อาณาจักรล่องเจะ

อาณาจักรล่องเจะ () เป็นอาณาจักรยะไข่สุดท้ายในสมัยเล่-มโหย่ ตั้งอยู่ในรัฐยะไข่ตอนเหนือ ทางตะวันตกของประเทศพม่าในปัจจุบัน ตามพงศาวดารยะไข่ ฉบับใหม่ อาณาจักรล่องเจะก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 22 เมษายน ค.ศ. 1251 (Sandamala Linkara Vol. 1 1997: 171) สืบต่อจากอาณาจักรเวสาลี และมีขึ้นมาก่อนอาณาจักรมเยาะอู้   

ล่องเจะเจริญรุ่งเรืองในฐานะศูนย์กลางการค้าระหว่างเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สินค้าส่งออกได้แก่ ข้าว งาช้าง และเครื่องเคลือบ ส่วนสินค้านำเข้าได้แก่ สิ่งทอเบงกอลและเครื่องเทศ 

เมืองหลวง ล่องเจะ ตั้งอยู่ในทำเลที่ตั้งทางยุทธศาสตร์ในหุบเขาแม่น้ำกะล่าดาน ซึ่งมีที่ดินอุดมสมบูรณ์และสามารถเข้าถึงเส้นทางการค้าทางทะเลได้ ตำแหน่งป้องกันตนเองจากการรุกรานจากทางตะวันออก (พม่า) และทางตะวันตก (เบงกอล) ทำให้ที่นี่กลายเป็นศูนย์กลางทางการเมืองและเศรษฐกิจ

 ช่วงเวลา 
อาณาจักรนี้ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1237 โดย พระเจ้าอะลอมาพยู หลังจากการล่มสลายของอาณาจักรเวสาลีในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 13 การรุกรานของจักรวรรดิมองโกล ทำให้อาณาจักรพุกามที่อยู่ใกล้เคียงอ่อนแอลง ส่งผลให้อาณาจักรล่องเจะสามารถเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับตนเองได้ อย่างไรก็ตาม ใน ค.ศ. 1404–1406 อาณาจักรอังวะของพม่าได้รุกรานเข้ามา ทำให้อาณาจักรยะไข่แห่งนี้ถูกโค่นล้มชั่วคราว ใน ค.ศ. 1429 พระเจ้ามี่นซอโมนได้รับการสนับสนุนจากสุลต่านแห่งเบงกอลในการทวงบัลลังก์คืน และตัดสินใจย้ายเมืองหลวงไปยังเมืองมเยาะอู้ใน ค.ศ. 1430 อาณาจักรล่องเจะก็สิ้นสุดลงเมื่อเมืองมเยาะอู้กลายเป็นศูนย์กลางทางการเมืองและวัฒนธรรมแห่งใหม่ของยะไข่

ค.ศ. 1294 อาณาจักรถูกรุกรานโดยชาวไทใหญ่ แต่ก็สามารถขับไล่ไปได้สำเร็จBurma Gazetteer:Akyab District Vol. A 1917.

ค.ศ. 1327 อาณาจักรปี้นยะได้โจมตีเกาะรามรีของอาณาจักรและจับกุมพลเมืองไปบางส่วน ต่อมาใน ค.ศ. 1334 ชาวไทใหญ่ได้โจมตีจากแม่น้ำเล่-มโหย่ ในการตอบโต้ พระเจ้ามี่นที่ จึงส่งกองทัพข้ามเทือกเขายะไข่ไปโจมตีเมืองตะแยะ หลังจากการรบ พระเจ้ามี่นที่ ได้ก่อตั้งเมืองอ้านขึ้นใน ค.ศ. 1334/1335 เพื่อเป็นจุดพักระหว่างทางผ่านเทือกเขายะไข่ไปยังมี่นบู้

ในรัชสมัยของพระเจ้าทินเซ่ ช่วงปลายปี ค.ศ. 1394 พระองค์เปิดฉากการรบกับอาณาจักรอังวะRakhine Razawin Thit Vol 7 (in Burmese). Ven Sandamala Likara. 

ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 15 การรุกรานซ้ำแล้วซ้ำเล่าจากพม่าและการทับถมของตะกอนในแม่น้ำกะล่าดาน ทำให้ความอยู่รอดของเมืองล่องเจะลดลงอย่างมาก และหายนะครั้งสุดท้ายเกิดขึ้นใน ค.ศ. 1404 เมื่อกองกำลังของอังวะเข้ายึดครองเมือง ทำให้ราชวงศ์ต้องลี้ภัย

+ ลำดับเหตุการณ์สำคัญ ปี ค.ศ.  เหตุการณ์ 1237/1251  อาณาจักรก่อตั้งโดย พระเจ้าอะลอมาพยู โดยมี ล่องเจะ เป็นเมืองหลวง 1250–1300  การรวมอำนาจ; การก่อสร้างวัดพุทธและระบบชลประทาน 1279  การขึ้นครองราชย์ของ พระเจ้ามี่นที่ กษัตริย์ในตำนานผู้สืบเชื้อสายจากเทพเจ้า ทรงปกครองอาณาจักรเป็นเวลา 95 ปี 1404  ถูกรุกรานจากอาณาจักรอังวะของพม่า ราชวงศ์จึงลี้ภัยไปยังเบงกอล 1429  พระเจ้ามี่นซอโมน (นรเมขลา) กลับมาพร้อมความช่วยเหลือทางทหารจากเบงกอลและทวงบัลลังก์คืน 1430  ย้ายเมืองหลวงไปยังเมืองมเยาะอู้ ถือเป็นการสิ้นสุดอย่างเป็นทางการของอาณาจักรล่องเจะ

 ดูเพิ่ม 
 ประวัติศาสตร์ยะไข่
 ยะไข่

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศพม่า
หมวดหมู่:ราชอาณาจักรในอดีต
หมวดหมู่:อ่าวเบงกอล
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ยะไข่