สวรรภานุ

สวรรภานุ () เป็นอสูรที่เชื่อว่าทำให้เกิดสุริยุปราคาและจันทรุปราคาตามธรรมเนียมปรัมปราวิทยาพระเวท นอกจากนี้ยังอาจใช้เป็นนามหนึ่งของทั้งพระราหูและพระเกตุในปุราณะ ซึ่งตามธรรมเนียมชื่อว่าทำให้เกิดสุริยุปราคาและจันทรุปราคาเช่นกัน

ตำนาน
ในหนังสือเล่มวงศ์วานของ ฤคเวท บรรยายถึงสวรรภานุว่าเป็นอสูรอยู่สองครั้ง สวรรคภานุโจมตีพระสูรยะทำให้เกิดเงาที่บดบังดวงอาทิตย์Mitchiner 1982, p. 258 สเตลลา ครามริช ระบุว่าการกระทำเช่นนี้ก็เพื่อแสดงอำนาจของตนเหนือต่อพระอาทิตย์ ในฤคเวทบรรยายต่อว่าหลังจากนั้น พระอินทร์โจมตีสวรรภานุ ฤาษีอัตตริพบพระอาทิตย์และนำกลับมรคืนไว้บนท้องฟ้าดังเดิม

สวรรภานุยังมีสถานะเป็นผู้ช่วยของพระศุกร์ ในฐานะผู้สอนอสูร สวรรภานุได้พยายามขโมยและปัดน้ำอมฤตขณะโมหินีถือ ระหว่างนั้นสวรรภานุถูกพระวิษณุตัดศีรษะขาดจากตัว แต่ด้วยฤทธิ์ของน้ำอมฤตทำให้ตนไม่ตาย ส่วนศีรษะกลายมาเป็นพระราหู และส่วนลำตัวกลายมาเป็นพระเกตุChander 2000, p. 2

ในมหาภารตะ พระสูรยะมีการบรรยายไว้ว่าเป็น "ศัตรูของสวรรภานุ""Sambhava" parvan, Section LXVII สวรรภานุได้โจมตีทั้งพระอาทิตย์และพระจันทร์โดยใช้ธนู ก่อนที่ทั้งสองจะได้รับการชุบชีวิตโดยฤาษีอัตตริในฤคเวท

ใน หริวงศ์1:47:52 สวรรภานุได้พากาลเนมิท่องไปตามจักรวาล ส่วนในปุราณะบรรยายว่าสวรรภานุเป็นบุตรของเทวีสิงหิกาKāla-Sarpa Yoga

อ้างอิง

บรรณานุกรม
J. Sarat Chander : "Ketu and its Forms". 2000.
Sukumari Bhattacharji : The Indian Theogony. Cambridge University Press, 1970.
John E. Mitchiner : Traditions of the Seven Rishis. Motilal Banarsidass, Delhi, 1982.

Category:อสูร
Category:สุริยุปราคา
หมวดหมู่:ปรัมปราวิทยาฮินดู