ขบวนรถ

ขบวนรถ () หรือที่เรียกว่า ขบวนรถสินค้าเหมาขบวน () เป็นรถไฟที่ตู้สินค้า (รถบรรทุก, ) ทุกตู้  บรรทุกสินค้าชนิดเดียวกัน และขนส่งจากจุดเริ่มต้นเดียวกันไปยังจุดหมายปลายทางเดียวกัน โดยไม่แยกหรือต่อพ่วงระหว่างทาง รถไฟประเภทนี้แตกต่างจากรถไฟแบบบรรทุกสินค้า () ซึ่งประกอบด้วยตู้สินค้าจำนวนต่างกันสำหรับลูกค้าแต่ละราย

ขบวนรถช่วยให้ระบบรางสามารถแข่งขันกับระบบขนส่งทางถนนและทางน้ำภายในได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายด้วยการหลีกเลี่ยงความซับซ้อนและความล่าช้าที่อาจเกี่ยวข้องกับการประกอบและรื้อถอนขบวนรถไฟที่ย่านสถานีใกล้ต้นทางและปลายทาง

ขบวนรถมีประสิทธิภาพและประหยัดเป็นพิเศษสำหรับสินค้าโภคภัณฑ์ที่มีปริมาณมาก เนื่องจากมักบรรทุกสินค้าเพียงชนิดเดียว รถทุกคันจึงเป็นประเภทเดียวกัน และมักจะเหมือนกันทุกประการ สินค้าบางประเภท (เช่น ถ่านหิน) สามารถบรรทุกได้ที่จุดเริ่มต้น ขณะที่รถไฟเคลื่อนที่ช้า ๆ บนรางแบบวงรอบ () ขั้นตอนนี้จะย้อนกลับที่ปลายทางรับสินค้า และเนื่องจากโดยทั่วไปแล้วไม่มีสินค้าที่ต้องลากในทิศทางตรงกันข้าม รถไฟจึงกลับมาโดยไม่ได้บรรทุกอะไรกลับมา ในสหรัฐอเมริกา รถไฟซานตาเฟได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ดำเนินการรถไฟแบบขบวนรถเป็นรายแรก โดยลากถ่านหินจากเหมืองใกล้เมืองราตัน รัฐนิวเม็กซิโก ไปยังโรงงานเหล็กที่เมืองฟอนแทนา รัฐแคลิฟอร์เนีย

 การใช้งาน 
โดยทั่วไปแล้ว ขบวนรถจะใช้สำหรับการขนส่งสินค้าจำนวนมาก ซึ่งอาจเป็นของแข็ง เช่น:
 วัสดุมวลรวม ()
 ถ่านหิน จากเหมืองสู่โรงไฟฟ้า
 ถ่านโค้ก จากโรงงานถ่านโค้กสู่โรงงานเหล็ก
 แร่เหล็ก จากเหมืองไปจนถึงท่าเรือหรือโรงงานเหล็ก
 สินแร่
 ฟอสเฟต จากเหมืองสู่โรงงานปุ๋ย
 โพแทช
 ทราย (เช่น สำหรับการแตกหักด้วยแรงดันน้ำ)
 เหล็ก
 ทาโคไนท์
 บัลลาสต์ราง หรือ กรวด

ของเหลวจำนวนมากจะถูกขนส่งในขบวนรถที่ประกอบด้วยรถบรรทุกถัง เช่น:
 น้ำมันดิบ จากแหล่งน้ำมันถึงโรงกลั่นน้ำมัน (สามารถบรรทุกได้  ในขบวนรถบรรทุกถัง 100 คัน)
 เอธานอล จากโรงงานเอทานอลสู่โรงงานผสมเชื้อเพลิงยานยนต์
 กำมะถันหลอมเหลว (นอกสหรัฐอเมริกา: กำมะถัน)

อาหาร เช่น:
 น้ำผลไม้
 ข้าวโพด
 ผลิตภัณฑ์น้ำมันแร่ จากโรงกลั่นไปจนถึงสถานที่จัดเก็บ
 อาหารแช่เย็น
 ข้าวสาลี

ตัวอย่างอื่น ๆ ได้แก่:
 รถยนต์ ในแร็ครถยนต์
 คอนเทนเนอร์แบบมาตรฐาน โดยทั่วไปจะอยู่ระหว่างท่าเรือและคลังสินค้ารถบรรทุก
 จดหมาย
 ยุทโธปกรณ์ทางทหาร (อาวุธ)
 TOFC (, รถพ่วงบนรถบรรทุกพื้นเรียบ)
 ปฏิกูล (ขยะ) มักนำไปรีไซเคิล ส่วนใหญ่เป็นโลหะหรือกระดาษ

 ดูเพิ่ม 
 รถไฟบรรทุกสินค้าแบบลาก (drag freight) ประเภทของขบวนรถ
 ไรเล็กซ์ (Railex)

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:การปฏิบัติการขนส่งระบบราง
หมวดหมู่:รถไฟ
หมวดหมู่:การขนส่งสินค้าระบบราง