ชาวแสก

ชาวแสก, ไทแสก หรือ แทรก [ถะ-แหรก] เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ชาวไทหนึ่งที่พูดภาษาแสก หนึ่งในกลุ่มภาษาตระกูลขร้า-ไท อาศัยอยู่กระจัดกระจายหนาแน่นในพื้นที่จังหวัดนครพนมโดยเฉพาะที่บ้านไผ่ล้อม บ้านอาจสามารถ ตำบลอาจสามารถ อำเภอเมืองนครพนม และที่บ้านดอนสมอ ตำบลท่าบ่อสงคราม อำเภอศรีสงคราม บ้านบะหว้า ตำบลบะหว้า ตำบลท่าเรือ อำเภอนาหว้า รวมทั้งที่บ้านโพธิ์คำ แขวงคําม่วน เมืองท่าแขก ประเทศลาว

ประวัติ
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพสันนิษฐานว่าถิ่นเดิมของชาวแสกอยู่ทางฝั่งซ้ายใกล้เขาบรรพตต่อแดนญวน ถิ่นฐานดั้งเดิมน่าจะอยู่แถบบริเวณลุ่มน้ำโขงในประเทศจีนและเวียดนาม ในสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททองแห่งกรุงศรีอยุธยา ชาวแสกได้อพยพข้ามแม่น้ำโขงมาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่ป่าหายโศก

อีกแหล่งข้อมูลระบุว่าชาวแสกมีถิ่นฐานดั้งเดิมอยู่แถบสิบสองปันนา ต่อมาอพยพมาทางใต้แถวเมืองวินห์ เมืองรอง และเมืองเว้ ติดับดินแดนเวียดนาม เมื่อชาวแสกตกอยู่ภายใต้การปกครองของเวียดนามจึงอพยพมาทางใต้แถวลาว

ภายหลังเจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ได้ยกทัพไปปราบกบฏเจ้าอนุวงศ์ในสมัยรัชกาลที่ 3 ได้แต่งตั้งให้ฆานบุดดี หัวหน้าชาวแสกเป็นหัวหน้ากอง เรียกว่า กองอาตมาต เป็นหัวหน้ารับผิดชอบควบคุมชาวแสก มีหน้าที่เป็นกองลาดตระเวนรักษาชายแดนปลายอาณาเขต ป่าหายโสกได้กลายมาเป็นเมืองอาตมาตใน พ.ศ. 2380 โดยมีฆานบุดดี เป็นหลวงเอกอาษาเจ้าเมืองแสกคนแรก เมืองอาตมาตในปัจจุบันคือบ้านอาจสามารถ อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม

วัฒนธรรม
อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชาวแสก ได้แก่ ภาษาแสก การละเล่นแสกเต้นสาก ประเพณีกินเตดเดนหรือวันตรุษแสก ซึ่งจัดขึ้นทุกปีเพื่อบวงสรวงผีบรรพบุรุษหรือ โองมู้ โดยในงานจัดให้มีการเต้นสากด้วย ประเพณีจัดขึ้นในวันขึ้น 2 ค่ำ เดือน 3 ของทุกปี

ชาวแสกสวมใส่ผ้าทอมือที่มีลวดลายเฉพาะตัว เช่น ผ้าซิ่นและเสื้อผ้าที่ประดับด้วยลวดลายที่สะท้อนถึงวัฒนธรรมของตน สตรีสวมเสื้อแขนกระบอกสีดำขลิปสีแดง ผ้าถุงยาวกรอมเท้า มีผ้าคาดเอวหรือเข็มขัดทำด้วยผ้าตีนจก ห่มสไบสีแดงทับอีกชั้น ส่วนเครื่องประดับก็มีทั้งสร้อยคอ ต่างหู ส่วนผู้ชายจะเป็นเสื้อแขนสั้น และกางเกงยาวกรอมเท้า

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ชาวไท
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศลาว