ชาวโกโมโด

โกโมโด (; ) เป็นอดีตกลุ่มชาติพันธุ์ออสโตรนีเซียที่มีถิ่นกำเนิดบนเกาะโกโมโด ในอำเภอมังกาไรตะวันตก จังหวัดนูซาเติงการาตะวันออก ประเทศอินโดนีเซีย ชาวโกโมโดเรียกตนเองว่า อาตาโมโด (; ) และเรียกเกาะของตนว่า ตานาโมโด () นักมานุษยวิทยา  เรียกชาติพันธุ์นี้ว่า "ชาวโกโมโด" ครั้งแรกในปี 1989 ชาวโกโมโดในปัจจุบันสูญพันธุ์ไปหมดแล้ว ชาวโกโมโดสองคนสุดท้ายเสียชีวิตไปในปลายทศวรรษ 1980 โดยไม่มีลูกหลาน ประชากรในปัจจุบันบนเกาะโกโมโดเป็นผู้สืบสกุลจากอดีตนักโทษที่ถูกขับมายังเกาะโกโมโด และที่ผสมกับชาวบูกิซจากสุลาเวสี

ชนกลุ่มแรกที่ตั้งรกรากบนเกาะโกโมโดและรินจา คือชาวโกโมโด ตามด้วยชาวซามา-บาเจา ตามตำนานเล่าว่ามังกรโกโมโดเป็นแฝดของชาวโกโมโด ผู้หญิงชื่อปูตรี นากา แต่งงานกับชายพื้นถิ่นคนหนึ่ง มีลูกด้วยกันเป็นมนุษย์เพศชาย และไข่หนึ่งฟองที่ต่อมาฟักออกเป็นมังกรโกโมโดเพศเมีย ต่อมาบุตรของปูตรี นากา ออกล่าและกำลังจะฆ่ามังกรโกโมโดตัวหนึ่ง ก่อนที่มารดาจะมาปรากฏตัวและบอกว่ามังกรโกโมโดนั้นเป็นแฝดน้องของตน ข้อเท็จจริงนี้ยังปรากฏในภาษาโกโมโดซึ่งเรียกมังกรโกโมโดว่า ซาบาเอ (; ) นอกจากนี้ยังมีความเชื่อว่าชาวโกโมโดสามารถสื่อสารกับมังกรโกโมโดได้เช่นกัน

นาฏกรรม
โกโลกัมบา (Kolo kamba) เป็นการร่ายรำพื้นถิ่นโกโมโดที่บอกเล่าเรื่องราวความยากลำบากของบรรพชนโกโมโด ผู้นำ (อมปูดาโต; ompu dato) จะตั้งท่อนซุงขนาด  ในขณะเดียวกัน ก็มีการตีกลอง ผู้ชายออกมาเต้น และแสดงศิลปะการป้องกันตัว สีลัต พร้อมตีท่อนซุงดังกล่าว การแสดงนี้มีลักษณะคล้าย กูดาลุมปิง บนเกาะชวา ท่อนซุงนั้นถูกตีเพราะเป็นสัญลักษณ์ของความชั่วร้าย

อารูกีเล (Aru gile) เป็นการร่ายรำประกอบการร้องเพลง แสดงโดยสตรี โดยการบดข้าวเปลือก เป็นสัญลักษณ์แทนความขอบคุณสำหรับการเก็บเกี่ยว

การกระจายตัว

นิคมหลักของชาวโกโมโดคือหมู่บ้านโกโมโดบนเกาะโกโมโด ตำบลโกโมโด อำเภอมังงาราอีตะวันตก จังหวัดนูซาเติงงาราตะวันออก ประเทศอินโดนีเซีย

ชาวโกโมโดเป็นชนกลุ่มแรกที่ตั้งรกรากบนเกาะรินจา ก่อนหน้าชาวบีมา, มังงาราอี, ซามา-บาจาวู และ บูกิซ

ประชากร
ชาวโกโมโดเชื้อสายบริสุทธิ์สูญพันธุ์ไปแล้วตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1980 หมู่บ้านโกโมโดเป็นชุมชนประมง มีขนาดประมาณ 800 ครัวเรือน ประชากรประมาณ 2,000 คน ณ ปี 2019 ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมง บางส่วนเป็นเจ้าหน้าที่ประจำการในอุทยานแห่งชาติโกโมโด 

ในปลายทศวรรษ 1930 มีประชากรชาวโกโมโดอยู่ 143 คน และในปี 1977 เพิ่มขึ้นมาเป็น 505 คน

ดูเพิ่ม
 มังกรโกโมโด
 อุทยานแห่งชาติโกโมโด
 ภาษาโกโมโด
 เกาะโกโมโด
 หมู่บ้านโกโมโด
 อำเภอโกโมโด

อ้างอิง

Category:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศอินโดนีเซีย
Category:กลุ่มชาติพันธุ์ที่สูญพันธุ์
หมวดหมู่:จังหวัดนูซาเติงการาตะวันออก