แนวรบที่สาม (จีน)

ขบวนการแนวรบที่สาม () หรือ การก่อสร้างแนวรบที่สาม เป็นการรณรงค์ของรัฐบาลจีนในการพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกทางอุตสาหกรรมและการทหารในพื้นที่ตอนในของประเทศ มีแรงจูงใจจากความกังวลที่ว่าโครงสร้างพื้นฐานด้านอุตสาหกรรมและการทหารของจีนจะมีความเสี่ยงในกรณีทีาถูกสหภาพโซเวียตบุกรุกหรือถูกสหรัฐโจมตีทางอากาศ นับเป็นโครงการพัฒนาที่ใหญ่ที่สุดในยุคเหมา โดยมีการลงทุนอย่างมหาศาลในด้านการป้องกันประเทศ เทคโนโลยี อุตสาหกรรมพื้นฐาน (รวมถึงการผลิต การทำเหมือง โลหะ และไฟฟ้า) การคมนาคมขนส่ง และการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ ซึ่งส่วนใหญ่ดำเนินการอย่างลับ ๆ

"แนวรบที่สาม" คือแนวคิดทางภูมิศาสตร์-การทหารซึ่งมีความสัมพันธ์กับพื้นที่ "แนวรบที่หนึ่ง" ที่อยู่ใกล้กับแนวรบที่มีโอกาสเกิดสงคราม ภูมิภาคแนวรบที่สามครอบคลุม 13 มณฑลและเขตปกครองตนเองโดยมีพื้นที่หลักอยู่ในภาคตะวันตกเฉียงเหนือ (รวมถึงฉ่านซี กานซู่ หนิงเซี่ย และชิงไห่) และภาคตะวันตกเฉียงใต้ (รวมถึงเสฉวน ฉงชิ่ง ยูนนาน และกุ้ยโจวในปัจจุบัน) การพัฒนานี้มีแรงจูงใจมาจากข้อพิจารณาด้านการป้องกันประเทศ ภายหลังจากการทวีความรุนแรงของสงครามเวียดนามหลังอุบัติการณ์อ่าวตังเกี๋ย ความแตกแยกระหว่างจีน–โซเวียต และการต่อสู้อย่างประปรายตามแนวชายแดนระหว่างจีนและสหภาพโซเวียต

แนวรบที่สามได้เปลี่ยนภูมิภาคภายในประเทศและพื้นที่เกษตรกรรมที่ขรุขระของจีนให้กลายเป็นอุตสาหกรรม ระหว่าง ค.ศ. 1964 ถึง 1980 จีนได้ลงทุน 205,000 ล้านหยวนในพื้นที่แนวรบที่สาม คิดเป็นร้อยละ 39.01 ของการลงทุนทั้งหมดในอุตสาหกรรมพื้นฐานและโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ แรงงานในโรงงาน แกนนำ ปัญญาชน บุคลากรทางทหาร และคนงานก่อสร้างอีกหลายสิบล้านคนได้หลั่งไหลไปยังภูมิภาคแนวรบที่สาม มีการก่อตั้งโครงการขนาดใหญ่และขนาดกลางกว่า 1,100 โครงการในช่วงเวลานั้น ด้วยโครงการขนาดใหญ่ เช่น ทางรถไฟเฉิงตู–คุนหมิง, โรงงานเหล็กและเหล็กกล้าพานจือฮฺวา, และโรงงานยานยนต์ที่สอง ขบวนการแนวรบที่สามได้กระตุ้นเศรษฐกิจที่เคยยากจนและเป็นเกษตรกรรมในภาคตะวันตกเฉียงใต้และตะวันตกเฉียงเหนือของจีน เมืองหลายสิบแห่ง เช่น เหมียนหยาง เต๋อหยาง และพานจือฮฺวาในเสฉวน กุ้ยหยางในกุ้ยโจว และฉือเยี่ยนในหูเป่ย์กลายเป็นเมืองอุตสาหกรรมหลัก

อย่างไรก็ดี การออกแบบโครงการแนวรบที่สามจำนวนมากไม่คุ้มค่าทางเศรษฐกิจเนื่องจากที่ตั้ง หรือมีข้อบกพร่องจากการก่อสร้างที่เร่งรีบ การเลือกที่ตั้งสำหรับโครงการแนวรบที่สามจึงยึดตามหลักการชี้นำที่ว่า "ใกล้ภูเขา กระจายตัว ซ่อนเร้น" (เค่าชาน เฟินซาน หยิ่นปี้) โครงการแนวรบที่สามจำนวนมากตั้งอยู่ในพื้นที่ห่างไกลซึ่งเข้าถึงได้ยากและอยู่ไกลจากแหล่งวัตถุดิบและตลาดที่มีศักยภาพ ขบวนการแนวรบที่สามดำเนินไปอย่างเร่งด่วน  โครงการแนวรบที่สามหลายโครงการจึงถูกออกแบบ ก่อสร้าง และนำไปสู่การผลิตไปพร้อม ๆ กัน (เปี้ยนเช่อจี เปี้ยนชื่อกง เปี้ยนเชิงฉาน)

หลังมีการฟื้นฟูความสัมพันธ์กับสหรัฐ ทำให้ข้อพิจารณาด้านการป้องกันประเทศซึ่งเป็นพื้นฐานของโครงการแนวรบที่สามลดลง การลงทุนในโครงการเหล่านี้จึงลดลงตามไปด้วย นับตั้งแต่การปฏิรูปรัฐวิสาหกิจเริ่มต้นในช่วงทศวรรษ 1980 โรงงานหลายแห่งในโครงการแนวรบที่สามต้องล้มละลาย แม้บางแห่งจะปรับตัวและยังคงเป็นเสาหลักทางเศรษฐกิจในท้องถิ่นของตนหรือได้รับการพัฒนาให้เป็นวิสาหกิจเอกชนที่ประสบความสำเร็จ

 ดูเพิ่ม 
 การพัฒนาจีนตะวันตก นโยบายหลังการปฏิรูปที่จะลงทุนในพื้นที่ภายในมากขึ้น

 หนังสืออ่านเพิ่ม 



 อ้างอิง 

หมวดหมู่:การพัฒนาเศรษฐกิจในประเทศจีน
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์การทหารของสาธารณรัฐประชาชนจีน
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจของสาธารณรัฐประชาชนจีน