อันดับย่อยไพรเมตจมูกเปียก

อันดับย่อยไพรเมตจมูกเปียก หรือ Strepsirrhini หรือ Strepsirhini (; ; สเตรปเซอไรนี) เป็นอันดับย่อยของไพรเมตที่รวมถึงไพรเมตในอันดับฐาน Lemuriformes ซึ่งประกอบด้วยลีเมอร์จากมาดากัสการ์ กาเลโกและพอตโตจากแอฟริกา และลอริสจากอินเดียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

นอกจากนี้ อันดับย่อยนี้ยังรวมไพรเมตกลุ่มอะดาพิฟอร์ม (adapiform) ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว ซึ่งเคยรุ่งเรืองในยุคอีโอซีน พบมากในยุโรป อเมริกาเหนือ และเอเชีย ก่อนจะค่อย ๆ สูญหายจากพื้นที่ส่วนใหญ่ของซีกโลกเหนือเมื่อภูมิอากาศเย็นลง อะดาพิฟอร์มมักถูกเปรียบว่าคล้ายลีเมอร์ อย่างไรก็ตาม ความหลากหลายของทั้งลีเมอร์และอะดาพิฟอร์มบ่งชี้ว่าการเปรียบเทียบนี้อาจไม่เหมาะนัก

สัตว์ในอันดับย่อยนี้มีลักษณะเด่นคือ จมูกส่วนปลาย (rhinarium) ที่เปียกหรือชุ่มชื้น จึงเป็นที่มาของคำเรียกขานที่ไม่เป็นทางการแต่ไม่ถูกต้องนักว่า "จมูกเปียก" (wet-nosed) ซึ่งคล้ายกับจมูกของสุนัขและแมว นอกจากนี้ สัตว์ในอันดับย่อยนี้ยังมีสมองขนาดเล็กกว่าซิเมียนซึ่งมีขนาดใกล้เคียงกัน มีป่องรู้กลิ่นขนาดใหญ่ มีอวัยวะรับกลิ่นที่เรียกว่า อวัยวะโวเมรอนาซัล (vomeronasal organ) และมดลูกแบบ bicornuate ที่มีรกแบบ epitheliochorial และที่ดวงตาจะมีชั้นสะท้อนแสงเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการมองเห็นในเวลากลางคืน และเบ้าตาจะมีวงแหวนกระดูกรอบดวงตา แต่จะไม่มีผนังกระดูกบาง ๆ อยู่ด้านหลัง นอกจากนี้ยังสามารถผลิตวิตามินซีได้เอง ในขณะที่สัตว์ในอันดับย่อยไพรเมตจมูกแห้งต้องได้รับวิตามินซีจากอาหาร ไพรเมตกลุ่มลีมูริฟอร์ม (lemuriform) มีลักษณะเด่นคือมีฟันหวี (toothcomb) ซึ่งเป็นชุดฟันพิเศษที่อยู่ด้านหน้าส่วนล่างของปาก ส่วนใหญ่ใช้สำหรับหวีขนขณะทำความสะอาดตัวเอง

สัตว์หลายชนิดในอันดับย่อยนี้กำลังใกล้สูญพันธุ์จากการทำลายถิ่นฐานธรรมชาติ การล่าเพื่อเป็นอาหาร และการจับทั้งเป็นเพื่อการค้าสัตว์เลี้ยงแปลกใหม่ สัตว์กลุ่มนี้ทั้งชนิดที่ยังหลงเหลืออยู่และชนิดที่สูญพันธุ์ไปแล้วมีพฤติกรรมหลากหลาย แม้ส่วนใหญ่จะอาศัยอยู่บนต้นไม้ก็ตาม ลิงวงศ์ Lemuridae ที่ยังมีชีวิตอยู่ส่วนมากหากินในเวลากลางคืน ขณะที่ลิงในวงศ์ Adapiiformes ส่วนใหญ่หากินในเวลากลางวัน ทั้งกลุ่มที่ยังมีชีวิตอยู่และที่สูญพันธุ์ไปแล้วกินผลไม้ ใบไม้ และแมลงเป็นอาหารหลัก

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ไพรเมต