การผ่าตัดบายพาสหลอดเลือดหัวใจ

การผ่าตัดบายพาสหลอดเลือดหัวใจ ( หรือ ) เป็นการผ่าตัดเพื่อรักษาโรคหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ ซึ่งเกิดจากการสะสมของคราบไขมันในหลอดเลือดหัวใจ การผ่าตัดชนิดนี้ช่วยบรรเทาอาการเจ็บหน้าอก ชะลอการดำเนินของโรค และช่วยเพิ่มอายุขัยของผู้ป่วย หลักการของการผ่าตัดคือการสร้างทางเบี่ยงเพื่อหลีกเลี่ยงบริเวณหลอดเลือดหัวใจที่ตีบหรืออุดตัน โดยใช้หลอดเลือดแดงหรือหลอดเลือดดำที่นำมาจากส่วนอื่นของร่างกาย เพื่อฟื้นฟูการไหลเวียนของเลือดให้เพียงพอแก่กล้ามเนื้อหัวใจส่วนที่เคยขาดเลือด

การผ่าตัดบายพาสหลอดเลือดหัวใจมีแนวทางหลักอยู่สองแบบ แนวทางแรกเป็นการใช้เครื่องบายพาสหัวใจและปอด ซึ่งควบคุมโดยนักเทคโนโลยีหัวใจและทรวงอก โดยเครื่องดังกล่าวจะทำหน้าที่แทนหัวใจและปอดระหว่างการผ่าตัด ผ่านการหมุนเวียนเลือดและให้ออกซิเจนแก่ร่างกาย ขณะที่หัวใจถูกหยุดการเต้นด้วยวิธี cardioplegic arrest ศัลยแพทย์จะนำหลอดเลือดแดงหรือหลอดเลือดดำที่เก็บมาจากส่วนอื่นของร่างกายมาเชื่อมข้ามบริเวณที่มีปัญหา ซึ่งเรียกกระบวนการเชื่อมต่อนี้ว่า surgical anastomosis แนวทางที่สองคือการผ่าตัดโดยไม่ใช้เครื่องบายพาสหัวใจและปอด (off-pump coronary artery bypass; OPCAB) เป็นการสร้างจุดเชื่อมต่อของหลอดเลือดในขณะที่หัวใจยังคงเต้นอยู่ ในบรรดาทางเบี่ยงทั้งหมด ทางเบี่ยงที่ไปเลี้ยงหลอดเลือดแดงแขนงซ้ายลงด้านหน้า (left anterior descending artery) ถือว่ามีความสำคัญมากที่สุด โดยมักเลือกใช้หลอดเลือดแดงส่วนอกด้านในซ้ายเป็นหลอดเลือดทางเบี่ยง แหล่งหลอดเลือดอื่นที่นิยมใช้ ได้แก่ หลอดเลือดแดงส่วนอกด้านในขวา หลอดเลือดแดงเรเดียล และหลอดเลือดดำซาฟีนัสเส้นใหญ่

ความพยายามในการพัฒนาวิธีรักษาอาการเจ็บหน้าอก (โดยเฉพาะอาการปวดเค้นหัวใจ ซึ่งเป็นอาการที่พบบ่อยของโรคหลอดเลือดหัวใจ) ได้เริ่มต้นมาตั้งแต่ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ต่อมาในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 ได้มีการนำการผ่าตัดบายพาสหลอดเลือดหัวใจมาใช้ในรูปแบบที่ทันสมัย และนับแต่นั้นมาก็กลายเป็นวิธีรักษาหลักสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจที่มีความรุนแรง ภาวะแทรกซ้อนสำคัญของการผ่าตัดดังกล่าว ได้แก่ ภาวะเลือดออก ปัญหาทางหัวใจ (เช่น กล้ามเนื้อหัวใจตายและหัวใจเต้นผิดจังหวะ) โรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน การติดเชื้อ (โดยเฉพาะปอดบวม) และการบาดเจ็บหรือไตวาย

การผ่าตัดบายพาสหลอดเลือดหัวใจมีเป้าหมายเพื่อป้องกันการเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ และเพื่อปรับปรุงคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยผ่านการบรรเทาอาการปวดเค้นหัวใจ การตัดสินใจเลือกทำการผ่าตัดพิจารณาจากหลักฐานการศึกษาประสิทธิผลของการผ่าตัดบายพาสหลอดเลือดหัวใจในกลุ่มผู้ป่วยย่อยต่าง ๆ โดยอิงกับลักษณะทางกายวิภาคของรอยโรคในหลอดเลือดหัวใจ หรือระดับการทำงานของหัวใจ ผลลัพธ์เหล่านี้จะถูกนำไปเปรียบเทียบกับแนวทางการรักษาอื่น ๆ โดยเฉพาะการรักษาด้วยการถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจ

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ศัลยกรรมหัวใจ