ตำบลขวัญเมือง (อำเภอบางปะหัน)

ขวัญเมือง เป็นตำบลในอำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เดิมพื้นที่อยู่ใน 2 เขตพื้นที่ คือ เทศบาลตำบลบางปะหัน วันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2499และองค์การบริหารส่วนตำบลขวัญเมือง วันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2539 ก่อนที่จะยุบรวมให้อยู่ในความดูแลของเขตเทศบาลตำบลบางปะหันทั้งหมดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547 วันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2547  

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
ตำบลขวัญเมือง มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้ วันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2540

 ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลบางนางร้า
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลบางปะหัน
 ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลโพธิ์สามต้น และตำบลพุทเลา
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลบ้านลี่
 ประวัติ 
พื้นที่มีฐานะเป็นตำบลของอำเภอนครใน มณฑลอยุธยา ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2440 วันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2449 บริเวณที่ตั้งเดิมเป็นพื้นที่อุดมสมบูรณ์มาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา กองทัพพม่าได้มาตั้งค่ายพักอยู่ในบริเวณนี้ ดังมีชื่อปรากฏมาถึงปัจจุบัน คือ บ้านค่าย ส่วนบ้านขวัญเมืองนั้น เนื่องจากกองทัพพม่าได้พ่ายแพ้การสงครามต่อพระเจ้าตากสินมหาราชที่ได้กอบกู้กรุงศรีอยุธยากลับคืนมาได้ จึงได้เรียกพื้นที่ว่า ขวัญเมืองข้อมูลพื้นฐานพื้นที่ตำบลขวัญเมือง อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา - สถานีตำรวจภูธรบางปะหัน   สืบค้นเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2568 และได้แยกพื้นที่หมู่บ้าน ออกไปตั้งเป็น ตำบลบ้านลี่ วันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2477 ก่อนที่จะเกิดสภาวะเศรษฐกิจตกต่ำหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 กระทรวงมหาดไทย ตำบลบ้านลี่ที่มีพื้นที่เพียง 4 หมู่บ้านจึงให้ยุบรวมเข้ากับพื้นที่ตำบลขวัญเมือง ก่อนที่ พ.ศ. 2490 ได้นำพื้นที่ที่เคยยุบไปรวมตั้งเป็น ตำบลบ้านลี่ วันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2490 ดังเดิม

พื้นที่หมู่ 5 บ้านหัวถนนเข้าไปอยู่ในสุขาภิบาลบางปะหันในปี พ.ศ. 2499 วันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 และปี พ.ศ. 2507 สุขาภิบาลบางปะหันได้ขยายเข้ามาในเขตพื้นที่ตำบลขวัญเมืองเพิ่ม 2 หมู่บ้าน คือ บางส่วนของหมู่ 3 บ้านคลองไทรวังทอง และบางส่วนของหมู่ 4 บ้านวัดตะเคียน โดยมีเขตด้านตะวันตกสิ้นสุดที่ถนนสายอยุธยา - บางปะหัน และทิศใต้สิ้นสุดที่สะพานสุวรรณขวัญเมือง (วัดทอง) วันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2507 ปี พ.ศ. 2519 พื้นที่หมู่ 6 บ้านนกกระจอก (ในขณะนั้น) ของตำบลขวัญเมือง ซึ่งตั้งอยู่นอกเขตสุขาภิบาลบางปะหันได้โอนและไปตั้งเป็นพื้นที่หมู่ 5 ของตำบลบ้านลี่ วันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2519

ส่วนพื้นที่นอกเขตสุขาภิบาลมีการจัดตั้งเป็นสภาตำบล ก่อนที่จะตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลขวัญเมือง ต่อมากระทรวงมหาดไทยพิจารณาเขตองค์การบริหารส่วนตำบลขวัญเมือง มีพื้นที่เต็ม 2 หมู่บ้าน และบางส่วนอีก 2 หมู่บ้านอยู่ในเขตพื้นที่เทศบาล โดยส่วนที่อยู่นอกเขตเทศบาลมีสภาพไม่เข้าองค์ประกอบความเป็นหมู่บ้าน รวมทั้งเขตองค์การฯ มีประชากรรวมเพียง 998 คนและ 369 ครัวเรือนประชากรรายตำบลในประเทศไทย ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2546 (เขตตำบลขวัญเมือง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบางปะหัน) อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา) สืบค้นเมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2567 จึงยุบรวมเข้ากับเขตเทศบาลตำบลบางปะหันทั้งหมด

 การปกครองส่วนภูมิภาค 

 การปกครองส่วนภูมิภาค 
ตำบลขวัญเมืองแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 5 หมู่บ้าน ได้แก่

 หมู่ที่ 1 บ้านค่าย
 หมู่ที่ 2 บ้านขวัญเมือง
 หมู่ที่ 3 บ้านคลองไทรวังทอง
 หมู่ที่ 4 บ้านวัดตะเคียน
 หมู่ที่ 5 บ้านหัวถนน

 อ้างอิง 

ขวัญเมือง