การประชุมหลูชาน

การประชุมหลูชาน เป็นการประชุมผู้นำระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีนซึ่งจัดขึ้นระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงสิงหาคม ค.ศ. 1959 โดยกรมการเมืองพรรคคอมมิวนิสต์จีนจัด "สมัยประชุมขยาย" (Kuoda Huiyi) ตั้งแต่วันที่ 2 กรกฎาคมถึง 1 สิงหาคม ตามมาด้วย การประชุมเต็มคณะครั้งที่ 8 ของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 8 ตั้งแต่วันที่ 2–16 สิงหาคม หัวข้อหลักในการอภิปรายคือการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า 

การประชุมหลูชานได้เห็นการกวาดล้างทางการเมืองของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม จอมพลเผิง เต๋อหวย ซึ่งการวิพากษ์วิจารณ์บางแง่มุมของการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้าถูกมองว่าเป็นการโจมตีแนวทางการเมืองของประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีน เหมา เจ๋อตง ส่งผลให้เกิด "การต่อสู้ต่อต้านพวกเอียงขวา" ครั้งใหญ่ภายในพรรค การประชุมหลูชานยังเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนใน ค.ศ. 1949 ที่ความขัดแย้งเกี่ยวกับทิศทางของนโยบายได้ปะทุขึ้นเป็นความแตกแยกอย่างเปิดเผยระหว่างผู้นำพรรค 

ชื่อของการประชุมมีที่มาจากสถานที่จัดการประชุม ซึ่งเป็นรีสอร์ตบนเขาหลูในจิ่วเจียง ประเทศจีน

การประชุม
วัตถุประสงค์ดั้งเดิมของการประชุมคือการทบทวนเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วงการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้าและแก้ไขปัญหาในทางปฏิบัติที่เกิดจากเหตุการณ์เหล่านั้น เมื่อการประชุมหลูชานเริ่มต้นขึ้น ผู้นำมีความคิดเห็นแตกแยกกันในประเด็นที่ว่าวิกฤตการณ์เกิดขึ้นได้อย่างไรและควรจะรับมืออย่างไรต่อไป เหมา เจ๋อตงวิพากษ์วิจารณ์บทบาทของตัวเองในความล้มเหลวของการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า เขากล่าวถึงโครงการผลิตเหล็กในสวนหลังบ้านที่เขาเคยสนับสนุนว่าเป็น "หายนะครั้งใหญ่" และวิจารณ์ตัวเองที่ผลักดันการรวมกลุ่มทางคอมมูนเร็วเกินไป ในสุนทรพจน์ช่วงเดือนกรกฎาคมก่อนการประชุมหลูชาน เหมากล่าวว่า "ความวุ่นวายที่เกิดขึ้นอยู่ในระดับมหภาค และฉันขอรับผิดชอบต่อเรื่องนั้น" เหมาก็ยังปกป้องนโยบายของการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้าโดยรวมและโดยเฉพาะเรื่องคอมมูน

หัวข้อหลักของการประชุมหลูชานคือความบิดเบือนที่เกิดจากรายงานการผลิตอันเป็นเท็จ ในช่วงการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า เจ้าหน้าที่ระดับล่างถูกขอให้บรรลุเป้าหมายการผลิตที่ไม่สมจริง เจ้าหน้าที่มักอ้างว่าบรรลุเป้าหมายการผลิตแล้ว โดยไม่สนใจสภาพความเป็นจริงในระดับที่ต่ำกว่านั้น พฤติกรรมเหล่านี้เกิดจากการที่เจ้าหน้าที่ระดับสูงให้ความสำคัญกับการผลิตมากเกินไปและเรียกชาวนาว่าเป็น "สตาคานอฟชาวชนบท" สถิติเท็จที่เกิดขึ้นขัดขวางการประสานงานเศรษฐกิจในส่วนกลาง ที่เขาหลู การแก้ไขปัญหาเหล่านี้เกี่ยวข้องกับความตึงเครียดทางการเมืองที่กว้างขวางมากขึ้นในเรื่องการรวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลางและการกระจายอำนาจ ดังที่นักวิชาการ อเลสซานโดร รุสโซ เขียนไว้ว่า ความแข็งแกร่งเดิมของพรรคในการประสานงานพลังทางการเมืองของชาวนาได้สร้างอุปสรรคสำคัญขึ้นมาในตอนนี้

เหมา เจ๋อตงยังตั้งใจที่จะใช้การประชุมนี้เพื่อควบคุมองค์ประกอบของ "แนวโน้มฝ่ายซ้าย" ในการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า

ข้อวิจารณ์ของเผิง เต๋อหวย
ในฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 1959 เผิง เต๋อหวย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของสาธารณรัฐประชาชนจีน นำคณะผู้แทนทางทหารของจีนเดินทางเยือนยุโรปตะวันออกและสหภาพโซเวียต เผิงแสดงความไม่พอใจต่อการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้ากับผู้นำคอมมิวนิสต์หลายคน รวมถึงนีกีตา ครุชชอฟ ในความเห็นของเขา นโยบายเศรษฐกิจและสังคมในช่วงเวลานั้นบ่อนทำลายการพัฒนาเศรษฐกิจที่จำเป็นต่อการปรับปรุงกองทัพให้ทันสมัย เมื่อเขากลับมายังจีนในช่วงกลางเดือนมิถุนายน เผิงวิพากษ์วิจารณ์การก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า

คำวิจารณ์ของเผิงไปถึงจุดสูงสุดใน "จดหมายแสดงความเห็น" วันที่ 14 กรกฎาคม เผิงเขียนจดหมายส่วนตัวถึงเหมาเพื่อวิพากษ์วิจารณ์บางองค์ประกอบของการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า ในจดหมายนั้น เขาใช้ถ้อยคำอย่างระมัดระวังและไม่ได้ปฏิเสธ "ความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่" ของเหมา แต่ในขณะเดียวกันก็แสดงความไม่เห็นด้วยกับบางองค์ประกอบ เช่น "กระแสของการกล่าวเกินจริง" (เช่น การรายงานปริมาณผลผลิตธัญพืชเกินจริง) การรับประทานอาหารร่วมกันในคอมมูน และการตั้งกองกำลังอาสาสมัครคอมมูน ซึ่งเขารู้สึกว่าจะบั่นทอนความแข็งแกร่งของกองทัพปลดปล่อยประชาชน เขายังแสดง "ความสับสน" ต่อ "ความสูญเสียที่ค่อนข้างมาก" และ "การระบาดของการโอ้อวด" ในช่วงการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า เผิงระบุว่าปัญหาเหล่านี้เกิดจาก "ความคลั่งไคล้ของชนชั้นนายทุนน้อย"

ด้วยเหตุนี้ เหมาจึงขยายเวลาการประชุมออกไปอีกกว่าสิบวัน

การล่มสลายของเผิง เต๋อหวย

วันที่ 23 กรกฎาคม เหมาแสดงจดหมายของเผิงให้สหายของเขาดูและขอให้พวกเขาแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประเด็นนี้ เผิงไม่ได้ให้เหตุผลที่เป็นรูปธรรมเพิ่มเติม นอกเหนือจากการที่พรรคควรจะถอนตัวจากการริเริ่มทางการเมืองในพื้นที่ชนบทโดยทันที จุดยืนของเผิงไม่ได้รับการสนับสนุนจากผู้เข้าร่วมการประชุมคนอื่น ๆ เนื่องจากมันเท่ากับการ "ฆ่าตัวตายทางการเมือง" สำหรับพรรค ตัวอย่างเช่น โจว เอินไหล ซึ่งปกติแล้วจะเป็นผู้ไกล่เกลี่ยระหว่างฝ่ายซ้ายและขวาของพรรค ได้วิพากษ์วิจารณ์เผิงอย่างรุนแรง นอกจากนี้ จุดยืนของเผิงยังหมายถึงการจัดแนวใหม่กับแนวทางของโซเวียตโดยพฤตินัย ในช่วงเวลาที่เหมากำลังพยายามหาเส้นทางที่เป็นอิสระทั้งในแง่ของนโยบายต่างประเทศและในประเทศ

เมื่อถึงการประชุมเต็มคณะ ซึ่งจัดขึ้นทันทีหลังการประชุมหลูชาน เผิงถูกโดดเดี่ยวทางการเมืองและถูกปลดจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม โดยมี จอมพลหลิน เปียวมาดำรงตำแหน่งแทน ที่ประชุมเต็มคณะหลูชานมีมติประณาม "กลุ่มต่อต้านพรรคที่มีเผิง เต๋อหวยเป็นหัวหน้า"

ในทางตรงกันข้ามกับเผิง จุดยืนของเหมาคือความกระตือรือร้นของชาวนาเป็นสิ่งที่ดี เพราะการพัฒนาการเมืองต้องอาศัยแรงขับเคลื่อนจากมวลชน เหมายังคงเชื่อว่าการทดลองให้ชาวนามีบทบาททางการเมืองควรดำเนินต่อไป มุมมองของเขาคือความคิดริเริ่มต่าง ๆ เช่น การจัดการงานเกษตรกรรมด้วยตนเอง โรงเรียนที่บริหารด้วยตนเอง และบริการทางการแพทย์แบบสหกรณ์ควรดำเนินการต่อไปในทุกที่ที่ทำได้ อย่างไรก็ตาม เหมาเห็นด้วยว่าเป้าหมายที่เฉพาะเจาะจงจะต้องมีความเป็นจริงมากขึ้นและการโอ้อวดเกินจริงของระบบรัฐการเกี่ยวกับเป้าหมายการผลิตจะต้องหยุดลง

เหมาวิพากษ์วิจารณ์เผิงอย่างรุนแรงว่าเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มที่ลังเลเมื่อเผชิญกับความยากลำบากและเป็นผู้ที่ "อยู่ห่างจากพวกฝ่ายขวาเพียง 30 กิโลเมตร"Bernstein, T. (2006). Mao Zedong and the famine of 1959-1960: a study in wilfulness. The China Quarterly, 186, p. 431 เหมายังประกาศในเดือนสิงหาคมว่าความแตกแยกในการประชุมครั้งนี้คือการต่อสู้ระหว่างชนชั้นและความแตกแยกนี้ "คือความต่อเนื่องของการต่อสู้แบบเป็นตายระหว่างสองศัตรูตัวฉกาจ คือชนชั้นกระฎุมพีและชนกรรมาชีพในกระบวนการการปฏิวัติสังคมนิยมในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา" ต่อมาเผิงถูกปลดออกจากตำแหน่งและถูกจับกุม ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1959 หลิน เปียวได้เข้ามาแทนที่เขา ตามที่เหมากล่าวไว้ในสุนทรพจน์ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1959 เหมาเชื่อว่าเผิงและคนอื่น ๆ ได้ "สมคบคิดกับต่างประเทศลับหลังปิตุภูมิของเรา"

แม้ว่าการวิพากษ์วิจารณ์เผิง เต๋อหวยจะส่งผลให้เหมา เจ๋อตงได้รับชัยชนะ แต่ก็ทำให้ผู้นำคนอื่น ๆ สรุปได้ว่าเขาถูกปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรมและกฎเกณฑ์ของพรรคได้ถูกละเมิด

โจว เสี่ยวโจว พร้อมด้วยหวง เค่อเฉิงและจาง เหวินเทียน ซึ่งสนับสนุนเผิง เต๋อหวยในการตั้งคำถามต่อความเหมาะสมของการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า ก็ถูกประณามว่าเป็นผู้ทรยศ ถูกปลดจากตำแหน่ง และถูกส่งไปใช้แรงงานเพื่ออบรมใหม่ ส่วนหลี่ รุ่ย หนึ่งในเลขานุการส่วนตัวของเหมา ก็ถูกถอนสมาชิกภาพพรรคและถูกส่งไปค่ายแรงงานเนื่องจากปฏิเสธการกล่าวประณามเผิง

ผลที่ตามมาของการประชุม
การประชุมหลูชานสิ้นสุดลงด้วยการที่เหมาริเริ่ม การต่อสู้ต่อต้านพวกเอียงขวา ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1959 ณ การประชุมเต็มคณะครั้งที่ 8 ของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 8 โดยมีเป้าหมายเพื่อกำจัด "พวกเอียงขวา" หรือ "พวกฉวยโอกาสฝ่ายขวา" ภายในพรรคคอมมิวนิสต์จีน ตามที่เหมากล่าวไว้ การประชุมหลูชานได้เปิดเผยถึงการมีอยู่ของกลุ่ม "ฝ่ายขวา" ขนาดใหญ่ที่อ่อนไหวต่ออิทธิพลตะวันตก โดยรวมแล้ว มีสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีนกว่า 3 ล้านคนถูกกวาดล้างหรือลงโทษในช่วงการรณรงค์นี้

หลังสิ้นสุดการประชุมหลูลาน เหมาทุ่มเทความพยายามอย่างหนักเพื่อแยกแนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจของจีนออกจากรูปแบบของโซเวียต ระหว่างเดือนธันวาคม ค.ศ. 1959 ถึงกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1960 เขาอ่านหนังสือ Economic Problems of Socialism in the USSR (ปัญหาเศรษฐกิจของสังคมนิยมในสหภาพโซเวียต) ของโจเซฟ สตาลินและตำราเศรษฐศาสตร์การเมืองของโซเวียตเล่มหนึ่ง พร้อมทั้งวิพากษ์วิจารณ์แนวทางของโซเวียตในการสนทนากับนักวิชาการ

ไม่นานหลังการประชุมหลูชาน เหมาถอนตัวออกจากงานประจำวันของพรรค มอริซ ไมส์เนอร์ นักประวัติศาสตร์ยืนยันว่าเหมาต้องเข้าใจดีว่าคำวิจารณ์ของเผิงนั้นเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวางในหมู่ผู้นำพรรคและเหมาไม่สามารถรวบรวมเสียงสนับสนุนจากคณะกรรมการกลางพรรคได้มากพอจะดำเนินการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้าที่สุดโต่งต่อไปได้ หากเขาต้องการทำเช่นนั้น

ในที่สุด เหมาเองสรุปการประชุมหลูชานในการประชุมเจ็ดพันแกนนำภายหลังภัยพิบัติจากการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า ขณะที่เขาวิจารณ์ตนเองและโต้แย้งว่าการประชุมหลูชานควรจะมุ่งเน้นไปที่การทำงาน อย่างไรก็ตาม "แล้วเผิงก็กระโดดขึ้นมาและพูดว่า 'คุณเอาแม่ของฉันไปสี่สิบวัน ฉันขอเอาแม่ของคุณยี่สิบวันได้ไหม'" และการประชุมก็กลายเป็นเรื่องวุ่นวาย

ดูเพื่ม

การก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า
การประชุมเต็มคณะครั้งที่สองของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 9 จัดขึ้นใน ค.ศ. 1970 เนื่องจากการประชุมครั้งนี้จัดขึ้นที่เขาหลูเช่นกัน บางครั้งจึงถูกเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "การประชุมหลูชานครั้งที่สอง"
การประชุมเจ็ดพันแกนนำ

อ้างอิง

Spence, Jonathan. The Search for Modern China. W.W. Norton and Company, New York, 1990.
Yang, Dali. "Calamity and Reform in China." Stanford University Press, 1996.

หมวดหมู่:พ.ศ. 2502 ในประเทศจีน
หมวดหมู่:ก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์จิ่วเจียง
หมวดหมู่:หลิว เช่าฉี
หมวดหมู่:เหมา เจ๋อตง
หมวดหมู่:การประชุม พ.ศ. 2502
หมวดหมู่:สมัชชาพรรคคอมมิวนิสต์จีน
หมวดหมู่:กรกฎาคม พ.ศ. 2502 ในเอเชีย
หมวดหมู่:สิงหาคม พ.ศ. 2502 ในเอเชีย
หมวดหมู่:การประชุมทางการในเมืองทศวรรษ 1950