ฮิบุตสึ

ฮิบุตสึ (; "พุทธะลับ") หมายถึงรูปเคารพในศาสนาพุทธแบบญี่ปุ่นที่ไม่เปิดให้แก่สาธารณะชม ฮิบุตสึมักประดิษฐานในวัดหรือศาลเจ้าที่เรีกยว่า ซึชิ (; "ศาลน้อย") จะไม่นำออกมาแสดงต่อสาธารณะให้ชมหรือสักการะ ยกเว้นแต่ในโอกาสสำคัญทางศาสนา ในบางครั้งอาจให้เข้าชมแลกกับการบริจาคให้กับวัด ในขณะที่ฮิบุตสึบางองค์แทบจะไม่เปิดให้สาธารณชนได้ชมเลย ดังเช่นพระพุทธรูปพระโคตมพุทธเจ้าของวัดเซเรียว หรือพระพุทธรูปพระอมิตาภพุทธเจ้าของวัดเซ็งโก แม้แต่ต่อปูชณียบุคคลของวัดนั้น ๆ เอง ฮิบุตสึบางองค์อาจเปิดให้สาธารณชนได้ชมและสักการะเฉพาะในอกาสพิธีกรรมสำคัญ เรียกว่า พิธีไคโจ (; "เปิดม่าน")

ปรากฏหลักฐานจารีตปฏิบัติในการเก็บศาสนวัตถุที่สำคัญไว้มิดชิดพ้นสายตาภายในศาลน้อย (ซึชิ) หรือหลังม่าน มาตั้งแต่สมัยเฮอัง เป็นไปได้ว่าจารีตปฏิบัตินี้มีที่มาจากศาสนาชินโตซึ่งมีคติของ คามิ (; "เทพเจ้า") ซึ่งไร้รูป กระนั้น เอกสารจากวัดโครยู บ่งบอกว่าอาจมีที่มาจากวัดดังกล่าวซึ่งมีจารีตในการไม่แสดงรูปกวนอิมที่นำเข้ามาจากซิลลา ในปี ค.ศ. 616 กระนั้นบันทึกที่เก่าแก่ที่สุดที่กล่าวถึงฮิบุตสึมาจากปี 1106 ในแหล่งข้อมูลซึ่งบอกว่าพระพุทธรูปพระอมิตาภพุทธเจ้าของวัดเซ็งโกนำออกมาจัดแสดงเป็นช่วงสั้น ๆ ในสมัยเอโดะ ฮิบุตสึกลายมาเป็นแนวคิดที่นิยมในศาสนาพุทธแบบญี่ปุ่น และพิธีเปิดม่าน (ไคโจ) กลายมาเป็นเทศกาลสาธารณะขนาดใหญ่ มีผู้เข้าร่วมหลายพันคน นักประวัติศาสตร์ศิลปะ ชิโระ อิโตะ (Shiro Ito) ยังชี้ให้เห็นว่าฮิบุตสึเป็นปรากฏการณ์ที่พิเศษและพบเฉพาะในญี่ปุ่น วัฒนธรรมพุทธอื่นทั่วโลกไม่ปรากฏว่ามีจารีตปฏิบัติที่คล้ายกันกับฮิบุตสึเลย

การปกปิดฮิบุตสึมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มความมัศจรรย์และอำนาจของรูปเคารพนั้น ๆ และอาจเป็นวิธีหนึ่งในการปกป้องรูปเคารพจากโลกที่โสมม หรือเพื่อรักษาความเป็นส่วนตัวให้กับรูปแทนศาสนาพุทธที่ "มีชีวิตจริง" เหล่านี้

อ้างอิง

Category:ศาสนาพุทธในประเทศญี่ปุ่น
Category:พุทธศิลป์
Category:พระพุทธรูป