ตำบลหนองหลวง (อำเภอสว่างอารมณ์)

หนองหลวง เป็นตำบลในอำเภอสว่างอารมณ์ จังหวัดอุทัยธานี เดิมเป็นตำบลของอำเภอโกรกพระ จังหวัดนครสวรรค์  

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
ตำบลหนองหลวง มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้ วันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2540

 ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลวังม้า (อำเภอลาดยาว จังหวัดนครสวรรค์)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลหนองกรด (อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์) และตำบลบางประมุง ตำบลนากลาง ตำบลศาลาแดง (อำเภอโกรกพระ จังหวัดนครสวรรค์)
 ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลหนองยายดา และตำบลโคกหม้อ (อำเภอทัพทัน)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลสว่างอารมณ์ และตำบลวังเมือง (อำเภอลาดยาว จังหวัดนครสวรรค์)

 ประวัติ 
หนองหลวงในอดีตพื้นที่เดิมเป็นหมู่บ้านและตำบลในเขตอำเภอโกรกพระ จังหวัดนครสวรรค์ เป็นป่ารกทึบมาก มีนายเสือ กางกรณ์ ชาวบ้านหนองโหง อำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี ได้เข้ามาล่าสัตว์จนพบหนองน้ำขนาดใหญ่ และมีบัวหลวงเกิดขึ้นอาศัยในหนองน้ำจำนวนมาก ต่อมามีชาวบ้านได้ช่วยกันก่อสร้างวัดและศาลากลางน้ำสำหรับพระสงฆ์ ใช้ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาและใช้ศาลากลางน้ำทำการสอนหนังสือแก่เด็กนักเรียน เมื่อชุมชนมีผู้คนอาศัยเพิ่มมากทางราชการจึงจัดตั้งเป็นตำบลเมื่อ พ.ศ. 2449 และใช้ชื่อว่า หนองหลวงประวัติวัดหนองหลวง ตำบลหนองหลวง อำเภอสว่างอารมณ์ จังหวัดอุทัยธานี สืบค้นเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 โดยตั้งชื่อตามหนองน้ำซึ่งเป็นที่ก่อสร้างวัด และตามบัวหลวงที่เกิดขึ้นอาศัยในหนองน้ำจำนวนมาก

ต่อมาปี พ.ศ. 2465 ประชาชนได้ยื่นเรื่องราวต่อพระยาพิไชยสุนทร (ทองสุข บุญศรีมานนท์) ผู้ว่าราชการจังหวัดอุทัยธานี เนื่องจากการเดินทางระหว่างพื้นที่กับที่ว่าการอำเภอโกรกพระเป็นแนวเขากั้นทั้งหมด ต้องอ้อมแนวภูเขาผ่านตำบลโคกหม้อกว่า 32 กิโลเมตร จึงขอขึ้นตรงกับอำเภอทัพทัน ของจังหวัดอุทัยธานี ที่มีระยะทางเพียง 18 กิโลเมตร พ.ศ. 2466 ทางราชการได้เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดนครสวรรค์กับจังหวัดอุทัยธานี โดยโอนพื้นที่ตำบลหนองหลวง อำเภอโกรกพระ จังหวัดนครสวรรค์ มาขึ้นกับอำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี วันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2466

พ.ศ. 2503 ตำบลหนองหลวง อำเภอทัพทัน ได้แยกไปเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอสว่างอารมณ์ วันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2503 วันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2506จนถึงปัจจุบัน

 การปกครองส่วนภูมิภาค 

 การปกครองส่วนภูมิภาค 
ตำบลหนองหลวงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 หมู่บ้าน ได้แก่

 หมู่ที่ 1 บ้านหนองขาลาย
 หมู่ที่ 2 บ้านสว่างน้อย
 หมู่ที่ 3 บ้านดงสำราญ
 หมู่ที่ 4 บ้านหนองหลวง
 หมู่ที่ 5 บ้านหนองตะคลอง
 หมู่ที่ 6 บ้านไร่ใหญ่
 หมู่ที่ 7 บ้านหนองแว่น
 หมู่ที่ 8 บ้านเขาดาวเรือง
 หมู่ที่ 9 บ้านสระนารายณ์
 หมู่ที่ 10 บ้านเกาะแจง

 อ้างอิง 

หนองหลวง
หนองหลวง