ทะเลสาบมานสโรวร

ทะเบสาบมานสโรวร  (; มานะสะโรวะระ, Hunterian: Mānsarovara) หรือ มาพัมยูโช (; ) เป็นทะเลสาบน้ำจืดในพื้นที่สูง ใกล้กับเขาไกรลาสในเทศมณฑลบูรัง แคว้นงารี เขตปกครองตนเองทิเบต ตั้งอยู่ที่ความสูง  จากระดับน้ำทะเล ตรงจุดใกล้กับพรมแดนสามประเทศกับอินเดียและเนปาล ทะเลสาบนี้เอ่อเข้าทะเลสาบน้ำเค็ม รักษสถลที่อยู่ติดกัน ผ่านทางกังกาชู

ทะเลสาบนี้มีสถานะเป็นทะเสลาบศักดิ์สิทธิ์ในศาสนาฮินดู, ศาสนาพุทธ, ศาสนาไชนะ และศาสนาเพิน มีศาสนิกชนเดินทางมาเพื่อจาริกแสวงบุญที่นี่จำนวนมาก

 ศัพทมูล 
คำว่า "มานสโรวร" (मानसरोवर) เป็นคำภาษาสันสกฤต มาจากคำว่า มานสฺ (मानस्) แปลว่า "จิตใจ" (โดยทั่วไปหมายถึงพลังทางจิตที่เกี่ยวข้องกัลปัญญาหรือการรับรู้) และ สโรวร (सरोवर) แปลว่า "ผืนน้ำขนาดใหญ่" (จากรากคำว่า สร [สระ] และ วร [ใหญ่]) ชื่อในภาษาทิเบตคือ มาพัมยูโช (; ) สารัต จันทร ทาส ระบุว่าคำนี้มาจาก มาพัม แปลว่าที่ไม่สามารถเอาชนะได้ และ โช แปลว่าทะเลสาบ

 ภูมิศาสตร์ 

ทะเลสาบตั้งอยู่ในแคว้นงารี เขตปกครองตนเองทิเบต ในทางตะวันตกเฉียงใต้ของทิเบต ทางเหนือไม่ไกลจากจุดบรรจบพรมแดนของสามประเทศกับอินเดียและเนปาล ทะเลสาบน้ำจืดนี้ตั้งอยู่ที่ความสูง  จากระดับน้ำทะเล บนที่ราบสูงทิเบตที่มีทะเลสาบน้ำเค็มมากมาย มานสโรวรถือเป็นหนึ่งในทะเลสาบน้ำจืดที่สูงที่สุดในทวีปเอเชีย

ทะเลสาบมีขนาด  มีรูปร่างเกือบเป็นวงกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ  และความลึแสูงสุด  มานสโรวรเอ่อลงทะเลสาบรักษสถล ผ่านทางทางน้ำไหลกังกาชู ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ

ในศาสนา
ในมหากาพย์ รามายณะ และ มหาภารตะ มีกล่าวถึงมานสโรวร และในงานเขียนฮินดูยุคใหม่ยกย่องให้เป็นหนึ่งในสถานที่ที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของศาสนาฮินดู กระนั้นไม่ปรากฏการกล่าวถึงในวรรณกรรมพระเวทยุคแรก ฤคเวท กล่าวว่าแม่น้ำสินธุไหลไปทางเหนือเพราะพระอินทร์ ข้อความนี้เป็นข้อเท็จจริงทางภูมิศาสตร์เฉพาะในเขตทิเบตเท่านั้น ซี่งฟริตส์ สตาล ระบุว่าเป็นไปได้สูงว่าชาวพระเวทโบราณได้ติดตามเส้นทางไหลของแม่น้ำสินธุ และเคยเห็นหุบเขาใกล้กับเขาไกนลาสมาก่อน งานเขียนฮินดูยุคแรกกล่าวถึงสถานที่ในตำนานสองแห่ง คือเขาเมรุ และทะเลสาบมานส [มานะสะ] ซึ่งบรรยายไว้ว่าสร้างขึ้นจากความคิดของพระพรหมเพื่อเป็นวิมานของพระวาหนะ หงส์ ใน รามายณะ วิศวามิตรบอกพระรามว่าพระพรหมสร้างทะเลสาบนี้ขึ้นจากการรับรู้ (มานัส) ของพระองค์ ซึ่งเป็นที่มาของสื่อทะเลสาบ และมีแม่น้ำเกิดจากทะเลสาบคือสรายุ ซึ่งไหลผ่านกรุงอโยธยา

ทั้งทะเลสาบมานสโสรวรและเขาไกรลาสปรากฏมีบทบาทสำคัญในจักรวาลวิทยาพุทธ และเป็นแหล่งการจาริกแสวงบุญที่สำคัญในศาสนาพุทธบางสำนัก ในศาสนาพุทธ เขาไกรลาสคือเขาพระสุเมรุ ซึ่งแทนบิดาของโลก และมานสโรวรแทนมารดาของโลก ตามตำนานหนึ่งเล่าว่า พระนางสิริมหามายาทรงลงอาบน้ำที่มานสโรวรเพื่อชำระตนให้บริสุทธิ์ก่อนที่พระโคตมพุทธเจ้าจะจุติในครรภ์ของพระนาง ในวัชรยานเชื่อว่ามหาคุรุมิลาเรปะ () เผชิญหน้ากับนาโรเพินจัม (Naro Böncham) ของศาสนาเพินที่บนฝั่งทะเสลาบมานสโรวร

อ้างอิง

หมวดหมู่:ทะเลสาบในประเทศจีน
หมวดหมู่:เขตปกครองตนเองทิเบต