Afrika Bileleşigi

Afrika Bileleşigi (AB) Afrika yklymynda ýerleşýän 55 agza döwletden ybarat kontinental birleşik. AB 1999-njy ýylyň 9-njy sentýabrynda Liwiýanyň Sirte şäherinde geçirilen Sirte jarnamasynda Afrika Bileleşigini döretmäge çagyryldy. Bu blog 2001-nji ýylyň 26-njy maýynda Efiopiýanyň Addis Abebada esaslandyryldy we 2002-nji ýylyň 9-njy iýulynda Günorta Afrikanyň Durban şäherinde açyldy. AB-nyň maksady 1963-nji ýylyň 25-nji maýynda Addis Abebada döredilen Afrika Bileleşigi Guramasyny (ABG) çalyşmakdy gol çeken 32 hökümet tarapyndan; ABG 2002-nji ýylyň 9-njy iýulynda dargadyldy. AB-nyň iň möhüm kararlaryny Afrika Bileleşiginiň Assambleýasy, agza döwletleriň we hökümet baştutanlarynyň ýarym ýyllyk ýygnagy kabul edýär.

Bileleşigiň sekretariaty, Afrika Bileleşigi Komissiýasy Addis Abebada ýerleşýär. AB-nyň iň uly şäheri Nigeriýanyň Lagos şäheridir, iň uly şäher aglomerasiýasy bolsa Müsüriň Kairidir. Afrika Bileleşiginiň 1,3 milliarddan gowrak ilaty we meýdany 30 million km2 (12 million inedördül mil) bolup, Sahara we Nil ýaly dünýä ähmiýetli ýerleri öz içine alýar. Esasy işleýän dilleri: arap, iňlis, fransuz dili|fransuz]], portugal, ispan we suwaýil dilleridir. Afrika Bileleşiginiň içinde Parahatçylyk we Howpsuzlyk Geňeşi we Pan-Afrika Parlamenti ýaly resmi guramalar bar.

 Agzalar 

 Alžir
 Angola
 Benin
 Botswana
 Burkina Faso (togtadyldy)
 Burundi
 Kamerun
 Cape Verde
 Merkezi Afrika Respublikasy
 Çad
 Komorlar
 Kongo Respublikasy
 Kongo Demokratik Respublikasy
 Jibuti
 Müsür
 Ekwatorial Gwineýa
 Eritreýa
 Swatda
 Efiopiýa
 Gabon (togtadyldy)
 Gambiýa
 Gana
 Gwineýa (togtadyldy)
 Gwineýa-Bissau
 Piliory kenary
 Keniýa
 Lesoto
 Liberiýa
 Liwiýa
 Madagaskar
 Malawi
 Mali (togtadyldy)
 Mawritaniýa
 Mawritis
 Marokko
 Mozambik
 Namibiýa
 Niger (togtadyldy)
 Nigeriýa
 Ruanda
 Sahrawi Arap Demokratik Respublikasy
 San Tomé we Prinsipe
 Senegal
 Seýşel adalary
 Sierra Leone
 Somali
 Günorta Afrika
 Günorta Sudan
 Sudan (togtadyldy)
 Tanzaniýa
 Togo
 Tunis
 Uganda
 Zambiýa
 Zimbabwe
 Synçylar 
 Gaiti[44]
 Ysraýyl (2023-nji ýylyň fewral aýyna çenli togtadyldy) [45] [46]
 Gazagystan [47]
 Latwiýa [48]
 Meksika [49]
 Palestina [50]
 Serbiýa [51]
 Türkiýe [52]
 Ukraina [53]
 Birleşen Arap Emirlikleri [54]

 Salgylanmalar