Monjuk

Boýuna dakylýan şaý-sepler. Monjuklar gadymy döwürlerden bäri adam bezeginiň aýrylmaz bölegi bolup, statusyň, baýlygyň, diniň ýa-da şahsy aňlatmagyň nyşany bolup hyzmat edipdir.

 Taryh 
Süňklerden, daşlardan we haýwan dişlerinden ýasalan irki mysallar bilen taryhdan öňki döwürlere degişlidir. Gadymy siwilizasiýalar, şol sanda müsürliler, mezopotamiýalylar we grekler altyn, kümüş we gymmat bahaly daşlardan nepis monjuklar ýasapdyrlar. Köp medeniýetlerde monjuklar Müsüriň anh ýa-da hristian haçlary ýaly dini ýa-da gorag ähmiýetine eýe bolupdyr. 

Orta asyrlarda we Galkynyş zamanasynda monjuklar asyllylygyň nyşanyna öwrülipdir, köplenç gymmat bahaly metallar we çylşyrymly dizaýnlar bolupdyr. Senagat rewolýusiýasy soňra şaý-sepleri halk köpçüligine has elýeterli etdi.

 Monjuklar görnüşleri 
Monjuklar dürli görnüşde gelýär, şol sanda:

Zynjyr monjuklar - ýönekeý ýa-da bezegli metal baglanyşyklar.

Kulon monjuklar - Asylan nagyşly zynjyr.

Çokarlar - bokurdaga ýakyn oturan berk monjuklar.

Monjuk monjuklar - Aýnadan, agaçdan ýa-da daşdan ýasalan monjuklardan ýasalan.

Torklar - Gadymy kelt we wiking medeniýetlerinden berk, tegelek metal monjuklar.

Gulplar - Saklamak üçin kiçijik bölüm bar.

 Materiallar we ussatlyk 
Monjuklar metallardan (altyn, kümüş, platina), gymmat bahaly daşlardan (göwher, ýakut, merjen) we deri ýa-da plastmassa ýaly alternatiw materiallardan ýasalýar. Döredişde guýma, oýma we monjuk ýaly usullar ulanylýar.

 Medeni ähmiýeti 
Monjuklar köplenç medeni manylary berýär:

Hindizmde mangalsutra maşgala ýagdaýyny alamatlandyrýar.

Ýuwaş ummanyň adasy lei monjuklary myhmansöýerligi aňladýar.

Afrika taýpa monjuklary jemgyýetçilik derejesini aňladýar.

 Häzirki zaman tendensiýalary 
Häzirki zaman monjuklary minimalistik dizaýnlardan başlap, goýy söz böleklerine çenli. Durnukly we ahlakly şaý-sepler hem meşhurlyk gazandy.
 Çeşmeler