พิสรัข

พิสรขชลาลปุระ (; Bisrakh Jalalpur) หรือ พิสรัข (; Bisrakh) เป็นหมู่บ้านในเขตตะวันตกของปริมณฑลนอยดา ประเทศอินเดีย ในอำเภอโคตมพุทธนคร รัฐอุตตรประเทศ ว่ากันว่าหมู่บ้านนี้เป็นบ้านเกิดของกษัตริย์ราวณะ (ทศกัณฐ์) แห่งกรุงลงกา ในมหากาพย์รามายณะ 

ในช่วงเทศกาลทุสเสหระซึ่งเฉลิมฉลองชัยชนะของพระรามเหนือราวณะ ในประเทศอินเดียมักฉลองด้วยการเผาหุ่นรูปราวณะ ยกเว้นแต่ในพิสรัขซึ่งฉลองเทศกาลนี้ในฐานะวันไว้ทุกข์ ประกอบพิธียัญแลพสวดบูชาเพื่อให้ดวงวิญญาณของราวณะไปสู่สุขคติ ชาวบ้านเชื่อว่าหากเลือกบูชารามลีลาแทน ราวณะจะนำพาความโชคร้ายมาแก่หมู่บ้าน

ที่ตั้ง
พิสรัขเป็นหมู่บ้านขนาดเล็ก ตั้งอยู่ในเขตอำเภอโคตมพุทธนคร ซึ่งเป็นปริมณฑลของนครนอยดา หมู่บ้านยังคงมีลักษณะแบบดั้งเดิม เต็มไปด้วยถนนแคบ ๆ เป็นหลุ่มบ่อ ตั้งอยู่ห่างไป  จากเมืองหลวงนิวเดลี

ตำนาน
ตามตำนานพื้นถิ่นเล่าว่าชื่อของหมู่บ้านเป็นรูปแปลงมาจากคำว่า วิศรวะ ชื่อบิดาของราวณะ ฤาษีโบราณผู้มีชื่อเสียง บูชาพระศิวะ และอาศัยอยู่ที่หมู่บ้านนี้ ราวณะเกิดและใช้ชีวิตวัยเด็กที่นี่ วิศรวะเคยค้นพบศิวลึงค์ในป่าและสถาปนาพิสรขธามขึ้นตรงจุดที่พบศิวลึงค์และประกอบพิธีบูชา

ตำนานพื้นถิ่นของหมู่บ้านเชื่อว่าหากประกอบพิธีบูชารามลีลาในพิสรัข จะทำให้ราวณะโกรธเกรี้ยวBisrakh-Bleeding Pen ดังนั้นในช่วงนวราตรี ที่พิสรัขจะประกอบพิธียัญบูชาศิวลึงค์และระลึกถึงราวณะแทน

 มนเทียร 
มีหลายมนเทียรในหมู่บ้านที่มีอายุมากกว่าพันปี หนึ่งในมนเทียรนี้ประดิษฐานสวยัมภุศิวลึงค์ซึ่งว่ากันว่าวิศรวะ (ท้าวลัสเตียน) และราวณะ (ทศกัณฐ์) บูชามาก่อน ลึงค์มีรูปแปดเหลี่ยม สูง  เหนือพื้นดิน ว่ากันว่ามีความลึกใต้ดิน  มีพิธีบูชาที่มนเทียรนี้ทุกวัน

ในปี 2014 มีการก่อสร้างมนเทียรใหม่เพื่อบูชาราวณะด้วยมูลค่า 20 ล้านรูปี ภายในมีแผนจะประดิษฐานศิวลึงค์ขนาดสูง  และเทวรูปราวณะขนาดสูง 

ประชากร
ตามสำมะโนประชากรปี 2011 หมู่บ้านมีประชากรรวม 5,470 คน (24.31% เป็นวรรณะกำหนด), 882 ครอบครัว คิดเป็นชาย 2,921 คน และหญิง 2,549 คน อัตราการรู้หนังสืออยู่ที่ 77.58% ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยรัฐที่ 68.01%

 อ้างอิง 

บรรณานุกรม

Category:รัฐอุตตรประเทศ]