กับดักทิวซิดิดีส

กับดักทิวซิดิดีส () หรือ กับดักของทิวซิดิดีส () คือแนวคิดที่ แกรห์ม ที. แอลลิสัน (Graham Tillett Allison) นักรัฐศาสตร์ชาวอเมริกันนำเสนอ โดยอธิบายถึงแนวโน้มที่มหาอำนาจเดิม (great power) จะทำสงครามกับมหาอำนาจใหม่ที่กำลังผงาดขึ้นมา (emerging power) ซึ่งสถานการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อมหาอำนาจใหม่มีศักยภาพที่จะเข้ามาแทนที่หรือท้าทายอำนาจของมหาอำนาจเดิมในฐานะมุขยรัฐระดับภูมิภาคหรือระดับโลก คำนี้ได้รับความนิยมอย่างสูงเมื่อ ค.ศ. 2015 และส่วนใหญ่จะใช้กับการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างจีน-สหรัฐอเมริกา

เพื่อสนับสนุนข้อวินิจฉัยดังกล่าว อัลลิสันได้นำการศึกษาที่ศูนย์วิทยาศาสตร์และกิจการนานาชาติเบลเฟอร์แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ซึ่งพบว่าจากตัวอย่างทางประวัติศาสตร์ 16 กรณีที่มหาอำนาจใหม่ขึ้นมาท้าทายมหาอำนาจเดิม มีถึง 12 กรณีที่จบลงด้วยสงคราม

อย่างไรก็ตาม การศึกษานั้นก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างมาก และความเห็นทางวิชาการเกี่ยวกับคุณค่าของแนวคิดกับดักทิวซิดิดีส โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้งทางทหารที่อาจเกิดขึ้นระหว่างสหรัฐอเมริกากับจีน ยังคงแบ่งออกเป็นหลายฝ่าย

 ต้นกำเนิด 
แนวคิดนี้ได้รับแรงบันดาลใจจากทิวซิดิดีส () นักประวัติศาสตร์และผู้บัญชาการทหารชาวเอเธนส์โบราณ และถูกบัญญัติขึ้นโดย แกรห์ม ที. แอลลิสัน นักรัฐศาสตร์ชาวอเมริกันในช่วง ค.ศ. 2011 ตามคำกล่าวของทิวซิดิดีสในหนังสือ ประวัติศาสตร์สงครามเพโลพอนนีเซียน (, History of the Peloponnesian War) ที่ระบุว่า "การผงาดขึ้นของเอเธนส์และความกลัวที่ปลูกฝังในสปาร์ตาเป็นสิ่งที่ทำให้สงครามหลีกเลี่ยงไม่ได้" แอลลิสันจึงใช้คำนี้เพื่ออธิบายแนวโน้มที่จะเกิดสงครามขึ้นเมื่อมหาอำนาจที่กำลังผงาดขึ้น (เช่น เอเธนส์) ท้าทายสถานะของมหาอำนาจเดิม (เช่น สปาร์ตา) แอลลิสันได้ขยายความแนวคิดนี้อย่างมีนัยสำคัญในหนังสือของเขาที่ชื่อ Destined for War ซึ่งตีพิมพ์เมื่อ ค.ศ. 2017 โดยเขายืนยันว่า "จีนและสหรัฐฯ กำลังอยู่ในเส้นทางที่จะนำไปสู่สงคราม" แอลลิสันได้กล่าวไว้ในหนังสือว่า แม้สงครามระหว่าง "มหาอำนาจเดิม" และ "มหาอำนาจที่กำลังผงาดขึ้น" จะไม่ใช่สิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่การหลีกเลี่ยงสงครามก็เป็นเรื่องที่ยากมาก และจำเป็นต้องอาศัยความพยายามทางการทูตอย่างเข้มข้นเป็นอย่างมากเมื่อเกิด "กับดักทิวซิดิดีส" ขึ้น

 คำนิยาม 
คำว่ากับดักทิวซิดิดีส อธิบายทฤษฎีที่ว่าเมื่อตำแหน่งผู้นำของมหาอำนาจเดิมถูกคุกคามโดยมหาอำนาจที่กำลังเติบโต มีความเป็นไปได้สูงที่จะเกิดสงครามระหว่างสองมหาอำนาจนี้ ในมุมมองของแกรห์ม แอลลิสัน ได้อธิบายไว้ดังนี้:

เพื่อสนับสนุนข้อวินิจฉัยของเขา แอลลิสันได้นำการศึกษาในรูปแบบกรณีศึกษา (case study) ที่ศูนย์วิทยาศาสตร์และกิจการนานาชาติเบลเฟอร์ (Belfer Center for Science and International Affairs) แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ซึ่งพบว่าจากตัวอย่างทางประวัติศาสตร์ 16 กรณีที่มหาอำนาจที่กำลังเติบโตท้าทายมหาอำนาจเดิม มีถึง 12 กรณีที่จบลงด้วยสงคราม กรณีศึกษาที่แอลลิสันใช้ในการศึกษาดั้งเดิมของเขาแสดงไว้ในตารางต่อไปนี้

+ เอกสารกรณีศึกษากับดักทิวซิดิดีส กรณีที่  ช่วงเวลา   มหาอำนาจที่ปกครอง  มหาอำนาจที่ผงาดขึ้น  ผลลัพธ์1  ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15  โปรตุเกส  สเปน  ไม่เกิดสงคราม2  ครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 16  ฝรั่งเศส  ฮาพส์บวร์ค  สงคราม3  คริสต์ศตวรรษที่ 16 และ 17  ฮาพส์บวร์ค  จักรวรรดิออตโตมัน 4  ครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 17  สวีเดน 5  กลางถึงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17  สาธารณรัฐดัตช์  อังกฤษ 6  ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17 ถึงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 18  ฝรั่งเศส  บริเตนใหญ่ 7  ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19  สหราชอาณาจักร  ฝรั่งเศส 8  กลางคริสต์ศตวรรษที่ 19  ฝรั่งเศสและสหราชอาณาจักร  รัสเซีย 9  ฝรั่งเศส  เยอรมนี 10  ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20  จีนและรัสเซีย  ญี่ปุ่น 11  ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20  สหราชอาณาจักร  สหรัฐอเมริกา  ไม่เกิดสงคราม12  สหราชอาณาจักร (สนับสนุนโดยฝรั่งเศส, รัสเซีย)  เยอรมนี  สงคราม13  กลางคริสต์ศตวรรษที่ 20  สหภาพโซเวียต, ฝรั่งเศส, และสหราชอาณาจักร 14  สหรัฐอเมริกา  ญี่ปุ่น 15  คริสต์ทศวรรษ 1940–1980  สหภาพโซเวียต  สงครามเย็น (ตัวแทน) / สงครามเศรษฐกิจ/การค้า16  คริสต์ทศวรรษ 1990–ปัจจุบัน  สหราชอาณาจักรและฝรั่งเศส  เยอรมนี 

 ผลกระทบ 
คำศัพท์และข้อโต้แย้งที่เกี่ยวข้องได้ส่งอิทธิพลในสื่อต่างประเทศ (รวมถึงสื่อของรัฐบาลจีน) และในหมู่นักการเมืองทั้งชาวอเมริกันและชาวจีน บทความวิจัยที่เขียนโดย อลัน กรีลีย์ ไมเซนไฮเมอร์ (Alan Greeley Misenheimer) และตีพิมพ์โดยสถาบันการศึกษายุทธศาสตร์แห่งชาติสหรัฐ (Institute for National Strategic Studies) ซึ่งเป็นหน่วยงานวิจัยทางทหารของมหาวิทยาลัยการป้องกันประเทศสหรัฐ (National Defense University) ได้ระบุว่า แนวคิดนี้ "ได้รับความสนใจจากทั่วโลกนับตั้งแต่เข้ามาอยู่ในคลังคำศัพท์ด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ" นักวิชาการด้านนโยบายต่างประเทศ ฮาล แบรนด์ส (Hal Brands) และ ไมเคิล เบคลีย์ (Michael Beckley) ได้กล่าวว่าแนวคิด "กับดักทิวซิดิดีส" ได้ "กลายเป็นแบบแผน" และ "เป็นข้อความซ้ำซากที่ถูกนำมาอ้างจนน่าเบื่อหน่ายในการอธิบายการแข่งขันระหว่างสหรัฐอเมริกา-จีน" นอกจากนี้ โจนาธาน มาร์คัส (Jonathan Marcus) ผู้สื่อข่าววิเทศสัมพันธ์ของสำนักข่าวบีบีซี ได้กล่าวติดตลกว่า หนังสือ Destined For War ของ แกรห์ม แอลลิสัน ซึ่งขยายความเกี่ยวกับกับดักทิวซิดิดีส "ได้กลายเป็นหนังสือบังคับอ่านสำหรับนักกำหนดนโยบาย นักวิชาการ และนักข่าวจำนวนมาก"

 ความสัมพันธ์จีน-สหรัฐอเมริกา 

คำนี้ส่วนใหญ่ถูกใช้และถูกบัญญัติขึ้นเพื่ออ้างอิงถึงความขัดแย้งทางทหารที่อาจเกิดขึ้นระหว่างสหรัฐอเมริกากับสาธารณรัฐประชาชนจีน ผู้นำสูงสุดและเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน สี จิ้นผิง ได้อ้างอิงถึงคำนี้ โดยเตือนว่า "เราทุกคนต้องทำงานร่วมกันเพื่อหลีกเลี่ยงกับดักทิวซิดิดีส" คำนี้มีอิทธิพลเพิ่มขึ้นเมื่อ ค.ศ. 2018 อันเป็นผลมาจากความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้นระหว่างสหรัฐฯ-จีน หลังจากที่ประธานาธิบดีสหรัฐ ดอนัลด์ ทรัมป์ ได้เรียกเก็บภาษีศุลกากรเกือบครึ่งหนึ่งกับสินค้าส่งออกของจีนไปยังสหรัฐฯ ซึ่งนำไปสู่สงครามการค้า

นักวิชาการตะวันตกได้ตั้งข้อสังเกตว่ามีประเด็นเร่งด่วนจำนวนมากที่ทั้งสองชาติขัดแย้งกัน ซึ่งเพิ่มโอกาสที่มหาอำนาจทั้งสองจะตกอยู่ในกับดักทิวซิดิดีส รวมถึงการคงอยู่ของความเป็นอิสระโดยพฤตินัยของไต้หวันซึ่งได้รับการสนับสนุนจากประเทศตะวันตก, การใช้ระบบดิจิทัลของจีนในการควบคุมพลเมืองและการจารกรรมทางไซเบอร์, นโยบายที่แตกต่างกันต่อเกาหลีเหนือ, การเพิ่มขึ้นของกองทัพเรือจีนในมหาสมุทรแปซิฟิกและการอ้างสิทธิ์เหนือทะเลจีนใต้, และประเด็นด้านสิทธิมนุษยชนในซินเจียง, ทิเบต, และฮ่องกง บางคนยังชี้ไปที่การรวบอำนาจของสี จิ้นผิง, ความเชื่อในเรื่องความแตกต่างทางคุณค่าที่ไม่สามารถปรองดองกันได้, และการขาดดุลการค้า เป็นหลักฐานเพิ่มเติมว่าประเทศทั้งสองอาจกำลังจะเข้าสู่กับดักทิวซิดิดีส

 ข้อวิจารณ์ 
 ความสัมพันธ์จีน-สหรัฐอเมริกา 
นักวิชาการจำนวนหนึ่งได้วิพากษ์วิจารณ์การนำกับดักทิวซิดิดีสมาใช้กับความสัมพันธ์สหรัฐฯ-จีน ลอว์เรนซ์ ฟรีดแมน (Lawrence Freedman) ซึ่งเขียนใน Prism วารสารด้านปฏิบัติการซับซ้อนที่จัดพิมพ์โดยมหาวิทยาลัยการป้องกันประเทศสหรัฐ ได้ให้เหตุผลในทำนองเดียวกันว่า "ผลประโยชน์หลักของจีนมักจะเป็นสถานะในภูมิภาค และหากเป็นเช่นนั้นก็มีเหตุผลที่หนักแน่นที่จีนควรจะอดทน ในขณะที่อิทธิพลทางเศรษฐกิจของจีนแข็งแกร่งขึ้นเรื่อย ๆ" หู ป๋อ () ศาสตราจารย์จากสถาบันวิจัยมหาสมุทรแห่งมหาวิทยาลัยปักกิ่ง และเป็นหนึ่งในนักยุทธศาสตร์ชั้นนำด้านการทัพเรือของจีน ก็ได้กล่าวว่าเขาไม่เชื่อว่าดุลอำนาจในปัจจุบันระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีนจะสนับสนุนสมมติฐานของทิวซิดิดีส

นักวิชาการและนักข่าวอย่าง อาร์เธอร์ วอลดรอน (Arthur Waldron) และ เอียน บูรูมา (Ian Buruma) ได้โต้แย้งว่า จีนยังคงอ่อนแอเกินกว่าที่จะเกิดความขัดแย้งในลักษณะดังกล่าวได้ โดยชี้ไปที่ "ความเปราะบางทางเศรษฐกิจ" ของจีน, ประชากรสูงวัย, การอพยพออกนอกประเทศของชาวจีน, ปัญหาสิ่งแวดล้อมภายในประเทศ, กองทัพที่ยังด้อยกว่าเมื่อเทียบกับสหรัฐฯ, ระบบพันธมิตรที่อ่อนแอกว่าสหรัฐฯ, และระบอบการเซ็นเซอร์ที่จำกัดนวัตกรรม นักวิชาการด้านนโยบายต่างประเทศ ฮาล แบรนด์ส (Hal Brands) และ ไมเคิล เบคลีย์ (Michael Beckley) ได้โต้แย้งในทำนองเดียวกันว่า กับดักทิวซิดิดีส "วินิจฉัยผิดพลาดโดยพื้นฐานว่าจีนกำลังอยู่ในช่วงใดของการพัฒนา" โดยให้เหตุผลว่า จีนต่างหากที่กำลังเผชิญกับภาวะซบเซาที่ใกล้เข้ามาไม่ใช่สหรัฐอเมริกา โจเซฟ เอส. ไนย์ (Joseph Samuel Nye Jr.) นักรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ได้ให้เหตุผลว่าประเด็นหลักที่น่ากังวลไม่ใช่การผงาดขึ้นของจีนที่นำไปสู่กับดักทิวซิดิดีส แต่เป็นปัญหาภายในประเทศที่ทำให้จีนอ่อนแอลงโดยเกิดภาวะที่เขาเรียกว่า กับดักคินเดิลเบอร์เกอร์ (Kindleberger Trap)

คนอื่น ๆ ได้ดูถูกกับดักทิวซิดิดีสว่าเป็นเพียงเศษเสี้ยวของประวัติศาสตร์โบราณที่ไม่สามารถนำมาปรับใช้กับยุคสมัยใหม่ได้ เจมส์ พาล์มเมอร์ (James Palmer) รองบรรณาธิการของนิตยสาร Foreign Policy ได้เขียนไว้ในบทความของเขาที่ชื่อ "Oh God, Not the Peloponnesian War Again" ว่า กับดักทิวซิดิดีสคือ "ความขัดแย้งระหว่างนครรัฐในคาบสมุทรเล็ก ๆ ของยูเรเชียเมื่อ 2,400 ปีที่แล้ว เป็นแนวทางที่ไม่น่าเชื่อถือต่อภูมิรัฐศาสตร์สมัยใหม่ และละเลยช่วงประวัติศาสตร์โลกอันกว้างใหญ่ที่อาจมีความเกี่ยวข้องมากกว่ามาก" เขาตั้งข้อสังเกตอย่างดูหมิ่นต่อไปว่า ทิวซิดิดีสไม่ควร "มีอิทธิพลเหนือนักวิชาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศมากเท่ากับที่แฮร์รี พอตเตอร์มีต่อนักอ่านชาวมิลเลนเนียล" ลอว์เรนซ์ ฟรีดแมน (Lawrence Freedman) ได้ให้เหตุผลในทำนองเดียวกันว่า "กรณีศึกษาที่แอลลิสันนำมาใช้" ซึ่ง "มาจากช่วงเวลาที่ประเด็นเรื่องสงครามและอำนาจถูกมองต่างไปจากปัจจุบัน" บอก "ข้อมูลที่มีค่าน้อยมาก" สรุปได้ว่า "กับดักทิวซิดิดีสเป็นแนวคิดที่ไม่มีประโยชน์"

นักวิชาการ หลี่ เต้ากุ๋ย () เขียนว่าทฤษฎีกับดักทิวซิดิดีสนั้นมีข้อบกพร่องเมื่อนำมาใช้กับความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐอเมริกา-จีน เนื่องจากแบบจำลองนี้อิงกับตัวอย่างจากโลกตะวันตกและกรีกโบราณ ในมุมมองของหลี่ ตัวอย่างเช่น เยอรมนีในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1910 นั้นมีความแตกต่างอย่างมากจากจีนในยุคปัจจุบัน

สุดท้าย บางคนตั้งข้อสังเกตว่าสำนักโฆษณาชวนเชื่อของรัฐบาลจีนได้หยิบยกเรื่องเล่าของกับดักทิวซิดิดีสมาใช้ เพื่อส่งเสริมชุดความสัมพันธ์เชิงอำนาจที่เอื้อประโยชน์ต่อจีน

 การวิจารณ์เชิงระเบียบวิธี 
 การวิจารณ์งานวิจัยเรื่องกับดักทิวซิดิดีส 
งานวิจัยของแกรห์ม แอลลิสัน ที่สนับสนุนกับดักทิวซิดิดีสถูกวิพากษ์วิจารณ์โดย โจเซฟ เอส. ไนย์ นักรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ได้โต้แย้งข้ออ้างที่ว่า 12 จาก 16 กรณีศึกษาทางประวัติศาสตร์ของมหาอำนาจที่กำลังผงาดขึ้นท้าทายมหาอำนาจเดิมจบลงด้วยสงคราม โดยให้เหตุผลว่าแอลลิสันระบุกรณีศึกษาผิดพลาด ตัวอย่างเช่น เขายกกรณีสงครามโลกครั้งที่ 1 ซึ่งแอลลิสันระบุว่าเป็นกรณีของเยอรมนีที่กำลังผงาดขึ้นมาท้าทายสหราชอาณาจักรซึ่งเป็นเจ้าโลก โดยไนย์กล่าวว่าสงครามนี้ยังเกิดจาก "ความกลัวของเยอรมนีต่ออำนาจที่กำลังเติบโตของรัสเซีย, ความกลัวชาตินิยมสลาฟที่เพิ่มขึ้นในจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีที่กำลังเสื่อมถอย, รวมถึงปัจจัยอื่น ๆ อีกมากมายที่แตกต่างจากกรีกโบราณ" อาร์เธอร์ วอลดรอน นักประวัติศาสตร์ก็ได้ให้เหตุผลในทำนองเดียวกันว่าแอลลิสันตีความความขัดแย้งหลายอย่างผิดพลาด ตัวอย่างเช่น เขากล่าวถึงความขัดแย้งระหว่างญี่ปุ่น-รัสเซียที่แอลลิสันนำมาใช้ว่า "ญี่ปุ่นเป็นมหาอำนาจที่กำลังผงาดขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1904 ในขณะที่รัสเซียเป็นมหาอำนาจที่มั่นคงมายาวนานแล้ว ดังนั้นรัสเซียจึงพยายามโจมตีญี่ปุ่นก่อนใช่หรือไม่? ไม่ใช่ ญี่ปุ่นต่างหากที่เปิดฉากโจมตีรัสเซียอย่างไม่คาดคิด ทำให้กองเรือของซาร์จมลง" ลอว์เรนซ์ ฟรีดแมน ซึ่งเขียนใน Prism วารสารด้านปฏิบัติการซับซ้อนของมหาวิทยาลัยการป้องกันประเทศสหรัฐ ก็ได้ให้เหตุผลในทำนองเดียวกันว่าแอลลิสันเข้าใจสาเหตุของกรณีศึกษาหลายอย่างผิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งสงครามโลกครั้งที่ 1 ซึ่งเขาให้เหตุผลว่าเกิดจาก "ความขัดแย้งระหว่างออสเตรียกับเซอร์เบีย และการบริหารจัดการที่ผิดพลาดโดยพันธมิตรของพวกเขาคือเยอรมนีและรัสเซีย"

ศาสตราจารย์ เจย์ พาร์กเกอร์ (Jay Parker) และ แอนดรูว์ โนโว (Andrew Novo) โต้แย้งว่าการตีความทฤษฎี "การเปลี่ยนผ่านของอำนาจผู้นำ (hegemonic transition)" ของแอลลิสัน นั้นผิดพลาดในการอธิบายการกระจายอำนาจระหว่างเอเธนส์และสปาร์ตา และมุ่งเน้นไปที่องค์ประกอบเชิงโครงสร้างมากเกินไป จนละเลยทางเลือกเชิงยุทธศาสตร์ของผู้นำในมหาอำนาจทั้งสองนั้น

นักวิชาการด้านนโยบายต่างประเทศ ฮาล แบรนด์ส (Hal Brands) และ ไมเคิล เบคลีย์ (Michael Beckley) ได้โต้แย้งว่า ในกรณีศึกษาหลายกรณีที่แอลลิสันระบุว่าเป็นกับดักทิวซิดิดีส แรงผลักดันที่นำไปสู่สงครามไม่ใช่ภัยคุกคามที่ใกล้เข้ามาของการที่มหาอำนาจผู้นำจะถูกแซงหน้า แต่เป็นการที่มหาอำนาจที่กำลังผงาดขึ้นตอบโต้ด้วยความรุนแรงเมื่อการเติบโตอย่างรวดเร็วของตนแปรสภาพเป็นภาวะซบเซา โดยพวกเขาได้เขียนไว้ดังนี้:

พวกเขาอ้างว่าหลายกรณีศึกษาของแอลลิสัน แท้จริงแล้วเป็นไปตามรูปแบบนี้ (และไม่ใช่รูปแบบของกับดักทิวซิดิดีส) ซึ่งรวมถึงสงครามรัสเซีย–ญี่ปุ่น, สงครามโลกครั้งที่ 1, และสงครามแปซิฟิก (พวกเขายังชี้ไปที่การรุกรานเพื่อสร้างจักรวรรดิของอเมริกาหลังสงครามกลางเมืองอเมริกา และรัสเซียในยุคปัจจุบันภายใต้การนำของวลาดีมีร์ ปูติน) พวกเขายังอ้างต่อไปว่าผลกระทบนี้ต่างหากที่มีแนวโน้มจะผลักดันสหรัฐอเมริกาและจีนเข้าสู่ความขัดแย้ง เนื่องจากจีนกำลัง "ชะลอตัวทางเศรษฐกิจและเผชิญกับการต่อต้านจากทั่วโลกที่เพิ่มขึ้น"

นักวิชาการวัฒนธรรมกรีกและโรมันโบราณ วิกเตอร์ เดวิส แฮนสัน (Victor Davis Hanson) ได้ท้าทายทฤษฎีนี้ โดยตั้งข้อสังเกตว่ามหาอำนาจที่กำลังผงาดขึ้นไม่ได้กระตุ้นให้เกิดการโจมตีเพื่อชิงความได้เปรียบจากมหาอำนาจเดิมเสมอไป เขาอ้างถึงความแตกต่างพื้นฐานระหว่างรัฐว่าเป็นปัจจัยสำคัญ โดยอธิบายว่าทำไมพลวัตเช่นนี้จึงไม่เกิดขึ้นระหว่างสหราชอาณาจักรและสหรัฐอเมริกา แม้ว่าสหรัฐจะผงาดขึ้นมา แต่กลับปรากฏชัดในความตึงเครียดระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีน เนื่องจากระบบการเมืองและเศรษฐกิจที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

 สงครามเพโลพอนนีเซียน 
ในขณะที่ได้วิพากษ์วิจารณ์ความรู้ด้านประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกของแอลลิสัน ผู้ปริทัศน์ยังวิจารณ์ความรู้ด้านประวัติศาสตร์กรีกโบราณของเขาด้วย โจเซฟ เอส. ไนย์ (Joseph S. Nye) นักรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ได้อ้างอิงงานวิจัยของ ดอนัลด์ คาแกน (Donald Kagan) นักประวัติศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเยล เพื่อโต้แย้งว่า แกรห์ม แอลลิสัน ตีความสงครามเพโลพอนนีเซียนผิดพลาด โดยไนย์ให้เหตุผลว่า สงครามไม่ได้เป็นผลมาจากการที่เอเธนส์ที่กำลังผงาดขึ้นมาท้าทายสปาร์ตา แต่เป็นผลจากภาวะชะงักงันของเอเธนส์ที่ทำให้สปาร์ตาคิดว่า "ความผิดพลาดเชิงนโยบาย" หลายอย่างของเอเธนส์ทำให้สงคราม "คุ้มค่าที่จะเสี่ยง" อาร์เธอร์ วอลดรอน (Arthur Waldron) นักประวัติศาสตร์ก็ได้ให้เหตุผลในทำนองเดียวกันว่า คาแกนและ เอิร์นสต์ บาเดียน (Ernst Badian) นักวิชาการด้านวัฒนธรรมกรีกและโรมันโบราณจากฮาร์วาร์ด ได้ "พิสูจน์มานานแล้วว่าไม่มีสิ่งใดที่เรียกว่า 'กับดักทิวซิดิดีส'" ในกรณีของสงครามเพโลพอนนีเซียน นักรัฐศาสตร์ อธานาซิออส พลาติอัส () และ วาซิลิออส ตริกคัส () ได้เสนอว่ากับดักทิวซิดิดีสตั้งอยู่บนพื้นฐานของ "การยกระดับความรุนแรงโดยไม่ได้ตั้งใจ" ในขณะที่สงครามเพโลพอนนีเซียนเป็นผลมาจากการคำนวณอย่างมีเหตุผล

คนอื่น ๆ ได้ตั้งคำถามต่อการตีความทิวซิดิดีสของแอลลิสัน โดย อลัน กรีลีย์ ไมเซนไฮเมอร์ (Alan Greeley Misenheimer) กล่าวไว้ในกรณีศึกษาสำหรับสถาบันการศึกษายุทธศาสตร์แห่งชาติสหรัฐ (Institute for National Strategic Studies) ซึ่งเป็นหน่วยงานวิจัยทางทหารของมหาวิทยาลัยการป้องกันประเทศสหรัฐ (National Defense University) ว่า "เนื้อหาของทิวซิดิดีสไม่ได้สนับสนุนข้อสรุปเชิงบรรทัดฐานของแอลลิสันเกี่ยวกับผลลัพธ์ที่ 'หลีกเลี่ยงไม่ได้' ของการเผชิญหน้าระหว่างมหาอำนาจที่ 'กำลังผงาดขึ้น' และมหาอำนาจที่ 'ปกครองอยู่'" และในขณะที่มัน "ดึงดูดความสนใจไปที่ทั้งทิวซิดิดีสและกับดักของการแข่งขันระหว่างมหาอำนาจได้อย่างน่ายินดี" แต่ "มันล้มเหลวในฐานะเครื่องมือในการค้นหาความจริงหรือเครื่องมือในการทำนายเพื่อวิเคราะห์เหตุการณ์ร่วมสมัย"

นักวิชาการ เจฟฟรีย์ ครีน (Jeffrey Crean) เขียนว่าแอลลิสันเข้าใจส่วนสำคัญของทิวซิดิดีสผิดไป นั่นคือภัยคุกคามที่ยิ่งใหญ่ที่สุดต่อมหาอำนาจผู้นำนั้นมาจากภายใน ทิวซิดิดีสได้ร้อยเรียงประวัติศาสตร์ของเขาให้เป็นโศกนาฏกรรม โดยมีจุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเอเธนส์ที่เต็มไปด้วยความหยิ่งยโสพยายามที่จะพิชิตซีราคิวส์ ซึ่งอยู่ห่างไกลจากดินแดนหรือผลประโยชน์ใด ๆ ของเอเธนส์ สำหรับทิวซิดิดีสแล้ว การที่เอเธนส์พยายามพิชิตซีราคิวส์เป็นตัวอย่างของการที่ระบอบประชาธิปไตยเสื่อมทรามลงสู่จิตวิทยาฝูงชน (mob psychology) และเป็นความล้มเหลวที่ในที่สุดทำให้สปาร์ตาเป็นฝ่ายชนะ

 ดูเพิ่ม 
 ศตวรรษจีน
 กับดักคินเดิลเบอร์เกอร์

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 15px วิกิคำคมภาษาอิตาลี มีคำคมเกี่ยวกับ '''Trappola di Tucidide

หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
หมวดหมู่:คำศัพท์ภูมิรัฐศาสตร์
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์จีน-สหรัฐ
หมวดหมู่:คำสร้างใหม่
หมวดหมู่:สงครามเพโลพอนนีเซียน
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์นิพนธ์ของกรีกโบราณ
หมวดหมู่:สัจนิยมทางการเมือง