WYŽŽYLDAWUK ANTIÝA TOMZAGY

жужелица Антия (Anthia mannerheimi)  Gatyganatlylar otrýady
Wyžžyldawuk tomzaklar maşgalasy
Ýagdaýy. Derejesi IV. Seýrek görnüş.
Genofondy gorap saklamakda ähmiýeti.
Merkezi Aziýanyň endemigi.
Gysgaça beýany. Uzynlygy 30–35 mm.
Ganat üstleri iki jübüt ak menekli, arka
öňi bir jübüt menekli, gara reňkli tomzak.
Ýaýraýşy. Günorta-Gündogar we Demirgazyk
Garagum (Gaňňagyr, Maňgyr).
Türkmenistandan
daşarda — Günorta
Özbegistan, Gündogar Eýran.
Ýaşaýan ýerleri. Ýarym berkeşen çägeler,
ýowşan-köwreýik — efemer ösümlik assosiýasiýalary
bolan jyglymdaş — toýunsow
düzlükler.
Sany we onuň üýtgemek ýagdaýy. Orta
hasapdan 1 ga meýdanda 3–4 tomzak
duş gelýär, soňky ýyllarda sanynyň
ýokarlanýandygy hasaba alyndy.
Esasy çaklendiriji sebäpler. Ýaýrawynyň
özleşdirilmegi. Çendenaşa mal bakylmagy.
Höwesjeň ýygnaýjylar tarapyndan
tutulyp alynmagy.
Biologiýasynyň aýratynlyklary. Ýyrtyjy,
maýdajyk oňurgasyz jandarlary iýýär.
Aprel-
maýda işjen hereketde bolýar. Apreliň
ahyrynda–maýyň başynda jübütleşýär.
Ir säher we agşamyna duş gelýär.
Köpeldilişi. Iş geçirilmedi.
Gorag üçin görlen çäreler. Türkmenistanyň
Gyzyl kitabyna (1999) girizildi. Repetek
we Gaplaňgyr döwlet goraghanalarynda
goralýar.
Gorag üçin zerur çäreler. Höwesjeň ýygnaýjylar
tarapyndan tutulyp alynmagyny
gadagan etmeli.
Barlaglar boýunça teklipler. Ýaýrawyny
we biologiýasyny öwrenmeli. Liçinkalaryny
ýüze çykarmaly we olaryň ylmy beýanyny
bermeli.
Düzüjiler: M. G. Nepesowa, O. S. Söýünow