ปฏิบัติการข่าวสาร

ปฏิบัติการข่าวสาร (อังกฤษ: Information Operations หรือ IO, ไทยมักเรียกว่า “ไอโอ”) คือ การดำเนินการเชิงยุทธศาสตร์ที่ใช้ข้อมูล ข่าวสาร สื่อ และเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อมีอิทธิพลต่อการรับรู้ ทัศนคติ การตัดสินใจ และพฤติกรรมของกลุ่มเป้าหมาย ทั้งในบริบททางทหาร ความมั่นคง การเมือง และสังคมดิจิทัล

ในบริบทของประเทศไทย คำว่า “ไอโอ” มักถูกใช้กล่าวถึงการรณรงค์หรือปฏิบัติการในสื่อสังคมออนไลน์ที่มีเป้าหมายทางการเมืองหรือความมั่นคง เช่น การสร้างกระแสความคิดเห็น การตอบโต้ข้อมูลข่าวสาร หรือการลดทอนความน่าเชื่อถือของฝ่ายตรงข้าม

 ที่มา 
แนวคิดของปฏิบัติการข่าวสาร เริ่มต้นจากสมในกองทัพสหรัฐอเมริกามีจุดเริ่มต้นตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่สอง โดยเฉพาะการปฏิบัติการลวงของหน่วย 23rd Headquarters Special Troops หรือ “Ghost Army” ที่ใช้ยุทโธปกรณ์ปลอมและสัญญาณวิทยุหลอกลวงกองกำลังฝ่ายตรงข้ามในยุโรป ขณะเดียวกัน กองทัพเรือสหรัฐเริ่มพัฒนาสงครามอิเล็กทรอนิกส์ เช่น การติดตั้งเครื่องรบกวนเรดาร์ในอากาศยานแบบ TBM Avenger เพื่อรับมือระบบตรวจการณ์ของญี่ปุ่น

ในช่วงสงครามเกาหลีและสงครามเวียดนาม สหรัฐอเมริกาใช้เครื่องมือด้านสงครามจิตวิทยา การโปรยใบปลิว และการรบกวนสัญญาณเรดาร์อย่างต่อเนื่อง แม้จะยังไม่ถูกบูรณาการภายใต้กรอบแนวคิดเดียวกัน การพัฒนาเชิงหลักนิยมเริ่มชัดเจนในทศวรรษ 1990 ผ่านแนวคิด Command and Control Warfare (C2W) ซึ่งมุ่งโจมตีและปกป้องระบบการบังคับบัญชาและการตัดสินใจ

ต่อมาในปี ค.ศ. 1996 กระทรวงกลาโหมสหรัฐได้กำหนดกรอบปฏิบัติการข่าวสาร อย่างเป็นทางการผ่านคำสั่งระดับกระทรวง ส่งผลให้เหล่าทัพพัฒนาหลักนิยม การฝึก และหน่วยเฉพาะด้าน เช่น การจัดตั้ง 1st Information Operations Command ของกองทัพบก ซึ่งถือเป็นการวางรากฐานของ IO ในรูปแบบสมัยใหม่ และสะท้อนการเปลี่ยนผ่านจากการใช้เครื่องมือด้านข้อมูลแบบแยกส่วน สู่การบูรณาการเชิงยุทธศาสตร์ครบวงจร

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:จิตวิทยา
หมวดหมู่:เทคโนโลยีสารสนเทศ
หมวดหมู่:การทหาร