ውጥረት-ግዴታዊ ጸገም

Obsessive-compulsive disorder  ወይ OCD (ብእንግሊዝኛ obsessive-compulsive disorder ወይ OCD) ናይ ኣእምሮ ጸገም ኮይኑ obsessive-compulsive syndrome ወይ SOC (ብእንግሊዝኛ obsessive-compulsive syndrome ወይ OCS) ተባሂሉ’ውን ይጽዋዕ። ኣብ ገለ ጽሑፋት ከም obsessive-compulsive disorder, obsessive-coactive syndrome ወይ ድማ ብቐሊሉ obsessive-compulsive disorder ን obsessive syndrome ን ተባሂሉ ይፍለጥ እሞ፡ ቅድሚ ምውጽኡ እቲ ዝተመሓየሸ ሳልሳይ ሕታም ናይቲ Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, ከም obsessive-compulsive ይፍለጥ (psycho)neurosis, (psycho) obsessive-coactive neurosis ወይ ብቐሊሉ ከም (psycho) obsessive neurosis ን (psycho) compulsive neurosis ን . እቲ ጸገም፡ እቲ ሕሙም ውሑድ ወይ ውን ዋላ ሓንቲ ቁጽጽር ከምዘይብሉ ዝሕብር ተሪርን ኢጎ-ዲስቶኒክን ሓሳባት ( obsessions ) ከምኡ’ውን ተደጋጋሚ ስርዓታዊ ባህርያት ( compulsions ) ብምህላዉ ዝልለ እዩ። ግዴታዊ ባህርያት መብዛሕትኡ ግዜ ዕንደራን ዕላማ ዘይብሉን ኮይኑ ግን ድሌት ናይቲ ዓሚቝ ናይ ጭንቀት ኩነታት ከይተሰምዖ ከይተፈጸመ ክተርፍ ዘይክእል ተገዛኢ የገድዶ። 

ኣብ ስነ - ኣእምሮኣዊ ትንተና ሕጂ ’ ውን ከም ውጥረት ዝመልኦ ኒውሮሲስ ይግለጽ ። እዚ ጸገም እዚ ብዓቢ ዝተፈላለየ መልክዕ ዝግለጽ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጸገም ዝሓዘ ኮይኑ፡ ብቐንዱ ግን ብኣናንካዝም ዝልለ ኮይኑ  ምስ ግዴታታት (ፍሉይ ተግባራት ወይ ክፍጸሙ ዘለዎም ስርዓታት) ዝተኣሳሰሩ ውጥረት ዝመልኦም ሓሳባት ዝሓቖፈ ኮይኑ፡ ነቲ... ውጥረት (obsessions) ዝብል ምዃኑ’ዩ። 

Obsessive-compulsive disorder − እዚ ብ DSM-IV-TR ፣  ብ2010 ICD-9-CM፣  ብ ICD-10  ከምኡ’ውን ብመርክ ዳያግኖስቲክ ማንዋልን ኣብ መንጎ ናይ ጭንቀት ጸገማት ዝተመደበን... therapy −  ሕጂ ብብዙሓት ይቑጸር፣ ብሰንኪ እቲ ብጭንቀት ዝፈትሑ መድሃኒታት ንሕክምና ዝህቦ ዘይርጉጽ ምላሽ፣ ከም ርእሰ-ምምሕዳር ዘለዎ ኖሶግራፊክ ኣካል። ስለዚ ውጥረት-ግዴታዊ ጸገም ብናቱ መልክዕ ስነ-ኣእምሮኣዊ ኒውክለስ ተባሂሉ ይግለጽ፣ ፍሉይ መስርሕን ምልክታትን ዘለዎ ፣ ከምኡ’ውን በብቑሩብ ዝቕልቀሉ ዘለዉ ፍሉያት ስነ-ህይወታዊ ምትእስሳራት።  ኣብ DSM-5፡ እቲ ፍሉይ ምዕራፍ Obsessive-compulsive disorders and related disorders ዝበሃል ተፈጢሩ፣  ብዘይካ obsessive-compulsive disorder, hoarding disorder, body dysmorphic disorder, trichotillomania, dermatillomania (excoriation disorder ), compulsive buying syndrome ዝሓቖፈ ከምኡውን ኩሎም ናይ ድርኺት ምቁጽጻር ጸገማት (ምስ ወልፍን ናይ ኣመጋግባ ጸገማትን ከይተደናገሩ, መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ሓደ ግዴታዊ ባእታ)።

ውጥረት-ግዴታዊ ጭንቀት ምስ ውጥረት-ምግዳድ ስብእናዊ ጸገም (OCPD) ክደናገር የብሉን፣ እዚ ፓቶሎጂ ኣብ ክንድኡ ናይ ስብእና ጸገማት ዝምደብ እዩ . OCD ልዑል ምትሕውዋስ ሕማማት ምስ ምውጋድ ጸገም ፣ ማሕበራዊ ፍርሒ ፣ ስኪዞታይፓል ጸገም ፣ ሓያሎ ፍርሒ ፣ ከምኡውን ገለ ናይ ስሚዒት ጸገማት (ብፍላይ ናይ ጭንቀት ጸገም ) ይውንን። P. Vaschetto; S. Bellino; S. Colla; F. Bogetto. Disturbo Ossessivo-Compulsivo e Disturbi Fobici: comorbilità e codiagnosi di Asse II, Giornale Italiano di Psicopatologia. Van Velzen, 2002