กอทูเล

กอทูเล (; ; กะเหรี่ยงโปตะวันออก: ခါန်ႋဆူလါင့်, ; ) เป็นชื่อเรียกของรัฐที่เสนอโดยกลุ่มชาตินิยมกะเหรี่ยงที่พยายามจัดตั้งขึ้นในประเทศพม่า หลังจากเกิดความขัดแย้งระหว่างพม่ากับกะเหรี่ยงขึ้นในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1940 กอทูเลโดยทั่วไปสื่อถึงรัฐในอุดมคติที่ผู้นำแบ่งแยกดินแดนชาวกะเหรี่ยงจินตนาการไว้ พื้นที่ที่นิยามว่าเป็นส่วนหนึ่งของกอทูเลนั้นรวมถึงพื้นที่ที่กลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ อาศัยอยู่เป็นส่วนใหญ่ด้วย เช่น ชาวมอญ

เดิมที กอทูเลถูกระบุเป็นชื่อเขตปกครองตนเองสำหรับชาวกะเหรี่ยงที่จะจัดตั้งขึ้นหลังจากการได้รับเอกราชของพม่าจากอังกฤษ แต่หลังจากการปะทุของสงครามกลางเมืองพม่าใน ค.ศ. 1949 ชื่อนี้ได้เปลี่ยนไปเป็นชื่อของดินแดนที่อยู่ภายใต้การควบคุมของสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง (เคเอ็นยู) ใน ค.ศ. 1953 เคเอ็นยูได้ประกาศจัดตั้งรัฐอิสระกอทูเล โดยมีเมืองหลวงอยู่ที่ผาปูน ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1990 โบเมียะ ประธานเคเอ็นยู ได้ปรับกลยุทธ์ใหม่ โดยมุ่งเน้นไปที่การปกป้องดินแดนกอทูเลที่มีขนาดเล็กกว่าในภาคตะวันออกของพม่า โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองมาเนอปลอว์ เพื่อสร้างสังคมทางเลือกที่แตกต่างจากพม่าที่ถูกครอบงำโดยกองทัพ

ในวันที่ 7 มกราคม ค.ศ. 2026 ได้มีการประกาศจัดตั้งเป็น สาธารณรัฐกอทูเล โดยกองทัพบกกอทูเล แต่ยังไม่มีการยอมรับจากนานาชาติ

 คำนิยามช่วงต้น 
ชื่อ "กอทูเล" (Kaw-thu-lay) ใช้งานโดยรัฐบาลสหภาพพม่าในร่างรัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1948 ซึ่งได้กำหนดบทบัญญัติสำหรับการจัดตั้งเขตปกครองตนเองสำหรับชาวกะเหรี่ยง คำถามเกี่ยวกับลักษณะของดินแดนกะเหรี่ยงและแม้กระทั่งว่าใครบ้างที่นับว่าเป็นส่วนหนึ่งของชาติพันธุ์กะเหรี่ยงนั้น เป็นคำถามที่ยังไม่ได้รับคำตอบขณะได้รับเอกราช ส่วนหนึ่งเป็นเพราะสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยงได้บอยคอตการเลือกตั้งในเวลานั้น ในขณะที่รัฐกะยาและรัฐฉานได้รับสิทธิในการแยกตัวในรัฐธรรมนูญ แต่รัฐกะเหรี่ยงไม่ได้รับอนุญาตให้แยกตัวอย่างชัดเจน รัฐธรรมนูญมาตรา 181 อนุญาตให้จัดตั้ง "กอทูเล" ขึ้นเป็นเขตพิเศษแทน ซึ่งประกอบด้วยอำเภอสาละวิน และพื้นที่ที่มีประชากรกะเหรี่ยงส่วนใหญ่ในบริเวณใกล้เคียง ซึ่งจะถูกกำหนดในภายหลังโดยข้าหลวงพิเศษ

ยังไม่แน่ชัดถึงสาเหตุในการใช้ชื่อกอทูเล ทั้งนี้ กอทูเลไม่ใช่ชื่อเดียวที่ใช้เรียกดินแดนของชาวกะเหรี่ยง ความหมายที่แท้จริงของกอทูเลยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ แม้กระทั่งในหมู่ชาวกะเหรี่ยงเอง โดยชาวกะเหรี่ยงโปใช้วลี "คานซูไล" (Kan Su Line) ซึ่งแปลว่า "ถ้ำเย็นบนแผ่นดิน" ธงประจำดินแดนได้รับการรับรองใน ค.ศ. 1974Crampton, William (1989). The Complete Guide to Flags (p.132). Kingfisher Books.  

ก่อนการประชุมปางหลวง ค.ศ. 1947 และรัฐธรรมนูญจะใช้คำว่า "กอทูเล" ผู้นำชาวกะเหรี่ยงได้เสนอให้ทางอังกฤษจัดตั้งรัฐอิสระชื่อกะเหรี่ยงสถาน (Karenistan) แต่อังกฤษกลับเรียกร้องให้กลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ บรรลุข้อตกลงร่วมกันเอง

 ประวัติในช่วงสงครามกลางเมือง 

“สาธารณรัฐกอทูเล” หมายถึงดินแดนที่อยู่ภายใต้การปกครองบางส่วนของสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง (KNU) ซึ่งใน ค.ศ. 2017 ประกอบด้วยรัฐกะเหรี่ยงและพื้นที่บางส่วนของรัฐต่อไปนี้: รัฐมอญ ภาคตะนาวศรี ภาคพะโค และภาคอิรวดี

KNU จัดการประชุมที่เมืองเมาะลำเลิงในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1947 และตัดสินใจร่วมกับผู้นำของกลุ่มคนประมาณ 145,000 คน ประกาศให้กลุ่มชาติพันธุ์เหล่านั้นเป็นสมาชิกของรัฐกอทูเลก่อนการประกาศเอกราช ในวันถัดจากวันประกาศเอกราช คือวันที่ 5 มกราคม ค.ศ. 1948 ผู้นำกะเหรี่ยงบางส่วนได้ประกาศแล้วว่าพวกเขากำลังแยกตัวออกไปเป็นส่วนหนึ่งของ “สาธารณรัฐกอทูเล”

เมื่อวันที่ 31 มกราคม ค.ศ. 1949 ภายหลังเหตุการณ์ตอบโต้และการสังหารหมู่หลายครั้งจากรัฐบาลกลาง ทาง KNU ได้ประกาศสงครามอย่างเป็นทางการกับรัฐบาล หลังพ่ายแพ้ในยุทธการที่อินเส่ง KNU จึงเริ่มการรณรงค์ทางการเมืองจากตองอูในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1949 ผู้นำ KNU ได้ประชุมกันในเดือนมิถุนายน แม้ว่าการโจมตีที่เพิ่มขึ้นจากรัฐบาลกลางจะทำให้ผู้นำจากดินแดนกะเหรี่ยงอื่น ๆ ไม่สามารถเข้าร่วมได้ กองกำลังทหารทั้งหมดที่อยู่ภายใต้การควบคุมของ KNU ได้เปลี่ยนชื่อเป็นกองทัพกอทูเล (KAF) โดยแบ่งออกเป็นกองพลเดลตาและกองพลตะวันออก ในตอนท้ายของการประชุม วิทยุกะเหรี่ยงเสรีได้ประกาศการจัดตั้งรัฐบาลกอทูเลชั่วคราวในตองอู ซึ่งเรียกว่าคณะปกครองกะเหรี่ยง ผู้นำกะเหรี่ยงที่มีอิทธิพลอย่าง Saw Ba U Gyi ได้รับการประกาศให้เป็นนายกรัฐมนตรีคนแรก รัฐบาลก่อตั้งขึ้นโดยมีหลักการสี่ประการ ซึ่งหลักการบางส่วนยังคงเป็นหลักการชี้นำของ KNU ในปัจจุบัน:

 จะไม่มีการหารือเรื่องการยอมจำนน
 อาวุธของชาวกะเหรี่ยงจะยังคงอยู่ในมือของชาวกะเหรี่ยง
 ชาวกะเหรี่ยงจะสร้างชะตากรรมทางการเมืองเอง
 การรับรองรัฐกะเหรี่ยงจะต้องเสร็จสมบูรณ์

ใน ค.ศ. 1953 พรรครวมชาติกะเหรี่ยงเข้ายึดอำนาจนำของ KNU และเริ่มต้นกระบวนการปฏิรูปที่กินเวลานานนับทศวรรษ เพื่อวางแบบอย่างสำหรับการก่อความไม่สงบของกลุ่มชาติพันธุ์ตลอดสงครามกลางเมืองพม่าทั้งหมด เพื่อเริ่มต้นการรวมอำนาจทางการเมือง ใน ค.ศ. 1953 พวกเขาประกาศต่อรัฐบาลไทยว่ากำลังจัดตั้งรัฐอิสระกอทูเลและขอการรับรองจากสหประชาชาติ

เมื่อวันที่ 6 มกราคม ค.ศ. 2026 กองทัพบกกอทูเลได้ประกาศเอกราชจากพม่าและจะจัดตั้งเป็นสาธารณรัฐกอทูเล ณ ฐานที่มั่นแห่งหนึ่งบริเวณชายแดนพม่า–ไทย ใกล้กับอำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก ทางสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยงปฏิเสธคำประกาศดังกล่าวว่าเป็นเพียงการสร้างกระแสเพื่อประชาสัมพันธ์ โดยระบุว่า KTLA ไม่ได้ควบคุมดินแดนใด ๆ และไม่ได้เป็นตัวแทนของชาวกะเหรี่ยง

 ดูเพิ่ม 
 ชาวกะเหรี่ยงแดง
 ชาวกะเหรี่ยง

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ขบวนการเอกราช
หมวดหมู่:การเมืองพม่า
หมวดหมู่:ประเทศที่มีข้อเสนอ