หมวกกลีบลำดวน

หมวกกลีบลำดวน เป็นหมวกรูปแบบหนึ่งของไทย ทำจากผ้า มีความเป็นมายาวนานตั้งแต่ยุคอาณาจักรฟูนันสำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ. คณะอนุกรรมการแต่งกายไทย  วิวัฒนาการและเอกลักษณ์ประจำชาติ. การแต่งกายไทย : วิวัฒนาการจากอดีตสู่ปัจจุบัน เล่ม 1. กรุงเทพฯ : สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ, 2543, หน้า 61 จนถึงยุครัตนโกสินทร์ มีลักษณะคล้ายชามคว่ำ และมีกลีบ มีลักษณะเป็นผ้าสีแดงแล้วขลิบด้วยสีเหลือง สันนิษฐานว่าเดิมเป็นเครื่องหัวสำหรับนักฟ้อน ต่อมาได้กลายเป็นหมวกของนักรบ และในยุคหลังนี้ได้กลายเป็นเครื่องหัวของพลกลอง หรือฝีพายไป

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ทรงอธิบายไว้ว่า หมวกกลีบลำดวนนี้ มีลักษณะคล้ายกับหมวกของพลธนูชาวยุโรป หากแต่ทำมาจากเหล็ก และไม่มีกลีบอย่างของไทย

 ประวัติ 
มีหลักฐานของหมวกที่เข้าใจว่าเป็นต้นทางของหมวกกลีบลำดวนตั้งแต่ยุคอาณาจักรฟูนันเรืองอำนาจ ปรากฏเป็นประติมากรรมนูนสูงทำจากดินเผาเป็นรูปช่างฟ้อน นุ่งผ้าโจงกระเบนหรือโธตีแบบอินเดียใต้ มีผ้าคาดผูกเป็นโบทำเป็นปมทิ้งชายลงด้านหน้าและสะโพก พร้อมกับสวมหมวกคล้ายกับหมวกกลีบลำดวน ปัจจุบันประติมากรรมนูนสูงชิ้นนี้จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี

ในยุคอาณาจักรสุโขทัย มีการค้นพบประติมากรรมสังคโลก พบหมวกทหารสุโขทัยมีลักษณะเป็นชามคว่ำมียอดเป็นจุกขนาดเล็กคล้ายหมวกกลีบลำดวน ใช้สำหรับเป็นเครื่องป้องกันศีรษะ ปัจจุบันประติมากรรมชิ้นนี้จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร หมวกกลีบลำดวนยังถูกใช้เป็นเครื่องแบบของทหารมาจนถึงยุคอาณาจักรอยุธยา และหมวกกลีบลำดวนยังถูกใช้เป็นเครื่องแบบของทหารชั้นล่างในยุครัตนโกสินทร์ ใช้เป็นหมวกของพลกลอง เรียกว่าชุดกลองชนะ, พลหามพระราชยาน และฝีพายในพระราชพิธี สวมเข้ากับเสื้อปัสตูแดงขลิบเหลือง กางเกงปัสตูแดงขลิบเหลือง ถุงเท้าสีดำ รองเท้าสีดำ

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:หมวกทหาร
หมวดหมู่:เครื่องแต่งกายไทย