เต๋อ ประทีปะเสน

เต๋อ ประทีปะเสน (พ.ศ. 2387 – 2472)นักเรียนหญิงรุ่นบุกเบิก หรือ เอสเธอร์  (Esther) เป็นพยาบาลชาวไทยที่ใช้หลักวิธีพยาบาลตามแบบตะวันออกเพื่อดูแลรักษาผู้ป่วยในช่วงที่แนวทางการแพทย์สมัยใหม่เข้ามาในสยาม เป็นนางพยาบาลแบบตะวันตกคนแรกของไทย เป็นหญิงไทยคนแรกที่มีหลักฐานเดินทางไปสหรัฐอเมริกาและที่ได้เดินทางไปศึกษายังต่างประเทศเมื่อ พ.ศ. 2401 และเป็นหญิงไทยคนแรกที่นับถือศาสนาคริสต์เพรสไบทีเรียนกลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ กรมศิลปากรแรกหญิงไทยไปเมืองนอก ข้อมูลใหม่ แม่เต๋อ ประทีปะเสน ๒๔๐๑

นางเต๋อ เป็นบุตรของ โหรเชลยศักดิ์ ซึ่งเป็นพราหมณ์จากลังกา กับมารดาซึ่งเป็นชาวสวน ไม่ปรากฎนาม เดิมชื่อ "รอด" เหตุเพราะมีร่างกายอ่อนแอ เมื่อรักษาพยาบาลรอดมาได้แล้ว จึงให้ชื่อว่า "รอด" ต่อมาเมื่อมีอายุได้ 9 ปี บิดาได้นำมาฝากกับหมอมัตตูน มิชชันนารีเพรสไบทีเรียนชาวอเมริกา และได้รับการตั้งชื่อให้ใหม่ว่า "เอสเตอร์" (Esther) หรือที่เรียกกันต่อมาว่า "เต๋อ"

นางเต๋อ แต่งงานกับนายแน ประทีปะเสน เมื่อ พ.ศ. 2405 ขณะมีอายุได้ 18 ปี มีบุตร 4 คนคือ 1. นางศรี สหัสสานนท์ 2. นางมินนี (ผู้ที่นางเต๋อส่งไปเรียนการพยาบาลและสูติกรรมที่อเมริกา) 3. พระยาวิสูตรสาครดิษฐ (เทียน ประทีปะเสน) และ 4. นายสั่ง ประทีปะเสน

เต๋อ ได้รับเชิญให้ไปทำคลอดบุตรและทำการพยาบาลให้แก่เจ้านายและขุนนาง โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพได้ทรงเขียนในหนังสือฉลอง 84 ปี พ.ศ. 2471 ของนางเต๋อว่า เป็นผู้มารักษาพยาบาลพระโอรสธิดาและพระนัดดาคลอดมาจนหมดเรี่ยวแรง

อ้างอิง

ต
ต
ต