ሓምድ እድሪስ ዓዋተ - ምዕራፍ 7

ምዕራፍ 7

 ሓምድ እት ወቅት ፈደሬሸን 

ምዕራፍ 77

ሓምድ ዲብ መደት ፈደሪሸቨን

ሓምድ ዲብ ወራት ሐርስ እንዴ ትከሰአ ነፍሱ እግል ቲሩግ
ወደሚሩ አእግል ለአሰተሬሕ ዶል አንበተ፡ ሸፍትነት NI በዲሩ ምን
አቅበለ ወሰኒ እት ገርግር ምን ጌሰ፡ ክምለ እለ ተዐሸመ አግል ልርከብ
APEC ዮም እንሰ፡ ፈጅር ሐ ዶል ሓሪት ንዋይ ብዕድ ልትዘመት
ወኢለቀብል ወለ ውዳይ ለከርዑ ምሰስዳራት ልትነሰእ ምን ይዐለ ልቡ
እንዴ አግንዐ እሉ ጋር ሓርሱ ሌጠ እግል ሊዱ ኢቀድረ። FAN AT
ራድኢት ቀንጽ ወአብ ክሉ ለዐሪ። ለሐርሰ፡ ልትሓረብ ወኖሱ PASC
ነስእ። ርደእ-ርዳእ ዶል ገብእ ክሉ በዐል ሰላሕ ዲብ ሕድ ልትደመዕ
ወሓምድ ወጅሁ።

ዲብ ክእነ ሓለት እግል ሓምድ ሌጠ እንዴ ኢገብአእ እግል
ሕኩመትመ ለዋጅሆ ምን ሶዳን ለልትበገሶ ዝቤድ ክልዶል እንሰ
ዘምቶ ዐለው። አሊ እግል ልትከረዕ፡ ካፒታና ዐብደልቃድር ናሱ ክምለ
ሸርሐየ፡ 20 ዐስከሪ እንዴ አትፈረረ 26 እናሰ ወክልኤ እሲት ክም
ልትአሰሮ ወደ። ምሰል አሉም ዝያድ 1000 ረአሰ ምን እንሰ TL
ኬዘራን ለልትበህል ዝቤዲ እንዴ ትከበበ ሰነይ አተ። እተ ዶሉ ርኢሰ
ውዘረ ሶዳን ለዐለ አሕመድ መሕጅብ ዲብ ጃንሆይ (ንጉሰ ህይሌሰላሴ)
ምን ሸከ ለእሱራም ትፈተሐው ወለ እንሰ ዲብ ANA APNATH AA
ሓምድ እድሪሰ ዓዋተ

ምሰዳር እለ ለኢሐርቀ ነፈር እበ ይዐለ። ሰበቡ ቀደም አለ ምን ሴቲት
እብ ዝቤድ አብ ሰበትለ ትዘመተት እንሰ እንዴ ሸከ ዲብ ሰብአ ለበልሰየ
እርትርያይ በዐል ሰልጠት ይዐለ። ለቀድየት ህይ አእብለ ሐልፈት።

ለዘማቱቲ ሰኒ ወአማን ትናየተት እግል ልትበህልቱ ቀድር። ሸፍትነት
ክም ሸቀል ክል አምዕል እንዴ ገብአ እብ ዝቤድ ዐድ ሰካብ በደ ምነ።
ለሆም ዘምቶ ወእሉም ለኣተክሩ፡ ፍቴሕ በደ ምን ገብእ ሸቅል ሸፍትነት
ክምሰልሁቱ፡ ደለ ምብኣይ ረክበ ዘምት ወሒለቱ ለሐወነት ልትዘመት።
ዝቤድ ሕኩመት ምን ረክበው "ዝምትት ለዐለት እንሳነ አቅበለተነ
"እንዴ ቤለው ትገሰው፡ ለውዲት ናይለ መትጻገቶም ረአስ ሐርብት
ሰበት አካየደቶም አዜመ ዲብ ዘማቲ ትበገሰው። ምን ጀበል ሓምድ
ሌጠ ምን ከረ ሓምድ ክልኡ ዶል፡ ምን ገርሰት ወዐድዑመር ሐቱ ዶል
እንሰ ብዝሕት ዘምተው። ሓምድመ ተረቱ ወደ ዐሰሮታት ምን እንሰ
ዘምተ። ምናተ፡ ለኢነትመ ለትጻገግ ሕኩመት ለብእተ ዝቤድ አዜመ
እንዴ ሸከው እንሳሆም ምን ባእያይ ህደምደሜ ክም ተአቀብል ወደው።

ANA ሓለት እለ ከብዱ ለትጨፈት ሓምድ፡፥፡ ፍቱሕ በደ ወሸዐብ
ተዐገበ እንዴ ቤለ እግል ለአሰእል ዲብ ገሉድ ወተሰነይ እንዴ ጌሰ እግል
ፖሊሰ ሐበረ።

"እንሳነ ዝቤድ ዲብ ትዘምተ ተአጨቅጦ። ሕነ እት አካንለ
ትዘመተት ምንእነ ምን ዝቤድ እንዘምት ዲብ ህሌነ ላተ ምንእነ
እንዴ ነሰአኩም ዲብ ሰብአ ትበሉሰ። ሕኩመት ዝቤድ ለትከሰሰ
ቀድየት ብዕዳም ኢተሓልፍ እተ፣ ሕኩመትነ ህይ ኢትመጽጽ ዲብነ
ወኢትዳፈዕ ምንእነ መፍቶ ሴርቀት ወዴተነ። አሊ እሉ ትወዱ
ህሌኩም ራቱዕ ሰበት ኢኮን አው ክርዕዎም ምንኢነ አውመ ርሕነ
ኖሰነ እግል ንክረዕ ምነ ሐቱህ ደው" እንዴ ቤለ ሸከ።'

]. እብራሂም ሉባብ መቃበለት ምሰል ኬትባይ፡ 24 የናይር 1990 ኤምጉርጉር ሱዳን። አብራሂም ዲብ
1961 ግድለ እብ ሰለሕ ልትአንበት ዲብ ህለ ዲብ ገሉጅ ዲያሪስተ መሰኡል 10 (ኮርፖራል) ፖሊስ
ለዐላቱ።

200
ሓምድ እት ወቅት ፈደሬሸን

ሸከ ሌጠ ይዐለ። እብ ሕኩመት ሐል ኢገብእ ሐቀ ገብአ ኖሱ
ለአተትሐዜ ምሰዳር እግል ልንሰእ ሰለሕ እግል ልትወሰኩ ወሰልጠት
እግል ትትህየቡ አስመረ እንዴ ፈግረ ትሰአለ። ለሰኣሉ ታምም ደላብ
እግል ልግበአእ ህዩ፥ሩ

ሰብ ንየት ለገብአው ምን ገባይል ኩናመ፡ ማርየ፦ ነረ፡ በኒዓምር
ክምሰልሁመ ምን ሰብ ንዋይ ትግርዝ ሐቱ ሒለት ሰልሕት እግል
ትትከወን፡ ህቱ መሰኡልየት እግል ልርፈዕ ዱሉይ ክምቱ ሸርሐ። ህቱ
እግል ልምረሕ ከብቱ አለበ ገብአት ምንገብአ ህይ፡ ክል ውሕደት
እብ ዛብጥ ፖሊሰ እግል ትመረሕ ክም ትቀድር ይማሙ ህበ።፡

ሓምድ ህደፍ ዐለ እሉ። ዲብ ረአሰለ ዐለ እሉ መናዱቅ ዝያደት
ምን ልትሰመሕ አሉ፡ኣእግለ ዲብ ጋሸ ወሰቲት አብ ሐዲስ ለቀንጸት
ሸፍትነት እብ ዓመት ወዘማቱቲ ሐ ወእንሰ እብ ፍንቱይ እንዴ ራቀበ፡
ዲብ ቢያኩንዲ ምድሩ ዲብ ለሐርስ ለአርደት ሰላም እግል ልምደድ
ዲበ ዐለት ለመባደረቱ።

አነ ለኣምረ እንግሊዝ እግል ሓምድ ሰለሕ ሃይባሙ ዐለው። ሐቱ
303 ምሰል ሐምስ መንዱቅ ጥልያን። እሊ መናዱቅ ምሰሉ ዲብ
እንቱ ዝቤድ ምን ሶዳን እንዴ መጽአው ሐ ወእንሰ ናይ በኒዓምር
አርበዕ.„ሐምሰ ዶል ምን ገርሰት፡ ምነ ሓምድ ለነብር ዲበ ዐድ
ዛምታም ዐለው።

በኒዓምር ምን ሕኔት ዲብ ፖሊሰ፡ ዲብ ሓምድ እንዴ ገይሶ ክእነ
ጀሬት ዲብነ ዲብ ልብሎ ለአተርህዉ ሰበት ዐለው ኖሱ አሰክ አርበዕ
ወክድ እንሰ ዘምተ። ናዩ እንዴ በልሰ እግለ ናይ ዝቤድ እግል ፖሊሰ
ሰለመየ፡ ሕኩመት ህይ አዝቤተ። ካልእ ደርበት ዝቤድ ነሰአት ምኑ።
ክልኤ ዶል አእንዴ ዘምተ በልሰየ ወአእግል ሰብአ ህበየ። AT NAA
ደርበት ለምሰሉ ዐለው በልዐወ።፤’

2. መጀለት ሳግም ዕልብ 14፡ ሰብተምበር 1988 ገጽ 21
3. መሐመድ እኩድ ህሮደ(ፊተውራሪ) መቃበለት ምሰል ኬትባይ 22 ዲሰምበር 1991 አሰመረ።

201
ሓምድ እድሪስ ዓዋተ

ሓምድ አብ መባደረት ኖሱ ቃኑን ለኢቀይዶም ሸፈቲት ዲብ
ልትካረፍ፡ ወእንዱ አትኣሰረዮም ለትዘመተ ንዋይ ዲብ ሰብኡ በልሰ
ዲብ ህለ፡ በደል ቪመት ወሐምዳ፡ ሸፈቲት ተከሰእ ህሌከ እንዴ ትበህለ
ክም መዐግብ ልትረኤ ዐለ። እት ደንንጎበ VR AmA DE ny
ኢረክበ አሰአለዉ። ትነከረ ሌጣመ ኢኮን፡ ላመ ምሰሉ ዐለ ጽዋር
ሰልሙ ትበህለ። APNA AAs ANA ሸፈቲት ትሰዴ ወተአትፈርር ህሌከ
እንዴ ትበህለ ተሕዚር ተህየበ።

ለዶል ሓምድ፡ እግል ፖሊሰ ገሉድ እንዴ አሰአለ ርድኡነ ምን ቤለ
አበው እሉ። ዲብ እለ አሰመረ እንዴ መጽኣመ ምሰል መፈወድ ተድለ
ዑቕቢት ተሃገ።፡ ምናተ፡ እንዴ አበ አሉ ክም አቅበለ ማጽእዩ ዐለ$። . .
. '‘ሚሜሚ ትበህልኩም፣ ምን እቤሉ 'አነ ምን እሉም ረሻይደ እግል እካፈሕ
ሰለሕ ልትህየበኒ ኣውመ ኖስኩም ዕቀቦም’ እንዴ እቤ ትሰአልክዉ። ህቱ
ላተ እንተ እግል ኖሰከ ሸፍታይ አግል ትግበአ ሐዜክ፡ እሊ ኢገብእ'
ሰበት ቤሌኒ ክሉም አበው እይ'’ እንዴ ቤለ አሰአሴኒ።፣•



A, Frcs << *.
L°3.E. 11 Sercretario degli Interni del Cov, Eritreo pee .
4ፊ1"'5055540 4416 ሞዐጊ፲=ፈይ =ፓ4ቲ25ዴ PRAIA tet ae •
. · J‘ ii SH
ረ. ; # : ኳ
<ፈሉፉ ” , Js
( {1 qui sottoseritto, Hania Idris awate,oriminarfo ded Baria,del di Hafera,

ex Copo soifta, sottcuessosi nel 1951, con precise condiziont e ciod fra mee il Col,
Crakwel & avvenuto che io ai sottomettessi e che {1 Col. Craknel mi affidasse le sor
Veglianta della zona da me abitata,nuella cioé intomo a Cheraet e Fancd fino a Sitton
Ugard, Omager e Hsicota,« 5ዳ

Ogni momento cha succedeva,io facevo il mio rapporto « insomme ho fatte nuigrosi
Yeclami al D.O. di Barentii eo Tessenei,senz: perd ottenere esito ec il bestiame rubato .
Beni Amer e Baria, non venue ricupereto @ né restitubto. Nel 1956 avvennero nella-mig
zona pik di 9 rapine @ gli iateresseti fecero rerolare reclano el Sig. D.O, di Tesaens,
in data 18/2/1956 senze perd evere riustiris. I rapinatori sono o Cunama o ebissini de/
L'“topiano Eritreo cioé Hemesien..«

o2ltanto voglio far presente che i pactori Beni Amer, Baria, Daria « Cunama hanno
-rgente bisopnoe di nancolo ¢ corotezione J*l1!'0z, 09979700 . = ·

Asmara,1 Herzo 1956 ots
' ቋሃ,.=ዐ

5>-14 Idris Awate
hen ! flay bp &
ክቱብ ጥርዓን ሓምድ አብ ህግየ ጥልያን
4. ክምሰሌሁ

202
ሓምድ እት ወቅት ፈደፊሬሸን

ሓምድ ዲብለ ሸፈቲት አግል ለአብዴ ሰለሕ ወአዳም ለአትሐዜ
ለልብል ጠለቡ ዲቡ ኢበጥረ። ዲብለ ባካት እግል ሰብ ዐድ አካናት
እሙር ምን ገብእ እሉም ወለሳግሞ ዲቡ አካናት ምን ልትፈረግ፡
መቅሪሬሕ ወአብ ሕበር ዳፍዖት እግል ለህሌ ቀድር ምነ ትብል እምነት
ውዳይ ሸፈቲት፡ ህመሌ ሰብ ሰልጠት፡ ወመስአለት አካናት መውዕል
ንዋይ ናይለ ዲቡ ነብር ደዋሒ እንዴ ህድገ ዲብ ሰብ ሰልጠት ሕኩመት
እርትርየ ሐቱ መዘክረት ካትብ ዐለሠ’

ተርጀመተ፦
] አስክ ሓይሰት ሕኩመት እርትርየ ሰክሪታርያት ከርሰ
2 ዲብ ቅያደት ፖሊሰ እርትርየ

ሰሜትዊዌ ክምለ እተ ተሌ ዝኩር ለህለ፡ አነ ሓምድ አድሪስ ዐዋቱ
አሰልይ ምን ቀምየት ባርየ ፈረዕ ሐፈረ ገብእ ዲብ ህለ፡ ቀደም አዜ
ሜርሓይ ሸፍተ ለዐልኮ፡ እብ አሳሰለ ዲብ ፍንጌይ ወፍንጌ ኮሎኔል
ክራክነል ለትበጸሐት እትፋቅየት በህለት አነ ዐ% እግል AE (ASR ADA
ህብ)፡ ኮሉኔል ክራክነል ህይ ናይለ አነ ለእነብር ዲቡ ደዋሒ ከረ ገርሰት፡
ፋንኮ አሰክ ከረ ሰቶነ፡ እምሐጀር፡ ህይኮተ ናይ ራቀቦት መሰኡልየት
እግል ለኣርፈዐኒ ዐዴ ክም አቴኮ (እዴይ ክምህብኮ) ልትአመር።

ዲብለ Mat ሓለት AN nA ለሳደፈት ተቅሪርይ ህይብ ከም
ጸንሐኮ ክምሰልሁመ ዋጅብ በሊሰ ለኢተህየበ መሳእል ዲብ ምሰኡሊን
መሓፈዛት ተሰነይ ወባርንቶ ሓልፍ ክም ጸንሐኮ ለልትአመር ገብእ ዲብ
ህለ፡ አስክ እለ ዮም ላተ ምን ገባይል በኒዓምር ወባርየ ለትዘመተ ንዋይ
ዲብ ሰብኡ ለአቀብል ኢረኤነ።

ዲብ 1956 ሌጠ ዲብ እሊ አዜ አነ እነብር እቱ ለህሌኮ ደዋሒ
ዝያድ ሴዕ ዶል ለትፈናተ ጅንሰ ንዋይ ትዘመተ። ለከሰሰን ጀሃት ዲብ

5. 510ር:..(አርካይቭ ክርን ገቢል እርትርየ) ሓምድ እድሪስ ዐዋቲ ዲብ ሰክርታርያት ከርሰ ዐድ
ወመርከዝ ፖሊሰ እርትርየ ፈርመቱ ለከረ ዲበ እብ ህገየ ጥልያን ለትቀደመት ሸክወት። !ማርሰ
1956 አሰመረ።

203
ሓምድ እድሪስ ዓዋተ

18/02/1956 ዲብ መስኡል እዳረት ተሰነይ ሸክወት ቃኑንየት ምንመ
አቅረበው አሰክ እለ ዐድል ራክባም ይህለው።

ለዲብ ዘማቲ ንዋይ ብጉሳም ለህለው አንፋር ምን ቀምየት ኩናመ
አውመ ምን ሐበሸ ከበሰ ምን ሐማሴን ቶም።

አዜ እተ ሸፍገት እግል ሓልፈ ሐዜ ለህሌኮ አግደ ጋሪት፡ ሰብ
ንዋይ ገባይል በኒዓምር፡ ባርየ፡ ማርየ ወኩናመ እተ ሸፍገት ደማነት ለቡ
ምድር ርዕዮ WPL AIM AVA Ale? NP ለሐዙ ሌጣቱ።

Ahad: ዮም dvk “ICA 1956
መሐሽሸማይኩም
ሓምድ እድሪስ ዐዋቱ

GOVERNMENT OF ERITREA |
Ref.: INT/B/7. DEPARTMENT OF INTERIOR

HEADQUARTERS -<~
Date: 9 March 1956 ASMARA ete
To:- / ጀ፻፲

Hamid Idris Awate.
Thro.: 8.D.0. Agordat.

Subject: Application,

I am directed to acknowledge receipt of your application
of 1st March 1956 and to inform you that it has been passed to
the $.D.0. Agordat for disposal.

Copy to:-
8.2.0, ልቖዐዖቘፅቴዖልዐዐጅጀዐልፒዐ ።



Encl.: 14.

LPN AN APR ALCAN OPE
204
ሓምድ እት ወቅት ፈደሬሸቨን

AN ፍንቱይ NAA AVAIL TL እሊ ሸከ እሊ ምንመ ኢሰህሌ፡
ELA AA ሸክወት አለ ኣውመ ሓምድ ቀደሙ ለአቀረበዩ ይማም
ምሰል እለ መዘክረት እለ ክም ጭምረ እትጽቡጠ እግል ADA PLC:
መሰኡሊን ናይለ ደዋሒ ምሰል ለዓልያም ሰብ ሰልጠት ጋምያም AE
ክም ዐለው እተ መደት ለህ አእብ ህግየ እንግሊዝ ዲብ ሕድ ከቱቡ
ለዐለው ጀዋባት ረሰሚ ለኣበርሁ።

ሐቀ እለ ገድም፣ ሳምን ሐቆለ ሓምድ ለከትበየ መዘክረት፡ ሴዕ
ማርስ 1956 መሰኡል ቀድያት ከርሰ፡ ዱቅሪ እንዴ ኢገብእ እብ ገበይ
ሓክም አቅርደት "ናይ ዮም ሐቱ ማርሰ ሸክወትከ ክም በጽሕሑኒ ወእግል
ልትረኤ ዲብ ሓክም አቅርደት ክም ሐልፈ እግል አሰእለከ ሐብሬ ህዩብ
ህሌኮ" ለትብል ልእከት እንዴ ነድአ ለእቅሩበ ህለ መሰአለት እግል
ትደረስ ክምቱ ሐበረዩ።"

ሓክም አቅርደት እግለ ጋሪት እንዴ አሰፈየ ረአዩ እግል ለአቅርብ
መሰኡልየቱ ዐለት። እቡ ሌጠ ለትትከለሰ ሰበት ይዐለት ላተ፡፣ ናይ አየዶት
ልግበአ አው መቃወመት ረአይ ቀደም አቅረቦቱ ናይለ ዲብ ሐንቱቴሁ
ለዐለው ሕካም ባርንቶ ወተሰነይ ረአይ AMA ልርከብ፡ ሓምድ እተ
ቀደመዩ ሰኣል እግል ለህሌ አሉም ለቀድር ረአይ እግል ለኣምር ሐዘ።
17 ማርስ 1956 "እብሊ እት ለዐል ህዱግ ለህለ ነፈር ለትቀደመት
ሸክወት እልእከ ዲብኩም ህሌኮ። ዲብለ ቀድየት ለህለ እኩም ረአይ
እግል ትንድኦ እቑ እትሐሰበኩም" እንዴ ቤለ አብ ክቱብ ትሰአለዮም።’

LN AN. AAA እሊ እት 26 ማርስ 1956 በሊሰ ሻፍግ ለከትበ
ሓክም ተሰነይ ለዐለ (ህዳድ ከራር፡ እብለ ዎሮ እንክር እግል ይማም
ሓምድ ለአይድ ብ ህለ፡ አእበ ካልእ እንክር ህይ እግል ሓምድ ዲብ
ለአትዐግብ ወሸውህ። ሓምድ አግለ ትትከወን ሒለት AM ልምረሕ
ዲብለ ትብል ንቅጠት ብዞሕ ተአኪደት ለለአብሉ ሓቛት እንዴ ሸርሐ፡
፬፪ፒበፅፒ of Eritrea) Director of Interior to Hamd Idris Awatie Thro;
S,D.00. Agordat Ref. NO INT/B/7 Date -9March 1956.

7. R.D.C. GOE.SDO. Agordat - to D.O. BarenTu & D.O. Tesenei. Ref.No. HQ/
AD/70/B Date; 17 March 1956

205
ሓምድ እድሪስ ዓዋተ

ለቀድየት ምን ነፍሱ እግል ለአሪመ እግል ሓክም ባርንቱ እንድኢኮን
እግሉ ክም ኢትከሰሰስ አብረህሄ።’

ሓክም መሓፈዘት ባርንቱመ እብ ክእነ ተሌ ረአዩ ህበ። ዲብለ እት
19 አብሪል 1956 ዲብ ሓክም አቅሊም አቅርደት (ዐሊ ሚህሪ) ለከትበየ
ልእከት፡ ለዐለት ሓለት ሐቀለ ቨርሐ፡ አእግለ ምን ሕዱድ አቶብየ እንዴ
ተዐደው ለዘምቶ ሸፈቲት ጋብሆት ደላብ እግል ልትቀደር እግል ጠለብ
ወይማም APS All Met A CAF hen ወባርህ ረአዩ ሓለፈ።

ዶልከ ምን ሕዱድ አቶብየ እንዴ መጽኦ እግል ሸ0ብነ በህለት
በኒዓምር፡ ማርየ... ወለመሰል ለለአትፋርሆ፡ እግለ ክሰታን ላተ ሐቱ
መደረት ለኢወዱ ሸፈቲት ክሰታን ክም ህለው እግል ሐብር እፈቱ።
እሉም ክድመት ናይ ሐ፡ በህለት ናይ መውዕል ወምን ዘማቱቲ እግል
ንክረዕ እኩም እንዴ ልብሎ ደፍዕየት ናይ ዓቅቢት ዲብ ሰነት ሐቱ
ወአት አውመ 50 ብር እግል ልድፍዑ ቀሱቦም ህለው። ሸዐብነ
አቤነ ቤለ ምን ገብእ ዲብ አቶብየ እንዴ BAD ሸፈቲት አንዴ
አምጸኣው ንዋዩ ለአዘሙቶም ህለው።

እብሊ ዲብ ለዐል ለትሸረሐ ምሰምሰ፡ ሕኩመት ዲብ ክሉ ባካት
ጋሸ በህለት ምን ኣንቶፊሬ ANH ሻንብቀ ለልትሐረኮ እብ APR
እድሪሰ ዐዋቱ ለልትአዘዞ ዐሰር ምን ነረ፡ 10 ምን ኩናመ (ኩናመ
ሸሊክ)፡ 10 ህይ ምን በኒዓምር፡ 30 ለገብኡ ሰሉሓም ገባር አእግል
ለህሉ እሉ ረኣይ እቀድም።"

ሓክም መሓፈዘት እት ናይ ደንንበ ጦግ ክቱቡ፡ ኩናመ ሸሊክ
እግል ልትሰልሖ ህሌት አሉም ልብል እቡ ለህለ ሰበብ ተፋሲል ዋዴሕ
እግል ልትህየብ እቱ ምንመ ኢልትቀደር፡ እት ብዞሕ መናሰባት ለአግደ
ዜምተት ወመቃጭፈት ልትበህሉ ለዐለው ሸፈቲት ድንሶም ምን ኩናመ

8. RDC, GOE-Office of the D.O. tessenie toSDO Agordat Ref.No ID/TES/70/A Date26
March 1956.

9. RDC, GOE, Office of the D.O. Barentu to $.D.0. Agordat Ref.No. AD/BAR/15/A
Date; 19 April 1956.

206
ሓምድ እት ወቅት ፈደሬሸቨን

ኮይተ ዐለው። እብሊ ሰበብ እሊ እንዴ ኢገብአ ኢተርፍ እግለ ብዕዳም
ክም መትጻብአት እንዴ ነሰኣዮም እብ ፍንቱይ ኩናመ ሸሊክ እግል
ልትሰልሖ ረአይ ለህበ። ከራር ዐዋቲቴ ከራርመ እብ እንክሩ እሊ ለተሌ
ሸሬሕ ለህይብ፥ሩ

እት ለዐል ለህለው ባዜን ኮይተ ወዲብ ተሐት ለህለው ሰንዳሰ
ልትበህሉ። ኮይተ ምሰል ገባይል ብዕድ በአሰ ዐለ እሉሎም። እግል
ናይ ሰብ ጸብኢቶም ላቶም ጀህት ለገአው ተለች እንዴ ቀትለው
ሐ ዘምቶ። እግል በዐል እንሰ እንሳሁ እንዴ ነሰአው ቀቱሉ። ክእነ
ወዱ ሰበት ዐለው፡ ሓምድ ቀትሉም ወለአነድዶም ዐለ። ምሰለ ዲብ
ድዋሩ ለዐለው ሰንዳሰ ለልትበህሎ ኩናመ ላተ ዕላቀቱ ሰኔት ዐለት።
እብሊ አሰባብ እሊ ለለዐል ህለው ኮይተ ድድ ሰንዳስ ሰበት ቀንጸው፡
ሓምድ እግል ሰንዳሰ ምን ኮይተ ለዐቅቦም ወሰለሕ ለህይቦም ዐለ።
ምን ሸፍትነት NP AT VR PAA Nhe ተዓረ።

እንግሊዝ 12 መንዱቅ ሃይበቱ ዐለት። እምበለ ናዩ እግል ሕኩመት
ለኢሰለመዩ መንዱቅ ዐለ እሉ። እሊ ዲብ ቤትነ ለኢልትአመርቱ።
እግል አእሊ እንዴ ከፋፈለ እግልነ - እግለ ዐይለቱ ወእግል ባዜን
ሃይብነ ዐለ። ኬኽ ጋለ ወሙሰ ለልትረከቦ ዲቦም አርበዕ ባዜናይ
ራፍዓም ዐለው። ብዕድ መናዱቅ ክሉ እንዴ ትወዘዐ እት ወራት
ድድ ሸፈቲት ከድም ዐለ5ዴሓክም አቅሊም አቁርደት (ዐሊ ሚህሪ) ረአይ ሙደረ ተሰነይ
ወባርንቱ ክከም መጽአዩ ምን ክልኢቶም ATS HME NAA ANA
ለህብ ደረበ። ዲብ ሰማን ዩንዮ 1956 ዲብ መክተብ ቅሰም ቀድያት
ከርሰ አሰመረ (ደጃዝማች አርአየ ዋሴ) ዲብለ ነድአዩ ክቱብ፡ ሓምድ
ለትበገሰ ዲቡ ህደፍ ራቱዕ በደል ለሐምድ ወለአትናይት፡ እግለ ሓከም
ተሰነይ እብ ሰበቱ ለቤለዩ ከሊመት እብ ከሊመት ደግመዩ። ሓምድ ከም
በዐል ኢሴመ፡ ክቡር ወረአው እይ ወሰምዑ ለፈቱ፡ ኢክምለ ዲብ ሸካሁ
ለትበህለ፡ ክም እግል ሐቱ ደጀህት ለከድም እንዴ ወሰፈዩ አትዐገበዩ።

10. ዐዋቲ ከራር ዐዋቴ፡ መቃበለት ምስል ኬትባይ፡ 01 ፈብሩዋሪ 1990 ወደልሕሌው፡ ሱዳን፡
207
ሓምድ አድሪስሰ ዓዋተ

ለምን ክሉ ተአትፈክር ላተ፡፣፡ ረኣይ ሓክም ባርንቶ ኢፈቅደዩ። ሓምድ
ዕዱ ናይለ ትትበህል ህሌት ቅወት አግል ልግበአ ከም ኢልትቃወም
አክል-አክል ክም AALS. AT ANCE"!

22. APL ALA OPE At 1951 ASU: AUN 1E AL
ለነብራቱ። አሰክ እለ ዲብ እዴሁ ለህለ እግል ኖሱ ወአግለ ዲቡ ነብር
ደዋሒ ምን ሸፈቲት እግል ልዕቀብ ሰሰ መንዱቅ ተህየበ። ምናተ
አሰክ እለ እብ ሰሜቱ ለትሰጀለ ዐውቴ ኢህለ።

ህቱ እብ ዐውቴቲ በዲሩ - "ዐውቴቲ ሸፍትነት” ዲብ ልትሐበን
ለነብር፡ እግል ኖሱ ክም ልትጃገሩ ለአለቡ ፋርሰ ለልርኤ ሌጠ እንዴ
ANA APSA ወፋሻት ለፈቱቱ። ሸፍትነት እግል ትትነወክ AN
Wt ኖናሶም ሰለሕ ለረፍዑ ሸዐብ እግል ልትደረቦ ለቀደመዩ ይማም
እምበል ሸክ እት ህወናኖት አፍዓል ሸፍትነት ኔፍዓይ ወዐቢቱ።

ናይለ ልትሐሰብ ለህለ ተድሪብ ድድ ቨፈቲት ሜርሓይ እግል
ልግበአ ለቀደመዩ ሰኣል ላተ ዲብ መደት ሸፍትነቱ አያይ ነረ
ወአግደ አባይ ኩናመ ሰበት ዐለ፡ ዲብ ክልኦት አሉም ገባይል ዐዳወት
ለኢትበቈ ክም ተዐምም ሰበት ወደ፡ ሐረከቱ ዲብ ሐንቲ ታመት
መራቀበት ፖሊሰ ገብአት ምንገብእ እትከበተ።

ለዋጅሆም ሸቅል ትሩድ እንዴ ትረአ፡ ለኣንፋር ዕልቦም ሓምድ
እንዴ ወሰክከ ምን 21 እግል ልውሐዶ አለቦም። እት ረአሰ እሊመ፡
እብ ሰበብለ ትህደአገ መሻክል ዲብ ፍንጌለ ገባይል እግል ልቅነጽ
ለቀድር መሻክል አግል ህወናኖት ለአንፋር ምን እሊ ተሌ ገባይል
እግል ልግብኦ ህሌት እሉሎሉም። ህተቶም ህይ፡ ነረ ሰሰ፡ ኩናመ ሐምስ፡
በኒዓምር 10፡ እብ 2926 21 AMA ልግብኦ ቦም።

እሊ ረኣይ እሊ ክቡት ገብአ ምን ገብእ ለጸውር' ክል ምኖም
20 ብር፥ ለሜርሓዮም ህይ 70 ብር አቶብየ እግል ልትደፍዖ ረአይ
VEN: Ale? አንፋር እሉም እግል ልትደፍዑ ለትጸበጠ ማል ክም
ኢህለ ህዩ ሐብር።

11. RDC, GOE. S.D.O.agordat to Department Of Interior Asmara, Ref.No.HQ/
A.D/70/B Date; 8th June 1956.

208
ሓምድ እት ወቀት ፈደሬሸን

ሐቀ እለ ሓክም አቅሊም አቀቅርደት ለከትበየ ልእከት፡ እግለ ይማም
ለሳድቅ ዲቡ አውመ ለነክሩ ምን ቀድያት ከርሰ ለተህየበ በሊሰ ምንመ
ይህለ፡ እብ አፍ ለልትደገም ሰብ ሰልጠት ሕኩመት እግለ ይማም
ክቡታሙ ዐለው ልትበህል። ምናተ፡ ቀደም ሳደቀቶም ለለኣሙኑ ደሚን
ሰበት ሐዘው፡ እግለ እተ ተሓት ርተብ ሰልጠት ሕኩመት ለህለው ነዘር
ናይለ ድዋር "ሓምድ ጣልቡ ለህለ ሰለሕ እግል ልትህየብ ደሚን አግል
ትግብኦ ትቀድር!" እንዴ ቤለው ክም ትሰለዎም፡ አብ ዓመት ነዘር
በኒዓምር፡ ነረ ወኩናመ ከም ኢረደው ልትደገም።

እሉም በዲርም እግል ሓምድ እት ሐንቱቴሆም AVA ASO. DATA
ልምሉኩ ምን ኢቀድረው፡ ምን ሸዐብለ ድዋር ረክበ ለዐለ ሕሸመትመ
ተአቀንኦም ሰበት ዐለት፣ 21 መንዱቅ ትሰመሐ እሉ ምን ገብእ ንኢሸ
ሕኩመት ናሱ ለወዴቈ እንዴ ገብአ ትሰመዐዮም። ምን ሰልፎምመ
ሰልጠቶም ለተአቀልል ወሕሸመቶም ለትበለልል ምን መሰለት ዲቦም
ቱ ለኢትከበተዉ። ክምለ ቀደም ለህ እዳረት አንግሊዝ አዋድ ሰምሐ
ለአፍገረት ዲቡ እያም፡ "ናይካቱ፡ ኢፋልይ ናይከ ቲ" እት ልብሉ
እብ ሰምሐ ANA ልእቲ ለኢሰደው፡ እተ ወክድ ለህይመ እግለ ሓለት
ምንቅሩብ ታብዐ ለዐለ ወድ ናይቲ ላቱ ሐዳዴናይ አድሪስ ቪሚል
ለቱቴለል ክአነ ደግመዩ፦

ሓምድ ሰለሕ ትሰመሐ አሉ ምንገብእ፡ ሰላም እግል ቲሪምቱ
ወምድር ወዐሰተር ምንሕድ አግል ልትፋረግ ኢኮን። እሊ
ነፈር እሊ ዮም ሰለሕ እንዴ ተህየበ ፈጅር ዲብ መዓል ብዕድ
አውዐለዩ ምንገብእ ለለአትዕስ አግል ኢልግበአ፡ አብ ሰበቡ
ለመጽእ መሻክል ህይ ፈጅር ዲብ መሸንገል ምንቲቱቴ፣ APC ny
ትደጀግለበ ህቶም ላቱ ብህላም ዐለው እለ ትነፈዕ ኣለቡ፡ እንዴ
ቤለው ትቃወመዉ ልብልደረ’'፣።

12. እድሪሰ እሰማዒል(ቪሚል)፡ መቃበለት ምሰል ኬትባይ፡ ህይኮተ 5 ዩንዮ 1989፡
209
ሓምድ አእድሪሰ ዓዋተ

ዲብ ገሉጅድ ነብር ለዐለ መሐመድኑር ሓምድመ አብ እንክሩ፥

ሓምድ ዲብ መደት ፈደፊራሸን ‘እሊ ምድር ምን ሸፈቲት እግል
አንግዩ ሰለሕ ህቡኒ' አንዴ ቤለ ጠልበ። ሑድ ልግበአ ወብዞሕ
ሕኩመት እግል ተአጅዝ አሉ ሓሰበት ዐለት። እግል ደማነት ህይ
እግል ናዝር ነረ እግል መሐመድ OF in ACL THAAT Ut
ላተ ክምለ እዩዱ '‘ሓምድ በኒዓምር ሰበት ቱ ይእደምኑ’ እት ልብል
በልሰ። ናዝር ናታብመ ትሰአለቱ። '‘ሓምድ በኒዓምር ሰበት ኢኮን ምን
ለሐዙ ለነረ ልትደሞኑ’ እንዴ ቤለ ነክረዩ። ክልኢቶም ይአምነዉ።
ሰለሕ ረክበ ምን ገብእ ዲብለ ሰልጠትነ እግል ልትሻቫረከናቱ፡ ኣውመ
እንዴ ሸፈተ ሐርብ እግል ልህርሰ ቀድር' እንዴ ቤለው ሰበት ፈርህው
አየደዉህሠ’'?

ሐቀ እሊ ላከፍቶ እሊ ሓምድ ምራዱ ኢረክበ። NI ውሱፍ እንዴ
ተዐለበ፡ ሕኩመት ለሐሰበቱ ወሕኩመትተ ለተአምሩ፡ እግልከ ከሰሰ
ኢኮን እንዴ ቤለው፡ ለሸካሁ ክም ዶር ረአዉ። ክሉ ለድዱ ተህየበ
ረኣይ ክም ትጌመመ ህይ "ዐዋቴ ዲብ ሙሰተቅበል እሙን ኢኮን"”
እንዴ ትበህለ ጠለቡ ትነከረሄ

ምን ቀዳሞምመ ለምን ቅሩብ ጠቢዐት ሓምድ ALA WC AN
ደቅቡ ለግበአ ወበሻካለቱ ከክም ኢልትመለኮም ምን ኣመረውቱ እኪቱ
ምን ኢገብእ ሰኔቱ ለኢሐዘው። ፖሊሰ ወእዳረት ተሰነይ፡ ባርንቶ
ወአቅርደትመ ምነ እዴሁ ህበ ዲበ ወሐር እግለ ነዘር ተለው ዲቡ።
ለዓልያም ሰብሰልጠት አሰመረ ህይ፡ ለመናካል ነዘር እንዴ ሰምዐው
ትቀፈፈው ምኑ። አእብ ሰብ ምግብ ምሰል ሜርሓይ ሕኩመት እአግል
ልትራክብ ቃድር ዐለ ምናተ፡ ለእለ ሐዘ ኢረክበ። ክሉም ድዱ እንዴ
በጥረው አግለ ጠለቡ አብ እኪት አግል ልርአዉ አንበተው። ጀነራል
ተለ ዑቅቢት ህይ እግለ ሓምድ ሐቀቆቀ ሰምሐ ሸፍታይ እንዴ ቀትለ ሰጋዱ
13. መሐመድኑር ሓምድ፡፥ መቃበለት ምሰል ኬትባይ 01 ፈብሩወሪ 1990፡ ወደልሕሌው ሱዳን።

መሐመደድኑር ምን መደት ጥልያን እንዴ አንበተ አስክ እስትዕማር ኢትዮጵየ ዐሰከሪ AOA:
14. መጀለት ሳግም ዕልብ 14፡ ሸብተምበር 1988፡ ገጽ 21

210
ሓምድ እት ወቅት ፈደፊሬሸን

እንዴ ገርበ እግል እንግሊዝ ለሰለመዩ እንዴ ፈቅደ፡ ናክሸ እቱ ገብእ
ጸንሐ ሰጋድ ሓምድ እንዴ ትነተፈ እግል ልምጽኡ ለአና’ኬ ዐለ።

ባላምባራሰ ዘርኤ ደብሬጹን ምስል መስኒሁ ፊተውራሪ ገብሬ
ተሰፋጹን እግል ሓምድ ዲብ ሸፍትነት ለኣሙሩ። ክልኢቶም ሴድየት
መሕበር አንድነት ነገይ ሰበት ዐለው፡ አእብ አዋጅ ሰምሐ ክም አተው
ማህየት ወድሰብ (ጭወ-ደሞዝ) ልትደፍዖ ክም ዐለው፡ ባላምባራሰ
ኖሱ ዲብለ ወደየ መቃበለት ቫርሑ ህለ። ከአሎም አንፋር አሎም
ምሰል ሜርሓይ ሕኩመት አሰፈህ ወልዱሚካኤል ለኣትራኩቡ ዲብ
ህለው ክምሰሌሆም ምሴርባይ ናይ መሕበር አንድነት ክም ዐለ እንዴ
አተምሰለው ተሃገው አሉ። (ሓምድ ክምሰልሁ ክም ይዐለ ተቅሪር
ክራክነል ካፊ ሰበት ገብአ ለልትወሰክ መብርሂ ለአትሐዜ ኢመሰስል)።

ተለ ባይሩ ሜርሓይ ሕኩመት እርትርየ እንዴ ገብአ ክም ተሐረ፡
ሓምድ ዐዋቱቴ ሺመት እንዴ ሐዘ ልግበአ ወብዕድ አሰመረ ኢመጽአ።
ተድለ እንዴ ትከረ አሰፈህ ክም ትሸየማቱ ለመጽአ።

አነ ወፊተውራሪ ገብሬ ተሰፋሕን ዲብ አኽርየ አግዋር ዐለነ።
ፊተውራሪ "ዐዋቲ መጽአ ኢኮን” ቤሌኒ። "አየ ህለ ምን እቤሉ “AN
ቤትነ” ቤሌኒ ወእንዴ ግሰኮ ረከብክዉ። ሐር 'ከሚ አምጸአቱ’ ምን
እቤሉ፡ ‘መለህይ ምን ኣመረ አሰፈህ ገብለዩ እነ ምንገብእ፡ ዲብለ
ቀቢለቱ እግል ልትሸየም ለሐዜ ህለ' ቤሌኒ።

እንዴ ነኣትቀባብል ዐልነ ሐቀ አምቈላት ብዞሕ ዲብ አሰፈህ
ወልዳይሚካኤል አቱነ። ‘ሚ ዲብ ተሐዙ መጽአኩም፣ ቤሌነ። ‘እሊ
ዐዋቲ እተ ቀቢለቱ ሺመት ሐዘ'! እንቤሉ።

እለ እለ ልብል ህለ ቀቢለት፡ ሰለሰ ወሬሕ ኢወዳ ብእሰ ወለት
ደግያት ሓምድ ፈረጅ ሸዩም ዲበ ህለ። አዜ AD NE ADA
ነትሐድጉተ። ደግያት ሓምድ ህይ ርኢሰ መድልስ እርትርየቱ፡ ምሰለ
መሻቂቁቑ ኢትአብእሱኒ። ዲብ ቀቢለት ብዕደት ሺመት እግል ነህበከ፡
አው ህይ ዘርኤ 75 ርያል፡ ገብሬ ህይ 150 ነሰአኦ፡ ክምሰልሆም
እነስእ ምን ትብል ትሰአለኒ' ቤለዩ። ዐዋቲ ህይ 'አነ ዲብለ ቀቢለቑ

211
ሓምድ እድሪስ ዓዋተ

እግል እትሸየም አንድኢኮን ዲብ ቀቢለት ብዕደት ይሐዜ። ወማልመ
ኢለትሐዜኒ’' ቤለዩ።

‘'ክአሰንብት!' እንቤሉ፡ ዲብ ኪዳኔ ምህረት አካን ሜስ ናይ
በዲር እንዴ እንፈቅድ TIEN እንውዕል ወምሴ አኽርየ እንገይሰ።
ዐዋቲ ምሰል ዐድ ገብሬ አስመነ። TAZ ADT AIM PL OP +E
ሕኩመትመ ወአድሪሪረ፡ ታጅር ዐለ።

ሐር፡ እንተ ዘርኤ ልብለኒ ፊተውራሪ ገብፊ፡ ‘እሊ እናሰ እንዴ
MTU: NE TOs VAD AL LATINA ALE A heh
ግሰናሁ፡ '‘ስመዕ: እሊ ሕጻን ልትቀጸብ ህለ፡ ትነከደ ምን ገብእ ህይ
እግል ልኣኬቱ። አር ኢትደከል ከገሌ ኢትወዳ፣ እግለ ብእሰ ወለት
ደግያት ዲብ መሕከመት ዳይነ እንዴ ወዴካሁ እግል OPE AE:
ዲብለ ቀቢለቱ ኢትሸይሙ፣ እንቤሉ። 'ከዳይነ ከፎ AMA: ሑዳይ
ምን ተዕሊም አለቡ ገብአ፡ ለምሰሌኔ ወለጭቀ አእብ ተዕሊም ATLA
ደሐንቱ። ዳነዮት ላተ ተዕሊም ለሐዜ ሰበት ገብአ ከአር ዲቡ እግል
ንቀይሩ’ ቤሌነ። ሕነ ህይ እግል ዐዋቲ አእለ እንቤሉ። ምሰልነ ክልኦት
ወሬሕ ገብእ ወደ። ጽነሕ ዲብ እንብሉ ወዲብ ነአትጸብሩ! ሐር ላተ
እንዴ ትቀጸበ ‘ግሰኮ! ግስሰኮ!' ቤሌነ ከእንዴ ሐድንቕነ ክባባይ ገብአ።

OPE ከም ጌሰ ሕነ ዲብ ፊተውራሪ አሰፈህ ወልዱሚካኤል
ግስነ ' ከገድም አዜ አእሊ ሕጻን እግል ለኣኬቱ’ እንቤሉ። ዲብ ተለ
ዑቕቢት ተለፎን እንዴ ወደ፡ 'እንዴ ዲብ ተለ ጊሶ’ ቤሌነ። ክልኢትነ
ግስነ። '‘እሊ ሕጻን . . . እንዴ ትቀጸበ ጋይስ ህለ፡ ወአእሊ PAN AA.
ዲብ ብዕደት እግል ለአብጽሑቱ' ATLA ANA ተድለ ዑቕቢት።
ANAL AVE ኢረፍዐ፡ ሰሜት ገብሬ እንዴ ደጋገመ ዲብ ለህርሰ፡
'ሰመዕ ገብሬ! ገብሬ! ዲብ ቀበት ሰቦዕ አምዕል ረአሰ ዐዋቲ እንዴ
ገረብኩም አምጽኡኒቱ እንዴ እቤ ፈጅር ልኡክ አግል እንደእቱ።
እንዴ ገርበዉ ከም መጽአው እቡ እንዴ ትላኬኮከ እግል አርኤካቱ
ቱ' ቤለዩ እግል ገብሬ። ሐቆህ ኢትወለበዉ ወህቱመ ይአቅበለዮም።

ዐዋቱ ሻፍግ ወፋህም ዐለ። . . . ምስሉ አብ ትግርዝ ንትሃደክ

ዐልነ። ሕናመ እግል አሉም ትግርዝ ንትሃጌ ትግራይት ሚ ዶል
CLI MATE PEt: VE PICT AL AIRE

15. ዘርኤ ደብፊጹን(ባላምበራሰ)፡ መቃበለት ምሰል የማኔ ምሰግነ:፡ 20 የናይር 1998 አሰመረ።

212
ሓምድ እት ወቅት ፈደፊሬሸን

ሓምድ እምበለ ሸፈቲት እግል ልድከክ ለዐለ እሉ ህደፍ፡ ግራሁ
ብዕድ ህደፍ ዐለ ሚኢኮን እብ ተእኪደት ለልትአመር ምንመ ኢህለ፡
ሸዑር ውቂቈል ወጠን ክም ዐለ ዲቡ ምንለ ዲብለ መደት ሰህ ለሰዐለ እሉ
ፈህም ሰያሰት እግል ልትጌቴመም ቀድር።

ዲብ እያም ለዐዴ-ዐዴ ልትበህል ዲቡ ለዐለ፡ እግል ሰንበልየ እብ
ፍንቱይ አግለ በሻለት ሰያሰት ለይዐለት አእሎም አንፋር መጅድልሰ
ወብዕዳም ሰብ ሰልጠት 'እብ አሬር እግል ልትህንፈው ANTE
ልብሉም ዐለ። ዐቢ በህል ሰያሰት ዲብ ለህርሰ ለኣሰተንትን። 'ኣምሐረ
እግል ለኣሰተዕምሩነ ኢኮን እግል ነአሰተዕምሮምመ ኢነሐዜ' ልብል።
'ትኽሰ ድሙ መዘንግዕ አንጭዋ’ ለትብል መሰል ሰኒ ተዐድቡ ሰበት
ዐለት፡ እብ ትግራይት "ህርጋቲ ድሙ አትቃፋል አንጻይ”" እት
ANA ዲብ ብዞሕ መናሰባት ደጋግመ ዐለ። ዝያድ ክሉ ላኪን
‘እስሳም ወክሰታን፡ ውላድ ከበሰ ወውላድ ቀላቅል ሐው ሕነ  ዲመ
ለልብለ እት አሩሁ ለትውዕል ሂጋተሩ።!'"

ዲብ ድዋሩ ለዐለው ነዘርመ፡ ክሉ ለመካይዶም ወደሚርም ዲብ
አቶብየ ሳልል ሰበት ዐለ፡ ሰኒ ከርሆም ዐለ።

ሓምድ ምሰስል ነዘር በአስ ዐለ እሉ። 'እንቱም እርትርየ እግል ተአዝቡ
ክልኩም አሰንበልየ ምሰል እምበረጦር ህይሌሰላሴ ትቫወርኩም፣ ማል
ነሰአኩም፡ ቀደም ክሉ አክታም አብዴኩም። አዜ ህይ ፈደሬሸን እንዴ
አፍረሰኩም መንዴረት እግል ትክረውቱ’' At ANA WC At?
ዐለ። እብሊ መሰል ህቶምመ ለኣብዉ ዐለው። ለህግየ እንዴ ጌሰት
ዲብ ሸዐብ እግል ኢትፈንጠር እግል ከረ ዐብደልቃድር ወገብሬኪዳን
እንዴ ጸብጠው ANA ATH ለሐሰቦ ዐለው። አእሉም ክልኦት ዲብ
TAIL PHA ik ለዐለው ዙባጥ ቶም። ገብሬኪዳን መሰኡል ፖሊሰ
(59]ፍፐ-በ(ደክዐፍርከ(-001]ር5)/ ዐብደልቃድር ፍንጌ ፖሊስ እርትርየ
ወሶዳን፡ ዲብ ሕዱድ ለለአትራክብ 4NP(Laison Officer)!? +
AOA:

16. ጸጋይ ህይሌማርያም (ደንንጎለ)፡ መቃበለት ምሰል ኬትባይ፡ ማርሰ 1983 አውጋር
17. መሐመድ እኩድ ህሮደ(ፊተውራሪ) 1991

Z13
ሓምድ እድሪሰ ዓዋተ

እብ ዐቢሁ፡ ኮሎኔል ክራክነል ዲብለ ህበዩ ተቅሪር ሓምድ ዲብ
ረአሰለ መትቃውማይ ወአያይ ሸዐቡ ግብአቱ፡ በሻለቱ፡ ወጠንየቱ፥፡ ናይ
ሲያሰት ሕሰሩ ወንየቱ ልትረኤ ዲብ ህለ፡ ዲብ ተቅዩር ለለኣአምን ሴዝያይ
እሰትቅላል ሰበት ዐለ፡ ለእሉ ጠልብ ዐለ አሰለሓት ህደፍ ሰያሰት ዐለ
እሉ እግል ልትበህል ለለአቀድር ቱ።

214

ከረርም:ስያሰት
ከረርም:ታሪክ ሐያት
ከረርም:ተእሪክ እርትርየ
ከረርም:ሓምድ እድሪስ ዓዋተ