อิดอ แฟแรนต์ซี

อิดอ แฟแรนต์ซี () หรือ อิดอ กริสตีนอ แวรอนีกอ แฟแรนต์ซี แด แวแจเซก (; 7 เมษายน ค.ศ. 1839 – 28 มิถุนายน ค.ศ. 1928) เป็นขุนนางหญิงชาวฮังการีผู้ถวายการรับใช้จักรพรรดินีเอลีซาเบ็ทแห่งออสเตรียในฐานะนางสนองพระโอษฐ์ และเป็นผู้ที่พระองค์ทรงชื่นชอบและไว้วางพระทัย ตั้งแต่ ค.ศ. 1864 จนกระทั่งจักรพรรดินีสวรรคตใน ค.ศ. 1898Brigitte Hamann: Elisabeth. Kaiserin wider Willen. Amalthea, Wien 1982, .

 ชีวิต 
 ชีวิตช่วงต้น 
อิดอ กริสตีนอ แวรอนีกอ แฟแรนต์ซีแห่งแวแจเซกถือกำเนิดในตระกูลชนชั้นสูงที่มีที่ดินฮังการีโบราณที่แก็ชแกเมต โดยเป็นบุตรคนที่ 4 จากทั้งหมด 6 คนที่เกิดจากแกร์แกลี แฟแรนต์ซี แด แวแจเซก (; ค.ศ. 1795-1879) กับภริยาชื่อ กริสตินอ แซแลชช์ แด กิสยัตซ์ (; ค.ศ. 1809-1856)https://mnl.gov.hu/mnl/bkml/multbanezo_6_5 การศึกษาที่เธอได้รับนั้นคล้ายคลึงกับสตรีผู้สูงศักดิ์ส่วนใหญ่ในพื้นที่ชนบทฮังการียุคนั้น เธอเรียนรู้ด้านการอ่าน การเขียน และการพูดภาษาเยอรมันได้ดีมาก กระนั้น แฟแรนต์ซียังคงเรียนรู้ด้วยตนเอง รสนิยมทางวรรณกรรมของเธอได้รับอิทธิพลจากอิดา มิติตซ์สกี () นักเขียนผู้ย้ายมาอยู่ที่แก็ชแกเมตใน ค.ศ. 1862 และยังได้ฝึกอ่านออกเสียงอย่างมีอารมณ์ร่วมไปกับเธอด้วย

 รับใช้จักรพรรดินีแห่งออสเตรียที่เวียนนา 
จักรพรรดินีเอลีซาเบ็ทแห่งออสเตรียที่ครองตำแหน่งสมเด็จพระราชินีแห่งฮังการีด้วย ทรงมีความกระตือรือร้นเกี่ยวกับฮังการีมาตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ นำไปสู่การตัดสินพระทัยเริ่มเรียนภาษาฮังการีใน ค.ศ. 1863 และทรงโอบล้อมพระองค์ด้วยนางสนองพระโอษฐ์ชาวฮังการี พระองค์ได้รับรายชื่อสตรีที่เหมาะสม โดยมีชื่ออิดอ แฟแรนต์ซีอยู่ท้ายหน้าด้วยลายมือที่ต่างออกไป ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่าเหตุใดและอย่างไรที่มีการเพิ่มสตรีจากขุนนางชั้นรองเข้าไปในรายชื่อ แต่จักรพรรดินีทรงเลือกเธอ

สตรีทั้งสองต่างถูกใจกันทันทีตั้งแต่แรกพบ จักรพรรดินีทรงประทับใจในกิริยาอันเป็นธรรมชาติ เปิดเผย และจริงใจของพระสหายคนใหม่ ส่วนแฟแรนต์ซีก็พบว่าเจ้านายของเธอนั้นมีเสน่ห์ ฉลาด และงดงาม ไม่นานพวกเธอกลายเป็นเพื่อนกัน และจักรพรรดินีซึ่งมักรู้สึกโดดเดี่ยวในราชสำนักออสเตรีย ก็ทรงเล่าความในใจให้แฟแรนต์ซี โดยใช้ภาษาฮังการีราวกับเป็นภาษาลับ จักรพรรดินีถึงขั้นทรงใช้คำว่าคุณแบบไม่ทางการ (te) ในภาษาฮังการีเมื่อตรัสกับแฟแรนต์ซี ซึ่งปกติแล้วพระองค์จะใช้เฉพาะเมื่อตรัสกับสมาชิกพระราชวงศ์ที่ใกล้ชิดที่สุดเท่านั้น

แฟแรนต์ซีเป็นสมาชิกของกลุ่ม "appartementmäßigen Damen" ซึ่งได้รับอนุญาตให้เข้าเยี่ยมพื้นที่ส่วนพระองค์ของจักรพรรดินีได้ตลอดเวลา แต่เธอไม่ได้รับอนุญาตให้ติดตามจักรพรรดินีไปในพระราชพิธีต่าง ๆ เนื่องจากตระกูลแฟแรนต์ซีเป็นขุนนางชั้นรอง ทุกครั้งที่พวกเธอต้องอยู่ห่างกัน ก็จะเขียนจดหมายยาว ๆ ที่อบอุ่นถึงกัน

หลังจากเยือนฮังการีใน ค.ศ. 1866 จักรพรรดินีทรงเริ่มมีพระสาส์นติดต่อกับนักการเมืองชาวฮังการีหลายคนที่ต่อต้านการปกครองหรือวิธีการของจักรพรรดิฟรันทซ์ โยเซ็ฟที่ 1 พระสวามี ในระดับที่แตกต่างกัน โดยอาศัยความช่วยเหลือและการไกล่เกลี่ยของแฟแรนต์ซี ซึ่งรวมถึงเคานต์จูลอ อ็อนดราชี ผู้ถูกแขวนคอในหุ่นจำลองเนื่องจากมีส่วนร่วมในการปฏิวัติฮังการี ค.ศ. 1848 และไม่เคยยื่นคำร้องขอนิรโทษกรรม และแฟแรนตซ์ แดอัก ผู้นำขบวนการ passzív ellenállás หลังจากการปฏิวัติพ่ายแพ้

แฟแรนต์ซีติดต่อกับมิกซอ ฟ็อลก์ (ครูชาวฮังการีคนแรกของจักรพรรดินี) นักการเมืองและนักข่าว ลอยอช ธอลโลตซ์ซี นักประวัติศาสตร์และนักการเมือง และเคานต์เตสอ็อนโตนียอ ซิชี ภรรยาม่ายของเคานต์ลอยอช บ็อจจาญี นายกรัฐมนตรีคนแรกของฮังการีที่ถูกประหารชีวิต เธอยังพัฒนาความสัมพันธ์อันแนบแน่นกับเคาน์เตสมารี เฟสเทติกส์ ฟ็อน โทลนา และ Irma Sztáray de Sztára et Nagymihály พร้อมด้วยนางสนองพระโอรสชาวฮังการีอีกสองคน คือ บารอนฟรานซ์ น็อปตซ์ชา เมเตอร์โดโมของจักรพรรดินี และ ยาซินต์ โรนอย บิชอปประจำตำแหน่งผู้ดูแลการศึกษาของพระราชโอรสองค์เล็กทั้งสองพระองค์ของจักรพรรดินี

แฟแรนต์ซีร่วมเดินทางไกลไปกับจักรพรรดินี โดยสอนภาษาฮังการีและอ่านออกเสียงให้พระองค์ฟัง ซึ่งเป็นงานหลักของเธอ หลังจากที่เธอพิสูจน์ให้เห็นว่าเป็นพระสหายที่ซื่อสัตย์และรอบคอบอย่างแท้จริง พระองค์ก็ได้รับมอบหมายความรับผิดชอบต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับจักรพรรดินี และบางครั้งก็เป็นงานที่ละเอียดอ่อน เช่น การนัดพบแบบไม่เปิดเผยตัวตนระหว่างจักรพรรดินีกับ Friedrich List Pacher von Theinburg ในงานเต้นรำสวมหน้ากาก หรือการให้ Katharina Schratt นักแสดงหญิงผู้เป็นที่ไว้ใจและพระสหายสนิทของจักรพรรดิ เข้าเฝ้าผ่านห้องของพระองค์เองในพระราชวังโฮฟบวร์ค สำหรับการบริการในอดีต จักรพรรดิเองก็ทรงขอบคุณแฟแรนต์ซีด้วยพระองค์เอง โดยทรงแลกเปลี่ยนจดหมายและพระราชทานพระบรมฉายาลักษณ์จักรพรรดินีแก่เธอ

ใน ค.ศ. 1890 แฟแรนต์ซีได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์สตาร์รีครอส (Order of the Starry Cross) ซึ่งเป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่ได้รับเกียรติอย่างสูงสำหรับสุภาพสตรีสูงศักดิ์คาทอลิก ตามคำร้องขอของจักรพรรดินี ส่งผลให้ได้รับการยกระดับให้เทียบเท่ากับบรรดาสตรีชนชั้นสูงที่สูงศักดิ์และสูงส่งที่สุดของจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี

 ชีวิตช่วงหลัง 
จักรพรรดินีเอลีซาเบ็ทถูกลอบปลงพระชนม์ที่เจนีวาในวันที่ 10 กันยายน ค.ศ. 1898 แฟแรนต์ซีโศกเศร้าอย่างยิ่ง เพราะเธอรับใช้พระองค์มาเกือบสี่สิบปีโดยไม่เคยอภิเษกสมรส เธอได้ดูแลมรดกของพระองค์ร่วมกับอาร์ชดัชเชสมารี วาเลรี พระราชธิดาองค์เล็กและองค์โปรดของจักรพรรดินี และนำพระราชนิพนธ์ส่วนใหญ่ของพระองค์ติดตัวไปด้วยเมื่อเธอออกจากราชสำนัก อิดอพำนักในกรุงเวียนนา เริ่มจากที่ Reisnerstraße จากนั้นจึงพำนักในเขต Schönbrunn

ใน ค.ศ. 1899 เธอก่อตั้งพิพิธภัณฑ์อนุสรณ์สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธในบูดาเปสต์ ซึ่งเปิดทำการใน ค.ศ. 1908 พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ปิดทำการหลังสงครามโลกครั้งที่สอง แต่พื้นที่ส่วนใหญ่ในขณะนั้นถูกทำลายไปแล้ว

เธอมีชีวิตอยู่อีกสามสิบปีหลังการสวรรคตของจักรพรรดินีเอลีซาเบ็ท และต้องเห็นการสิ้นพระชนม์ของบารอนฟรานซ์ น็อปตซ์ชาใน ค.ศ. 1904 เคาน์เตสมารี เฟสเทติกส์ใน ค.ศ. 1923 และอาร์ชดัชเชสมารี วาเลรีใน ค.ศ. 1924 รวมถึงการล่มสลายของจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง และราชวงศ์ฮาพส์บวร์คที่สูญเสียราชบัลลังก์และลี้ภัย

อิดอ แฟแรนต์ซีเสียชีวิตเมื่ออายุ 89 ปีในวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1928 ณ กรุงเวียนนา และศพถูกฝังที่แก็ชแกเมต ซึ่งเป็นบ้านเกิดของเธอ ภายในสุสานของตระกูลแฟแรนต์ซี ณ สุสานทรินิตี

 อ้างอิง