เขตอภิมหานครจาการ์ตา

เขตอภิมหานครจาการ์ตา เกรเทอร์จาการ์ตา หรือในชื่อท้องถิ่นว่า จาโบเดตาเบิก (; จาการ์ตา-โบโกร์-เดปก-ตาเงอรัง-เบอกาซี) หรือจาโบเดตาเบิกปุนจูร์ () ซึ่งรวมช่องเขาปุนจักในอำเภอโบโกร์และบางส่วนของอำเภอจียันจูร์ เป็นเขตมหานครที่มีประชากรมากที่สุดในประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งมีพื้นที่ครอบคลุมกรุงจาการ์ตา เมืองหลวงของประเทศเป็นเมืองศูนย์กลางของเขตอภิมหานคร พร้อมด้วยนครห้านคร อำเภอสามอำเภอ และพื้นที่บางส่วนของอำเภอจียันจูร์ ชื่อดั้งเดิม "จาโบตาเบิก" ย้อนไปได้ถึงปลายทศวรรษ 1970 ก่อนที่จะเปลี่ยนเป็น "จาโบเดตาเบิก" เมื่อมีการผนวกนครเดปกเข้ามาใน ค.ศ. 1999 ชื่อ "จาโบเดตาเบิกจูร์" หรือ "จาโบเดตาเบิกปุนจูร์" ประกาศใช้ตามประกาศประธานาธิบดีฉบับที่ 54 ค.ศ. 2008 ซึ่งทำให้ชื่อ "จาโบเดตาเบิกปุนจูร์" ได้ใช้อย่างเป็นทางการ

 ประวัติศาสตร์ 
เขตอภิมหานครนี้สถาปนาขึ้นใน ค.ศ. 1976 ตามคำสั่งประธานาธิบดีหมายเลข 13 เพื่อรองรับประชากรในเมืองหลวงที่เพิ่มจำนวนสูงขึ้น โดยเมื่อแรกตั้งนั้นใช้ชื่อว่า "จาโบตาเบิก" รัฐบาลอินโดนีเซียได้จัดตั้งบาดันเกอร์จาซามาเปิมบางูนัน () หรือองค์การร่วมพัฒนามหานครจากคณะกรรมาธิการร่วมระหว่างสภาเขตเมืองหลวงพิเศษจาการ์ตาและสภาจังหวัดชวาตะวันตกR.B. Singh, Urban Development Challenges, Risks and Resilience in Asian Mega Cities, 2014

 ประชากรศาสตร์ 

ประชากรในเขตอภิมหานครจาการ์ตาจากการสำมะโนประชากรของประเทศอินโดนีเซียเมื่อ ค.ศ. 2020 มีจำนวน 31.24 ล้านคน โดยสัดส่วนประชากรในเขตอภิมหานครจาการ์ตาเทียบกับประชากรทั้งหมดของประเทศอินโดนีเซียเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 6.1 ใน ค.ศ. 1961 เป็นร้อยละ 11.26 ใน ค.ศ. 2010 Rustiadi et al., Pembangunan Kawasan Transmigrasi Dalam Perspektif Pengembangan Wilayah & Perdesaan, 2012 สำนักงานสถิติแห่งประเทศอินโดนีเซียได้คาดการณ์ว่ากลางปี ค.ศ. 2024 ประชากรจะเพิ่มจำนวนขึ้นเป็น 32.3 ล้านคนBadan Pusat Statistik, Jakarta, 2025. จากการคาดการณ์โดยองค์การสหประชาชาติใน ค.ศ. 2025 เขตอภิมหานครจาการ์ตามีประชากร 41,913,860 คน ซึ่งทำให้เขตอภิมหานครจาการ์ตาเป็นเขตอภิมหานครที่มีประชากรมากที่สุดในโลก ตามด้วยเขตอภิมหานครธากาในประเทศบังกลาเทศ และเขตอภิมหานครโตเกียวในประเทศญี่ปุ่น

จากการคาดการณ์ของสำนักงานสถิติแห่งประเทศอินโดนีเซีย กลางปี ค.ศ. 2024 มีประชากรอาศัยในเขตเมืองหลวงพิเศษจาการ์ตาประมาณ 10.68 ล้านคน ในนครบริวารห้านครได้แก่นครโบโกร์ นครเดปก นครเบอกาซี นครตาเงอรัง และนครตาเงอรังใต้รวมประมาณ 9.24 ล้านคน และในสามอำเภอได้แก่อำเภอเบอกาซีและอำเภอโบโกร์ในจังหวัดชวาตะวันตกและอำเภอตาเงอรังในจังหวัดบันเตินรวมประมาณ 12.33 ล้านคนBadan Pusat Statistik, Jakarta, 2025.

 เศรษฐกิจ 

 จังหวัด จีดีพี (พันล้านรูปียะฮ์) จีดีพี (พันล้านดอลลาร์สหรัฐ)  3,442,981225.883   2,625,219172.232   814,12453.412 เขตอภิมหานครจาการ์ตา  6,882,324 451.257

เขตอภิมหานครจาการ์ตายังคงมีบทบาทสำคัญในเศรษฐกิจของประเทศอินโดนีเซียแม้ว่าจะมีนโยบายกระจายอำนาจหลังประธานาธิบดีซูฮาร์โตพ้นจากตำแหน่งแล้วก็ตาม โดยผลิตภัณฑ์มวลรวมของเขตอภิมหานครใน ค.ศ. 2010 คิดเป็นร้อยละ 25.52 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (จีดีพี) ทั้งหมดและคิดเป็นร้อยละ 42.8 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมของเกาะชวา นครจาการ์ตากลาง นครจาการ์ตาใต้ และนครเบอกาซีมีผลิตภัณฑ์มวลรวมคิดเป็นร้อยละ 4.14 3.78 และ 2.11 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศทั้งหมดตามลำดับ โดยจีดีพีของเขตอภิมหานครจาการ์ตาจะมาจากสามแหล่งหลักได้แก่ภาคอุตสาหกรรม (ร้อยละ 28.36) ภาคธุรกิจการเงิน (ร้อยละ 20.66) และภาคการค้า โรงแรม และร้านอาหาร (ร้อยละ 20.24)

ย่านธุรกิจและการค้าที่สำคัญในเขตอภิมหานครจาการ์ตาได้แก่สามเหลี่ยมทองคำแห่งจาการ์ตา ใจกลางกรุงจาการ์ตาซึ่งมีย่านธุรกิจสำคัญได้แก่ย่านธุรกิจกลางซูดีร์มันหรือเอ็ซเจเบเด เมกากูนีงัน ราซูนาเอพิเซนทรัม ตลอดจนย่านธุรกิจอื่น ๆ บนถนนเจินเดอรัลซูดีร์มัน, ถนน เอ็ม. ฮา. ตัมริน, ถนนเจินเดอรัลกาตต ซูโบรโต และถนนฮา. เอร์. ราซูนา ไซด์Joe Studwell, How Asia Works: Success and Failure in the World's Most Dynamic Region, 2013 ย่านสามเหลี่ยมทองคำยังเป็นที่รู้จักว่าเป็นศูนย์กลางวิถิชีวิตทั้งสำหรับชาวจาการ์ตาและชาวต่างชาติ ซึ่งมีทั้งร้านเสื้อผ้าหรูหรา ภัตตาคารชั้นสูง ร้านกาแฟ และศูนย์การค้า นอกจากนี้ยังมีย่านธุรกิจใหม่ในแขวงเกอลาปากาดิง นครจาการ์ตาเหนือซึ่งมีบาร์และสถานบันเทิงที่เปิดให้บริการตอนกลางคืน

ในพื้นที่เขตอภิมหานครจาการ์ตายังมีแหล่งพักอาศัยและนิคมอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ซึ่งเป็นผลมาจากการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะทางพิเศษและทางรถไฟ นิคมอุตสาหกรรมจะอยู่ตามแถบชานเมือง โดยเฉพาะในเมืองจีการัง อำเภอเบอกาซี จังหวัดชวาตะวันตก ซึ่งมีนิคมอุตสาหกรรมประมาณสิบกว่าแห่งและมีบริษัทรวมประมาณ 2,500 บริษัท นิคมอุตสาหกรรมจีการังครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 11,000 เฮกตาร์N. Phelps, F. Wu; International Perspectives on Suburbanization: A Post-Suburban World?, 2011 และกลายเป็นศูนย์กลางการผลิตที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Forbes, Dean. "Jakarta: Globalization, economic crisis, and social change," pp. 268–298, in Josef Gugler (ed.) World Cities beyond the West: Globalization, Development and Inequality.

หมวดหมู่:จาการ์ตา
หมวดหมู่:จังหวัดชวาตะวันตก
หมวดหมู่:จังหวัดบันเติน
หมวดหมู่:สถานที่ที่มีประชากรในประเทศอินโดนีเซีย
หมวดหมู่:เกาะชวา
หมวดหมู่:เขตมหานคร