มหาวิทยาลัยเปิดญี่ปุ่น

มหาวิทยาลัยเปิดญี่ปุ่น ( เดิมชื่อมหาวิทยาลัยการออกอากาศ) เป็นมหาวิทยาลัยเรียนทางไกลที่มีนักศึกษาจากทั่วประเทศญี่ปุ่น โดยรับนักศึกษาชุดแรกใน พ.ศ. 2528

ประวัติ
ใน พ.ศ. 2524 ได้มีการตรา พระราชบัญญัติองค์กรมหาชนว่าด้วยมหาวิทยาลัยการศึกษาทางไกลผ่านสื่อวิทยุโทรทัศน์ (ซึ่งต่อไปนี้เรียกว่า กฎหมายเดิม) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดตั้งสถาบันการเรียนรู้ตลอดชีวิต และมุ่งให้โอกาสแก่ประชาชนทั่วไปและผู้ประกอบวิชาชีพได้เข้าถึงการศึกษาระดับอุดมศึกษาอย่างกว้างขวาง มหาวิทยาลัยการออกอากาศ จึงได้รับการจัดตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2526 โดยองค์กรพิเศษของรัฐที่ชื่อว่า “สถาบันมหาวิทยาลัยการออกอากาศ” ภายใต้กฎหมายดังกล่าว

ต่อมาใน พ.ศ. 2545 อันเป็นผลจากแผนปรับปรุงและปรับโครงสร้างองค์กรพิเศษของรัฐ สถานะของสถาบันผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยการออกอากาศได้เปลี่ยนไปเป็นนิติบุคคลโรงเรียนพิเศษ จึงมีการแก้ไขกฎหมายเดิมและประกาศใช้ พระราชบัญญัติสถาบันมหาวิทยาลัยการออกอากาศฉบับใหม่ (ซึ่งต่อไปนี้เรียกว่า กฎหมายใหม่) โดยมีผลให้มหาวิทยาลัยการออกอากาศในปัจจุบันเป็นสถาบันการศึกษาที่ก่อตั้งและดำเนินการโดยนิติบุคคลโรงเรียนดังกล่าว ตามมาตรา 3 ของกฎหมายใหม่

ทั้งนี้ เว็บไซต์กระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี เคยจัดแยกมหาวิทยาลัยเปิดยไว้ภายใต้หัวข้อมหาวิทยาลัยของรัฐ และโดยการใช้งานทั่วไปมักถือว่ามีสถานะเชิงสถาบันเทียบเท่ามหาวิทยาลัยของรัฐ นอกจากนี้ ภายในกระทรวงศึกษาธิการยังมีตำแหน่งเจ้าหน้าที่ระดับหัวหน้าฝ่ายรับผิดชอบด้านมหาวิทยาลัยการออกอากาศโดยเฉพาะ

นับตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2550 ชื่อภาษาอังกฤษของมหาวิทยาลัยได้เปลี่ยนจาก The University of the Air มาเป็น The Open University of Japan และในเดือนเมษายน พ.ศ. 2553 ชื่อโดเมนเว็บไซต์ได้เปลี่ยนจาก u-air.ac.jp เป็น ouj.ac.jp พร้อมกันนี้มหาวิทยาลัยได้มีการปรับปรุงระบบสารสนเทศภายใน และส่งเสริมการใช้งานระบบออนไลน์มากขึ้น เช่น การลงทะเบียนรายวิชาทางอินเทอร์เน็ต การยื่นคำร้อง การสอบรับรองหน่วยกิต และระบบการสอนทางไกลผ่านเว็บ

มหาวิทยาลัยยังได้ขยายบริการด้านการศึกษาออนไลน์ เช่น การรับชมบทเรียนผ่านอินเทอร์เน็ต การจัดการเรียนการสอนออนไลน์ และการสอนสดผ่านระบบเว็บคอนเฟอเรนซ์ ส่งผลให้มหาวิทยาลัยพัฒนาสู่การเป็นมหาวิทยาลัยเพื่อการเรียนออนไลน์อย่างสมบูรณ์

 คำนิยามของมหาวิทยาลัยการออกอากาศ 
มหาวิทยาลัยการออกอากาศ หมายถึง มหาวิทยาลัยที่จัดตั้งโดยสถาบันมหาวิทยาลัยการออกอากาศ ตามที่กำหนดไว้ในมาตรา 2 แห่งพระราชบัญญัติสถาบันมหาวิทยาลัยการออกอากาศ โดยสถาบันมหาวิทยาลัยการออกอากาศเป็นผู้ดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยการออกอากาศ ซึ่งประกอบด้วย การจัดตั้งและการบริหารมหาวิทยาลัย การออกอากาศเพื่อการศึกษา และภารกิจอื่นที่เกี่ยวเนื่อง ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 4 แห่งกฎหมายเดียวกัน ทั้งนี้ กิจกรรมด้านการศึกษาและการวิจัยดำเนินการภายในมหาวิทยาลัยการออกอากาศ ที่สถาบันเป็นผู้จัดตั้ง ส่วนกิจกรรมด้านการออกอากาศดำเนินการผ่านสถานีออกอากาศที่สถาบันมหาวิทยาลัยการออกอากาศเป็นผู้เปิดดำเนินงาน

กระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเคยปฏิบัติต่อสถาบันดังกล่าวเสมือนเป็น มหาวิทยาลัยของรัฐมิใช่มหาวิทยาลัยเอกชน จนกระทั่ง พ.ศ. 2546 เมื่อพระราชบัญญัติสถาบันมหาวิทยาลัยการออกอากาศฉบับใหม่มีผลบังคับใช้ ส่งผลให้สถาบันได้รับสถานะเป็นโรงเรียนนิติบุคคลซึ่งแตกต่างจากนิติบุคคลมหาวิทยาลัยแห่งชาติและองค์กรบริหารราชการอิสระ จากนั้นมหาวิทยาลัยการออกอากาศจึงถูกจัดเป็นมหาวิทยาลัยเอกชน

อย่างไรก็ดี มหาวิทยาลัยมีลักษณะที่สอดคล้องกับมหาวิทยาลัยของรัฐอย่างมาก เช่น ศูนย์การเรียนรู้จำนวนมากตั้งอยู่ภายในพื้นที่ของมหาวิทยาลัยของรัฐ หลายสถาบันของรัฐได้ลงนามในข้อตกลงแลกเปลี่ยนหน่วยกิตกับมหาวิทยาลัย บุคลากรประมาณร้อยละ 90 มาจากการส่งตัวของกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงการคลัง และมหาวิทยาลัยของรัฐ ตลอดจนการรับพนักงานสายบริหารจัดการใช้การสอบของหน่วยงานบุคลากรทางการศึกษากระทรวงศึกษาธิการและนิติบุคคลมหาวิทยาลัยแห่งชาติเป็นหลัก อย่างไรก็ตาม ระบบสวัสดิการของบุคลากรใช้ระบบสวัสดิการสำหรับสถาบันเอกชน

 ลักษณะเฉพาะ 
มหาวิทยาลัยการออกอากาศเป็นมหาวิทยาลัยแบบเปิดตามชื่อภาษาอังกฤษว่า The Open University of Japan โดยเฉพาะในคณะศิลปศาสตร์พื้นฐาน ซึ่งไม่มีการสอบคัดเลือกเข้าศึกษา ทำให้การเข้าศึกษามีความยืดหยุ่นและเข้าถึงได้ง่าย อย่างไรก็ตาม การสำเร็จการศึกษามีความเข้มงวดสูง โดยจัดให้มีระบบตรวจสอบความก้าวหน้าทางการเรียนอย่างเคร่งครัดเพื่อรักษามาตรฐานคุณภาพของผู้สำเร็จการศึกษา มหาวิทยาลัยได้ดำเนินการปฏิรูปการเรียนการสอนเพิ่มเติมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพทางการเรียนรู้ตั้งแต่ พ.ศ. 2559

ตั้งแต่เริ่มรับนักศึกษาระดับปริญญาตรีใน พ.ศ. 2528 จนถึงภาคการศึกษาที่สองปีการศึกษา พ.ศ. 2556 มีผู้ลงทะเบียนเรียนรวมทั้งสิ้น 1,362,258 คน ณ เดือนมีนาคม พ.ศ. 2557 ผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีมีจำนวน 79,186 คน และผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทจำนวน 4,177 คน

ณ เดือนมีนาคม พ.ศ. 2553 อัตราการสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีภายในระยะเวลาสูงสุด 10 ปี อยู่ที่ประมาณร้อยละ 30–40 ขณะที่อัตราการสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทภายในระยะเวลาสูงสุด 5 ปี อยู่ที่ประมาณร้อยละ 80

สำนักงานใหญ่ของมหาวิทยาลัยตั้งอยู่ที่เขตมิฮามะ เมืองชิบะ จังหวัดชิบะ รายการสอนทางออกอากาศถูกผลิตและบันทึกในสตูดิโอเฉพาะของมหาวิทยาลัยที่สำนักงานใหญ่

ในฐานะสถานที่สนับสนุนการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยมีศูนย์การเรียนรู้จำนวน 50 แห่งทั่วประเทศ และมีพื้นที่ดาวเทียมสำหรับการเรียนรู้ 7 แห่ง ซึ่งทำหน้าที่เป็นศูนย์ย่อย นักศึกษาทุกคนจะต้องสังกัดศูนย์การเรียนรู้หรือพื้นที่ดาวเทียมแห่งใดแห่งหนึ่ง

ศูนย์การเรียนรู้และพื้นที่ดาวเทียมทำหน้าที่เป็นสถานที่สำหรับการเรียนการสอนแบบพบหน้า การสอบรับรองหน่วยกิต การรับชมซ้ำรายการสอน การรับคำปรึกษาทางการเรียนและการทำวิจัย รวมถึงการให้บริการห้องสมุด นอกจากนี้ ยังสามารถออกบัตรนักศึกษา ใบรับรองสถานภาพการศึกษา และเอกสารรับรองอื่น ๆ ได้ นักศึกษามหาวิทยาลัยสามารถใช้บริการศูนย์การเรียนรู้ทุกแห่งทั่วประเทศ รวมทั้งห้องสมุดประจำสำนักงานใหญ่ที่ชิบะ

นักศึกษามหาวิทยาลัยการออกอากาศมีสิทธิได้รับส่วนลดสำหรับนักศึกษา อย่างไรก็ตาม ผู้ให้บริการบางรายอาจมีข้อจำกัดในการใช้สิทธิ์ดังกล่าว通学用割引回数券関連規則 - 北大阪急行電鉄学割証（学生旅客運賃割引証）の発行について - 放送大学東京足立学習センター

 หลักสูตร พ.ศ. 2560 
หลักสูตรประกอบด้วยวิชาพื้นฐาน วิชาในหลักสูตร (บทนำ วิชาเฉพาะทาง และวิชาบูรณาการ) และหน่วยกิตการวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา แต่ละหน่วยกิตมีตำราเรียนที่เขียนขึ้นเป็นพิเศษ ประกอบกับการบรรยายที่บันทึกไว้ 15 ครั้ง ครั้งละ 45 นาที นอกจากนี้ยังมีการบรรยายแบบพบหน้ากันหลายรูปแบบ หลักสูตรภาคฤดูร้อนแบบย่อ และหน่วยกิตออนไลน์ นอกจากวิชาที่คัดสรรมาเป็นพิเศษแล้ว ยังมีวิชาที่เปิดสอนเป็นภาษาญี่ปุ่นเท่านั้น

มนุษยศาสตร์และวัฒนธรรม

 รายวิชาเบื้องต้น  บทนำสู่ปรัชญา ('2557)บุคคลสำคัญในปรัชญาสมัยใหม่ ('2555)กำเนิดปรัชญาตะวันตก ('2559)ประวัติศาสตร์และสังคม ('2557)ญี่ปุ่นร่วมสมัย ('2558)ประวัติศาสตร์ยุโรป I ('2558)บทนำวรรณคดีญี่ปุ่น ('2555)โคจิกิและมันโยชู ('2558)บทนำวรรณคดีโลก ('2559)ภาษาญี่ปุ่นและการสื่อสาร ('2558)โลกของภาษาละติน ('2559)บทนำพิพิธภัณฑ์ ('2554)ภูมิศาสตร์ยุคโลกาภิวัตน์ ('2555) รายวิชาเฉพาะทาง  ปรัชญาฝรั่งเศสร่วมสมัย ('2560)จากประจักษ์นิยมสู่ปรัชญาภาษาศาสตร์ ('2559)ลำดับสายปรัชญาเยอรมัน ('2557)พุทธศาสนาและลัทธิขงจื๊อ ('2556)ประวัติศาสตร์และทฤษฎีศิลปะตะวันตก ('2559)ประวัติศาสตร์ดนตรีตะวันตก ('2556)เสน่ห์แห่งศิลปะการแสดง ('2560)ญี่ปุ่นสมัยโบราณ ('2560)ประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นสมัยใหม่ตอนต้น ('2556)ประวัติศาสตร์เกาหลี ('2558)จีนในประวัติศาสตร์ ('2556)ประวัติศาสตร์ยุโรป II ('2558)ประวัติศาสตร์สหรัฐอเมริกา ('2557)โลกของวรรณคดีวากะ ('2557)การอ่านวรรณคดีเอกญี่ปุ่น ('2560)โลกของอุเอดะ อะคินาริ ('2559)การอ่านวรรณคดีตะวันตกคลาสสิก ('2557)ภาพรวมภาษาไทย ('2558)มานุษยวิทยาวัฒนธรรม ('2557)ภาคสนามและเอกสารโบราณ ('2560)การศึกษาพิพิธภัณฑ์ ('2559)การจัดทำเอกสารพิพิธภัณฑ์ ('2555)การอนุรักษ์เอกสารพิพิธภัณฑ์ ('2555)การจัดแสดงพิพิธภัณฑ์ ('2559)ข้อมูลและสื่อพิพิธภัณฑ์ ('2556)การบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์ ('2556)มองการเรียนรู้ตลอดชีวิต ('2560)กฎหมายสถิติทางจิตวิทยา ('2560)ภาษาศาสตร์รู้คิดเชิงเปรียบเทียบ ('2560)ประวัติศาสตร์ความคิดทางการเมืองญี่ปุ่น ('2560) รายวิชาบูรณาการ  การศึกษาว่าด้วยเสียง ('2559)การวิจัยสีและรูปทรง ('2560)ความปลอดภัย ความมั่นใจ และการจัดการท้องถิ่น ('2557)บทนำสู่การศึกษาว่าด้วยชีวิตและความตาย ('2557)ตลาดหลักทรัพย์และเศรษฐกิจของเรา ('2558)มองประเทศกำลังพัฒนา ('2557)ญี่ปุ่นในเวทีโลก ('2558)เส้นทางอาชีพหลากหลาย ('2558)สิ่งแวดล้อมและสังคม ('2558)พลังงานและสังคม ('2558)นิเวศวรรณกรรม ('2556)ยุคของอาสาสมัครนานาชาติ ('2557)ระบบการจัดการเทคโนโลยี ('2557)วิวัฒนาการสังคมสารสนเทศ ('2558)ชีววิทยากับชีวิตประจำวัน ('2558)

สารสนเทศศาสตร์

 รายวิชาเบื้องต้น  เริ่มต้นบัญชี ('2556)สารสนเทศดิจิทัลและทฤษฎีสัญลักษณ์ ('2556)สื่อดิจิทัลในชีวิตประจำวัน ('2557)วิธีวิทยาและจริยธรรมของสังคมสารสนเทศ ('2557)เครือข่ายสารสนเทศ ('2557) รายวิชาเฉพาะทาง  โครงสร้างข้อมูลและการเขียนโปรแกรม ('2556)การใช้และการจัดการคอมพิวเตอร์ ('2560)โครงสร้างซอฟต์แวร์ ('2557)อัลกอริทึมและการเขียนโปรแกรม ('2559)พื้นฐานการเขียนโปรแกรมจาวา ('2559)คณิตศาสตร์เพื่อการแก้ปัญหา ('2560)การวิเคราะห์ข้อมูลและการค้นพบความรู้ ('2559)ตรรกศาสตร์เชิงสัญลักษณ์ ('2557)การประมวลผลเชิงตัวเลข ('2557)พื้นฐานซีจีไอและองค์ประกอบภาพ ('2559)การผลิตสื่อวิดีโอ ('2559)การประมวลผลและการรู้จำข้อมูลดิจิทัล ('2555)การประมวลผลภาษาธรรมชาติ ('2558)การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อการศึกษา ('2560)วิธีการวิจัยผู้ใช้ ('2559)การออกแบบเพื่อสังคมสารสนเทศเพื่อทุกคน ('2557)สังคมสารสนเทศและการศึกษา ('2557)บทนำวิศวกรรมความรู้สึก ('2559)สื่อและทรัพย์สินทางปัญญา ('2559)โครงสร้างคอมพิวเตอร์ ('2557)บริการเครือข่ายใกล้ตัว ('2559)ความมั่นคงและจริยธรรมสารสนเทศ ('2557)บทนำการสื่อสาร ('2557)โครงสร้างเว็บและการประยุกต์ ('2558)ฐานข้อมูล ('2560) รายวิชาบูรณาการ  การศึกษาว่าด้วยเสียง ('2559)การวิจัยสีและรูปทรง ('2560)ความปลอดภัย ความมั่นใจ และการจัดการท้องถิ่น ('2557)บทนำสู่การศึกษาว่าด้วยชีวิตและความตาย ('2557)ตลาดหลักทรัพย์และเศรษฐกิจของเรา ('2558)มองประเทศกำลังพัฒนา ('2557)ญี่ปุ่นในเวทีโลก ('2558)เส้นทางอาชีพหลากหลาย ('2558)สิ่งแวดล้อมและสังคม ('2558)พลังงานและสังคม ('2558)นิเวศวรรณกรรม ('2556)ยุคของอาสาสมัครนานาชาติ ('2557)ระบบการจัดการเทคโนโลยี ('2557)วิวัฒนาการสังคมสารสนเทศ ('2558)ชีววิทยากับชีวิตประจำวัน ('2558)

 มหาวิทยาลัยเปิดในฐานะสถานีออกอากาศเพื่อการศึกษา 
มหาวิทยาลัยเปิดญี่ปุ่นออกอากาศการบรรยายและรายการประกาศต่าง ๆ เป็นเจ้าของสถานีโทรทัศน์และวิทยุกระจายเสียงประจำสำนักงานใหญ่ในเมืองชิบะ รายการทั้งหมดได้รับการบันทึกและตัดต่อ ณ สำนักงานใหญ่ และออกอากาศผ่านช่องสัญญาณดาวเทียม (BS) เพื่อให้เข้าถึงประชาชนทั่วประเทศ การออกอากาศใช้ภาษาญี่ปุ่นเป็นสื่อการเรียนการสอนเท่านั้น ตามมาตรา 50-4-1 แห่งพระราชบัญญัติการกระจายเสียง ห้ามมิให้มหาวิทยาลัยเปิดญี่ปุ่นออกอากาศข้อความเชิงพาณิชย์ ค่าใช้จ่ายของระบบออกอากาศได้รับเงินอุดหนุนจากงบประมาณแผ่นดิน จนถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2561 ระบบออกอากาศได้รับการถ่ายทอดจากหอคอยโตเกียวทาวเวอร์ผ่านโทรทัศน์ระบบยูเอชเอฟและวิทยุเอฟเอ็มและถ่ายทอดที่เมืองมาเอะบาชิ จังหวัดกุมมะ ไปจนถึงภูมิภาคคันโต

มหาวิทยาลัยไม่ได้สังกัดหรือเชื่อมโยงกับเครือข่ายสถานีโทรทัศน์อื่นใด (แม้ในระยะแรกจะได้รับการสนับสนุนจากสถานีโทรทัศน์ในกรุงโตเกียวก็ตาม) ในช่วงที่ออกอากาศผ่านภาคพื้นดินนั้น ช่องโทรทัศน์เป็นสถานีโทรทัศน์ภาคพื้นดินเพียงแห่งเดียวในญี่ปุ่นที่เป็นอิสระโดยสมบูรณ์และไม่ขึ้นกับเครือข่ายใด ๆ

 สื่อออกอากาศ 
รับชมได้ฟรีสำหรับบุคคลทั่วไป

ทั่วประเทศ ทางช่อง BS 231 (BS Campus ex) และ 232 (BS Campus on) สำหรับโทรทัศน์ และช่อง 531 สำหรับวิทยุ ผู้รับสัญญาณที่รับชมเฉพาะช่องของมหาวิทยาลัยเปิดญี่ปุ่นไม่มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมสัญญาหรือค่าสมัครสมาชิก โทรทัศน์เคเบิลและวิทยุเคเบิลบางรายการก็ออกอากาศซ้ำเช่นกัน

 เชิงอรรถ 

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น


หมวดหมู่:สถาบันอุดมศึกษาในประเทศญี่ปุ่น
ญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สถานีโทรทัศน์ในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:วิทยุในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:มหาวิทยาลัยและวิทยาลัยในจังหวัดชิบะ
หมวดหมู่:สถานีโทรทัศน์อิสระในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ช่องโทรทัศน์เพื่อการศึกษาและการสอน