ขุนศรีศรัทธาแห่งบ้านท่าแค

ขุนศรีศรัทธาแห่งบ้านท่าแค หรือ ขุนศรีศรัทธาท่าแค หรือ เทพลิงหร บ้างออกเสียงว่า เทพสิงขร หรือ เทพสิงหล เป็นชื่อที่ปรากฏในตำนานโนรา เป็นบุคคลสำคัญในตำนานและประวัติศาสตร์ความเชื่อของชาวภาคใต้ไทย ได้รับการยอมรับนับถือว่าเป็นครูต้นของโนราสืบมาจนปัจจุบัน โดยมีศูนย์กลางความเชื่ออยู่ที่ วัดเขียนบางแก้ว และ บ้านท่าแค อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง

 ประวัติและตำนาน 
ขุนศรีศรัทธาแห่งบ้านท่าแคเป็นโอรสของนางนวลทองสำลี พระธิดาของพระยาสายฟ้าสาดและนางศรีมาลา มีนามเดิมเมื่อแรกประสูติว่า ชายน้อย หรือ เทพสิงขร หรือ เทพสิงหร ประสูติที่เกาะชัง (ตำบลเกาะใหญ่ อำเภอกระแสสินธุ์ จังหวัดสงขลา) 

เมื่อถึงแก่กรรมเชื่อว่าทำการปลงและเผาศพ ณ บริเวณหลักขุนทา จากนั้นเก็บอัฐิแล้วนำไปฝั่งบริเวณต้นโพธิ์ใหญ่ หน้าเขื่อนขุนทา ภายในวัดท่าแค

 ตำนาน 
ในหนังสือ เทพสาร บรรพ 4 (12) โดยเทวสาโร มีการกล่าวถึงขุนศรีศรัทธาความว่า..."ขุนศรีศรัทธาเป็นพระเจ้าหลานเธอของ พระเจ้าจันทรภาณุ-พระเจ้าสายฟ้าฟาด-ท้าวโกสินทร์ เป็นผู้นำนาฏศิลป์ ต้นกำเนิดของมโนราห์ในพัทลุง เป็นผู้ก่อกำเนิดสถาปัตยกรรมเจดีย์พระธาตุที่วัดสทัง (สัทธัง) จนได้รับการแต่งตั้งจากพระเจ้าจันทรภาณุเป็น พ่อขุนศรีศรัทธา..."จากเอกสารเดียวกันยังกล่าวถึงบุพการีของมีการกล่าวถึงขุนศรีศรัทธาความว่า..."เป็นผู้มีศรัทธาแก่กล้าสร้างสถูปเจดีย์นั้นขึ้นมา เป็นคู่กับพระเทพสิงหรผู้เป็นปิตุลา คือเจ้าพี่ของนางศรีคงคา หรือศิริคงคาเจ้าแม่..."เช่นเดียวกับที่ปรากฏในคำไว้ครูโนราดังตัวอย่าง

 ตำแหน่งขุนศรัทธา 
เยี่ยมยง สุรกิจบรรหารหนังสือโนรา, โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ, กรุงเทพฯ, 2508 ให้ความเห็นเกี่ยวกับคำว่า “ขุนศรัทธา” ไว้ในหนังสือโนรา ซึ่งพิมพ์ที่โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ กรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๘ ว่า“เป็นตำแหน่งครูเถ้าโนรา” แต่คำว่า ขุน ที่ใช้นำหน้านามนี้ เทวสาโร กล่าวไว้ในหนังสือเทพสารบรรพ ๒ ว่า"หาใช่ขุน-หลวง-พระ-พระยา สมัยรัตนโกสินทร์ไม่ แต่เป็นขุนชนิดตำแหน่งพ่อเมืองอย่างขุนรามคำแหงทีเดียว แต่ขุนศรัทธามีอาวุโสกว่าขุนรามคำแหง เพราะสมัยของขุนศรัทธานั้นมาก่อน” 

 อิสริยยศ 
 ชายน้อย หรือ เทพสิงหล
 พ่อขุนศรีศรัทธา หรือ ขุนศรัทธา

 พงศาวลี 
พงศาวลีนี้อ้างอิงตามคำบอกเล่าของโนราวัด จันทร์เมือง

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:บุคคลในตำนาน