Mikroneziýanyň ilaty

Mikroneziýanyň ilaty:

-Mikroneziýanyň  ilatynyň  gelip çykyşy baradaky mesele  iň bir dawaly, jedelli meseleleriň  biridir. Sebäbi bu ilat nireden gelip çykdyka diýen  sowala  3 hili jogap bar. Alymlaryň  bir topary ýerli ilat diýse,  ikinji topary bu ýere polineziýalylar göçüp gelendirler diýýär. Üçünji  topar ýerli ilat bilen göçüp gelen ilatyň ýagny  gatyşyk halkyň   wekilleri  diýýärler. Şu üçunji teoriýa ylymda  hakykata ýakyn diýip hasaplanýar.

Günbatar Mikroneziýanyň ilaty  has yza galak ilat hasaplanypdyr. Olaryň arasynda  çamorri taýpasy  hasam yza galak  hasaplanypdyr. Olar ýönekeý zatlary-da başarmandyrlar. Ok we ýaş ýasap bilmändirler. Ýöne naýzalary  bolupdyr. Čamorriler naýzalarynyň  yzlaryndaky çişi  adam süňklerinden  edýän ekenler. Ozleriniň  dişlerini gara reňk bilen  reňkläpdirler.

XVIII – XIX asyrlarda  jemgyýetçilik  gurluşy boýunça   synpy jemgyýete  geçiş döwründe  ýaşapdyrlar. Bu ýerde  enelik urugy  bolupdyr. Aýallaryň  roly ýokary bolupdyr. Eger adamsy  aýalynyň  biwepalyk edýändigini bilse hem ony jezalandyryp  bilmändir. Tersine  aýaly öz adamsynyň  biwepalyk edýändigini  duýsa onda ony  jezalandyryp bilipdir.. Dürli pullar ýüze çykyp başlapdyr. Degirmen daşlary, pyşbaganyň  ýokarky gapagy esasy pul bermegi  bolupdyr.

Gündogar Mikroneziýanyň  ilaty,  olardan has ösen  bolupdyr. Ýöne gündogar Mikroneziýanyň  ilatynyň  maşgala  durmuşynda  berk nika  gatnaşyklary  bolmandyr. XIX – XX asyrlarda  mikroneziýanyň  territoriýasyny  ABŞ  özüniň harby  ? hökmünde  peýdalanýar. Häzirki wagtda  ABŞ bu ýerini özüniň  ýadro ýaragynyň  synagy  üçin  ulanýar. Harby  platformalar döredýän ABŞ-nyň  bu geçirýän cäeleri  halk üçin  tragediýadyr. Sebäbi ol dürli keselleriň  döremegine  getirýär.