มหาภิเนษกรมณ์

มหาภิเนษกรมณ์ (สันสกฤต: mahābhiniṣkramaṇa, มหาภินิษฺกฺรมณ; บาลี: mahābhinikkhamana, มหาภินิกฺขมน) เป็นคำที่ใช้เรียกการเสด็จของพระโคตมพุทธเจ้าออกจากพระราชวังในกรุงกบิลพัสดุ์เพื่อบรรพชาเป็นสมณะ คำว่า "มหาภิเนษกรมณ์" มีความหมายว่า "การเสด็จออกเพื่อคุณอันยิ่งใหญ่"  บันทึกส่วนใหญ่เกี่ยวกับเหตุการณ์นี้ปรากฏในคัมภีร์ศาสนาพุทธยุคหลังจากหลายนิกายทั้งในภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต และภาษาจีน อย่างไรก็ตาม คัมภีร์เหล่านี้มีลักษณะเป็นตำนานมากกว่าคัมภีร์ในยุคต้น

เรื่องราวในพุทธประวัติเล่าว่า เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะประสูติ เหล่าพราหมณ์ทำนายว่าพระองค์อาจทรงเป็นมหาจักรพรรดิหรืออาจทรงเป็นศาสดาของโลก พระเจ้าสุทโธทนะผู้เป็นกษัตริย์แห่งราชวงศ์ศากยะและเป็นพระบิดาของเจ้าชายสิทธัตถะทรงมีพระประสงค์จะป้องกันพระโอรสไม่ให้หันเข้าสู่ทางสมณะ จึงทรงไม่ให้พระโอรสได้ทอดพระเนตรเห็นความตายหรือความทรมาน ทรงปรนเปรอพระโอรสด้วยความหรูหรา ในช่วงที่เจ้าชายสิทธัตถะทรงพระเยาว์ พระองค์เคยทรงปฏิบัติสมาธิและทำให้พระองค์ทรงตระหนักถึงทุกข์ที่มีในสรรพสิ่ง พระองค์เจริญพระชันษาและทรงใช้ชีวิตที่สุขสบาย แต่พระองค์ยังดำริถึงประเด็นปัญหาทางศาสนา และเมื่อพระองค์มีพระชนมายุ 29 พรรษา พระองค์ทอดพระเนตรเห็นเทวทูตทั้งสี่อันประกอบด้วยคนแก่ คนเจ็บ คนตาย และนักบวชเป็นครั้งแรก ซึ่งทำให้พระองค์มีพระดำริจะออกบรรพชา ไม่นานหลังจากนั้น เจ้าชายสิทธัตถะทรงตื่นจากบรรทมในเวลากลางคืนและทอดพระเนตรเห็นเหล่านางกำนัลนอนในท่าทางที่ไม่น่าดูทำให้พระองค์ทรงมีพระทัยเบื่อหน่ายในชีวิตคฤหัสถ์ ด้วยความสะเทือนพระทัยต่อสิ่งต่าง ๆ ที่พระองค์ประสบ พระองค์จึงตัดสินพระทัยเสด็จออกจากพระราชวังในเวลากลางคืนเพื่อออกบรรพชาเป็นสมณะ จากราหุลพระโอรสที่เพิ่งประสูติและยโสธราพระมเหสีไป พระองค์ทรงเสด็จมาถึงแม่น้ำอโนมาพร้อมนายฉันนะที่เป็นสารถีและม้ากัณฐกะ พระองค์ปลงพระเกศาที่ริมแม่น้ำนั้นแล้วผลัดฉลองพระองค์เปลี่ยนเป็นทรงผ้ากาสาวพัสตร์ พระองค์เสด็จเข้าไปในป่าโดยตรัสให้นายฉันนะพาม้ากัณฐกะกลับไปกรุงกบิลพัสดุ์

 ดูเพิ่ม 
 ธัมมจักกัปปวัตนสูตร

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 




















































































 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Life of the Buddha as depicted in ancient reliefs โดยพิพิธภัณฑ์บริติช

หมวดหมู่:พุทธประวัติ
หมวดหมู่:การพรรณนาทางวัฒนธรรมของพระโคตมพุทธเจ้า