สีเสียง

ในดนตรี สีเสียง () คือเสียงที่รับรู้ได้ของโน้ตดนตรี เสียง หรือโทนเสียง เป็นลักษณะเฉพาะที่ทำหน้าที่แยกเสียงตามแหล่งกำเนิดของเสียงนั้น ๆ เช่น เสียงนักร้องหมู่ เครื่องดนตรี นอกจากนี้ยังช่วยให้ผู้ฟังสามารถแยกเครื่องดนตรีในหมวดหมู่เดียวกันได้ (เช่น โอโบและแคลริเน็ต ทั้งคู่เป็นเครื่องเป่าลมไม้)

พูดง่าย ๆ คือ สีเสียงคือสิ่งที่ทำให้เครื่องดนตรีเฉพาะชิ้นหรือเสียงมนุษย์มีเสียงที่แตกต่างจากเครื่องดนตรีอื่น แม้ว่าเครื่องดนตรีเหล่านั้นจะเล่นหรือร้องโน้ตเดียวกันก็ตาม ยกตัวอย่างเช่น ความแตกต่างของเสียงระหว่างกีตาร์และเปียโนที่เล่นโน้ตเดียวกันในความดัง (volume) เดียวกันศานติ เดชคำรณ. (2562). เสียงและความเงียบในดนตรี. วารสารดนตรีและการแสดง. มหาวิทยาลัยบูรพา. เครื่องดนตรีทั้งสองสามารถให้เสียงที่สอดคล้องและสมดุลกันได้เมื่อเล่นโน้ตเดียวกันและเล่นที่ระดับแอมพลิจูดเดียวกัน เครื่องดนตรีแต่ละชิ้นก็ยังคงให้เสียงที่โดดเด่นด้วยสีเสียงที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว นักดนตรีจะแยกเครื่องดนตรีโดยอาศัยสีเสียงที่หลากหลาย แม้กระทั่งเครื่องดนตรีที่เล่นโน้ตในระดับเสียงและความดังเดียวกัน

ลักษณะเฉพาะทางฟิสิกส์ที่เป็นตัวกำหนดสีเสียงประกอบด้วยสเปกตรัมความถี่และเอนเวโลป (envelope)

นักดนตรีสามารถเปลี่ยนสีเสียงได้โดยการปรับเทคนิคการร้องหรือการเล่นเครื่องดนตรีของตนเอง ตัวอย่างเช่น นักไวโอลินสามารถใช้วิธีการลากคันชักต่างกัน หรือเล่นบนส่วนต่าง ๆ ของสายไวโอลินได้ ตัวอย่างเช่น การเล่นแบบ sul tasto (ลากคันชักใกล้ฟิงเกอร์บอร์ด) จะให้โทนเสียงที่เบา ละมุน และโปร่ง การเล่นแบบ sul ponticello (ลากคันชักใกล้สะพานสาย) จะให้โทนเสียงที่แหลม รุนแรง และก้าวร้าว สำหรับกีตาร์ไฟฟ้าและเปียโนไฟฟ้า นักดนตรีสามารถเปลี่ยนสีเสียงได้ด้วยการใช้กลุ่มเอฟเฟกต์หรือกราฟิกอีควอไลเซอร์ (graphic equalizer) เพื่อปรับความถี่และคุณภาพของเสียงให้แตกต่างออกไป

อ้างอิง

หมวดหมู่:เสียง