Grek Taňrylary

On İki Olimposlylar ýa-da  Olimposlylar (Olimpiýan), Grek mifologiýasynda dünýäni dolandyrýan taňrylaryň topary. Özlerinden öňki taňry topary bolan Titanlary, Titanlar urşunda ýeňip , dolandyryşy ele salýalar. "Taňrylaryň Patyşasy" ady bilen  Zeus, Olimposlularyň lideri hasaplanýar. Şazenany bolsa Zeusyň aýaly bolan Heradyr. Olimpos ady Gresiýanyň iň uly dagy bolan Olimpos dagyndan gelip çykýar. Taňrylaryň dagyň depesinde, bulutlaryň arasynda köşleriniň bardygyna ynanylýar. On iki belgi bolsa  halkyň rowaýatlaryndan gelip çykýar.   Ýewreýlerde on iki sany Ysraýyl tiresini, Çerkezlerde 12 sany uly tiräni, Hristiýanlarda Ysanyň |12 sany Hawarisini, Şaýylarda On iki ymamy, ýyldyzlarda 12 burçy aňladýar.San şeýle köp rowaýatlardan emele gelenligi sebäli grek taňrylary hem 12 sanydyr we 13 belginiň betmagytlyk getirýändigine ynanylýar. Meselem Iskandinaw mifologiýasynda taňrylaryň nahar stolunda 13-nji taňry Loki, gowulyk taňrysy Balderiň ölümine sebäp bolýar. Şol sebäpden hem On iki Olimposlynyň içinde hasap edilýän Hestiýa(Hestia),  Diýonisos (Dionisos) Olimposa gelen wagty 13 taňry bolmasyn diýip ýerini oňa tabşyryp adamlaryň arasyna goşulýar. 

Hadesiň ýeriň aşagynda ,  Poseýidoniň deňiziň aşagynda (Olimposyň daşynda) köşkleri bar. Ýene-de Demeter we Hestiýa mysallarynda görnüşi ýaly taňrylar islän wagtlary olimposdan çykyp ýa-da Herkül ýaly ýarym taňrylar ýa-da  Ganymedes ýaly adam hem Olimpusa kabul edilýar.

Olimpos taňrylary iki bölege bölünýär. Birinji bölegi birinji dogulanlar, Titan nesilinden gelýänler. Ikinji bölegi bolan soňky dogulanlar-  Zeusyň çagalary. Bulara diňe iki sany  taňrylar degişli däldir .Afroditi titan Kronosyň kakasy  Uranusyň deňize gaçan çyns organyndan dogup , titan nesilinden gelipdir. Beýlekisi bolsa Hephaýistos. Şazenany Hera Hephaýistosy ýeke özi dogurýar. 

On iki Olimposly, käbir maglumatlarda tapawutly görkezilen. Aşakdaky jedwelde 11-nji we 12-nji taňrylaryň atlary ýazylan.

BölekGrek adyRimçe ady SuratMeýdanSimbolÝeri birinji bölek Zeus Jupiter 60px|Zeus asman, howanyň görnüşleri Ýyldyrym, bürgüt, meşe (agaç), galkan, hasa Olimpos birinji bölek Hera Juno 60px|Hera nika, aýal, bereket tawus(guş), nar Argos birinji bölek Poseýidon Neptün 60px|Poseidon deňiz, ýer titreme üç dişli gazyk, dilfin, at Panionion Üç dişli naýza Demeter Ceres 60px|Demeter däne, ekerançylyk  bugdaý däneleri Eleýusis ikinji bölek Afrodit Venüs 60px|Afrodit söýgi, owadanlyk gül, kepderi, kypra Kipr  ikinji bölek Athena Minerva 60px|Athena aksakgallyk, el işleri, uruş (taktika tarapdan) kaska, Aegis, naýza, baýguş, zeýtun Atina ikinji bölek Ares Mars 60px|Ares uruşýabany doňuz, kaska, nazarkel(guş) Sparta ikinji bölek Apollon Apollon 60px|Apollon sungat we öňden görüji Lir, garga, hazyna Delfi, Didim ikinji bölek Artemis Diýana 60px|Artemis aw awlamak we oba dumuşy ok-ýaý, keýik Efes ikinji bölek Hephaýistos Vulcan 60px|Hephaistos ot we metalçylyk Çekiç  Limni ikinji bölek Hermes Merkur 60px|Hermes taňrylaryň habarçysy we söwdagär  kaska  Killene dagy ikinji bölek Dionisos Bakus 60px|Dionysos Üzüm, Şerap we keýpi-sapa Üzüm, Çita, Panter ýaly uly pişikler Nysa DagyBeýleki OlimposlarGörnüşiGrek adyRimçe adySuratMeýdanBelgiÝeri Birinji bölek Hades Pluton 60px|Hades Ýeriň aşagy görünmezlik, Kerberos (üç kelleli it) - birinji bölek Hestiýa(Hestia)  Vesta 55px|Hestia Maşgala Ojak -

 Başga
 Gaýiýa: (Ene toprak) topragyň we ýer ýüzüniň taňrysy.
 Uranus: Gök ýüzüniň taňrysy.
 Kronos: Saturn: wagtyň titany.
 Kratos: gaýymlyk .
 Pan: durnuklylygy we tebigaty goraýar

Kategoriýa:Gresiýa