บ้านต้นไม้

บ้านต้นไม้ () ป้อมต้นไม้ หรือ เพิงต้นไม้ เป็นแท่นหรืออาคารที่สร้างขึ้นรอบ ๆ ข้าง ๆ หรือท่ามกลางลำต้น หรือกิ่งก้านของต้นไม้ ใหญ่หนึ่งต้นหรือมากกว่านั้น โดยอยู่เหนือระดับพื้นดิน บ้านต้นไม้สามารถใช้เพื่อการพักผ่อน พื้นที่ทำงาน ที่อยู่อาศัย พื้นที่สังสรรค์ และสถานที่สังเกตการณ์ บางครั้งผู้คนจะต่อบันไดหรือขั้นบันไดเพื่อขึ้นไปยังแท่นเหล่านั้น

 ประวัติ 

 สมมติฐานยุคก่อนประวัติศาสตร์ 
ลิงใหญ่ทุกชนิดสร้างแท่นหรือรังนกรังบนต้นไม้เพื่อเป็นที่กำบังจากอันตรายบนพื้นดิน และนิสัยนี้อาจได้รับการสืบทอดมาสู่มนุษย์ แม้ว่าจะไม่พบหลักฐานของบ้านต้นไม้ที่มนุษย์สร้างขึ้นในยุคก่อนประวัติศาสตร์ แต่โครงสร้างไม้คงไม่สามารถคงอยู่ได้นาน ในทางตรงกันข้าม สามารถตรวจพบหลักฐานของที่อยู่อาศัยในถ้ำ ที่พักพิงหิน และกองไฟได้ แต่พบได้น้อยมากก่อน 40,000 ปีที่แล้ว สิ่งนี้ทำให้เกิดสมมติฐานเชิงคาดการณ์ว่า มนุษย์ยุคโบราณอาจอาศัยอยู่ในต้นไม้จนถึงเวลานั้น การเปลี่ยนแปลงของโครงกระดูก เนื่องจากวิวัฒนาการของการเดินสองขาของมนุษย์เริ่มต้นอย่างน้อยสี่ล้านปีที่แล้ว แต่โฮมินินที่เดินสองขาในยุคแรกอาจยังคงใช้เวลาอยู่บนต้นไม้และยังคงความสามารถในการปีนต้นไม้ไว้บ้าง การเดินสองขาบนพื้นดินในยุคแรกได้รับการสนับสนุนจากหลักฐานเช่นกระดูกฟอสซิลและรอยเท้า (เช่น รอยเท้า ลาเอโตลี) ตามสมมติฐานซาวันนาห์ วิวัฒนาการนี้เกิดขึ้นจากการที่มนุษย์ยุคแรกปรับตัวให้เข้ากับการดำรงชีวิตบนพื้นดินในสภาพแวดล้อมแบบทุ่งหญ้าสะวันนา ส่วนหนึ่งเพื่อการเคลื่อนที่ที่ประหยัดพลังงานมากขึ้น

 ในหมู่ชนพื้นเมือง 
แม้กระทั่งทุกวันนี้ ชนพื้นเมืองบางกลุ่มยังคงสร้างบ้านต้นไม้เพื่อหลีกหนีอันตรายและความยากลำบากบนพื้นดินในบางส่วนของเขตร้อน มีการกล่าวอ้างว่าชนเผ่าโคโรไว ส่วนใหญ่ ซึ่งเป็นชนเผ่าปาปัวทางตะวันออกเฉียงใต้ของอิเรียนจายา อาศัยอยู่ในบ้านต้นไม้ในดินแดนที่โดดเดี่ยวของพวกเขาเพื่อป้องกันตนเองจากชนเผ่าล่าหัวที่อยู่ใกล้เคียง คือชนเผ่าซิตัก บีบีซีเปิดเผยในปี 2018 ว่าชาวโคโรไวได้สร้างบ้านต้นไม้สูงมาก "เพื่อประโยชน์ของผู้สร้างรายการต่างประเทศ" และไม่ได้อาศัยอยู่ในนั้นจริง ๆDonald R Perry, Interpreting evidence: Tree houses, 21st Century Anthropology: A Reference Handbook, SAGE Publications, 2010, page 365-366 อย่างไรก็ตาม ชาวโคโรไวยังคงสร้างบ้านต้นไม้ ไม่ได้ยกสูงขึ้น แต่ยึดติดกับลำต้นของต้นไม้สูง เพื่อปกป้องผู้อยู่อาศัยและเก็บอาหารให้ห่างจากสัตว์ที่มาคุ้ยเขี่ย

 ในสังคมสมัยใหม่ 
ในอดีต ต้นไม้ถูกนำมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของการก่อสร้างอาคาร เช่น ผนังของโบสถ์ เพื่อช่วยค้ำจุนโครงสร้างที่สร้างล้อมรอบไว้  เป็นตัวอย่างของการปฏิบัติเช่นนี้ บ้านต้นไม้สมัยใหม่มักสร้างขึ้นเพื่อเป็นพื้นที่เล่นสำหรับเด็กหรือเพื่อความบันเทิง แต่ก็อาจใช้เป็นที่พักในโรงแรมหรือที่อยู่อาศัยได้เช่นกัน ในกรณีนี้ ส่วนหลักของโครงสร้างจะสร้างขึ้นด้วยวัสดุก่อสร้างทั่วไป การใช้บ้านต้นไม้ในลักษณะนี้เป็นส่วนหนึ่งของการเคลื่อนไหวไปสู่การปฏิบัติ "สถาปัตยกรรมที่มีชีวิต"

บ้านต้นไม้ อาจเป็นทางเลือกหนึ่งในการสร้างบ้านที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ป่า เพราะแตกต่างจากบ้านรูปแบบทั่วไปตรงที่ไม่จำเป็นต้องตัดต้นไม้

 อ้างอิง 

 อ่านเพิ่ม 

 Andreas Wenning: Treehouses: Small Spaces in Nature. 3rd, extended edition. DOM publishers, Berlin 2015, .

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 คุณอยากอาศัยอยู่ในบ้านต้นไม้ไหม? (เดอะแอตแลนติก)
 การสร้างบ้านต้นไม้แบบโบราณดั้งเดิมในรัฐเกรละ
หมวดหมู่:งานไม้
หมวดหมู่:ประเภทของบ้าน