Messor ibericus

Messor ibericus หรือมดเก็บเกี่ยวไอบีเรีย () เป็นมดเก็บเกี่ยวชนิดหนึ่งในวงศ์ย่อย Myrmicinae ที่พบได้ทั่วไปในทวีปยุโรป แม้ว่าโดยส่วนใหญ่จะพบในคาบสมุทรไอบีเรีย ชอบพื้นที่เปิดโล่งแห้ง เช่น ป่าละเมาะหรือทุ่งหญ้า และกินเมล็ดพืชหลายชนิด

 ลักษณะ 
M. ibericus มีสีน้ำตาลแดง ตัวผู้มีความยาว 4–9 มิลลิเมตร และราชินีมีความยาว 9–10 มิลลิเมตร มีดวงตาที่ค่อนข้างเล็ก ตัวผู้ของชนิดพันธุ์นี้สามารถแยกแยะจากตัวผู้ของ M. structor ได้จากการมีขน (ตัวผู้ของ M. structor ไม่มีขน)

 การให้กำเนิดต่างสายพันธุ์ (xenoparity) 
ราชินีมด M. ibericus สามารถผลิตทายาทมดเพศผู้ของมดชนิด Messor structor ซึ่งไม่ใช่ชนิดพันธุ์พี่น้อง (sister species) โดยการวางไข่ที่มีเพียงดีเอ็นเอจาก M. structor ในนิวเคลียส โดยดีเอ็นเอของ M. ibericus ในไข่จะถูกกำจัดออก เหลือเพียงดีเอ็นเอจากนิวเคลียสของอสุจิจาก M. structor ทำให้เกิดการสืบพันธุ์แบบโคลนสำหรับมดตัวผู้ สิ่งนี้จำเป็นเนื่องจากราชินีมดสามารถผลิตมดงาน (เพศเมีย) ได้โดยใช้อสุจิจาก M. structor เท่านั้น ทำให้มดงานทั้งหมดเป็นชนิดพันธุ์ลูกผสม ราชินีมดยังคงสามารถสร้างลูกมดเพศผู้จากชนิดพันธุ์ M. ibericus ได้ แต่อสุจิของพวกมันไม่สามารถผลิตมดงานได้ผลิตได้แต่ราชินีมดเท่านั้น คำว่าการให้กำเนิดต่างสายพันธุ์ (xenoparity) ถูกสร้างขึ้นเพื่ออธิบายมดชนิดนี้ ซึ่งหมายถึงการผลิตทายาทจากชนิดพันธุ์อื่นเพื่อสนับสนุนวงจรชีวิตของพวกมัน

การให้กำเนิดต่างสายพันธุ์วิวัฒนาการมาจากรูปแบบหนึ่งของอสุจิภาวะปรสิต (sperm parasitism) หรืออสุจิภาวะพึ่งพา (sperm mutualism) ซึ่งสิ่งมีชีวิตชนิดพันธุ์หนึ่งต้องพึ่งพาอสุจิของอีกชนิดพันธุ์เพื่อผลิตทายาทวรรณะกรรมกร (worker) ความสัมพันธ์นี้มักจะส่งผลเสียต่อสิ่งมีชีวิตที่ต้องพึ่งพาอาศัย เนื่องจากบังคับให้สิ่งมีชีวิตเหล่านั้นต้องอาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีสิ่งมีชีวิตอีกชนิดพันธุ์อยู่ แต่การให้กำเนิดต่างสายพันธุ์ดูเหมือนจะเป็นทางออกหนึ่งของปัญหานี้ (ประชากรของมด M. ibericus บางกลุ่มยังไม่พัฒนาการให้กำเนิดต่างสายพันธุ์ และยังคงต้องการตัวผู้ของ M. structor จากภายนอกรัง) ยังมีกรณีอื่น ๆ อีกมากของอสุจิภาวะปรสิตในมดเก็บเกี่ยวสกุลเมสเซอร์ บางชนิดพันธุ์ได้พัฒนาวิธีแก้ปัญหาอีกวิธีหนึ่งคือ อสุจิภาวะปรสิตแบบแลกเปลี่ยนซึ่งกันและกัน (reciprocal sperm parasitism) ซึ่งสิ่งมีชีวิตสองชนิดพันธุ์ต่างต้องการอสุจิจากอีกชนิดพันธุ์เพื่อผลิตทายาทวรรณะกรรมกร

 อ้างอิง 

 อ่านเพิ่มเติม 


หมวดหมู่:แมลงที่ได้รับการอธิบายในปี พ.ศ. 2474
หมวดหมู่:Myrmicinae
หมวดหมู่:อันดับแตนที่พบในทวีปยุโรป
หมวดหมู่:อนุกรมวิธานที่ตั้งชื่อโดยเฟลิกซ์ ซันท์ชี