ข้าวแต๋น

ข้าวแต๋น เป็นขนมไทยทางภาคเหนือของประเทศไทย ในภาคอื่น ๆ เรียกว่า นางเล็ด หรือ ขนมกงเกวียน ส่วนภาคใต้มีขนมที่คล้ายกันคือ ข้าวพอง แต่ตัดเป็นแผ่น เดิมเรียก ขนมรังแตน ด้วยหน้าตาที่เหมือนรังแตน ก่อนจะกลายมาเป็น "เข้าแตน" หรือ พูดตามสำเนียงภาคเหนือก็ได้ว่า "เข้าแต๋น"

ที่มาของข้าวแต๋นมาจากแนวคิดการถนอมอาหารอันเนื่องมาจากมีข้าวเหนียวนึ่งที่เหลือเป็นจำนวนมาก นำมาแปรรูปเพื่อเก็บไว้กินและยังสามารถพกติดตัวไว้คลายหิวระหว่างการเดินทางไกลหรือไปทำศึกสงครามในสมัยโบราณได้ ข้าวแต๋นมักนิยมทำกันในเทศกาลปีใหม่เมืองหรือเทศกาลสงกรานต์ งานปอยลูกแก้ว และงานปอยหลวงของทางภาคเหนือ

ข้าวแต๋นเกิดจากการนึ่งข้าวเหนียวแล้วนำมาคลุกเคล้ากับน้ำอ้อย น้ำตาล นำไปตากแห้งและนำมาทอดกรอบ แล้วราดด้วยน้ำอ้อยที่เคี่ยวจนข้นเหนียวลงไปที่หน้าข้าวแต๋น มีบางสูตรผสมน้ำแตงโมลงในข้าวเหนียว เพื่อช่วยเพิ่มกลิ่นหอมและรสชาติหวาน เรียกว่า ข้าวแต๋นน้ำแตงโม มีการผลิตมากที่สุดที่ชุมชนหมู่บ้านทุ่งม่านเหนือ ตำบลบ้านเป้า อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง บางแห่งมีการทำหน้าข้าวแต๋นอย่างถั่วลิสง ถั่วเขียว งาดำ งาขาว สาหร่าย หมูหยอง ใบเตย และอื่น ๆ

อ้างอิง

หมวดหมู่:ขนมไทย