โยฮัน เกออร์คที่ 1 ผู้คัดเลือกแห่งซัคเซิน

โยฮัน เกออร์คที่ 1 (; 5 มีนาคม ค.ศ. 1585 – 8 ตุลาคม ค.ศ. 1656) เป็นผู้คัดเลือกแห่งซัคเซินตั้งแต่ ค.ศ. 1611 ถึง 1656 เขาได้นำพาซัคเซินผ่านสงครามสามสิบปี ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่ครอบงำช่วงเวลา 45 ปีแห่งการปกครองของเขา

ชีวประวัติ
โยฮัน เกออร์คเกิดที่เดรสเดิน เป็นบุตรชายคนที่สองของผู้คัดเลือกคริสเทียนที่ 1 และโซฟีแห่งบรันเดินบวร์ค เขาอยู่ในสายอัลเบอร์ทีนของราชวงศ์เว็ททีน

โยฮัน เกออร์คขึ้นสืบตำแหน่งผู้คัดเลือกเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน ค.ศ. 1611 หลังจากการถึงแก่อสัญกรรมของคริสเทียนที่ 2 ผู้เป็นพี่ชาย ตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ของรัฐผู้คัดเลือกซัคเซินมากกว่าสถานะที่โดดเด่นในหมู่ชาวโปรเตสแตนต์เยอรมัน ทำให้ผู้ปกครองมีความสำคัญอย่างมากในช่วงสงครามสามสิบปี อย่างไรก็ตาม ในช่วงต้นของการปกครอง ผู้คัดเลือกคนใหม่ได้วางตัวเป็นกลางค่อนข้างชัดเจน ความเลื่อมใสส่วนตัวของเขาที่มีต่อลูเทอแรนนั้นมั่นคง แต่เขาก็ไม่พอใจต่อการเติบโตของอำนาจของบรันเดินบวร์ค-ปรัสเซียและชื่อเสียงที่เพิ่มขึ้นของฟัลทซ์ การที่สาขาอื่น ๆ ของราชวงศ์ซัคเซินยึดมั่นในนิกายโปรเตสแตนต์ทำให้เขาคิดว่า ผู้นำของรัฐผู้คัดเลือกซัคเซินควรจะเข้าข้างอีกฝ่าย และเขาก็พร้อมที่จะสนับสนุนการเข้ามาของราชวงศ์ฮาพส์บวร์คและฝ่ายโรมันคาทอลิก

ดังนั้นโยฮัน เกออร์คจึงถูกชักจูงให้ลงคะแนนเลือกอาร์ชดยุกแฟร์ดีนันท์แห่งสติเรีย เป็นจักรพรรดิในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1619 การกระทำนี้ทำให้การต่อต้านที่คาดการณ์ไว้จากเหล่าผู้คัดเลือกฝ่ายโปรเตสแตนต์ไร้ผลไป จักรพรรดิองค์ใหม่ได้ขอความช่วยเหลือจากโยฮัน เกออร์คในการรณรงค์ทางทหารที่กำลังจะเกิดขึ้นในโบฮีเมีย โดยสัญญาว่าจะไม่เข้าไปยุ่งเกี่ยวกับการครอบครองดินแดนศาสนจักรบางส่วนของเขา โยฮัน เกออร์คปฏิบัติตามข้อตกลงโดยเข้ายึดครองไซลีเชียและลูเซเชีย ซึ่งเขาได้แสดงความเมตตาปรานีเป็นอย่างมาก ด้วยเหตุนี้ ผู้คัดเลือกแห่งซัคเซินจึงมีส่วนในการขับไล่ฟรีดริชที่ 5 ผู้คัดเลือกฟัลทซ์แห่งไรน์ออกจากโบฮีเมีย และในการบดขยี้ลัทธิโปรเตสแตนต์ในประเทศนั้น ซึ่งเป็นราชบัลลังก์ที่ตัวเขาเองเคยปฏิเสธมาก่อน

อย่างไรก็ตาม เขาค่อย ๆ เริ่มรู้สึกไม่สบายใจต่อทิศทางที่ชัดเจนของนโยบายจักรวรรดิที่มุ่งสู่การทำลายล้างลัทธิโปรเตสแตนต์ และความหวาดกลัวว่าที่ดินของศาสนจักรจะถูกริบไปจากเขา และการออกพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการคืนทรัพย์สินในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1629 ก็ได้ตอกย้ำความหวาดกลัวของเขาถึงขีดสุด ถึงกระนั้น แม้จะเรียกร้องอย่างไม่มีผลให้รัฐผู้คัดเลือกได้รับการยกเว้นจากพื้นที่ที่พระราชกฤษฎีกาครอบคลุม โยฮัน เกออร์คก็ไม่ได้ดำเนินมาตรการที่เด็ดขาดเพื่อยกเลิกพันธมิตรกับจักรพรรดิ ที่จริงแล้ว ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1631 เขาได้จัดการประชุมเจ้าชายโปรเตสแตนต์ที่ไลพ์ซิช แต่ถึงแม้จะมีการเรียกร้องจากนักเทศน์มัททีอัส เฮอ วอน เฮอเน็ก (ค.ศ. 1580–1645) เขาก็พอใจที่จะดำเนินการเพียงแค่การประท้วงอย่างเป็นทางการเท่านั้น

ในขณะเดียวกัน พระเจ้ากุสตาฟที่ 2 ได้ยกพลขึ้นบกในเยอรมนี โดยมุ่งหมายที่จะช่วยเหลือมัคเดอบวร์ค พระองค์พยายามที่จะทำพันธมิตรกับโยฮัน เกออร์ค เพื่อขออนุญาตให้พระองค์ข้ามแม่น้ำเอ็ลเบอที่วิทเทินแบร์ค แต่โยฮัน เกออร์คยังคงลังเลที่จะเข้าร่วมกับฝ่ายโปรเตสแตนต์ การเจรจาจึงไม่คืบหน้า ด้วยความหวังว่าท้ายที่สุดจะมีการทำพันธมิตร พระองค์จึงหลีกเลี่ยงการปฏิบัติการทางทหารใด ๆ

ทิลลี ผู้บัญชาการกองกำลังหลักของจักรวรรดิ ก็กังวลเกี่ยวกับความเป็นไปได้ที่จะมีการทำพันธมิตร แม้ว่าในขณะนั้นจะดูไม่น่าจะเป็นไปได้ก็ตาม เพื่อเป็นการชิงตัดหน้าการเคลื่อนไหวเช่นนั้น เขาจึงบุกซัคเซินและเริ่มทำลายชนบท การกระทำนี้ส่งผลให้โยฮัน เกออร์คถูกผลักดันให้เข้าสู่พันธมิตรที่ทิลลีหวังจะยับยั้ง ซึ่งพันธมิตรนี้ได้สรุปในเดือนกันยายน ค.ศ. 1631 ทหารซัคเซินเข้าร่วมในยุทธการไบรเทินเฟ็ลท์ แต่ถูกกองทัพจักรวรรดิภายใต้การนำของทิลลีตีแตกพ่าย ตัวผู้คัดเลือกเองก็หนีเอาชีวิตรอด

อย่างไรก็ตาม ในไม่ช้า เขาก็หันมาใช้การรุกหลังจากที่พระองค์ทรงทำลายกองทัพของทิลลีได้สำเร็จ กองทัพซัคเซินเดินทัพเข้าสู่โบฮีเมียและยึดปรากไว้ได้ แต่ในไม่ช้า โยฮัน เกออร์คก็เริ่มเจรจาสันติภาพ และด้วยเหตุนี้ทหารของเขาจึงต้านทานวัลเลินชไตน์ได้เพียงเล็กน้อย ซึ่งวัลเลนสไตน์ได้ขับไล่พวกเขากลับเข้าสู่ซัคเซิน ทว่า ในขณะนั้น ความพยายามของพระองค์ได้ทรงขัดขวางไม่ให้ผู้คัดเลือกทอดทิ้งเขาไปได้ แต่สถานการณ์ก็เปลี่ยนไปเนื่องจากการสิ้นพระชนม์ของกษัตริย์ที่ลืทเซินในปี ค.ศ. 1632 และการที่แซกโซนีปฏิเสธที่จะเข้าร่วมสันนิบาตโปรเตสแตนต์ภายใต้การนำของสวีเดน

ถึงแม้จะปล่อยให้กองทัพของเขาสู้รบกับฝ่ายจักรวรรดิอย่างไม่กระตือรือร้นต่อไป โยฮัน เกออร์คก็ยังคงเจรจาสันติภาพอีกครั้ง และในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1635 เขาได้ทำสนธิสัญญาปรากที่สำคัญกับจักรพรรดิแฟร์ดีนันท์ที่ 2 รางวัลตอบแทนของเขาคือการได้ครอบครองลูเซเชียและการผนวกดินแดนอื่น ๆ บางส่วน การที่เอากุสทุสผู้เป็นบุตรชายยังคงได้ครองอัครมุขมณฑลมัคเดอบวร์คและได้รับสัมปทานบางประการเกี่ยวกับพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการคืนทรัพย์สิน เกือบจะในทันทีที่ทำสนธิสัญญา เขาก็ประกาศสงครามกับชาวสวีเดน แต่ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1636 เขาก็พ่ายแพ้ที่วิทชต็อกและซัคเซิน ซึ่งถูกทำลายอย่างไม่เลือกหน้าโดยทั้งสองฝ่าย ก็ตกอยู่ในสภาพที่น่าเศร้าอย่างรวดเร็ว ในที่สุด ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1645 ผู้คัดเลือกก็ถูกบีบให้ยอมทำข้อตกลงสงบศึกกับสวีเดน ซึ่งสวีเดนยังคงยึดครองไลพ์ซิชไว้ และเท่าที่เกี่ยวข้องกับซัคเซิน สงครามสามสิบปีก็ได้สิ้นสุดลง หลังจากสนธิสัญญาสันติภาพเว็สท์ฟาเลิน ซึ่งไม่ได้เปลี่ยนแปลงอะไรมากไปกว่าการยืนยันสนธิสัญญาปรากในส่วนของซัคเซิน โยฮัน เกออร์คก็ถึงแก่อสัญกรรมในวันที่ 8 ตุลาคม ค.ศ. 1656

อ้างอิง

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2128
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2199
หมวดหมู่:ผู้คัดเลือกแห่งแซกโซนี
หมวดหมู่:ราชวงศ์เว็ททีน