เขตเศรษฐกิจพิเศษราซ็อน

เขตเศรษฐกิจพิเศษราซ็อน เดิมเรียกว่า เขตเศรษฐกิจพิเศษราจิน-ซ็อนบง ได้รับการจัดตั้งขึ้นโดยรัฐบาลเกาหลีเหนือที่ราซ็อน มีอาณาเขตติดต่อกับประเทศจีนและรัสเซีย ใน ค.ศ. 1991 เพื่อส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจผ่านการลงทุนจากต่างประเทศ เขตดังกล่าวมีลักษณะคล้ายเขตเศรษฐกิจพิเศษของประเทศจีนและในพื้นที่อื่น ๆ โดยจัดตั้งขึ้นเพื่อทดลองใช้เศรษฐกิจตลาดในพื้นที่ควบคุมที่กำหนดไว้ สามารถใช้เงินตราต่างประเทศในเขตนี้ได้ บริษัทจากประเทศจีนและรัสเซียได้เข้ามาลงทุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษนี้ และประเทศมองโกเลียได้เข้าร่วมในประมาณ ค.ศ. 2013

เขตเศรษฐกิจพิเศษราซ็อนบริหารโดยคณะกรรมการส่งเสริมความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับภายนอก (Committee for Promotion of External Economic Cooperation หรือ CPEEC) บริษัทต่างชาติจะต้องได้รับคำเชิญจากคณะกรรมการฯ จึงจะสามารถดำเนินกิจการภายในเขตได้

ภูมิศาสตร์

แผนที่การปกครองของเกาหลีเหนือ เขตเศรษฐกิจพิเศษราซ็อนซึ่งมีเนื้อที่  ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของเกาหลีเหนือ พื้นที่ดังกล่าวรวมถึงจุดตะวันออกสุดของประเทศ พรมแดนทางทิศตะวันออกคือแม่น้ำตูเมน ซึ่งเป็นพรมแดนของเกาหลีเหนือที่ติดต่อกับประเทศจีนและรัสเซียด้วย ราซ็อนมีท่าเรือที่อยู่เหนือสุดในเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือซึ่งไม่มีน้ำแข็งปกคลุมตลอดทั้งปี ดังนั้นท่าเรือนี้จึงถูกใช้งานโดยประเทศเพื่อนบ้านทั้งสองประเทศ เขตดังกล่าวตั้งอยู่ระหว่าง 42 08'-42 38'N และ 130 07'-130 42'E

ตามข้อมูลของนอร์ทโคเรียนอีโคโนมีวอตช์ (North Korean Economy Watch) พื้นที่นี้ถูกล้อมรอบด้วยรั้วไฟฟ้ายาว 

ประวัติศาสตร์
เขตดังกล่าวได้รับการก่อตั้งขึ้นในชื่อเขตเศรษฐกิจและการค้าเสรีราจินในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1991 ต่อมาได้รับการขยายเพื่อเปลี่ยนเป็นเขตเศรษฐกิจและการค้าเสรีราจิน-ซ็อนบงในเดือนกันยายน ค.ศ. 1993 นับตั้งแต่การก่อตั้ง กฎหมายที่ควบคุมสถานะของเขตได้รับการแก้ไขรวม 6 ครั้ง โดยการแก้ไขครั้งล่าสุดได้รับการอนุมัติโดยคณะผู้บริหารสูงสุดสมัชชาประชาชนสูงสุดเมื่อวันที่ 3 ธันวาคม ค.ศ. 2011

ภายในปลาย ค.ศ. 1996 มีเงินลงทุนจำนวน 37.3259 ล้านดอลลาร์สหรัฐในเขตดังกล่าวจากธุรกิจต่างชาติ 51 แห่ง องค์การพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งสหประชาชาติ (UNIDO) ประมาณการว่าการลงทุนจะเพิ่มขึ้นเป็น 150 ล้านดอลลาร์สหรัฐเมื่อสิ้นสุด ค.ศ. 1997

ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2012 มีการจัดงานแสดงสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ระหว่างประเทศ เปิดโอกาสให้นักลงทุนต่างชาติและผู้สื่อข่าวได้เข้าชมความคืบหน้าของการดำเนินงาน เขตดังกล่าวถูกกำหนดให้เป็นศูนย์กลางด้านการผลิต การท่องเที่ยว และการขนส่ง อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์บางส่วนคิดว่าโครงการนี้เป็นโครงการสำหรับทดลองใช้เศรษฐกิจทุนนิยมมากกว่าจะเป็นการใช้เป็นฐานในการเปลี่ยนแปลงเศรษฐกิจของประเทศเกาหลีเหนือ

บริษัทร่วมทุนระหว่างเกาหลีเหนือและใต้แห่งแรกในเขตเศรษฐกิจพิเศษราซ็อนที่มีชื่อว่าบริษัทร่วมทุนชิลโบซันเมรี (Chilbosanmeri Joint Company) ได้รับการอนุมัติใน ค.ศ. 2010

บลูมเบิร์กรายงานว่ามีการเริ่มขุดดินเพื่อดำเนินการในขั้นตอนการพัฒนาเขตเพิ่มเติมเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2011 ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2011 การก่อสร้างสายส่งไฟฟ้าเพื่อจัดส่งกระแสไฟฟ้าจากประเทศจีนเข้าสู่เขตดังกล่าวได้เริ่มต้นขึ้น

เมื่อชัง ซ็อง-แท็กถูกกวาดล้างในช่วงปลาย ค.ศ. 2013 ข้อกล่าวหาต่อเขารวมถึงข้อหาที่ว่าเขา "ไม่ลังเลที่จะกระทำการทรยศในเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมาด้วยการขายที่ดินของเขตเศรษฐกิจและการค้าราซ็อนให้กับต่างประเทศ"Alastair Gale (12 December 2013), What North Korea Said About Jang Song Thaek The Wall Street Journal

กฎหมายธุรกิจระหว่างประเทศ
ตั้งแต่ ค.ศ. 1993 ถึง 2012 มีกฎหมายเพียงฉบับเดียวในชื่อ "กฎหมายของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีว่าด้วยเขตเศรษฐกิจและการค้าราซ็อน" ซึ่งไม่ได้ระบุรายละเอียดเฉพาะเจาะจงของสภาพแวดล้อมทางธุรกิจ ทำให้นักลงทุนต่างชาติเกิดข้อสงสัยในหลายประเด็น กฎหมายเขตเศรษฐกิจพิเศษราซ็อนฉบับแรกที่ประกาศใช้ใน ค.ศ. 1993 ประกอบด้วยหมวดพื้นฐาน หน้าที่และสิทธิของคณะกรรมการดำเนินงาน การรับรองกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ภาษีศุลกากร เงินตราและการเงิน การรับรองและการปฏิบัติเป็นพิเศษ และการระงับข้อพิพาท โครงสร้างพื้นฐานนี้ดำเนินต่อเนื่องมาจนถึง ค.ศ. 2011 เมื่อมีการปรับปรุงในส่วนของการพัฒนาและการจัดการเขต การจัดตั้งวิสาหกิจ กิจกรรมทางเศรษฐกิจและการค้า และสิ่งจูงใจและการปฏิบัติเป็นพิเศษ ซึ่งให้รายละเอียดเกี่ยวกับสภาพแวดล้อมสำหรับบริษัทที่ลงทุนโดยต่างชาติมากขึ้น อย่างไรก็ตาม กฎหมายดังกล่าวยังคงไม่ครอบคลุมรายละเอียดพื้นฐานที่จำเป็นทั้งหมดสำหรับบริษัทที่ลงทุนโดยต่างชาติ เช่น ข้อบังคับด้านแรงงาน ภาษี หรือการจัดการทางการเงิน

ตั้งแต่ ค.ศ. 2014 เกาหลีเหนือเริ่มยอมรับถึงความจำเป็นของกรอบกฎหมายที่มีความซับซ้อนและครอบคลุมมากขึ้น จึงมีการรับรองข้อบังคับที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้นเกี่ยวกับสาขากฎหมายต่าง ๆ เช่น ข้อบังคับด้านแรงงานสำหรับธุรกิจที่ลงทุนโดยต่างชาติ และข้อบังคับว่าด้วยการจัดการทางการเงินของธุรกิจที่ลงทุนโดยต่างชาติ นอกจากนี้ยังปรากฏกฎหมายลำดับรองสำหรับการจัดเก็บภาษี รวมถึงการจัดตั้งและการดำเนินธุรกิจ จากกฎหมายเขตเศรษฐกิจพิเศษราซ็อนฉบับล่าสุดที่เผยแพร่ใน ค.ศ. 2016 มีข้อบังคับรวมทั้งสิ้น 16 ฉบับที่บรรจุอยู่ในประมวลกฎหมาย โดยมีการตราข้อบังคับเพิ่มเติมอย่างน้อย 3 ฉบับ

ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2013 และพฤษภาคม ค.ศ. 2014 มีการจัดประชุมระดับนานาชาติว่าด้วยเขตเศรษฐกิจพิเศษ และมีการพิจารณาแนวคิดเรื่องเขตเศรษฐกิจระดับจังหวัดหลายแห่ง อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่ ค.ศ. 2019 ความเป็นไปได้เหล่านี้ได้ลดน้อยลง ส่วนหนึ่งมาจากความกังวลเกี่ยวกับอิทธิพลจากต่างประเทศที่มีต่อสังคมเกาหลีเหนือมากจนเกินไป

การขนส่ง
นักลงทุนชาวจีนได้ดำเนินการปรับปรุงถนนจากราซ็อนไปยังประเทศจีน และพนักงานรถไฟชาวรัสเซียได้ดำเนินการปรับปรุงทางรถไฟจากราซ็อน (ซึ่งตั้งอยู่บนสายพย็องรา) ไปยังประเทศรัสเซีย ซึ่งเส้นทางดังกล่าวจะเชื่อมต่อไปยังทางรถไฟสายทรานส์-ไซบีเรีย

ในพื้นที่ดังกล่าวมีท่าเรือจำนวนสามแห่ง ได้แก่ ท่าเรือราจิน (ความสามารถในการรองรับ 3 ล้านตัน) ท่าเรือซ็อนบง (ความสามารถในการรองรับ 2–3 ล้านตัน) และท่าเรือช็องจิน (ความสามารถในการรองรับ 8 ล้านตัน) ทั้งนี้ บริษัทจากประเทศจีนดำเนินการบริหารท่าเทียบเรือจำนวน 2 แห่งที่ท่าเรือราจินเพื่อการส่งออกถ่านหินและตู้คอนเทนเนอร์ ในขณะที่บริษัทจากประเทศรัสเซียดำเนินการบริหารท่าเทียบเรือแห่งที่ 3

การลงทุนจากต่างประเทศ
 โรงแรมเพื่อการท่องเที่ยวพีพา (Pipa Tourist Hotel)
 บริษัทความร่วมมือทางเศรษฐกิจรา-ซ็อน (Ra-Son Economic Co-operation Company)
 บรรษัทความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับต่างประเทศ (Foreign Economic Co-operation Corporation)
 กลุ่มบริษัทร่วมทุนเกาหลี (Korea Joint Venture Group)
 บริษัทการค้าซัมกวัง (Samgwang Trading Company)
 บริษัทการค้าเครื่องจักรเกาหลี (Korea Machinery Trading Company)
 บรรษัทการค้าเกาหลีแดซ็อง บี (Korea Daesong B Trading Corporation)
 บริษัทการค้าโอพัลซัม (Opalsam Trading Company)
 บรรษัทการค้าเกาหลีรึงรา 888 (Korea Rungra 888 Trading Corporation)
 บรรษัททั่วไปเกาหลีพงฮวา (Korea Ponghwa General Corporation)
 โรงงานผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียมเปียงยาง (Pyongyang Aluminium Products Factory)
 บริษัทการค้าเกาหลีโอซกซัน (Korea Osoksan Trading Company)
 บริษัทการค้าผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเบา (Light Industry Products Trading Company)
 กลุ่มบริษัททั่วไปเกาหลีซัมแทซ็อง (Korea Samtaesong General Group)
 บรรษัทการค้าเกาหลีพย็องช็อน (Korea Pyongchon Trading Corporation)
 ธนาคารโกลเดนไทรแองเกิล (Golden Triangle Bank)
 บริษัทการค้าระหว่างประเทศหยันเปียนเทียนยฺวี่ (Yanbian Tianyu International Trade Company)

ดูเพิ่ม
 เขตอุตสาหกรรมแคซ็อง
 เขตบริหารพิเศษชินอึยจู

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 เขตเศรษฐกิจและการค้าราซ็อน ที่ เนนารา
 รายงานว่าด้วยเขตเศรษฐกิจพิเศษราซ็อน สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี, แอนเดรย์ อับราฮามีอาน, กันยายน 2011, โชซ็อนเอกซ์เชนจ์
 เขตเศรษฐกิจและการค้าราจิน-ซ็อนบง: คู่มือการลงทุนและธุรกิจ, องค์การพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งสหประชาชาติ, 1998
 ข้อมูลด้านการเข้าพื้นที่และการลงทุนในเขตราจิน-ซ็อนบง, 1997
 เขตเศรษฐกิจระหว่างประเทศราซ็อน

หมวดหมู่:เศรษฐกิจเกาหลีเหนือ
หมวดหมู่:เขตเศรษฐกิจพิเศษ
หมวดหมู่:ราซ็อน
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศเกาหลีเหนือในปี พ.ศ. 2535
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์จีน–เกาหลีเหนือ
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์เกาหลีเหนือ–รัสเซีย
หมวดหมู่:พรมแดนเกาหลีเหนือ–รัสเซีย