สันดาปท้าย

250px|thumb|SR-71 แบล็คเบิร์ด ขณะใช้สันดาปท้าย

สันดาปท้าย () คือระบบเพิ่มแรงขับที่ติดตั้งอยู่ในเครื่องยนต์ไอพ่นแบบเทอร์โบเจ็ตและเทอร์โบแฟนบางรุ่น ใช้งานโดยการฉีดเชื้อเพลิงเข้าไปในกระแสไอเสียที่ออกจากเครื่องยนต์หลักอีกครั้ง เพื่อให้เกิดการเผาไหม้รอบที่สอง ทำให้อุณหภูมิและความเร็วของก๊าซไอเสียสูงขึ้นมาก เครื่องยนต์สามารถสร้างแรงขับเพิ่มขึ้นอย่างทันทีทันใดHill, P., & Peterson, C. (1992). Mechanics and Thermodynamics of Propulsion. Addison-Wesley. เมื่อใช้สันดาปท้าย จะเห็นเปลวไฟสีน้ำเงินหรือส้มพุ่งออกจากท่อไอพ่นในลักษณะคลื่นข้าวหลามตัด (shock diamonds) จากการที่ก๊าซไอเสียความเร็วสูงขยายตัวเป็นจังหวะ เสียงเครื่องยนต์จะดังขึ้นอย่างรุนแรงRolls-Royce, The Jet Engine (2020)

ประโยชน์หลักของสันดาปท้ายคือการช่วยให้เครื่องบินมีความเร็วเหนือเสียงและเพิ่มอัตราไต่ระดับได้รวดเร็ว เหมาะอย่างยิ่งกับภารกิจสกัดกั้นหรือการรบทางอากาศที่ต้องใช้กำลังเร่งมหาศาลในทันที อย่างไรก็ตาม การใช้สันดาปท้ายสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงสูงมาก โดยบางครั้งการใช้เพียงไม่กี่นาทีก็ทำให้ปริมาณเชื้อเพลิงลดลงอย่างเห็นได้ชัดMattingly, J. (2006). Elements of Propulsion: Gas Turbines and Rockets. AIAA.การทำงานของสันดาปท้ายมีความซับซ้อน เพราะต้องออกแบบหัวฉีดเชื้อเพลิงและท่อไอพ่นที่สามารถทนต่ออุณหภูมิสูงเกิน 1,700 องศาเซลเซียส และยังต้องควบคุมให้ก๊าซไอเสียขยายตัวออกไปอย่างมีประสิทธิภาพ จึงมักใช้ท่อไอพ่นแบบปรับขนาดได้ เพื่อรักษาสมดุลระหว่างแรงดันและการไหลของก๊าซRolls-Royce plc. (2020). The Jet Engine. Rolls-Royce Publications. ถือเป็นเทคโนโลยีสำคัญของเครื่องบินขับไล่สมัยใหม่ 

เครื่องบินขับไล่ F-100 ซูเปอร์เซเบอร์ ของสหรัฐ คือเครื่องบินมีสันดาปท้ายแบบแรกของโลกที่เข้าประจำการจริง โดยเข้าประจำการในปี 1954

อ้างอิง

หมวดหมู่:เครื่องยนต์ไอพ่น