เอ็นกล้ามเนื้อ

เอ็นกล้ามเนื้อ () คือแถบเนื้อเยื่อเกี่ยวพันเส้นใยหนาแน่น (dense connective tissue) มีหน้าที่ยึดกล้ามเนื้อเข้ากับกระดูก โดยถ่ายทอดแรงเชิงกลที่เกิดจากการหดตัวของกล้ามเนื้อไปยังระบบโครงกระดูก พร้อมทั้งสามารถต้านทานแรงดึงได้

เอ็นกล้ามเนื้อมีส่วนประกอบหลักเป็นคอลลาเจนเช่นเดียวกับเอ็นยึด อย่างไรก็ดี ความแตกต่างระหว่างสองสิ่งนี้คือ เอ็นยึดจะเชื่อมกระดูกกับกระดูก ขณะที่เอ็นกล้ามเนื้อจะเชื่อมกล้ามเนื้อเข้ากับกระดูก ร่างกายมนุษย์ที่โตเต็มวัยมีเอ็นกล้ามเนื้อประมาณ 4,000 เส้น

 โครงสร้าง 
เอ็นกล้ามเนื้อประกอบด้วยเนื้อเยื่อเกี่ยวพันหนาแน่นสม่ำเสมอ (dense regular connective tissue) โดยเซลล์หลักคือไฟโบรบลาสต์ชนิดพิเศษที่เรียกว่า เซลล์เอ็นกล้ามเนื้อ (tendon cell) หรือเทโนไซต์ (tenocyte) ซึ่งทำหน้าที่สังเคราะห์เมทริกซ์นอกเซลล์ (extracellular matrix) ของเอ็นกล้ามเนื้อ โดยมีเส้นใยคอลลาเจนหนาแน่นเป็นองค์ประกอบหลัก เส้นใยคอลลาเจนจะเรียงตัวขนานกันเป็นมัดเล็ก ๆ หรือแฟซิเคิล (fascicle) ซึ่งแต่ละมัดจะล้อมรอบด้วย เอนโดเทนดีเนียม (endotendineum) ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันหลวมที่มีเส้นใยคอลลาเจนขนาดเล็กDorlands Medical Dictionary, page 602 และเส้นใยยืดหยุ่น (elastic fiber) อยู่ภายใน กลุ่มของแฟซิเคิลจะถูกรวมกันโดย เอพิเทนอน (epitenon) ซึ่งเป็นเยื่อหุ้มที่ประกอบด้วยเนื้อเยื่อเกี่ยวพันหนาแน่นไม่สม่ำเสมอ (dense irregular connective tissue) และเอ็นกล้ามเนื้อทั้งหมดจะหุ้มอีกชั้นหนึ่งด้วยพังผืด (fascia) พื้นที่ระหว่างพังผืดกับเนื้อเยื่อของเอ็นกล้ามเนื้อจะถูกเติมเต็มด้วย พาราเทนอน (paratenon) ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อร่างแหไขมัน (fatty areolar tissue)Dorlands Medical Dictionary 2012.Page 1382 เอ็นกล้ามเนื้อที่แข็งแรงตามปกติจะยึดติดกับกระดูกผ่านเส้นใยของชาร์ปี (Sharpey’s fibres)

 สัตว์อื่น ๆ 

ในสิ่งมีชีวิตบางชนิด เช่น นก และไดโนเสาร์กลุ่มออร์นิทิสเกีย บางส่วนของเอ็นกล้ามเนื้อสามารถกลายเป็นกระดูกได้ (ossification) ในกระบวนการนี้ 
เซลล์กระดูก (osteocyte) จะเจริญแทรกเข้าไปในเนื้อเยื่อเอ็นกล้ามเนื้อและสร้างเนื้อกระดูกคล้ายกับที่เกิดขึ้นในกระดูกในเอ็นกล้ามเนื้อ (sesamoid bone) เช่น กระดูกสะบ้า ในนก การกลายเป็นกระดูกของเอ็นกล้ามเนื้อมักเกิดขึ้นที่รยางค์หลัง ส่วนในไดโนเสาร์กลุ่มออร์นิทิสเกีย เอ็นกล้ามเนื้อแกนลำตัวที่กลายเป็นกระดูกจะเรียงตัวเป็นตาข่ายตามแนวสันกระดูกสันหลังประสาทที่อยู่ด้านบน (neural spines) และแนวสันกระดูกสันหลังหลอดเลือดที่อยู่ด้านล่าง (haemal spines) บริเวณหาง ซึ่งคาดว่าเพื่อช่วยพยุงโครงสร้างของลำตัว

 ดูเพิ่ม 

 เอ็น
 กระดูกอ่อน
 รายชื่อกล้ามเนื้อโครงร่างในร่างกายมนุษย์

 อ้างอิง 


หมวดหมู่:เนื้อเยื่ออ่อน
หมวดหมู่:ระบบโครงกระดูก