Daniýanyň premýer-ministri

Daniýanyň premýer-ministri ( Daniýa : Danmarks statsminister, Farer : Forsætisráðharri, Grenlandiýa : Ministeriuneq ) Daniýa , Grenlandiýa we Farer adalary bolan Daniýa Patyşalygynyň hökümet başlygy. Döwrebap edara döredilmezden ozal bu patyşalykda ilki baştutanyndan, ýagny ýerine ýetiriji häkimiýetiň ygtyýaryna berlen monarhdan aýry hökümet başlygy ýokdy. 1849-njy ýyldaky konstitusiýa monarhyň ygtyýarlyklaryny çäklendirmek we premýer-ministr wezipesini döretmek arkaly konstitusion monarhiýa döretdi. Ofisiň açylyş eýesi Adam Wilgelm Moltke boldy.

Premýer-ministr monarh tarapyndan resmi taýdan bellenen ministrlige ýolbaşçylyk edýär. Iş ýüzünde premýer-ministriň bellenilmegi, Folketingdäki (Milli mejlis) goldawy bilen kesgitlenýär. 20-nji asyryň başyndan bäri hiç bir partiýa Folketingde köplük bolup bilmedi, şonuň üçin premýer-ministr syýasy partiýalaryň koalisiýasyna we öz partiýasyna ýolbaşçylyk etmeli. Mundan başga-da, Ikinji jahan urşundan bäri diňe dört koalisiýa hökümeti Folketingde köplük hukugyna eýe boldy, şonuň üçin koalisiýalar (we premýer-ministr) beýleki kiçi partiýalardanam goldaw almaly.

Daniýanyň häzirki premýer-ministri 2019-njy ýylyň 27-nji iýunyndan bäri Mette Frederiksen. Frederikseniň administrasiýasy Sosial liberallar, Sosialistik Halk partiýasy, Gyzyl - ýaşyl bileleşik, Farer Sosial Demokratik Partiýasy we Grenlandiýanyň parlament goldawy bilen Sosial Demokratlaryň arasyndaky koalisiýa. Inuit Ataqatigiit we Siumut.

Öňki premýer-ministrler
26 Ýanwar 1953 (ýaş 69)
15 Iýun 1943 (ýaş 79) thumb|100px|left|Lars Løkke Rasmussen (2009–2011; 2015–2019)
15 Maý 1964 (ýaş 58)thumb|100px|left|Helle Thorning-Schmidt (2011–2015)
14 Dekabr 1966 (ýaş 55)

Salgylanmalar
The Prime Minister's Office 
Resmi Daniýa konstitusiýasy, Daniýanyň Korollygynyň Daşary işler ministrliginden.

category:Daniýa