คัมภีร์ศิลาซีผิง

คัมภีร์ศิลาซีผิง หรือ ซีผิงฉือจิง () เป็นชุดของคัมภีร์ในลัทธิขงจื๊อหลายเล่มที่จารบนแผ่นศิลาในยุคราชวงศ์ฮั่น ตั้งชื่อตามศักราชซีผิง (熹平; ค.ศ. 172–178) ในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 ฮั่นหลิงตี้) การจารคัมภีร์ศิลาใช้เวลา 8 ปีตั้งแต่ ค.ศ. 175 ถึง ค.ศ. 183 โดยจารบนแผ่นศิลาซึ่งตั้งอยู่ที่สำนักศึกษาหลวงไท่เสฺว (太學) นอกนครหลวงลกเอี๋ยง (洛陽 ลั่วหยาง) โครงการจารคัมภีร์กำกับดูแลโดยซัวหยง (蔡邕 ไช่ ยง) และกลุ่มบัณฑิตที่เข้าร่วมผู้ "ทูลขอจักรพรรดิให้โปรดให้มีการจารคัมภีร์ในลัทธิขงจื๊อบนศิลาเพื่อป้องกันการบิดเบือนเนื้อหาเพื่อหนุนทัศนะเฉพาะตัว"

ศิลาจารึกประกอบด้วยอักษร 200,000 ตัวบนศิลาจารึก 46 แผ่น และครอบคลุมเนื้อหาคัมภีร์ 7 เล่มที่ได้รับการยอมมรับในเวลานั้น ได้แก่ อี้จิง (易經), ชูจิง (書經), ชือจิง (詩經), หลี่จิง (禮經), ชุนชิว (春秋), เซี่ยวจิง (孝經) และ หลุน-ยฺหวี่ (論語)Xiping Stone Classics (熹平石经)  (in Chinese) ศิลาจารึกแต่ละแผ่นมีความสูงประมาณ  และกว้าง  ซัวหยงและบัณฑิตคนอื่น ๆ ได้แก่ ม้าหยิด (馬日磾 หม่า มี่ตี), หาน เยฺว่ (韓說), โลติด (盧植 หลู จื๋อ), ถางซี เตี่ยน (堂谿典), หยาง ชื่อ (楊賜) และเอียวปิว (楊彪 หยาง เปียว) บุตรชาย, จาง สฺวิน (張馴), หลี่ สฺวิน (李巡), เจ้า โย่ว (趙祐) และช่าน หยาง (單颺) จะเขียนเนื้อหาบนศิลาโดยใช้ชาดหรคุณ จากนั้นจึงแกะสลัก เมื่อจัดทำแล้วเสร็จ ศิลาจารึก 28 แผ่นที่มีเนื้อหาของ อี้จิง, ชูจิง, ชุนชิว และบทวิจารณ์กงหยางจฺว้าน (公羊傳) ถูกจัดเรียงทางด้านตะวันตกโดยจัดเรียงเป็นรูปตัว "U" ศิลาจารึก 15 แผ่นที่มีเนื้อหาของ หลี่จิง รวมถึงที่มีการจารชื่อของซัวหยงและม้าหยิด ถูกวางทางด้านใต้  ศิลาจารึก 5 แผ่นที่มีเนื้อหาของ หลุน-ยฺหวี่ ถูกวางทางด้านตะวันออก เหล่าบัณฑิตสามารถถูภาพเพื่อลอกลายทำสำเนาเนื้อหาของตำราบนศิลาได้ นอกเหนือจากการศึกษาเนื้อหา

ศิลาจารึกส่วนใหญ่ถูกทำลายในระหว่างการสู้รบหลังการล่มสลายของราชวงศ์ฮั่น มีเพียงชิ้นส่วนเล็กน้อยที่เหลือรอดมาได้

 ดูเพิ่ม 
คัมภีร์ศิลาไคเฉิง

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 ชิ้นส่วนศิลาจากศักราชซีผิง ในฐานข้อมูลภาพถูศิลาจีนที่ศูนย์สนเทศศาสตร์มนุษยศาสตร์เอเชียตะวันออก มหาวิทยาลัยเกียวโต รวมถึงชิ้นส่วน 2 ชิ้นของคัมภีร์ศิลาซีผิง: 61A และ 61B.

หมวดหมู่:หนังสือในคริสต์ศตวรรษที่ 2
หมวดหมู่:จารึกในคริสต์ศตวรรษที่ 2
หมวดหมู่:ตำราคลาสสิกจีน
หมวดหมู่:วรรณกรรมราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:จารึกจีน
หมวดหมู่:ลั่วหยาง
หมวดหมู่:พ.ศ. 718
หมวดหมู่:ชุดหนังสือจีน