เอโซะ

เอโซะ หรือ เยโซะ () เป็นศัพท์ภาษาญี่ปุ่นที่เคยใช้เรียกผู้คนและดินแดนของเกาะญี่ปุ่นทางตะวันออกเฉียงเหนือที่มีชื่อว่า ฮนชูHarrison, John A., "Notes on the discovery of Ezo", Annals of the Association of American Geographers Vol. 40, No. 3 (Sep., 1950), pp. 254–266   ซึ่งรวมไปถึงเกาะฮอกไกโดทางเหนือของญี่ปุ่น ที่เปลี่ยนชื่อจาก "เอโซะ" เป็น "ฮกไกโด" ใน ค.ศ. 1869Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ezo" in Japan Encyclopedia, p. 184. และบางครั้งรวมถึงซาฮาลินและหมู่เกาะคูริล ในภาษาญี่ปุ่น คำว่า เอโซะ แปลว่า 'ชนป่าเถื่อนกุ้งฝอย'

เมื่ออ้างอิงถึงผู้คนในภูมิภาคนั้น ตัวอักษรคันจิสองตัวที่ใช้เขียนคำว่า เอโซะ สามารถอ่านว่า เอมิชิ ได้เช่นกัน ลูกหลานของคนเหล่านี้น่าจะมีความเกี่ยวข้องกับชาวไอนุในปัจจุบัน

ศัพทมูลวิทยา
ข้อมูลภาษาญี่ปุ่นที่ระบุที่มาของคำกล่าวถึง เอโซะ ว่าน่าจะมีต้นกำเนิดจากศัพท์ภาษาไอนุว่า  หมายถึง "คน; ผู้คน" คำนี้ปรากฏในภาษาญี่ปุ่นในข้อความเมื่อ ค.ศ. 1153 ที่อ้างถึงผู้ที่มิใช่ชาวญี่ปุ่นคนใดก็ตามที่อาศัยอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของฮนชู และภายหลังใน ค.ศ. 1485 เพื่ออ้างถึงหมู่เกาะทางเหนอที่ผู้คนอาศัยอยู่ โดยหลักคือ ฮอกไกโด, คาราฟูโตะ (ซาฮาลิน) และหมู่เกาะคูริล

รูปสะกดคันจิอิงจากความหมายของตัวอักษรมากกว่าเสียงพูด (จูกูจิกุง) และประกอบด้วยตัวอัฏษร  หมายถึง "กุ้งฝอย, ล็อบสเตอร์" และ  หมายถึง "อนารยชน" การใช้ตัวอักษรสำหรับ "กุ้งฝอย, ล็อบสเตอร์" อาจอ้างถึง"หนวด" (antennae) ยาวของสัตว์เหล่านั้น พาดพิงถึงเคราอันโดดเด่นที่ชายชาวไอนุมีไว้

รูปสะกด เยโซะ สะท้อนการออกเสียงเมื่อ  เมื่อชาวยุโรปติดต่อกับชาวญี่ปุ่นเป็นครั้งแรก ถือเป็นรูปสะกดเก่าที่สะท้อนถึงศัพท์วิทยาศาสตร์ในภาษาละตินว่า  ดังที่ปรากฏใน Fragaria yezoensis และ Porphyra yezoensis อย่างไรก็ตาม มีบางชนิดที่ใช้รูปสะกดที่ต่างกัน เช่น หอยเชลล์ญี่ปุ่นรู้จักกันในชื่อ Mizuhopecten yessoensis ()

เขตย่อย
เอโซะ () หรือ เอโซงาชิมะ (; ) แบ่งออกเป็นหลายอำเภอ อำเภอแรกคือวาจินจิ (Wajinchi) หรือ 'ดินแดนญี่ปุ่น' ซึ่งครอบคลุมนิคมญี่ปุ่นทั้งบนและรอบคาบสมุทรโอชิมะ ส่วนที่เหลือของเอโซะมีชื่อว่า เอโซจิ (; ) หรือ 'ดินแดนไอนุ' ชาวญี่ปุ่นจำนวนหนึ่งอพยพมาจากที่อื่นมายังพื้นที่ชายฝั่งเอโซจิ โดยเอโซจิถูกแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ เอโซจิเหนือที่ครอบคลุมพื้นที่ทางใต้ของซาฮาลิน เอโซจิตะวันตกที่ครอบคลุมพื้นที่ครึ่งส่วนเหนือของเกาะฮกไกโด และเอโซจิตะวันออกที่ครอบคลุมพื้นที่ทางใต้และตะวันออกของเกาะฮกไกโดที่มีประชากรหนาแน่นกับหมู่เกาะคูริลFrey, Christopher J. (2007) 

 ดูเพิ่ม 
ชาวไอนุ
เอมิชิ
สาธารณรัฐเอโซะ

 อ้างอิง 


 ข้อมูล 
 Cullen, Louis M. (2003).  A History of Japan, 1582-1941: Internal and External Worlds. Cambridge: Cambridge University Press. ; ;  OCLC 50694793
 Hayashi, Shihei. (1786). . Edo: Manuscript. OCLC 44014900
 Klaproth, Julius. (1832). San kokf tsou ran to sets, ou Aperçu général des trois royaumes. Paris: Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 2563166; also OCLC 561284561

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Waseda University — Hayashi Shihei. (1785). 三国通覧図説 (Sangoku Tsuran Zusetsu)
 Maps of Ezo, Sakhalin, and Kuril Islands from 1854