ซ็องบุน

ซ็องบุน () เรียกอย่างเป็นทางการว่า ชุลชิน-ซ็องบุน (; มาจากคำว่า 出身 หมายถึง "ต้นกำเนิด" และ 成分 หมายถึง "ส่วนประกอบ" ในภาษาจีน-เกาหลี) คือระบบสถานภาพโดยกำเนิดที่ใช้ในประเทศเกาหลีเหนือ ข้อมูลจากคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนในเกาหลีเหนือของสหรัฐและสถาบันวิสาหกิจอเมริกันระบุว่าระบบนี้ตั้งอยู่บนพื้นฐานทางภูมิหลังทางการเมือง สังคม และเศรษฐกิจของบรรพบุรุษสายตรง ตลอดจนพฤติกรรมของญาติพี่น้อง ข้อมูลจากตำรวจลับเกาหลีเหนือระบุว่าซ็องบุน ถูกใช้เพื่อจัดจำแนกพลเมืองเกาหลีเหนือออกเป็นสามวรรณะหลัก ได้แก่ แกนนำ ลังเล และปรปักษ์ นอกเหนือจากการจัดกลุ่มย่อยอีกประมาณห้าสิบกลุ่ม และใช้ตัดสินว่าบุคคลนั้นจะได้รับความไว้วางใจให้รับผิดชอบหน้าที่ ได้รับโอกาสภายในเกาหลีเหนือ หรือแม้กระทั่งได้รับอาหารที่เพียงพอหรือไม่ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนในเกาหลีเหนือของสหรัฐและสถาบันวิสาหกิจอเมริกันระบุว่าซ็องบุน ส่งผลต่อการเข้าถึงโอกาสทางการศึกษาและการจ้างงานและโดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็นตัวกำหนดว่าบุคคลนั้นมีคุณสมบัติเหมาะสมที่จะเข้าร่วมพรรคแรงงานเกาหลี พรรครัฐบาลของเกาหลีเหนือหรือไม่ อย่างไรก็ตาม สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีประกาศว่าพลเมืองทุกคนมีความเท่าเทียมกันและปฏิเสธการเลือกปฏิบัติใด ๆ ที่มีพื้นฐานมาจากภูมิหลังของครอบครัว

รายละเอียด
ข้อมูลจากคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนในเกาหลีเหนือของสหรัฐ ระบุว่าโดยที่มีพื้นฐานมาจากโครงการลงทะเบียนผู้อยู่อาศัย ค.ศ. 1967–1970 ระบบนี้มีการจัดจำแนกหลักสามประการและการจัดกลุ่มย่อยประมาณ 50 กลุ่ม ดั้งนี้:

1. ชั้นแกนนำ (핵심 계층 / 核心階層) – 12 ประเภท:

 เจ้าหน้าที่รัฐ
 ครู
 ชาวนาเช่าที่ดิน
 บุคลากรในกองทัพประชาชนเกาหลี ณ ค.ศ. 1953 และทายาท
 สมาชิกพรรคแรงงานเกาหลี ณ ค.ศ. 1953 และทายาท
 พนักงานออฟฟิศ
 สมาชิกครอบครัวนักปฏิวัติ ณ ค.ศ. 1953 และทายาท
 สมาชิกครอบครัววีรชนผู้รักชาติ ณ ค.ศ. 1953 และทายาท
 ครอบครัวของผู้ที่ถูกสังหาร (เหยื่อ) ณ ค.ศ. 1953 และทายาท
 ครอบครัวของทหารผ่านศึกที่เสียชีวิต ณ ค.ศ. 1953 และทายาท
 ครอบครัวของผู้ทำประโยชน์ในเขตหลังกองทัพ ณ ค.ศ. 1953 และทายาท
 อื่น ๆ (เพื่อให้ครบ 12 ประเภทตามที่ระบุในต้นฉบับ)

2. ชั้นลังเล (동요 계층 / 動搖階層) – 18 ประเภท:

 พ่อค้าขนาดกลางและเล็ก ณ ค.ศ. 1948
 ช่างฝีมือ ณ ค.ศ. 1948
 เกษตรกร ณ ค.ศ. 1948
 ผู้ใช้แรงงาน ณ ค.ศ. 1948
 เกษตรกรที่มั่งคั่ง ณ ค.ศ. 1948
 เจ้าที่ดินขนาดกลางและเล็ก ณ ค.ศ. 1953 และทายาท
 ชาวเกาหลีในญี่ปุ่นที่ย้ายกลับมา
 อื่น ๆ (เพื่อให้ครบ 18 ประเภทตามที่ระบุในต้นฉบับ)

3. ชั้นปรปักษ์ (적대 계층 / 敵對階層) – 21 ประเภท:

 เจ้าที่ดินรายใหญ่ ณ ค.ศ. 1948 และทายาท
 นายทุน ณ ค.ศ. 1948 และทายาท
 ผู้ให้ความร่วมมือกับญี่ปุ่น ณ ค.ศ. 1948 และทายาท
 ฝ่ายปฏิกิริยา ณ ค.ศ. 1948 และทายาท
 สมาชิกพรรคช็อนโดอิสต์ ณ ค.ศ. 1948 และทายาท
 ผู้ที่เดินทางเข้าสู่เกาหลีเหนือจากทางใต้
 ผู้นับถือศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ พุทธ และคาทอลิก ณ ค.ศ. 1948 และทายาท
 ผู้แปรพักตร์จากพรรค
 นักปรัชญา ณ ค.ศ. 1948 และทายาท
 บุคคลที่เคยทำงานในองค์กรศัตรู
 ครอบครัวของผู้ถูกกักขังและนักโทษ
 บุคคลที่มีความเกี่ยวข้องกับสายลับ
 กลุ่มฝักฝ่ายต่อต้านพรรคและต่อต้านการปฏิวัติ
 ครอบครัวของผู้ที่ถูกประหารชีวิต
 นักโทษที่ได้รับการปล่อยตัว
 นักโทษการเมือง
 สมาชิกพรรคประชาธิปไตยเกาหลี
 อื่น ๆ (เพื่อให้ครบ 21 ประเภทตามที่ระบุในต้นฉบับ) 

ข้อมูลจากเฮเลน-หลุยส์ ฮันเตอร์ อดีตนักวิเคราะห์ของซีไอเอ ระบุว่าบุคคลที่มีภูมิหลังเป็นเจ้าที่ดิน พ่อค้า ทนายความ หรือศิษยาภิบาลคริสเตียน จะได้รับสถานะที่ต่ำมาก สถานะสูงสุดจะมอบให้แก่ทายาทของผู้ที่มีส่วนร่วมในการต่อต้านการยึดครองของญี่ปุ่นในช่วงและก่อนสงครามโลกครั้งที่สองและผู้ที่เป็นคนงานโรงงาน ผู้ใช้แรงงาน หรือเกษตรกร ณ ค.ศ. 1950 ด้านบี. อาร์. ไมเยอส์ รองศาสตราจารย์ด้านนานาชาติศึกษาแห่งมหาวิทยาลัยทงซอ ปูซาน ประเทศเกาหลีใต้ สรุปว่าชั้นแกนนำ (แฮ็กชิม) ประกอบด้วย "เจ้าหน้าที่พรรคระดับสูงและครอบครัว" ชั้นลังเล (ทงโย) สงวนไว้สำหรับชาวเกาหลีเหนือทั่วไป ในขณะที่ชั้นศัตรู (ช็อกแท) ประกอบด้วยองค์ประกอบที่อาจบ่อนทำลายระบอบได้ (เช่น อดีตเจ้าของที่ดิน) ฮันเตอร์ระบุว่าคอมมิวนิสต์ประสบความสำเร็จอย่างสูงในการพลิกกลับโครงสร้างสังคมช่วงก่อนการปฏิวัติ และซ็องบุนเป็นสิ่งที่สะท้อนถึงเรื่องนั้น ในมุมมองของเธอ "ชั้นที่ได้รับสิทธิพิเศษ" ประกอบด้วยร้อยละ 30 ของประชากร "คนธรรมดา" คิดเป็นร้อยละ 40 และ "ที่ไม่พึงปรารถนา" คิดเป็นร้อยละ 30 ที่เหลือ

แฟ้มข้อมูลของชาวเกาหลีเหนือทุกคนจะถูกจัดเก็บโดยเจ้าหน้าที่ความมั่นคงและเจ้าหน้าที่พรรค ตั้งแต่อายุ 17 ปี และมีการปรับปรุงข้อมูลทุกสองปี โดยทั่วไปแล้ว ซ็องบุนเป็นสิ่งที่ปรับปรุงให้ดีขึ้นได้ยาก แต่สามารถถูกลดระดับลงได้ด้วยหลายเหตุผลหลาย เช่น การขาดความกระตือรือร้นทางการเมือง การแต่งงานกับผู้มีสถานะต่ำกว่า หรือการถูกตัดสินว่ามีความผิดในอาชญากรรม (หรือมีสมาชิกในครอบครัวถูกตัดสินความผิด) ไม่ว่าจะเป็นคดีทางการเมืองหรือคดีอื่น ๆ ก่อนปลายทศวรรษ 1960 การปกปิดว่ามีญาติที่มีซ็องบุนไม่ดีนั้นยังพอเป็นไปได้ อย่างไรก็ตาม บรรพบุรุษของพลเมืองทุกคนได้รับการตรวจสอบอย่างละเอียดถี่ถ้วนโดยเริ่มจากการทำสำมะโนใน ค.ศ. 1966 มีการเสนอว่าการตรวจสอบเหล่านี้เป็นการตอบโต้ต่อการปฏิวัติวัฒนธรรมในจีนซึ่งเริ่มขึ้นใน ค.ศ. 1966 คิม อิล-ซ็องเกรงว่าปักกิ่งจะเข้ามาแทรกแซงประเทศของเขา ไม่ว่าจะโดยการรุกรานหรือการสนับสนุนรัฐประหาร (ก่อนหน้านี้ทหารจีนเคยถูกส่งเข้ามา "รุกรานเพื่อยั่วยุ" ในเกาหลี) จึงตั้งเป้าที่จะเพิ่มความมั่นคงภายในด้วยการจัดจำแนกพลเมืองของตน การตรวจสอบเหล่านี้ถูกทำซ้ำหลายครั้งในปีต่อ ๆ มา ด้วยเหตุผลที่หลากหลาย ตั้งแต่ความสงสัยเรื่องการทุจริตในการตรวจสอบครั้งก่อนไปจนถึงการกำจัดกลุ่มต่อต้านที่อาจเกิดขึ้น

บาร์บารา เดมิก นักข่าวชาวอเมริกัน บรรยายว่า "โครงสร้างชนชั้น" นี้เป็นการปรับปรุงรูปแบบของ "ระบบวรรณะ" ทางสายเลือด โดยผสมผสานลัทธิขงจื๊อเข้ากับลัทธิสตาลิน เธออ้างว่าภูมิหลังครอบครัวที่ไม่ดีจะถูกเรียกว่า "เลือดมีมลทิน" และตามกฎหมายแล้ว "เลือดมีมลทิน" นี้จะสืบทอดต่อไปถึงสามชั่วอายุคน อย่างไรก็ตาม เธอยืนยันว่าชาวเกาหลีเหนือไม่ได้รับแจ้งถึงการจัดลำดับสถานะของตน และเด็ก ๆ สามารถเติบโตขึ้นมาได้โดยไม่ทราบถึงสถานะครอบครัวของตนเอง ในทำนองเดียวกัน ฮันเตอร์บรรยายว่าซ็องบุนคือ "ภูมิหลังทางชนชั้น" และกล่าวว่าสิ่งนี้ไม่ได้ถูกเผยแพร่อย่างเป็นทางการหรือมีการนิยามไว้อย่างชัดเจน

ในทางตรงกันข้าม รัฐบาลเกาหลีเหนือประกาศว่าพลเมืองทุกคนมีความเท่าเทียมกันและปฏิเสธการเลือกปฏิบัติใด ๆ ที่มีพื้นฐานมาจากภูมิหลังครอบครัว

ความสำคัญ

นับตั้งแต่การล่มสลายของกลุ่มตะวันออกในช่วงปลายทศวรรษ 1980 ถึงต้นทศวรรษ 1990 ความสำคัญของซ็องบุนได้ลดน้อยลง ก่อนการล่มสลายดังกล่าว เศรษฐกิจของเกาหลีเหนือได้รับการอุดหนุนอย่างหนักจากกลุ่มเหล่านี้ รัฐบาลสามารถจัดหาทรัพยากรวัตถุทุกอย่างได้ผ่านเงินทุนดังกล่าว ดังนั้นรายได้จึงเกิดขึ้นได้จากการทำงานในภาคอุตสาหกรรมหรือระบบรัฐการเท่านั้น ส่งผลให้ความสามารถของบุคคลในการได้รับสินค้าจากระบบปันส่วน สถานที่อยู่อาศัย อาชีพที่ประกอบ หรือความก้าวหน้าในสังคมขึ้นอยู่กับซ็องบุนเพียงอย่างเดียว ซึ่งทำให้ซ็องบุนเป็น "ปัจจัยสำคัญที่สุดเพียงหนึ่งเดียวที่กำหนดชีวิตชาวเกาหลีเหนือ" ก่อนที่ระบบรวมศูนย์จะล่มสลาย รัฐบาลมี "การควบคุมชีวิตส่วนบุคคลเกือบเบ็ดเสร็จ" ดังนั้น วิธีเดียวที่จะเพิ่มพูนสถานะหรือความมั่งคั่งของตนได้คือการเจริญก้าวหน้าผ่านระบบรัฐการ

ในช่วงทุพภิกขภัยในเกาหลีเหนือระหว่าง ค.ศ. 1994 ถึง 1998 ซึ่งมีผู้เสียชีวิตสูงถึง 2.5 ล้านคน ไบรอัน ฮุกระบุว่าระบบซ็องบุน "มักเป็นตัวกำหนดว่าใครจะได้กินและใครจะต้องอดอยาก"

เมื่อระบบรวมศูนย์ล่มสลาย ความสำคัญของซ็องบุนก็ลดลง เพื่อความอยู่รอด ระบบทุนนิยมจึงถูก "ค้นพบใหม่" และในปัจจุบันชาวเกาหลีเหนือทั่วไปได้รับรายได้ส่วนใหญ่ผ่านวิสาหกิจเอกชน เมื่อตลาดเอกชนเหล่านี้เริ่มต้นขึ้น การเป็นส่วนหนึ่งของชั้นปรปักษ์กลับกลายเป็นข้อได้เปรียบมากกว่า เนื่องจากพวกเขาไม่ได้พึ่งพารัฐบาลมากเท่ากับผู้ที่มีซ็องบุนดีกว่า การรับรัฐการทหารได้รับความนิยมน้อยลง ในอดีตหลังจากรับใช้ชาติเป็นเวลาเจ็ดถึงสิบปี ชายชาวเกาหลีเหนือสามารถตั้งความหวังที่จะเป็นข้ารัฐการระดับล่างได้ แต่ในปัจจุบันการประกอบวิสาหกิจเอกชนกลับสร้างกำไรได้มากกว่า ซ็องบุนยังคงมีความสำคัญต่อสมาชิกที่เป็นชนชั้นนำของรัฐบาล แต่สำหรับชาวเกาหลีเหนือส่วนใหญ่ ความมั่งคั่งกลายเป็นสิ่งที่มีความสำคัญมากกว่าซ็องบุนในการกำหนดสถานะของบุคคลในสังคม

ตัวอย่างที่โดดเด่นของเรื่องซ็องบุนเกี่ยวข้องกับโค ยง-ฮี มารดาของผู้นำคนปัจจุบัน คิม จ็อง-อึน โดยโคเกิดที่โอซากะ ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งทำให้เธอถูกจัดอยู่ในชั้นปรปักษ์เนื่องจากมีเชื้อสายเกาหลี-ญี่ปุ่น นอกจากนี้ ปู่ของเธอยังเคยทำงานในโรงงานเย็บผ้าให้กองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่นด้วย ก่อนที่จะมีการเผยแพร่ภาพยนตร์โฆษณาชวนเชื่อภายในประเทศภายหลังการขึ้นสู่ตำแหน่งของคิม จ็อง-อึน มีความพยายามถึงสามครั้งที่จะสร้างลัทธิบูชาบุคคลให้แก่โคในลักษณะที่คล้ายกับคัง พัน-ซ็อก มารดาของคิม อิล-ซ็อง และคิม จ็อง-ซุก มารดาของคิม จ็อง-อิล ภรรยาคนแรกของคิม อิล-ซ็อง ความพยายามในอดีตที่จะสร้างลัทธิบูชาบุคคลเหล่านี้ประสบความล้มเหลวและยุติลงหลังคิม จ็อง-อิลล้มป่วยด้วยโรคหลอดเลือดสมองใน ค.ศ. 2008 การสร้างลัทธิบูชาบุคคลรอบตัวโคนั้นเผชิญกับปัญหาเรื่องซ็องบุนที่ไม่ดีของเธอ เนื่องจากการเปิดเผยตัวตนที่แท้จริงจะส่งผลเสียต่อสายเลือดอันบริสุทธิ์ของราชวงศ์คิม ชื่อจริงของโคหรือรายละเอียดส่วนตัวอื่น ๆ ไม่ได้รับการเปิดเผยต่อสาธารณะ (แม้ที่มาของเธอสามารถสืบทราบได้เนื่องจากเธอเคยทำงานกับคณะศิลปะมันซูแดในเปียงยาง) ดังนั้นเธอจึงถูกเรียกว่า "มารดาแห่งเกาหลี" หรือ "มารดาผู้ยิ่งใหญ่" และภาพยนตร์โฆษณาชวนเชื่อล่าสุดได้เรียกตัวเอกว่า "ลี อึน-มี" ความซับซ้อนของซ็องบุนของโคนั้นรุนแรงถึงขั้นที่หลังคิม จ็อง-อิลถึงแก่อสัญกรรม ข้อมูลส่วนตัวของเธอรวมถึงชื่อได้กลายเป็นความลับของรัฐ แม้ตามปกติแล้วซ็องบุนจะสืบทอดมาจากทางบิดา แต่ภูมิหลังของโคนั้นถือเป็น "คุณลักษณะสถานะที่ต่ำต้อยที่สุดเท่าที่จะจินตนาการได้" สำหรับชาวเกาหลีเหนือ

ดูเพิ่ม
ฝ่ายย็อนอัน
วรรณะทางสังคม
ประชาชนใหม่ (กัมพูชา)
ระบบคลพุม - ระบบสังคมของอาณาจักรชิลลาในเกาหลีโบราณที่แบ่งลำดับชั้นตามสายโลหิต

อ้างอิง
เชิงอรรถ

อ้างอิง

เอกสารอ้างอิง

อ่านเพิ่ม
  – Annex E. Discrimination: Division of society into three different groups of allegiance to the regime (p. 23)
  – The Reality of Civil and Political Rights 4. The Right to Equality (p. 219 – 224)- DEAD LINK
  – Discrimination in Education, Jobs, and Health Care
  – Testimony about the North Korean regime's political classification system
  – Songbun, North Korea's social classification system
  – Who are the people in the concentration camps: Persons with bad security ratings (hostile class) and their families- DEAD LINK, RESULTS IN A 404
"Robert Collins: Songbun enters into everything"
"Marcus Noland: Fissures within even the core class"
"Andrew Natsios: Songbun system causes death through malnourishment"
"Short film about army life depicts North Korea's caste system" by Lee Hyunju and Mok Yong Jae for RFA Korean, Radio Free Asia (February 17, 2024)
"Songbun: Social Class in a Socialist Paradise" by Sokeel J. Park, Research and Policy Analyst

หมวดหมู่:ชนชั้นทางสังคม
หมวดหมู่:ระบบวรรณะเกาหลี
หมวดหมู่:ชนชั้นสูงเกาหลี
หมวดหมู่:พ.ศ. 2500 ในกฎหมาย
หมวดหมู่:พ.ศ. 2500 ในประเทศเกาหลีเหนือ
หมวดหมู่:พ.ศ. 2500 ในการเมือง
หมวดหมู่:สิ่งที่เริ่มมีขึ้นในปี พ.ศ. 2500
หมวดหมู่:ความรู้สึกต่อต้านอเมริกาในประเทศเกาหลีเหนือ
หมวดหมู่:ความรู้สึกต่อต้านจีนในประเทศเกาหลี
หมวดหมู่:ความรู้สึกต่อต้านญี่ปุ่นในประเทศเกาหลีเหนือ
หมวดหมู่:ความรู้สึกต่อต้านตะวันตก
หมวดหมู่:อาชญากรรมในประเทศเกาหลีเหนือ
หมวดหมู่:การศึกษาในประเทศเกาหลีเหนือ
หมวดหมู่:สิทธิมนุษยชนในประเทศเกาหลีเหนือ
หมวดหมู่:สังคมเกาหลีเหนือ
หมวดหมู่:การข่มเหงโดยรัฐอเทวนิยม
หมวดหมู่:การข่มเหงชาวพุทธ
หมวดหมู่:การข่มเหงคริสต์ศาสนิกชน
หมวดหมู่:ศัพท์การเมืองเกาหลีเหนือ
หมวดหมู่:การเหยียดเชื้อชาติในทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:การประทุษร้ายทางศาสนาโดยคอมมิวนิสต์
หมวดหมู่:ชนชั้นทางสังคมในเอเชีย
หมวดหมู่:สถานภาพทางสังคม