โภชศาลา

โภชศาลา (IAST: Bhojaśālā) เป็นสิ่งปลูกสร้างที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ ตั้งอยู่ในนครธาร รัฐมัธยประเทศ ประเทศอินเดีย ชื่อนี้ตั้งตามกษัตริย์โภชแห่งปรมาร องค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมของสิ่งปลูกสร้างนี้มาจากยุคสมัยที่แตกต่างกัน แต่ส่วนใหญ่มาจากศตวรรษที่ 12-13 ในขณะที่สุสานซึ่งมีโดมในอาณาเขตเดียวกันสร้างขึ้นในศตวรรษที่ 14-15 อนุสรณ์นี้ได้รับการพิทักษ์และอยู่ภายใต้อนุรักษ์โดยกรมสำรวจโบราณคดีอินเดียA detailed account given in Alok Tripathi et al, Report on Scientific Investigations, Survey and Excavations at Bhojshala Temple cum Kamal Maula Mosque Complex, Dhar (Madhya Pradesh), 10 volumes (Archaeological Survey of India, 2024).

ชื่อ โภชศาลา นี้ ไม่ได้เป็นชื่อเดิมของอาคาร แต่เป็นชื่อที่เริ่มปรากฏใช้ในศตวรรษที่ 20 ตอนต้น ซึ่งมีที่มาจากคำจารึกกวีและภาพวาดเรขาคณิตที่พบในอาคาร โดย เคเค เลเล (K. K. Lele) หัวหน้าแผนกโบราณคดีของรัฐธาร อ็อยเกิน ฮูลทซช์ ระบุว่าจารึกของอรชุนวรรมันที่พบในธาร และตีพิมพ์ใน Epigraphia Indica (ปี 1905-06) กล่าวถึงเอกสารที่เลเลส่งให้เขาซึ่งบรรยายการค้นพบจารึกภาษาสันสกฤตและปรากฤตที่พบที่โภชศาลา ชื่อโภชศาลาจึงเริ่มใช้มาตั้งแต่ตอนนั้น เอหสารฉบับนั้นได้นำมาตีพิมพ์โดย เอสเค ทิกศิต (S. K. Dikshit) ในผลงานศึกษาและแปล ปาริชาตมัญชรี (Pārijātamañjarī) กัปตัน อี บานส์ (E. Barnes) เคยเขียนในเอกสารเก่าว่าอาคารนี้ "เป็นที่รู้จักในชาวฮินดูในชื่อ ราชโภช กา มัดดราซา ['Raja Bhoja ka Madrassa'] หรือ โรงเรียนของราชาโภช" ซีอี ลวร์ด (C. E. Luard) เขียนใน Gazetteer ปี 1908 เรียกที่นี่ว่าโรงเรียนของราชโภชเช่นกัน แต่ระบุว่าชื่อเรียกนี้เป็นชื่อเรียกที่ตั้งชื่อให้ผิด ("misnomer") ภายในทศวรรษ 1930s คำนี้กลายมาเป๋นที่ใช้โดยทั่วไป โดยเฉพาะโดยรัฐธารผู้ปกครองเมืองธาร

อ้างอิง

หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในรัฐมัธยประเทศ