An-Nasawy

An-Nasawy —Matematika boýunça  köp işleri eden Abul-Hasan Aly ibn Ahmet An-Nasawy takmynan 970-nji ýylda  Türkmenistanyň paýtagty Aşgabadyň günbatarynda ýerleşýän gadymy Nusaýda dogulýar ,takmynan 1030-njy yylda aradan çykýar.Alymyň Ýewro-pada latynça ady Abilhasan Hali ben Ahmad Nasuenis diýlip atlandyrylýar.

An-Nasawy  özüniň  ,,Al- mukni- fil- hisab  al-hindi’’(takmynan  hindi   hasap-lanyşygy  barasynda) atly traktatyny   Gazna   şäherine    baranyndan    soňra, yagny 1029 – njy   yylda   ýazýar.  An – Nasawy  öz  kitabynda hindileriň    usuly   boyunča   hasapda   gowy  üstünlik gazanyar. Onuň   bu    eseri   bütinleyin   biziň   zamanamyza   gelip  ýetdi. Bu   kitabyň   mazmuny  özünden 200  yyl  ozal   yazylan  Al – Horezminiň   arifmetiki traktaty   bilen   meňzeşdir.  Onuň  sanlardan   takmyn we  kub   kökleri almak  üčin  görkezyän  kadalary  bolsa hytaýlylaryň   gadymy   matematikasy-nyň  An- Nasawynyň döredijiligine   belli  bir   derejede  täsir   edendigini   görkezyär . An- Nasawy  bu  matematiki  eserini  dört kitaba  bölyär.  Birinji   kitaby  bitin  sanlar  üstünde amallara, ikinjisi  drob  sanlara  we  olaryň  üstünde amallara ,  üčünji    kitaby – garyşyk   sanlara  we olaryň üstündäki   amallara , dördünji    kitaby   bolsa – graduslar,minutlar, sekuntlar  we  olardan   kiçilere   bagyşlanỳar.Ýokarda   aýdylan  traktatdan başga An-Nasawy “Al-şiba fi şarham-şakl   al kita ” (geometriýa degişli) diýen kitaby hem ýazypdyr.

Kategoriýa:Şahsyýetler