SUMAKOWYŇ GYSGAGANAT ÇEKIRTGESI

короткокрылка Сумакова (Bufonacridella sumakovi) Göni ganatlylar otrýady
Çekirtgeler maşgalasy
Ýagdaýy. Derejesi IV. Seýrek görnüş.
Genofondy gorap saklamakda ähmiýeti.
Urugyň ýeke-täk görnüşi. Türkmenistanyň
endemigi.
Gysgaça beýany. Ownuk çekirtge. Reňki
goňrumtyl-sary, maýdajyk nokatly ýa-da
tutuşlygyna diýen ýaly ýaşylymtyl. Yzky
injikleri gök reňkli we ownujak garamtyl
nokatly, tikenleriniň we dyrnajyklarynyň
uçlary gara. Bedeniniň uzynlygy erkekleriniňki
9,5–10,8 mm, urkaçylarynyňky
15,2–18,7 mm.
Ýaýraýşy. Ýolöten etraby, Repetek, Bathyzyň
demirgazyk çetinden Amyderýa çenli.
Ýaşaýan ýerleri. Güneýik, peçek, aşygoty
ösümlik toplumly aklaň we ýarym berkeşeň
çägeler.
Sany we onuň üýtgemek ýagdaýy. Iki-ýeke
gabat gelýär.
Esasy çaklendiriji sebäpler. Ýaşaýan meýdanlarynyň
özleşdirilmegi. Öri meýdanlarda
malyň köp bakylmagy.
Biologiýasynyň aýratynlyklary. Çägede
ösýän ownuk gyrymsy ösümlikleriň arasynda
(mikrotamnobiont) ýaşamaga uýgunlaşan
çekirtge. Maý aýynyň başynda
liçinkalary döreýär, iýun aýynyň başynda
— ganatlanýar. Çekirtgäniň jyns taýdan
ýetişenleri awgust aýynyň ortasyna
çenli duş gelýär.
Köpeldilişi. Iş geçirilmedi.
Gorag üçin görlen çäreler. Türkmenistanyň
Gyzyl kitabyna (1999) girizildi. Repetek
döwlet biosfera goraghanasynda
goralýar.
Gorag üçin zerur çäreler. Ýaşaýan ýerlerini
goramaly, şol ýerlerde mal bakylmagyny
çäklendirmeli.
Barlaglar boýunça teklipler. Ýaşaýan mesgeninde
populýasiýasynyň ýagdaýyny öwrenmeli.
Düzüji: E. O. Kokanowa