ሓምድ እድሪስ ዓዋተ - ምዕራፍ 11

ምዕራፍ 11

 ጅረሕ ሓምድ ወተጠውር ግድለ 

 ደርበ-ናር (ቡርሳሌ) 

 መዐረከት ባላግንደ ( አርበዕ አብሪል1962) 

ምዕራፍ 11

ድረሕ ሓምድ ወተጠውር ግድለ

ሓምድ እት ሐርብ አዳርህንጀር ክም ትደረሐ፡ ሐክሩ ክቡድ ህለ
እንዴ ትበህለ እብ ከበር አትራዛቅ እት ክሉ ሰበት ትዘረአ፡ እግል ብዝሓም
አትሻቀለ። እብ ፍንቲት አግለ እት ከሰለ ግሱያም ለዐለው ወበዲር
ዐሳክር-ሶናን ለዐለው አርትርዩን፡ ለከበር አብጸሐዮም ነፈር፡ "ሓምድ
አምዒቱ ፈግረ፡ አነ ህረስክዉ፡ ኖሹ እንዴ ረፍዐክዉ አፍገርክዉ" እት
ልብል ሰበት ሐበረዮም፡ ሓምድ ለነቘ ኢመሰለዮም። እግል ራድኢት
እንዴ ኢገብእ ቅያሰ ትንሩሱ ዐሩ ክምለ ትበህለው መሐመድ አድሪስ
ሓጅ፣ አቡጥያረ፡ ዑመር ዳምር ወመሐመድ ኣድም ገሲር አርብዒቶም
እብ ሰዐይ-ሰዐይ ትበገሰው፡ ሐቀ ከም አእንጉገይ እት ድቡክ-አልገዴን
በጽሐው። እቱ ሓምድ እብ አርወሐቱ ANA ልጽንሖም ክሉ ረአሱ
ሰእያም ይዐለው። ክምለ ፈርህወ እንዴ ኢገብእ ላኪን፡ ለሐክሩ ሸበህ
ሰበት ዐለ አተንፈሰው።

እተ ኢነት ለህ አዳም ለአለቡ ወሰለሕ AAA: ANNA AAD
ሰፍፍ እሉ ወመንዱቂ ጸውር አሉ ለዐለ ግንድፍልመ ምን ገብእ ምሰሉ
ኢጸንሐዮም። አመት ጽዋር አግል ሊዳ ከሰለ ጋይሰስ ዐለ። ሓምድ ህይ
ምሰል እድሪሰ መሕሙድ ወኣድም አብሐሊመ ሴጠ እንዴ ተርፈ፡
ሰልሲቶም አስክ አቢሌናይ ጋሸ-ባሕር ትከረው።
ሓምድ እድሪሰ ዓዋተ

እት እዴ ገለቡ ቱ ለትዘበጠ። ለጭንብርዖሁ ወለህተርተረ ጭብዕቱ
ብዞሕ ልትሐረከክ እሉ ይዐለየ አንድኢኮን፡ ለጸልዐቱ ቅሩብ ሐዮት
ዐለት። ለዶል ክም ሐኪም ለዐለ ገሲር፡ዉ እግል ሓምድ ሑድ ደዊታይ
እንዴ ህበዩ፡ ጸልዐቱ ክም ሰፈ አሉ፡ ምሸክለት መጽአት።

AP AA: RAD: ANP ANA ልናድሉ ለሐዙ ዐለው። ህቱመ ምን
ቀዳሙ ምራዱ ምን ዐለ፡ ለዶል ሰህ ላኪን ሰኒ እግል ሊበሉም ኢኮን፡
ለአኣአምዕል ለሃመ ሌጠ አግል ልውዐሎሉ ወልትመየው ይሐዘ። አንዴ
አትሓለ ህይ በልሰዮም።

'’ሰለሰሕ አለብነ። ለዐለየ አግልነ ሐቤታትመ፡ ለምሰልነ ዐለው
እንዴ ጸብጠዉ ህርበው እቡ። በገ እንቱም መናዱቅ ክም ትረከባ ቱ
ለትመጽኦ። አዜ ላኪን፡ ላዝም እግል ተዐቅብሎሉ ብኩም። ሕናዲ እት
እንሰኬመ እግል ንትሓረብ እንቀድር። እንቱም ህይ ምንኩም እግል
ንዳፈዕ እት እንብል፡ ዲብ ምሸክለት እግል ንትካሪ ቱ። እስትሸሃድ ህለ
ወድረሕ ህለ፡ ክልኢቱ ህይ ከሳረት EY ክም ቤሌነ፡ ክሊነ ኢትከበትናሁ።
ክሱሰን መሐመድ እድሪስ ሓድ፡ ‘ግድም ሰበት ፈገርነ፡ ዮም ኢነኣአቀብል
ወፈድር፡ እግልከ ለረክበት ትርከበነ፡ እት ልብል በታተን ይአቀብል
ቤለ። ሓምድ ላተ፡፣ '‘ኢሩልኩም፡ እንቱም ድሩባም ሰበት እንቱም ጽዋር
ሌጣ ቱ ለልአትሐዜኩም። ሰለሕ ዶል አንረክብ ህይ እንዴ መጽአኩም
ትናድሉ። አዜ አዴኩም አብ ብራቀ ምሰልነ ኢትገይሶ፡ At ANA
ክም አጽበሬነ አቅበልነ=።'

እሉም ቀደም ምሰል ሓምድ ዐዋቲ መትዋጅሆቶም እት ሳወ ዎሮት
PUP ENN ዐለው። ለመንዱቅ አቡ-ከምሰ ዲብ እንቱ፡ ክምለ
ትሪቪ ለረክበው መሰለ እቶም። ምናተ፡ እግል ሓምድ “እሊ ቱ ማሚ
ሰለሕ" እንዴ ቤለዉ ምሰሉ ANA ልሄርሮመ ምሰምሰ አግል ኢልግበአ
እግሉም፡ ለመንዱቅ ካርብ ጸንሐ። ገሲርሩ

1. መሐመድ ኣድም አእድሪስ አረይ ገሲር’ (መናድል)፡ መቃበለት ምሰል ኬትባይ፡ 8 ሰብተምበር
1991፥ አሰመረ

390
Blah ሓምድ ወተጠውር ግድለ

እት ሳወ ዑርፋም እት ሕነ፡፥ ዎርሮት ሕጻን አሰክነ መጽአ። ገጹ
ወመንፈሱ ርቡሸ ዐለ። 'አነ ምሸክለት ራክብ ህሌኮ፡ እምይ ሰኒ
መሪደት እቑ ሰበት ህሌት ገሌ ደወ ምን ብኩም ዳውወ እግልዩ።
ቤሌነ። ለእሲት፡ እንዴ ጊሰነ ክም ረኤናህ፡ እብረት ዘበጥኩህ። አርበዕ
ቤንሰሊነት ህብክወ። እለን ክም ትዛበጠት ትሸበህት። ሕነ ደውርየት
እንዴ ወዴነ ክም አቅበልነ፡ እሲት እንዴ ሐይት ቡን ወጸቤሕ ኖሰ
ወዴት እግልነ።

ዲብ ንትጸበሕ ለወልደ ሰበት ፈርሐ እግልነ እት ሐቱ ብሌት
ለልቡለ ዕንክለት እንዴ ጌሰ፡ ምን ሐቱ ድርቦበት ለሐንፈለዩ መንዱቅ
እቡ መጽኡኤነ። ደፍኑ አት ህለ፡ ማይ አግል ኢልእቱ እቱ፡ አፍለ
መንዱቅ ዕጫይ ኡቱይ ዲቡ ዐለ። ለዶል ከላሰ ብሬን ዐቢ ረከብነ
እንዴ አንቤ ሰኒ ፈርሐነ። እተ መደት AU A ሕግነት ፑፒንሰሊን
መንዱቅ እግል ትርከብ ሓጀት ዐባይ ተ። ግድም እግል እሊ መንዱቅ
እሊ እኩብ (መሕሩሰ) ሰሜናሁ።

ለእቡ ድቡእ ዐለ ዕጫይ፡ ምንምለዐል አርጸት ሰበት በልዐቱ፡
ለታርፍ ምኑ ዐለ ምነ ዐንቀርለ መንዱቅ ፍግረት አበ እግልነ። ለዶል
ለህ ዎሮት ምኒነ "‘ጠልገት ነዐምሩ ከንልከፍ ለዕጫይ እግል ልፍገር
ምኑ” ቤሌነ። ለጠልገት እንዴ አቅበለት እቱ ዲብ እንፈርህ ወብዕድ
NMC እቱ ዲብ ነሐሰብ፡ ዎሮት ለአተቅብለነ ለዐለ በዐል ንዋይ፡
እሳት እንዴ አቅረሐ እግለ ኣፍለ መንዱቅ ዲብለ ገህር አገድገደዩ።
እብለ ህዩ፡፥ ለዕሜይ ነደ ወመንዱቅ ዕንድር አፋሁ ትከሰተ። ሕነ
ለከለጥናህ፡ ለሕፉሩን ወሰጉር ወሕፉን ዐለ መንዱቅ AN TL ATS
ኢነአበርዱ እግል ንጀርቡ ሰበት ለከፍነ እቡ፣፥ ለኣፋሁ ትሸለዐ። ሐር
ክቡብ ሐጃጅ እግለ ምሸለዕ ሰበት ቀርጨየ ምኑ፡ ለመንዱቅ ሐጭረ።
ለአፉሁ ህይ ረሐበ። ቡው ANA: PET: MATE AP TIEN
ከንዶእ! ለኢተንሸን ወለኢቀትል ገብአ።፡'

ምን ቱ ገብእ ለእግል ሓምድ አምዒቱ ፈግረ ቤለ፣ ወምን ቖቱ
ለመንዱቅ አንዴ ነሰኣ ለበደ፣ መዳግመት ተእሪክ መብዝሑ ወክድ
AMA ክእነ ለመሰሎ አንፋር ኢለህዱንም። AN UR: At PLT AU
2. ክምሰልሁ

391
ሓምድ እድሪሰ ዓዋተ

እብ ለትፈናተ አሰባብ እግለ ግድለ ክሂሉ እንዴ አበው ለትሸነከው ምኑ፡
ወሐር ሰውረት ከም ትደቀበት አእንዴ አቅበለወ ተረት ዐባይ ለአገዱ
ወእሰትሸሃድ ደፍዖ ሰበት ዐለው፡ ለዶሮም አግሉ ለትወቀለ ማዛን አንዴ
ህበው፡ ለእሰልፍ ሳድፎም ዐናቃፍ ሰበት ሰቱሩ።

ግንድፍል ከሰለ ክም አቅበለ፡ ሸዐብ ለአትሩገረየ ሰላዲ ሰበት ጸንሐቱ፡
ሰለሕ እግል ልትዛቤ አሰክ ገላባት ሕዱድ አቶአብየ ወሶዳን ምንመ
በጽሐ፡ እግል ልርከብ ኢቀድረ። እብ ሓዚ ክም ጸብረ፡ አመትለ ምን
ሜዳን ለህርበው ከሄጌሰው ሌጠ እግል ሊ ቀረረ። ህደሩ ህይ ለእት
ሜዳን ራፍዓሙ ለዐለው ወሐር ምሰሉም ለህርበው እቡ መናዱቅ እተየ
ካርያሙ NI ህለው እግል ለአሰኡሉ አው እግል ለአርእዉቱ ዐለ።
At ከሰለ ዎሮት ምና-መ ሰበት ኢረክበ፡ ዐድ-ዐድ እት ገይሰ ሓዚሆም
እቱ ትጸመደ።

መብዝሖም እት ገዳርፍ ጸንሐውኒ። እቱ እግልዩ ክም ረአው
ምንመ ህርበው፡ 'ምኖም ዎሮት ሰበት ጸበጥኮ፡ ለሰለሐኩም AT?
ሐብዐኩሙያ Ar አእብል ትሰአልክዉ። ሰበት ፈርህ ኢበልሰ
ዲብይ። ለመንዱቂ ህቤኒ ምን ገብእ ሐበት ክምሰል ይአብሉ ng?
አትአመንከዉ፡ እት ግፋቲ ለትትበህል አካን ክም ህለ አሰአሌኒ።
እግል ለአርኤኒ ቱ ክም ትሰአልክዉ፡ 'ሓምድ ረክቤኒ ምን ገብእ
እግል ልቅተለኒ ቱ' ቤለ ከአበ እግልይዩ። አነ ህይ 'አብሸርከ፡ ኢትፍረህ’
እቤሉ ከአትሳድዐኩሁ፡ ወምን ገዳርፍ NAA መጽአኮ እቡ። ምሰሉ
ክልኦት መንዱቅ ሓቤዕ ለዐለ ነፈር ብዕድመ እት አሮመ ሰበት
ዐለ፡ እቱ እንዴ ጊሰኮ ረከብኩሁ። እሉም NAAT APPR ANA
ኢልቅተሉም ፈርህት ሰበት ዐለት እቶም፡ 'አነ እግል አደመነኩም ቲ’
እንንቈ አቤሉሎም ነሰኣክዎም ከሜዳን አቱኮ እቦም። ግፋቲ ክም በጽሐነ
ሰለሰ መንዱቅ ሕብዓም አተ ለዐለው አካን አርአውኒ ወእባሆም
አቅበለው። አናመ እግለ ሰለሰ መንዱቅይዩ እት አካን ሰትርት ATS
ሐብዐኮ እብ ሐዲሰ ከሰለ አቅበልኮደ’

3. ኣድም መሐመድ ሓምድ 'ግንድፍል’ (መናድል)፡ መቃበለት ምሰል ኬትባይ፡ 5 ማርሰ 1990፡ ከሰለ-
ሱዳን፡

392
Boa ሓምድ ወተጠውር ግድለ



ለዶል ለህይ እት ግድለ እግል ልትሓበሮ ብርንቶ ጋብኣም ለዐለው
አንፋር ዴሸ ሶዳን ለዐለው፡ ዘበኖም አው ኮንትራቶም አትመመው
ክትሳርሐው፡ ሜዳን እግል ልፍገሮ ህይ አሲር ዕለት ሌጠ ለተርፈዮም፡
ኣግል ግንድፍል ክም ረክበው፡ ምነ እግሩ ሸብር ክም ኢተርፎ አሰአለዉ።
ግንድፍል ላኪን እምበል አጂጃዘት ሓምድ ሜዳን እግል ለኣትዮም ሰበት
ይሐዘቑ ለፍክረቶም ኢትከበተየ። “በሊሰ ናይ አእሊ ሰኣልኩም አሰክ እቡ
ኣመጽአኩም ታከውኒ” እንዴ ቤሉም ህይ ሰኣሉም አብ ጅድየት ATS
ጸብጠዩ፡ ለትበገሰ እሉ ዳይ ምኑ እንዴ አዝመ ሜዳን አተ።

ሓምድ እግለ ፍክረት ኢትከበተየ። እሰልፍ እብ እክድት ብዝጨ
ወጅንሰ ለህለ እሉም መናዱቅ ክሩይ ድሉይ ይዐለ። ሸዐብ ለትበረዐዩ
ማል እቡ አእግል ልትዛበው ምን ሐሰበውመ ኢትረከበ። ካልእ ህይ ምነ
ለዐለ አሉም መናዱቅ ገሌሆም እንዴ ነሰአዉ በዱ እቡ ሰበት ዐለው፡
ሜዳን እንዴ አተው ምን አምሆላል ወኬን እግል ALO APEC ሐበት
ይዐለት። ኖሱ እት ክአእነ ሓለት ህይ አባይ ለሃጅሞም እት ህለ ከሳር
ሰበት ወዱ መሐከዮም፡ አሰክ አሰለሕ ልትጀመዕ "ጽንሖ” ለልብል
ልኡክ ምሰል ግንድፍል ለአከ እሎም።

ትዳለው፡ ትጋመው ወመስሰአለት አንሶም ወአደኒቶም ደብአው
ወዐፍም ጂቂቁቃም ሰበት ጸንሐው ሜዳን አግል ልእተው ቀረረው።
“ለብድ AIA Tak VA ANAT APS Areca ሰበብመ፡ አዳም
ምን ሰአና ቱ፡ አዜመ እንዴ ይእንገይሱ ትገሴነ ምን ገብእ፡ እናሰ
መሻክል አግል ልትወሰክ ዲቡ ቱ። ለምሰሉ ህለውመ አብ በይኖም እግል
ለአድሑኑ ሰበት ኢቀድቦሮ፡ እግል ንእቲ ብዲብነ። ሰበት አሊ፡ እትለ ሰለሰ
አምዕል በሊሰ ኢህቤነ ምን ገብእ፡ ኖሰነ እግል ንእቲ ክምሰል ቱ፡ እግል
ተኣምር ብከ”’ እንዴ ቤለው፡ ብትክተ እግል ለአሰአሉም አብ ሐዲሰ
አግል ግንድፍል አሰክ ሓምድ ለአከዉ። APL AIA ልትቃረሞም
ኢሐዘ። ምራዶም እግል ልትመም እሉሎም ሰኒ ክም ቤለ፡ ግንድፍል እት
ወሬሕ ማርሰ 1962 መርሐዮም ወሜዳን አተ እቦም። እት አብሐኬለ
ሸኩል ህይዩ፡ ምሰል ሓምድ ትዋጅህው። ዕልቦም ዝያድ 12 ለገብኦ

393
ሓምድ እድሪሰ ዓዋተ



ሓምድ ለተለው ዐሳክር-ሶዳን ለዐለው ለብአእቶም ምቈርበት፣ ምን ድገለብ አሰክ
ድማን፡ ብጣርም ለህለው፡ 1. ኣድም መሐመድ ሓምድ (ግንድፍል) 2. መሐመድ

ኣልሃዲ (ዶሑን) 3. ሳልሕ መሐመድ አድሪስ (አቡ ዐጃ፭) 4. ሁመድ (ዶሑን)
5. መሐመድ ኣድም ጀባዳይ 6. ዐብዱራሕማን ሹባክ፣ - ምግባያም፦ 1. ኢትፈረገ

2. ዑሰማን መሐመድ እድሪስ (አቡ-ሸነብ) 3. መሐመድ ዐሊ አድሪስ አቡርጅላ
4. ድንጉሰ ኣረይ፣ - ተሓትያም፦ 1. ሳልሕ አቡበከር 2. ክቡብ ሐጂጅ።

ዐለው። ህቶም ህዩ፡ ሓምድ ክም ትጅረሐ እንዴ ዐደዉ (ረአዉ) አሰክ
ከሰለ እአቅቡላም ለዐለው መሐመድ አድሪስ ሓጅ፡ አቡጥያረ፡ ዑመር
ዳምር፡ መሐመድ ኣድም ገሲር፡ ምሰሎም ህይ ዑመር እዛዝ፡

መሐመድ እድሪስ አቡርዴቘለ፡ ጅምዕ ኣድም፡ አብራሂም በህዱራይ
ወዑሰማን አቡቨነብ ዐለው።፥ መሕሙድ መይበቶት፡ ዐብደለ ዲጎል
ወከራር አሕመድ አኑር ከማን NF ዐለው ምሰሉም ከራር ኣድም
ፈቅዶም። እሉም ሃድጋሞም ለህሌነ 12 ወብዕዳም፡ ልባሰ ዎሮት ሕብሩ
(ዩኒሮርም) እንዴ ለብሰው ቶም ሜዳን ለአተው። አግል ሓምድመ
ደላል ለህበዩ፡ ቅያሱ ለገብእ ልባሰ ዐሰከሪ እቡ መጽአዉ።

4. ክምሰሌሁ
394
ጅድረሕ ሓምድ ወተጠውር ግድለ

ሓምድ እግል እሎሉም አንፋር እሉም አምጽኦም ልብለኒ እት ህለ፡
ለዶል ምን ዎሮት ሰይድነ ሓምድ ሁመድ ለልትበህል ኬክ፣ ሐምሰ
አቡከምሰ ናይ ጥልያን መናዱቅ ራክብ ዐለ። እሎም ዐሳክር ሰዳን
ለዐለው ሜዳን ከም አተው ህይ፡፥ እንዴ ጊሰናሁ ለመናዱቅ ምሰል
2000 ጠልገቱ ትሰለምናሁ ምኑ። ክምሰል እሊ ሰለሕ እት ዕሰክርነት
ሶዳን ነኣምሩ ሰበት ኢጸንሐነ ህዩ፡ ፈርተኮቱ ወከአፎ NI ለክፍ
ሓምድ ኖሱ አድረሴና ቱ።’

ለመናዱቅ ክሉ ለልአትሐዝዩ አትናዳፍ ገብአ አሉ። ለተርፈ
ምኒነ ንቁሳቱ እንዴ ኣመርከ መትኣማር ምሰል ጠባይዑ ሌሴጠ ዐለ።

ክሉ ጅሞዕ ለዐለ ዴሸ፥ ምን አርበዕ ዲብ 27 በጽሐ። ANA AA.
ለገብእ ዐደድ ህይ እብ ዕን ሓምድ ሰኒ ብዞሕ ቖቱ። ምሰል ልሄር እት
VAM PAA ANA ልክመዶ ቱ ምነ ትብል ፈርህት "ምን አዜነ እንዴ
ኢነአነብት ANA AA ዴሸ! አሊ ብዞሕ ቱ ማሚ" ATS OA: At
አርበዕ መሰርዕ ካፈለዮም። እተ ክፍለ ለዐለ ገሲር፦

እግል ዑመር ዳምር፡ ግንድፍል፡ እብራሂም በህዱራይ ወዎርት
ራብዓዮም (ዑመር እዛዝ ቱ መሰለኒ) በን-በኖም እብ ቀዳሚት አእንዴ
አብጠረ፡ እበ ግራሆም ሐምሐምስ ነፈር ደርቦም አተሴረረ። እሎም
ምስል 24 ገብአው። ክል መጅሙዐት ሐምስ አንፋር ጸብጥ በህለት
ቱ። ሰለሰ ነፈር ተረፍነ። ሓምድ ኖሱ፡ መሐመድ አድሪስ ሓድ ወአነ
እተ ሰልፋይት መድሙዐት ተሓበርነ።

Py hit AU APS: ‘NY ቤለ፣ “አነ መስኡልየቹ አግል ዐዴ
ሐዜ ህሌኮ። እንቱም አሰክ ማሌ አት ዴሸ ሶዳን ዐልኩም። ወሕነ
ክምሰለ ነአምሩ፡ ለቈሴሰ አምር ዐስከርየት ሰበት ብኩም፡ ክል ምንኩም
እግል እሉም ደርብኩም ሰርዓም (እሲሩራም) ለህለው፡ ምሰል ምድር
ከአፎ ልትማሰሎሉ፡ ምሰል ሰለሕ ከኣፎ ልትኣመሮ ወእግል አባይ ከአፎ
ክም ጋብሆ ተአደሩሶም። ሐርብ-ኣዜ መቅደረት ወምህሮ ለጠልብ ቱ።
በታከት ወፍርስነት በይነን ዐውል አለበን። ሰበት አሊ፡ ዮም ANA

5. ክምሰሌሁ

39)
ሓምድ እድሪሰ ዓዋተ

መሐመድ አእድሪስ ሓጅ ሰልጠት ህይቡ ህሌኮ’ እት ልብል አጅትመዕ
እግል ሊዳዴ መሰኡልየት ሰለመዩ።"

40 ሶዳን ADAM AAC UR: TC YP AAA ANA
AMA AANA ZAL ዐለ እሉም። ምናተ፡ ጣህር ሳልም ምን ዴሸ
ሰበት ኢትሳርሐ ወልሰዕ ሜዳን ኣቲ ሰበት ኢህለ፡ ምነ ኣትያም ለዐለው
መሐመድ እድሪስ ሓድ ናይብ ሓምድ እግል ልግበአ ቀድሪረ። ገሲር ህይ
ናይ ክለን ለመሳሬዕ ሐኪም ገብአ።

እብ ፍክር ሓምድ፣፡ እሎም 27 ምሴርበት ነብረ እንዴ ሐዘው እት
ክልኤኡ አው ሰለሰ ቤት ናይ ዎርት ድቕ አተው ምን ገብእ፡ መሳሪፍ
ሳምን አው ሸህር እብ ሐቱቲ አምዕል እንዴ በልዐው፡ እብ ሐቲ አምዕል
መናበረትለ ሐረሰቶት አው ሰብ ንዋይ እግል ለሃን ሰበት ቀድርሮ፡ ክሎም
ምሰል እግል ልትሐረኮ ረዴ ይዐለ። ዎሮትከ እብ መጅሙዐቱ እተ
ብሩር ትፈንጠረው ምን ገብእ ላተ፣ ህቶም እንዴ ኢልትአሰፎ በልዖ፡
ወለመትከብታይ ጋሻመ እብ ገጽ-ፋርሕ ሕራብ ሰኒ ለህይቦም። ANA.
ህይ ለዲብ አርበዕ መድሙዐት መትካፋሎም፡ አእምበለ እንዴ ትፈንጠርከ
እት ዐሰከርየት ለቡተ መንፈዐት፡ መሰለሐት ብዕደትመ ዐለት አሉ።

ለዶል፡ እትለ ውዕላም ህሌነ፡ እት ሉህ ንትራክብ፡ ግብለትኩም
አው አብ አትደህ ብዕድ ህሌነ፡ አሰክነ ገጽኩም ምጽኦ፡ ሓለት አባይ
ክእነ ህሌት፡ እት ልትበሃህሎሉ ምን ረዩም ለልትፋህሞ አእቡ ራድዮ
እትሳል ሰበት ኢዐለ፡ ናይ ምሰጢር አካናት ኣመሮት ፍዓይ ክምሰል
ቱ ለሐበረዮም ሓምድ ቴቲ። መጅሙዐት አብ በይነ ትትጋዐዝ እንዴ
ዐለት፡ ምሰለ ብዕናት መጃማሜዕ እተየ ክምሰል ትትዋጀህ ክምሰል በ
እግል ተኣምር ዐለ እለ። ክሎም ኣንፋረ እንዴ ኢገብኦ ህይ፡፥ ሜርሓይለ
መሰሬዕ ሌጠ። ለአካነት ህዩ፥ ንቅጠት ተደሙዕ ልቡለ።

እት ዐድ ዎሮ ውዕል እንዴ ዐልከ እንዴ ትፈንጠርከ እግል ትትወርኬ
አትሐዘ ምን ገብእ፡ ትበገሰ ትትበህል። ምሰለ ብዕዳት መጃሜሚዕመ እት
አካን ዓላን፡ እት ዐድ ፍላን ወሳዐት ክእነ ትጸበሩነ እንዴ ትቤ መትበጋሰ
6. መሐመድ ኣድም እድሪሰስ አረይ 'ገሲር’ (መናድል)፡ 1991፡
396
Foch ሓምድ ወተጠውር ግድለ

ላኪን ኢህለ። ለመስኡሊን ልትፋህሞ፡ እተ ትትወጨ አካን ወወቀት
ህይ ለዎሮ እግለ እት ሐን አእዳረቱ ለህለው ድኑዱ ለሐብር። ክምሰልሁ
ለገብአእ በገሰ፡ አባይ እንቈዴ ሳደፈዮም ከትፈንጠረው ምን ገብእ፡ ንቅጠት
ተጀሞዕሆም ኣምራመ ደላብ እግል ልጽንሖ ቱ። ንቅጠት ተደሙዕ ሐቀ
ሰር ላሊ ትትአቲ ይዐለት። ቃኑን ቱ። እተ ባካተ ትትመይ እንድኢኮን፡፣
At አካን ለእምር አእግል ትምጸእ አለብከ። ሰበቡ ህይ፡ አባይ እግለ
ምስጢራይት አካን እብ ደዋሲስ አው አብ ከበር እንዴ ኣመረየ ዲበ
ከቢን ዋዲ እግልከ ጸንሐ ምን ገብእ እቈዱ ወዳ ዲብከ። እተ ለጸንሖ
ልድህኮም ወአባይ ልትዐወት።

አሰቦሕ በድሪ ድዋራትከ ዲብለ ተአፈጥነከ አካነት ዋርድየት ልኢክ፣
ዶል ሄራርመ ዎሮት ደርብለ መልህዩ እት እገሩ እንዴ ኢገብእ፡ ሰኒ
እንዴ ትፈናጌከ መትሐራክ፡ NPA ማይ እት ለሐዜ 4A PORT
ክሪ ለወዴ ሑዋን ዲብለ ኔዋት እንዴ ሸፈግከ ኢውርደት፡ ዐደድከ
እግል ኢልትአ’መር መትሓፋዝ፡ ነብረ እተ ተአትሐዜ ዲቡ ወአድሁይ
እግል ተሐብር ዶል ተሐዜመ ለቈሰ መንዱቅ ለቡ ነፈር ልጺኢክ፣ ለእለ
አምጸአው እልከ ነብረ ብልዐት፡ ለሐደግካህ ጽባበት እንዴ ዐቀርካህ
ጊሰት፡ እሊ ምነ ገሌ ተዕሊማት ወአብሳር TL ሓምድ ቱ።

397
ሓምድ እድሪሰ ዓዋተ

ደርበል-ናር (ቡርሳሌ)

At dvb መጅሙዐት ለዐለ እሎሉም መናዱቅ ሑድ ዐለ። ለሰአርበዕ
ሰሉሓም ምን ዐለው ለክልኦት በተሪት (ኮለይ) ዐለው። እት ገሌሁ ህይ
ክልኦት ሰብ መናዱዋቕ ወለብዕዳም በተሪት። መትአሳስ ናይ እሎሉም አርበዕ
መሰሬዕ ምሰል ሕዲነ መናዱቀም አብለ ኢከሰስ ላኪን፡ ለመትነዛሞም
እግለ ንዛም ዐሰከሪ ባብ ለፈትሐ ወሒለት ለከልቀ ዐለ እግል ልትበህል
ቀድር።

APA ተክሊጦም ሳምን እትለ ኢተምም ወቅት መብዝሖም አግል
ሐርብ ሰበት ትነህፈው፡ "እሊ ራፍዓሙ ለህሌነ ጽዋር ለክፍ ሚኢፋሉ
ወነፈዕ ምኢኮን አግል ነኣምር፡ ደርበ'ል-ናር እግል ኒዴ ብነ"” ቤለው።’

እሊታት ሓምድ ኢረደዩ። "አዜ ቡርሳልዮ አው ደርበ’ል-ናር
ፋኢደት አለቡ። እት ኢወክዱ ወኢአካኑ ገብአ ምን ገብእ እግል
ልንፈዐነ ኢኮን። ቀደሜሁ፡ ለሰለሕ እግል ትድሮሱ ወትደረቦ እቱ
ብኩም" እት ልብል ፊናታቱ እቱ ልቡ hd PAA TON AN DAR
ልትዋፈቀ፣ እተየ በልዖ ወአሰክ አየ ገይሶ፣ ወአተየ እግል ልውዐሎ ng
ቦም ወብዕድ እግል ለኣምር’ ክል አምዕል ልትሃጌ ቡ ለዐለ ምክር ቲቱ።
ሰኒ ለጨቅጥ አቱ ፊናታትመ ዐለ እሉ። እብ ከሊማት ገሲርሩ

‘'ወክድ አደሐ፡ ጸሓይ ሰበት ህሌት ዲብለ ትጸበሐኩም ዲበ አካነት
እግል ትውዐሉ ድቡራም እንቱም። ላኪን እተ ለደረርኩም ዲቡ ዐድ
እግል ትትመየው ኢወድብ። እግለ ሰካንለ ዐድ ኢንትመዩ፡ እግል
ኒሂጊሰ ቲ7 ሕኔት ትቡሎም፣ እትለ አካን እግል ንትመይዩ ሰበት ቱ፡ ፈጅር
አሰቦሕ ማይ ወአእሳት አምጽኡነ እግል ቲቦሎም ወጅበኩም። ሰር ላሊ
ክም ገብአ ህይ ትትወርከው። እትጀህኩም እግል ኢልትአመር ህይ
አሰር ለኢልትረኤ ዲበ አካነት ጽንዕት አሰክመ ትበጽሖ፡ ገጽ ሐር
ሄርር። እት ምድር ግፍትኣም AI ዐልኩም ክብ-ግሲ አው ብጥር
ኢቲበሉ። ድማንኩም ወድገለብኩም እንዴ ፈጠንኩም TAO NPA!

7. ክምሰሌሁ
398
ጅረሕ ሓምድ ወተጠውር ግድለ



እት ኢነት ዕርፍመ ክፋፍ ኢትፍትሖ ወእሰእንኩም ኢትሓርጦ AT
ልብል፡ መክረነ ወልትፋይነ ዐለ።

ሓምድ ምክሩ ምን ገብእ ወፊናሁ ዐስከርየት ሌጠ ይዐለት። ነዳፈት
ሰኔት ወአእም ዓፍየት ክምታመ ምን አድረሶት ግሱይ ኢለአምር።
መሰለን፡ አምዕል ሐቱ እግለ ክም ሐኪም እንዴ ገብአ ናድል ለዐለ ገሲር
እንዴ አቅመተ፡ “እት ሸቅልከ አቴኮ እንድኢኮን” እት ልብል፡ '‘ሰበብ
ሕማም ላቱ ቅመል ምን ነፍሰኩም አሪሞ፣ ክል-ዶል ተሐጸቦ ትመዩየጾ፩ጾ፣
ጭገርኩም ትላጸው፣ እሰትሸሃድመ ሰበት ኢተርፍ፡ ጨጋራታት At
እንቱም እግል ቲሙቶ አለብኩም" ቤለዮም፡ ምን ርሰሐት ልግበአ
ወቅመል ላጽሓም እንዴ ገብአው፡ አብ ዓፍየቶም ታመት ደላብ እግል
ልርጋደሎ።’

“ስለሕ እግል ልትጀረብ ህለ እሉ" ለልብል መክሐዳታት እግል
ሓምድ ዕርፍ ከልአዩ። ምሴ ወፈጅር "ደርበ’ል-ናር" እት ልብሉ ሰካብ
ሰበት NAAM: “NAA EP አግል ልትጅጀረብ ቱ" ቤለዮም። እሊ At
ድዋራት ኦማል ቱ። ሰቡረት ናይ ህደፍ ተንቪን ነአዳሌ ቤለው።
ሓምድ ሰቡረት ሓዚሆም እት ለአትፈክሩ፡ "‘ክምለ እንቱም ለትሐዝወ
ሰቡረት ዴሸ እትለ ባክነ ትትረከብ ገብእ ውላድ፡ እት ከደን አምበል ቱ
ለህሌነ፡ አዜ እት አካነ፡ ለልዓል ክፋል ናይ ድርቦበት እሉ እንዴ ጸረብኩ
እቱ አእበን ጸላይም ወጸዓዲ እንዴ ዋተድኩም፡ እቱ መናዱቅኩም ጀርቦ"
ቤሉም እሎሉም እግል ለአተግኔዕ።"

ድርቦበት አብ ፋስ (ግድብ) ለልዓል እንክረ እንዴ ጸርበው፡ ክምሰለ
AN ቤለዮም እንጅሕ ወእበን ጸሊም እንዴ ደምዐው፡ ለጸሊም እት
ምግብ ወአእተ ክሉሊቱ ለጸዕደ እንዴ ትዋተደ መዳሊት ገብአ። ናይ
ምን መንዱቅ ለክፈ ወናይ ምን ዐክሰ፡ ምን ኔሸነ ወምን ህይ ደለ እግል
ልትአመር፡ ዎሮትከ - ደርብለ መልህዩ ትሰረዐው። እምተሓን እግለ
መናዱቅ፡ እምተሓን እግል ተንቪን፡ ለኪፍ ተአንበተ። ምናተ ለሐደ

8. ክምሰሌሁ
9. ክምሰሌሁ

399
ሓምድ እድሪስ ዓዋተ

ምኑ ነቀም ወህደሩፉ ዘብጥ እት ህለ፡ ለበዝሐ ላኪን ህደፍ ኔሻኑ አንዴ
ሰሐተ ገጹ ለዐል ለልኣአንቀዕርር፡ ተሐት ለደንን፡ ድማን አው ድገለብ
ለልኣርሕብ እንዴ ገብአ፡ ባው ሌጠ ቤለ። ሰሩ ህይ ትም፡ ጥለግ አንዴ
ወሕጠ ትም። አብ ፍገሪት ናይለ ጀርቤ ለደንገጸው ዐሳክር ሶዳን
ለዐለው "መንዱቅይ ዐክሰ፡ መንዱቅይ ህደፍ ተንቪን ኢዘብጠ፡ ተሰፊር
(አትሳናይ መናዱቅ) እግል ልግበአ ቡ” እት ልብሎ አግል ለኣትመሳምሶ
እንበተው።'*•

ሓምድ ክምሰልሁ እግል ልሳድፍ ክም PRC AAU AOA IC
ምንማ ቱ፡ ቡርሳሌ እግል ኢልግበአእ ልትቃወመ ለዐለ ብዕድ ለልአሰፉ
ጋርመ ዐለ። እብ ናዮም አትሻካት AN: ARH እሎም ወገብአ። ክም
አክለሰው ህይዩ፡ "ኣክለሰኩም ደርበ’ል-ናርኩም፣" “ኣምቦ።" "በገ ፈጅር
መዕረከት (ሐርብ) ምሰል አቶብየ ህለ” "ሄሄየእ! መዐረከት ከአፎ"
"ከላስ ፈጅር ምስል አቶብየ መዕረከት ብነ፦፣ ትዳለው ሌጠ” ቤለዮም።

"ቡርሳሌ ምሰስል መዐረከት ሚ ዕላቀት ቡ፣ " ትሰኣለው። “ሰለሕኩም
ሚ ድንሰ ቱ፣ ዐደድኩም ህይ ከም ቲ፣ ኖስኩም እግል አቶብየ አበ
ቡርሳሌ አሰአልኩመ። ወለከበር ህይ ከላስ እንዴ በድሬነ ጌሰ። ሰብ
እንሰ እብጽጹሓሙ ህለው። እዘሞ ምኑ አብለኩም ዐልኮ ላኪን ለሰመዐኒ
ኢረከብኮ። ቡርሳሌ አው ደርበ'ል-ናር እግል ኒዴ ጀበርኩኒ። አዜ ምን
እለ ኢንሕመቅ፡ A ኬሩ፡ ተመራት ወአዴበረ ክርዱናም ህሌነ። NAR.
ክም ትትሓረቦ ህይ ናይኩም ቅድየት ትገብእ።

"ምን ቶም ለልአሰአሉ፣ አብ ከአፎ ቱ ህይ አዜ ዲብ አባይ አግል
ልብጽሖ ለቀድሮ፣" ልትበሃህሎ እት ህለው፡ ሓምድ አርድ ለልአምር
ኢብራሂም መሐመድ ዐሊ (ሐር እት ባካት ቶከር Al KPA
ለኣሰተሸህደ) AN: እንዴ ትላከ፡ "‘እት ሰምጥ ዎሮት ዐድ፡ ተሐበዐ)ነ
ወሐርመ ምፍጋር ሰከይ ለትሰኤኡ ዲበ፡፦ ማይ ለበ፡ አሰልፍ አግል እርአየ
ATS ኢትብል ወሰሜታመ እንዴ ኢትሰምየ እግልነ፡ ደርብከ አግል
ንሄርር ኣስከ ምርሐነ” ቤለዩ።

10. ክምሰሌሁ
400
ጅድረሕ ሓምድ ወተጠውር ግድለ

እብራሂም ምራድ ሓምድ ሰበት ፈህመዩ፡ ለሐረየ አካነት እንዴ
ጸብጠ፡ “እለ ሓሰበ ለህሌኮ አካነት ፈጅር እንድኢኮን፡ ዮም ኢነዐፊበ"
LAG: APL: VR "“ከላስ ትበገስ ትበህልከ ምርሐነ ሌጠ' AANA
አማውር hd!

በዲር ከራር ኣድም ክምሰለ ቨርሐዩ እብራሂም መሐመድ ዐሊ ሐቀ
መዐረከት ኦማል መጅሙዐት ሐቱ እንዴ ነሰአ እት ደብር ሸኮሩበ ጋይሰ
ዐለ። አእድሪስ መሕሙድ ክምሰለ ቤለዩ ህይ እንዴ ትፈንተ እት ድዋራት
ዐንሰበ ጸንሐ፡ ሐቆ መዐረከት አዳርህንጀር፡ ምሰል ከረ ዐዋቲ መሐመድ
ፋይድ፡ አሕመድ ጋድፍ ፍጉራይ አብሐሊመ ወብዕዳም ቃብል ዐለ።

11. ክምሰሌሁ
401
ሓምድ እድሪሰ ዓዋተ

መዐረከት በላግንደ - አርበዕ ATCA 1962

ለበዝሐ ሄራሮም እት ወክድ ላሊ ቱ ለዐለ። ዶል ምግዓዝ ሰካብ
ለካልኣይ ዐዶ ቱ። ክሉም እብ ህርጋቱቲቱ ሁዱላም ዐለው። አባይ እንዴ
ዐረ እቦም እብ ዎር-ዎርት አእግል ኢለሃክሉም ላኪን፡ አሰክለ ተሐጥጦም
አካን እግል ልብጽሖ NA PTI አግለ መልህዩ ዲብ ደግሸ ልሄርሮ
ትመየው። እተ ለሐዝወ ለዐለው አካነት እንዴ ኢበጽሖ፡ ምድር
ዕውድዋድ አሰቦሕ ዶል ኣሸረ፡ ሓምድ "አዜ እንዴ ትገሴኩም፡ አሰክ
WZ ፈሌሕ ለህርጋቱቲ እግል ቲጊሰ ምንኩም ሰከቦ” ቤለዮም። ምናተ፡
መደቲት ክም አሞለገው እንዴ ኢለዓርፎ፡ ለናይ አከድን መንበረት
ለላምዳም ወዕጹማም አብ ሸፋግ ለሻሂ ሰበት አፍለሐዉ እተ ዶሎም
ህረሰዎም። እበ ቅሳኖም አብ ሸፋግ-ሸፋግ ህይ አእብለ ክባየቲት ለንኢሸ
ደዴደርብ-ሕድ ገሌሆም ሰረ ወገሌሆም ክለ እንዴ ሰተ ሰኒ እንዴ ኢፈዝዖ
በገሰ ተመ እቶም። ሓምድ፡፥ "ያለ ኣሱርኩም አብዱ"” ክም ቤሎም
ኣሱርም ተናሸሸው ከትበገሰው። ዐነክል ብዞሕ ግራሆም እት ለሐድንጎ
ረዩም ክም ሄረረው፡ አድብር ዐባዩ ዲብለ ብእቱ በላግንደ ለልትበህል
ድቕ እቱ በጽሐው። ለሐዝወ ለዐለው አካንመ ህታተ። ለዶል ሓምድ
ሸከክ ሰበት ወደ ወጋኑ ምን ኢሰክበ፡ አስእኖታቶም እንዴ ኢለአፈግሮ
ወማይ እንዴ ኢሰቱ ዋርድየት አእግል ለአፍግሮ አ'መረዮም።

ሓምድ ክምለ ዲመ ልብለ፡ "ክል-ዶል ምን ቀደም ለጸነሐከ እንዴ
ኢገብእ፡ እብ ግረ ለልዐሬካ ቱ ብዝጨሴከ ወጅንሰ ሰለሕከ ለልአምር።
ሸዐብ እት ልትሰአል ደርብከ ሰበት ገብእ፡ እተየ እግል ተዓርፍ ክም
ቖቱ እንዴ ቀየመ ወእንዴ በድፊከክ እግል ልከርድነከ፡ ልህገት እልከ
ወልህደመከ ለቀድርመ ህቱ ቲ"” ለልብል ፍክር ሰበት ዐለ እሉ፡ ለዶል
ዋርድየት ALN ሐመድ ናካክ፡ “እግለ መጽአነ እበ ገበይ ሌጠ ዕቀብ።
ቈቅዋቢትከ እብ ሓሪት እንድኢኮን፡ እብ ቀዳሚት ኢቲደየ ወሰኒ ራቅብ"
እት ልብል መምሬሕ ፍንቱይ ህዐበዩ።

402
ድረሕ ሓምድ ወተጠውር ግድለ



+ጥን ወአዲብ ለዐለ ወድ 45 ሰነት ለገብእ ሐመድ ፍካክ፡ ተየልል
ብዞሕ ለሓለፈ ወለረአ መንተብህ፡ At መደት ጥልያን ህይ ሻብ-ፋርሰ
ለዐለ እናሰ ቱ። ለብዕዳም ሚ እግል ኢልምጸአነ እንዴ ቤለው ህመሌ
AMA ኢለአርኡ ቴቲ ህይ ህቱ እብለ መትደጋጉ ወህዳአቱ እንዴ ተሐረ
ናይለ ወቅት ለህ ዋርድየት ለፈግረ።

ለአምዕል ለህ ላኪን፡ ክምለ ሰአወ ምኑ ኢጸንሐ። ሕኔሄኔትለ እለ
ትበህለ ወዴ፡ አስክለ ጅማዐቱ ዑርፋም ዲበ ለዐለው አካነት ሌጠ
ለአተቃብል ዐለ።

ሓምድ ርዮሕ ይዐለ፡ “AA. PORT PP AC AN ገንሐ።
ያረይ ዮም መዐረከት ህሌት” እት ልብል ብዞሕ ለሐርቅ ወበርድ
ዐለ። ክል-ዶል አግል ሐመድ ፍካክ አክለ ገንሓተ፡ ህቱመ አሰኮም
ጋኔሕ ልርእዩ፣ ሓምድ መሻክል እግል ልሳድፍ ክም ቀድር ሰበት
ትሸከከ ዲብ ለኣሎብጥ፡ ሓለቱ ለረአ መሐመድ አድሪስ ሓጅ፡ "በገ አነ
አፎ ዋርድየት ይእፍገር” እንዴ ቤለ፡ ዕንክለቲት ውቅል በ ፈግረ፣
ድዋራቱ እንዴ ረአ ህይ አቅበለ። “አልበለድ ነዲፍ - ምድር ሰላም ህለ"
ቤለ እግል ሓምድ።

ሓምድ ዐዋቱ ነፍሱ አሰአለቱ ከንዶእ ወለ አባይ እግል ለዐርዮም
ክም ቀድር እንዴ ተአከደ ወጌመመ ከንዶእ፡ "እንተ ሕጻን፡ ነዲፍ
ኢቲበል፡ በለድ ነዲፍ ለልትበህል አለቡ” ቤለ ህግያሁ እንዴ ወቀለ።
ኖሱ ዋርድየት እግል ልግበአመ ለሐዜ ዐለ። ላኪን በክት ኢህበዉ።
መሐመድ ኣድም አሚር ለልትበህል ዎሮት ሕሩፉን ሻብ ወድ አቂቁርደት
“ቅያሰ እሊ ሚ ተ ለትረብሸከ፡ አነ ኖቘ ለአርድ አግል ሕሰሱ ወእራቀቡ
ቱ፡ ቅሰን!" ቤለዩ ከትበገሰ።

መደቲት ክም ዓረፈው ለአሰፍ ሓምድ ሸቀላት ሰበት ከልቀ
ዲቦም፡ ዑመር ዳምር ለመርሐ መጅሙዐት እተ ዕንክለት ፈግረት።
እንክር ድገለብ ህይ ግንድፍል ወዑመር እዛዝ ለዐለው ምሰለን NAA
መጅሙዐት። ሓምድ ወአቡርቘለ ለዐለው እተ መድሙዐት ህይ እተ
ዑርፋም እተ ለዐለው አካነት ዐለው። ገሌ ምሸክለት አግል ኢትሳድፍ

403
ሓምድ እድሪስ ዓዋተ

እንዴ ቤለውመ አግለ ሰለሕ ለአለቡ ምስሉም በተሪት መልህያሞም
ምን ቀዳሞም አሰክለ ለአንስሕቦ እቱ ደብር ሕቡራሞም ዐለው።
ለመትነዛም ወጸቢጥ አካናት ሰዋትር ህይ ምነ አሰፍ ሓምድ ለትበገሰ
ዐለ። መዳግማይ ገሲር፡፣ ከረ ኣቡጥያረ ወአቡሸነብ ምሰሎም ዐለው ወለ
ምሰለ ለህደግናህን መጃሜዕ ኢሸርሐ።

መሐመድ ኣድም አሚር እተ ዋርድየት ለዐለ ዲበ ዕንክለት ኢኮን
ለፈግረ። እግለ ድገለቡ እንዴ ሐድገየ፡ እተ ሰምጠ ለዐለት ብዕደት
ዕንክለት ውቅል እተ አብ ሰላሙ ፈግረ። እተ ርሸመተ እንዴ ፈግረ
ድዋራቱ እት ለአትቃምት ላኪን፡ እተ ሕግሰለ ዕንክለት ዎሮት አሰኩ
ገይሰ ለዐለ ነፈር ረአ። ከቤለት ለላብስ ዐስከሪ። መሐመድ ግራለ ዐሰከሪ
ሐበትመ ክም ይዐለት ዶል ተአከደ፡ ቀደምለ ዐስሰከሪ እንዴ ኢትትረኤ
ለትዐዱት ከሐንቱለ ዕንክለት ጫፍረት ለህሌት ቅወት አባይ እግል
ተህሌ ህሌት አለ ምነ ልብል ወግም፡ ምድር ክዩድ ክምሰል ህለ አግል
ለኣሰብት እግለ መልህያሙ አቫሻረት ወደ እሎም።

ሓምድ እንዴ ተንሸነ ህደሩ ሰበት ዘብጥ፡ መብዝሑ አውካድመ
ሰበት ልትዐወት፡ ክል-ዶል መዐረከት ተአሰተብዴ እንዴ ህሌት ለብዕዳም
እምበል አጃዘቱ ለክፍ እግል ለኣሰተብዱ ረዴ ኢዐለ። አሊ ክሎም
ድማዐቱ ለልአሙሩ አደቡ ቱ። ዑመር ዳምር ላኪን እግለ አባይ ሰልፍ
ሰበት ረአዩ፥ እግል ሓምድ ኢታከክ። ከቢን ዋድያም ምን ለዐሉ የምክን፡
አማውር ሓምድ ወኢካለፈ። ምናተ ዐሳክር አባይ እተ መጅሙዐቱ
እግል ልእተው ቀሩብ ክም ተርፈዮም፡ እሰልፍ ለክፈ። እተ ዶሉ ህይ
ረድ ፍዕል አባይ ቃሉቱ አሰመዐ።

ለለክት እግለ በዝሐው ምኖም ሸይ ሐዲስሰ ይዐለ። ANA ገሌ መዓርክ
ለኢለአምሮ ከም ከረ አሊ ቴለል ለዳገመ ገሲር ላኪን፡ አደንገጸዮም።
TAC: ዐሰከሪ ሰበት ይዐለ፡ ለጥለግ ምን ለክፉ VA ወአእበዩ እት፫ጅህ RA
ህለ መትአማር እሉ አበ። ለኪፍ ጥለግመ እምበል እት ከረ ህድየት
ወእተ ወደዉ ደርበ'ል-ናር (ቡርሳሌ) እት ብዕድ ሳምዑ ሰበት ኢኮን፡
ብክር-እዝኑ ዐለ። መልህያሙ አሰክለ ለሐጥጦም ወለዳፍዖ ምኑ ሰዋትር

404
ጅረሕ ሓምድ ወተጠውር ግድለ



ልሰዑ እት ህለው፡ ህቱ ኬን ወእንሰር አምሆለለ። ለእለ AUCA DAA
ለሐድግ በዴት ምኑ። ሐር ላኪን ኢሐምቀ፡ ለመልህያሙ ለሐድገወን
ሰስ ብራሸ፣ ሑድ-ሑድ ዐቀቅር ሰከር ወሐሪጭ ወንጻፍ ሓምድ ተሆገለ
ከደርብለ መልህያሙ የክ አምደደ። ለጾር እንዴ ከብደ እቱ ትንፋሱ
ክም ሓጨረ ዲቡ ሳኪን፡ ለዐቀቅርለ ሰከር ወለሐሪጭ አእግል ኢልትረኤ
እንዴ LA ዲብ ዎሮት ግንዳይ ፍሩቅ ሎቨዩ ወአብ ምልዐል ሰዐር ከራረ
እቱ ከእበ መልህያሙ ዐረ።

ዑመር ዳምር ጠልገት ክም ለክፈ እቶም ለዐሳክር አባይ እተ ምድር
ትገፋትአው፡ ለቱለል አሰክ ልትፈረግ እግሎም ወገሌ ሐል ባሰር ህይ
እተ አካነቶም አጭቀጠው። መሰኡሉም ላኪን ወቅት ኢህበዮም፡ "እግል
ትፍርሆ አለብኩ፡ ሰልሖም ለሸቂ ኢኮን፡ ያለ እተው እቶም ሳኮየ!"
እት ልብል ከርተለፍ እንዴ ወደ እት ህጅም እግል ልእቱ እቦም ትበገሰ
Altres ANC ATS ATLA ሓምድ እግል ዎርት ምነ ሜርሐቶም
እብ ጠልገት ሸወጠዩ። ምናተ እተ ዶሉ ኢሞተ። ከረ ሓምድ ለሰምጡ
ዐለው ኢኮን፡ ረጾሙ ለዐለውመ አሰክ ሰምዕዉ መውዒታት እቡ
ምድር በለሰ። ብዝሓም ምነ ፖሊስ "ቀትለዩ! ቀትለዩ!" እት ልብሉ፡
እግል ራድኢቱ አስኩ አእት ገይሶ፡ ለተርፈው ብዕዳም ላኪን ህዱሞም
አተላለው። ለዶል ዐዱ ኬሩ ላቱ ወድ 25 ሰነት መርዓዊ ሐዲሰ ሰዐለ
ምሕቈርባይ እብራሂም አሕመድ ገበህ ወድቀ።

At ስምጥለ ወድቀ እብራሂም ለዐለ ገሲር፣ ምን ቀዳሙ ለልትለከፍ
ዐለ ሰለሕ ናይ ምን ምኖም ቱ ልክቡጥ እቱ ዐለ። እብራሂም ከም
ወድቀ ላኪን አባይ ለሃጅም ክም ህለ ሰበት ትፈህመዩ፡ እግል ኖሱ
ለረድኡ ነፈር አትሐዘዩ። ሰድፈት ላኪን መሐመድ አድሪስ ሓጅ
መጽአ፡ “ያአኺ! ለራፍዑ ህሌከ ብራጀታት ልከፉ ከርሕከ አፍግር!"
ቤለዩ፣ ብላሸ እግል ኢሊሙት እት ፈርህ ዲቡ። ገሲር እግለ ሂጋሁ ልብ
ኢከረ አለ። እበ ዎሮት እንክር ፈርህ ወአእበ ካልእመ እት ሰምጡ እንዴ
ትመደደ ራግጽ ለዐለ መልህዩ ሰበት አርሐመዩ እት ሸቀላት ትሸመመ።
ሐቆ መደቲት ላኪን ለሸዑሩ እንዴ ትቀየረ ዝናር ናይ እብራሂም፡ እግለ
መንዱቂ ወ48 ጠልገት አብዐሸረ እንዴ ሐድገ እግል ሊጊሰ ደሚቹሩ
ኢሰምሐ እሉ። እሊ ሰለሕ እግል ሰህርስ ትነየተ።

405
ሓምድ እድሪስ ዓዋተ

እብራሂም አሕመድ ገበህ ለዘብጠት ጠልገት እበ ድማናይ ሰምጡ
እንዴ አቱት ከለሸንበአቱ እንዴ በክአት አበ እንክር ድገለቡ ሰበት
ፈግረት፡ ትንፋሱ እንዴ ሐጭረ እቱ ለህናፍእ ዐለ። ለሰሕበዩ ህወአ ዓዲ
እንዴ አተ አእበ ገበዩ ለእምር ሕኔት ፈግር፡ እበ ምጅርሑ ለአተንፍሰ
ሰበት ዐለ፡ ተዐበ ወሰእየት አብተከ። ገሲር ክም ሐኪም አበ ሕድድት
ቀድረቱ ሓለቱ ሰበት ረአየ ክም ኢነግፍ ላተ ይቂን ዐለ። አግል
ልርትዑመ ትጠባጠበ። ሕድ እግል ኢለኣተብቁ ሰበት ፈርህ ሳኪን፡ እተ
ሰለሕ ሌጠ አንተብህ። ክምሰለ ትምኔቱቲ ህቱ ወመሐመድ አድሪሰ ሓጅ
ምሰል እት እንቶም፡ አሕመድ ጋድፍ መጽአ ከአእግለ መንዱቅ ሸተፍ
ኣበለዩ። ለጥለግ ዲብ ምን ሸልቱት ለትሸቀ ዝናር ቲ ለዐለ። አግሉመ
እንዴ ፈትሐዩ ነሰአኣዩ ወአሰክለ መልህያሙ ለዐለው እተ አካን ክባባይ
ገብአ።

ለመዐረከት ብዞሕ ኢከልአት። እብ ትሌንቲ ህብቴማርያም ለልትበህል
ልትመርሖ ለዐለው አንፋር ፖሊሰ ክምሰለ እት ልትሄረው ወልትፋወ፫
ለመጽአወ ኢትዐወተው። ለመትብአእሰቶም ሰበት በደው ምኖም ዕንክለት
እብ ሃለ ሌጠ ጸብጠው ከተርፈው።

እትለ መዐረከት አለ ፖሊሰ ርዕብ ኣቲሆም ዐለ። ሰበቡ አሎም
ሰልፋያም ምቈርበት ሰብ መቅደረት ዐሳክር ሰበት ተሓበረው አቶም፡
ለመዐረከት ምነ ቀደማህ ለገብኣት መዐረከት ለትፈንቲቴት ወድቅብት
ዐለት። ምናተ ለመናዱቅነ ክም ምራድነ ለእንለክፍ አእቡ ይዐለ። ከባሲል
እት ዕንድር መንዱቅ እንዴ ዐክሰ ለአቤ እግልነ ሰበት ዐለ፡ እብ ሸክሸክ
ነአፈግሩ ወአብ ሐዲስሰ እንዴ ዐመርነ አእንለክፍ ዐልነጐ'።

ግንድፍል፡ "ኣዳም ብዞሕ ዎሮትከ ናዩ ሰሜት ለህይቡ አእንድኢኮን፡
እብ ዓመት ለኣካን ዎአድል ልቡለ። እብ ፍንቱይ ለመዐረከት ገብአት
እተ አካን ህይ በላግንደ" ልብል አእት UA: ALA መሕሙድ ህይ፡
በላግንደ At Ahr NAM + ለህለ ልብል። ድላመጅ ከማን ልቡሉ"
ልብል።

12. ኣድም መሐመድ ሓምድ 'ግንድፍል' (መናድል)፡ 1990
406
ድረሕ ሓምድ ወተጠውር ግድለ

ክሎም ፈነጥር እንዴ ገብአው ዎሮትከ አብ ደህቱ እንዴ አንሰሐበ At
አካን ሐቱ ክም ትጀመዐው፡ ሓምድ "ምን ህለ ለኢመጽአ፣ ናስኖሰኩም
ሕድ ጋንሖ” ክም ቤለዮም፡ ዎሮት ክም አስተሸህደ ምናኖም ወዎርት
ብዕድ ህይ ናቅስ ምኖም ክም ህለ ተአከደው። ለዎርት እብራሂም
አሕመድ ገበህ ቱ። ለባዲ ምኖም ዐለ ህይ ለእሰልፍ ዋርድየት ፋግር
ለዐለ እናሰ ዐቢ። ሐመድ ፍካክ እብ አርወሐቱ ለዐሌ ወለልአስተሸህድ
ምነ መልህያሙ ለረአዩ ወለ ዎሮትመ ይዐለ። ክም አሰተሸህደ ለትደለ
ላኪን ሐር ቱ።

ሸዐብ ናይለ ባካት፡ እበ እተ መዐረከት ሹርካም ለዐለው ፖሊሰ
እንዴ ተአዘዘው፡ ሰለሰ ግናዘት እት ገመል እንዴ ጸ80ነወን፡ እግለ ክልኦት
ምቈርባይ አእብ ክልኦት ሰምጥለ ገመል ወአግለ እተ መዐረከት ሓምድ
ለቀትለዩ ዐሰከሪ እተ ምግቦም እንዴ አስረዉ፡ አስክ መዲነት ከም
ጌሰው አቦም ሐብሬ ነድአው። ለዐሰከሪ ሕኩመት ቀብር ሰኒ እግል
ልትቀበር፡ ለኣሰተሸህደው ምቈርበት ህይ ገናይዞም እት ሸዋፊዕ-ሱግ
እንዴ ማደደዉ ደለ ረአዩ እግል ልብህርር ምኑ እንዴ ቤለው ቱ
ለነሰአዉ።

ወዳሐት ለአለቡ ምን ገብአ እንድኢኮን፡ ጀሪደት ዘመን ከማን፡
ዐውቴ ዓቅበት ቃኑን አት ረአስ ድድ ቃኑን አእበ ልብል አርእሰ ቫርሐቱ
ዐለት፥

. ክልኦት ድድ ሕኩመት ትቀተለው፡ ዎሮት ዐሰከሪ ፖሊሰ
እብ ፍርሰነቱ ሞተ። ምነ አግደ መርከዝ ቅወት ፖሊስሰ ለትረከበ
ከበር ክምሰ’ለ ለአክዱ፣ ማሌ አርቦዕ 26 ማርስ 1954 (4/4/1962)
እብ ዐለቦት ፈረንጂ ሰር-አምዕል፡ ምን ሰንበል ወምን አቂቁርደት
ለትበገሰው ክልኦት ሐሸም ፖሊሰ፡ እት ቢታማ አለቡ እተ ልትበህል
ባካት ምዴርየት ተሰነይ፡ ምሰል ዕልቦም ለኢደለ፡ እብ ሓምድ አድሪሰ
ዐዋቲ ለልትመርሖ ሸፈቲት እንዴ ተሓረበው፡ እብራሂም አሕመድ
ሑመድ ወዐሊ ዐብደለ ለልትበህሎሉ ሸፈቲት ድድ ሕኩመት ቃትላም
ምናም ህለው።

407
ሓምድ እድሪስ ዓዋተ

ምሰል እብራሂም ኣሕመድ ሑመድ ዎሮት መንዱቅ አብዐሸረ
ረዩም ወ 37 ጠልገት ትሪረከበ፡።

ምነ ምን ሰንበል ለትፈረረ ክራም ፖሊሰ፡ ኣድም ሐሰን ለልትበህል
ዐሰከሪ፡ ዋጅቡ አግል ለኣትምም እት ልትሓረብ አብ ፍርሰነት
ማይት ህለሠ!?

እሊ ከበር እሊ አሰማዮም እብ ዋዴሕ ለኢሰመ ክልኦት ምቈሴርባይ
ክም አሰተሸህደው ወዎሮት ፖሊሰስ ክም ሞተ ለአክድ። እምበልሁመ
ለደሪደት፡ አግለ መዐረከት እት ቢታማ ለትትበህል አካን ድዋራት አለቡ
ክም ገብአት ሰበት ትሸረሐ፡ ምስለ መዳግመት አሊ ተእሪክ ለሰህበወ
ሐብሬ ሐቱ ኢኮን ለህለ። ክምለ በዲር ለትበህለ ላኪን፡ ክል ምድር አብ
ሰካኑ ለትፈናተ አሰማይ ሰበት ልትሰሜ፡ እግል ልግበአእመ ቀድር።

መዐረከት በላግንደ፡ እግል ሓምድ ወምሰሉ ለፈግረው ሓምሳይ
ሐርብ ገብእ እት ህሌት፡ እግለ ምን ዕሰክርነት ሶዳን እንዴ ትሳርሐው
ሜዳን ለአተው ምሑቈሑርበት ላኪን ሰልፋይት መዐረከት ዐለት። ለመዐረከት
እግል አባይ ለሐጠጠት ወለጋብህት ምንመ ተዐሌ፡ እበ ጀሬት አቶም
NAC ANT AP ACA WLI ዐለው። ዝያደት ላኪን እተ ሓርያም ቱ
ለገማም ለትረአ። " ምን ሕዴ በዝሐነ፡ ልሕመቅ ወልሒሰ ህይ መናዱቅ
ማልካም እት ሕነ ክልኦት ምቈርባይ አብ አሰትሸሃድ ለከሰርነ አቡ
ሰበብ ሕምቅናነ ሌጣ ቱ።" እት ልብሎ ህይ እብ ገህይ ትዝ ቤለው።
At እንዴ ኢልትከለቦ ህይ ዲበ ተሌ አውካድ አክላጦም ጀላብ አግል
ልሰይሖ፣ ከሳረት ሳድፎም እት ህሌት ምን ጽብጠት አካን ቲ ወለብዕድ
አሰባብ ምን ዐላቱ እግል ለኣምሮ፡ ገሌ ምኖም አስክለ ሐርብ ለገብአ
እተ አካን አቅበለው።

አባይ ምነ አካነት NI ገዐዘ፱ ምን ቀዳሞም ሐብሬ ሰኔት ራክባም
ሰበት ዐለው እምበል አሰፍ እግል ክሉ ለባካት ዶረው እቱ። ሐመድ
ፍካክ ለአሰተሸህደ ዲበ አካነትመ ገንሐወ። ግናዘቱ ወሰልሑ
ኢጸንሐዮም። እበ ምንተሐትለ ህቱ ልትሓረብ ምነ ለዐለ ምድርጋግ

13. RDC, &éLA Wary -Asmara, Saturday 7th April 1962, 9th Year-No. 2398
408
Blah ሓምድ ወተጠውር ግድለ

ላኪን፡ ምኑ ለትደርገገት ቅምብለት ጥልያን ናዩ ረክበው። ኣክረቱ
እግለ ድዋራት ሸሙይ እንዴ ዶረው እቱ ክም ገንሐዉ፡ እት ረአሰለ
ሰዲሆም ለአበ ስልሖም ለድንጉር፡ ለእቱ ጋብሆ ለዐውለው አማክንመ
ውጡይ ወሴድያይ ክም ይዐለ ተአከደው ምኑ። ሐቀዐህ ለገሲር እንዴ
አትመሳሰለ እት ምፍራቅ እበነት ወግንዳይ ፍሩቅ ሓብዑ ለዐለ ዐቀቅር
ሰከር ወሐሪጭ (ደጊግ) እንዴ ነስአው አሰክ መልህያሞም አቅበለው
ወሰበብ ናይለ ከሰረው እተ መዕረከት ሚ ክምሰል ዐለ AIA APH
ተቅዩሞም ሸርሐው እሉ።

ለመደት ለህ ዎሮት እግል ፈሸሐኒት ዐሳክር አባይ እግል ልጋብህ
ለዐለ አሉ ምቈሴርባይ ለአስተሸህድ ምንከ ዲብ ህለ፡ አልፍ ክምለ አብዴካ
Ek ለልትዐለብ። ኢኮን አብ እሰትሸሃድ ለነቅሰ ምንከ፡ ለትደረሐው
ወለሐመው አሰክመ ለሐዩ፡ ለተዕበው እንዴ ዓረፈው ነፍሶም አሰክ ትክ
ትብል፡ ምነ ገቢል እብ ሴድየት ሰውረት ወርሒማም እት ልትራዐው፡
ክም አትሐዘዮቱ ህይ ሰራይ ለመድ ወዐዋዲ እት ገብእ እሎም እት
ዐዶም አው ሕቦዕ አካናት እግል ልትሐፈዞ ሰበት ልትደበር፡ ወለእግል
አምቈላትመ ሌጠ ልግበአ ለናዮም ቅያብ አእግለ ዐደዶም ለሑዳይ ሰኒ
ወአማን ህንከቱ ክም ለኣከርዩ እሙር ቱ። ምን እሊ እንዴ ትበገሳቱ
APL: NAC AMA ATALE PF ቀዳሙ ልትሓፈዝ ወልትሻቫቀል
ለዐለ። መዕነውያት ናይለ መልህያሙ AIA ኢልትከመህ ፈርህ፣
አባይ ከለስናሆም እት ልብል እበ ወድዩ ደዓያት ለእግል ለዐርዎም
ሓሰባም ለዐለው ሸባን ምን ሄራር አሰክ ሰውረት ሐር እግል ኢልካይዶ
ልትሻቫሻቀል፣ አብሊ ቱ ህይ ምን ቀዳሙ ደገን ልብል ለዐለ። መትደጋግ
እት መዐረከት፡ እት ሄራር፡ እት ወክድ ዕርፍ፡ ወዲብ ክሉ ተየልል
ኢመትህማል።

ሐቀቆ መዕረከት በላግንዳ’መ ምን ገብእ፡ ሓምድ አእብ ደጋጋም
ለሰልፋይ ሕምቅነ ህመሌ ክምሰል ዐላ ቱ ለወደሐሩ፡

And PAA አባይ ሰዴት እትነ ብሂል ፋእደት አለቡ። ዋርድየት
ክል-ዶል እግለ መጽአነ ምኑ ምድር እግል ለአተቃብል ቡ። እግል

409
ሓምድ እድሪሰ ዓዋተ

ዐጣሉ ሕናነ ዘብጥ ክምሰለ ህለ በዐል ንዋይ ተሐት አግል ለአድኖኔ
አለቡ። አዜ ህይ ለገርበት ሰበት ኢተአቀብል፡ ሹህዳነ ካልእ-ዶል እግል
ልሕየው እግልነ ሰበት ኢቀድርሮ እግል ንሕዘን አለብነ። ምን ከለጥነ
እግል ንድረሰ ብነ። ቀደም እለ አቶብየ እግል ቤረግ፡ እግል ዐብዱ
ወሁመድ... እብዲት ምኒነ ህሌት። ዮመቴመ ክልኦት አትዐሬት
ምሂነ። ግረ እላመ እግል ነዐርዮም ቲ። መትደጋግ ምን ህለ ሳኪን፡
ለዐደድ እሰትሸሃድ ነቅሰሄ''

ትሬሕ እንዴ ዐልከ እብ ገህይ አምዒትከ እግል ትብለዕ፡ ወሓዝንመ
እንዱ ዐልከ እግል ትትሰሐቅ ወዲብ ፈርሐት አእግል ተአቅብል እት
ጠባዩዕ ውላድ-አዳም ለህለ ሸይ ዓዲ ቱ። መሰለን ሐቀ ሞት ወቀብር
እት ደሪመትለ ተአሰፍ ሓድሰት አብ ህመሌ ህጅክ ብዕደት ትሸብብ።
እግል አትሳድዖት አግል ልግበአ ቀድር አውመ ዘዐት He VIP AN
ወልድ ለመጽእ ለልአትሰሕቅ ሃዱክ፡ ሐቲክ NY መቃንጸ። ክአእነ
መሰል ጠባይዕመ ሕድ አብለ ትሸብህ ገበይ እት ሰውረትመ Ar EF.
PAC ልሙድ ሰበት ዐለ፡ “መዓርክ አንዴ ወዕለው፡ ንጎይላታት
ድራሮም" እት ልትበህል እብ ሸዐብ ልትሐሌ እሎም ለዐለ። ልሙድ
ዐለ ልትበህል አእት ህለ ላኪን፡ አባይ እግል ልእኬ፡ መዕነውያት መልህያም
ደላብ እግል ኢልትነከአ ወአግል ኢልፍረሆ እንዴ ትበህለ ልብከ ግሂ
At እንቱ እብ ንፍ-ከደንከ ርዮሕ ክም ህሌከ እግል ትትመሰል ወአሰክ
አምዕል አሰትሸሃድከ ሕድ እት ተዓውን ወትሳቘዕ አግል ትትጋደል ቱ፡
እንድኢኮን፡ እብ ከብድከ ላተ ለንማም ኢልትሰአን።

ድማዐት ሓምድ እበ ሐዘኖም እት ተሸኪሎም NP በጽሐው
መደቲፒት ክም ከልኣአው እት መጃሜሚዕ እንዴ ትካፈለው እት ህጅኮም
አተው። ምን ቀዳሙ እብ ርሑ እንዴ ትበረዐ ለፈግረ ምቈሴርባይ ምን
ለአሰተሸህድ፡ አእግል ትብኬ እቱ ወጅበከ ገብእ! ለበዝሐው ናይ ብዕድ
እንዱ ኢገብእ፡ ምሰል ሓለቶም ለገይሰ አድጋማት ግድለ። ክልኦት
ነፈር ላኪን፡ ደለ እት አቀሆም THOT At ዳግሞ ሰሓቅ አብ ውፋል
መልጨ ምኖም። ምን ደልዮም፡ ህቶም ዝያደት ክሎም ለመልህያሞም

14. መሐመድ ኣድም እድሪሰስ አረይ 'ገሲር’ (መናድል)፡ 1991
410
ጅድረሕ ሓምድ ወተጠውር ግድለ



ሓዝናም እግል ለዐሉ ቀድሮ። ዝያደት ርሒማም እግል ለዐሉመ ቀድር።
ለሰሓዋም ላኪን፡ እግል ሓምድ ሰበት አሰፈዩ፥ ‘ዲብ ከብዱ አለቡ ሰክብ
እንዴ ትደረረ” (ህም አለቡ አመት ከብዱ AM ወዴ) At ANA
መሰለ። ሓምድ እለ መሰል እለ ለቤላቡ ሰበብ፡ እት ወክድ ገህይ ሸወየ
ቈዓብ እንዴ ትቤ አሩከ ጸቢጥ ለአትሐዜ እግል ሊበል ምን ሐዛ ቱ።
አእግለ ምስሉ ለዐለው አንፋር ህዩ፡ መበገስ ናይለ መሰል ላተ ድግም
ዳገመ እሎም።

መደት ሐቲ ክልኦት መልህያም ዐለው ልትበህል። እት ወክድ
እኪት ወሰኔት ለኢልትፈናተው፡ አግል ሕድ ለልሐሰቦ ወአእብ አማን
ሰብ እማነት መልህያም። አምዕል ሐቱ ምሰል ዎሮት እት ገበይ
ለትሓበረዮም ለኢለኣአሙሩ በዐል ገበይ ነፈር እት ልግዕዞ ሐርብ
ቀንጸ ወሐር፡ ዎሮት ምነ መልህያም ትዘበጠ ከሞተ። መሰኒለ ሞተ
ሰኒ ሐዝነ ወፈረዱ ቀወ። ወክድ ሰካብ NP ተማመ አብ ክትረት
ገህይ፡ እተ ምትክራሩ እት ልትባለሰ ሰፍሩ አት ሰፍሩ እንዴ ኢከሬ
ትመየ። ለምን ገበይ ታለዩ ሳልሰ ነፈር ላኪን እግለ ተርፈ ምሰሉ
መለህይለ ማይት በደል ሰጅዑ ወአብሸርከ ልብሉ፡ አመት ሰካቡ
ሌጠ ወደ። አብላሁ ህይ ሰካብ እንዴ ወድቀ እቱ ለሐንርር ትመየ።
ለሓዝን ነፈር ህይ ለቴለል ሰበት አትፈከረዩ፡ "ዲብ ከብዱ አለቡ ሰክብ
እንዴ ትደረረ” ቤለ ከመሰለ ልትበህል። አዜ ህይ እብ እስትሸሃድ
መልህያምነ እግል ንንጎምም ወጅበነ UAE AD ATMA: AN
እት እንፈቅድ ነፍሰነ አሰፍ እግል ልብየአ ብእቱ። ለሰሓቅ ህይ ሐሬ
እት መደቱ እግል ነዐፊ እቡ ኢኮን ገብእ!'"

15. ክምሰሌሁ

411
ሓምድ እድሪስ ዓዋተ

412

ከረርም:ስያሰት
ከረርም:ታሪክ ሐያት
ከረርም:ተእሪክ እርትርየ
ከረርም:ሓምድ እድሪስ ዓዋተ