ทางรถไฟสายมาบตาพุด

ทางรถไฟสายมาบตาพุด หรือ ทางรถไฟสายสัตหีบ–มาบตาพุดราชกิจจานุเบกษา. พระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ในท้องที่อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี และอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง เพื่อสร้างทางรถไฟสายสัตหีบ – มาบตาพุด. เล่ม 114 ตอนที่ 66 ก, 10 พฤศจิกายน 2540. หน้า 22-24 หรือ สายชุมทางเขาชีจรรย์–มาบตาพุด เป็นทางรถไฟอันเป็นส่วนหนึ่งของทางรถไฟสายชายฝั่งทะเลตะวันออก ทางรถไฟสายนี้ใช้สำหรับวิ่งขนส่งสินค้าเพียงอย่างเดียวและไม่มีบริการรับส่งผู้โดยสาร

 ประวัติ 
ทางรถไฟสายมาบตาพุด มีจุดเริ่มต้นในปี พ.ศ. 2526 จากการสำรวจแนวเส้นทางเพื่อเวนคืนที่ดินในพื้นที่อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง ระหว่างนั้นในปี พ.ศ. 2528 กิ่งอำเภอบ้านฉางได้ถูกยกระดับขึ้นเป็นอำเภอบ้านฉาง ประกอบกับความล่าช้าในการสำรวจ ทำให้มีการออกพระราชกฤษฎีกาเวนคืนใหม่อีกครั้งในปี พ.ศ. 2533 โดยแยกจากทางรถไฟสายฉะเชิงเทรา–สัตหีบ ในอำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี มาทางตะวันออกขนานกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 332 ผ่านบ้านหนองสระ เข้าพื้นที่อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง ตัดไปทางตะวันออกเฉียงใต้ผ่านทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3 ผ่านบ้านกิโลเมตร 16 ผ่านเข้าสู่เขตอำเภอเมืองระยอง และบรรจบที่นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดตรงแนวเขตวางท่อก๊าซการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย (ปตท.)

ทางรถไฟสายมาบตาพุด การรถไฟแห่งประเทศไทยได้กู้เงินจำนวน 3,002 ล้านเยน ซึ่งได้รับการอนุมัติเงินกู้จากรัฐบาลญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2531 และเริ่มก่อสร้างขึ้นเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2535 เป็นระยะทางประมาณ  ภายใต้งบประมาณ 1,608.068 ล้านบาท การก่อสร้างทั้งหมดทั้งงานโยธา และงานติดตั้งระบบอาณัติสัญญาณเสร็จสิ้นทั้งหมดในช่วงปลายปี พ.ศ. 2537 และเปิดให้บริการในวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2538

นอกจากนี้ ในปี พ.ศ. 2540 ได้มีประกาศพระราชบัญญัติเวนคืนแนวเส้นทางดังกล่าวเพิ่มเติมหลังจากเปิดให้บริการแล้ว และให้บังคับใช้ภายใน 4 ปีนับจากวันประกาศคือวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540

ในปี พ.ศ. 2559 มีการเปิดเผยถึงการศึกษาในการวางแนวของทางรถไฟขนาด 1.435 เมตร ในเส้นทางช่วงนครราชสีมา–มาบตาพุด เพื่อเชื่อมโยงโครงข่ายรถไฟจากประเทศจีนผ่านทางหนองคาย–นครราชสีมา–แก่งคอย–แหลมฉบัง–มาบตาพุด สำหรับการขนส่งสินค้าและการขนส่งผู้โดยสาร ซึ่งแนวตั้งแต่แก่งคอยมาจนถึงมาบตาพุดมีระยะทางประมาณ 

 ช่วงมาบตาพุด–ระยอง–จันทบุรี–ตราด 
ในปี พ.ศ. 2562 มีการศึกษาในการขยายเส้นทางช่วงศรีราชา–มาบตาพุดจากทางเดี่ยวเป็นทางคู่ เพื่อรองรับบริมาณการขนส่งที่สูงขึ้นและการเชื่อมโยงพื้นที่ภายในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกที่สำคัญ ได้แก่ ท่าเรือแหลมฉบัง ท่าเรือพาณิชย์สัตหีบ และท่าเรือนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด

สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร ได้เปิดเผยในปี พ.ศ. 2566 ว่าอีกหนึ่งโครงการสำคัญในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก คือโครงการรถไฟทางเดี่ยวช่วงมาบตาพุด–ระยอง–จันทบุรี–ตราด ความยาว  และชุมทางศรีราชา–ระยอง เพื่อใช้ในการขนส่งสินค้าโดยเฉพาะผลไม้ซึ่งได้ของบประมาณในการออกแบบรายละเอียดวิเคราะห์ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมของทางรถไฟช่วงดังกล่าว ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2570 โดยแบ่งออกเป็น 3 ช่วง ได้แก่

 ช่วงที่ 1 เชื่อมโยงพื้นที่ระหว่างนิคมอุตสาหกรรม จากชุมทางศรีราชา มายังสถานีมาบตาพุด และจาก สถานีบางละมุง มายังสถานีมาบตาพุด จะเชื่อมโยงนิคมอุตสาหกรรมมากถึง 10 แห่ง ได้แก่ นิคมอุตสาหกรรมแหลมฉบัง, นิคมอุตสาหกรรมปิ่นทอง 1–3, นิคมอุตสาหกรรมอมตะซิตี้ ระยอง, นิคมอุตสาหกรรมโรจนะบ่อวิน, นิคมอุตสาหกรรมดับบลิวเอชเอ, นิคมอุตสาหกรรมอีสเทิร์นซีบอร์ด, นิคมอุตสาหกรรมเหมราช และ นิคมอุตสาหกรรมเหมราชระยอง
 ช่วงที่ 2 เชื่อมโยงนิคมอุตสาหกรรมเข้ากับอำเภอเมืองระยอง เริ่มต้นจากสถานีมาบตาพุด ไปยังอำเภอเมืองระยอง
 ช่วงที่ 3 เชื่อมโยงระเบียงผลไม้ภาคตะวันออก (Eastern Fruit Corridor) เริ่มจากอำเภอเมืองระยอง ไปยังอำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด สิ้นสุดเส้นทางที่ด่านศุลกากรอำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด เตรียมพร้อมเชื่อมต่อไปยังประเทศกัมพูชา

 จังหวัดและอำเภอที่ผ่าน 
 เขต / อำเภอ  จังหวัด สัตหีบชลบุรี  /   ระยอง

 รายชื่อสถานี 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เส้นทางรถไฟในประเทศไทย
หมวดหมู่:ทางรถไฟในจังหวัดชลบุรี
หมวดหมู่:ทางรถไฟในจังหวัดระยอง
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอสัตหีบ
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอบ้านฉาง
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองระยอง
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2538
หมวดหมู่:เส้นทางรถไฟที่เปิดทำการในปี พ.ศ. 2538