ความสัมพันธ์จีน–เกาหลีเหนือ

ความสัมพันธ์ทวิภาคีระหว่างสาธารณรัฐประชาชนจีน (PRC) และสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (DPRK) โดยทั่วไปเป็นไปในทางมิตรภาพ ซึ่งมีการอธิบายอย่างเป็นทางการว่าเป็นความสัมพันธ์ฉันมิตรและความร่วมมือแบบดั้งเดิม แม้จะมีความตึงเครียดอยู่บ้างในศตวรรษที่ 21 เนื่องด้วยโครงการนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ

จีนและเกาหลีเหนือสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 1949 ห้าวันหลังประกาศสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน ใน ค.ศ. 1950 จีนเข้าแทรกแซงในสงครามเกาหลีผ่านกองทัพอาสาประชาชนหลังจากกองกำลังเกาหลีเหนือถูกทำลายโดยกองกำลังสหประชาชาติ/สหรัฐ ซึ่งประสบความสำเร็จในการรับประกันความอยู่รอดของเกาหลีเหนือ ใน ค.ศ. 1961 จีนและเกาหลีเหนือลงนามในสนธิสัญญาว่าด้วยความช่วยเหลือซึ่งกันและกันและความร่วมมือ ซึ่งปัจจุบันเป็นสนธิสัญญาด้านการป้องกันประเทศเพียงฉบับเดียวที่จีนมีกับประเทศใด ๆ เกาหลีเหนือพยายามไม่เลือกข้างในช่วงความแตกแยกระหว่างจีน–โซเวียต แม้ความสัมพันธ์จะเสื่อมถอยลงในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ทำให้เกาหลีเหนือขยับเข้าไปใกล้ชิดกับสหภาพโซเวียตมากขึ้น แม้ความสัมพันธ์จะดีขึ้นในทศวรรษ 1970 แต่ความสัมพันธ์ก็อ่อนแอลงหลังจีนปฏิเสธแผนการของเกาหลีเหนือที่จะบุกเกาหลีใต้อีกครั้ง ความสัมพันธ์เสื่อมถอยลงไปอีกในทศวรรษ 1980 เมื่อจีนเริ่มการปฏิรูปและเปิดประเทศ นำไปสู่การที่จีนเปิดรับประเทศตะวันตกและพันธมิตร รวมถึงเกาหลีใต้ อันนำไปสู่การปรับความสัมพันธ์ทางการทูตสู่ระดับปกติอย่างเต็มรูปแบบกับภาคใต้ใน ค.ศ. 1992

การปฏิรูปและเปิดประเทศยังนำไปสู่การที่จีนลดความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจต่อเกาหลีเหนือ แม้ว่าจีนจะให้ความช่วยเหลือในช่วงทุพภิกขภัยในเกาหลีเหนือทศวรรษ 1990 การล่มสลายของสหภาพโซเวียตทำให้การพึ่งพาจีนของเกาหลีเหนือเพิ่มมากขึ้น ในศตวรรษที่ 21 ความสัมพันธ์จีน–เกาหลีเหนือลดลงจากวิธีการบังคับเกี่ยวกับโครงการอาวุธนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือซึ่งจีนคัดค้าน จีนประณามการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือใน ค.ศ. 2006 รวมถึงการทดลองนิวเคลียร์ในเวลาต่อมาใน ค.ศ. 2009, 2013, มกราคม ค.ศ. 2016, กันยายน ค.ศ. 2016 และ 2017 จีนงดออกเสียงในการลงคะแนนของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ ค.ศ. 2017 เกี่ยวกับวิธีการบังคับต่อเกาหลีเหนือ ส่งผลให้มาตรการดังกล่าวได้รับการอนุมัติ ความสัมพันธ์กลับมาใกล้ชิดกันมากขึ้นอีกครั้งตั้งแต่ ค.ศ. 2018 โดยคิม จ็อง-อึน ผู้นำเกาหลีเหนือ ได้เดินทางไปปักกิ่งหลายครั้งเพื่อพบกับสี จิ้นผิง เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน (CCP) ซึ่งตัวเขาเองก็ได้ไปเยือนเปียงยางในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2019 ในทศวรรษ 2020 จีนเริ่มละเว้นการกล่าวถึงการทำให้คาบสมุทรเกาหลีปลอดอาวุธนิวเคลียร์

จีนคงไว้ซึ่งสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงเปียงยาง เมืองหลวงของเกาหลีเหนือ และสถานกงสุลใหญ่ในช็องจิน สถานเอกอัครราชทูตเกาหลีเหนือในจีนตั้งอยู่ในเขตเฉาหยางของปักกิ่ง ขณะที่สถานกงสุลใหญ่อยู่ในเฉิ่นหยาง จีนเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของเกาหลีเหนือ โดยมากกว่าร้อยละ 90 ของการนำเข้าของเกาหลีเหนือมาจากจีน ขณะที่เกาหลีเหนือเป็นผู้รับความช่วยเหลือจากต่างประเทศรายสำคัญของจีน ในฐานะรัฐสังคมนิยมที่ปกครองโดยพรรคคอมมิวนิสต์ ทั้งสองประเทศยังคงรักษาความผูกพันทางอุดมการณ์ เกาหลีเหนือยึดมั่นในหลักการจีนเดียว โดยยอมรับว่าสาธารณรัฐประชาชนจีนเป็นผู้แทนเพียงหนึ่งเดียวของจีนและไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีน เกาหลีเหนือยังสนับสนุนนโยบายของจีนในซินเจียง ทิเบต และฮ่องกง และปฏิเสธการแทรกแซงกิจการภายในของจีน

 ประวัติศาสตร์ 
ผู้นำสูงสุดของจีนและผู้นำสูงสุดของเกาหลีเหนือตั้งแต่ ค.ศ. 1950

 ภูมิหลัง 

ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและเกาหลีเหนือเริ่มต้นขึ้นในทศวรรษ 1940 ก่อนที่ทั้งสองจะกลายเป็นรัฐอย่างเป็นทางการ เจ้าหน้าที่ระดับสูงของพรรคแรงงานเกาหลีในอนาคตหลายคน รวมถึงคิม อิล-ซ็อง เคยเป็นสมาชิกของพรรคคอมมิวนิสต์จีน (CCP) เฉียน ฉีเชิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของจีน ระบุไว้ในหนังสือ Ten Diplomatic Records ของเขาว่ามิตรภาพดั้งเดิมระหว่างจีนและเกาหลีเหนือก่อตัวขึ้นเมื่อคิม อิล-ซ็องและชาวเกาหลีคนอื่น ๆ เข้าร่วมในสงครามต่อต้านญี่ปุ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีนในช่วงทศวรรษ 1930 และ 1940 หลังสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลงภายหลังการยึดครองของญี่ปุ่นเป็นเวลาหลายทศวรรษ ครึ่งเหนือของเกาหลีถูกจัดให้อยู่ภายใต้การบริหารของโซเวียต จากนั้นในวันที่ 9 กันยายน ค.ศ. 1948 สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (DPRK) จึงได้รับการสถาปนาขึ้นอย่างเป็นทางการ

ในช่วงสงครามกลางเมืองจีน พรรคคอมมิวนิสต์จีนกำลังดิ้นรนเพื่อให้ได้เปรียบในแมนจูเรียตอนใต้ ด้วยเกาหลีเหนืออยู่ใกล้แมนจูเรียตอนใต้ พรรคคอมมิวนิสต์จีนจึงพึ่งพาการสนับสนุนจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี หลังจากความพ่ายแพ้ทางทหารในอันตงและทงฮฺว่า ทหารคอมมิวนิสต์จีนที่บาดเจ็บจำนวน 15,000 นายได้รับการรับรองดูแลโดยครอบครัวชาวเกาหลีเหนือ เมื่อพรรคคอมมิวนิสต์จีนต้องถอนตัว พวกเขาได้ฝากเสบียงสำคัญไว้กับชาวเกาหลี ระหว่างปลาย ค.ศ. 1947 ถึงต้น ค.ศ. 1948 ชาวเกาหลีช่วยขนส่งสินค้ามากกว่า 520,000 ตันให้กับพรรคคอมมิวนิสต์จีน ถึงขั้นระงับการให้บริการรถไฟโดยสารเพื่อให้มั่นใจว่าสินค้าจะไปถึง

สาธารณรัฐประชาชนจีน (PRC) ถูกสร้างขึ้นในหนึ่งปีต่อมาเมื่อพรรคคอมมิวนิสต์จีนชนะสงครามกลางเมืองจีน สาธารณรัฐประชาชนจีนได้รับการสถาปนาเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1949 สาธารณรัฐประชาชนจีนและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีแลกเปลี่ยนการรับรองทางการทูตเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 1949 โดยสาธารณรัฐประชาชนจีนรับรองสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีว่าเป็นอำนาจรัฐที่ชอบธรรมเพียงหนึ่งเดียวของเกาหลี

 สงครามเกาหลี 

ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1950 โจเซฟ สตาลิน ผู้นำโซเวียต ได้กดดันคิม อิล-ซ็องให้ขอความเห็นชอบจากจีนในการบุกเกาหลีใต้ โดยระบุว่า:

คิม อิล-ซ็องเดินทางเยือนปักกิ่งอย่างลับ ๆ ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1950 และพบกับผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีนเป็นครั้งแรกในวันที่ 13 พฤษภาคม ไม่มีบันทึกอย่างเป็นทางการของการประชุมที่หลงเหลืออยู่ แต่ฝ่ายจีนได้รับทราบว่าเกาหลีเหนือวางแผนที่จะบุกเกาหลี หลังจากนั้น เหมาเรียกร้อง "คำตอบเร่งด่วน" และ "การชี้แจงส่วนตัว" จากสตาลินเกี่ยวกับการสนับสนุนของโซเวียต และย้ำว่าพรรคคอมมิวนิสต์จีนจำเป็นต้องมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ คำขอนี้ถูกส่งผ่านทางเอ็น. วี. รอชชิน เอกอัครราชทูตโซเวียตประจำประเทศจีน นักประวัติศาสตร์บางคนเชื่อว่าเหมา เจ๋อตง ผู้นำจีน ต้องการการยืนยันจากสตาลินเพราะเขาขาดความมั่นใจในตัวคิม ตามบันทึกความทรงจำของนีกีตา ครุชชอฟ จีนเห็นชอบกับแผนการของเกาหลีเหนือ ส่วนในแหล่งข้อมูลอื่น ๆ เหมาไม่ได้อนุมัติแผนล่วงหน้า และมีความกังวลว่ามันจะยั่วยุให้เกิดการตอบโต้จากอเมริกาและจีนอาจต้องเข้าไปพัวพันในความขัดแย้ง

แม้ชาวเกาหลีจะมองว่าการแทรกแซงของอเมริกานั้นไม่น่าจะเกิดขึ้น แต่เหมาให้คำมั่นกับนักการทูตเกาหลีเหนือว่าหากสหรัฐเข้าสู่ความขัดแย้ง จีนจะส่งความช่วยเหลือไปให้ วันที่ 25 มิถุนายน ค.ศ. 1950 ฝ่ายเหนือได้บุกภาคใต้ ภายในไม่กี่วัน กองกำลังอเมริกันถูกส่งไปยังคาบสมุทร หลังจากนั้นไม่นาน เอกอัครราชทูตโซเวียตประจำประเทศจีนรายงานในโทรเลขถึงสตาลินว่าฝ่ายจีนรู้สึกหงุดหงิดที่ "สหายเกาหลีประเมินความเป็นไปได้ของการแทรกแซงทางทหารของอเมริกาต่ำเกินไป" ในเวลานั้น สาธารณรัฐประชาชนจีนอยู่ในสถานะลำบาก เนื่องจากเพิ่งก่อตั้งได้เพียงปีเดียว และกำลังทหารส่วนใหญ่อยู่ทางตอนใต้ของจีน ตรงข้ามกับไต้หวันซึ่งห่างออกไปกว่า 1,000 ไมล์ ทันทีที่เกาหลีเหนือุกราน สหรัฐไม่เพียงแต่ส่งกองกำลังไปยังเกาหลีเท่านั้น แต่ยังส่งไปยังช่องแคบไต้หวันด้วย ดังนั้น สาธารณรัฐประชาชนจีนจึงเผชิญกับความขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้นกับอเมริกาในสองแนวรบ ถึงกระนั้น เป็นที่ชัดเจนว่าพรมแดนจีน–เกาหลีเหนือมีคุณค่าทางยุทธศาสตร์อย่างมากสำหรับพรรคคอมมิวนิสต์จีน: ญี่ปุ่นเคยรุกรานจีนผ่านเกาหลีมาแล้วสองครั้งในสงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่งและระหว่างการรุกรานแมนจูเรียของญี่ปุ่น และมีความเกรงว่าสหรัฐอาจทำเช่นเดียวกัน การสนับสนุนพวกเขาทางทหารยังช่วยให้พรรคคอมมิวนิสต์จีนเพิ่มอิทธิพลภายในเกาหลีเหนือและช่วยชี้นำการพัฒนาคอมมิวนิสต์เกาหลี

ในการประชุมกับกรมการเมืองเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม ค.ศ. 1950 เหมากล่าวว่า:

วันต่อมา เหมากำหนดเส้นตายให้กองทัพว่าให้พร้อมสำหรับการรบในเกาหลี "ภายในสิ้นเดือนนี้" อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องใช้เวลาในการเตรียมตัวมากกว่านั้น และกำหนดการจึงถูกเลื่อนออกไป วันที่ 30 กันยายน กองกำลังสหรัฐบุกเกาหลีเหนือ ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในสงคราม วันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1950 คิม อิล-ซ็องจัดประชุมด่วนกับหนี จื้อเลี่ยง เอกอัครราชทูตจีนประจำเกาหลีเหนือ เพื่อร้องขอให้จีนเข้าสู่ความขัดแย้งอย่างเร่งด่วน สตาลินยังขอให้จีนส่งทหารด้วย วันที่ 2 ตุลาคม เหมาปฏิเสธการส่งทหาร โดยกล่าวว่าทหารจีนยังเตรียมตัวไม่ดีพอและการแทรกแซงอาจจุดชนวนให้เกิดสงครามโลกกับสหรัฐ หลังจากได้รับการผลักดันจากสตาลิน เหมาทบทวนการตัดสินใจของเขา และส่งโทรเลขถึงคิม อิล-ซ็องในวันที่ 8 ตุลาคม ว่าความช่วยเหลือจากจีนกำลังจะมาถึง วันที่ 12 ตุลาคม เหมากล่าวอีกครั้งว่าจีนจะไม่ส่งทหาร แต่ในที่สุดก็ตกลงจะแทรกแซงในวันที่ 13 ตุลาคม วันที่ 19 ตุลาคม กองกำลังจีนข้ามพรมแดนเข้าสู่เกาหลีเหนือ ในวันเดียวกันนั้น เปียงยางตกเป็นของอเมริกัน

จีนส่งอาสาสมัครประชาชนจีนมากกว่าหนึ่งล้านนายเพื่อช่วยเหลือในความพยายามทำสงคราม นอกเหนือจากการส่งกำลังพลทางทหารแล้ว จีนยังรับผู้อพยพและนักศึกษาเกาหลีเหนือ และให้ความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจในช่วงสงคราม จากนั้น ดักลาส แมกอาเธอร์ได้ฝ่าฝืนคำสั่งของสหรัฐและสหประชาชาติโดยรุกคืบไปยังแม่น้ำยาลู่ ซึ่งทำให้ความขัดแย้งขยายตัวเมื่อกองกำลังจีนตอบโต้และทำให้กองกำลังสหประชาชาติตกใจจนต้องถอยร่นกลับไปยังเส้นขนานที่ 38 ทหารจีนสามารถยึดเปียงยางคืนได้ และต่อมาได้ยึดโซลใน ค.ศ. 1951 แม้ว่าในภายหลังกองกำลังสหรัฐจะยึดโซลคืนมาได้ก็ตาม ในที่สุด ความขัดแย้งก็กลายเป็นสภาวะคุมเชิงกันและกลายเป็นเส้นเขตแดนปัจจุบันระหว่างเกาหลีเหนือและเกาหลีใต้

ภายหลังการลงนามในความตกลงการสงบศึกเกาหลีใน ค.ศ. 1953 จีนพร้อมด้วยสมาชิกของกลุ่มตะวันออกนำโดยสหภาพโซเวียต ได้ให้ความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจอย่างกว้างขวางแก่เปียงยางเพื่อสนับสนุนการฟื้นฟูและการพัฒนาเศรษฐกิจของเกาหลีเหนือ หลังสงคราม จีนยังคงวางกำลังทหาร 300,000 นายในเกาหลีเหนือต่อไปเป็นเวลาห้าปี เผิง เต๋อหวย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมและผู้บัญชาการกองกำลังจีนในเกาหลี กระตุ้นให้เหมาปลดคิมออกจากอำนาจ แต่เขาถูกลดบทบาทลงหลังจากวิพากษ์วิจารณ์นโยบายก้าวกระโดดไกล สงครามทำให้สาธารณรัฐประชาชนจีนที่ก่อตั้งขึ้นใหม่แสดงให้เห็นว่าพวกเขาจะไม่ยอมก้มหัวให้แสนยานุภาพทางทหารของอเมริกา และจะเข้าแทรกแซงเมื่อจำเป็น หมายความว่าความสัมพันธ์ของพวกเขากับเกาหลีเหนือกลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของความสัมพันธ์จีน–สหรัฐ

 ความสัมพันธ์ในช่วงสงครามเย็น 

 ทศวรรษ 1950 
ใน ค.ศ. 1956 ที่การประชุมเต็มคณะครั้งที่ 2 ของคณะกรรมการกลางชุดที่ 3 กลุ่มผู้นำเกาหลีที่ฝักใฝ่จีนซึ่งรู้จักกันในชื่อฝ่ายย็อนอัน (Yan'an faction) พยายามที่จะถอดถอนคิม อิล-ซ็องออกจากอำนาจโดยได้รับการสนับสนุนจากจีนและสหภาพโซเวียตแต่ประสบความล้มเหลว เหตุการณ์นี้เป็นที่รู้จักในชื่ออุบัติการณ์ฝ่ายสิงหาคม (August faction incident) และกลายเป็นรากฐานทางประวัติศาสตร์สำหรับความหวาดกลัวของเกาหลีเหนือต่อการแทรกแซงของจีน คณะผู้แทนร่วมโซเวียต–จีนนำโดยอานัสตัส มีโคยันและเผิง เต๋อหวยถูกส่งไปยังเปียงยางในเดือนกันยายน ค.ศ. 1956 เพื่อสั่งให้คิม อิล-ซ็องยุติการกวาดล้างใด ๆ และคืนตำแหน่งให้ผู้นำฝ่ายย็อนอันและโซเวียต ส่งผลให้คิมยอมถอยในบางส่วน ในขณะเดียวกัน จีนพยายามรักษาความสัมพันธ์อันดีกับเกาหลีเหนือเนื่องจากความแตกแยกระหว่างจีน–โซเวียตและการล้มล้างอิทธิพลของสตาลิน ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1957 ระหว่างการพบกับคิม เหมากล่าวว่าจีนทำผิดที่เข้าไปแทรกแซงกิจการภายในของพรรคแรงงานเกาหลี (WPK) และจะไม่มีการแทรกแซงเหมือนเช่นคณะผู้แทนมีโคยัน–เผิงอีก วันที่ 28 ตุลาคม ค.ศ. 1958 กองทัพจีนได้ถอนกำลังออกจากเกาหลีเหนืออย่างเต็มตัว ใน ค.ศ. 1959 จีนและเกาหลีเหนือลงนามในความตกลงความร่วมมือทางนิวเคลียร์

 ทศวรรษ 1960 
ในช่วงเริ่มต้น ทศวรรษ 1960 เปิดฉากด้วยการที่ทั้งสองประเทศกระชับความสัมพันธ์ฉันมิตรให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น เมื่อความสัมพันธ์จีน–โซเวียตเริ่มบาดหมาง จีนและเกาหลีเหนือก็ค่อย ๆ มีความสัมพันธ์ที่อบอุ่นต่อกันมากขึ้น เนื่องจากทั้งสองมีอุดมการณ์ใกล้ชิดกันมากกว่าประเทศในยุโรปตะวันออก และมีศัตรูร่วมกันคือสหรัฐ ใน ค.ศ. 1961 ทั้งสองประเทศลงนามในสนธิสัญญามิตรภาพ ความร่วมมือ และการช่วยเหลือซึ่งกันและกันระหว่างจีนและเกาหลีเหนือ ซึ่งจีนให้คำมั่นว่าจะมอบความช่วยเหลือทางทหารและด้านอื่น ๆ ในทันทีด้วยทุกวิถีทางแก่พันธมิตรเพื่อต่อต้านการโจมตีจากภายนอก ข้อตกลงนี้ได้รับการต่ออายุใน ค.ศ. 1981,. 2001 และ 2021 ณ ค.ศ. 2024 เกาหลีเหนือเป็นประเทศเดียวที่จีนมีพันธมิตรอย่างเป็นทางการด้วย วันที่ 28 ตุลาคม ค.ศ. 1968 โรดงชินมุน ตีพิมพ์บทความชื่อขอเราปกป้องค่ายสังคมนิยม ซึ่งดำเนินแนวทางสนับสนุนจีนและต่อต้านโซเวียตโดยประณามการ "ไม่แยกแยะระหว่างสหายร่วมปฏิวัติและศัตรูทางชนชั้น" และการแสวงหาความสัมพันธ์อันดีกับตะวันตก บทความนี้ยังระบุด้วยว่าสหภาพโซเวียตไม่สามารถเป็นตัวแทนของกลุ่มสังคมนิยมเพียงลำพังได้ และความพยายามที่จะโดดเดี่ยวจีนคือความพยายามแบ่งแยกค่ายสังคมนิยม

อย่างไรก็ตาม ทศวรรษ 1960 ยังถูกระบุว่าเป็นช่วงเวลาแห่ง "ความขัดแย้ง" ในความสัมพันธ์จีน–เกาหลีเหนือ หลังจากจีนจุดระเบิดอุปกรณ์นิวเคลียร์เครื่องแรกในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1964 คณะผู้แทนเกาหลีเหนือได้ไปเยือนปักกิ่งเพื่อขอความช่วยเหลือเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของตนเอง แต่พวกเขาถูกปฏิเสธและกลับเปียงยางด้วยมือเปล่า ในฤดูใบไม้ร่วง ค.ศ. 1965 คิม อิล-ซ็อง  ซึ่งกำลังเตรียมการทำสงครามครั้งใหม่เพื่อยึดครองเกาหลีใต้ บอกกับห่าว เต๋อชิง เอกอัครราชทูตจีนว่า "ไม่ช้าก็เร็ว จะต้องมีการสู้รบในเกาหลี" และขอให้กองทัพจีนเข้าร่วมด้วย ในที่สุดแผนการของคิมก็ถูกพับเก็บไปหลังจีนปฏิเสธจะสนับสนุน นำไปสู่ความเสื่อมถอยของความสัมพันธ์ระหว่างจีนและเกาหลีเหนือ

หลังการปฏิวัติวัฒนธรรมเริ่มต้นขึ้นในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1966 ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและเกาหลีเหนือก็เสื่อมถอยลงอย่างรวดเร็ว ด้วยแรงบันดาลใจจากการปฏิวัติวัฒนธรรม กลุ่มนักเรียนชาวจีนโพ้นทะเลในเปียงยางได้จัดกิจกรรมเดินเขาแสดงความรักชาติโดยการโบกธงจีนและตะโกนว่า "ประธานเหมาจงเจริญ!" และ "พรรคคอมมิวนิสต์จงเจริญ!" เลขาธิการพรรคแรงงานเกาหลีของโรงเรียนพยายามที่จะหยุดพวกเขา แต่นักเรียนได้บุกเข้าไปในสำนักงานของเลขาธิการในวันที่ 23 สิงหาคม นำไปสู่การที่เกาหลีเหนือสั่งปิดโรงเรียน พรรคแรงงานเกาหลียังวิพากษ์วิจารณ์การปฏิวัติวัฒนธรรมและบรรยายถึงเหมา เจ๋อตงว่าเป็น "คนแก่โง่เขลาที่เสียสติไปแล้ว" ขณะที่ยุวชนแดงเรียกคิม อิล-ซ็องว่าเป็น "พวกลัทธิแก้ที่อ้วนฉี" เกาหลีเหนือติดโปสเตอร์ที่มีคำขวัญต่อต้านเหมาตลอดแนวพรมแดนติดกับจีน ซึ่งคงอยู่จนถึง ค.ศ. 1968 จีนกดดันให้เกาหลีเหนือสละพื้นที่บางส่วนของภูเขาแพ็กดู โดยขู่ว่าจะแทรกแซงทางทหาร จีนเรียกตัวเอกอัครราชทูตกลับจากเปียงยางในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1966 และยุวชนแดงได้วิพากษ์วิจารณ์เกาหลีเหนือว่าเป็น "พวกลัทธิแก้" ในหนังสือพิมพ์ตงฟางหง ความตึงเครียดระหว่างยุวชนแดงของจีนและเกาหลีเหลือนำไปสู่การปะทะกันด้วยอาวุธบางส่วนระหว่าง ค.ศ. 1968 และ 1969 โดยกลุ่มชาติพันธุ์เกาหลีในหยันเปียนถูกสังหารหมู่โดยยุวชนแดง เกาหลีเหนือขู่ว่าจะตัดชาวจีนโพ้นทะเลออกจากระบบการปันส่วนสาธารณะของประเทศหากพวกเขาไม่เดินทางออกจากเกาหลีเหนือหรือแปลงสัญชาติ นำไปสู่การลดลงเกือบทั้งหมดของประชากรกลุ่มนี้

 ทศวรรษ 1970 
ในทศวรรษ 1970 ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและเกาหลีเหนือพัฒนาดีขึ้น ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1970 โจว เอินไหล นายกรัฐมนตรีจีน ได้เดินทางไปเปียงยางเพื่อขออภัยต่อการปฏิบัติต่อเกาหลีเหนือในช่วงที่ผ่านมา เมื่อกล่าวถึงมิตรภาพที่ "ประสานด้วยเลือด" ของทั้งสองประเทศ โจวระบุว่า "จีนและเกาหลีเป็นเพื่อนบ้านที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดเหมือนริมฝีปากกับฟัน" เหมาและคิมเริ่มเรียกกันและกันว่า "ผู้นำผู้ยิ่งใหญ่" อีกครั้ง วันที่ 4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1971 สื่อของรัฐเกาหลีเหนือได้ตีพิมพ์บทความ Let Us Adhere to Proletarian Dictatorship and Proletarian Democracy (ขอเรายึดมั่นในเผด็จการชนกรรมาชีพและประชาธิปไตยชนกรรมาชีพ) ซึ่งสะท้อนเนื้อหาจากบทความในโรดงชินมุน จาก ค.ศ. 1968 นอกจากนี้ อดีตชาวจีนในเกาหลีเหนือยังได้รับอนุญาตให้ฟื้นฟูสัญชาติของตนได้

นอกจากนี้ การเป็นพันธมิตรที่แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นระหว่างญี่ปุ่นกับสหรัฐได้คุกคามทั้งจีนและเกาหลีเหนือ ส่งผลให้ทั้งสองประเทศขยับเข้าใกล้กันมากขึ้น ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1969 สหรัฐ และญี่ปุ่นออกแถลงการณ์ร่วมระบุถึงความหวังของอเมริกาที่จะให้ญี่ปุ่นกลายเป็นพันธมิตรหลักในเอเชีย พร้อมทั้งเน้นย้ำถึงความสำคัญของไต้หวันและเกาหลีใต้ต่อความมั่นคงแห่งชาติญี่ปุ่น หลังจากนั้นไม่นานในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1970 สนธิสัญญาความมั่นคงสหรัฐ–ญี่ปุ่นได้รับการขยายเวลาออกไป อนุญาตให้ฐานทัพทหารอเมริกันสามารถดำเนินงานในญี่ปุ่นต่อไปได้ และรับประกันว่าทั้งสองฝ่ายจะปฏิบัติการเพื่อป้องกันซึ่งกันและกันในกรณีที่เกิดสงคราม อิทธิพลของญี่ปุ่นที่รุกคืบเข้ามานี้บีบให้จีนต้องประกาศความเห็นชอบต่อ "โครงการแปดจุดเพื่อการรวมชาติเกาหลีอย่างสันติ" ของเกาหลีเหนือ และสนับสนุนการยุบเลิกคณะกรรมาธิการสหประชาชาติเพื่อการรวมชาติและการฟื้นฟูเกาหลี (UNCURK) ใน ค.ศ. 1972 ทั้งนี้ใน ค.ศ. 1973 รถไฟใต้ดินเปียงยางได้รับการก่อสร้างขึ้นด้วยความช่วยเหลือจากจีน

ในทศวรรษ 1970 เป้าหมายของฝ่ายเหนือในการรวมคาบสมุทรถูกจุดประกายขึ้นอีกครั้งเมื่อพวกเขาเห็นความสำเร็จของพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามในการรวมชาติ คิมพบกับเหมาในเดือนเมษายน ค.ศ. 1975 ภายหลังการสิ้นสุดสงครามเวียดนาม ตามข้อมูลของเฉิ่น จื้อหฺวา นักประวัติศาสตร์ชาวจีน คิมมีความสนใจที่จะทำสงครามอีกครั้งเพื่อยึดครองเกาหลีใต้หลังชัยชนะของคอมมิวนิสต์ในเวียดนาม แต่เหมาปฏิเสธจะหารือในเรื่องนี้ จีนไม่เห็นชอบกับการดำเนินการทางทหารใด ๆ ที่อาจทำให้ความสัมพันธ์กับสหรัฐเลวร้ายลง และกระตุ้นให้ชาวเกาหลีหาวิธีการรวมชาติโดยสันติแทน ตามข้อมูลของมาซาโอะ โอโกโนกิ นักประวัติศาสตร์ชาวญี่ปุ่น การขาดการสนับสนุนจากจีนส่งผลให้เกาหลีเหนือหันไปใช้แนวทางอิสระในการป้องกันประเทศและพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ แม้ว่าทศวรรษ 1970 จะเป็นตัวแทนของความสามัคคีที่เติบโตขึ้นระหว่างจีนและเกาหลีเหนือเป็นส่วนใหญ่ แต่ก็ยังคงมีความตึงเครียดอยู่ ตัวอย่างเช่น เติ้ง เสี่ยวผิงกระตุ้นให้มีการปฏิรูปการเมืองและเศรษฐกิจภายหลังการปฏิรูปและเปิดประเทศและวิพากษ์วิจารณ์การสร้างลัทธิบูชาบุคคลเกาหลีเหนือ รวมถึงการกระทำที่เป็นการยั่วยุ เช่น เหตุระเบิดที่ย่างกุ้ง เติ้ง เสี่ยวผิงเข้าร่วมงานฉลองครบรอบ 30 ปีการสถาปนาประเทศเกาหลีเหนือใน ค.ศ. 1978 ในฐานะรองนายกรัฐมนตรีและรองประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีน

 ทศวรรษ 1980 
ทศวรรษ 1980 นำมาซึ่งจุดเปลี่ยนสำหรับความสัมพันธ์ของเกาหลีเหนือกับจีน การปฏิรูปและเปิดประเทศซึ่งกำหนดขึ้นครั้งแรกโดยเติ้ง เสี่ยวผิงใน ค.ศ. 1978 กลายเป็นความจริงในทศวรรษ 1980 ส่งผลให้การค้ากับตะวันตกเติบโตอย่างรวดเร็วในระดับที่ไม่เคยมีมาก่อน การปฏิรูปและเปิดประเทศทำให้เกาหลีเหนืออยู่ในสถานะไม่มั่นคง เนื่องจากพวกเขามองว่านโยบายดังกล่าวเป็นการทรยศต่อหลักการพื้นฐานของคอมมิวนิสต์ ในขณะเดียวกันก็ลดความสำคัญของเกาหลีเหนือในฐานะคู่ค้าลง ความเปราะบางของเกาหลีเหนือเพิ่มขึ้นอีกเมื่อจีนเริ่มกระชับความสัมพันธ์กับเกาหลีใต้ ด้วยความร่วมมือกับบริษัทแดวูของเกาหลีใต้ จีนหวังที่จะเริ่มต้นบริษัทตู้เย็นฝูโจว (Fuzhou Refrigerator Company) ในฐานะกิจการร่วมค้าทางเศรษฐกิจระหว่างสองประเทศ ฝ่ายเหนือคัดค้านความเป็นพันธมิตรนี้อย่างรุนแรง ส่งผลให้จีนต้องเลื่อนโครงการออกไป อย่างไรก็ตาม จีนยังคงเดินหน้าต่อไป โดยมีการเปิดสายการผลิตในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1988 ผลจากความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้นและนโยบายเปิดประตูของจีน ทำให้การค้าทวิภาคีระหว่างเกาหลีเหนือและจีนลดลงร้อยละ 14 ระหว่าง ค.ศ. 1989 ถึง 1990

 ทศวรรษ 1990 
ภายหลังการล่มสลายของกลุ่มโซเวียต จีนกลายเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของเกาหลีเหนือ แต่ความร่วมมือเยี่ยงพันธมิตรกลับเผชิญกับความท้าทายใหม่ ๆ ใน ค.ศ. 1992 ความสัมพันธ์เสื่อมถอยลงหลังจากจีนเพิ่มความสัมพันธ์ทางการค้ากับเกาหลีใต้ซึ่งเป็นคู่ปรับของเกาหลีเหนือในทศวรรษ 1980 จนถึงจุดสูงสุดด้วยการปรับความสัมพันธ์ทางการทูตสู่ระดับปกติอย่างเต็มรูปแบบใน ค.ศ. 1992 ชาวเกาหลีเหนือมองว่านี่เป็นการทรยศต่อนโยบาย "เกาหลีเดียว" ของพวกเขา เนื่องจากพวกเขาไม่ได้รับการยอมรับจากจีนว่าเป็นรัฐบาลที่ชอบธรรมเพียงหนึ่งเดียวบนคาบสมุทรเกาหลีอีกต่อไป ต่อมาจีนได้หยุดขายสินค้าแก่เกาหลีเหนือใน "ราคามิตรภาพ" ที่เป็นส่วนลด และหยุดให้เงินกู้ยืมแบบไม่มีดอกเบี้ย อันนำไปสู่การลดลงของการค้าในทศวรรษ 1990 อย่างไรก็ตาม จีนเริ่มให้เงินอุดหนุนทางการค้าแก่เกาหลีเหนืออีกครั้งเพื่อป้องกันวิกฤตผู้ลี้ภัยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีนในช่วงทุพภิกขภัยในเกาหลีเหนือทศวรรษ 1990 ตั้งแต่ ค.ศ. 1994 ถึง 1995 เกาหลีเหนือได้รับธัญพืชประมาณ 500,000 ตัน น้ำมัน 1.3 ล้านตัน และถ่านหิน 23 ล้านตันจากเพื่อนบ้านทางตอนเหนือ เกือบครึ่งหนึ่งของจำนวนนี้เป็นการให้โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายและส่วนที่เหลือขายในราคามิตรภาพที่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของราคาตลาด ในช่วงเวลาที่เกิดการขาดแคลนอาหารอย่างรุนแรงระหว่าง ค.ศ. 1996 และ 1998 ปักกิ่งได้ให้ความช่วยเหลือด้านอาหารแก่เกาหลีเหนืออย่างไม่มีเงื่อนไขScott Snyder, "China's Evolving Economic and Political Relations with North Korea," in China's Rise and the Two Koreas (Lynne Rienner Publishers, Inc.: Colorado, USA, 2009), pp. 118–21.

 ศตวรรษที่ 21 

 ทศวรรษ 2000 
จีนเป็นผู้สนับสนุนให้เกิดการเจรจาครั้งสำคัญระหว่างฝ่ายเหนือและใต้ ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2000 ผู้นำจากทั้งสองเกาหลีพบกันเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่สงครามเกาหลี และก่อนหน้านั้น คิม จ็อง-อิลได้เดินทางไปปักกิ่งเพื่อขอรับการสนับสนุนและคำปรึกษา จีนยังสนับสนุนให้เกิดการอภัยไมตรีระหว่างทั้งสองประเทศ และขัดขวางการใช้กำลังทางทหาร ระหว่างการเยือนโซลในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2000 จู หรงจี นายกรัฐมนตรีจีน ได้สนับสนุน "การรวมชาติอย่างสันติ" ของคาบสมุทรเกาหลี ไม่กี่เดือนต่อมาในเดือนมกราคม ค.ศ. 2001 เจียง เจ๋อมิน เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน ได้ย้ำถึงเป้าหมายของจีนในการอำนวยความสะดวกให้เกิดการรวมเกาหลีผ่านแนวทางสันติภาพ"DPRK Leader Kim Chong II's Visit to PRC," Pyongyang Korean Central Broadcast Station, January 20, 2001; FBIS-EAS-2001-0120

ตั้งแต่ ค.ศ. 2003 จีนเป็นผู้เข้าร่วมหลักในการเจรจาหกฝ่าย ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขปัญหาโครงการอาวุธนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ จีนประณามการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือใน ค.ศ. 2006 และให้ความเห็นชอบข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1718 (ค.ศ. 2006) และข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1874 (ค.ศ. 2009) ซึ่งเป็นการขยายวิธีการบังคับต่อเกาหลีเหนือ อย่างไรก็ตาม ขอบเขตที่จีนบังคับใช้วิธีการบังคับในช่วงต้นทศวรรษ 2000 นั้นยังไม่แน่ชัด แม้ว่าจีนจะบังคับใช้วิธีการบังคับต่อสินค้าที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับโครงการนิวเคลียร์ แต่พวกเขากลับผ่อนปรนมากกว่าสำหรับสินค้าที่ใช้ได้สองทางและแทบจะไม่แสดงการยับยั้งใด ๆ เกี่ยวกับการนำเข้าสินค้าฟุ่มเฟือยที่ต้องห้าม

หู จิ่นเทา เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน ส่งหลี่ จ้าวซิง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ไปเปียงยางเพื่อเจรจากับคิม จ็อง-อิลให้ระงับโครงการนิวเคลียร์ วิกเตอร์ ชา ผู้อำนวยการฝ่ายกิจการเอเชียของสภาความมั่นคงแห่งชาติสหรัฐ ระบุว่าหู จิ่นเทาและรัฐบาลจีนรู้สึกโกรธเคืองอย่างแท้จริงต่อการทดลองดังกล่าวเนื่องจากเกาหลีเหนือทำให้จีนเชื่อว่าตนไม่มีอาวุธนิวเคลียร์และเพิกเฉยต่อคำแนะนำที่คัดค้านการสร้างอาวุธเหล่านั้น จีนยังกังวลว่ารัฐบาลญี่ปุ่นจะตอบโต้ด้วยการขยายแสนยานุภาพทางทหาร วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2009 หู จิ่นเทา เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน และคิม จ็อง-อิล ผู้นำเกาหลีเหนือ ได้แลกเปลี่ยนคำอวยพรและประกาศให้ ค.ศ. 2009 เป็น "ปีแห่งมิตรภาพจีน–สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี" เพื่อเป็นการระลึกถึงวาระครบรอบ 60 ปีการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างสองประเทศ

 ทศวรรษ 2010 

ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2010 คิมไปเยือนปักกิ่งเพื่อพบกับคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมืองของพรรคคอมมิวนิสต์จีน เขาเดินทางกลับเปียงยางด้วยมือเปล่าโดยไม่มีการรับรองเรื่องการบรรเทาภาวะเศรษฐกิจเพิ่มเติม ความพึ่งพาทางเศรษฐกิจของเกาหลีเหนือที่มีต่อจีนเติบโตขึ้นอย่างมาก ใน ค.ศ. 2000 จีนมีสัดส่วนร้อยละ 24.8 ของการค้าต่างประเทศของเกาหลีเหนือ แต่ภายใน 10 ปี ตัวเลขนี้พุ่งสูงขึ้นกว่าร้อยละ 80

ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2012 ชัง ซ็อง-แท็ก อาของคิม จ็อง-อึน ได้พบกับหู จิ่นเทา เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนในปักกิ่ง ตั้งแต่นั้นมามีการรายงานอย่างแพร่หลายว่าในระหว่างการพบกัน ชังบอกกับหู จิ่นเทาว่าเขาปรารถนาจะเปลี่ยนตัวคิม จ็อง-อึนด้วยพี่ชายของเขา คิม จ็อง-นัม มีการกล่าวหาว่าการประชุมดังกล่าวถูกบันทึกเสียงโดยโจว หย่งคัง ซึ่งในขณะนั้นเป็นเลขาธิการคณะกรรมการกิจการการเมืองและกฎหมายกลาง ผู้ซึ่งแจ้งให้คิม จ็อง-อึนทราบถึงแผนการดังกล่าว ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2013 ชังถูกประหารชีวิตในข้อหากบฏ ขณะที่ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2014 โจวถูกสอบสวนอย่างเปิดเผยในข้อหาทุจริตและอาชญากรรมอื่น ๆ และถูกจับกุมในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2014 เหตุการณ์เหล่านี้กล่าวกันว่าเป็นจุดเริ่มต้นของความไม่ไว้วางใจที่คิม จ็อง-อึนมีต่อจีน เนื่องจากจีนล้มเหลวในการแจ้งให้เขาทราบถึงแผนการล้มล้างอำนาจปกครองของเขา ขณะที่จีนเองก็เริ่มไม่ชอบคิมจากการประหารชีวิตตัวกลางที่พวกเขาไว้ใจ

วันที่ 5 พฤษภาคม ค.ศ. 2013 เจียง ย่าเซียน เจ้าหน้าที่รัฐบาลจีน ระบุว่าเกาหลีเหนือได้ "ยึด" เรือประมงจีนอีกลำหนึ่งในชุดการกักเรือประมงจีน "เกาหลีเหนือเรียกร้องเงิน 600,000 หยวน (97,600 ดอลลาร์สหรัฐ) เพื่อการส่งกลับอย่างปลอดภัย พร้อมด้วยลูกเรือ 16 คน" หยาง เจี๋ยฉือ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของจีน กล่าวว่า จีนคัดค้าน "อย่างเด็ดขาด" ต่อการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ ค.ศ. 2013 จี แจ-รย็อง เอกอัครราชทูตเกาหลีเหนือประจำประเทศจีน ได้รับแจ้งจุดยืนนี้ด้วยตนเองเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2013 ในการพบกับหยาง เจี๋ยฉือ

ตามบทความในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2014 ในเดอะนิวยอร์กไทมส์ ความสัมพันธ์ได้มาถึงจุดต่ำสุด ใน ค.ศ. 2016 ทันทีหลังการทดลองนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือในเดือนมกราคม ความตึงเครียดระหว่างจีนและเกาหลีเหนือได้เพิ่มขึ้นอีก ปฏิกิริยาของจีนคือ "เราขอเรียกร้องอย่างแข็งขันให้ฝ่ายสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีรักษาคำมั่นในการปลดอาวุธนิวเคลียร์ และหยุดการกระทำใด ๆ ที่จะทำให้สถานการณ์เลวร้ายลง" หฺวา ชุนอิ๋ง โฆษกกระทรวงการต่างประเทศกล่าว วันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2016 สหรัฐและจีนเสนอวิธีการบังคับใหม่ต่อรัฐบาลเกาหลีเหนือภายใต้กรอบของสหประชาชาติ การเข้ามามีส่วนร่วมของสหรัฐในกิจการของคาบสมุทรในช่วงเดือนเมษายน–พฤษภาคม ค.ศ. 2017 กลายเป็นประเด็นสำคัญสำหรับความสัมพันธ์จีน–อเมริกาในการเตรียมการของหลี เสี่ยวหลินสำหรับการเยือนสหรัฐของสี

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2017 หลังจากจีนระงับการนำเข้าถ่านหินจากเกาหลีเหนือ สำนักข่าวกลางเกาหลี (KCNA) กล่าวว่า "ประเทศนี้ [จีน] ซึ่งตั้งตนเป็นมหาอำนาจ กำลังเต้นไปตามจังหวะของสหรัฐ ในขณะที่ปกป้องพฤติกรรมอันต่ำต้อยของตนด้วยข้ออ้างว่าไม่ได้ตั้งใจจะให้เกิดผลกระทบเชิงลบต่อความเป็นอยู่ของประชาชนในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี แต่เพื่อตรวจสอบโครงการนิวเคลียร์" ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2017 KCNA วิพากษ์วิจารณ์จีนอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อน โดยกล่าวว่า "คำพูดที่ไร้สาระและขาดความระมัดระวังชุดหนึ่งถูกได้ยินจากจีนทุกวัน เพียงเพื่อทำให้สถานการณ์ที่เลวร้ายในปัจจุบันตึงเครียดขึ้น" และ "จีนควรพิจารณาถึงผลกระทบร้ายแรงที่จะตามมาจากการกระทำอันขาดความระมัดระวังในการตัดเสาหลักของความสัมพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี–จีน" พร้อมกล่าวหาจีนเรื่อง "ลัทธิคลั่งชาติมหาอำนาจ" KCNA กล่าวว่าการสนับสนุนของจีนต่อวิธีการบังคับต่อเกาหลีเหนือคือ "การคุกคามอย่างเปิดเผยต่อประเทศเพื่อนบ้านที่มีน้ำใสใจจริงซึ่งมีประวัติศาสตร์และประเพณีมิตรภาพอันยาวนาน" และ "สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีจะไม่ร้องขอเพื่อรักษามิตรภาพกับจีน" ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2017 KCNA โจมตีบทบรรณาธิการเชิงลบโดยพีเพิลส์เดลี และโกลบอลไทมส์ โดยกล่าวว่า "สื่อบางสำนักของจีนกำลังทำร้ายแนวทางและระบบสังคมของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีอย่างรุนแรง และคุกคามสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี" และเรียกสื่อเหล่านั้นว่า "อุจจาระที่สกปรกของพวกปฏิกิริยาทางประวัติศาสตร์" ผู้ซึ่ง "พ่นคำพูดที่เป็นลางร้ายอย่างยิ่งเช่นนั้นออกมา" ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2018 KCNA วิพากษ์วิจารณ์สื่อจีนอีกครั้ง โดยระบุว่าสถานีวิทยุโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีน (CCTV) "ทำลายบรรยากาศของงานเลี้ยงอย่างรุนแรงด้วยการเผยแพร่ความคิดเห็นที่อวดดีของผู้เชี่ยวชาญรายบุคคล" และโกลบอลไทมส์ ถูกประณามจาก "พฤติกรรมการโปรยขี้เถ้าในวันแห่งความสุขของผู้อื่นจากการนำประเด็นการปลดอาวุธนิวเคลียร์มากล่าวถึง"

ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2018 ผู้นำเกาหลีเหนือ คิม จ็อง-อึน เยือนจีน ซึ่งเป็นการเดินทางไปต่างประเทศครั้งแรกของเขา เขาพบกับสี จิ้นผิง ผู้นำจีนเป็นครั้งแรกในปักกิ่ง สำนักข่าวซินหัวรายงานว่าการเดินทางของผู้นำเกาหลีเหนือใช้เวลาสี่วัน คิมและภริยา รี ซ็อล-จู ได้รับการต้อนรับด้วยกองทหารเกียรติยศและงานเลี้ยงอาหารค่ำอันหรูหราที่จัดโดยสี จิ้นผิง คิม จ็อง-อึนพบกับสี จิ้นผิงเป็นครั้งที่สองที่ต้าเหลียน มณฑลเหลียวหนิง เมื่อวันที่ 7–8 พฤษภาคม ค.ศ. 2018 โดยมีการหารือเรื่องการปลดอาวุธนิวเคลียร์และสันติภาพบนคาบสมุทรเกาหลี คิม จ็อง-อึนพบกับสี จิ้นผิงในปักกิ่งเมื่อวันที่ 19–20 มิถุนายน ค.ศ. 2018 นอกจากนี้เขายังพบกับสี จิ้นผิงในปักกิ่งเมื่อวันที่ 7–10 มกราคม ค.ศ. 2019 ในทำนองเดียวกัน สีได้รับการต้อนรับในลักษณะเดียวกันเมื่อเขาไปเยือนเปียงยางในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2019 ในการเยือนแบบรัฐพิธีเป็นเวลาสองวัน ซึ่งเป็นการเยือนครั้งแรกนับตั้งแต่การเยือนของหู จิ่นเทาใน ค.ศ. 2006 ในงานแมสเกมส์ของเกาหลีเหนือที่สีเข้าร่วม เขาถูกจัดแสดงภาพภายในวงกลมกรอบสีทองล้อมรอบด้วยสีแดง ซึ่งเป็นรูปแบบเดียวกับที่เคยใช้แสดงภาพคิม จ็อง-อิล บิดาของคิม จ็อง-อึน และ คิม อิล-ซ็อง ปู่ของเขา นอกจากนี้ยังเป็นครั้งแรกที่การเยือนเกาหลีเหนือโดยผู้นำจีนถูกเรียกว่าเป็นการเยือนรัฐโดยรัฐบาลจีนและเกาหลีเหนือ

ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2019 เกาหลีเหนือเป็นหนึ่งใน 50 ประเทศที่ลงนามในจดหมายปกป้องค่ายกักกันในซินเจียงและชื่นชม "ความสำเร็จอันโดดเด่นของจีนในด้านสิทธิมนุษยชนในซินเจียง" เกาหลีเหนือยังได้ปกป้องจุดยืนของจีนในการประท้วงในฮ่องกง ค.ศ. 2019–20 โดยรี ย็อง-โฮ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศเกาหลีเหนือ กล่าวว่า "เกาหลีเหนือสนับสนุนจุดยืนและมาตรการของจีนอย่างเต็มที่ในการปกป้องอำนาจอธิปไตย ความมั่นคง และบูรณภาพแห่งดินแดนของประเทศ และรักษามหาโชคและความมั่นคงของฮ่องกง และมีความกังวลเกี่ยวกับการแทรกแซงของกองกำลังต่างชาติในประเด็นฮ่องกง" ระหว่างการเยือนเกาหลีเหนืออย่างเป็นทางการในเดือนกันยายน ค.ศ. 2019 หวัง อี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศจีน กล่าวว่า "จีนจะยืนหยัดอยู่บนเส้นทางในฐานะสหายและมิตรสหาย" ของเกาหลีเหนือเสมอ ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2019 ทั้งสองประเทศเฉลิมฉลองครบรอบ 70 ปีการสถาปนาความสัมพันธ์ โดย KCNA กล่าวว่า "มิตรภาพที่ไม่มีผู้ใดพิชิตได้จะคงอยู่ชั่วนิรันดร์บนเส้นทางแห่งการบรรลุอุดมการณ์แห่งสังคมนิยม"

 ทศวรรษ 2020 
ในทศวรรษ 2020 จีนเริ่มละเว้นการกล่าวถึง "การทำให้คาบสมุทรเกาหลีปลอดอาวุธนิวเคลียร์" ในแถลงการณ์อย่างเป็นทางการเกี่ยวกับเกาหลีเหนือ ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2020 เกาหลีเหนือเป็นหนึ่งใน 53 ประเทศที่สนับสนุนกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติฮ่องกงที่สหประชาชาติ ต่อมาเมื่อวันที่ 29 มกราคม ค.ศ. 2021 กระทรวงการต่างประเทศของเกาหลีเหนือได้ออกแถลงการณ์ปกป้องนโยบายของจีนในฮ่องกงและซินเจียง โดยกล่าวหาว่าประเทศตะวันตกกำลังสร้าง "ไวรัสสิทธิมนุษยชน" ที่ "ถูกกำหนดให้ล้มเหลว" วันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2021 คิม จ็อง-อึนส่งสารแสดงความยินดีต่อสี จิ้นผิงในโอกาสครบรอบ 100 ปีการก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์จีน โดยเขียนว่า "ประวัติศาสตร์ 100 ปีของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ซึ่งโดดเด่นด้วยการเปลี่ยนแปลงและปาฏิหาริย์ที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนในประวัติศาสตร์หลายพันปี พิสูจน์ให้เห็นว่าการนำของพรรคและสังคมนิยมที่มีลักษณะเฉพาะของจีนเป็นทางเลือกที่ถูกต้องที่สุดและเป็นหลักประกันสำหรับการบรรลุความเจริญรุ่งเรืองของประชาชาติจีน" เขากล่าวต่อไปว่า "การใส่ร้ายป้ายสีอย่างมุ่งร้ายและความกดดันรอบด้านของ 'กองกำลังปรปักษ์' ต่อพรรคคอมมิวนิสต์จีนเป็นเพียงความพยายามครั้งสุดท้าย พวกเขาไม่มีวันขัดขวางการรุกคืบต่อไปของประชาชนจีนที่รวมตัวกันอย่างเหนียวแน่นรอบท่านเลขาธิการใหญ่สี จิ้นผิงไปสู่ชัยชนะครั้งใหม่ได้"

หลังการประชุมสภาแห่งชาติพรรคคอมมิวนิสต์จีนครั้งที่ 20 ใน ค.ศ. 2022 โรดงชินมุน หนังสือพิมพ์อย่างเป็นทางการของพรรคแรงงานเกาหลีที่เป็นพรรครัฐบาล ได้เขียนบทบรรณาธิการขนาดยาวเพื่อยกย่องสี โดยเรียกทั้งคิมและสีว่าซูรย็อง (수령) ตำแหน่งที่ในทางประวัติศาสตร์สงวนไว้สำหรับ คิม อิล-ซ็อง ผู้ก่อตั้งประเทศเกาหลีเหนือ ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2023 หลี่ หงจง สมาชิกกรมการเมืองพรรคคอมมิวนิสต์จีนและรองประธานคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาประชาชนแห่งชาติ ได้เดินทางเยือนเกาหลีเหนือเพื่อเข้าร่วมงานฉลองครบรอบ 70 ปีวันชัยในสงครามปลดปล่อยมหาปิตุภูมิ ถือเป็นการเยือนของเจ้าหน้าที่ระดับสูงของจีนครั้งแรกนับตั้งแต่เริ่มมีการระบาดทั่วของโควิด-19 ระหว่างการเยือน หลี่ได้พบกับคิม จ็อง-อึนและมอบจดหมายจากสีให้ด้วย หลี่ยังเข้าร่วมการสวนสนามทางทหารของเกาหลีเหนือร่วมกับคิมและเซียร์เกย์ ชอยกู รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมรัสเซีย วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2024 ผู้นำสูงสุดของทั้งสองประเทศได้กำหนดให้ ค.ศ. 2024 เป็น "ปีแห่งมิตรภาพจีน–เกาหลีเหนือ" เพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 75 ปีของความสัมพันธ์ และได้เปิดตัวกิจกรรมต่าง ๆ ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2024 จ้าว เล่อจี้ ประธานคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาประชาชนแห่งชาติ (NPCSC) ได้เยือนเกาหลีเหนือ ทำให้เขากลายเป็นเจ้าหน้าที่จีนระดับสูงสุดที่ไปเยือนเกาหลีเหนือนับตั้งแต่สี จิ้นผิง เลขาธิใหญ่การพรรคคอมมิวนิสต์จีน ไปเยือนเกาหลีเหนือใน ค.ศ. 2019 ระหว่างการเยือน จ้าวได้จัดการประชุมร่วมกับชเว รยง-แฮ คู่เจรจาฝ่ายเกาหลีเหนือ และคิม จ็อง-อึน ผู้นำเกาหลีเหนือ อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ถูกบดบังด้วยพันธมิตรใหม่ของเกาหลีเหนือกับรัสเซีย ส่งผลให้การเฉลิมฉลองต่าง ๆ เงียบเหงาลง คิม จ็องอึน ผู้นำเกาหลีเหนือ และสี จิ้นผิง ผู้นำจีน เพียงแค่แลกเปลี่ยนจดหมายกันเท่านั้น โดยไม่มีการเฉลิมฉลองต่อสาธารณะthumb|220x220px|ผู้นำจีน สี จิ้นผิง พร้อมด้วยผู้นำเกาหลีเหนือ คิม จ็อง-อึน ร่วมกับประธานาธิบดีรัสเซีย วลาดิมีร์ ปูติน และนายกรัฐมนตรีปากีสถาน เชห์บาซ ชะรีฟ ระหว่างพิธีสวนสนามวันชัยจีน ค.ศ. 2025
วันที่ 2 กันยายน ค.ศ. 2025 คิม จ็อง-อึน ผู้นำเกาหลีเหนือ พร้อมคณะผู้ติดตามระดับสูงของเกาหลีเหนือจำนวนมาก ได้เดินทางไปปักกิ่งด้วยรถไฟขบวนพิเศษเพื่อร่วมพิธีสวนสนามวันชัยจีนครบรอบ 80 ปี นับเป็นการเยือนจีนครั้งแรกของเขานับตั้งแต่ ค.ศ. 2019 และเป็นครั้งแรกที่เขาเข้าร่วมงานระดับพหุภาคี เวลาประมาณ 08:18 น. ของวันที่ 3 กันยายน คิม จ็อง-อึน เดินทางถึงประตูตวนเหมินทางด้านเหนือของจัตุรัสเทียนอันเหมินเพื่อเข้าร่วมพิธีสวนสนามทางทหาร ระหว่างการเยือน เขาได้พบกับสี จิ้นผิง ผู้นำจีน ตามมาด้วยการเยือนของนายกรัฐมนตรีหลี่ เฉียงในเดือนตุลาคม ซึ่งเขาได้เข้าร่วมงานฉลองครบรอบ 80 ปีการก่อตั้งพรรคแรงงานเกาหลี ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2025 จีนละเว้นการกล่าวถึง "การทำให้คาบสมุทรเกาหลีปลอดอาวุธนิวเคลียร์" ในสมุดปกขาวว่าด้วยการควบคุมอาวุธของจีน โดยระบุแทนว่า จีนเรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ "ละเว้นจากแนวทางที่ยึดตามการป้องปรามและการบีบบังคับที่ก้าวร้าว กลับมาเริ่มต้นการเจรจาและต่อรอง และแสดงบทบาทที่สร้างสรรค์ในการแก้ไขปัญหาคาบสมุทรเกาหลีผ่านวิถีการเมือง และบรรลุสันติภาพและเสถียรภาพที่ยั่งยืนในคาบสมุทร"

 พรมแดน 

จีนและเกาหลีเหนือมีพรมแดนทางบกยาว 1,416 กิโลเมตรซึ่งเกือบทั้งหมดเป็นไปตามแนวลำน้ำของแม่น้ำยาลู่และแม่น้ำตูเมน ทั้งสองประเทศลงนามในสนธิสัญญาพรมแดนใน ค.ศ. 1962 เพื่อแก้ไขปัญหาพรมแดนทางบกที่ยังไม่มีการกำหนดเขตแดนที่ชัดเจน จีนได้รับพื้นที่ร้อยละ 40 ของทะเลสาบปล่องภูเขาไฟที่เป็นข้อพิพาทบนภูเขาแพ็กดู (ในจีนเรียกว่าภูเขาฉางไป๋) ในขณะที่เกาหลีเหนือถือครองพื้นที่ส่วนที่เหลือ

ในทศวรรษ 1950 และ 1960 ชาวจีนเชื้อสายเกาหลีจำนวนมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีนได้ข้ามพรมแดนไปยังเกาหลีเหนือเพื่อหนีจากความยากลำบากทางเศรษฐกิจและทุพภิกขภัยในจีน ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา กระแสผู้ลี้ภัยได้ไหลย้อนกลับ โดยมีชาวเกาหลีเหนือจำนวนมากหลบหนีไปยังจีน การค้าส่วนใหญ่ของจีนกับเกาหลีเหนือผ่านทางท่าเรือตานตงบนแม่น้ำยาลู่Lee, Chang-hak. "China's Trade with N.K. Via Dandong Exceeds US $200 million", KOTRA, 21 February 2003. ระหว่างเดือนมีนาคม ค.ศ. 1968 ถึงมีนาคม ค.ศ. 1969 เกิดการปะทะกันทางทหารระหว่างกองกำลังเกาหลีเหนือและจีน ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1992 มีการอนุญาตให้นักท่องเที่ยวเข้าถึงสะพานข้ามแม่น้ำตูเมนที่บริเวณว็อนจ็อง–เฉฺวียนเหอ

ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2012 จีนและเกาหลีเหนือลงนามในความตกลงเรื่องการก่อสร้างและการบริหารสะพานข้ามพรมแดนระหว่างมันโพในจังหวัดชากังของเกาหลีเหนือกับจี๋อานในจีน ใน ค.ศ. 2015 ทหารเกาหลีเหนือที่หลบหนีออกจากกองทัพเพียงลำพังนายหนึ่งได้สังหารพลเมืองจีนเชื้อสายเกาหลีสี่คนที่อาศัยอยู่ตามแนวพรมแดนจีน–เกาหลีเหนือ ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2019 ทั้งสองประเทศเปิดใช้สะพานที่เชื่อมระหว่างจี๋อาน มณฑลจี๋หลิน และมันโพ หลังใช้เวลาก่อสร้างเป็นเวลาสามปี

 ผู้ลี้ภัย 

ใน ค.ศ. 1986 จีนและเกาหลีเหนือยกระดับการเฝ้าระวังผู้ลักลอบข้ามแดนอย่างผิดกฎหมาย หรือผู้แปรพักตร์ชาวเกาหลีเหนือผ่านพิธีสารความร่วมมือร่วมเพื่อความมั่นคงแห่งชาติและการรักษาความสงบเรียบร้อยทางสังคมในพื้นที่พรมแดน สิ่งนี้กำหนดให้จีนต้องกักตัวผู้แปรพักตร์ชาวเกาหลีเหนือและให้ข้อมูลแก่รัฐบาลเกาหลีเหนือว่าใครที่จะแปรพักตร์ ประเด็นคือการส่งตัวผู้แปรพักตร์กลับในฐานะผู้ลักลอบข้ามแดนอย่างผิดกฎหมายนั้นขัดต่อหลักการห้ามส่งกลับผู้ป่วยไปเผชิญอันตราย (ส่วนหนึ่งของกฎหมายระหว่างประเทศตามความเห็นของผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายชาวเกาหลีใต้) รัฐบาลจีนมักบังคับให้ผู้แปรพักตร์กลับไปยังเกาหลีเหนือหากถูกจับได้ แต่ในบางกรณีก็อนุญาตให้พวกเขาผ่านจีนไปยังประเทศที่สามได้

ความตึงเครียดเกี่ยวกับผู้อพยพที่ข้ามพรมแดนจีน–เกาหลีเหนือปะทุขึ้นใน ค.ศ. 2002 จากเหตุการณ์ต่อเนื่องที่ผู้แปรพักตร์ชาวเกาหลีเหนือเข้าถึงสถานกงสุลญี่ปุ่น อเมริกัน แคนาดา และเกาหลีใต้ในเฉิ่นหยางของจีนและสถานเอกอัครราชทูตในปักกิ่งเมืองหลวง เหตุการณ์ที่กองกำลังของรัฐจีนใช้กำลังลากตัวผู้แปรพักตร์ที่กำลังแสวงหาที่ลี้ภัยจากหน้าสถานกงสุลญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ได้รับความสนใจจากสื่อต่างประเทศและก่อให้เกิดรอยร้าวทางการทูตระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง ในกรณีหนึ่ง พ่อที่เป็นผู้แปรพักตร์ชาวเกาหลีเหนือและลูกชายวัย 13 ปีถูกแยกจากกันขณะที่ตำรวจจีนฝ่าแนวกำแพงมนุษย์ของนักการทูตเกาหลีใต้เพื่อพยายามจับตัวผู้อพยพ จบลงด้วยการที่พ่อถูกจับกุมและลูกชายถูกส่งไปยังสถานเอกอัครราชทูตเกาหลีใต้ในปักกิ่ง ในกรณีส่วนใหญ่ของการจับกุม ผู้แปรพักตร์จะถูกคุมตัวโดยกองกำลังจีนเพื่อส่งตัวกลับไปเกาหลีเหนือ เมื่ออยู่ในเกาหลีเหนือ ผู้แปรพักตร์จำนวนมากจะถูกส่งไปค่ายกักกันที่ค่อนข้างเปิดกว้างแต่ยังมีชื่อเสียงเรื่องความโหดร้ายถึงชีวิต หรือถูกประหารชีวิตThe Hidden Gulag: Exposing North Korea's Prison Camps (Report). US Committee for Human Rights in North Korea, pp.31-32. 2003.

ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ
ความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจของจีนที่มีต่อเกาหลีเหนือคิดเป็นประมาณครึ่งหนึ่งของความช่วยเหลือต่างประเทศทั้งหมดของจีน ปักกิ่งให้ความช่วยเหลือโดยตรงแก่เปียงยาง ทำให้สามารถเลี่ยงผ่านสหประชาชาติได้

 การค้า 
เมื่อสหภาพโซเวียตล่มสลาย ระบบการค้าของเกาหลีเหนือตกอยู่ในภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกเนื่องจากขาดพันธมิตรความร่วมมือแบบดั้งเดิม ในบริบทนี้ จีนได้ก้าวขึ้นมาเป็นเสาหลักสำคัญของเศรษฐกิจเกาหลีเหนือ การพึ่งพาตลาดจีนของเกาหลีเหนือยิ่งลึกซึ้งมากขึ้น เนื่องจากสหรัฐและเกาหลีใต้ได้เลื่อนการให้ความช่วยเหลือแก่เกาหลีเหนือ รวมถึงการชะลอตัวโดยรวมของกลไกความร่วมมือเหนือ–ใต้ ตั้งแต่ ค.ศ. 2005 เมื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการค้าจีน–เกาหลีเหนือที่เข้มข้นขึ้นเกิดขึ้นในบริบทของการจัดระเบียบอำนาจระหว่างประเทศใหม่ สัดส่วนการค้าของเกาหลีเหนือกับจีนก็ได้แซงหน้าสัดส่วนที่ทำกับสหภาพโซเวียตเป็นครั้งแรก สัดส่วนนี้เพิ่มขึ้นเกินร้อยละ 80 ใน ค.ศ. 2010 และยังคงอยู่ในระดับร้อยละ 90 กว่า ๆ ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ในขณะที่เกาหลีเหนือเองจัดอยู่ในอันดับที่ค่อนข้างต่ำในฐานะแหล่งนำเข้าของจีน แม้ว่าเกาหลีเหนือจะนำเข้าผลิตภัณฑ์ที่หลากหลายตั้งแต่ของใช้ในครัวเรือนไปจนถึงสินค้าเชิงยุทธศาสตร์เช่นน้ำมันและเครื่องจักร แต่การส่งออกไปยังจีนนั้นจำกัดอยู่เพียงแอนทราไซต์ เหล็ก และผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำเนื่องจากการเติบโตทางอุตสาหกรรมที่น้อยมาก เกาหลีเหนือพึ่งพาการค้าและความช่วยเหลือจากจีน แม้ว่าวิธีการบังคับระหว่างประเทศต่อเกาหลีเหนือจะทำให้ปริมาณการค้าอย่างเป็นทางการโดยรวมลดลง ระหว่าง ค.ศ. 2000 ถึง 2015 การค้าระหว่างสองประเทศเติบโตขึ้นกว่าสิบเท่า โดยแตะระดับสูงสุดที่ 6.86 พันล้านดอลลาร์ใน ค.ศ. 2014 จีนเป็นนักลงทุนรายใหญ่ในอุตสาหกรรมเหมืองแร่และโลหกรรมของเกาหลีเหนือ รวมถึงเหล็กกล้าและเหล็ก ทองแดง ถ่านหิน และธาตุหายาก การค้าจีน–เกาหลีเหนือยังเป็นแหล่งรายได้ที่สำคัญของมณฑลจี๋หลินและเหลียวหนิง ซึ่งประสบปัญหาการลดความสำคัญของภาคอุตสาหกรรมตั้งแต่ทศวรรษ 1970 ในทางกลับกัน เกาหลีเหนือพึ่งพาจีนในการนำเข้าอาหารและเชื้อเพลิง โดยเฉพาะตั้งแต่การสิ้นสุดนโยบายอาทิตย์ฉายแสงของเกาหลีใต้ใน ค.ศ. 2008
 การนำเข้าและส่งออกของเกาหลีเหนือกับจีน ค.ศ. 2008–2020 (ล้านดอลลาร์สหรัฐ)ปี  2008  2009  2010  2011  2012  2013  2014  2015  2016  2017  2018  2019  2020นำเข้า  2033.2  1887.7  2277.8  3165.2  3527.8  3632.9  4022.5  3226.5  3422.0  3608.0  2528.2  2883.6  712.8ส่งออก  754.0  793.0  1187.9  2464.2  2484.7  2913.6  2841.5  2483.9  2634.4  1650.7  194.6  215.2  48.0

ก่อน ค.ศ. 2016 ไม่เพียงแต่ปริมาณเท่านั้น แต่รูปแบบการค้าของจีน–เกาหลีเหนือยังคงได้รับการปรับปรุงให้เหมาะสม จีนเป็นแหล่งปัจจัยการผลิตที่ใหญ่ที่สุด (รวมถึงอาหาร อุปกรณ์เครื่องกลไฟฟ้า เหล็กกล้า ผลิตภัณฑ์เคมี เชื้อเพลิงซากดึกดำบรรพ์ และเครื่องจักรกลการเกษตร) ตลอดจนเป็นตลาดที่สำคัญที่สุด (ถ่านหิน อาหารทะเล เหล็กกล้า เสื้อผ้า ฯลฯ) ในช่วงแรกการค้าช่วยชดเชยการขาดแคลนอาหารและสิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิตในเกาหลีเหนือได้มาก การขยายรูปแบบความร่วมมือ เช่น เขตเศรษฐกิจและการค้าราซ็อน นำไปสู่การค้าจีน–เกาหลีเหนือที่พึ่งพาอาสาสมัครวิสาหกิจบริการมากขึ้นซึ่งสร้างสัดส่วนที่สำคัญของเงินตราต่างประเทศ รวมถึงผลิตภัณฑ์ขั้นกลางและทางเทคนิคสำหรับเกาหลีเหนือ หน้าที่ในการสนับสนุนการพัฒนาไปสู่ความทันสมัยของเกาหลีเหนือมีความสำคัญเพิ่มมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่ ค.ศ. 2016 คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) ได้รับรองมติที่มีวิธีการบังคับที่รุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ สินค้าส่งออกหลักของเกาหลีเหนือ รวมถึงถ่านหิน เหล็กกล้า ทองคำ ธาตุหายาก อาหารทะเล และสิ่งทอ ถูกสั่งห้ามโดยสิ้นเชิง และมีการจำกัดการนำเข้าน้ำมันดิบ เหล็กกล้า เครื่องจักร และรถยนต์อย่างเข้มงวด จีนยังคงยืนกรานที่จะลดผลกระทบเชิงลบของวิธีการบังคับต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนเกาหลีเหนือให้เหลือน้อยที่สุดแต่ได้เลือกที่จะอำนวยความสะดวกในการบังคับใช้มติวิธีการบังคับเพื่อนำเกาหลีเหนือกลับสู่โต๊ะเจรจา กลยุทธ์นี้ส่งผลโดยตรงต่อขอบเขตของการปรับโครงสร้างการค้าจีน–เกาหลีเหนือ

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2017 จีนสั่งจำกัดการนำเข้าถ่านหินทั้งหมดจากเกาหลีเหนือจนถึง ค.ศ. 2018 ใน ค.ศ. 2016 ถ่านหินอัดก้อนเป็นสินค้าส่งออกที่ใหญ่ที่สุดเพียงรายการเดียวของเกาหลีเหนือ โดยคิดเป็นร้อยละ 46 ของการค้ากับจีน จีนกล่าวว่านี่เป็นไปตามวิธีการบังคับของสหประชาชาติต่อเกาหลีเหนือ แต่มีการคาดการณ์ว่าสิ่งนี้เกิดขึ้นเนื่องจากเหตุการณ์หลายอย่างรวมกัน รวมถึงการทดลองนิวเคลียร์เมื่อเร็ว ๆ นี้ การลอบสังหารคิม จ็อง-นัม พี่ชายของผู้นำ คิม จ็อง-อึน ที่ต้องสงสัย และแรงกดดันต่อจีนจากทั่วโลกโดยเฉพาะสหรัฐ อย่างไรก็ตาม แม้จะมีเหตุการณ์นี้ มีรายงานว่าเกาหลีเหนือได้หลบเลี่ยงวิธีการบังคับและยังคงขายถ่านหินให้จีนผ่านช่องโหว่ วันที่ 28 กันยายน ค.ศ. 2017 เพื่อเป็นการตอบโต้วิธีการบังคับใหม่ของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติจากการทดลองนิวเคลียร์เมื่อต้นเดือน จีนสั่งให้บริษัทเกาหลีเหนือทั้งหมดที่ดำเนินงานในจีนยุติการดำเนินงานภายใน 120 วัน ภายในเดือนมกราคม ค.ศ. 2018 สถิติศุลกากรแสดงให้เห็นว่าการค้าระหว่างสองประเทศลดลงสู่ระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ แม้ปริมาณการค้าจะกลับมาเพิ่มขึ้นร้อยละ 15.4 เป็น 1.25 พันล้านดอลลาร์ในครึ่งแรกของ ค.ศ. 2019 จีนปิดพรมแดนในช่วงปลายเดือนมกราคม ค.ศ. 2020 จากการระบาดทั่วของโควิด-19 และการค้าระหว่างสองประเทศเกือบหยุดชะงัก โดยการนำเข้าและส่งออกของเกาหลีเหนือกับจีนในเดือนมีนาคมลดลงมากกว่าร้อยละ 90 เทียบกับปีก่อนหน้า

ใน ค.ศ. 2020 การค้าลดลงมากกว่าร้อยละ 80 เนื่องจากการระบาดทั่วของโควิด-19 การค้าจีน–เกาหลีเหนือได้รับผลกระทบรุนแรงจากการระบาดทั่วใน ค.ศ. 2020 เป็นต้นมา การค้าจีน–เกาหลีเหนือมีมูลค่าเท่า 318 ล้านดอลลาร์สหรัฐใน ค.ศ. 2021 เทียบกับ 539 ล้านดอลลาร์สหรัฐใน ค.ศ. 2020 และ 2.78 พันล้านดอลลาร์สหรัฐใน ค.ศ. 2019 นักวิชาการระบุว่าข้อจำกัดจากโควิด-19 ที่ยืดเยื้อจากทั้งเกาหลีเหนือและจีนทำให้รายได้จากการค้าลดลงอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ ยังมีการขาดแคลนวัตถุดิบในเกาหลีเหนือ นำไปสู่การทำงานที่ลดลง และส่งผลให้คนงานลดลง การขาดแคลนวัตถุดิบนี้อาจมาจากมาตรการล็อกดาวน์และข้อจำกัดของจีนในช่วงโควิด-19 เกาหลีเหนือได้อนุญาตให้บริษัทต่าง ๆ มีอิสระมากขึ้นในการควบคุมการผลิตของตนเองตามกฎหมายวิสาหกิจใน ค.ศ. 2013 และ 2015 นำไปสู่การไหลเข้าของวัตถุดิบจากจีนและส่งเสริมการค้าทวิภาคี

เกาหลีเหนือเป็นประเทศแรก ๆ ที่ปิดพรมแดนติดกับจีนเพื่อหลีกเลี่ยงไวรัส ทว่าจีนกำลังพยายามซ่อมแซมความสัมพันธ์กับเกาหลีเหนือโดยไม่คำนึงถึงเรื่องดังกล่าว ธนาคารแห่งประเทศเกาหลีประเมินว่าเศรษฐกิจของเกาหลีเหนือหดตัวลงประมาณร้อยละ 4.5 จีนและเกาหลีเหนือยังคงมีการค้าอย่างไม่เป็นทางการ โดยจีนละเมิดวิธีการบังคับของสหประชาชาติต่อเกาหลีเหนือ วิธีการบังคับเหล่านี้รวมถึงการโอนถ่ายน้ำมันสำเร็จรูป 1.6 ล้านบาร์เรลจากเรือสู่เรืออย่างผิดกฎหมายไปยังเกาหลีเหนือ แม้สหประชาชาติจะกำหนดเพดานไว้ที่ 5,000 บาร์เรลต่อปี ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2021 รายงานระบุว่ารัฐบาลจีนยังคงลักลอบนำเข้าถ่านหินจากเกาหลีเหนือเนื่องจากปัญหาการขาดแคลนพลังงานทั่วประเทศจีน จีนพยายามลดความรุนแรงของการคว่ำบาตรสินค้าเกาหลีเหนือเพื่อแก้ไขปัญหาการค้าโดยยื่นอุทธรณ์ต่อคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติในเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกัน ใน ค.ศ. 2022 การส่งออกจากจีนไปยังเกาหลีเหนือเพิ่มขึ้นร้อยละ 247.5 เทียบกับปีก่อนหน้าเป็น 894 ล้านดอลลาร์ ขณะที่การค้าโดยรวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 226 จากปีก่อนหน้าเป็น 1.03 พันล้านดอลลาร์ ภายใน ค.ศ. 2023 การค้าของเกาหลีเหนือกับจีนฟื้นตัวเป็น 2.3 พันล้านดอลลาร์ โดยมีการนำเข้าเกิน 2 พันล้านดอลลาร์และการส่งออกอยู่ที่ 292 ล้านดอลลาร์ ใน ค.ศ. 2024 การค้าสองทางลดลงเล็กน้อยเหลือ 2.2 พันล้านดอลลาร์ ใน ค.ศ. 2025 การค้าระหว่างสองประเทศฟื้นตัวขึ้นอีกเป็น 2.74 พันล้านดอลลาร์

สหรัฐได้คว่ำบาตรบริษัทจีนหลายแห่งฐานละเมิดวิธีการบังคับต่อเกาหลีเหนือ ซึ่งอาจเป็นการช่วยเหลือโครงการนิวเคลียร์ของพวกเขา

 การธนาคาร 
วันที่ 7 พฤษภาคม ค.ศ. 2013 ธนาคารแห่งประเทศจีน ธนาคารแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่ใหญ่ที่สุดของจีน ได้ร่วมกับธนาคารระหว่างประเทศอื่น ๆ ในการปิดบัญชีของธนาคารเพื่อการค้าต่างประเทศ (Foreign Trade Bank) ของเกาหลีเหนือธนาคารแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศหลักของประเทศ แม้ทั้งสององค์กรจะไม่ได้ระบุเหตุผลในการปิดบัญชี แต่เป็นที่คาดกันโดยทั่วไปว่าเป็นการตอบโต้ต่อวิธีการบังคับที่สหรัฐกระทำต่อธนาคารแห่งประเทศจีนจากข้อกล่าวหาว่าให้ความช่วยเหลือในการจัดหาเงินทุนสำหรับโครงการอาวุธนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ

 การลงทุน 
ใน ค.ศ. 2012 การลงทุนมูลค่า 45 ล้านดอลลาร์โดยกลุ่มบริษัทไห่เฉิงซีหยาง (Haicheng Xiyang Group) ของจีนในโรงงานแปรรูปผงแร่เหล็กประสบความล้มเหลวภายใต้สิ่งที่ฝ่ายจีนเรียกว่าเป็น "ฝันร้าย" วันที่ 21 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2016 จีนยุติการสนับสนุนทางการเงินแก่เกาหลีเหนืออย่างเงียบ ๆ โดยไม่มีการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อใด ๆ มีรายงานว่าสาเหตุเกิดจากความขัดแย้งในความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลทั้งสองประเทศ

ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2019 วอชิงตันโพสต์ รายงานว่าหัวเว่ย "แอบช่วยเหลือ" เกาหลีเหนือในการสร้างและบำรุงรักษาเครือข่ายไร้สายเชิงพาณิชย์ร่วมกับบริษัท แพนด้า อินเตอร์เนชันแนล อินฟอร์เมชัน เทคโนโลยี (Panda International Information Technology Co.) รัฐวิสาหกิจของจีน

 การท่องเที่ยว 
ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2025 เกาหลีเหนืออนุญาตให้นักท่องเที่ยวต่างชาติกลุ่มเล็ก ๆ เข้าเยี่ยมชม ถือเป็นการมาเยือนครั้งแรกในรอบห้าปี นักท่องเที่ยวเหล่านี้รวมถึงนักท่องเที่ยวจากยุโรปได้ไปเยือนเขตเศรษฐกิจราซ็อน ส่งสัญญาณถึงการเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของเกาหลีเหนือที่มุ่งหวังจะเพิ่มเงินตราต่างประเทศ แม้ว่าจีนจะยังคงเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของเกาหลีเหนือ แต่ความสัมพันธ์กลับเย็นชาลงเนื่องจากเกาหลีเหนือมีความใกล้ชิดกับรัสเซียมากขึ้น โดยเฉพาะหลังจากสงครามในยูเครน ถึงกระนั้น บทบาทของจีนในการท่องเที่ยวของเกาหลีเหนือยังคงมีความสำคัญ เนื่องจากนักท่องเที่ยวชาวจีนมีสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 90 ของผู้มาเยือนจากต่างประเทศก่อนการระบาดใหญ่ เกาหลีเหนือหวังที่จะฟื้นฟูการท่องเที่ยว โดยมีแผนจะเปิดสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญบนชายฝั่งตะวันออกในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2025

 ความสัมพันธ์ทางทหาร 
จีนให้ความช่วยเหลือเกาหลีเหนือในช่วงสงครามเกาหลี (ค.ศ. 1950–53) เพื่อต่อต้านกองกำลังเกาหลีใต้และสหประชาชาติในคาบสมุทรเกาหลี แม้ว่าตัวประเทศจีนเองจะยังคงสถานะเป็นกลาง แต่ทหารจีนจำนวนสามล้านนายได้เข้าร่วมในความขัดแย้งในฐานะส่วนหนึ่งของกองทัพอาสาประชาชน โดยรบเคียงบ่าเคียงไหล่กับกองทัพประชาชนเกาหลี มีผู้เสียชีวิตมากถึง 180,000 นาย

ตั้งแต่สิ้นสุดสงครามเกาหลี ทั้งสองรัฐได้ร่วมมือกันอย่างใกล้ชิดในประเด็นความมั่นคงและการป้องกันประเทศ ทั้งสองประเทศลงนามในสนธิสัญญาว่าด้วยความช่วยเหลือซึ่งกันและกันและความร่วมมือใน ค.ศ. 1961 ซึ่งปัจจุบันเป็นสนธิสัญญาด้านการป้องกันประเทศเพียงฉบับเดียวที่จีนมีกับประเทศใดก็ตาม และเคยเป็นสนธิสัญญาด้านการป้องกันประเทศฉบับเดียวที่เกาหลีเหนือมีกับประเทศใด ๆ จนกระทั่งมีการลงนามในสนธิสัญญาว่าด้วยความเป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์อย่างครอบคลุมเกาหลีเหนือ–รัสเซียใน ค.ศ. 2024 ใน ค.ศ. 1975 คิม อิล-ซ็องไปเยือนปักกิ่งในความพยายามที่ล้มเหลวเพื่อขอรับการสนับสนุนจากจีนสำหรับการรุกรานทางทหารต่อเกาหลีใต้ วันที่ 23 พฤศจิกายน ค.ศ. 2009 เหลียง กวางเลี่ย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมจีน ไปเยือนเปียงยาง นับเป็นหัวหน้าฝ่ายป้องกันประเทศคนแรกที่ไปเยือนนับตั้งแต่ ค.ศ. 2006 ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2019 คิม ซู-กิล ผู้อำนวยการสำนักการเมืองทั่วไปกองทัพประชาชนเกาหลี ไปเยือนปักกิ่งเพื่อพบกับจาง โย่วเสีย โดยจางกล่าวกับคิมว่าการมาเยือนของคณะผู้แทนในครั้งนี้มี "ความสำคัญอย่างยิ่งในการแลกเปลี่ยนทวิภาคี"

 คณะผู้แทนทางทูต 
จีนคงไว้ซึ่งสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงเปียงยาง เมืองหลวงของเกาหลีเหนือ และสถานกงสุลใหญ่ ณ นครช็องจิน สถานเอกอัครราชทูตเกาหลีเหนือในจีนตั้งอยู่ในเขตเฉาหยาง กรุงปักกิ่ง ขณะที่สถานกงสุลใหญ่อยู่ในเฉิ่นหยาง

 ผลสำรวจความคิดเห็น 
จากผลสำรวจความคิดเห็นของบีบีซีเวิลด์เซอร์วิซใน ค.ศ. 2014 พบว่าชาวจีนร้อยละ 20 มองอิทธิพลของเกาหลีเหนือในแง่บวก ขณะที่ร้อยละ 46 แสดงทัศนะในแง่ลบ และจากผลสำรวจใน ค.ศ. 2025 โดยสภาชิคาโกด้านกิจการระดับโลกและศูนย์คาร์เตอร์พบว่าชาวจีนร้อยละ 76 ถือว่าเกาหลีเหนือเป็นมิตรประเทศของจีน ในขณะที่ร้อยละ 23 ไม่ได้มองเช่นนั้น

 ดูเพิ่ม 
 อ่าวเกาหลี
 สะพานมิตรภาพจีน–เกาหลี

 อ้างอิง 

 อ่านเพิ่ม 









 แหล่งข้อมูลอื่น 
 "China-North Korea Relations," Wilson Center Digital Archive.


เกาหลีเหนือ
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทวิภาคีของเกาหลีเหนือ
เกาหลีเหนือ