พระเจ้ากุสตาฟที่ 2 อดอล์ฟแห่งสวีเดน

สมเด็จพระเจ้ากุสตาฟที่ 2 อดอล์ฟแห่งสวีเดน (; 9 ธันวาคม [ตามปฏิทินใหม่ 19 ธันวาคม] ค.ศ. 1594 - 6 พฤศจิกายน [ตามปฏิทินใหม่ 16 พฤศจิกายน] ค.ศ. 1632) เป็นพระมหากษัตริย์สวีเดนตั้งแต่ ค.ศ. 1611 ถึง 1632 ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ที่ทำให้สวีเดนก้าวขึ้นเป็นมหาอำนาจของยุโรป ในรัชสมัยของพระองค์ สวีเดนได้กลายเป็นหนึ่งในกองกำลังทางทหารหลักของยุโรปในระหว่างสงครามสามสิบปี ซึ่งมีส่วนช่วยในการกำหนดดุลอำนาจทางการเมืองและศาสนาในยุโรป ในปี ค.ศ. 1634 สภาฐานันดรได้ถวายพระนามอย่างเป็นทางการและหลังจากสวรรคตแล้วว่า สมเด็จพระเจ้ากุสตาฟุส อดอลฟุสมหาราช (; )Nils Ahnlund/Michael Roberts Gustav Adolf the Great American-Scandinavian Foundation, New York, 1940Anders Fryxell Gustaf II Adolf Norstedts, Stockholm, 1894, p. 435Lis Granlund Riddarholmskyrkan, de svenska konungarnas gravkyrka Riksmarskalksämbetet, 1980 ill. p. 14 (GUSTAVUS ADOLPHUS MAGNUS)

พระองค์มักได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในผู้บัญชาการทางทหารที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ เนื่องจากทรงนำยุทธวิธีผสมเหล่ามาใช้ตั้งแต่ยุคแรก ๆIn Chapter V of Clausewitz' On War, he lists Gustavus Adolphus as an example of an outstanding military leader, along with: Alexander the Great, Julius Caesar, Alexander Farnese, Charles XII, Frederick the Great and Napoleon Bonaparte. ชัยชนะครั้งสำคัญที่สุดทางทหารของพระองค์คือ ยุทธการที่ไบรเทินเฟ็ลท์ ในปี ค.ศ. 1631 ด้วยทรัพยากรที่พร้อมเพรียง ระบบส่งกำลังบำรุงที่แข็งแกร่ง และการสนับสนุนที่ดี ทำให้พระองค์มีโอกาสก้าวขึ้นเป็นผู้นำคนสำคัญในยุโรปอย่างแท้จริงStephen J. Lee, Aspects of European History 1494–1789 (2nd ed. 1984), pp. 109–14. แต่พระองค์ก็สวรรคตในอีกหนึ่งปีต่อมาที่ยุทธการที่ลืทเซิน พระองค์ทรงได้รับความช่วยเหลือในการปฏิบัติภารกิจต่าง ๆ จาก เคานต์อักเซล ออคเซนส์เตียร์นา ลอร์ดมหาเสนาบดีแห่งสวีเดน ซึ่งต่อมายังทำหน้าที่เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์หลังการสวรรคตของพระองค์ด้วย

พระองค์เสด็จขึ้นครองราชย์เมื่อพระชนมายุเพียง 16 พรรษา โดยทรงรับมรดกสงครามถึงสามเรื่องจากพระบิดาคือสมเด็จพระเจ้าคาร์ลที่ 9 แห่งสวีเดน ซึ่งได้แก่ ข้อพิพาทตามแนวชายแดนกับรัสเซีย และเดนมาร์ก–นอร์เวย์ รวมถึงความขัดแย้งด้านราชบัลลังก์กับพระญาติชั้นที่หนึ่ง คือ พระเจ้าซิกมุนด์ที่ 3 วาซาแห่งโปแลนด์Svensk Uppslagsbok, 1950,vol 5,column 353, article "Gustav; 2. Gustav II Adolf" Quote: (Swedish) "Av de tre krig, det danska, det ryska och det polska, G. ärvde..." In English "Of the three wars, the Danish, the Russian and the Polish, Gustav II Adolphus inherited... ในบรรดาสงครามเหล่านี้ สงครามกับเดนมาร์กถือเป็นภัยคุกคามที่ร้ายแรงที่สุดSame source, and the quote continues "hotade det första rikets existens". English "... did the first one endanger the existence of the realm." ตลอดรัชสมัยของพระองค์ สวีเดนได้พลิกสถานะจากเพียงแค่รัฐที่มีอิทธิพลในภูมิภาคทะเลบอลติก ให้กลายเป็นหนึ่งในมหาอำนาจของยุโรป และเป็นต้นแบบของการปกครองในสมัยใหม่ตอนต้น พระองค์เป็นที่รู้จักกันในนาม "บิดาแห่งการสงครามสมัยใหม่" หรือนายพลสมัยใหม่คนแรก พระองค์ยังได้ฝึกฝนผู้บัญชาการทหารหลายคน เช่น เลนนาร์ท ทอร์สเตนส์สัน ซึ่งภายหลังจะสานต่อและขยายอาณาเขตและอำนาจของจักรวรรดิสวีเดนหลังจากการสวรรคตของพระองค์ นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงประสบความสำเร็จในการยึดหนังสือในยุโรป โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ทรงพุ่งเป้าไปที่การรวบรวมหนังสือของห้องสมุดคณะเยสุอิต ซึ่งได้มาจากชัยชนะในสงคราม

หนึ่งในการมีส่วนร่วมของพระองค์ที่ทำให้สวีเดนก้าวขึ้นเป็นมหาอำนาจคือ การปฏิรูปโครงสร้างการบริหาร ตัวอย่างเช่น พระองค์ทรงริเริ่มการลงทะเบียนประชากรระดับตำบล เพื่อให้รัฐบาลกลางสามารถจัดเก็บภาษีและเกณฑ์ทหารได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นT. K. Derry, History of Scandinavia: Norway, Sweden, Denmark, Finland, and Iceland (1979), pp. 110–24. นอกจากนี้ พระองค์ยังได้รับการระลึกถึงอย่างกว้างขวางในหมู่ชาวโปรเตสแตนต์ทั่วทั้งยุโรปในฐานะผู้พิทักษ์หลักในระหว่างสงครามสามสิบปี ด้วยเหตุนี้ จึงมีการตั้งชื่อโบสถ์ มูลนิธิ และองค์กรต่าง ๆ ตามพระนามของพระองค์มากมาย รวมถึงองค์กรที่ชื่อว่า กุสตาฟ-อดอล์ฟ-แวร์ค (Gustav-Adolf-Werk) ด้วย

อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2137
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2175
หมวดหมู่:มกุฎราชกุมารแห่งสวีเดน
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ที่เสด็จสวรรคตในสงคราม
หมวดหมู่:ไนต์ออฟเดอะการ์เตอร์
หมวดหมู่:พระราชโอรสในพระมหากษัตริย์