โดคูซ คาทูน

โดคูซ คาทูน (สวรรคต 16 มิถุนายน ค.ศ. 1265) เป็นเจ้าหญิงแห่งแคราอิต ซึ่งต่อมาได้อภิเษกสมรสเป็นพระมเหสีในฮือเลกือ ข่าน ผู้ก่อตั้งจักรวรรดิข่านอิล และเป็นพระราชนัดดาของเจงกิส ข่าน

 พระราชประวัติ 
ไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับพระราชชนกและพระราชชนนีของโดคูซ คาทูน สันนิษฐานว่าพระองค์อาจเป็นพระราชนัดดานารีของโทฆรูล (Toghrul) ข่านแห่งแคราอิต (Keraites) ผ่านพระราชโอรสคือ อุยคู (Uyku) หรือ อาบากู (Abaqu) แต่เดิมโทฆรูลยกโดคูซถวายตัวแก่โทโลย ข่าน ซึ่งเป็นพระราชโอรสของเจงกิส ข่าน ที่ประสูติแต่โบร์เท ทว่าหลังโทฆรูล พระอัยกา เสด็จสวรรคต ตามด้วยการสวรรคตของโทโลย ข่าน ใน ค.ศ. 1232 โดคูซได้อภิเษกสมรสกับฮือเลกือ ซึ่งเป็นพระราชโอรสของโทลุย และยังมีศักดิ์เป็นพระโอรสเลี้ยงของพระองค์เอง และยังเป็นที่ปรากฏว่าโดคูซมักตามเสด็จฮือเลกือไปในการรบเป็นนิจ แต่การล้อมแบกแดด ค.ศ. 1258 ชาวมองโกลได้กระทำการสังหารหมู่ชาวเมืองไปหลายคน แต่ด้วยพระราชอำนาจของโดคูซ ทำให้คริสต์ศาสนิกชนในแบกแดดรอดพ้นจากการสังหารหมู่ครั้งนั้นมาได้

บางแหล่งข้อมูลระบุว่า โดคูซสืบสันดานมาแต่ชาวอัสซีเรีย ซึ่งพระองค์เป็นคริสต์ศาสนิกชนคริสตจักรแห่งตะวันออก การนับถือศาสนาคริสต์ของโดคูซมักถูกใช้ประโยชน์ด้านการทูต กล่าวคือเมื่อคณะทูตมองโกลเดินทางไปยังทวีปยุโรป ก็ได้อ้างถึงเจ้านายฝ่ายในของมองโกล ได้แก่ โดคูซและซอร์ฆัฆทานี เปคี (Sorghaghtani Beki) ว่าเป็นธิดาของเพรสเตอร์ จอห์น (Prester John) ซึ่งเป็นบุคคลในตำนาน

หลังฮือเลกือเสด็จสวรรคต โดคูซทรงสนับสนุนอาบากา (Abaqa) พระราชโอรสเลี้ยง ให้สืบทอดอิทธิพลทางการเมืองต่อจากพระราชบิดา นอกจากนี้พระองค์ยังใช้เส้นสายในการสนับสนุนให้เดนฮาที่ 1 (Denha I) ขึ้นดำรงตำแหน่งเป็นพระสังฆราชของคริสตจักรแห่งตะวันออก

โดคูซ คาทูน เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน ค.ศ. 1265 หรือเพียง 4 เดือน หลังการสวรรคตของฮือเลกือ ซึ่งภายหลังสเตพานอส โอร์เบเลียน (Stepanos Orbelian) นักประวัติศาสตร์ชาวอาร์เมเนียระบุว่า โดคูซถูกลอบปลงพระชนม์ด้วยยาพิษโดยชามส์ อัล-ดิน จูวัยนี (Shams al-Din Juvayni) เสนาบดีผู้ทรงอิทธิพลของข่านอิล

 อ้างอิง 
 เชิงอรรถ 

 บรรณานุกรม 



หมวดหมู่:ผู้หญิงจากจักรวรรดิมองโกล