ข้อโต้เถียงรางวัลโนเบล

นับตั้งแต่มีการมอบรางวัลครั้งแรกใน ค.ศ. 1901 การมอบรางวัลโนเบลได้ก่อให้เกิดข้อโต้เถียงและเสียงวิจารณ์มาโดยตลอด หลังการเสียชีวิตของอัลเฟรด โนเบล นักอุตสาหกรรมชาวสวีเดนใน ค.ศ. 1896 พินัยกรรมของเขากำหนดให้มีการมอบรางวัลประจำปีสำหรับผู้ที่ทำคุณประโยชน์ต่อมนุษยชาติในสาขาฟิสิกส์ เคมี สรีรวิทยาหรือการแพทย์ วรรณกรรม และสันติภาพ ในทำนองเดียวกัน รางวัลเพื่อระลึกถึงอัลเฟรด โนเบล สาขาเศรษฐศาสตร์ ซึ่งมอบครั้งแรกใน ค.ศ. 1969 ก็มอบควบคู่ไปกับรางวัลโนเบลเช่นกัน โนเบลต้องการให้รางวัลแก่ "ผู้ที่สร้างคุณประโยชน์สูงสุดแก่มนุษยชาติในปีที่ผ่านมา" คณะกรรมการตัดสินรางวัลมักให้รางวัลแก่การค้นพบมากกว่าสิ่งประดิษฐ์

ไม่มีการจัดตั้งรางวัลโนเบลสำหรับคณิตศาสตร์และสาขาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมอื่น ๆ อีกมากมาย ทฤษฎีแรก ๆ ที่ว่าความอิจฉาหรือการแข่งขันทำให้โนเบลละเว้นการมอบรางวัลให้กับนักคณิตศาสตร์ Gösta Mittag-Leffler นั้นถูกหักล้างเนื่องจากความคลาดเคลื่อนของเวลา เรื่องปรำปราอีกเรื่องหนึ่งที่กล่าวว่าคู่สมรสของโนเบลมีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวกับนักคณิตศาสตร์ (บางครั้งถูกระบุว่าเป็น Mittag-Leffler) ก็ถูกหักล้างเช่นกัน เนื่องจากโนเบลไม่เคยแต่งงาน คำอธิบายที่น่าจะเป็นไปได้มากกว่าคือโนเบลไม่ได้มองว่าคณิตศาสตร์เป็นสาขาวิชาที่นำไปใช้ได้จริง และเป็นทฤษฎีมากเกินไปที่จะเป็นประโยชน์ต่อมนุษยชาติ รวมทั้งความไม่สนใจในสาขานี้เป็นการส่วนตัว และข้อเท็จจริงที่ว่าในขณะนั้นมีรางวัลสำหรับนักคณิตศาสตร์ที่มอบโดยสมเด็จพระเจ้าออสการ์ที่ 2 แห่งสวีเดนอยู่แล้ว ทั้งเหรียญฟีลดส์และรางวัลอาเบลได้รับการขนานนามเป็น "รางวัลโนเบลสาขาคณิตศาสตร์"

ข้อโต้เถียงที่โด่งดังที่สุดเกิดขึ้นเกี่ยวกับรางวัลสาขาวรรณกรรมControversial Turkish Writer Wins Nobel Prize – Radio Free Europe / Radio Liberty 2011. Rferl.org (12 October 2006). Retrieved 20 March 2011.First Arab Nobel Prize Winner in Literature Dies at 94 – International News|News of the World|Middle East News|Europe News. FOXNews.com (30 August 2006). Retrieved 20 March 2011.Amartya Sen (28 August 2001) Tagore and His India. nobelprize.org สันติภาพ และเศรษฐศาสตร์Samuel Brittan (19 December 2003) "The not so noble Nobel Prize ", Financial Times.Burton Feldman (2000) The Nobel Prize: A History of Genius, Controversy and Prestige, Arcade Publishing,  นอกเหนือจากข้อพิพาทเกี่ยวกับผลงานของผู้มีส่วนร่วมคนใดที่คู่ควรมากกว่าแล้ว นักวิจารณ์มักมองเห็นอคติทางการเมืองและแนวคิดยุโรปเป็นศูนย์กลางในผลลัพธ์ การตีความคำพูดดั้งเดิมของโนเบลเกี่ยวกับรางวัลวรรณกรรมก็ได้รับการแก้ไขซ้ำแล้วซ้ำเล่าเช่นกัน

ปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดข้อโต้เถียงสำหรับรางวัลทางวิทยาศาสตร์ล่าสุด (ฟิสิกส์ เคมี และการแพทย์) คือกฎของโนเบลที่ระบุว่าแต่ละรางวัลไม่สามารถแบ่งปันให้กับนักวิจัยที่แตกต่างกันมากกว่าสองคน และไม่เกินสามคนในแต่ละปี แม้ว่ากฎนี้จะเหมาะสมใน ค.ศ. 1901 ซึ่งการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่ดำเนินการโดยนักวิทยาศาสตร์แต่ละคนร่วมกับผู้ช่วยกลุ่มเล็ก ๆ ในสภาพแวดล้อมที่ค่อนข้างโดดเดี่ยว แต่ในปัจจุบัน การวิจัยทางวิทยาศาสตร์กลายเป็นเรื่องความร่วมมือและการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในระดับนานาชาติอย่างกว้างขวางมากขึ้น ระหว่างกลุ่มวิจัยต่าง ๆ ที่ประกอบด้วยนักวิจัยหลายสิบหรือหลายร้อยคน ซึ่งใช้เวลาในการตั้งสมมติฐาน ปรับปรุง และพิสูจน์การค้นพบหลายปี สิ่งนี้ส่งผลให้เกิดการละเลยผู้มีส่วนร่วมสำคัญในการคัดเลือกนักวิจัยที่ได้รับรางวัลอย่างเห็นได้ชัด

ดูเพิ่ม
 โรคโนเบล

อ้างอิง

บรรณานุกรม

.
.
.
. First published in the United Kingdom as Tuberculosis: The Greatest Story Never Told.
.
.

แหล่งข้อมูลอื่น
 Article on Why Was Gandhi Never Awarded the Nobel Peace Prize?
 BBC article on Nobel Peace Prize controversies

 Nobel Foundation official site

ข้อพิพาท
หมวดหมู่:ข้อโต้เถียงการค้นพบและสิ่งประดิษฐ์
หมวดหมู่:ข้อโต้เถียงในประเทศสวีเดน