เหงียน คั้ญ

พลเอกพิเศษ เหงียน คั้ญ (; 8 พฤศจิกายน ค.ศ. 1927 – 11 มกราคม ค.ศ. 2013) เป็นนายทหารและนักการเมืองชาวเวียดนามใต้ เขาขึ้นสู่อำนาจในช่วงสั้น ๆ ในฐานะนายกรัฐมนตรีและประมุขแห่งรัฐสาธารณรัฐเวียดนามตั้งแต่เดือนมกราคม ค.ศ. 1964 หลังการยึดอำนาจคณะทหารปฏิวัติของนายพลเซือง วัน มิญ จนกระทั่งถูกขับออกจากอำนาจและเนรเทศออกนอกประเทศในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1965 เขาเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพสาธารณรัฐเวียดนาม และมีส่วนเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์รัฐประหารในประเทศเวียดนามใต้อยู่บ่อยครั้ง นับตั้งแต่ความพยายามรัฐประหารรัฐบาลโง ดิ่ญ เสี่ยม ใน ค.ศ. 1960

เขาเกิดที่จังหวัดจ่าวิญในโคชินไชนา บริเวณดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง เขาสำเร็จการศึกษาที่โรงเรียนฝรั่งเศสในกรุงไซ่ง่อน ก่อนที่จะเข้าร่วมเหวียตมิญ ซึ่งเป็นกองกำลังต่อต้านอาณานิคมฝรั่งเศส ใน ค.ศ. 1945 แต่ต่อมาได้ออกจากเหวียตมิญเพราะมองว่ากลุ่มมีความเป็นคอมมิวนิสต์ หลังจากการประชุมเจนีวาใน ค.ศ. 1954 เขาเข้าร่วมกองทัพบกสาธารณรัฐเวียดนาม โดยนับตั้งแต่ช่วงปลายทศวรรษ 1950 ถึงช่วงต้นทศวรรษ 1960 เขาก้าวสู่ตำแหน่งระดับสูงอย่างรวดเร็ว โดยได้ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารในที่ราบสูงตอนกลางและมีส่วนเกี่ยวข้องในแผนทางทหารเพื่อกำจัดเหวียตกง

ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1964 เหงียน คั้ญ นำกำลังทหารก่อรัฐประหารที่ไร้การนองเลือดต่อนายพลเซือง วัน มิญ ผู้ซึ่งขึ้นสู่อำนาจหลังจากการโค่นล้มรัฐบาลเสี่ยมใน ค.ศ. 1963 ในช่วงการปกครองของเขา คั้ญพยายามร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ปราบปรามความขัดแย้งทางการเมือง และสร้างสมดุลระหว่างอิทธิพลจากสหรัฐอเมริกากับความรู้สึกชาตินิยม อย่างไรก็ดี การต่อต้านที่เพิ่มขึ้นจากทั้งนักเคลื่อนไหวชาวพุทธและเจ้าหน้าที่ทหารคู่แข่งได้บ่อนทําลายอํานาจของเขา โดยในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1965 กลุ่มนายพลบังคับเนรเทศเขา คั้ญจึงใช้ชีวิตที่เหลืออยู่ในต่างประเทศ โดยส่วนใหญ่อยู่ที่สหรัฐอเมริกา ซึ่งเขามีส่วนร่วมในกิจกรรมทางการเมืองของชาวเวียดนามต่างแดน คั้ญเสียชีวิตที่เมืองแซนโฮเซ รัฐแคลิฟอร์เนีย เมื่อ ค.ศ. 2013