ไมเซลล์

ไมเซลล์ () หรือ ไมเซลลา () คือกลุ่มโมเลกุลลิพิดแอมฟิพาทิกลดแรงตึงผิวที่แพร่กระจายในของเหลว ก่อตัวเป็นสารแขวนลอยคอลลอยด์ (หรือที่เรียกว่าระบบคอลลอยด์แบบรวมตัว) ไมเซลล์ทั่วไปในน้ำจะก่อตัวเป็นกลุ่มโมเลกุล โดยมีบริเวณหัวที่ชอบน้ำสัมผัสกับตัวทำละลายโดยรอบ กักเก็บบริเวณหางเดี่ยวที่ไม่ชอบน้ำไว้ตรงกลางไมเซลล์

เฟสนี้เกิดจากพฤติกรรมการอัดตัวของลิพิดหางเดี่ยวในชั้นคู่ ความยากลำบากในการเติมปริมาตรภายในชั้นคู่ ขณะเดียวกันก็ต้องรองรับพื้นที่ต่อกลุ่มหัวที่ถูกบังคับโดยโมเลกุลจากไฮเดรชันของกลุ่มหัวลิพิด นำไปสู่การเกิดไมเซลล์ ไมเซลล์ชนิดนี้เรียกว่าไมเซลล์เฟสปกติ (หรือไมเซลล์ชนิดน้ำมันในน้ำ) ไมเซลล์ผกผันมีกลุ่มหัวอยู่ตรงกลาง และมีส่วนหางยื่นออกมา (หรือไมเซลล์ชนิดน้ำในน้ำมัน)

ไมเซลล์มีรูปร่างโดยประมาณเป็นทรงกลม และอาจมีรูปร่างอื่นๆ เช่น ทรงรี ทรงกระบอก หรืออาจมีรูปร่างเป็นชั้นคู่ก็ได้ รูปร่างและขนาดของไมเซลล์ขึ้นอยู่กับรูปทรงโมเลกุลของโมเลกุลสารลดแรงตึงผิวและสภาวะของสารละลาย เช่น ความเข้มข้นของสารลดแรงตึงผิว อุณหภูมิ ค่าพีเอช และความแรงไอออน กระบวนการสร้างไมเซลล์เรียกว่า ไมเซลไลเซชัน (micellisation) และเป็นส่วนหนึ่งของพฤติกรรมเฟสของลิพิดหลายชนิดตามลักษณะพหุสัณฐานของลิพิด 

อ้างอิง

หมวดหมู่:เคมีระดับซูพราโมเลกุล
หมวดหมู่:ชีววิทยาเยื่อ