เอกาทศมุข

ในพุทธศาสนา เอกาทศมุข (, , แปลว่า "11 หน้า"; จีน (ตัวเต็ม): 十一面觀音; ตัวย่อ: 十一面观音; พินอิน: Shíyīmiàn Guānyīn; ญี่ปุ่น: 十一面観音, Jūichimen Kannon) หรือ กวนอิมสิบเอ็ดพักตร์ เป็นพระโพธิสัตว์และรูปอวตารหนึ่งของพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร (กวนอิม) หนึ่งในหกรูปที่แทนการช่วยเหลือสิ่งมีชีวิตในหกโลกของสังสารวัฏ เชื่อว่าพระเอกาทศมุขเป็นผู้ช่วยเหลือของโลกอสูร

อีกพระนามคือ พระอวโลกิเตศวรแห่งแสงสว่างใหญ่ที่ส่องสว่างไปทั่วเอกภพ (大光普照觀世音; Dàguāng Pǔzhào Guānshìyīn; หรือ Daikō Fushō Kanzeon)

แม้ว่าจะจัดเป็นพระโพธิสัตว์ในสายวัชรยานหรือตันตระ แต่รูปเอกาทศมุขถือะป็นหนึ่งในรูปที่ปรากฏแรก ๆ สำหรับแสดงรูปพระอวโลกิเตศวร ซึ่งพบมาก่อนการเกิดขึ้นของพุทธศาสนาสายวัชรยาน ไม่ปรากฏที่มาดั้งเดิมอย่างชัดเจน แต่นักเขียน เช่น โลเกศ จันทระ เชื่อว่าเกี่ยวของกับเอกาทศรุทรของพระรุทรในปรัมปราวิทยาศาสนาฮินดูและพระเวทโบราณ

ปรัมปราวิทยาพุทธมีหลายเรื่องเล่าถึงที่มาของ 11 ใบหน้าของพระเอกาทศมุข เรื่องเล่าหนึ่งบอกว่าพระอวโลกิเตศวรแยกเศียรและกร (แขน) เป็นหลายชิ้นเมื่อได้ค้นพบถึงความร้ายแรงของความชั่วร้ายและความทุกข์ทรมานที่มีอยู่ในโลก และตกอยู่ในห้วงภวังค์แห่งความโศกเศร้า พระอมิตภาพุทธเจ้าเห็นเช่นนั้นจึงประทานพรให้พระอวโลกิเตศวรมีสิบเอ็ดเศียร พันกร เพื่อจะช่วยเหลือสิ่งมีชีวิตทั้งปวงได้

อ้างอิง

หมวดหมู่:พระโพธิสัตว์