จักรวรรดิเม็กซิโกที่ 2

จักรวรรดิเม็กซิโกที่ 2 (; ) เป็นจักรวรรดิที่ปกครองด้วยระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญถูกสถาปนาขึ้นในเม็กซิโกโดยกกลุ่มราชาธิปไตยเม็กซิโก โดยได้รับการสนับสนุนจากจักรวรรดิฝรั่งเศสที่สอง โดยช่วงเวลานี้มักถูกเรียกว่า “การแทรกแซงเม็กซิโกโดยฝรั่งเศสครั้งที่สอง” ได้รับการสนับสนุนจากฝ่ายอนุรักษนิยม นักบวช และชนชั้นสูงชาวเม็กซิโกกับจักรพรรดินโปเลียนที่ 3 มีเป้าหมายที่จะสถาปนาประเทศพันธมิตรที่ปกครองโดยระบอบราชาธิปไตยในทวีปอเมริกา เพื่อถ่วงดุลอำนาจกับสหรัฐอเมริกาซึ่งกำลังขยายอำนาจขึ้นเรื่อยๆ

ราชบัลลังก์เม็กซิโกถูกเสนอโดยกลุ่มราชาธิปไตยเม็กซิกัน ซึ่งเคยพ่ายแพ้ต่อพวกเสรีนิยมในสงครามกลางเมืองเม็กซิโกให้แก่อาร์ชดยุกมัคซีมีลีอานแห่งออสเตรีย จากราชวงศ์ฮับส์บวร์ก-ลอร์แรน ผู้ซึ่งมีเชื้อสายสืบเนื่องถึงอดีตผู้ปกครองเม็กซิโกในยุคอาณานิคม การขึ้นครองราชย์ของมัคซีมีลีอานได้รับการรับรองผ่านการลงประชามติซึ่งเป็นที่ถกเถียงอย่างมาก โดยพระชายาของพระองค์คือเจ้าหญิงชาร์ล็อตแห่งเบลเยียม จากราชวงศ์ซัคเซิน-โคบวร์คและโกทาได้เป็นจักรพรรดินีแห่งเม็กซิโก มีพระนามในภาษาท้องถิ่นว่า “คาร์โลตา”

ขณะที่กองทัพฝรั่งเศสสามารถควบคุมพื้นที่ตอนกลางของเม็กซิโกไว้ได้ ฝ่ายสาธารณรัฐเม็กซิโกยังคงต่อต้านจักรวรรดิอย่างต่อเนื่อง ทั้งในรูปแบบสงครามเต็มรูปแบบและการสงครามกองโจร แม้ว่าจะต้องละทิ้งกรุงเม็กซิโกซิตีไป แต่ประธานาธิบดีเบนิโต ฮัวเรซ ก็ไม่เคยละทิ้งแผ่นดินเม็กซิโก และย้ายที่ตั้งรัฐบาลไปตามที่ต่าง ๆ เพื่อหลีกเลี่ยงกองกำลังจักรวรรดิ

ระบอบของจักรพรรดิมัคซีมีลีอานได้รับการยอมรับจากประเทศในยุโรป เช่น สหราชอาณาจักรและออสเตรีย รวมถึงบราซิลและจีน แต่ไม่ได้รับการยอมรับจากสหรัฐอเมริกา ในขณะนั้นสหรัฐฯ กำลังทำสงครามกลางเมือง (ค.ศ. 1861–1865) จึงไม่ได้ต่อต้านจักรวรรดิเม็กซิโกอย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตาม หลังจากฝ่ายสหภาพชนะสงครามกลางเมือง สหรัฐฯ ก็หันมารับรองรัฐบาลสาธารณรัฐของฮัวเรซ และกดดันทางการทูตให้ฝรั่งเศสถอนการสนับสนุนออกไป โดยที่สหรัฐฯ ไม่ได้ให้ความช่วยเหลือทางทหารแก่ฝ่ายสาธารณรัฐHamnett, Brian R. A Concise History of Mexico (3rd ed.). Cambridge: Cambridge University Press 2019, 222.

เมื่อสงครามกลางเมืองสหรัฐฯ สิ้นสุดใน ค.ศ. 1865 สถานการณ์ทางภูมิรัฐศาสตร์ก็เปลี่ยนไป จักรพรรดินโปเลียนที่ 3 ทรงเริ่มถอนทหารฝรั่งเศสออกจากเม็กซิโกใน ค.ศ. 1866 ซึ่งเป็นกำลังสำคัญที่ค้ำจุนระบอบของจักรพรรดิมัคซีมีลีอาน และยุติการสนับสนุนทางการเงินเพิ่มเติม นอกจากนั้นนโยบายเสรีของจักรพรรดิมัคซีมีลีอานทำให้ฝ่ายอนุรักษนิยมจำนวนมากหันหลังให้กับพระองค์ แต่กลับได้รับการสนับสนุนบางส่วนจากฝ่ายเสรีนิยมสายกลาง เนื่องจากพระองค์ทรงรับรองกฎหมายปฏิรูปเสรีนิยมหลายฉบับ แม้ความพยายามในการปฏิรูปเพิ่มเติมจะไม่ประสบผลสำเร็จก็ตาม

ถึงแม้สถานการณ์ทางทหารจะย่ำแย่ลงเรื่อย ๆ แต่จักรพรรดิมัคซีมีลีอานก็ทรงปฏิเสธที่จะสละราชสมบัติและยังคงอยู่ในเม็กซิโกต่อไปหลังจากกองทัพฝรั่งเศสถอนตัวออก พระองค์ถูกกองทัพสาธารณรัฐจับได้ที่เมืองเกเรตาโร พร้อมด้วยนายพลโตมาส เมฆิยา และมิเกล มิรามอน จักรวรรดิเม็กซิโกที่สองสิ้นสุดลงอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน ค.ศ. 1867 เมื่อจักรพรรดิมัคซีมีลีอานทรงถูกสำเร็จโทษพร้อมกับนายพลทั้งสองด้วยการยิงเป็นชุด สาธารณรัฐเม็กซิโกได้รับการฟื้นฟูขึ้นอีกครั้ง หลังจากที่ยังคงดำรงอยู่ได้ตลอดช่วงการแทรกแซงของฝรั่งเศสและการปกครองโดยระบอบราชาธิปไตย

 อ้างอิง 


หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศเม็กซิโก
หมวดหมู่:จักรวรรดิสิ้นสภาพ
หมวดหมู่:ราชาธิปไตยในอดีต