ยีหลำ

ยีหลำ("ฝ่ายเล่าเปียวเจ้าเมืองเกงจิ๋วนั้น เปนเชื้อพระเจ้าฮั่นโกโจมาแต่ก่อน แลเล่าเปียวนั้นมีที่ปรึกษาเจ็ดคน ชื่อตันเสียงชาวเมืองยีหลำหนึ่ง คงหลิบชาวเมืองโลก๊กหนึ่ง ห้วนขงชาวเมืองปุดไฮหนึ่ง เตียวลีชาวเมืองซันหยงหนึ่ง เตียวเคียมชาวเมืองซันหยงหนึ่ง หงิมติดชาวเมืองลำหยงหนึ่ง ห้วนหงชาวเมืองยีหลำหนึ่ง ทั้งเจ็ดคนนี้เปนเพื่อนสนิธกันกับเล่าเปียวมาแต่ก่อน แลมีทหารเอกสามคนชื่อ เก๊งเหลียง เก๊งอวด ชัวมอสามคนนี้เปนชาวเมืองเอี้ยงเบ๋ง")  เทียบกับ (卻說荊州刺史劉表，字景升，山陽高平人也：乃漢室宗親；幼好結納，與名士七人為友，時號「江夏八俊」。那七人：汝南陳翔，字仲麟；同郡范滂，字孟博；魯國孔昱，字世元；渤海范康，字仲真；山陽檀敷，字文友；同郡張儉，字元節；南陽岑晊，字公孝。劉表與此七人為友；有延平人蒯良、蒯越，襄陽人蔡瑁為輔。) สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ตอนที่ 6.  ในภาษาจีนกลางเรียกว่า หรู่หนานจฺวิ้น () เป็นกุ๋น (郡 จฺวิ้น) หรือเมืองของจีนตั้งแต่ยุคราชวงศ์ฮั่น (漢) ถึงยุคราชวงศ์ถัง (唐) ตั้งอยู่ในมณฑลเหอหนาน (河南) และมณฑลอานฮุย (安徽) ในปัจจุบัน ชื่อ "ยีหลำ" (หรู่หนาน) เป็นการระบุถึงตำแหน่งที่ตั้งของเมืองซึ่งอยู่ฝั่งใต้ของแม่น้ำยีหรือแม่น้ำหรู่ (汝水 หรูฉุ่ย) แม่น้ำในประวัติศาสตร์ที่ไหลเข้าแม่น้ำห้วยหรือแม่น้ำหฺวาย (淮河 หฺวายเหอ)

 ประวัติศาสตร์ 
เมืองยีหลำเป็นส่วนหนึ่งของราชรัฐหฺวายหยาง (淮陽國 หฺวายหยางกั๋ว) ในช่วงต้นยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันตก (西漢 ซีฮั่น) เมื่อ ค.ศ. 156 ยีหลำถูกมอบให้เป็นเขตศักดินาในฐานะราชรัฐแก่หลิว เฟย์ (劉非) พระโอรสของพระเจ้าฮั่นเกงเต้ (漢景帝 ฮั่นจิ่งตี้) หนึ่งปีต่อมา เขตศักดินาของหลิว เฟย์ถูกเปลี่ยนเป็นเจียงตู (江都) ส่วนยีหลำได้กลายมามีสถานะเป็นเมืองหรือกุ๋น (郡 จฺวิ้น)ฮั่นชู เล่มที่ 53. ในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันตก เมืองยีหลำมีอำเภอใต้การปกครองทั้งหมด 37 อำเภอ ได้แก่ ผิง-ยฺหวี (平輿), หยางอาน (陽安), หยางเฉิง (陽城), ลี่เฉียง (郦強), ฟู่ปัว (富波), นฺหวี่หยาง (女陽), ถงหยาง (鮦陽), อู๋ฝาง (吳房), อานเฉิง (安成), หนานตุ้น (南頓), หล่างหลิง (朗陵), สี่หยาง (細陽), อี๋ชุน (宜春), นฺหวี่อิน (女陰), ซินไช่ (新蔡), ซินซี (新息), ฉฺวีหยาง (灈陽), ชีซือ (期思), เชิ่นหยาง (慎陽), เชิ่น (慎), เจ้าหลิง (召陵), อี้หยาง (弋陽), ซีผิง (西平), ช่างไช่ (上蔡), ชิน (浸), ซีหฺวา (西華), ฉางผิง (長平), อี๋ลู่ (宜祿), เซี่ยง (項), ซินชี (新郪), กุยเต๋อ (歸德), ซินหยาง (新陽), อานชาง (安昌), อานหยาง (安陽), ปั๋วหยาง (博陽), เฉิงหยาง (成陽) และติ้งหลิง (定陵) เมื่อ ค.ศ. 2 เมืองยีหลำมีประชากร 2,596,148 คนใน 461,587 ครัวเรือน'ฮั่นชู เล่มที่ 28. เมื่อ ค.ศ. 140 ในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 ตงฮั่น) เมืองยีหลำมีอำเภอใต้การปกครองทั้งหมด 37 อำเภอ และมีประชากร 2,100,788 คนใน 404,448 ครัวเรือนโฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 110.

มีการก่อตั้งเมืองหรือกุ๋นใหม่ 2 เมืองคืออี้หยางและหรู่อิน (汝陰) แยกออกจากเมืองยีหลำในรัชสมัยของโจผี (曹丕 เฉา พี) แห่งรัฐวุยก๊ก (魏國 เว่ย์กั๋ว) และรัชสมัยของสุมาเอี๋ยน (司馬炎 ซือหม่า เหยียน) แห่งราชวงศ์จิ้น (晉) ตามลำดับ เมื่อ ค.ศ. 280 เมืองยีหลำมีอำเภอใต้การปกครองทั้งหมด 15 อำเภอและมีประชากร 21,500 ครัวเรือน รวมแล้ว 3 เมืองมีประชากร 46,700 ครัวเรือน ในรัชสมัยจักรพรรดิจิ้นฮุ่ยตี้ (晉惠帝) มีก่อตั้งเมืองใหม่อีก 2 เมืองแยกจากเมืองยีหลำ ได้แก่ ซินไช่และหนานตุ้นจิ้นชู เล่มที่ 14. ในยุคราชวงศ์เว่ย์เหนือ (北魏 เป่ย์เว่ย์) เมืองยีหลำประกอบด้วย 8 อำเภอ เว่ย์ชู (魏書) บันทึกว่าเมืองยีหลำมีประชากร 37,061 คนใน 15,889 ครัวเรือนเว่ย์ชู เล่มที่ 30. เมืองยีหลำถูกยกเลิกไปในช่วงต้นยุคราชวงศ์สุย (隋)

เมืองยีหลำเป็นส่วนหนึ่งของมณฑลอิจิ๋ว (豫州 ยฺวี่โจว) จนถึงยุคราชวงศ์โจวเหนือ (北周 เป่ย์โจว) ที่มณฑลอิจิ๋วถูกเปลี่ยนชื่อเป็นไช่โจว (蔡州) ในยุคราชวงศ์สุยและราชวงศ์ถัง (唐) ชื่อ "ยีหลำ" (หรู่หนาน) กลายเป็นอีกชื่อหนึ่งของไช่โจว เมื่อ ค.ศ. 741 ไช่โจวประกอบด้วย 10 อำเภอ มีประชากรทั้งหมด 460,205 คนใน 87,061 ครัวเรือนสุยชู เล่มที่ 30.ซินถังชู เล่มที่ 28.

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:จฺวิ้นของราชวงศ์ฮั่น