GOŞA TÜMMEKLI BALDAJYK

Baldajyklar ýa-da taýajyklar otrýady
Lonhodidler maşgalasy
Ýagdaýy. Derejesi III (VU). Ýitmek howpunyň
abanmagyna ýakyn görnüş.
Genofondy gorap saklamakda ähmiýeti.
Köp görnüşden ybarat bolan urugyň bir
görnüşi.
Gysgaça beýany. Bedeni baldajyk (taýajyk)
görnüşli, ýylmanak. Kellesi şar görnüşli,
gözleriniň arasy goşa tümmejikli.
Bedeni çal reňkli. Bedeniň uzynlygy erkekleriniňki
52–65, urkaçylarynyňky 62–
80 mm.
Ýaýraýşy. Köpetdagyň etekleri. Türkmenistandan
daşarda- Gazagystan, Özbegistan,
Gyrgyzystan, Täjigistan.
Ýaşaýan ýerleri. Dürlotly we ýarymgyrymsy
agaçly ösümlik örtügi.
Sany we onuň üýtgemek ýagdaýy. Az
sanly görnüş. 1965‑nji ýylyň iýunynda
Gökdepäniň golaýynda 3 sagatlyk meýdan
gözegçilikleriniň dowamynda 4 sany,
1976‑njy ýylyň iýunynda Däneata çeşmesiniň
(Kürendag) ýanynda 3, 2009‑njy
ýylyň iýunynda Merkezi Köpetdagyň
eteklerinde (Giňdiwar jülgesi) dürli otlarda 2 sany goşa tümmekli baldajyk hasaba
alyndy.
Esasy çaklendiriji sebäpler. Mesgen tutan
ýerleriniň özleşdirilmegi, mal bakylmagy.
Biologiýasynyň aýratynlyklary. Ýylda bir
gezek nesil berýär. Liçinka ýa-da ýumurtga
ösüş döwründe gyşlaýar. Ýumurtgalaryny
topraga ýeke-ýekeden taşlaýar.
Ösümlik bilen iýmitlenýär. Alagaraňkyda
we gijelerine hereketjeň bolýar.
Köpeldilişi. Iş geçirilmedi.
Gorag üçin geçirilen çäreler. Türkmenistanyň
Gyzyl kitabyna (1999) girizildi.
Köpetdag döwlet goraghanasynda goralýar.
Gorag üçin zerur çäreler. Ýaşaýan mesgenleriniň
goralyşyny güýçlendirmeli.
Barlaglar boýunça teklipler. Köpetdagyň
eteklerinde biologiýasynyň we ekologiýasynyň
aýratynlyklaryny, populýasiýasynyň
sanyny öwrenmeli.
Düzüji: E. O. Kokanowa