อดินันท์ สิงห์หิรัญ

อดินันท์ สิงห์หิรัญ (1 มกราคม พ.ศ. 2472 – 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522) เป็นอดีตนักแสดงชายชาวไทย โด่งดังจากบท หมึก ในมนต์รักลูกทุ่ง (2513) โดยเขาสามารถแสดงได้ทั้งบทดี บทร้าย บทตลก และบทชีวิต

 ประวัติ 
อดินันท์ สิงห์หิรัญ มีชื่อจริงว่า อนันต์ ทองอิน เกิดเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2472 เป็นบุตรคนที่ 2 จากพี่น้องทั้งหมด 3 คน ของขุนนนท์วิจารณ์และนางนนท์วิจารณ์ เริ่มเข้าศึกษาที่โรงเรียนอุตวณิชย์ และโรงเรียนจักรเพชร ต่อมาเมื่อเกิดภาวะสงคราม จึงย้ายไปพำนักที่จังหวัดสุพรรณบุรี และศึกษาที่โรงเรียนกรรณสูตศึกษาลัย หลังจากนั้นได้ย้ายกลับมาศึกษาต่อที่โรงเรียนอำนวยวิทย์ อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ ก่อนสำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาปีที่ 6 จากโรงเรียนอำนวยศิลป์ บริเวณปากคลองตลาด

ด้านชีวิตครอบครัว สมรสกับมาเรีย เกตุเลขา นักแสดงและฝ่ายธุรกิจกองถ่าย ซึ่งเข้าพิธีสมรสในปี พ.ศ. 2511 ขณะนั้นอดินันท์มีอายุประมาณ 39–40 ปี และมีบุตรร่วมกัน 2 คน

อดินันท์เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งเมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522 ขณะอายุเพียง 50 ปี โดยได้จัดงานฌาปนกิจศพเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2522 ที่วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร

 อาชีพ 
อดินันท์เริ่มเข้าสู่วงการภาพยนตร์เมื่อเพื่อนชวนมาแสดงภาพยนตร์ขนาด 16 มม. ขาวดำ แต่ภาพยนตร์เรื่องนั้นสร้างไม่เสร็จ ทำให้ได้รู้จักกับท้วม ทรนง ต่อมาได้ร่วมแสดงในภาพยนตร์เรื่องแผลเก่า (พ.ศ. 2497) ผลิตโดยบูรพาศิลป์ภาพยนตร์ โดยท้วม ทรนง รับบทพระเอก (ในขณะนั้นใช้ชื่อ ชีพ ชูพงษ์) ส่วนอดินันท์รับบท จ้อย ผู้ร้ายของเรื่อง ซึ่งบทบาทนี้ทำให้เขาเริ่มมีชื่อเสียงในวงการภาพยนตร์

ในยุคภาพยนตร์ขนาด 16 มม. อดินันท์มีผลงานการแสดงมากมาย โดยส่วนใหญ่รับบทผู้ร้าย แต่ยังสามารถแสดงบทตลกได้อย่างเป็นธรรมชาติ จึงถือเป็นนักแสดงเจ้าบทบาทอีกคนหนึ่ง อดินันท์ได้รับรางวัลตุ๊กตาทองสาขานักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยม จากภาพยนตร์เรื่องฉัตรดาว (พ.ศ. 2508) โดยรับบทเป็นชายที่ยอมทำทุกอย่างเพื่อช่วยเหลือนางเอก ซึ่งเป็นบทบาทที่สร้างความประทับใจให้ผู้ชม

ภายหลังเมื่อสูงวัยขึ้น อดินันท์เข้าสู่วงการผู้กำกับ โดยอยู่ในสังกัดรัชฟิล์มทีวี เขามีชื่อเสียงมากจากภาพยนตร์โทรทัศน์เรื่องพิภพมัจจุราช (พ.ศ. 2511) โดยรับบทเป็น สุวาร เลขาของพญายม

 ผลงาน 
 ภาพยนตร์ 
 ภาพยนตร์แต่ละเรื่องเรียงตามลำดับวันและเดือนที่เข้าฉาย ยกเว้นเรื่องที่ไม่ระบุวันที่เข้าฉายวันแรก
 ปี  เรื่อง  ค่าย  รับบท  วันที่เข้าฉายวันแรก 2497 แผลเก่า บูรพาศิลป์ภาพยนตร์ จ้อย 25 มีนาคม 2498 สุดที่รัก ฝ้าง 31 สิงหาคม ชะอำอำพราง พิฆเนศภาพยนตร์  17 พฤศจิกายน เหยื่อกามเทพ ดุสิตภาพยนตร์  3 ธันวาคม 2499 ลูกโจร สหมิตรภาพยนตร์  4 พฤษภาคม พรานสังคม  11 พฤษภาคม ยิงทิ้ง ยูเนียนฟิล์ม จวบ เพียรฉลาด 7 กันยายน 7 มุมเมือง เพ็ญศิริภาพยนตร์ กบินทร์ 16 พฤศจิกายน 2500 ทุรบุรุษทุย บางกอกการภาพยนตร์  10 พฤษภาคม เปียดื้อ บูรพาศิลป์ภาพยนตร์  30 ธันวาคม 2501 อกสามศอก กมลศิลป์ภาพยนตร์  28 มีนาคม โม่งแดง  24 กรกฎาคม เกล็ดแก้ว พันธมิตรภาพยนตร์  28 สิงหาคม 2502 ไอ้แก่น กมลศิลป์ภาพยนตร์  28 มกราคม คนองปืน พันธมิตรภาพยนตร์  22 ตุลาคม แผ่นดินของใคร (ชื่อเดิม:แผ่นดินฉกรรจ์) สุวรรณสิงห์ภาพยนตร์  24 พฤศจิกายน สิบสองนักสู้ (ชื่อเดิม:สิบสองมือปืน) บางกอกการภาพยนตร์ ป้อม ปืนเถื่อน 25 ธันวาคม 2503 น้ำตาทมิฬ กมลศิลป์ภาพยนตร์  13 พฤษภาคม เสือเฒ่า ไทยไตรมิตรภาพยนตร์  3 มิถุนายน ยอดมนุษย์ พันธมิตรภาพยนตร์  4 กันยายน 2504 พระเจ้าอชาตศัตรูกับพิมพิสารมหาราช กมลศิลป์ภาพยนตร์  21 เมษายน ท่าฉลอม มหาชัยฟิล์ม  5 กรกฎาคม รุ้งเพชร กมลศิลป์ภาพยนตร์  29 พฤศจิกายน เลือดนักเลง นาคาภาพยนตร์  ไม่ทราบ 2505 ดอกแก้ว พิษณุภาพยนตร์ พรานวาด (รับเชิญ) 2 มีนาคม รุ่งทิพย์ ต๊อกบูมภาพยนตร์  22 สิงหาคม โจรแพรแดง พันธมิตรภาพยนตร์  21 กันยายน ดอกหญ้า อุปการภาพยนตร์  9 พฤศจิกายน 2506 7 สมิง  24 มกราคม สิงห์สั่งป่า กมลศิลป์ภาพยนตร์  10 มีนาคม ใจเดียว ต๊อกบูมภาพยนตร์  5 เมษายน รวงแก้ว วิชชุทัศนาภาพยนตร์  29 พฤษภาคม อำนาจมืด ภัทราวุธภาพยนตร์  7 มิถุนายน เพลิงทรนง จิตรวาณีภาพยนตร์  27 ตุลาคม ชโลมเลือด ลดาพรรณภาพยนตร์  20 ธันวาคม สมิงสาว กมลศิลป์ภาพยนตร์  ไม่ทราบ 2507 มังกรคะนอง จิตรวาณีภาพยนตร์  7 กุมภาพันธ์ เลือดรักนางพราย  10 เมษายน ขุนดง จินดาวรรณภาพยนตร์  24 เมษายน พนาสวรรค์ ต๊อกบูมภาพยนตร์  30 เมษายน กฎหมายป่า รัตนมาลย์ภาพยนตร์  10 กรกฎาคม ลูกทาส กมลศิลป์ภาพยนตร์  23 กรกฎาคม คมแสนคม สหการภาพยนตร์ไทย  14 สิงหาคม พันธุ์ลูกหม้อ ไทยฟิล์ม  จ้าวพยัคฆ์ ธาดาภาพยนตร์  11 กันยายน สิงห์ล่าสิงห์ พจนาภิรมย์ภาพยนตร์  15 ตุลาคม ศึกประจันตคาม จิตรวาณีภาพยนตร์  27 พฤศจิกายน เสือไม่ทิ้งลาย เบญจมินทร์ภาพยนตร์  ไม่ทราบ 2508 เลือดนอกอก จิตรวาณีภาพยนตร์  22 มกราคม ชาติเจ้าพระยา ศรินทราภาพยนตร์ ยม ยางแดง 28 มกราคม มังกรดำ ปทุมมาลย์ภาพยนตร์  19 กุมภาพันธ์ แผ่นดินสวรรค์ จิตรวาณีภาพยนตร์  26 มีนาคม สุภาพบุรุษนักเลง สุเทพภาพยนตร์  12 พฤษภาคม เจ้าเมือง พิษณุภาพยนตร์  23 กรกฎาคม ชุมทางเขาชุมทอง เทพกรภาพยนตร์  27 สิงหาคม ฉัตรดาว จิตรวาณีภาพยนตร์  1 ตุลาคม ลูกผู้ชายชื่อไอ้แผน ไตรเทพภาพยนตร์  17 พฤศจิกายน ค่ายบางระจัน พจนาภิรมย์ภาพยนตร์  19 พฤศจิกายน ชบาไพร สุเทพภาพยนตร์  29 พฤศจิกายน ชาติฉกรรจ์ จิตรวาณีภาพยนตร์  3 ธันวาคม 2509 เสือเหลือง วัชรภาพยนตร์  18 มกราคม พระอภัยมณี ต๊อกบูมภาพยนตร์  18 มีนาคม เจ้าแม่สร้อยดอกหมาก จิตรวาณีภาพยนตร์  1 เมษายน สายเลือดกตัญญู พิพัฒภาพยนตร์  พิษพยศ จิตรวาณีภาพยนตร์  5 เมษายน เพชรตัดเพชร สหการภาพยนตร์ไทย  ผู้ชนะสิบทิศ ตอน ยอดขุนพล เจ้าพระยาภาพยนตร์ เนงบา 8 เมษายน แก้มทอง กมลศิลป์ภาพยนตร์  22 เมษายน วังไพร ต๊อกบูมภาพยนตร์  29 เมษายน สิงห์สั่งถ้ำ เทพกรภาพยนตร์ หมอก 4 พฤษภาคม จามเทวี อมรินทร์ภาพยนตร์  1 กรกฎาคม นางนกป่า ศิลปภาพยนตร์ เจ้าใบ้ 15 กรกฎาคม งูผี เทพกรภาพยนตร์  4 พฤศจิกายน มือปืนสิบทิศ พรสุรีย์ภาพยนตร์  18 พฤศจิกายน สิงห์สันติภาพ นฤชาภาพยนตร์  ไม่ทราบ 2510 น้ำฝน เบญจมิตรภาพยนตร์  20 มกราคม 7 พระกาฬ อินทรวิจิตรภาพยนตร์ มืด ธรณี 3 กุมภาพันธ์ นักเลง 4 แคว ธราธรภาพยนตร์  24 มีนาคม แสนรัก ต๊อกบูมภาพยนตร์  31 มีนาคม ผู้ชนะสิบทิศ ตอน บุเรงนองลั่นกลองรบ เจ้าพระยาภาพยนตร์ เนงบา 15 เมษายน ฟ้าเพียงดิน บูรพาศิลป์ภาพยนตร์  12 พฤษภาคม ใต้เงาปืน ชมภูนุชภาพยนตร์ สนั่น 25 พฤษภาคม ไทรโศก แหลมทองภาพยนตร์ เพิ่ม 2 มิถุนายน ทรชนคนสวย ละโว้ภาพยนตร์ รามซิงค์ 20 กรกฎาคม สุภาพบุรุษเที่ยงคืน ไม่ทราบ  28 กรกฎาคม ผู้ชนะสิบทิศ ตอน ถล่มหงสาวดี เจ้าพระยาภาพยนตร์ เนงบา 7 กันยายน สิงห์หนุ่ม ธงชัยภาพยนตร์  15 กันยายน เหนือเกล้า สหชัยภาพยนตร์ กระทิงดำ 3 พฤศจิกายน ใจนาง ชมภูนุชภาพยนตร์  8 ธันวาคม แหลมหัก ทัศนาภาพยนตร์  15 ธันวาคม แก้วกาหลง เสน่ห์ศิลป์ภาพยนตร์  29 ธันวาคม เทพธิดาบ้านไร่ เสรีภาพยนตร์  2511 สิงห์ล้างสิงห์ พจนาภิรมย์ภาพยนตร์  12 มกราคม สมบัติแม่น้ำแคว เอวันฟิล์ม  26 มกราคม ขวัญเรือน เสรีภาพยนตร์  1 มีนายคม จั๊กจั่น อินทรวิจิตรภาพยนตร์  8 มีนาคม สมิงดง พันคำภาพยนตร์  15 มีนาคม จ้าวอินทรี รามาภาพยนตร์  21 มีนายคม สัญชาติชาย จิตรวาณีภาพยนตร์  11 เมษายน รักเอย นพรัตน์ภาพยนตร์ วงศ์ 9 พฤษภาคม ยอดชีวิต สหชัยภาพยนตร์  31 พฤษภาคม ลาวแพน ภาพยนตร์ฟิล์มสยาม  7 มิถุนายน สองฟากฟ้า พลสัณห์ภาพยนตร์  12 มิถุนายน เพชรตะวัน สหชัยภาพยนตร์  21 สิงหาคม กำพร้า เสรีภาพยนตร์  13 กันยายน แมวไทย นันทนาครภาพยนตร์ ดำ 27 กันยายน น้ำอ้อย นพรัตน์ภาพยนตร์  1 พฤศจิกายน ป่าลั่น อัมพรภาพยนตร์  28 พฤศจิกายน 2512 ไก่แก้ว บุศรินทร์ภาพยนตร์ สน 24 มกราคม เพชรแท้ เทิดธรรมภาพยนตร์  5 กุมภาพันธ์ เศรษฐีข้างถนน กิตติชัยภาพยนตร์  12 กุมภาพันธ์ ดาวรุ่ง แหลมทองภาพยนตร์  21 มีนาคม ลูกเขย สมนึกภาพยนตร์  จอมคน กฤษดาภาพยนตร์  25 เมษายน ปลาไหลทอง เทพกิติภาพยนตร์  29 พฤษภาคม แม่ค้า จิตรวาณีภาพยนตร์  19 มิถุนายน ขวัญหล้า พิษณุภาพยนตร์  1 สิงหาคม ทรชนเดนตาย มารุตฟิล์ม  ยอดคนจริง สุทธิเทพภาพยนตร์  15 สิงหาคม ชาติลำชี รุ่งสุริยาภาพยนตร์  3 ตุลาคม ปราสาททราย อินทรวิจิตรภาพยนตร์ เติม เจ้าแม่สาริกา ภูมินทราภาพยนตร์  7 พฤศจิกายน ลอยกระทง นพรัตน์ภาพยนตร์ อดินันท์ 21 พฤศจิกายน สวรรค์วันเพ็ญ นันทนาครภาพยนตร์ หว่าง 26 ธันวาคม รอยพราน ชัยบัญชาภาพยนตร์  29 ธันวาคม เสน่ห์สาวบ้านแต้ บางกอกฟิล์ม  ไม่ทราบ 2513 ชาติเหมราช ไม่ทราบ  13 มกราคม ขุนทาส พงศ์ไทยภาพยนตร์ 4 กุมภาพันธ์ พระจันทร์แดง บุศรินทร์ภาพยนตร์ คง 6 มีนาคม กิ่งแก้ว อินทรวิจิตรภาพยนตร์ มนต์รักลูกทุ่ง รุ่งสุริยาภาพยนตร์ หมึก 15 พฤษภาคม คู่สร้าง กิตติกรภาพยนตร์  9 กรกฎาคม อีสาวบ้านไร่ กรนิมิตภาพยนตร์ อดินันท์ 17 กรกฎาคม จุ๊บแจง พิภพภาพยนตร์ อดินันท์ 11 สิงหาคม กำแพงเงินตรา ต๊อกบูมภาพยนตร์ จำเริญ 11 กันยายน ชุมทางนักเลง พันธุ์ทองภาพยนตร์  25 กันยายน 2514 จงอางผยอง สยามสโคปและคาเธย์ ดวง 23 มกราคม ราชินีบอด โกบราเดอร์สฟิล์ม  14 เมษายน ยอดต่อยอด พญาไทภาพยนตร์  17 กันยายน ทุ่งเศรษฐี สมนึกภาพยนตร์ ห้าว โพธิ์หัก 1 ตุลาคม 2515 สวนสน อินทรวิจิตรภาพยนตร์ สาหร่าย 21 เมษายน สุดสายป่าน พงศ์ไทยภาพยนตร์  5 ตุลาคม ฝนสามฤดู ดาราฟิล์ม  8 ธันวาคม 2516 ไอ้แดง ต๊อกบูมภาพยนตร์  2 กุมภาพันธ์ ขอบฟ้าเขาเขียว อินทรวิจิตรภาพยนตร์  9 มีนาคม ผู้กองยอดรัก ปัฐวิกรณ์  23 มีนาคม พยัคฆ์พันลาย โยธิน เทวราชภาพยนตร์ เจ้าของเมืองท้องถิ่น 1 มิถุนายน เขาสมิง เปี๊ยก โปสเตอร์ฟิล์ม  27 ตุลาคม ชูชก กัณหา ชาลี ไทยสากลธุรกิจ พรานเจตบุตร 2 พฤศจิกายน หัวใจหิน เทพธานินทร์ภาพยนตร์  16 พฤศจิกายน 2517 บัวลำพู รุ่งสุริยาภาพยนตร์  18 พฤษภาคม 2518 มัน เดชากรณ์ภาพยนตร์  25 เมษายน วิญญาณโลกีย์ รุ่งสุริยาภาพยนตร์  ไม่ทราบ 2519 ฉันไม่อยากเป็นคุณนาย เทพพิทักษ์ฟิล์ม  27 มีนาคม ไอ้ทองแดง พรานนกภาพยนตร์  30 เมษายน ชุมแพ สันติสุชาภาพยนตร์ ลุงพลอย 26 มิถุนายน ชาติอาชาไนย เอกสิทธิภาพยนตร์  6 สิงหาคม นางงูเห่า อมรรัตน์ภาพยนตร์  18 กันยายน แซ่บ เดชากรณ์ภาพยนตร์ กำนันสิงห์ 1 ตุลาคม ขยะ ประภาชื่นภาพยนตร์ ตาทอง 15 ตุลาคม ลาวคำหอม (เพชรมหาภัย) ดิษยภาพยนตร์  ไม่ทราบ 2520 ปล้นอเมริกา ฐานิสสรภาพยนตร์ จ่าผาด 28 มกราคม มนต์รักนักรบ รุ่งสุริยาภาพยนตร์ จ่าโจม 16 กุมภาพันธ์ ศาลปืน สันติสุชาภาพยนตร์  19 มีนาคม กำนันเหี้ยม พรานนกภาพยนตร์ ผู้กองไกรสร 1 เมษายน ตาปี อีปัน เทพธานินทร์ภาพยนตร์ กำนันหวัง 8 เมษายน พ่อตาปืนโต นิวัฒน์ฟิล์ม กำนันสมิง 23 เมษายน หนักแผ่นดิน ขวัญประชาภาพยนตร์  1 กรกฎาคม กูซิใหญ่ มีคุณสุตภาพยนตร์ นายอำนาจ 3 กันยายน อย่าแหย่ฉลาม ชนัญสิทธิ์ภาพยนตร์  ทีใครทีมัน วีทีสโคป  24 กันยายน เพลงรักบ้านนา เอแพ็กซ์โปรดักชั่น มหาเฉื่อย 22 ตุลาคม เด็ดสะระตี่ ดิษยภาพยนตร์  17 ธันวาคม 2521 พ่อเสือลูกสิงห์ อาทิตย์ฟิล์ม  27 มกราคม ลูกทุ่งเพลงสวรรค์ ดวงกมลมหรสพ พ่อของเขา 3 กุมภาพันธ์ เพชรมหากาฬ วิบูลย์นันท์ภาพยนตร์  25 กุมภาพันธ์ เสือ สิงห์ กระทิง แรด วีระศักดิ์ภาพยนตร์  ขอเช็ดน้ำตาให้ตัวเอง ศิรินทราภาพยนตร์  11 มีนาคม ดงเย็น จตุรมิตรภาพยนตร์ พ่อเดช มหาหิน โคลีเซี่ยมฟิล์ม ครูช่วง 29 เมษายน ทีเด็ดคู่เขย นิวัฒน์ฟิล์ม มนัส 20 พฤษภาคม นักฆ่าตะกรุดโทน เจริญกวิสสรฟิล์ม ตาเป๋ง 21 พฤษภาคม จ่ากำแพงดิน พรานนกภาพยนตร์ จ่าดำ 17 มิถุนายน ดวงเพชฌฆาต ประภาชื่นภาพยนตร์ ผู้ใหญ่สุก 8 กรกฎาคม ดวงเศรษฐี ชนัญสิทธิ์ภาพยนตร์  ทุ่งลุยลาย สันติสุชาภาพยนตร์ ลุงพลอย ดอนตูมปืนตัน นภาพลโปรดักชั่น  2 กันยายน อะไรกันวะ ไฟว์สตาร์โปรดักชั่น  15 กันยายน ข้ามาคนเดียว ไพโรจน์ฟิล์ม สัปเหร่อโข่ง 28 ตุลาคม มนต์รักแผ่นดินทอง ขวัญใจภาพยนตร์ กำนันเชียง 2 ธันวาคม นักสู้ภูธร ขวัญประชาภาพยนตร์  8 ธันวาคม 2522 ไอ้คลั่งทะเลโหด กมลโปรดักชั่น ถ้ำ 24 มีนาคม โทนทุ่งกระทิง (ชื่อเดิม:นายร้อยจำเป็น) พรานนกภาพยนตร์ ดำ 10 สิงหาคม ดาวเรือง นิมิตภาพยนตร์ หลวงตาคง ไม่ทราบ นายอำเภอปฏิวัติ เสรีภาพยนตร์  นักเลงบ้านนอก นภาฟิล์ม  ผานกเค้า สุมาลีภาพยนตร์  พ่อกระดิ่งทอง เจียริยาฟิล์ม กำนันฉ่ำ ชื้นแฉะ มนต์เพลงลูกทุ่ง บางกอกการภาพยนตร์  ลูกชั่ว ถนอมรัตน์ภาพยนตร์ บุญลือ 2523 ฝนตกแดดออก โคลีเซี่ยมฟิล์ม สุกร 2 กุมภาพันธ์

 ละครโทรทัศน์ 
 ปี  เรื่อง  ค่าย  รับบท  ช่อง2511พิภพมัจจุราชรัชฟิล์มสุวารช่อง 5 2515 ฝนสามฤดู ดาราฟิล์ม  ช่อง 72519ผู้ชนะสิบทิศไทยทีวีการละครเนงบาช่อง 92520อิทธิพลรักรัชฟิล์มช่อง 5

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2472
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2522
หมวดหมู่:นักแสดงภาพยนตร์ชายชาวไทย
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากมะเร็ง
หมวดหมู่:นักแสดงละครโทรทัศน์ชายชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลนักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยมพระสุรัสวดี
หมวดหมู่:นักแสดงที่ใช้นามแฝง