ภาวะประชากรมนุษย์มากเกิน

ภาวะประชากรมนุษย์มากเกิน () เป็นสภาวะที่ประชากรมนุษย์อาจมีจำนวนมากเกินกว่าที่สิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรที่มีอยู่จะรองรับได้ในระยะยาว โดยปกติแล้ว ภาวะประชากรมนุษย์มากเกินมักจะถูกกล่าวถึงในบริบทของประชากรโลก แม้ว่าอาจเกี่ยวข้องกับประเทศ ภูมิภาค และเมืองต่าง ๆ ด้วยเช่นกัน

นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2347 ประชากรโลกได้เพิ่มขึ้นจาก 1 พันล้านคนเป็น 8 พันล้านคน เนื่องจากการพัฒนาทางการแพทย์และผลิตภาพทางการเกษตรที่ดีขึ้น อัตราการเติบโตของประชากรโลกต่อปีสูงสุดที่ 2.1% ในปี พ.ศ. 2511 และลดลงเหลือ 1.1% ตั้งแต่นั้นมา จากการคาดการณ์ล่าสุดขององค์การสหประชาชาติ คาดว่าประชากรโลกจะเพิ่มขึ้นเป็น 9.7 พันล้านคนในปี พ.ศ. 2593 และจะสูงสุดที่ประมาณ 10.4 พันล้านคนในช่วงคริสต์ทศวรรษ 2080 ก่อนที่จะลดลง โดยสังเกตว่าอัตราเจริญพันธุ์กำลังลดลงทั่วโลก แบบจำลองอื่น ๆ เห็นพ้องกันว่าประชากรโลกจะทรงตัวก่อนหรือหลังปี พ.ศ. 2643 ในทางกลับกัน นักวิจัยบางกลุ่มที่วิเคราะห์ข้อมูลทะเบียนการเกิดระดับชาติจากปี พ.ศ. 2565 และ 2566 ซึ่งครอบคลุมประชากรครึ่งหนึ่งของโลก โต้แย้งว่าการคาดการณ์ของสหประชาชาติในปี พ.ศ. 2565 ประเมินอัตราการเจริญพันธุ์สูงเกินไป 10 ถึง 20% และล้าสมัยไปแล้วตั้งแต่ปี พ.ศ. 2567 โดยเสนอว่าอัตราการเจริญพันธุ์ทั่วโลกอาจลดลงต่ำกว่าระดับทดแทนประชากรเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ และประชากรโลกจะถึงจุดสูงสุดที่ประมาณ 9.5 พันล้านคนภายในปี พ.ศ. 2604 รายงานการคาดการณ์ของสหประชาชาติในปี พ.ศ. 2567 ประมาณการว่าประชากรโลกจะถึงจุดสูงสุดที่ 10.29 พันล้านคนในปี พ.ศ. 2627 และลดลงเหลือ 10.18 พันล้านคนภายในปี พ.ศ. 2643 ซึ่งต่ำกว่าที่สหประชาชาติประมาณการไว้ในปี พ.ศ. 2557 ถึง 6%

ความเชื่อที่ว่าระดับประชากรโลกจะเพิ่มขึ้นจนเกินขีดจำกัดนั้นเป็นประเด็นถกเถียงกันอย่างมาก ผู้ที่เชื่อว่าปัญหาประชากรโลกมากเกินเป็นเรื่องที่น่ากังวลนั้นให้เหตุผลว่า การบริโภคทรัพยากรและมลพิษที่เพิ่มขึ้นเกินขีดความสามารถในการรองรับของสิ่งแวดล้อม นำไปสู่ภาวะประชากรพุ่งเกิน สมมติฐานเรื่องประชากรพุ่งเกินมักถูกนำมาพูดถึงควบคู่กับปัญหาประชากรอื่น ๆ เช่น การเพิ่มขึ้นของประชากรอย่างรวดเร็ว การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ ความหิวโหยและภาวะทุพโภชนาการ การหมดไปของทรัพยากร และผลกระทบโดยรวมของมนุษย์ต่อสิ่งแวดล้อม

ผู้ที่วิพากษ์วิจารณ์ความเชื่อนี้ตั้งข้อสังเกตว่า อัตราการเติบโตของประชากรมนุษย์กำลังลดลง และประชากรน่าจะถึงจุดสูงสุด หรืออาจเริ่มลดลงก่อนสิ้นศตวรรษนี้ โดยโต้แย้งว่าความกังวลเกี่ยวกับการเติบโตของประชากรนั้นเกินจริง โดยระบุว่าอัตราการเกิดที่ลดลงอย่างรวดเร็วและนวัตกรรมทางเทคโนโลยีทำให้สามารถรักษาระดับประชากรตามที่คาดการณ์ไว้ได้ นักวิจารณ์คนอื่น ๆ อ้างว่าความกังวลเรื่องประชากรมากเกินนั้นละเลยปัญหาที่สำคัญกว่า เช่น ความยากจนหรือการบริโภคมากเกิน มีแรงจูงใจมาจากลัทธิเหยียดเชื้อชาติ หรือสร้างภาระที่ไม่เหมาะสมให้กับประเทศในกลุ่มโลกใต้ ซึ่งเป็นที่ที่การเติบโตของประชากรส่วนใหญ่เกิดขึ้น

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ประชากร
หมวดหมู่:นิเวศวิทยาประชากร
หมวดหมู่:ข้อโต้เถียง