พระพุทธรูปปางปรินิพพาน (อาจีนาเทปพา)

พระพุทธรูปปางปรินิพพาน () เป็นพระพุทธรูปแสดงรูปของพระโคตมพุทธเจ้าปางไสยาสน์ ความยาว 13 เมตร ทำมาจากดินเหนียว ค้นพบใน ค.ศ. 1959 ในแหล่งโบราณคดีพุทธารามโบราณอาจีนาเทปพาในแคว้นฆัตลอนทางตอนใต้ของประเทศทาจิกิสถาน โดยบอริส ลิตวินสกี (Boris Litvinskiy) ระหว่างการขุดค้นทางโบราณคดีระหว่าง ค.ศ. 1964–1968

ปัจจุบันพระพุทธรูปองค์นี้ได้ขุดค้นและเคลื่อนย้ายมาจัดแสดงภายในพิพิธภัณฑสถานโบราณวัตถุแห่งชาติทาจิกิสถานในกรุงดูชานเบ มีเฉพาะส่วนองค์ตอนล่างและพระเศียรเท่านั้นที่เป็นของเดิม ส่วนที่เหลือเป็นการสร้างต่อเติมในการบูรณะหลังการค้นพบ อาจีนาเทปพาได้รับความเสียหายหนักในคริสต์ศตวรรษที่ 7 จากการรุกรานของชาวอาหรับ พระพุทธไสยาสน์องค์นี้ได้รับความเสียหายบริเวณพระอุระและพระเศียร หลังการค้นพบ คณะนักอนุรักษ์และบูรณะจากพิพิธภัณฑ์แอร์มิทาชในเลนินกราดได้แยกชิ้นส่วนประติมากรรมออกเป็น 43 ชิ้น และขนส่งกลับไปยังดูชานเบ

 ประวัติศาสตร์ 
ในคริสต์ศตวรรษที่ 5–6 เอเชียกลางและอัฟกานิสถานในปัจจุบันเป็นบริเวณที่มีความหลากหลายทางศาสนา บริเวณที่ปัจจุบันคือตอนใต้ของประเทศทาจิกิสถานมีการนับถือศาสนาพุทธมายาวนาน ผ่านลริเวณเส้นทางสายไหม และในบริเวณลุ่มแม่น้ำวัฆช์ (Vakhsh valley) จึงเป็นบริเวณที่มีการค้นพบโบราณสถานที่เกี่ยวเนื่องกับศาสนาพุทธมากมาย

แนวคิดการบูรณะเริ่มต้นขึ้นภายหลังก่อสร้างพิพิธภัณฑสถานโบราณวัตถุในดูชานเบ ที่ซึ่งโถงใหญ่สุดของพิพิธภัณฑ์สร้างขึ้นสำหรับจัดแสดงพระพุทธรูปองค์นี้โดยเฉพาะ ใน ค.ศ. 2001 สหรัฐอเมริกาได้จัดสรรคงบประมาณ 30,000 ดอลลาร์ให้กับการบูรณะประติมากรรมนี้ ตามด้วยเงินทุนบริจาคจากรัฐบาลญี่ปุ่นมูลค่า 260,000 ดอลลาร์สหรัฐสำหรับพิพิธภัณฑ์ การบูรณะดำเนินการโดยคณะนักลูรณะชาวทาจิกโดยความช่วยเหลือของคณะจากแอร์มิทาช นำโดยเวรา โฟมิน (Vera Fomin)

การบูรณะใช้เวลาสองปี (ค.ศ. 2000–2001) และเปิดสู่สาธารณะครั้งแรกในวันที่ 9 กันยายน ค.ศ. 2000 ซึ่งตรงกับวันฉลอง 10 ปีเอกราชของทาจิกิสถาน ในปัจจุบัน การเดินทางเข้าเยี่ยมชมประติมากรรมนี้ถือเป็นส่วนหนึ่งของการเดินทางเยือนทาจิกิสถานสำหรับตัวแทนรัฐบาลและอาคันตุกะ

 อ้างอิง 

Category:พระพุทธรูป
Category:ประวัติศาสตร์ทาจิกิสถาน
Category:ศาสนาพุทธในประเทศทาจิกิสถาน