አቅሊም ቅበልት ቀይሕ በሐር

thumb
 አቅሊም ቅበልት ቀይሕ በሐር 
አቅሊም ግብለት በሐር ቀየሕ፡ መትኣማር ምስል አቅሊም ግብለት በሐር ቀየሕ
እብ አርበዕ ምዴርያት፡ 31
እዳራት ደዋዬሕ ወ109 ዐዶታት
ለትከወነ ምን ራስ ዱሜረ አስክ
ዲዋሎ ለልትመደድ 23,755.26
ኪሎሚተር መረበዕ ፍይሔ ለቡ
እት ገብእ፡ እብ ምፍጋር ጸሓይ
ምስል በሐር ቀየሕ፡ እብ ቅብለት
ምስ አቅሊም ቅብለት በሐር
ቀየሕ፡ እብ ግብለት ወግብለት
ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ምስ ጅቡቲ
እብ ምውዳቅ ጸሓይት ወቅብለት
ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ምስል አቶብየ
ልትሓደድ። 75% ምን ሸዐብ
ግብለት በሐር ቀየሕ ዲብ ርዕዮ
ነብር እት ህለ፡ ለተርፈ 25% ህዬ
ጀለቦት ዓሰ ወአፍረዮት ጬወት
ወትጃረት ልትናበር።
 ሓለት ጀው፡ 
ምን ወሬሕ ማዮ አስክ ወሬሕ
ኦክቶበር ዲበ ህለ አወረሐት 43.c
ለትበጽሕ ሐፋነት ለትትረኤ እቱ
ዲብ ገብእ’ ለተርፈ አውረሐት
ድህርት ሓለት ሐፋነት ሀለ።
ምውዳቅ ጸሓይ ክፈል ናይለ
አቅሊም ምን 500-2000
መትወቃል ለቡ አድብር ስበት ቡ
ናይ ኣውለት ሓለት ጀው በህለት
ሸበህ ብሩድ ወጥሉል ቱ።
 ሰዋሕል በሐር ወአርዛቁ፡ 
ዲብ ረአስ 400 ኪሎሜትር
ፍይሔ ለቡ ግንራሪብ በሐር
ናይለ አቅሊም ክምሰል ከረ ማርሰ
ፈጥመ ሸሪፍ፡ ሳንዓቡ፡ ሃይኩኩ፡
ጀዛይር ሚሃቡ፡ ካሩም ዓሌ
ወኩደ፡ ዓሌሖደ፡ ወከርተ፡ ሓንዶ፡
ሑዱሊን፡ ማንዶለ ወብዕድ
ዝያድ 30 ጀዛይር ብእቱ። ዲብ
እሊ ጀዛይር አጥራፍ በሐር ቃሊ
ዓሳታት ክምሰል ከረ ሽሪምፕ፡
ሎቨስተር ወከራፕስ፡ ምን ዓሰታት
ዐባዪ ህዬ ክምሰል ዓሰ ሖት
አቡሰላመ፡ ወአት በሐር ጋብሌ
በሐር አቡሴፍ፡ ሻርክ ወለትፈናተ
ግዝፍ ለቡ ዴራክ፡ ዐረቢ፡ ገሓሽ
ኩሸር፡ ዐጋም፡ ሸዊ ወሳክለ
ወብዕድ ዝያድ 1000 ለትፈናተ
ጅንስ ዓሰ ህለ።
እብ ተውሳክ፡ እግል መሻቀዪ፡
ዕጥር፡ ልባን፡ ሰደፍ፡ ግርመት
ወብዕድ ለከድም ቃሊ አሻም
ኮክየ ሐርከ ወሐድረ ዝያደት
መንፈዐት እቅትሳድ ወአሀምየት
ድዋር ለቡ ክምሰል ዕንቦበ
በሐር፡ ሰዐር በሐር፡ ዕጨይ በሐር
ወሀረሞ በሐር ፊሊሚንጎ፡ ጋልስ
ሄሮን፡ ተረንስ ቡቢስ ከራብ
ወፕቡርቨርስ ለልትበሀል ግሩም
ጅንስ ሰራይር መልክ።
 ታሪካይ አካናት ወኣሳር፦ 
እግል አምኣት ሰኖታት ናይ
ዓዳት ወእግል አምኣት ስኒን ናይ
ዓዳት ሐዳረቱ እንዴ ሐፍዘ ዲብለ
እት ረሐይተ ለህለ ናይ 800
ሰነት ዕምር ለቡ ክምሰል ከረ
ዐራት፡ ዲንከረ፡ ሰይፍ፡ መጥሐን፡
ስምስም ወባንተ እብ ፔርሻውዪን
ለተሐፈረ ዐወሊ ዲብ ረአስ
እመን እብ ዐረቢ እንዴ ትወቀረ
ለትከተበ አሰር መቃብር ዲብ
አዩመን ወዲብ ጀዚረት ማንዶለ
ናይ አትራክ በሕርየት ለሐፍረዉ
ሰለስ ባስከት ማይ ለከስስ ቱ።
ዲብ ሚዲሪ ወዕዲ ለህለው
ናይ በዲር መሳግድ ዲብ መዲነት
ዐሰብ ዲብ ሰነት 1886 ለትሸቄት
ከኒሰት፡ ቅዋት ሸዕብየ ተሕሪር
ኤረትርየ 1ይ ክፋል ለተአሰሰ እተ
ስዶሕዔለ እግል ተሕሪር መዲነት
ዐሰብ ዲበ ገብአ ፊራሮ ደንካልየ
ምስል አባይ እግል መደት ክልኦት
ወሬሕ ሐርብ ድቁብ ለገብአ
እተ ጀብሀት በይሉል ወእግል
አድመኖት ስያደት ወጠን ዲበ
ገብአ ወራራት ፍርስነት ለትሸቀ
እተ ጀበህት ቡሬ ወድፍዓት
ዱሕቱም ወብዕድ ገሌ ሑድ ምነ
ብዙሕ ዲብ ከርስ ናይ አቅሊም
ግብለት በሐር ቀየሕ ለህለ ታሪካይ
አካናት ወኣሳር ቱ።
 ርዝቅ ጠቢዐት፦ 
ዲብ እሊ አቅሊም እብ ኑዕየት
ወብዝሔ የም አለቢ ሔዋናት
ከደን ክምሰል ከረ አድግ ከደን፡
ሰገን፡ ሸውክን፡ ዔጥሮ፡ መንተሌ
ሐሺል፡ ከራይ ሃቡይ ወለትፈናተ
ጅንስ ሰራይር ለሀሌ እት ህለ፡
ክምሰል ከረ ገምሮት፡ ዐቅበ፡
ቆግ፡ ተሰስ፡ ማንግሩቭ ወዐርኮከብ
ዕጨይ ወፍገሪት በሐር ላቱ
ክምሰል ከረ ጬወት፡ ዓሳታት
ክምሰልሁመ ጋዝ፡ ፖታሽ፡ ሐጺን
ማርሞ፡ ፎስፈረስ ወእስንምቲ ህለ።
 ከደማት እጅትማዕየት፡ 
ሸዐብ አቅሊም ግብለት በሐር
ቀየሕ ቀደም ሕርየት ከደማት
እጅትማዕየት እብ ዓመት ወጀዶት
ነዲፍ ማይ ሲቶ፡ ተዕሊም፡ ዓፍየት
ህዬ እብ ፍንቱይ ምን ቅሩቡ
ረክብ ይዐለ፣ ዲብ እሊ ወክድ
እሊ ላኪን ሕኩመት ኤረትርየ
ፈድለ ምነ ቀደም ሕርየት እንዴ
አስተብደ ዐዳለት እጅትማዕየት
እግል ትትመደድ ትወድዩ

ለዐለት ወቀይ ብዝሔ ናይለ
ዲብለ ተሐደደ ደረጃት ተዕሊም
ለዐለ 14 መአሰሳት ዲብ እሊ
ወክድ እሊ ናይ ቀደም ተዕሊም፡
መአምብታት፡ ምግባይ ወካልኣይ
ደረጃት ተዕሊም እንዴ ፈይሐ
ዕልቡ ዲብ 76 ዘይድ ህለ፡
ዲብ ዐሰብ ጢዖ ወረሐይተ ሌጠ
ሕዱድ ለዐለ ከደማት ዓፍየት
ዲብ ክለን ምዴርያት እብ ኑዕየት
ወብዝሔ ዲብ ልትመደድ ከዳማት
ዓፍየት እግል ልደመን ወፈሀም
ሸዐብ ዲብለ መጃል እግል ልዕቤ
ክድመት ዛይደት ለልሀይበ 2
እስብዳልያት መርጅዕየት 12
ዕያዳት እንዴ ትበነ ክድመት
ዓፍየት ለሀይብ ህለ።
መሐገዝ ማይ ሲቶ ለዐበ
መታክል ዲብ አምዕላይ
መናበረት ሸዐብ ሰበት ዐለ እግል
አርሀዮቱ እበ ገብአ ለትመቅረሐ
ጸገም ወጀዶት አዳም ወንዋይ
ለለአደምን መሻሬዕ ማይ ዲብ
31 እዳራት ደዋዬሕ ልዳሌ ዲብ
ህለ፡ እብ ፊራሮ ዋርሳይ የከኣሎ
ለትሸቀ 600 ኪሎሜተር ለገብእ
ጽርግየ ባጽዕ ዐሰብ እግል ደገጊት
ለለአትራክብ አግቡይ ዲብ ደሐን
መዋሰላት ዶር ዐቢ ለአገዴ ህለ።
 ወራታት ሐርስ፦ 
ዲብ አቅሊም ግብለት በሐር
ቀየሕ ሐርስ እንዴ ትቤ መትሃጋይ
እግል ሴምዓይ ለትዐጅብ ለዐለ
ከሊማት ቱ። ሰበቡ ምስለ ሰቦት
አው ሰሕረ እንዴ ትበሀለ ሌጠ
ልትአመር ለዐለ አቅሊም እብ
ሰበት ሐርስ እግል ትትሃጌ ሕልም
መስል ምንመ ዐለ ዮም ላኪን
ዲብ ጋድሞታት ገሕሮ መብረ፡
ራ፡ ስረሩ ወበይሉል እንዴ ትጀረበ
ፍገሪት ሰኔት ክምሰል ትረከበት
ምኖም ሰመዕ በሲር ቱ። ዐማር
ጀራዲንመ ዲብ እሊ አቅሊም ዲብ
ብዙሕ ዐዶታት ምነ ልትከደም
እቱ ለህለ መጃል ሐርስ እት
ገብእ እሊመ ምን ወክድ ዲብ
ወክድ ዲብ ዘይድ ገይስ ለህላ
ቱ። እብ አሳስ እሊ ህዬ ዮም ዲብ
አቅሊም ግብለት በሐር ቀየሕ
ክምሰል ከረ ጠማጥም፡ በሰል፡
ጉዕ በርበሬ፡ ባምየ፡ ሎቢን፡ ተመር
ማንጉስ፡ ብርጪቅ ወፓፓዮ ህዬ
እብ ፍንቱይ እብ ብዝሔ እግል
ልፍሬ ዲበ ቀድር እተ ደረጀት
ህለ።

ምዴርየት ግብለት ደንካልየ፦
እብ ዐስር እዳራት ደዋሒ ወ39
ዐዶታት ለትአሰሰት እብ ርዕዮ፡ ትጃረት
ወጀለቦት ዓሰ ለልትናበር 27,503 ለገብእ
ብዝሔ ሸዐብ ልትረከብ ዲበ። ገሌ ምነ
እትለ ምዴርየት ለልትረከብ ታእሪካይ
አካናት ወኣሳር፦
ሐዳረት ረሓይተ፦
እግል አምኣት ሰኖታት ዓዋዲ
ወሐዳረት ቆምየት ዐፈር እንዴ ተአከበ
ዲበ ምስለ ሐዳረት መትጻባጥ ላቡ ክም
ዓራት፡ ሰይፍ፡ ደንካረ ወመጥሐን ለመስል
ረይም ዕምር ለወዴ አሳር እንዴ ተሐፈዘ
ዲበ ለልትረከብ ምን ዐሰብ እንክር ግብለት
ምፍጋር ጸሓይ 71 ኪሎ መትር ራይመት
ለህሌትተ።
ራስ ዱሜረ፦
ዎሮ ምነ ውቁል አሃምየት ጂኦ-ስያሰት
ወእቅትሳድ እስትራተጂ ለቦም አካናት
ወጠነ እትገብእ ምን ከጥ ትጃረት እዲነ
ዲብ ቅሩብ ማይልስ ለህለ ምን ዐሰብ እንክር
ግብለት ምፍጋር ጸሓይ 80 ኪሎ መትር
ራይም ልትርከብ።
ሱዱሕ ዔለ፦
እት መደት ሰውረት ዲብ ሜዳን
ኤረትርየ ገጽ ግረ ለበልስ መዋዲት እግል
ሰይሖት ለትበገሰ ጃንብ ቅዋት ምን ዐደን
ግብለት የመን እንዴ ተዐደ፡ አስክ ግብለት
ደንካልየ ለአተ ወዲብ ጁላይ ሰነት 1970
ቅዋት ሸዕብየት አወላይ ጃንብ ለትአሰሰ
እተ ምን ዐሰብ እንክር ቅብለት ምውዳቅ
ጸሓይ 155 ኪሎ መትር ለህሌት ተ።
ጀብሀት ቤሉል፦
ቅዋት ሸዕብየት እት ናይ ካቲመ ሐርብ
ተሕሪር ሚነት ዐሰብ እግል ሊዴ ወአባይ
ህዬ ለመልከ ሒለት እንዴ አካከበ እግለ
ሚነት እግል ልዳፍዕ መደት ዎሮ ወሬሕ
ድቁብ ሐርብ ለገብአ ዲበ ምን ዐሰብ
እንክር ቅብለት 60 ኪሎ መትር ለህላተ።
ሰዋትር ዱሕቱም፦
ሐሽም ወያኔ እብ 3ይ ወራር እግለ
ቅዋት ድፋዕ ኤረትርየ እብ አሳስ ሊከ
ሙነዘመት እተሓድ አፍሪቅ ለወደዩ ናይ
አካናት ተቅይር እንዴ አንተሀዘ እግለ ሊከ
ወእትፋቅያት እንዴ ኬደ፡ ሚነት ዐሰብ
እግል ልጽበጥ፡ ለመልከ ቅወት እንዴ አካከበ
እብ ምድር ወጀው ህጁማት ለከስተ እቱ
ወፍራስ ቅዋት ድፋዕ ኤረትርየ ቅብላት
ጠቢዐት ወዕድዋን እንዴ ጋበሀው እግለ
ወራር እብ ፈራሰት ለአፍሸለው እቱ ምን
ዐሰብ እንክር ግብለት 37 ኪሎ መትር
ለህላቱ።
ምዴርየት ምግብ ደንካልየ፦
ምግብ ደንካልየ 7 እዳራት ደዋሒ
ወ29 ዐዶታት ለትከምክም ሐድ 20,275
እብ ርዕዮ፡ ትጃረት ወጀለቦት ዓሰ ለልትናበረ
ሸዐብ ለነብራተ።
ዕዲ፦
እብ “በርዕሊ ማድዓ” ለልትአመር
ቃኑን ቱራስ ዐፈር ለትዳለ ዲበ፡ እብ
መስግድ ዐሊ ሸፈር ለልትአመር ታእሪካይ
መስግድ ወዲብ እበን እንዴ ትወቀረ
ለትሸቀ ገበጣን ወዚር ለልትረከብ ዲበ
ምግብ ናይ ምዴርየት ምግብ ደንካየ እት
ገብእ ምን ዐሰብ እንክር ቅብለት 190 ኪሎ
መትር ህሌት።
ምዴርየት አራዕተ፦
ምዴርየት አራዕተ 10 እዳራት ደዋሒ
ወ45 ዐዶታታ ለበ፡ እብ ርዕዮ ወጀለቦ ዓሰ
ለልትናበር 24,523 ሸዐብ ነብረ።
ጢዖ፦
ምግብ ናይ ምዴርየት አራዕታተ፡
ሐቆ መዲነት ዐሰብ ህዬ እብ ብዝሔ ስካን
ወርሕብነ ዲብ ካልኣይ ደረጀት ለህሌት
ሽብህ መዲነት ተ። ቀዲም መስግድ
ወመቅበራት ህለ ዲበ። ምን ዐሰብ ህዬ
እንክር ቅብለት 320 ኪሎ መትር
ትትረከብ። እምበለ ዲብ ጢዖ እት ምዕድር
ለልትረከብ ቀዲም አሳር መስግድ ዲብ
ኣዩመን መ ዲብ እበን ለትወቀረ ክቱብ
አቀዲም ወዐወሊ፡ ዲብ ሳሕል ሞራሕ፡
ሐራሳ ወምዕድር ዲብ ግንራሪብ በሐር
ለልትረከብ ዐቢ ከዛን ገሌ ምነ ብዙሕ እትለ
ምዴርየት ለለትረከብ ተእሪካይ አሳርቱ።

ከረርም:መደይን እርትርየ