)
 Dagohoy Pob. (Bgy. 7)
 Jose Rizal Pob. (Bgy. 25)
 Holy Redeemer Pob. (Bgy. 23)
 Humabon Pob. (Bgy. 11)
 Kinamlutan
 Lapu-lapu Pob. (Bgy. 8)
 Lemon
 Leon Kilat Pob. (Bgy. 13)
 Libertad
 Limaha Pob. (Bgy. 14)
 Los Angeles
 Lumbocan
 Maguinda
 Mahay
 Mahogany Pob. (Bgy. 21)
 Maibu
 Mandamo
 Manila de Bugabus
 Maon Pob. (Bgy. 1)
 Masao
 Maug
 Port Poyohon Pob. (Bgy. 17)
 New Society Village Pob.
 Ong Yiu Pob. (Bgy. 16)
 Pianing
 Pinamanculan Rajah Soliman Pob. (Bgy. 4)
 San Ignacio Pob. (Bgy. 15)
 San Mateo
 San Vicente
 Sikatuna Pob. (Bgy. 10)
 Silongan Pob. (Bgy. 5)
 Sumilihon
 Tagabaca
 Taguibo
 Taligaman
 Tandang Sora Pob. (Bgy. 12)
 Tiniwisan
 Tungao
 Urduja Pob. (Bgy. 9)
 Villa Kananga
 Obrero Pob. (Bgy. 18)
 Bugsukan
 De Oro
 Dulag
 Florida
 Nong-nong
 Pagatpatan
 Pangabugan
 Salvacion
 Santo Niño
 Sumile
 Don Francisco
 Pigdaulan

Media
TV
 DXJM TeleRadyo 2
 RMN DXBC TeleRadyo 4
 DXBR TeleRadyo 5
 NMBS 7
 PTV 9
 ABS-CBN Caraga (Channel 11)
 PECBC 13
 GMA 26
 SMNI 39

Radyo
AM
 RMN DXBC 693
 DXJM Radyo Pilipino 756
 PBS DXBN Radyo Pilipinas 792
 SMNI DXRB Sonshine Radio 873
 DXBR Bombo Radyo 981
 DXHR Hope Radio 1323

FM
 88.7 Real Radio
 95.1 Love Radio
 95.9 One FM
 96.7 Brigada News FM
 MOR 97.5
 98.5 Wild FM
 100.7 iFM
 102.3 Bee FM
 103.1 Sunny FM
 103.9 FM1
 CMN 107.8 Radyo Totoo

Demograpiko

Edukasyon
Bilang sentrong panrehiyon ng Caraga, ang Butuan ay sentro rin ng edukasyon sa rehiyon. Mayroong dalawang unibersidad sa lungsod. Ang una, ang Father Saturnino Urios University, isang pribadong paaralan na itinatag ni Rev. Fr. Urios, S.J. noong 1901. Ang pangalawa, ang Caraga State University— Main Campus, na dating kilala bilang Northern Mindanao State Institute of Science and Technology, ay isang paaralang pinapatakbo ng estado na itinatag noong 1918. Kabilang sila sa dalawang nangungunang unibersidad sa rehiyon.

Kilala ang Butuan sa kakayahan nito sa edukasyon. Ang patunay nito ay makikita sa mga parangal na nakamit. Ang mga guro at kawani ng paaralan ng Butuan Central Elementary School, Butuan City SPED Center at Agusan National High School ay may malawakang karanasan sa mga espesyalisasyon, pati na rin ang mga seminar at workshop upang umakma, kasama ang mga pakikipagtulungan tulad ng Philippine-Australia Project on Basic Education (PROBE).

Kabilang sa Pambansang mataas na paaralan ang Agusan NHS, Tungao NHS, San Vicente NHS, Libertad NHS at Ampayon ISS (Integrated Secondary School). Ang lungsod din ang tahanan ng Butuan City School of Arts and Trades (BCSAT), isang paaralang espesyalisasyon na pinapatakbo ng gobyerno sa larangan ng sining at sa mga kursong bokasyonal na nag-aalok ng junior at senior high school.

Bilang isang sentro ng edukasyon, ang Butuan ay may mga kolehiyo na may iba't ibang kurso. Ang mga halimbawa ay ang Saint Joseph Institute of Technology, Agusan Colleges, Inc., ACLC College of Butuan, Butuan Doctors' College, Asian College Foundation, Butuan City Colleges Inc., Balite Institute of Technology—Butuan, Father Urios Institute of Technology of Ampayon, Inc., Holy Child Colleges of Ocho Midafer Memorial School ng Pilipinas at Northern Mindanao. Technology, Colegio de Caraga Inc. (dating Agusan Institute of Technology), Saint Peter College Seminary, Corjesu Computer College, Agusan Business and Arts Foundation, at ang Sunrise Christian College Foundation of the Philippines.

Nagpahayag din ang malalaking pribadong unibersidad tulad ng Ateneo, De La Salle Philippines at Iglesia ni Cristo na New Era University (NEU) na magtayo ng mga lokal na sangay.

Ang iba pang mga kilalang paaralan ay kinabibilangan ng Timber City Academy (Butuan Chinese School), Enfant Cheri Study Center, Rainbow of Angels Learning Center, Solid Rock Shilo Mission Academy, Ampayon Central Elementary School, Angelicum Montessori School, Butuan Grace Christian School, Butuan Christian Community School, Florencio R. Sibayan Central Elementary School, Libertad Central Elementary School, Obrente Elementary School, San Vicente Elementary School, at Obrente Elementary School

 Mga kilalang personalidad 

Allan Amoguis: Italian Catholic bishop, prelate of the Christian Patriarchate of East Asia (ipinanganak 1973)
Susan Fuentes: Ang Reyna ng mga Kanta ng Bisaya (1954–2013). Pinasikat niya ang mga kanta tulad ng Matud Nila, Usahay, Miss Kita Kung Christmas at Rosas Pandan.
Laurice Guillen: Award-winning na direktor at aktres ng pelikula, asawa rin ng aktor Johnny Delgado (namatay).
Edelmiro A. Amante, Sr.: Dating Executive Secretary ni Pres. Fidel V. Ramos. Dating Kinatawan ng Ikalawang Distrito at Gobernador ng Agusan del Norte.
Ardy Larong: Small forward/shooting guard ng Alaska Aces sa Philippine Basketball Association (PBA).
Marky Cielo: Aktor ng GMA Network. Namatay siya nang napakabata sa edad na 20 noong Disyembre 7, 2008, sa Antipolo, Rizal. Hindi pa rin alam ang sanhi ng kanyang pagkamatay.
Stephany Stefanowitz: Kinatawan niya ang Butuan sa Miss Philippines Earth 2010. Noong 2012, sumali siya sa Miss Philippines Earth at nanalo ng titulo bilang Miss Philippines Earth 2012 ngunit kinatawan niya ang Quezon City. Nakuha niya ang titulo bilang 1st runner-up sa Miss Earth 2012 pageant na ginanap sa bansa. Ang kanyang ina ay mula sa Barangay Ampayon, Butuan at ang kanyang ama ay mula sa Hamburg, Germany.
Heneral Hernando DCA Iriberri: Ang dating Chief of Staff of the Armed Forces of the Philippines mula 2015 hanggang 2016. Hindi siya taga-Butuan kundi isang alumnus ng Fr. Saturnino Urios University Departamento ng High School.
Jason James Dy: Ang grand champion ng the Voice of the Philippines Season 2.
Roy Señeres: Kandidato sa pagkapangulo ng 2016 National and Local elections. Siya ang kinatawan ng OFW Club Partylist mula 2013 hanggang 2016. Siya rin ang ambassador sa United Arab Emirates noong administrasyon ni Fidel Ramos.
Lance Busa: Ang nagwagi sa unang edisyon ng patimpalak sa pag-awit ni Michael Bolton na "Bolt of Talent".
Heneral ng Pulisya na si Debold Menorias Sinas: Ang ika-23 Hepe ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas at Pangalawang Kalihim ng Tanggapan ng Pangulo ng Pilipinas.

Mga sanggunian

 Mga kawing panlabas 
 Philippine Standard Geographic Code 
 (R.A. 00523)

Kategorya:Mga lungsod sa Pilipias
Kategorya:Agusan del Norte