แจ็กกี สจวร์ต

เซอร์ จอห์น ยัง "แจ็กกี" สจวร์ต (; เกิด 11 มิถุนายน ค.ศ. 1939) เป็นอดีตนักแข่งรถ ผู้บรรยายกีฬา และผู้บริหารการกีฬาท้าความเร็วชาวบริติชจากประเทศสกอตแลนด์ เคยเข้าร่วมการแข่งขันฟอร์มูลาวันตั้งแต่ฤดูกาล  ถึง  และได้รับฉายาว่า "เจ้าลมกรดแห่งสกอตแลนด์" สจวร์ตเป็นแชมป์โลกฟอร์มูลาวันประเภทนักขับด้วยกันสามสมัยกับทีร์เรลล์ และชนะการแข่งขันกรังด์ปรีซ์ 27 รายการตลอดการแข่งขันเก้าฤดูกาล

สจวร์ตเกิดที่เมืองมิลตันและเติบโตที่เมืองดัมบาร์ตันในครอบครัวที่ประกอบธุรกิจตัวแทนจำหน่ายรถออสตินและจากัวร์ โดยเขาเป็นน้องชายของจิมมี นักแข่งรถผู้เคยเข้าร่วมการแข่งขันบริติชกรังด์ปรีซ์ 1953 ให้แก่เอกูว์รีเอก็อส เขาไม่สามารถศึกษาต่อในระดับมัธยมศึกษาด้วยภาวะเสียการอ่านที่ยังไม่ได้รับการวินิจฉัยในขณะนั้น และเริ่มฝึกงานเป็นช่างยนต์ในธุรกิจของครอบครัว อย่างไรก็ตามเขามีความสามารถทางกีฬาโดยเฉพาะกีฬายิงเป้าบิน ซึ่งเขาชนะการแข่งขันชิงแชมป์ของสหราชอาณาจักรและยุโรปมาตั้งแต่อายุ 13 ปี และเคยเข้าร่วมการแข่งขันคัดเลือกเพื่อเป็นนักกีฬายิงปืนของทีมบริเตนใหญ่ในโอลิมปิกฤดูร้อน 1960 สจวร์ตเริ่มแข่งรถตามคำชักชวนของลูกค้าธุรกิจครอบครัวที่ต้องการให้ทดลองขับรถของตน ก่อนที่เขาจะลงแข่งให้แก่เอกูว์รีเอก็อสในการแข่งขันระดับประเทศ ระหว่างนั้นเขาก็ได้รับความสนใจจาก เคน ทีร์เรลล์ หัวหน้าทีมฟอร์มูลาจูเนียร์ของคูเปอร์คาร์ ซึ่งสนับสนุนให้เขาเข้าร่วมการแข่งขันบริติชฟอร์มูลาทรีในฤดูกาล 1964 จนกระทั่งได้รับตำแหน่งแชมป์ประจำฤดูกาลมาครอง

สจวร์ตเซ็นสัญญาแข่งขันฟอร์มูลาวันให้แก่บีอาร์เอ็มในฤดูกาล  หลังจากปฏิเสธข้อเสนอของทีมอื่นระหว่างการแข่งขันบริติชฟอร์มูลาทรีและฟอร์มูลาทู โดยเขาเข้าร่วมการแข่งขันกรังด์ปรีซ์รายการแรกที่แอฟริกาใต้ ชัยชนะครั้งแรกของเขามาจากการแข่งขันกรังด์ปรีซ์ที่อิตาลีและการแข่งขันแบบไม่ชิงแชมป์ของสโมสรนักแข่งรถอังกฤษ ทำให้เขาจบฤดูกาลแรกของตนเองด้วยอันดับที่สามในการชิงแชมป์โลกประเภทนักขับ สจวร์ตย้ายมายังทีมอิสระของทีร์เรลล์ที่ใช้แชสซีของมาทราในฤดูกาล  และได้รับตำแหน่งแชมป์โลกประเภทนักขับสมัยแรกในฤดูกาลถัดมาด้วยผลงานโดดเด่น ดังเช่นชัยชนะที่เขาทิ้งห่างนักขับคนอื่นมากกว่าสองรอบจากการแข่งขันที่สเปนและมากกว่าหนึ่งรอบที่บริเตนใหญ่ เขาได้รับตำแหน่งแชมป์สมัยที่สองและสามในฤดูกาล  และ  ตามลำดับ ด้วยรถที่ทีร์เรลล์ผลิตขึ้นเองภายใต้ทีมใหม่ ระหว่างนั้นเขาประสบกับปัญหาทางสุขภาพจากการแข่งขันและเดินทางอย่างหนัก เช่น โรคติดเชื้อโมโนนิวคลีโอซิสและกระเพาะอาหารอักเสบ เขาจึงตั้งใจที่จะออกจากการแข่งขันฟอร์มูลาวันหลังสิ้นสุดฤดูกาล 1973 แต่จำเป็นต้องถอนตัวก่อนกำหนดหลังจากนักขับร่วมทีม ฟร็องซัว เซแวร์ ประสบอุบัติเหตุจนถึงแก่ชีวิตก่อนหน้าการแข่งขันรายการสุดท้ายของฤดูกาลที่สหรัฐอเมริกา สจวร์ตครองสถิตินักแข่งฟอร์มูลาวันที่มีชัยชนะมากที่สุด (27 ครั้ง) ยาวนานถึง 14 ปี จนกระทั่ง อาแล็ง พร็อสต์ ชนะการแข่งขันโปรตุกีสกรังด์ปรีซ์ 1987 และครองสถิตินักขับสัญชาติบริติชเพียงคนเดียวที่ได้รับตำแหน่งแชมป์โลกประเภทนักขับสามสมัย จนกระทั่ง ลูวิส แฮมิลตัน ได้รับตำแหน่งแชมป์สมัยที่สามของเขาในฤดูกาล 

นอกเหนือจากการแข่งขันฟอร์มูลาวัน สจวร์ตพลาดชัยชนะอย่างเฉียดฉิวในการแข่งขันอินเดียแนโพลิส 500 ครั้งแรกของเขาประจำปี 1966 และเข้าร่วมการแข่งขันแคน-แอมในฤดูกาล 1970 และ 1971 หลังจากเลิกแข่งรถ เขาได้ผันตัวมาเป็นผู้บรรยายกีฬาทางสถานีโทรทัศน์เอบีซี โดยรายงานครอบคลุมทั้งการแข่งขันกีฬาท้าความเร็วอย่างอินเดียแนโพลิส 500 ยาวนานมามากกว่าสิบปี และการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนอีกหลายรายการ เขากลับมายังการแข่งขันฟอร์มูลาวันพร้อมกับก่อตั้งสจวร์ตกรังด์ปรีซ์ร่วมกับพอล บุตรชายของเขา และรับหน้าที่เป็นหัวหน้าทีมตั้งแต่ฤดูกาล  ถึง  สจวร์ตยังมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมความปลอดภัย และรณรงค์ให้มีการพัฒนาบริการดูแลทางการแพทย์และปรับปรุงเส้นทางประจำสนามแข่งความเร็ว จากความสำเร็จและการมีส่วนร่วมในวงการแข่งความเร็ว เขาได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จักรวรรดิบริติช ชั้นจตุรถาภรณ์ และบรรดาศักดิ์เป็นอัศวิน ภายหลังการเสียชีวิตของ จอห์น เซอร์ทีส ใน ค.ศ. 2017 สจวร์ตกลายเป็นแชมป์โลกฟอร์มูลาวันจากคริสต์ทศวรรษ 1960 คนสุดท้ายที่ยังมีชีวิตอยู่ นอกจากนี้เขายังเป็นผู้ชนะการแข่งขันกรังด์ปรีซ์ที่อายุมากที่สุดที่ยังมีชีวิตอยู่

 สถิติการแข่งรถ 
 สรุปอาชีพนักแข่งรถ 

 ฤดูกาล รายการ ทีม แข่งขัน ชนะ   โพเดียม คะแนน อันดับ 1964 บริติชฟอร์มูลาทรี ทีร์เรลล์เรซซิงออร์แกไนเซชัน 8 7 4 7 7 54 1 ทรอเฟเดอฟร็องส์ รอน แฮร์ริส-ทีมโลตัส 3 0 0 0 2 12 5 บริติชซาลูนคาร์แชมเปียนชิป – คลาสบี เรดโรสมอเตอส์ 2 0 0 0 0 4 6 บริติชฟอร์มูลาทู รอน แฮร์ริส-ทีมโลตัส 2 1 0 0 2 0  เฟรนช์ฟอร์มูลาทรี ทีร์เรลล์เรซซิงออร์แกไนเซชัน 4 3 3 4 4 ? ? เวิลด์สปอตส์คาร์แชมเปียนชิป มาราเนลโลคอนเซสชันแนส์ 1 0 0 0 0 rowspan="2"  rowspan="2"  อุล์ฟ นูรินแดร์ 1 0 0 0 0 1965 ฟอร์มูลาวัน โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน 10 1 0 0 5 33 3 บริติชฟอร์มูลาทู ทีร์เรลล์เรซซิงออร์แกไนเซชัน 4 0 0 1 1 6 8 ทรอเฟเดอฟร็องส์ 3 0 1 0 0 4 9 24 ชั่วโมง เลอม็อง โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน 1 0 0 0 0  10 เวิลด์สปอตส์คาร์แชมเปียนชิป โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน 1 0 0 0 0 rowspan="2"  rowspan="2"  มาราเนลโลคอนเซสชันแนส์ 1 0 0 0 0 1966 แทสมันซีรีส์ โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน 8 4 3 5 5 45 1 ทรอเฟเดอฟร็องส์ ทีร์เรลล์เรซซิงออร์แกไนเซชัน 4 0 0 0 0 8 5 ฟอร์มูลาวัน โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน 8 1 0 0 1 14 7 ยูโรเปียนทัวริงคาร์แชมเปียนชิป – ดิวิชัน 2 แอลัน แมนน์เรซซิง 1 0 0 0 1 6 7 ออสเตรเลียนไดรเวอส์แชมเปียนชิป สกูเดเรียเวโลเช 1 0 0 1 0 0  แคน-แอม มีคอมเรซซิงเอนเทอร์ไพรเซส 2 0 0 0 0 0  ยูเอสเอซีแชมเปียนชิปคาร์ 1 0 0 0 0 0  บริติชฟอร์มูลาทู ทีร์เรลล์เรซซิงออร์แกไนเซชัน 1 0 0 0 0 0  เวิลด์สปอตส์คาร์แชมเปียนชิป แอลัน แมนน์เรซซิง 1 0 0 0 0   1967 แทสมันซีรีส์ โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน 6 2 3 1 2 18 2 ทรอเฟเดอฟร็องส์ มาทราอินเตอร์แนชันนัล 4 1 2 1 1 12 2 บริติชฟอร์มูลาทู ทีร์เรลล์เรซซิงออร์แกไนเซชัน 3 0 0 0 1 8 7 ฟอร์มูลาวัน โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน 11 0 0 0 2 10 9 ยูโรเปียนฟอร์มูลาทู ทีร์เรลล์เรซซิงออร์แกไนเซชัน 5 1 1 1 3 0  ยูเอสเอซีแชมเปียนชิปคาร์ มีคอมเรซซิงเอนเทอร์ไพรเซส 1 0 0 0 0 0  เวิลด์สปอตส์คาร์แชมเปียนชิป บมจ. สกูเดเรียแฟร์รารีเอซเซเอเอฟเฟอาชิ 1 0 0 0 1   1968 ฟอร์มูลาวัน มาทราอินเตอร์แนชันนัล 10 3 0 2 4 36 2 1969 ฟอร์มูลาวัน มาทราอินเตอร์แนชันนัล 11 6 2 5 7 63 1 ยูโรเปียนฟอร์มูลาทู 4 2 0 2 4 0  1970 ฟอร์มูลาวัน ทีร์เรลล์เรซซิงออร์แกไนเซชัน 13 1 4 0 4 25 5 ยูโรเปียนฟอร์มูลาทู จอห์น คูมส์ 2 1 2 1 2 0  บริติชซาลูนคาร์แชมเปียนชิป – คลาสซี ทีมบรอดสปีด 1 0 1 1 0 0  แคน-แอม แชปาร์แรลคาส์ 1 0 0 1 0 0  1971 ฟอร์มูลาวัน เอลฟ์ทีมทีร์เรลล์ 11 6 6 3 7 62 1 แคน-แอม คาร์ล ฮาสเรซซิง 10 2 2 1 4 76 3 1972 ฟอร์มูลาวัน เอลฟ์ทีมทีร์เรลล์ 11 4 2 4 5 45 2 1973 ฟอร์มูลาวัน เอลฟ์ทีมทีร์เรลล์ 14 5 3 1 8 71 1 ยูโรเปียนทัวริงคาร์แชมเปียนชิป – ดิวิชัน 2 ฟอร์ดเคิลน์ 3 0 1 0 0 0  แหล่งที่มา:บันทึกผลการแข่งขันเฟรนช์ฟอร์มูลาทรีแชมเปียนชิป 1964 ของสจวร์ต:



 ตารางคะแนนและบันทึกผลการแข่งขันทรอเฟเดอฟร็องส์ ฤดูกาล 1967 ของสจวร์ต:





 หมายเหตุ
  ไม่มีสิทธิ์สะสมคะแนนและอันดับเพื่อชิงแชมป์ เนื่องจากเข้าร่วมการแข่งขันในฐานะนักขับระดับสูง (graded driver)

 ผลการแข่งขันฟอร์มูลาวันชิงแชมป์โลก 
(คำสำคัญ) (การแข่งขันที่กำหนดเป็น ตัวหนา หมายถึงนักขับได้ตำแหน่งโพล; การแข่งขันที่กำหนดเป็น ตัวเอียง หมายถึงนักขับทำรอบได้เร็วที่สุด)
 ฤดูกาล ผู้เข้าแข่งขัน แชสซี เครื่องยนต์ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  คะแนน  โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน บีอาร์เอ็ม พี261 บีอาร์เอ็ม พี56 1.5 วี8 RSA MON BEL FRA GBR NED GER ITA USA MEX  3 33(34)  โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน บีอาร์เอ็ม พี261 บีอาร์เอ็ม พี60 2.0 วี8 MON BEL FRA GBR NED GER  7 14 บีอาร์เอ็ม พี83 บีอาร์เอ็ม พี75 3.0 เอช16  ITA USA MEX   โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน บีอาร์เอ็ม พี83 บีอาร์เอ็ม พี75 3.0 เอช16 RSA NED BEL GBR  9 10 บีอาร์เอ็ม พี261 บีอาร์เอ็ม พี60 2.0 วี8 MON  FRA  บีอาร์เอ็ม พี115 บีอาร์เอ็ม พี75 3.0 เอช16  GER CAN ITA USA MEX   มาทราอินเตอร์แนชันนัล มาทรา เอ็มเอส9 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 RSA ESP MON  2 36 มาทรา เอ็มเอส10  BEL NED FRA GBR GER ITA CAN USA MEX   มาทราอินเตอร์แนชันนัล มาทรา เอ็มเอส10 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 RSA  1 63 มาทรา เอ็มเอส80 ESP MON NED FRA GBR GER ITA CAN USA MEX   ทีร์เรลล์เรซซิงออร์แกไนเซชัน มาร์ช 701 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 RSA ESP MON BEL NED FRA GBR GER AUT ITA  5 25 ทีร์เรลล์ 001  CAN USA MEX   เอลฟ์ทีมทีร์เรลล์ ทีร์เรลล์ 001 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 RSA  1 62 ทีร์เรลล์ 003 ESP MON NED FRA GBR GER AUT ITA CAN USA   เอลฟ์ทีมทีร์เรลล์ ทีร์เรลล์ 003 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 ARG RSA ESP  FRA GBR GER  2 45 ทีร์เรลล์ 004  MON BEL  ทีร์เรลล์ 005  AUT ITA CAN USA   เอลฟ์ทีมทีร์เรลล์ ทีร์เรลล์ 005 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 ARG BRA  1 71 ทีร์เรลล์ 006  RSA ESP BEL MON SWE FRA GBR NED GER AUT ITA CAN USA แหล่งที่มา:

 ผลการแข่งขันฟอร์มูลาวันแบบไม่ชิงแชมป์ 
(คำสำคัญ) (การแข่งขันที่กำหนดเป็น ตัวหนา หมายถึงนักขับได้ตำแหน่งโพล; การแข่งขันที่กำหนดเป็น ตัวเอียง หมายถึงนักขับทำรอบได้เร็วที่สุด)
 ฤดูกาล ผู้เข้าแข่งขัน แชสซี เครื่องยนต์ 1 2 3 4 5 6 7 8  ทีมโลตัส โลตัส 33 ไคลแมกซ์ เอฟดับเบิลยูเอ็มวี 1.5 วี8 DMT NWT SYR AIN INT SOL MED RAN  โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน บีอาร์เอ็ม พี261 บีอาร์เอ็ม พี56 1.5 วี8 ROC SYR SMT INT MED RAN   โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน บีอาร์เอ็ม พี83 บีอาร์เอ็ม พี75 3.0 เอช16 RSA SYR INT OUL   โอเวนเรซซิงออร์แกไนเซชัน บีอาร์เอ็ม พี83 บีอาร์เอ็ม พี75 3.0 เอช16 ROC SPC INT SYR  ทีร์เรลล์เรซซิงออร์แกไนเซชัน มาทรา เอ็มเอส7 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท เอฟวีเอ 1.6 แอล4  OUL ESP   มาทราอินเตอร์แนชันนัล มาทรา เอ็มเอส10 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 ROC INT OUL   มาทราอินเตอร์แนชันนัล มาทรา เอ็มเอส80 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 ROC  OUL  มาทรา เอ็มเอส10 INT MAD   ทีร์เรลล์เรซซิงออร์แกไนเซชัน มาร์ช 701 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 ROC INT  ทีร์เรลล์ 001  OUL   เอลฟ์ทีมทีร์เรลล์ ทีร์เรลล์ 001 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 ARG ROC QUE SPR  ทีร์เรลล์ 003  INT RIN OUL VIC  เอลฟ์ทีมทีร์เรลล์ ทีร์เรลล์ 006 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 ROC INT  แหล่งที่มา:

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 


 แหล่งข้อมูลอื่น 




หมวดหมู่:นักแข่งรถสูตรหนึ่งชาวสกอตแลนด์
หมวดหมู่:นักแข่งรถชาวสกอตแลนด์
หมวดหมู่:แชมป์โลกฟอร์มูลาวันประเภทนักขับ
หมวดหมู่:เซอร์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์โอบีอี