ክታብ - ሜራስ - አድጋማት

አድጋማት 
መእተይ
አድጋማት ዎሮት እሙር ወፍንቱይ ኖዕ ምን  ድግም-በሀል ትግረይት ቱ። መንፈዐቱ ህዬ ብዝሕት ዐለት ወህሌት። እሊ ለተሌ መእተዩ ህዬ'፡ አድጋማት ሚ ቱ? ዔማቱ ምን ሚ ዐለት? ሸዐብ ህይ እግል ሚ ልትነፈዕ እቡ ነብረ? አድጋማት ትግረይት ምን ብዕድ አድጋማት ዐለም ሚ ዕላመት ፍንቲት ቡ? ... ወለመስሎም አስእለት በሊስ እግል ንርከብ እግሎም ቱእሊ አድጋማት እሊ ዲብ ምጅተመዕ ትግሬ ብዞሕ ሐዲስ ኢኮን። ሰልፍ እተ ገቢል አስክ አዜ ልሙድ እግል ልግበእ ቀድር። ብዕድ ህዬ፣ ለበዜሕ ምን እሊ አድጋማት ምን አክትበት ኢኖ ሊትማን ለትነስአ ቱ። ብዝሓም ኬትበት ህዬ እግል እለ ዔማት እለ ልትነፈዖ እቡ ሰበት ጸንሐው ወህለው እሊ አድጋማት መብዝሑ ቀደም እለ እት ለትፈናተ መናሰባት ለሰምዐኩሙ ተሩ ለቀርአኩሙ እግል ልግበእ ቀድር።።እት ዘበን ቅዱም፡ እለ ጥውር ትትበሀል ለህሌት ገበይ አድረሶት ትትአመር ይዐለት። ላመ “ወሳእል እዕላም” እምብሉ ለህሌነ ይዐለ። ሸዐብ ህዬ፣፡ ምህሮ ልግበእ ብዕድ ወቅት ፈዶቱ ለልሓልፍ እቡ ጋራት ብዞሕ ይዐለ እግሉ።- ለእብ አፍ ለዳግሙ ድግም-በሀል ለአግዳ ዔማት ድራሰቱ ወፋግዖቱ ዐለ። አድጋማት ህዬ ዎሮ ምኑ ቱ።አድጋማት ምን ልውሕድ እግል ክልኦት  ቀረድ ልትነፍዖ እቡ ነብረው። ህቱ ህዬ፡ እበ እንክር ለዎሮት እግል ለውቀት ወፋግዖት፡ እበ እንክር ለካልእ ህዬ፡ አጅኒቶም ደለ ሰኒ ቱ ለልቡሉ አደብ ወቅየም እግል አድረሶት ልትነፍዖ እቡ ዐለው።
እግል መስል: ለጅነ: ሓጥር: ጸጋይ፡ ዐባዬሁ ለልሐሽም፡ ነአይሹ ለልራዔ: አዳም እምበል ፈርግ- ወሌለ ለፈቴ ወለሰዴ፣፡ ወብዕድ እግል ሊደዉ ሐዘው ምን ገብእ እብለ ገበይ እለ ቶም ለረብዉ ወለዓብዉ። እሊ በህለት ህዬ፣ እባሀ እብ  ክብት-ክሪት “ክእና ውዴ! ወክእና ኢትውዴ!” እንዴ ቤለው አማውር ለሀዩቡ በህለት ኢኮን። እብ ገበይ ፈናኒት እብ ቅሰስ ወአድጋማት ቶም ለአስኡሉ ለነብረው።

ቀሻሽ: ውሕር፡  ሰራቅ፡  ሐሳይ፡ ፈረህ... እግል ኢልግበእ ሐዘዉ ምን ገብእ፡ እተ ለለአመጽእዉ ቅሰስ፡ እሊ ጠባዬዕ እሊ ለቡ ነፈር ከልቆ። እት ደንጎበ ህዬ እግል እሊ ነፈር ለትሳድፍ ወለዲበ ወድቅ ምሽክለት ለአርእዉ። ምን እለ ድግም እለ ህዬ ፍገሪት ናይ ቅሽሽ፡ ሐሰት፡ ስርቅ ወለመስሉ መዋዲት-እኩይ ሚ ክምሰል ተ እግል ልፍሀም  ወልድረስ ቀድር።


እሊ ቱ ህዩዬ፡ ለደርስ ወተዕሊም ተርብየት ለእምቤሉ። ምነ ድግም እብ ዐባየ ልትለወቆ ወምነ ፍገሪት ህዬ ሐሰት፣ ስርቅ ወቅሽሽ ኣክረቱ ወደቅ ወደማር ክምሰል ቱ እብ ፍዕል ሰበት ልርኡ፡ እት መዋዲት ክእነ መስል ኢልትፈረሮ።

አጀኒት እብ ጠቢዐቶም፡ እብ ዱቅሪ ለመጽኦም ነሳዬሕ ኢፈቱ። ዲብ ምጅተመዕ ትግሬ ህዬ እለ ጋሪት እለ ሰኒ ለፈህመወ መስሎ። ሰበቡ ህዬ፡ ዲብ አድጋማት ርኤነ ምን ገብእ: እግል ጅነ እብ ዱቅሪ እንዴ ኢገብእ፡ እብ ገበይ ሔዋናት ወብዕድ ሓጃት ቶም አድጋማት ለልአቀርቦ እግሉ። ላመ ለለአቀሩቡ ፈን ለተሓበረ ዲቡ ቱ።

ዔማት አድጋማት ትግረይት

ገቢል ትግሬ: ደለ ዲብ ድዋሩ ህሌት ሓጀት እብ ገበይ ፈን ወድግም እግል ለአቅርበ ቀድር። ለበዜሕ ምን ድግም ትግሬ ህዬ፡ እብ ክሱስ ሔዋናት ወጠቢዐት ለልትደገም ቱ። ገሌመ ሔዋናት ክምሰል ዳገመው እንዴ ገብአ ለቀርብ ሀለ።

ሸዐብ ትግሬ ላኪን እት ቅሩቡ እበ ሀለው ሓጃት ሌዐ ዳግም ኢነብረ። እግላመ ምን አካናት ሰኒ ረዩም ለልርእወ ሓ-ት ዲብ ድግሞም ለኣትወ ወዳግሞ እባ። እግል መሰል እትሊ ለተሌ እብ ክሱስለ ዲብ ዐስተር ለልርእዉ ከዋክብ ለዳጉሙ ንርኤ።

ሀ. ድግም እብ ከዋክብ

እት ምድር ትግሬ እብ ክሱስ ከዋክብ ለልትበሀል አድጋም ሰኒ ብዞሕ ቱ። ክመ ዲብ አድጋማት ትግሬ ለሀለ ምን ገብእ ከዋክብ ሕድ ልትበአስ ወሕድ ሸኬ። ኮከብ ዐቢ ህዬ በዐል ገጾም፡ ዐቢሆም ወሹሞም እንዴ ገብአ ፈርዶም። ክሉ ሸክዋት ህዬ ዲቡ ቀርብ።
እሊ ኮከብ እሊ ሕብሩ ቀዬሕ እንዴ ገብአ፡ እት ድዋሩ ህዬ ከዋክብ ብዞሕ ልትርኤ። እሊ ዲብ ስምጡ ለሀለ  ከዋክብ ህይ ክምሰል መውዕለቱ ተሩ  ተለቹ፣ ልትሐሰብ።አዳምመ እግል ኮከብ ዐቢ ብዞሕ ለሐሽሙ። ምን ክልኤ ዶል ወለዐል ህዬ ኢገንሑ።
እት ዘበን ቅዱም ኮከብ ዐቢ ፈግረ ምን ገብእ መርዓት አው መርዓዊ ምን ቤቶም ፈግሮ ይዐለው። እሊ ህዬ፡፣ እግል ሕሽመቱ እንዴ ትበሀለ ቱ።
እምበል እሊ፡ ዲብ ምድር ትግሬ ከዋክብ እብ ሞላድ ዲብ ሕድ ታሉኮም። እግል መሰል፡ ኮከብ ዐቢ እግል ኬመ ሐሙሀ ቱ ልብሎ። እብሊ ቱ ህዩዬ፡ ኮከብ ዐቢ ፈግረ ምን ገብእ ምኑ እግል ትትሐበዕ አጊድ ለትወድቅ ህዬ ልብሎ።
ድግም ኬመ ወወልደ

ኬመ ወወልደ (ዐሊ) ዐጣል ዐለ እሎም ልትበሀል። ምናተ፡ ሐቴ ምዕል ለዐጣል ትዘመተ ምኖም። እሊ ዐጣሎም ለዘመተው ምኖም ህዬ፡ ገሌ ቅሬን ቶም ልብሎ  ወገሌመ አጽላም። ዶለ ዘማቴ ዐሊ ወድ ኬመ ረድአ ወእግለ ዐጣል ምንለ ዜምተት አተክረዩ። እብ አሰር ህዬ አስክ ለአካን ለእሙ ህሌት ዲበ ከብቡ ሀለ ልትበሀል። እሊ ከዋክብ እት ፍንጌ ha ወወልደ ለልትርኤ ህዬ ለምን እዴ አባዮም ለአተክረዉ ዐጣል ቱ ልትበሀል።
<p>

ድግም ሰብዐት-አማን፣ ጀህ ወቅሬን

ሰብዐት ሰቦዕ ሐው ቶም። ሐቴ መደት ላኪን -ህ እንዴ  መጽአዮም ሑሆም ቀትለ ምኖም። እንዴ ሰከ ህዬ እት ቅሬን ጌሰ ውዐይብኩም ውደውኒ! አነ እንዴ ሰሐትኮ ሑ ሰብዐት ቃትል ህሌኮ። አዜ እት መርባትለ ሑሆም እግል ልቅተሉኒ ቱ!ዲብ ለበዜሕ ምጅተማዓት ኤረትርያ፣ “ዐይብኩም ህሌኮ! እንዴ ቤለ ክትል ለገብአ ነፈር ኢልተምተም። አስክ አጀኒት ትልህያ “ዐይብ!” ቤለው ምን ገብእ ለዐይብካ ህሌኮ ለቴልካሁ ነፈር ላዝም ዳፌዕ ወሕጌ ገብእ እግልከ። ቤሎም። እሊ ወክድ ቅሬን እግል ጀህ፡ “ዐይብ ረቢ ግበእ! ሕነ ዐይብነ እግል ኒሙት ዲቡ ወእግል ንቅተል ቱ” ቤለዉ። ወአስዩፎም ሓረጠው። እንዴ አትሳቀረው ህይ ተሐደረዉ። ምናተ፡ ህቶም ምን አካኖም እንዴ ገዐዘው እት ፍንጌ ጀህ ወሰብዐት ሐድረው።
እለ ህዬ፡ ምን ጀህ ዐድ ሰብዐት እግል ልክረያዖ ለነስአወ ምስዳር ተ ለዐለት። እግል ሰብዐት ህይ ህቶም ከርዐዎም። እብለ ህይ ዐድ ሰብዐት ዲብ ጀህ እግል  ኢልሕለፎ ቅሬን ለዐቅቦም ሀለ። ቅሬን ህዬ ዲብ ፍንጌ ሰብዐት ወጀህ ዴደባን ጋብእ ሀለ። ዲበ እግሉ ጌሰው መስከብ ምስሎም ሰብክ ወሳግም ሀለ። እብለ ገበይ፡ ዐድ ሰብዐት ለመርባቶም አስክ እለ ትዊት ህሌት ልብሎ።

ሰብዐት: ሑሆም ለሳቤዕ ክምሰል ትቀትለ፡ ለግናዘቱ “ይእንቀብረ! አስክ መርባቱ ኢቀስነት” እንዴ ቤለው አስክ እለ እግለ ግናዘት ሑሆም ዲብ ዐራት ዲብ ጸውሮ፡ ሰለስ ምን ቀደም ወሰለስ ምን ሐር ሸሉቡ ህለው። እብሊ፡ ክል-ዶል -ህ እግል ልቅተሎ ለሐዙ።

 ህ ሑ ሰብዐት ክምሰል ቀትለ
እለ ለተሌ ሕላየት ሐለ።  ለሕላየት ህይ ዐድ ሰብዐት ዕሬ ምን ሐዙ፡ እግል ልትዓረዮም ክምሰል ሐዜ። ወበአስ ምን ሐዙመ መትብእሳዮም ክምሰል ቱ ተአርኤ።

“ሑኩም ምን ትወዱኒ ሑኩም አነ
ቅሩብ ምን ትወዱኒ - ቅሩብ አነ
ጋሻይ ምን ትወዱኑ - ጋሻይ አነ
ጋነ ምን ትወዱኒ - ጋነ አነ
ሀርማይ ምን ትወዱኒ - ሀርማይ አነ
ሰብዐት ለሳብዓዮም - ቃትል አነ
ምድር ምን ሐመዱ - ጫቅም አነ
ወዐስተር ምን ሄለለ - ፋግር አነ
ዐስተር ምን ንቅርተ - ፋግር አነ”

ዲብ ልብል ሐለ ልትበሀል።
እምበል እሊመ፣ ዐሊ ጃንጌ ወድ ሕመድ ድራር፣ (ምን ሐባብ) እብ ሰበትለ ፍንጌ ጀህ ወሰብዐት ለቀንጸ አከይ-መቅሬሕ እብ ክእና ሓሊ ቱ ልብሎ፤

“ድመልዬ ክም ለእት ሰብዐት - ዐስተር  ዐብቀት ትሰቀለት
ሰበት ጆረት እት ረቢ - ግናዘት ቀብር ወአስተሀለት
ሐቆ ቀብረትመ - ይአቅሰነት ወኢትበሀለት
ምን አንሰ ማሰሰት - ከንፈር ከሬት ወትመሐለት
ለዐባ8 ሐሜነ - ልብ ወሬሕ፡ ኬመ ወጅህረት
ክልኦት ምነ እብ ስቃር - አሰይፍ ሓረጠት
ኤማን ለእት ጀህ ቱ - ሐቴ አካን ወኢትከህለት”
እት ልብል ሐለ።

እሊ ህዬ: ላመ አዳም ምስለ ጠቢዐት አክል ሕድ ልትፋሀም ወልትሃጌ ክምሰል ዐለ ለልአርኤ ጋር ቱ። እብ ለትፈናተው ሔልየት ወመዳግመት ትግረይት ልትበሀል ለዐለ ህዬ፣ ሰብ ትግሬ እግል ጠቢዐት አክል-አዉ ወሱፈ ወልፍሁመ ክምሰል ዐለው ለአርኤ።

ሕላይ፣ ዐሊ ጃንጌ ወድ ሕመድ ድራር ላኪን እብለ ኢበጥረ። እግል ሰብዐት እበ እት ረአስለ ማይት ሑሆም ለአርአወ ረሕመት ወድመል ቄትላይ ሑሆም ዲብ ለሐሌ ክእነ ለተሌ  ብህል ቱ።

ዐድ ሰብዐት ልብዝሖ - እሊ ሑሆም ፈትዉ
ሰለስ ገይሶ ቀደሙ - ወሰለስ ምን ሐር ተልዉ
ስቡር ተንትኖ - ዲብ ቤት እንዴ ለኣትዉ
ወማይት ቀብሮ - ዲብ ሕፍረት ከርዉ
ግናዘት ቀብር ወአስተህለት - እሊመ ራድያም ወድዉ
ወድ እም በዲርመ - እግል እለን ሐዝዉ
እሲቱ ወሩሰ - ወውላዱ ለዓብዉ
መርባቱ ለአቀስኖ - ወዒዱ ረፍዕዉ
ቀብር ግዶዕዲ ስምሓኑ - ለሀይዲ ጋባት ተልዩ
ቅሬን እግለ ዐይባ - እብ ነሳሐት ትገመዩ
ወኤማን ለእት ጀህ ቱ - እት ሐቴ አካን እንርእዩ”

ቤለ ልትበሀል።

 ለ. አድጋማት ሰብ-አጠዐሚቶ (Folk Characters) 

እሎም - ሰብ-አጠዐሚቶ  ለእንብሎም  ምጅተመዕ ለልአምሮም ወልትከበቶም መዳግመት እሙራም ቶም። ዲብ ሸዐብ ትግሬ ህዬ፡ እት ክል-ደዋዬሕ ምንመ ኢልትበሀል፣ እት ገሌ ባካት ፍንቱይ ለልትአመሮ፡ እሎም ለተሉ አንፋር ህለው።
አድጋማቶም ህዬ፡ “ፍላናይ ክእና ቤለ” ዲብ ልትበሀል ልትደገም እንሰምዑ።
ምነዲብ ምድር ትግሬ: እብ ድግሞም ለልትአመር አንፋር ህዬ እሎም ለተሉ እግል ንርኤ እንቀድር።

1. ሐመድ ተሌ
2. ሐመድ አምሰ
8. ወድ ባሸቂር
4. ወድ-ዕዋል

 ሀ. ሐመድ ተሌ 

እብዕብነ ሐመድ ተሌ ዲብ ባካት ሽዕብ ነብር ለዐለ ነፈር ቱ። ድግሙ ወመባልሱ ህዬ ሰኒ እሙር ቱ። ምነ ኣምነ መሕሙድ ሸርቤ ለአምጸአቱ እግልነ ድግሙ ወመባልሱ እሊ ለተሌ ልትረከብ።
ሐመድ ተሌ እብ መባልሱ ወፍንቱይ ህጅኩ ሰኒ ፍቱይ ነብር ዐለ። ህቱ እት ፍንጌ አውለት ሰምሀር ወምድር መንሰዕ ሰብክ ወሳግም ነብር ለዐለ ቱ። ህግያሁ ህዬ አው ሕከም ገብእ ተሩ መስሐቅ ዐለት።
መደት ሐቴ፡ አቡነ ሐመድ ተሌ ወዎሮት ይበቲት ለልትበሀል እናስ ጋሸ እት እንቶም እት ዎሮ ዐድ ዔረው። ለዐድ አከለት እንዴ አብሸለው እብ ሐሊበ ወሔሳሰ ሐረበዮም። አቡነ ሐመድ ተሌ ወይበቲት ምስል ዲበ አከለት ተዐገለው። ይበቲት ህዬ እናስ ደቃም ሰበት ዐለ፡ ለአከለት እበ እዴሁ ለባላጊት ረጭቅ ወለውሽ፡ ደርብብ ወልውሕጥ ሌጠ ዐለ።
አቡነ ሐመድ ተሌ፡ እሊ ክም ረአ ዲብ ይበቲት ተወለበ ከ፡ “ሓኬ ወድ-ሰብ እንተ ተሐርስ?” ቤለዩ። ይበቲት ህዬ፡ “ቪኢፋልዬ ይሐርስ” በልሰ። አቡነ ሐመድ ተሌ ህዩዬ፣ “ከለኢልሐርስ አክል-እለ ለሀርስ?” ቤለዩ ልትበሀል።"
"ገርሀት ኢልሀርም፣
ወአት ኢበርም
ከአፎ አውለት ለአከአርም”
እላመ ሐመድ ተሌ እግል ዎሮት እምበል ወቀይ አስክ ኣውለት ሳግም ለጸንሐዩ እናስ ብህለ ቱ ልትበሀል።
ሐመድ ተሌ እብ ሕጭር ሽዕሩመ ልትአመር ፀዐለ።
ሐቴ መደት አቡነ ሐመድ ተሌ ዲብ ገበይ እንዴ ገይስ፣ አመት እንዴ አለቡ መንተሌ ትሓበረቱ። ለመንተሌ ድንግጽት ዲብ እንተ ፈረት ምኑ። ለወክድ አቡነ ሐመድ ተሌ ሓለትለ መንተሌ ሰበት አትፈከረቱ፡ እለ ለተሌ ሽዕር ቤለ ልትበሀል፤

“ተክ መንተሌ
እንቲ መንተሌ
ወአነ ወድ ተሌ
እት ሕድ ትከሬነ፡ አሕድ እንዴ ይእንደሌ” 
ቤለየ ልትበሀል።
<p>
ሐመድ ተሌ ህግየ ብትክት እብ መትሃጋዩመ ልትአመር። ሐቴ መደት አቡነ ሐመድ ተሌ ዎሮት ኢረሴዕ ለልቡሉ እናስ ሹም እንዴ ጌሰ “ደሐረኒ” ቤለዩ። ለሹም ህዬ፡ “ይእድሕረከ!” ክምሰል ቤለዩ፡ አቡነ ሐመድ ተሌ ክእነ በልሰ ዲቡ።

“ዎ ኢረሴዕ
ምን ኩሉ ነሲሐት ተ ለትነፌዕ ሰኒ ጽበጡ ሰምሀር ወለመነሴዕ
እንተመ ዶርከ ተሐክም ከትረፌዕ- ቤለዩ ልትበሀል።

ሐመድ ተሌ አመት አለበ ዲብ በልስመ ፈዳብ ነብረ። ሐቴ መደት አቡነ ሐመድ ተሌ ዎሮት እናስ እንዴ ትከበተዩ፣ “ሰይድነ እሊ ዞዕ ምን አየ ተዐለምካሁ?” እት ልብል ትሰአለዩ። አቡነ ሐመድ ተሌ ህዬ ዲብ ልትሰሐቅ ክእነ በልሰ  ዲቡ፤

“አይወ! እሊ ዞዕ
ምን ረቢ ገብአ እዬ ርዕ
ወድ ሕንጡጥ ይሀብኮ ዲቡ ወወድ ብጎዕ እግል ፈታዬ መዐር ምቶዕ
ወእግል አባዬ በርበሬ ጎዕ”" ቤለዩ ልትበሀል።አሰልፍ ደሐን፤ ሰላመት ወጠን፤ ዓፍየት መቅጠን፡ ናይ ኖስ መጽዐን፡
ድራር መጥሐን ኣሚን" እሊ ከሊማት እሊ አቡነ ሐመድ ተሌ፤ - ማዐቱ “ደዐ ውዴ እነ' ክም ቤለው ለቤለዩ ቱ።

 ሀ. ሐመድ አምሰ 

ሐመድ አምሰ ምን ውላድ ሕዳረብ ክምሰል ቱ ልትአመር። ዲብ መብዝሑ ምድር ትግሬ ለልትአመር አድጋማት ብዞሕ ቡ።
እሊ ለተሌ ህዬ ገሌ ምኑ ቱ፤
ሐቴ መደት ሐመድ አምሰ አዳም ሐቴ ረመዳን ጻብጥ እት እንቱ: እግል ስሑር እከሎታቱ እንዴ አትባሸለ እት ልታኬ፣ ህቱ ክርር እንዴ ቤለ እት ለአተናሴ፡ አቡሁ፡ “እሊ ሐመድ ወልና ጠና ለስሲየም ኣክል እቱ ሀለ ግብእ? ፈጅር ሲም እግል ኒበሉ” ክምሰል ቤለ፣ እም ሐመድ አምሰ  ህዬ፡ እንዴ ትከበተት ምኑ፣ “ያያ! ሐመድ ላታ ስያም ታምም እቱ ይሀለ” ትብል ሰምዐየ።
ሐመድ አምሰ እለ ህግየ እለ ክምሰል ሰምዐ እከለት እግል ልብለዕ ዶለ ስሑር እተ ነበሪት ክምሰል ኢለሀሩሱ ሰበት ተአከደ አስክ ወቅት ስሑር ተምም ክምሰል ዴደባን ለዐቅብ ምዩይ እንዴ ዐለ፡ ስካብ መጽአዩ። ምነ ምስካቡ እንዴ ቀንጸ እግለ ዐዱ እከለት ስሑሮም ለልአፈግሮ እተ ሐቴ ጢሾሆም፣ ዲበ ረአሱ እንዴ ገፍተአየ ሰክበ። እሊ በሰር እሊ ህዬ፡ ለዐድ ዶለ ስሑር ይሀረሰው ምን ገብእ፡ ለጢሾ እት ነስኦ እግል ልክምህዉ ከልፍዘዕ እንዴ ቤለ ለባሰረዩ ቱ።
እለ ለተሌ ሐቴ ምነ ብዞሕ አድጋማት ሐመድ አምሰ ተ፤
ሐቴ መደት ሐመድ አምሰ አድግ ወዐሳረት ተወበ። እሊ አድጉ ዲብ እለ ዐሳረት ሸቄ ቡ ነብር እንዴ ዐለ፡ ሐቴ አምዕል ለሽቅል ክምሰል አትዐበዩ፡ ምነ ሽቅል ለልዓርፍ እቡ በሰር ባሰረ። እግለ አድጉ ዲበ ወሪዱ መደወን አስረ እሉ። እግለ አድጉ እተ ስጋዱ መደወን ክም አሰረ ዲቡ ህዬ ለአድግ ዲብ ሸቄ ወሐመድ አምሰ እት ዕዛል እክሩር ዲብ እንቱ ዎሮት  ሔልፋይ ገበይ መጽአዩ። ለሔላፋይ ገበይ እግል ሐመድ አምሰ ክምሰል ረአ፡ “ሚ ትወዴ ህሌከ?”  ቤለዩ፣ ሐመድ አምሰ ህዬ፡ “አነ ሰበት ተዐብኮ እትሊ ዕዛል እንዴ አክረርኮ፣ ለአድግዬ ሸቄ ሀለ ሚ ኢፍሉ እበ ሐረከት ናይለ መደወን እራቅቡ ህሌኮ” ቤለዩ። ለሔልፋይለ ገበይ ህዬ እበ በሰር ሐመድ አምሰ ዕጁብ እት እንቱ” ለአድግከ እንዴ በጥረ እግለ ስጋዱ ሌጠ ለሐርክ ምንዲ ለሀሌ ህዬኒ፡ እብ ከአፎ ትራቅቡ” ቤለዩ።
ሐመድ አምሰ ህዬ፣ “አነ ኖሼ፡ ክእነ ክምሰሌከ ለለሕስብ አድግ እግል ሚ እተውቡ ወእሸቄ እቡ” እት ልብል በልሰ ዲቡ ልትበሀል።
እምበል እሊመ ገቢል ትግሬ እብ ለመድ ወዓዳት ክምሰል መርጀፅ ወዔማት ፍክር ወዐቅል እንዴ አሌለዮም ለልትሼበዮም ወጎማት ለጠልብ ምኖም ወጎማቶም ራዲ እት እንቱ ለስሜዕ ወነስእ ጠባዬዕ ህለው። ገሌ ምኖም ህዬ: መከይረት: ሴርደት: ሰብ-ርእየ: መሳርየት: አውልየእ: መሸይክ፡ እምባረ: ...ወለመሱሎም ቶም።

 እምባረ 

እምባረ፡ እሲት ላበት ተ። ዲብ ምጅተመዕ ትግሬ ህዬ ተሐክም ወትገሜ። ሸዐብ እግል እምባረ ሰኒ ለሐሽመ፣ ፈትየ ህግያሃ ወጎማተ ህዬ ሰሜዕ። እብ ክሱስ እምባራመ አድጋማት ብዞሕ ቡ።አድጋማት እምበረ ዲብ ትግሬ እሙር ወፍቱይ ቱ። እትሊ ለትሸረሐ ክታብመ ገሌ ክቴብ ሀለ። እለ ሐቴ ህዬ እግል መሰል ናስኣም እግልኩም ህሌነ።እለ ለተሌ ህዬ ምን ክታብ፡ “አድጋማት በዲር እግል ግም ሐዲስ” እብ ውዛረት ተዕሊም 2007 ለትጠበዐ ክታብ ለትነስአት ተ።

 እምባረ ወፍራስ 

ሰብ ፍራስ ለሀይከ ምን ለሀይ ለሐይስ፡ ምስል ገይሶ ዐለው። አዜ ዎሮከ ፈራሰት ኖሱ እግል ልሽረሕ ኢለሐዜ። ክል-ዎሮት፣ አደቡ ወምርወቱ ለብዕዳም እግል ለኣሙሩ እሉ ፈቴ።
እሎም ፍራስ እሎም አምዕል ሐቴ፡ “እምባረ እንዴ ጊስነ፡ ምከሪነ ኒበለ። ህተ እግል ትምከረነ ወፈራሰትነ ተአስእለነ። ደለ አደብ ሰኒ ቡከ አደቡ ለሰኒ ተአስእሉ። እግለ ምክር ለልሐዜ ህዬ ትመክሩ” እንዴ ትበህለው አስክ እምባረ ጌሰው።

ክሎም ለፍራስ፡ ለእምባረ ዶል ትከለለው ዶልከ ዎሮቶም ገንሐት ወእሉ መክረት። እተ ፍራስ ዎሮት ሐመድ ዕዩን ለልቡሉ ዐለ። እሊ ሐመድ ዕዩን ዲብ በአስ ስሙይ ቱ። ሐቴ ዶል ትበአሰ ምን ገብእ፡ ኢፈጥን። ምን ክትር ሐሩቀት ክምሰል ሳክር ገብእ፡ ከእግል ሞት ወቀትል ከሬ ነብረ። ዶል ልትበአስ ሰበት  ኢፈጥን ህዬ  ዕዩን ሳምያሙ ዐለው።
እምባረ እት ሐመድ ዕዩን ክምሰል ትወለበት፣ “እንቱም ላቱ ትመይቶ እንድ-ኢኮን ኢትሰኩ። ሰከይ ዲብኩም ዔብ ቱ። እሊ አደብ ሰኒ ብኩም” ቴለቱ።
ህቱ እለ ሰኒ አበየ እለ። በዲር ሐው እት በአስ ሰበት ማይታም ቶም፣፡ “እሎም እግል ዐሬ ተሐዜኒ ህሌት” ቤለ  እበ ልቡ።
“አዊት ወለት አደረ ትወርሲ ለሰከይ ኢተአምር
እንዴ ሰኬ ጸንሔኪ በዲርመ እሊ ሐመምር
እንዴ ሰኬ ለፈግረ ፍሬ ገብአ ወብቅል
ወሓጥር እንቱ ለሞተ ማሲ ሀለ ሐን ምድር”
ቤለየ።
ህተ ህዩኒ፤
“ሰለስ ሰከይ እኩያም ቶም ወራቤዕ ሰከይ ነሰም ቱ
ሰከይ ምን አፍያት አንስ ወውላድ ቅብላቱ
ወሰከይ ምን ኔዋት ሙሩግ እንቱ ሰምያቱ
ወሰከይ ምን ብዝሓም አድግ ለቃብል ዕዳቱ”
ቴሉ።
ሐመድ ዕዩን ሰኒ ትረይሐ እለ ወትሰሕቀ። “እሊ ሰከይ ለነሰም አስእሊኒ። ለሰለስ ለሆም ላቱ አማንኪ ቶም። ሐ ዋርደት ዲብ እንተ ወብዝሓም ንትበአስ እንዴ ቤለው ወሽፍር ክሮዕ እሎምዲ እኩያም ቶም። ለሰከይ ለሰኒ እሉ አርኢኒነ” ቤለየ።
እምባረ “ሰከይ ለሰኒ ነአስእለከ ቱ። ሰከይ ለሰኒ መጽኤክ ምን ገብእ እግል ትስኬ ብከ እንተመ” ቴሉ።
“ከሚ ቱ እሊ ሰከይ ለሰኒ?” ቤለየ ምን - ዲድ።
ለእምባረ ህዬ፣፡ “ሕኩመት መጽአተከ ምን ገብእ ስኬ ምነ። ሰከይ ምነ ጃእዝ ቱ። ሐቴ በል” ቴሌ። “ካልኣይ ውሒዝ እግል ትስኬ ምኑ ጃእዝ ቱ። ሰበቡ ህዬ እግል ትትበአሱ ኢትቀድር ወበአሱ  ኢለአትሐዜከ። ሰከይ ምን እሳትመ ዋጅብ ቱ” ቴሉ። ለራቤዕለ ሰከይ ምን ሐዋን፡ እሲት ወሀማይ-ገፊት ቱ። እሎምመ መጽአውከ ምን ገብእ እግል ትስኬ ምኖም ወጅብ። ትበአስካሆም ምን ገብእ እት ደረጀቶም ከሩከ። ምን እሎም አርበዕ ዎሮት መጽኤከ ምን ገብእ ሰከይ
ዋጅብ ቱ። እብሊ ሐጠርመ ዲመ ኢኮን ለነፌሁ ቴሉ ልትበሀል።

 ዲብ ትግሬ ለልትአመሮ ሰብ-አጠዐሚቶ ካርጅ፤ 

ሸዐብ እብ ተእሲር ለልአምሮም፣ በህለት ምን ሸዐብ ትግሬ ለኢገብአው ላኪን፡ አድጋማቶም ዲብ ትግሬ እሙር ለገብአው አንፋር ህይ እሎም ለተሉ እግል ንርኤ እንቀድር።
1. አቡነወስአቡነወስ ዲብ ፍንጌ ሸዐብ ዐረብ እብ ሽዕር ቱ ለልትአመር። እሙር ዴዋን ናይ ሽዕር ቡ። ዲብ ዐዶታት ዐረብ ህዬ እብ ተምሳሉ ለትሸቀ ትምሳል ወእብ ስሙ ለትሰመ ሸዋሬዕ ሑድ ኢኮን። እት ዐዶታት ብዕድ ላኪን እብ ሕክመቱ ወሸጠሩ ቱ  ለልትአመር። እግል መሰል እትሊ አድጋማት ትግሬ እብ ሸጠሩ አዳም ለቃሸሸ ዲቡ መናሰባት ቱ ለክቱብ ሀለ።

2. ነስረዲን ጆሐነስረዲን ጆሐ፣ እብ ደረጀት ዐለም ለልትአመር በዐል አጠዐሚቶ ቱ። ዲብ ዐዶታት ብዞሕ ለትፈናተ አስማይ ቡ። ዲብ ኤረትርየ ህዬ ዲብ ውላድ ቀብለት ደሃሊክ አድጋማቱ ፍቱይ ቱ። ዲብ ጀዘይር ደህላክ ሰበት ነብሮ ምስል ትጃር እብ ገበይ በሐር ለመጽአ እግል ልግበእ ቀድር። እምበል እሊ ዲብ ፍንጌ ውላድ ሳሆመ አድጋማት ጆሐ ክምሰል ሀለ ልትአመር።

3. አሼክ ፈረሕ ወድ ተክቱክ (ሶዳኒ) ወብዕዳም ቶም።

መብዝሖም ምን ምድር ዐረብ ለልትአመሮ ቶም። ምናተ፡ ምድርና ምን ምድር ዐረብ ብዞሕ ሰበት  ኢረይም፡ እብ ተጃረት ወብዕድ ገበይመ ሰበት ንትራከብ እሎም ለሸረሕናሆም ሰብ-አጠዐሚቶ፡ ዲብ አድጋማት ትግረይት እንረክቦም።
 ሐ. ድግም ፋላት፣ ሸሐር ወቦዘ 
ዲብ አድጋማት ኤረትርያ ህድግ እብ ክሱስ ሸሐር ብዞሕ ልሙድ ኢኮን። ምናተ፡ እተ አድጋም ለእንርእዩ ጋራት ሸቅል ሸሐር መስል።ዲበ “ዝንግባባሇ ለትብል ድግም ቆምየት ትግርዐ፣ ለጅነት እግለ ዕጨት፣ “ዕጨት አብዬ ወእምዬ ክሪ በሊ እዬ” ትብለ። ለዕጨት ህዬ ትትከሬ እግለ። እሊ ህዬ እምበል ገሌ ወሰክ ሽቅል አሐር Magic) ቱ። ምናተ፡ ሸሐር ለልብል አምር ወከሊመት እተ ድግም ብዞሕ ኢልትርኤ። እት ሐቴ እት መብዝሑ መዕያታት ትግሬ ለእምር ድግም ዐኬ ለትትበሀል ወአት አጀኒት የተይም ተመር ለትሐሬዕ ወመዐር ለትሸይን፣ ለሀለ ገሌ ምን እሊ ናይ ሸሐር አድጋም ቱ።እለ ለተሌ ድግም ህዬ ምስል ፋላት ለትትጻበጥ እት እንተ ምን አክትበት ሊትማን ለትነስአት ተ።

 ጠቢብ፤ 

እት ዘበን ቅዱም እብ ፍንቲት ዲብ ደዋዬሕ መንሰዕ ወብዕድ አካናት እግለ እብ በሰር ወሽቅል ለልትአመሮ አንፋር ጠቢብ ሐጻይን፡ ሽሐርታይ፡ ቦዛይ አው ነሃባይ ልቡሎም ክምሰል ነብረው ልትአመር። እግሎም ለለአትካፍእ አድጋም ብዞሕ ዐለ።

ቦዛይ ወሸሐርታይ ለልትበሀሎ እብ ዕንታቶም እንዴ ረአው አዳም እግል ልእዘው ቀድሮ ለልትበሀሎ ቶም። እብ ፍንቲት ግርም አው ግሩም አውመ ፈዳብ ረአው ምን ገብእ ጸቡጡ ወእንዴ ሓመመዉ ቀቱሉ ልብሎ።
ቦዛይ ተሩ ሸሐርታይ ለጸብጠዩ ነፈር እብ ለትፈናተ አግቡይ እግል ልሳርዉ ወጥኖ። ገሌ ምነ እግል ዳውዮት ቦዛይ ለጸብጠዩ ለገብእ ሰዋልፍ እግል ኖሱ ሰኒ ኤዝያይ ቱ።
ለምጅተመዕመ እግለ ክምሰል ቦዛይ ለልተሀሙ ነፈር እግል ልቅተሉ አው ምምተለካቱ እግል ልአክርብ ሰበት ሸቄ፡ እለ ጋሪት እለ እተ ምጅተመዕ መሽክለት ወፍንጌር ለትከልቅ ተ።
እግል ቦዛይ እብ ቅርድ ወለመስሉ ቱ እግል ትዳፍዑ ለትቀድር። ገሌ ምን ኣያት አክትበት ዲን እንዴ ቃለዕካመ ዲብ ሕጃብ እንዴ ወዴካሁ እግል ትእሰሩ ትቀድር። ተናናት ዲብ ወዱ ህዬ እግለ ሕሙም ለሀለ ነፈር፡ ዲብ ለአትጫብቦ ዲቡ “መን እንት ፍገር?” ልቡሉ።  አተበልበሎት ህዬ ልትበሀል። እሊ ሓጃት እሊ ዲብ ሸዐብ ትግሬ ክምሰል ዔማት አድጋማት እግል ልትርኤ ለቀድር ቱ።
ለሽሕርታይ እበ ተናን መፋገረት አርወሐት ክምሰል ጸብጠቱ፡ “ፍላናይ አነ። ምድርዬ መስከብ ፍላን ቱ። እግል እሊ ነፈር ህዬ እት አካን ፍላን ርኤክዉ ከነሰእክዉ” ልብል ከለአበልብል።
ህቶም ህዬ፣ “ፍገር ምኑ ከመ” ልብሎ። ህቱ ህዩዬ፤ “ፈገርኮ ምኑ፤ እብ ለጭብዕት ንኢሽ” ልብል። ሐር ለሕሙም  ነፈር ሐዬ። ለጻብጡ ለሀለ  ቦዛይ ህግያሁ ለይለአምሮ ምን ገብእ ላኪን ለነፈር እንዴ ኢለአበልብል መይት ልብሎ።
ለነፈር ሞተ ምን ገብእ ህዬ፡ ለቦዛይ አው ለሸሐርታይ ለግናዘትለ ማይት ነፈር ምነ መቅበረት ለአፍግረ ወእት ቤቱ መትሸቀዩት (ግራብ) ወድየ ልብሎ።  ቦዛይ ወሸሐርታይ ክሎምመ እኩያም ቶም። ላኪን ቦዛይ ለአኬ ልብሎ።

እምበል እሊመ፡ ከላት እግል ልሕፈሮ ዲብ ገይሶ ዎሮት በኑ ገይስ ይዐለ። እብ ፍንቲት እት ስምጥ ዐቅብር ገብአ ምን ገብእ ነፈር በኑ ኢልሽእገ። ላዝም መለሀይ ምስሉ እግል  ልንሰእ  ቡ። ለምስሉ ለገይስ ነፈር፡ ለመለሀዩ ዲብ ለሐፍር እንዴ ትገሰ ለዐቅቦ። መለሀይ ለኢረክበ ወለተሐገዘ ነፈር ህዬ፡ በኑ ገይስ። ምናተ፡ ገሌ ሐጺኔታይ ምስሉ እንዴ ነስአ ዲብ ስምጡ ከሬ። እምበል ሐጺን ወአዳም ጌሰ ምን ገብእ ላኪን፡ ጅኑን መጽእዉ ከገሌ እኩይ ወድዉ አው ህዬ እዘኑ ጸምም ተሩ ልትለገም ልብሎ።

 ድግም እብ ክሱስ ጭገር 

ክል-አዳም ክምሰል ትላጸ ጭገሩ አክቡ። ዲብ ሐንቴ ጨዐት ዕምር ለውሾ። እት አካን እብ ቀላል ለኢትትረከብ ህዬ ለሐብዑ። ንኡሽ ምን ገብእ ህዬ አስክ ዐቤ ወኖሱ ወድዩ ወክ ዌልደቱ ወዱ እሉ። አክል ሰብ ክምሰል በጽሐ ላኪን፣ “ጭገርከ እሬ! ልቡሎ። ህቱ ህዬ ክምሰል ለትበሀለቱ ወዴ።
እግል ሚ ቱ ላኪን ጭገር ለልአርዉ ወአካን ረያም ዲበ ለደፉኑ ወዝያድ ለልትአየሶ እቡ?
ክመ ለልትአመር ጭገር ወልወል ምን ነስኦ ወአዳም ምን ካይዶ አው ህዬ ሕየይት ምን ትበልዖ ሰኒ እኩይ ክምሰል ቱ ለአምሮ። ወእብሊ ህዬ ፈርህዎ ነብረው።
ምናተ፡ ለሰበብ ለለአመጽእዉ ብዕድ ቱ። እግል መሰል፡ ሐቆ ጭገርከ ዲብ ክሉ ትፈናጥር ዐልከ፡ ክም ሞትከ ረቢ ዲብ አልኣክረ ልትሓሰበከ እቡ ለልብሎ ህለው። ወለውል ገለዩ ምን ገብእ ህይ ልብከ ምስሉ ልትነፌ ወአዳምካ ህዬ ክመ ጭገር ልትፈንጠር ልብሎ። ገሌመ  በጽሐከ ልብሎ። እብሊ ህዬ እት ቅሩብ ኢልሐድጉ። ሔዋናት በልዐዉ ምን ገብእ ለወንጌል ናዮም ነሰአከ ልብሎ።
እምበል እሊመ፡ ጭገር እኩይ ቡ እንዴ ቤለው ለፈርህዉ ነፈር ሀለ። እሊ ጭገር እኩይ ዲብ ሐ ክምሰል ሀላመ ለአምኖ። እሊ ጭገር እኩይ ለቡ ነፈር ህዬ ማሉ ወአዳሙ አው ዎሮት ምኖም በዴ ልብሎ። ጭገር እኩይ ለቡ ነፈር መብዝሑ ዶል ለምሽክለት ዲቡ ተዐቀብል እንድ-ኢኮን ዲብ ብዕዳም ኢትዐዴ ልብሎ።
እሊ ጭገር እኩይ ዲብ ንዋይመ ጸኔሕ። ዲብ ሐ ጸንሐ ምን ገብእ ከረአወ ምን ገብእ እግለ እጋል ለሐሩዱ አውመ ለአዝብዉ።

እምበል እሊ፡ አጽፋር እዴሆም ወእገሮም እንዴ ኖሶም ጋመመዉ ልግበእ አው ኖሱ እንዴ ትሰበረ እግል ኢልብዴ

ምኖም ሰኒ ዐቁቦ። እት ሸልቱት እንዴ ጠብለለዉ እት ምድር ደፉኑ።
እሊ ምን ኢትወዱዴ ህዬ፡ ረቢ አምዕል አልቅያመ ልትሰአለከ። “ዐጽፋርካ እተያ ወዴካሁ?” ልብለከ ወእግል ትአክቡ ትትጀበር ልቡሎ።

 ድግም እብ ክሱስ አንያብ፤ 

አጀኒት  ነኣይሸ አንያብ-ንእሾም- ክምሰል  ትሻረፈ ምኖም፣ ክል-ዎሮት፡ ዋልዴኑ “እት ምድር ፍላን ውሉድ እንተ ወአዜ ለምድር እብሊ እንክር ተሌ ሰበት ሀለ፡ እሉ እንዴ ትወለብከ ለኒበትከ ልከፈ” ልቡሎ።
ለንኡሽ ህዬ፡ እግለ ኒበቱ እንጀሐቲት ወሕራረቲት ወዴ ምስለ ወለእት- ህ ለእሉ አስአለዉ እቡ ለክፈ። ዲብ ለክፈ ህዬ ትም እንዴ ቤለ ኢለክፈ። “ንጉ ከራይ እለ ኒበቼ ግርም እግል ሀበኪ፡ ለኒበትኪ ክፍእት ሀቢኒ! ልብል ከለክፈ ነብረ ልትበሀል። እለ ኢወደ ምን ገብእ ላኪን አንያቡ ልአኬ ልትበሀል።
እብ ክሱስ ጅን ብዞሕ ይሀለ ምንመ ልትበሀል ገሌ ላኪን ኢልትሐገል። እቡ እንዴ ወደው ለልሓሉፉ ልእኮታትመ ርሑ ለቀድረ ደርስ ለልሀይብ ቱ።
ሓሁ እብ ጅን አንስ ለትጸበጠት ምኑ እናስ
እት ዘበን ቅዱም ቱ። ዎሮት እናስ ሐ ብዝሕት ዐለት እሉ። ምናተ፡ ምስል እለ ኩለ ሓሁ መንበሮ እኪት ነብር ዐለ። በሀለት ለሓሁ ሐሊበ ሰቴ ወሔሳሰ ጸቤሕ ኢነብረ። ምን ሰፍሬመ ይሐርድ ምነ፡ ኢለአዘቤ ወኢለሀይብ ምነ። ዐቅበ ወአክበ ሌዐ ነብረ።
ሐቴ ምዕል ጋሪቱ እግል ልአግዴ፡ ምን ዐዱ እንዴ ቀንጸ አስክ አካን ብዕደት ጌሰ። ዲብ ገበዩ ህይ ዎሮት ግርዝ ባዲ ረክበ። ለግርዝ ወድ ስልጣን ጅኑን ቱ ለዐለ።
ለግርዝ እግል እናስ፣ “እንተ እናስ አስክ ዐጄ ርፍዐኒ” ቤለዩ። ለእናስ ህዬ ሰበት አርሐመዩ፡ “ሰኒ” ቤለ ወረፍዐዩ። እት ፎቃዩ ዲብ ገይስ እቡ ህዬ ዲብ ዐድለ ግርዝ ቀርበው። ለግርዝ እግለ እናስ “ገድም ዐጄ እሊ እሉ ትርኤ ህሌከ ቱ። አቡዬ ህዬ ስልጣን ጅኑን ቱ። ልባሱ ደሀብ ቱ ለመስል። ወአስኩ እግል ትአብጽሐኒ ሐዜከ ህሌኮ። ህቱ ህዬ ወልዱ ሰበት ረከብከ እግሉ፡ “ትሸነህ! ሚ ትሐዜ?” እግል ሊበለከ ቱ። እንተ ህይ ሓዬ እትተምኔ እለ፡ ምነ ጻብጠተ ለህሌት ጅነት አንስ አጠልቀ እልዬ” በሎ፣፡ ቤለዩ።
ለእናስ ሰኒ ደንገጸ። “ወእንተ ሓዬ እብ ጅነት አንስ ጽብጥት ክምሰል ህሌት ከአፎ አመርከ? ሓዬ ምን በዲረ ናዬ ተ ማ ሚ?” እንዴ በለ እግለ ግርዝ ትሰአለዩ።
ለግርዝ ህዬ  “ሓከ ጅነት ምን ኢትጸብጠ ምንከ ኖስካመ ምስል እሊ ክሉ ርዝቅከ ክእነ ሚ ጨብሌከ? ለሐ ምን በዲረ ናይከ ይዐለት ለጅን አንስ ጻብጠተ ሰበት ህሌት ወዐለት ህዬ እንተ ኢሰኔከ እበ ወአዳምከ ኢሰነ እበ። ወእብለ ድብር ብኤከ። አዜ ህዬ አስክ እለ ጅነት ኢጠለቀተ እግልከ፡ ምን እለ ድብርከ እግል ተአባሬ ኢኮን። ወእለ ሓከ ኢትሀይብ ምነወኢትነስእ ምነ። ተላይ ናይ እለ ጅነት እንዴ ገእከ፡ ሓሀ ዲብ ተአውዕል እግል ትንበር ቱ። አነ ህዬ እለ ህግየ እለ ምን አቡዬ ሳምዐ አነ። ምናተ፡ አቡዬ መን አስአሌከ ምን ልብለከ ኖሼ ኣመርኮ ሌዐ በሉ” ቤለዩ።
ክእነ ዲብ ልትሃጀኮ ህዬ እተ ቤት በዐል ገጽ ለጅኑን ጠርቀው። ለእናስ'፡ እግለ ግርዝ እት ሐንቴ አቡሁ እንዴ ከረዩ: “እሊ ቱ ወልከ እት ገበይ ባዲ ጸንሔኒ” ቤለዩ። ለስልጣን-ጅኑን ሰኒ ፈርሐ። ወልዬ እንዴ  ረፍዐከ ሐቆ መጽአከኒ ትተምኔ ሚ ኢዴ እልከ አው ሀበከ?” ቤለዩ። ክምሰለ እትፋጎም ህዬ፡ እግለ እናስ AL ሐመደዩ ወሚ ክምሰል ለሐዜ አሰአለዩ።
ክመ ለሕጻን ቤለዩ ህዬ፣ “እለ ሓዬ ምን እለ ጅነት አንስ ምን ተአተክሬ እዬ ብዕድ ላተ ሐበት ይሐዜከ” ቤለዩ።
ለስልጣን ጅኑን ላኪን፡ እሊ ምስጢር እሊ መን አስአሌከ ቱ? አዜ ህዬ ምነ ወኬን ትሸነህ ወምነ ወኬን ርመቀኒ” ቤለዩ።
ለእናስ ደአም ብዞሕ ረምቀዩ፡ አትሓለዩ ወእተ ህግየ ሐጠ። ወለሓ- ት እብ ኖሼ ርኤክወ ቤለ።
እት 270: ለእናስ በደሎት ሰበት አበ፡ ለሹምለ ጅኑን፣፡ ምስለ ጅነት ለአንስ እንዴ ትፋሀመ ምን ማል ለእናስ ክምሰል ትትናዘል ወደ። ልግበእ እንድ.ኢኮን ሰልፍ ለጅነት አንስ እለ ክምሰል ሰምዐት ብዞሕ ትቀጸበት ወትረመጨት። ለስልጣን ጅኑን ላኪን፣ “ሐድ አልፍ ርያል እግል ክና ለሀበኪ ቱ። እሊ እናስ ህዬ በዐል ሰነቼ ሰበት ቱ እትሽንሁ ሰበት ህሌኮ ለሓሁ  ሕደጊ እግሉ” እንዴ ቤለ.  አትሓለየ ወአትኣዘመየ።
ለሹም ጅኑን እግለ እናስ፡ “ጊስ ገድም ሓከ ጥልቅት እልከ ህሌት። ሐሊበ ስቴ፣ ወስጋሀ ብለዕ። አዜ እንሱስከ ሰበት ተ ህዬ ንሰእ ምነ ወሀብ” ቤለዩ ልትበሀል።
ለእናስ እንዴ ቀንጸ እት ዐዱ ዐቅበለ። ምን ሓሁ ህዬ ነፍሱ አስነ ወበዐል መሃይብ ሀበ ወክምሰል ፈተ ወድየ ነብረ  ልትበሀል።
ዲብ ምጅተመዕ ትግሬ እብ ለመድ፣ “ማሉ ማል ጅን ቱ -: ልብሎ። ጹብጠቱ ጅኑን ሰበት ገብአው ህዬ፡ ለሰብኡ ውሕራም ገብኦ። ምነ “ማሎም” ህዬ እግል ኖሶም ኢስኑ ምኑ፡ ወብዕድ ኢልርሕሞ። እት ለአኩቡ ወተውቡ ሌጠ ነብሮ ልብሎ። እሊ ክእነ ለመስል ንዋይ ህዬ እምበል ዐዛብ ሐቴ
ሰኔት ኢልርኡ ምኑ ልትበሀል። እግል ክእነ ምን ማሉ ለኢረቴዕ ነፈር ህዬ፣ “ለማሉ ጅን ጻብጡ ቱ” ልቡሉ።

 ድግም ፋላት፣ 

አድጋማት እብ ክሱስ ፋል ሰኒ ብዞሕ ቱ።  ገሌሁ ፋላት እብ ሔዋናት ቱ። ላመ ሔዋናት ገሌሁ ሔዋናት ከደን ወገሌ ሔዋናት ዐድ ቱ። ገሌመ ሀለ ምን ክሱስ ገሌ ክፋል ገሮብና  ለልትበገስ። እግል መሰል ሀለብላብ ዕንታት፡ እትሊ ፋላት እሊ ዕን ድማን ወድገለብ ተረት ዐባይ ሀለ እግሉ።
ገሌ ምነ እብ ፋል ሰረይር ለልትበሀል ምን እንርኤ፤
ዋስ ወዒሳ-ጥሩቅ ክልኦት ሰሬራይ ቶም። አዳም ህዬ ምስል ለትፈናተ ፋላት ለአትጻብጦም። በዐል ሰፈር እግል ገበዩ ብጉስ ዲብ እንቱ ክርን ናይ እሊ ሰሬራይ ምን ሰሜዕ ቅሩብ ምን ጸኔሕ ቤቱ ለዐቀብል። ረዩም ጋይስ ምን ጸኔሕ ላኪን “ዒሳ ጥሩቅ ግንዳይ  ፍሩቅ  (ግበእ)” ልብል ወገበዩ ዋስል።
ገሌ ህዬ ለዋስ እብ ግራሆም እንዴ ገብአት ፋጹት ምን ገብእ ሌዐ- ቶም እሊ ምትክል አው ተርቆበ ቱ ልብሎ ወእተ አካን ለቀንጸው ምነ ለዐቀብሎ። እብ ቀደሞም ገብአት ምን ገብእ ላኪን፡ “ኬር ትበይ ርግቦርግቦ ለልቡለ እቡ ሰበብ፡ እለ ሰሬረት እለ አስለ ርግበይት ተ ሰበት ልትበሀል ቱ። ልብሎ  ወገበዮም

ዋስሎ። ክምሰል ፋል ሰኒ ህዬ ልርእወ። እሊ ዲብ ዋስ ወዒሳ ሐቴ ቱ።
ገሌ ህዬ ለሰረይር እብ እንክር ድማን ምን  ፋጴጹ እግሎም፡ ኬር ወርዝቅ ቱ ልብሎ ወገበዮም ጨርሞ። ኬር፣ ርዝቅ ወደሐን ክምሰል ጸንሖም ህዬ ለአምኖ። ለፋጸ እብ እንክር ድገለቦም ምን ገብእ ላኪን ጠዋሊ ለዐቀብሎ ነብረው ልትበሀል። ሰበቡ ህዬ እለ ክርን እለ እንዴ ሰምዖ ጌሰው ምን ገብእ ጋሪቶም ኢትገዴ ወኢትሰልጥ እግሎም ሰበት ልትበሀል ወለአምኖ ቱ።ድማን ወገለብ ዲብ አድያንመ ድማን ተ ዝያድ ለትትፈቴ። እግል ክል ሰኔት ላተ እብ ድማንካ ዲብ ትወድየ እግል እኪት ህዬ እብ ድገለብከ ቱ ለትወድየ። ገበይ እኪት ጸብጠው እግል ቲበል ገበይ ገለብ ትታለውመ ብዞሕ ልምድት ምንመ ኢትገብእ እተ ህግያ ለህሌት ተ። ዲብ ዕንታትመ ገለባይት ዕንካ ሀለብለበት ምን ገብእ ክም ፋል እኩይ ቱ ለልትርኤ። ድማን ምን ትገብእ ላኪን ኬር ወበርከት ቱ ልትበሀል።

 ድግም እብ ክሱስ ስሬዕ፤ 

ስሬዕ ዲብ ትግሬ ሰለስ ጅንስ ቱ ልትበሀል። ለሐቴ ወለዐባይ ምን ሓጃት ዐባዩ ለትሰረዐ ተ። እሊ ስሬዕ እሊ እት አሰር ገሌ ላማጽእ ገብእ። መን-ኣመረ ለዐድ አው ለጀሀት ለትሰሬዕህሌት ቀደም እለ እብ ሰበብለ ሓጀት ለእለ ትሰሬዕ ህሌት፡ ገሌ ብቆት ጃርየት እተ  ትገብእ። እግል መሰል አምዕል አርቦዕ ግዋሬሀ እሳት እንዴ ረምቀወ እሳት ናስኣም ምነ እንዴ ዐለው፡ እት ማለ ልግበእ ወአዳመ እብ በክት ገሌ አከይ-ተጋቢብ ወብቆት ሓስለት ገብአት ምን ገብእ፡ ለሰበብ

እተ እሳት ለእለ ሃይበት ዐለት ሰበት ትወድዩ፡ “ግረ እለ እሳት አርቦዕ ይሀይብ” እንዴ ትቤ ምስል አርወሐተ ትትገለድ ወእት ዐመል ትተርጅመ። ክሉ ለለአምረ ህዬ ልፍህመ ወለሐሽመ እግለ። እግል መሰል፡ ስጋ ገሌ ሔዋናት (እግል መሰል መንተሌ) አው ገሌ ክፋል ገሮብ ንዋይ (እግል መሰል ንሳል) ለኢበልዖ ወለመስሉ ቱ።"
ስገ መንተሌ በልዐከ ምን ገብእ ስልእል ፈግር እትከ ለልብሎ ህለው። ርግባት ንሳል ስርዖም ቱ ልትበሀል።
ለስሬዕ ለካልኣይ ህዬ ዲብ ተርብየት እግል ልሳዕድ ለቀድር ቱ። እሊ ስሬዕ እሊ እብ ፍንቲት አጀኒት ነአይሽ እግል ሊደዉ ለኢልትሐዜ ለመድ ምኑ ለመኔዕ ቱ። ላሊ እንዴ ትመየጸው ዓሳሮም እግል ኢልክምሆ ወለማጽ እንዴ ኢደሉ ዕንቶም ወዕን ብዕድ እግል ኢልዝበጥ ምኖም ሰበት ልትፈረህ. “ላሊ ትመየጽከክከ ምን ገብእ ሓልከ መይት” ወለመስሉ እት ልብሎ  ለአትፋርህዎም ወለጠቢዐት ክምሰል ዐገብ ክምሰል ለሐሱበ ወኢለሙደ ወዱ። እተክምሰልሁመ ዔለ ኢትሽበብ፣፡ እት ስምጥ ገበይ ኢቲሺን፡ ላሊ ኢትስሐል... ወለመስሉ እት ልብሎ ምን ብቆት ወአከይ አደብ አርወሐቶም ክምሰል ለሐጅቦ ወድዎም። እምበል እሊመ ላሊ እሳት ምን አካን እት አካን ኢለሐርኮ አው ኢረምቆ። ለሰበብ ህዬ ለእሳት ኬን ወእንሰር እት ልብሎ እበ ገሌ ህቶም ለኢረአወ ሓጀት እንዴ ከምሀት ደረር እግል ኢትሰብብ ሰበት ልትፈረህ ቱ።

አብያቶም ህዬ መብዝሑ ሰዐር ወተኮብ ሰበት ቱ፡ አጊድ እሳት ትጸብጥ እቱ።
<p>
ስሬዕ ለሳልስ ህዬ እብ ፍንቲት አንስ ለወድያሁ ምን ፋል ለለአነግፍ ወሕሽመት ለሸሬሕ እት ገብእ'፡። መብዝሑ ምስል አስማይ አዳም፡ አዳምመ ምን ዐድ ሐሙሀን ወእብ ዝያድ ምስል ሐም፡ ብእስ፡ ሐማት፡ ተላክም ለትጻበጠ አስማይ ኢሰምየ። ስርዐን ቱ። ላመ ፋል፡ ሓጀት እኪት አው ለትትፈረህ ወብቆት ለተአመጽእ እት አፉሀን ኢለአውዕለ። እሊ ሰሩ ምን ገጽ-ላሊ ሌጠ እት ሰረዓሁ ሰሩ ላተ እግል ዲመ ለሰረዓሁ ሀለ። እግል መሰል፡ ጩወት በደል ልብለ: እንሰ ትወርደ፡ ሜልከት፡ ጸዐደ፡ ደም እግል ሊበለ፡ ሐሊብ ጸዐደ፣ እሳት እግል ሊበል፣ ብርድት፡ በርህ ወለመስሉ፡ መውዒ እግል ሊበለ ዕላል፡ በደ እግል ሊበለ፡ በቅለ፡ አርዌ እግል ሊበለ፣፡ ሐብል-ምድር፣ ለማም፤ ... ወለመስሉ ለአስረዓት ሰኒ ብዞሕ ሰበት ቱ እሊ አምሳል እሊ ካፊ ቱ።