พระยาเสนาสงคราม (หม่อมราชวงศ์อี๋ นพวงศ์)

พลตรีพระยาเสนาสงคราม (หม่อมราชวงศ์อี๋ นพวงศ์) (1 ตุลาคม พ.ศ. 2430–22 ธันวาคม พ.ศ. 2506) เป็นนายทหารบกชาวไทย เป็นอดีตผู้บัญชาการกองพลที่ 1 รักษาพระองค์เป็นหนึ่งในเป้าหมายในช่วงการปฏิวัติสยาม พ.ศ.2475

ประวัติ
พระยาเสนาสงครามมีนามเดิมว่าหม่อมราชวงศ์อี๋ นพวงศ์ เป็นโอรสของหม่อมเจ้าอบเชย นพวงศ์กับหม่อมราชวงศ์สวาสดิ์ทรวง นพวงศ์เป็นพระนัดดาของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมเหศวรศิววิลาสและยังเป็นพระราชปนัดดาของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเกิดเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ.2430 ที่วังเชิงสะพานอุบลรัตน์ ส่วนชีวิตส่วนตัวพระยาเสนาสงครามได้สมรสกับแส นาคิเวก

 การศึกษา 
พระยาเสนาสงครามได้เรียนที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยเมื่อโตขึ้นจึงได้เรียนที่โรงเรียนนายร้อยทหารบกในปี พ.ศ. 2447

 การรับราชการ 
เมื่ออายุได้ 19 ปีเข้ารับราชการเป็นร้อยตรีโดยเริ่มอยู่ในเหล่าทหารม้าต่อมาได้ไปประจำที่จังหวัดนครสวรรค์ต่อมาได้กลับมาประจำการที่จังหวัดพระนคร ในปี พ.ศ. 2471 ได้รับพระราชทานยศเป็น"พลตรี"และในปีเดียวกันก็ได้รับตำแหน่งเป็นผู้บัญชาการกองพลที่ 1 รักษาพระองค์

 ช่วงการปฏิวัติสยาม 2475 
ท่านเป็นเป้าหมายการจับกุมของพระประศาสน์พิทยายุทธ (วัน ชูถิ่น) ในวันปฏิวัติ เป้าหมายของพระประศาสน์พิทยายุทธที่ถูกจับตัวได้คือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต และพระยาสีหราชเดโชไชย (สวาสดิ์ บุนนาค) แต่พระประศาสน์พิทยายุทธต้องรีบพาทั้ง 2 คนไปพระที่นังอนันตมาคมเสียก่อน จึงมอบหมายให้ขุนศรีศรากร (ชลอ ศรีธนากร) และขุนจำนงภูมิเวท (จำนง ศิวะแพทย์) พร้อมพรรคพวกอีก 2 คนไปจับตัวพระยาเสนาสงคราม แต่เกิดการยิงพระยาเสนาสงครามจนบาดเจ็บสาหัส เพราะขุนศรีศราการยกมือทำความเคารพแล้วเกิดความเข้าใจผิด ทำให้พรรคพวกอีกคนยิงพระยาเสนาสงคราม

 กบฏบวรเดช,การลี้ภัยและกลับไทย 
ท่านได้มีการนำทหารจากนครสวรรค์เข้าร่วมยึดอำนาจ แต่ไม่สำเร็จ จึงได้ลี้ภัยไปไซ่ง่อน ต่อมาก็ได้ไปอยู่ปีนัง สุดท้ายช่วงสงครามโลกครั้งที่สองจึงต้องกลับไทย

 บวช 
ในปี พ.ศ. 2499 พระยาเสนาสงครามได้ออกบวชที่วัดบวรนิเวศราชวรวิหารในวัย 68 ปี โดยมีสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ผู้มีศักดิ์ทางเครือญาติเป็นลูกพี่ลูกน้องของท่าน ทรงเป็นพระอุปัชฌาย์ และได้รับฉายานามว่า สนฺตฺยากโร ภิกฺขุ แปลว่า บ่อเกิดแห่งสันติ อนึ่ง พระยาเสนาสงครามนั้นเป็นพระนวกะของวัดบวรนิเวศราชวรวิหารในรุ่นปีเดียวกันกับ "ภูมิพโลภิกขุ" หรือพระภิกษุพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

 ถึงอนิจกรรม 
พระยาเสนาสงคราม (หม่อมราชวงศ์อี๋ นพวงศ์) หลังจากออกบวชแล้ว ได้ดำรงตนอยู่ในสมณเพศตลอดชีวิต จนกระทั่งถึงแก่มรณภาพด้วยโรคมะเร็งปอดเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2506 สิริรวมอายุได้ 76 ปี 2 เดือน 21 วัน

 อ้างอิง 

 ลำดับสาแหรก 

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2430หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2506
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์ชั้นพระยา
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดพระนคร
หมวดหมู่:หม่อมราชวงศ์
หมวดหมู่:พลตรี
หมวดหมู่:ราชสกุลนพวงศ์
หมวดหมู่:ราชสกุลดวงจักร
หมวดหมู่:ภิกษุชาวไทย