ตงลงเจียง

ตงลงเจียง("เล่าปี่จึงว่า ได้ยินข่าวว่าโลติดผู้เปนตงลงเจียงเปนทหารเอกพระเจ้าเลนเต้รบกับเตียวก๊กนายโจรอยู่ตำบลเมืองกงจ๋ง ข้าพเจ้าจะขอทหารไปรบพวกโจร")  เทียบกับ (玄德曰：「近聞中郎將盧植與賊首張角戰於廣宗，備昔曾師事盧植，欲往助之。」) สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ตอนที่ 1. ในภาษาจีนกลางเรียกว่า จงหลางเจี้ยง () มีความหมายว่า ขุนพลราชองครักษ์ เป็นตำแหน่งทางการทหารของจีนยุคโบราณตำแหน่งหนึ่ง

 ภาพรวม 
ตำแหน่งตงลงเจียงได้รับการจัดตั้งครั้งแรกในยุคราชวงศ์จิ๋น (秦 ฉิน) มีหน้าที่หลักในการบัญชาการทหารราชองครักษ์ผู้ปกป้องพระราชวังและพระบรมวงศานุวงศ์ โดยขึ้นตรงต่อหลางจงลิ่ง (郎中令) หรือหัวหน้ามหาดเล็กกลาง ในยุคราชวงศ์ฮั่น (漢) ตงลงเจียงขึ้นตรงต่อกวางลู่ซฺวิน (光祿勳) หรือเสนาบดีกรมวัง และมี 3 ตำแหน่งย่อย ได้แก่ ตงลงเจียงห้าสำนัก (五官中郎将 อู่กวานจงหลางเจี้ยง), ตงลงเจียงฝ่ายซ้าย (左中郎将 จั่วจงหลางเจี้ยง) และตงลงเจียงฝ่ายขวา (右中郎将 โย่วจงหลางเจี้ยง) ในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 ตงฮั่น) มีการเพิ่มตำแหน่งย่อยของตงลงเจียงอีก 4 ตำแหน่ง ได้แก่ ตงลงเจียงฝ่ายตะวันออก (東中郎将 ตงจงหลางเจี้ยง), ตงลงเจียงฝ่ายใต้ (南中郎将 หนานจงหลางเจี้ยง), ตงลงเจียงฝ่ายตะวันตก (西中郎将 ซีจงหลางเจี้ยง) และตงลงเจียงฝ่ายเหนือ (北中郎将 เป่ย์จงหลางเจี้ยง) ต่อมามีการจัดตั้งตำแหน่งตงลงเจียงหน่วยหู่เปิน (虎贲中郎将 หู่เปินจงหลางเจี้ยง) และตงลงเจียงหน่วยยฺหวี่หลิน (羽林中郎将 ยฺหวี่หลินจงหลางเจี้ยง) สำหรับการบังคับบัญชาหน่วยหู่เปิน (虎贲) และหน่วยยฺหวี่หลิน (羽林) โดยเฉพาะ ตงลงเจียงได้รับเบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 2,000 ต้าน (石)  ต่ำกว่าตำแหน่งจงกุ๋น (將軍 เจียงจฺวิน) หรือขุนพล และตำแหน่งเก้าอุ้ย (校尉 เซี่ยวเว่ย์) หรือนายกองพันเล็กน้อย

ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก, ยุคสามก๊ก (三國 ซานกั๋ว) จนถึงยุคยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้ (南北朝 หนานเป่ย์เฉา) กลุ่มอำนาจต่าง ๆ ที่ตั้งตัวเป็นอิสระนำชื่อตำแหน่งตงลงเจียงไปใช้มอบให้กับข้าราชการฝ่ายทหารอย่างแพร่หลาย ไม่จำกัดเฉพาะผู้บัญชาการทหารราชองครักษ์อีกต่อไป แล้วกลายเป็นยศทางทหารที่อยู่ระหว่างจงกุ๋น (ขุนพล) และเก้าอุ้ย (นายกองพัน) โดยระดับของตำแหน่ง ยศ และอำนาจมีความแตกต่างกันออกไปอย่างมาก เช่น โจผี (曹丕 เฉา พี) รัชทายาทของโจโฉ (曹操 เฉา เชา) ผู้เป็นวุยอ๋อง (魏王 เว่ย์หวาง) ดำรงตำแหน่งเป็นตงลงเจียงห้าสำนัก ซึ่งในทางปฏิบัติมีอำนาจเทียบเท่าผู้ช่วยของอัครมหาเสนาบดี (丞相 เฉิงเซี่ยง) บุคคลที่มีชื่อเสียงอื่น ๆ เช่น จิวยี่ (周瑜 โจว ยฺหวี) ดำรงตำแหน่งตงลงเจียงสถาปนาเดช (建威中郎將 เจี้ยนเวย์จงหลางเจี้ยง) จูกัดเหลียง (诸葛亮 จูเก่อ เลี่ยง) ดำรงตำแหน่งตงลงเจียงที่ปรึกษาทัพ (軍師中郎將 จวินชือจงหลางเจี้ยง) เป็นต้น บางคนที่ได้รับตำแหน่งตงลงเจียงก็มีฐานะเป็นคนสนิทหรือนายทหารคนสำคัญของฝ่ายขุนศึกท้องถิ่นต่าง ๆ เช่น ลิโป้ (呂布 ลฺหวี่ ปู้), งิวฮู (牛輔 หนิว ฝู่) และต่ง เยฺว่ (董越) ในฝ่ายตั๋งโต๊ะ (董卓 ต่ง จั๋ว) หรือฮองตง (黃忠 หฺวาง จง) ในฝ่ายเล่าเปียว (劉表 หลิว เปี่ยว) เนื่องจากขุนศึกท้องถิ่นมักดำรงตำแหน่งเป็นจงกุ๋น (ขุนพล) และตำแหน่งของผู้ใต้บังคับบัญชาไม่ควรสูงกว่าผู้เป็นนาย ขุนศึกจึงมักแต่งตั้งผู้ใต้บังคับบัญชาให้มีตำแหน่งเป็นตงลงเจียงชั้นเบ็ดเตล็ด (雜號中郎將 จ๋าเฮ่าจงหลางเจี้ยง) หรือเก้าอุ้ยชั้นเบ็ดเตล็ด (雜號校尉 จ๋าเฮ่าเซี่ยวเว่ย์) ทั้งจิวยี่และจูกัดเหลียงตำแหน่งตงลงเจียงชั้นเบ็ดเตล็ด จูกัดเหลียงดำรงตำแหน่งตงลงเจียงที่ปรึกษาทัพในช่วงที่เล่าปี่ (劉備 หลิว เป้ย) เข้าพิชิตมณฑลเกงจิ๋ว (荊州 จิงโจว) ต่อมาได้เลื่อนตำแหน่งเป็นจงกุ๋นที่ปรึกษาทัพ (軍師將軍 จฺวินชือเจียงจฺวิน) หลังเล่าปี่พิชิตมณฑลเอ๊กจิ๋ว (益州 อี้โจว) ได้ จึงอนุมานได้ว่าตำแหน่งตงลงเจียงชั้นเบ็ดเตล็ดมีระดับต่ำกว่าจงกุ๋นชั้นเบ็ดเตล็ด (雜號將軍 จ๋าเฮ่าเจียงจฺวิน) และสูงกว่าเก้าอุ้ยชั้นเบ็ดเตล็ด

ในยุคราชวงศ์ถัง (唐) ตำแหน่งตงลงเจียงได้รับการฟื้นฟูขึ้นใหม่ในฐานะผู้บัญชาการทหารองครักษ์ที่ทำหน้าที่ป้องกันสำนักต่าง ๆ โดยมีระดับยศอยู่ที่ประมาณชั้นสี่ หลังราชวงศ์ซ่ง (宋) เป็นต้นไป ตำแหน่งตงลงเจียงค่อย ๆ กลายเป็นเพียงตำแหน่งลอยที่ไม่มีอำนาจบังคับบัญชาที่แท้จริง 

 ลำดับชั้น 
+ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก เทียบเท่า 2,000 ต้าน  600 ต้าน  เทียบเท่า 600 ต้าน  เทียบเท่า 400 ต้าน  เทียบเท่า 300 ต้าน  เทียบเท่า 200 ต้าน อู่กวานจงหลางเจี้ยง (五官中郎将)    อู่กวานจงหลาง (五官中郎)  อู่กวานชื่อหลาง (五官侍郎)  อู่กวานหลางจง (五官郎中)  จั่วจงหลางเจี้ยง (左中郎将)    จั๋วฉู่จงหลาง (左署中郎)  จั๋วฉู่ชื่อหลาง (左署侍郎)  จั๋วฉู่หลางจง (左署郎中)  โย่วจงหลางเจี้ยง (右中郎将)    โย่วฉู่จงหลาง (右署中郎)  โย่วฉู่ชื่อหลาง (右署侍郎)  โย่วฉู่หลางจง (右署郎中)   หู่เปินจงหลางเจี้ยง (虎贲中郎将)    หู่เปินจงหลาง (虎贲中郎)จั่วโย่วพูเช่อ (左右仆射)จั่วโย่วปี้ฉาง (左右陛长)  หู่เปินชื่อหลาง (虎贲侍郎)  หู่เปินหลางจง (虎贲郎中)  เจี๋ยฉงหู่เปิน (节从虎贲) ยฺหวี่หลินจงหลางเจี้ยง (羽林中郎将)  ยฺหวี่หลินจั่วโย่วเจียน (羽林左右监)      ยฺหวี่หลินหลาง (羽林郎) 

 รายชื่อตงลงเจียง 
 ตงลงเจียงห้าสำนัก 
ผู้ดำรงตำแหน่ง 1 คนได้รับเบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 2,000 ต้าน มีหน้าที่หลักในการกำกับดูแลทหารองครักษ์ห้าสำนัก ข้าราชการในสังกัด ได้แก่ อู่กวานจงหลาง (五官中郎) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 600 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา, อู่กวานชื่อหลาง (五官侍郎) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 400 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา, อู่กวานหลางจง (五官郎中) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 300 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา เมื่อ ค.ศ. 211 โจผีรัชทายาทของวุยอ๋องโจโฉดำรงตำแหน่งตงลงเจียงห้าสำนักพร้อมจัดตั้งคณะข้าราชการในสังกัด มีฐานะเป็นรองอัครมหาเสนาบดี มีเกียรติเหนือกว่าบรรดาอ๋อง (王 หวาง) และเฮา (侯 โหว) ใด ๆ ในราชรัฐวุยก๊ก (魏國 เว่ย์กั๋ว)

ผู้ดำรงตำแหน่ง
 อุยอ๋วน (黃琬 หฺวาง หว่าน)
 ตันกี๋ (陳紀 เฉิน จี้)
 หนิว ต่าน (牛亶)
 โจผี (曹丕 เฉา พี)
 อู่ เหลียง (五梁) - จ๊กก๊ก (蜀國 ฉู่กั๋ว)
 ชีฮู (薛珝 เซฺว สฺวี่) - ง่อก๊ก (吳國 อู๋กั๋ว)
 เตียว เสฺวียน (刁玄) - ง่อก๊ก
 เอียงเหียง (濮陽興 ผูหยางซิง) - ง่อก๊ก
 หง ฉิว (弘璆) - ง่อก๊ก
 ติง จง (丁忠) - ง่อก๊ก

 ตงลงเจียงฝ่ายซ้าย 
ผู้ดำรงตำแหน่ง 1 คนได้รับเบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 2,000 ต้าน มีหน้าที่หลักในการกำกับดูแลทหารองครักษ์ในสำนักฝ่ายซ้าย ข้าราชการในสังกัด ได้แก่ จงหลาง (中郎) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 600 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา, ชื่อหลาง (侍郎) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 400 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา, หลางจง (郎中) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 300 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา

ผู้ดำรงตำแหน่ง
 ฮองฮูสง (皇甫嵩 หฺวางฝู่ ซง)
 ซัวหยง (蔡邕 ไช่ ยง)
 เลาเฉีย (劉範 หลิว ฟ่าน)
 หลี่ กู้ (李固)
 หยาง เซฺวียน (楊宣)
 ลิต๊ก (李伏 หลี่ ฝู)
 จินปิด (秦宓 ฉิน มี่) - จ๊กก๊ก
 เตาเขง (杜瓊 ตู้ ฉฺยง) - จ๊กก๊ก

 ตงลงเจียงฝ่ายขวา 
ผู้ดำรงตำแหน่ง 1 คนได้รับเบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 2,000 ต้าน มีหน้าที่หลักในการกำกับดูแลทหารองครักษ์ในสำนักฝ่ายขวา ข้าราชการในสังกัด ได้แก่ จงหลาง (中郎) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 600 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา, ชื่อหลาง (侍郎) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 400 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา, หลางจง (郎中) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 300 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา

ผู้ดำรงตำแหน่ง
 จูฮี (朱儁 จู จฺวิ้น)
 ชีซี (徐庶 สฺวี ชู่)
 เป้า ซฺวิน (鮑勛)
 เชียน เจา (牽招)
 ลิจวน (李譔 หลี่ จฺว้าน) - จ๊กก๊ก
 จองอี้ (宗預 จง ยฺวี่) - จ๊กก๊ก

 ตงลงเจียงหน่วยหู่เปิน 
ผู้ดำรงตำแหน่ง 1 คนได้รับเบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 2,000 ต้าน มีหน้าที่หลักในการกำกับดูแลทหารองครักษ์ในหน่วยหู่เปิน (虎賁;  "พยัคฆ์หาญ") ข้าราชการในสังกัด ได้แก่ จั่วโย่วพูเช่อ (左右仆射) และจั่วโย่วปี้ฉาง (左右陛长) ตำแหน่งละ 1 คน เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 600 ต้าน จั่วโย่วพูเช่อมีหน้าที่ในการฝึกยิงเกาทัณฑ์ให้ทหารองครักษ์ จั่วโย่วปี้ฉางมีหน้าที่ในการจัดระเบียบหน่วยหู่เปินภายในพระที่นั่งระหว่างการประชุมขุนนาง, หู่เปินจงหลาง (虎贲中郎) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 600 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา, หู่เปินชื่อหลาง (虎贲侍郎) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 400 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา, หู่เปินหลางจง (虎贲郎中) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 300 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา, เจี๋ยฉงหู่เปิน (节从虎贲) เบี้ยหวัดเทียบเท่าขุนนางศักดินา 200 ต้าน ไม่จำกัดจำนวนอัตรา มีหน้าที่อารักขาข้าราชบริพาร ผู้ที่ดำรงตำแหน่งเจี๋ยฉงหู่เปินมาเป็นเวลานานจะได้รับการเลื่อนขั้น และผู้มีความสามารถโดดเด่นสามารถได้รับการเลื่อนขั้นถึงระดับจงหลาง โดยทั่วไปตำแหน่งหู่เปินจงหลาง, หู่เปินชื่อหลาง, หู่เปินหลางจง และเจี๋ยฉงหู่เปินสามารถสืบทอดจากบิดาไปยังบุตรชายได้หลังบิดาเสียชีวิต

ผู้ดำรงตำแหน่ง
 ชุย จฺวิน (崔鈞)
 อ้วนเสี้ยว (袁紹 ยฺเหวียน เช่า)
 อ้วนสุด (袁術 ยฺเหวียน ชู่)
 ขงหยง (孔融 ข่ง หรง)
 ซุนหุน (荀惲 สฺวิน ยฺวิ่น)
 ฮวนกาย (桓階 หฺวาน เจีย)
 เจิน เซี่ยง (甄像)
 ลิ่งหู เช่า (令狐劭)
 กัว จือ (郭芝) - วุยก๊ก (魏國 เว่ย์กั๋ว)
 ซือหม่า อี้ (司馬翼)
 หมี เวย์ (麋威) - จ๊กก๊ก
 ตั๋งอุ๋น (董允 ต๋ง ยฺหวิ่น) - จ๊กก๊ก
 กวาน ถ่ง (關統) - จ๊กก๊ก
 ไลบิน (來敏 หลาย หมิ่น) - จ๊กก๊ก

 ตงลงเจียงหน่วยยฺหวี่หลิน 

 ตงลงเจียงสี่ฝ่าย (เหนือใต้ออกตก) 

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ข้าราชการจีนโบราณ