การส่งคืนฮ่องกง

การส่งมอบอำนาจอธิปไตยเหนือเกาะฮ่องกง จากสหราชอาณาจักรสู่สาธารณรัฐประชาชนจีน เกิดขึ้นในเวลาเที่ยงคืนของวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 1997 เหตุการณ์นี้ยุติการปกครองของอังกฤษที่มีมายาวนาน 156 ปีในอดีตอาณานิคมแห่งนี้ ซึ่งเริ่มต้นขึ้นใน ค.ศ. 1841

ฮ่องกงถูกจัดตั้งขึ้นเป็นเขตบริหารพิเศษของจีน (SAR) เป็นเวลา 27 ปี โดยยังคงรักษาระบบเศรษฐกิจและการปกครองของตนเองที่ต่างจากจีนแผ่นดินใหญ่ในช่วงเวลานี้ แม้อิทธิพลจากรัฐบาลกลางในปักกิ่งจะเพิ่มขึ้นภายหลังการผ่านกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติฮ่องกงใน ค.ศ. 2020 ก็ตาม

ฮ่องกงเป็นอาณานิคมของจักรวรรดิอังกฤษมาตั้งแต่ ค.ศ. 1841 ยกเว้นช่วงสี่ปีที่ญี่ปุ่นเข้ายึดครองตั้งแต่ ค.ศ. 1941 ถึง 1945  หลังสงครามฝิ่นครั้งที่หนึ่ง ดินแดนของฮ่องกงถูกขยายออกไปใน ค.ศ. 1860 ด้วยการผนวกคาบสมุทรเกาลูนและเกาะสโตนคัตเตอส์ และใน ค.ศ. 1898 เมื่ออังกฤษได้สิทธิการเช่า 99 ปีสำหรับนิวเทอร์ริทอรีส์ วันที่ส่งคืนใน ค.ศ. 1997 ถือเป็นการสิ้นสุดการเช่านี้  ปฏิญญาร่วมจีน–อังกฤษ ค.ศ. 1984 ได้กำหนดเงื่อนไขที่ฮ่องกงจะถูกส่งคืน โดยจีนตกลงจะรักษาระบบการปกครองและเศรษฐกิจที่มีอยู่ภายใต้หลักการ "หนึ่งประเทศ สองระบบ" เป็นระยะเวลา 50 ปี ฮ่องกงกลายเป็นเขตบริหารพิเศษแห่งแรกของจีน ตามมาด้วยมาเก๊าหลังโปรตุเกสส่งคืนใน ค.ศ. 1999 ภายใต้ความตกลงที่คล้ายกัน

ด้วยจำนวนประชากรประมาณ 6.5 ล้านคนใน ค.ศ. 1997 ฮ่องกงคิดเป็นร้อยละ 97 ของประชากรทั้งหมดในอาณานิคมของอังกฤษในขณะนั้นและเป็นหนึ่งในอาณานิคมที่สำคัญสุดท้ายของสหราชอาณาจักร การส่งคืนฮ่องกงนี้ถือเป็นการสิ้นสุดศักดิ์ศรีการเป็นเจ้าอาณานิคมของอังกฤษในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ซึ่งอังกฤษไม่เคยฟื้นตัวจากผลกระทบของสงครามโลกครั้งที่สองได้เลย นับตั้งแต่อดีตที่มีเหตุการณ์ต่าง ๆ เช่น การจมของเรือหลวงปรินส์ออฟเวลส์และรีพัลส์และยุทธการที่สิงคโปร์ รวมถึงวิกฤตการณ์คลองสุเอซที่เกิดขึ้นหลังสงคราม การส่งคืน ซึ่งจัดขึ้นโดยมีพิธีส่งคืนที่สมเด็จพระเจ้าชาลส์ที่ 3 (ขณะนั้นคือเจ้าชายแห่งเวลส์) เสด็จเข้าร่วมและมีการถ่ายทอดสดไปทั่วโลกมักถูกพิจารณาว่าเป็นจุดสิ้นสุดอย่างแท้จริงของจักรวรรดิบริติช

ดูเพิ่ม
ประวัติการอพยพของชาวจีนไปยังแคนาดา
ชาวฮ่องกงในสหราชอาณาจักร
พระราชบัญญัติฮ่องกง ค.ศ. 1985
อนุสาวรีย์รำลึกการส่งคืนฮ่องกงสู่จีน
การส่งคืนมาเก๊า
การเดินขบวนฮ่องกง 1 กรกฎาคม
ความแตกแยกระหว่างฮ่องกง–จีนแผ่นดินใหญ่

บรรณานุกรม


 Flowerdew, John. The final years of British Hong Kong: The discourse of colonial withdrawal (Springer, 1998). 
 Lane, Kevin. Sovereignty and the status quo: the historical roots of China's Hong Kong policy (Westview Press, 1990). 

 Mark, Chi-kwan. "To 'educate' Deng Xiaoping in capitalism: Thatcher's visit to China and the future of Hong Kong in 1982". Cold War History Number 17 (December 2015): 1–20.

 Tang, James TH. "From empire defence to imperial retreat: Britain's postwar China policy and the decolonization of Hong Kong". Modern Asian Studies Vol. 28, No. 2 (May 1994): 317–337.

 อ้างอิง 

หนังสืออ่านเพิ่ม

  – Transcript broadcast on 13 June 1997


แหล่งข้อมูลอื่น
ซีเอ๋นเอ็นถ่ายทอดสดพิธีส่งคืน (ยูทูบ)
  – บีบีซีเวิลด์เซอร์วิส – ออกอากาศ – มกราคมถึงพฤษภาคม 1997
 ฮ่องกง: การกลับคืนสู่จีน – รายงานพิเศษ เดอะวอชิงตันโพสต์
  – เซาท์ไชนามอร์นิงโพสต์


หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ฮ่องกง
หมวดหมู่:ฮ่องกงของบริเตน
หมวดหมู่:ฮ่องกงในปี พ.ศ. 2540
หมวดหมู่:ประเทศจีนในปี พ.ศ. 2540
หมวดหมู่:สหราชอาณาจักรในปี พ.ศ. 2540
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในปี พ.ศ. 2540
หมวดหมู่:การแบ่งแยกดินแดนในสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์จีน–สหราชอาณาจักร
หมวดหมู่: ความสัมพันธ์ฮ่องกง–สหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:อำนาจอธิปไตย
หมวดหมู่:การปลดอาณานิคม