พรีเดเตอร์ (แฟรนไชส์)

พรีเดเตอร์ () เป็นสื่อแฟรนไชส์อเมริกันแนวโลดโผนและไซไฟ โดยเน้นไปที่เรื่องราวการเผชิญหน้าระหว่างมนุษย์กับนักล่าสัตว์เพื่อเก็บเป็นรางวัลสายพันธุ์สมมติจากนอกโลกที่รู้จักในชื่อ พรีเดเตอร์ แต่เดิมภาพยนตร์ชุดสร้างสรรค์โดยผู้เขียนบท จิม และจอห์น โทมัส สร้างและจัดจำหน่ายโดย ทเวนตีท์เซนจูรีสตูดิโอส์ เริ่มต้นจากภาพยนตร์เรื่อง คนไม่ใช่คน (1987) กำกับโดย จอห์น แม็กเทียร์แนน ตามมาด้วยภาพยนตร์หลายเรื่อง ได้แก่ คนไม่ใช่คน 2 บดเมืองมนุษย์ (1990), มหากาฬพรีเดเตอร์ (2010), เดอะ เพรดเดเทอร์ (2018), เพรย์ (2022), พรีเดเตอร์: คิลเลอร์ออฟคิลเลอส์ (2025) และ พรีเดเตอร์: แดนเถื่อน (2025) นอกจากนี้ ยังมีการขยายจักรวาลไปยังสื่อต่าง ๆ ได้แก่ หนังสือการ์ตูน, นวนิยาย และวิดีโอเกม รวมถึง พรีเดเตอร์: คอนกรีตจังเกิล (2005) และ พรีเดเตอร์: ฮันติงกราวส์ (2020)

พรีเดเตอร์เริ่มต้นปะทะกับซีโนมอร์ฟจากภาพยนตร์ชุด เอเลี่ยน ในหนังสือการ์ตูนข้ามฝั่งที่ตีพิมพ์ในทศวรรษ 1990 ในเครือ เอเลี่ยนปะทะพรีเดเตอร์ (AVP) และมีการสร้างภาพยนตร์สองเรื่อง ได้แก่ เอเลี่ยนปะทะพรีเดเตอร์ สงครามชิงเจ้ามฤตยู (2004) และ สงครามฝูงเอเลี่ยน ปะทะ พรีเดเตอร์ 2 (2007) และการข้ามฝั่งนี้ก็มีขยายจักรวาลของตัวเองออกไปเป็นนวนิยาย, การ์ตูน และวิดีโอเกมเช่นกัน

ฉากหลัง
พรีเดเตอร์ เป็นแฟรนไชส์ที่เน้นไปที่เนื้อเรื่องที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ โดยตัวละครมนุษย์ต้องเผชิญหน้ากับเผ่าพันธุ์นอกโลกที่มีความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีซึ่งออกล่าสัตว์มีชีวิตอื่นเพื่อความสนุกสนาน มนุษย์ต่างดาวเหล่านี้ มีชื่อในเครดิตของภาพยนตร์คือ พรีเดเตอร์ และยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ ได้แก่ เยาจา (Yautja), ฮิช-คู-เต็น และ สกินทีฟส์ ในสื่อจักรวาลขยาย ทำหน้าที่เป็นตัวร้ายในเรื่องเล่าที่จบในตอนเป็นส่วนใหญ่ซึ่งผสมผสานองค์ประกอบ นิยายวิทยาศาสตร์การทหาร โลดโผน และสยองขวัญ

แม้ว่าภาพยนตร์แต่ละเรื่องจะมีฉากและช่วงเวลาที่แตกต่างกัน แต่โดยทั่วไปแล้วจะมีโครงสร้างที่คล้ายคลึงกัน คือ กลุ่มมนุษย์ ซึ่งมักจะเป็นทหารหรือผู้ต่อสู้ประเภทอื่น พบว่าตัวเองตกเป็นเป้าหมายของพรีเดเตอร์ในระหว่างภารกิจหรือสถานการณ์เอาชีวิตรอด สิ่งมีชีวิตเหล่านี้ถูกพรรณนาว่ายึดมั่นในจรรยาบรรณทางพิธีกรรม โดยเลือกโจมตีศัตรูอันตรายที่พวกมันมองว่าเป็นเหยื่อที่คู่ควร เมื่อเวลาผ่านไป สื่อที่ขยายตัวออกไปได้นำเสนอมิติเพิ่มเติมให้กับตำนานสมมติ ซึ่งรวมถึงลำดับชั้นทางสังคมของเผ่าพันธุ์ วัฒนธรรมการล่าสัตว์ระหว่างดวงดาว และการแข่งขันภายในเผ่าพันธุ์

เบื้องหลัง
คนไม่ใช่คน เป็นการกำกับภาพยนตร์สตูดิโอเรื่องแรกของจอห์น แม็กเทียร์แนน สตูดิโอได้ว่าจ้าง เชน แบล็ก นักเขียนบทภาพยนตร์ ไม่เพียงเพื่อแสดงในบทบาทสมทบในภาพยนตร์เท่านั้น แต่ยังมาเพื่อคอยสอดส่องแม็กเทียร์แนน เนื่องจากเขายังไม่มีประสบการณ์ แต่เดิม ฌ็อง-โกลด ว็อง ดาม ได้รับเลือกให้แสดงเป็นสิ่งมีชีวิตในภาพยนตร์ แนวคิดก็คือว่า ดาราโลดโผนกายภาพจะใช้ทักษะศิลปะการต่อสู้ของเขาเพื่อทำให้สิ่งมีชีวิตนั้นกลายเป็นนักล่าที่คล่องแคล่วแบบนินจา เมื่อเปรียบเทียบกับ อาร์โนลด์ ชวาร์เซเน็กเกอร์, คาร์ล เวเธอร์ส และเจสซี เวนทูรา ซึ่งนักแสดงที่รู้จักกันในเรื่องการเพาะกาย เห็นได้ชัดว่าต้องมีผู้ชายที่มีรูปร่างหน้าตาโดดเด่นกว่านี้เพื่อทำให้สิ่งมีชีวิตนั้นดูเป็นภัยคุกคาม ในที่สุด ว็อง ดาม ก็ถูกถอดออกจากภาพยนตร์ และถูกแทนที่ด้วยนักแสดงและนักแสดงละครใบ้ เควิน ปีเตอร์ ฮอลล์ ในท้ายที่สุด ว็อง ดาม ก็ได้ปรากฏตัวเป็นไข่อีสเตอร์ในภาพยนตร์ เดอะ เพรดเดเทอร์

ยัตจาได้รับการออกแบบโดย สแตน วินสตัน ศิลปินเอฟเฟกต์พิเศษ ขณะที่เขากำลังบินไปญี่ปุ่นกับ เจมส์ แคเมอรอน ผู้กำกับ เอเลี่ยน 2 ฝูงมฤตยูนอกโลก แคเมอรอนเห็นสิ่งที่เขาวาด และพูดว่า "ผมอยากเห็นอะไรที่มีขากรรไกรล่างอยู่เสมอ" และวินสตันก็รวมขากรรไกรล่างเข้าไปในการออกแบบของเขา ชวาร์เซเน็กเกอร์แนะนำวินสตันหลังจากประสบการณ์การทำงานของเขาใน ฅนเหล็ก 2029

ภาพยนตร์
+ภาพยนตร์ พรีเดเตอร์ ภาพยนตร์ วันฉายในสหรัฐ ผู้กำกับ ผู้เขียนบท เนื้อเรื่องโดย ผู้อำนวยการสร้าง ภาพยนตร์หลัก คนไม่ใช่คน  จอห์น แม็กเทียร์แนน จิม โทมัส และจอห์น โทมัส ลอว์เรนซ์ กอร์ดอน, โจเอล ซิลเวอร์ และจอห์น เดวิส คนไม่ใช่คน 2 บดเมืองมนุษย์  สตีเฟน ฮอปกินส์ มหากาฬพรีเดเตอร์  นิมรอด อันทาล อเล็กซ์ ลิตวัก และไมเคิล ฟินช์ จอห์น เดวิส, โรเบิร์ต รอดริเกซ และเอลิซาเบธ อาเวลลัน เดอะ เพรดเดเทอร์  เชน แบล็ก เฟร็ด เดกเกอร์ และเชน แบล็ก จอห์น เดวิส เพรย์  แดน ทราชเทนเบิร์ก แพทริก ไอสัน แพทริก ไอสัน และแดน ทราชเทนเบิร์ก จอห์น เดวิส, จาเน ไมเออส์ และมาร์ตี พี. อีวิง พรีเดเตอร์: คิลเลอร์ออฟคิลเลอส์  แดน ทราชเทนเบิร์กกำกับร่วมโดย:โจชัว วัสซุง มิโช รอเบิร์ต รูทาเร แดน ทราชเทนเบิร์ก และมิโช รอเบิร์ต รูทาเร จอห์น เดวิส, แดน ทราชเทนเบิร์ก, มาร์ก โทเบอรอฟฟ์ และเบน โรเซนแบลตต์ พรีเดเตอร์: แดนเถื่อน  แดน ทราชเทนเบิร์ก แพทริก ไอสัน และไบรอัน ดัฟฟิลด์ แพทริก ไอสัน และแดน ทราชเทนเบิร์ก จอห์น เดวิส, แดน ทราชเทนเบิร์ก, มาร์ก โทเบอรอฟฟ์, เบน โรเซนแบลตต์ และเบรนต์ โอคอนเนอร์ ภาพยนตร์ข้ามฝั่ง เอเลี่ยนปะทะพรีเดเตอร์ สงครามชิงเจ้ามฤตยู  พอล ดับบลิว.เอส. แอนเดอร์สัน พอล ดับบลิว.เอส. แอนเดอร์สัน, แดน โอบานอน และโรนัลด์ ชูเซตต์ จอห์น เดวิส, กอร์ดอน แคร์โรลล์, เดวิด กิลเลอร์ และวอลเตอร์ ฮิลล์ สงครามฝูงเอเลี่ยน ปะทะ พรีเดเตอร์ 2  เกร็ก และคอลิน สเตราส์ เชน ซาเลอร์โน จอห์น เดวิส, เดวิด กิลเลอร์ และวอลเตอร์ ฮิล

การตอบรับ
การทำเงินในบ็อกซ์ออฟฟิศ
รายการตัวบ่งชี้
 ระบุจำนวนตัวเลขตามข้อมูลที่มีอยู่

ตัวเลขในตารางนี้ไม่ได้ถูกปรับอัตราเงินเฟ้อ 
+การทำเงินในบ็อกซ์ออฟฟิศของภาพยนตร์ พรีเดเตอร์ ภาพยนตร์ วันฉาย ทำเงิน อันดับ(ในประเทศ) ทุนสร้าง อ้างอิง สหรัฐ ต่างประเทศ ทั่วโลก คนไม่ใช่คน 12 มิถุนายน ค.ศ. 1987 $59,735,548 $38,532,910 $98,268,458 #1,350$15–18 ล้าน คนไม่ใช่คน 2 บดเมืองมนุษย์ 21 พฤศจิกายน ค.ศ. 1990 $30,669,413 $26,450,905 $57,120,318 #2,605 $20–30 ล้าน  มหากาฬพรีเดเตอร์ 9 กรกฎาคม ค.ศ. 2010 $52,000,688 $75,232,420 $127,233,108 #1,584 $40 ล้าน  เดอะ เพรดเดเทอร์ 14 กันยายน ค.ศ. 2018 $51,024,708 $109,517,426 $160,542,134 #3,051 $88 ล้าน  พรีเดเตอร์: แดนเถื่อน 7 พฤศจิกายน ค.ศ. 2025 $90,748,051 $93,214,702 $183,962,753 N/A $105 ล้าน  รวม $ $ $ $268–281 ล้าน

การตอบรับของนักวิจารณ์และสาธารณะ

 ภาพยนตร์ รอตเทนโทเมโทส์ เมทาคริติก ซีนะมาสกอร์ คนไม่ใช่คน 80% (60 บทวิจารณ์) 47 (17 บทวิจารณ์) B+คนไม่ใช่คน 2 บดเมืองมนุษย์ 30% (37 บทวิจารณ์) 46 (18 บทวิจารณ์) B+ มหากาฬพรีเดเตอร์ 65% (203 บทวิจารณ์) 51 (30 บทวิจารณ์) C+ เดอะ เพรดเดเทอร์ 34% (295 บทวิจารณ์) 48 (49 บทวิจารณ์) C+ เพรย์ 94% (287 บทวิจารณ์) 71 (43 บทวิจารณ์)  พรีเดเตอร์: คิลเลอร์ออฟคิลเลอส์ 95% (103 บทวิจารณ์) 78 (18 บทวิจารณ์)  พรีเดเตอร์: แดนเถื่อน 86% (262 บทวิจารณ์) 71 (43 บทวิจารณ์) 

หมายเหตุ

อ้างอิง

บรรณานุกรม
 Beautiful Monsters: The Unofficial and Unauthorised Guide to the Alien and Predator Films (by David A. McIntee, Telos, 272 pages, 2005, ).

หมวดหมู่:พรีเดเตอร์ (แฟรนไชส์)
หมวดหมู่:แฟรนไชส์ทเวนตีท์เซนจูรีสตูดิโอส์
หมวดหมู่:แฟรนไชส์ภาพยนตร์โลดโผน
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ชุดอเมริกัน
หมวดหมู่:มิทโทโปเอีย
หมวดหมู่:แฟรนไชส์ภาพยนตร์ที่เปิดตัวใน ค.ศ. 1987
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ชุดที่เปิดตัวใน ค.ศ. 1987
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ดัดแปลงเป็นการ์ตูน
หมวดหมู่:แฟรนไชส์ภาพยนตร์สยองขวัญ
หมวดหมู่:แฟรนไชส์สื่อมวลชนสยองขวัญ
หมวดหมู่:แฟรนไชส์ภาพยนตร์ไซไฟ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ชุดไซไฟสยองขวัญ