สถานีวิทยุสมัครเล่น

สถานีวิทยุสมัครเล่น () คือสถานีวิทยุที่ออกแบบมาเพื่อให้บริการวิทยุสื่อสารในกิจการวิทยุสมัครเล่นสำหรับนักวิทยุสมัครเล่น นักวิทยุสมัครเล่นสร้างและดำเนินการสถานีวิทยุสมัครเล่นหลายประเภท รวมถึงสถานีภาคพื้นดิน, สถานีเคลื่อนที่, สถานีอวกาศ และสถานีสนามชั่วคราว คำแสลงที่มักใช้เรียกสถานที่ตั้งของสถานีสมัครเล่นในภาษาอังกฤษ คือ  ซึ่งตั้งชื่อตามโครงสร้างขนาดเล็กที่ต่อเติมเข้ากับโครงหลังคาของเรือรบ เพื่อเก็บอุปกรณ์วิทยุและแบตเตอรี่ในยุคแรกๆRadioShack Corporate Information  "The name 'RadioShack' is a nautical term that dates back to the invention of the radio at the turn of the 20th century. At the time, wireless radio equipment aboard ships was generally housed above the bridge in a wooden structure called the 'radio shack.' The founders of RadioShack thought the name appropriate for a new retail business that supplied electronic equipment to 'ham' radio operators and ships' radio officers."Random House Unabridged Dictionary by Random House, Inc., on Infoplease.

 ประเภทของสถานี 
 สถานีประจำที่ 
สถานีวิทยุสมัครเล่นที่ตั้งอยู่ในโครงสร้างถาวรพร้อมอุปกรณ์ที่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อการใช้งานแบบพกพา เรียกว่าสถานีวิทยุแบบประจำที่ หรือ สถานีประจำที่ () ซึ่งเป็นรูปแบบที่พบได้บ่อยที่สุดของสถานีวิทยุสมัครเล่น และสามารถพบได้ในบ้าน, โรงเรียน และอาคารสาธารณะบางแห่ง โดยทั่วไปแล้วสถานีวิทยุแบบประจำที่มักติดตั้งเครื่องรับส่งสัญญาณและสายอากาศอย่างน้อยหนึ่งต้น สำหรับการสื่อสารด้วยเสียงนั้นสถานีจะติดตั้งไมโครโฟน สำหรับการสื่อสารโดยใช้รหัสมอร์สนั้นจะใช้ปุ่มโทรเลข และสำหรับการสื่อสารผ่านโหมดดิจิทัล เช่น RTTY และ PSK31 สถานีจะติดตั้งอินเทอร์เฟซเฉพาะสำหรับเชื่อมต่อเครื่องรับส่งสัญญาณเข้ากับการ์ดเสียงของคอมพิวเตอร์ แม้ว่าจะไม่ใช่ข้อกำหนดสำหรับการสื่อสารทางวิทยุ แต่สถานีวิทยุสมัครเล่นแบบประจำที่ส่วนใหญ่มีคอมพิวเตอร์อย่างน้อยหนึ่งเครื่อง ซึ่งทำหน้าที่ต่าง ๆ ตั้งแต่การบันทึกการติดต่อกับสถานีอื่น ๆ ไปจนถึงการควบคุมฮาร์ดแวร์ของสถานีในระดับต่าง ๆ สถานีประจำที่อาจติดตั้งตัวขยายสัญญาณ, เครื่องหมุนสายอากาศ, มาตรวัดอัตราส่วนคลื่นนิ่ง (SWR), เครื่องปรับสัญญาณสายอากาศ และอุปกรณ์เสริมอื่น ๆ ของสถานีด้วย

โดยทั่วไปสถานีประจำที่ใช้พลังงานจากแหล่งจ่ายไฟหลักกระแสสลับที่มีอยู่ในอาคาร อุปกรณ์บางอย่างในสถานีประจำที่อาจใช้ไฟฟ้ากระแสตรงแรงดันต่ำแทนไฟฟ้ากระแสสลับ และต้องใช้แหล่งจ่ายไฟแยกต่างหาก สถานีประจำที่บางแห่งมีแหล่งจ่ายไฟเสริม เช่น เครื่องกำเนิดไฟฟ้า หรือแบตเตอรี่ สำหรับใช้ในกรณีฉุกเฉิน

 สถานีเคลื่อนที่ 
สถานีวิทยุสมัครเล่นที่ติดตั้งในยานพาหนะเรียกว่า สถานีเคลื่อนที่ () โดยทั่วไปสถานีเคลื่อนที่จะประกอบด้วยเครื่องรับส่งสัญญาณ สายอากาศหนึ่งต้นหรือมากกว่า และไมโครโฟน เครื่องรับส่งสัญญาณอาจได้รับการออกแบบมาเป็นพิเศษสำหรับการติดตั้งในยานพาหนะ เครื่องรับส่งสัญญาณอาจมีขนาดเล็กกว่าเครื่องรับส่งสัญญาณที่ออกแบบมาสำหรับการใช้งานกับสถานีประจำที่ เพื่อให้ง่ายต่อการติดตั้งใต้เบาะนั่งหรือในกระโปรงหลังรถ และอาจมีหัวควบคุมแบบถอดได้ซึ่งสามารถติดตั้งในตำแหน่งที่แยกต่างหากจากส่วนอื่น ๆ ของวิทยุ สายอากาศที่ออกแบบมาสำหรับสถานีเคลื่อนที่จะต้องรองรับข้อจำกัดทางกายภาพเฉพาะของยานพาหนะและช่องทางการเดินทางที่สถานีตั้งอยู่ เพื่อให้มีระยะห่างใต้สะพานลอยและสะพาน และยานพาหนะสามารถสัญจรได้อย่างปลอดภัยในช่องทางที่อยู่ติดกัน สายอากาศส่วนใหญ่ที่ใช้ในสถานีเคลื่อนที่เป็นแบบรอบทิศทาง มีสถานีเคลื่อนที่เพียงไม่กี่แห่งที่ติดตั้งระบบสื่อสารด้วยรหัสมอร์สหรือโหมดดิจิทัล สถานีเคลื่อนที่ส่วนใหญ่ได้รับการออกแบบมาเพื่อให้ผู้ขับขี่ยานพาหนะใช้งานขณะขับรถ

เครื่องรับส่งสัญญาณส่วนใหญ่ที่ติดตั้งในยานพาหนะได้รับการออกแบบให้ทำงานด้วยแรงดันไฟฟ้า 12-16 VDC และโดยทั่วไปจะใช้พลังงานจากแบตเตอรี่สตาร์ทในยานพาหนะ เนื่องจากแบตเตอรี่ของยานพาหนะต้องการพลังงานมาก สถานีเคลื่อนที่ส่วนใหญ่จึงไม่มีเครื่องขยายสัญญาณภายนอก หรือมีเครื่องขยายสัญญาณที่มีกำลังขับน้อยกว่าเครื่องขยายสัญญาณทั่วไปในสถานีประจำที่

สถานีเคลื่อนที่แบบพิเศษที่ใช้สำหรับการแข่งขันวิทยุสมัครเล่นวีเอชเอฟในอเมริกาเหนือเรียกว่า สถานีโรเวอร์ () สถานีโรเวอร์มักออกแบบมาเพื่อให้ผู้โดยสารในรถใช้งานแทนคนขับ และอาจมีเครื่องรับส่งสัญญาณหลายตัว, ตัวแปลงสัญญาณ, สายอากาศแบบมีทิศทาง และคอมพิวเตอร์แล็ปท็อปสำหรับบันทึกการติดต่อ

แม้ว่าอาจไม่ใช่ข้อกำหนดทางกฎหมาย แต่สถานีเคลื่อนที่หลายแห่งจะเติม /M ต่อท้ายสัญญาณเรียกขาน (ออกเสียงว่า "สแลช โมบายล์"  ในภาษาโทรศัพท์) ขณะออกอากาศเพื่อระบุตัวตนให้สถานีอื่น ๆ ทราบว่าเป็นสถานีเคลื่อนที่ สถานีโรเวอร์ที่ปฏิบัติการในการแข่งขันวิทยุวีเอชเอฟจะต้องเติม /R ต่อท้ายสัญญาณเรียกขาน (ออกเสียงว่า "สแลช โรเวอร์" )

สถานีเคลื่อนที่ทางทะเล () คือสถานีเคลื่อนที่ที่ติดตั้งในเรือ ซึ่งโดยปกติจะเป็นเรือเดินทะเล เมื่ออยู่ในน่านน้ำสากล สถานีเหล่านี้จะดำเนินงานภายใต้อำนาจกำกับดูแลของธงที่เรือจดทะเบียน นอกจากข้อกำหนดด้านกฎระเบียบของวิทยุสมัครเล่นแล้ว การดำเนินงานของสถานีเคลื่อนที่ทางทะเลยังต้องได้รับอนุญาตจากกัปตันเรือด้วย สถานีเคลื่อนที่ทางทะเลจะเติม /MM ต่อท้ายสัญญาณเรียกขาน (ออกเสียงว่า "สแลช มาริไทม์ โมบาย" )

สถานีเคลื่อนที่ทางการบิน () คือสถานีเคลื่อนที่ที่ติดตั้งในเครื่องบิน นอกจากข้อกำหนดด้านกฎระเบียบของวิทยุสมัครเล่นแล้ว การใช้งานสถานีเคลื่อนที่ทางการบินยังต้องได้รับอนุญาตจากนักบินของเครื่องบินด้วย สถานีเคลื่อนที่ทางการบินต้องเพิ่ม /AM ต่อท้ายสัญญาณเรียกขาน (ออกเสียงว่า "สแลช แอโรนาติคัล โมบายล์" )

 สถานีพกพา 
สถานีวิทยุสมัครเล่นที่ตั้งขึ้นในสถานที่ชั่วคราวเรียกว่าสถานีพกพา หรือ หิ้วถือ () สถานีพกพาอาจจัดตั้งขึ้นเพื่อให้บริการสื่อสารฉุกเฉินในพื้นที่ภัยพิบัติ ให้บริการสื่อสารสาธารณะระหว่างงานกิจกรรมขนาดใหญ่ที่จัดขึ้น เช่น การปั่นจักรยานการกุศล ให้บริการสื่อสารระหว่างการเดินทางสำรวจ หรือเพื่อความเพลิดเพลินในการปฏิบัติการกลางแจ้ง สถานีพกพามีอุปกรณ์พื้นฐานเช่นเดียวกับสถานีแบบประจำที่และแบบเคลื่อนที่ แม้ว่าการขนส่งเครื่องรับส่งสัญญาณ, สายอากาศ, แหล่งจ่ายไฟ หรือแบตเตอรี่ และอุปกรณ์เสริมที่จำเป็นมักมีผลต่อการเลือกใช้อุปกรณ์นั้น ๆ อุปกรณ์ที่มีน้ำหนักไม่มาก หรือสามารถแยกชิ้นส่วนเพื่อการขนส่งหรือขนส่งในกระเป๋าเดินทางได้ เป็นที่นิยมอย่างมากในหมู่นักวิทยุสมัครเล่นที่เดินทางแบบ DX-peditions

สถานีพกพาส่วนใหญ่ใช้พลังงานจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้าหรือแบตเตอรี่ เนื่องจากพลังงานรูปแบบนี้อาจมีจำกัด สถานีพกพาจึงมักทำงานโดยใช้กำลังส่งที่ต่ำกว่าเพื่อประหยัดพลังงาน

สถานีพกพาบางสถานีจะเติมเครื่องหมาย /P ต่อท้ายสัญญาณเรียกขาน (ออกเสียงว่า "สแลช พอร์เทเบิล" ) เพื่อระบุสถานะของตนในฐานะสถานีพกพา ในบางประเทศ ข้อกำหนดนี้ถือเป็นข้อกำหนดทางกฎหมาย ในขณะที่บางประเทศผู้ให้นักวิทยุเป็นผู้เลือกเอง

 สถานีอวกาศ 
สถานีวิทยุสมัครเล่นที่ตั้งอยู่ในดาวเทียม, กระสวยอวกาศ หรือบนสถานีอวกาศนานาชาติ เรียกว่า สถานีอวกาศ () บางประเทศ รวมถึงสหรัฐอเมริกา มีกฎระเบียบเพิ่มเติมหรือแตกต่างไปจากสถานีวิทยุสมัครเล่นอื่น ๆ เกี่ยวกับการดำเนินงานของสถานีอวกาศ สถานีอวกาศส่วนใหญ่ตั้งอยู่บนดาวเทียมที่โคจรรอบโลก สถานีเหล่านี้มักเป็นทั้งช่องรับส่งผ่านสัญญาณ (ทรานสพอนเดอร์) และสถานีทวนสัญญาณ (รีพีทเตอร์) ที่ทำงานภายใต้การควบคุมอัตโนมัติ และสามารถใช้โดยสถานีภาคพื้นดิน (สถานีใด ๆ ที่ไม่ใช่สถานีอวกาศ) เพื่อถ่ายทอดสัญญาณไปยังสถานีภาคพื้นดินอื่น ๆ

 สถานีมือถือ 
วิทยุมือถือ ประกอบด้วยอุปกรณ์ที่จำเป็นทั้งหมดสำหรับการสื่อสารกับสถานีอื่น วิทยุทั่วไปที่ใช้เป็น สถานีมือถือ () จะรวมเครื่องรับส่งสัญญาณพร้อมสายอากาศและแบตเตอรี่ไว้ในชุดอุปกรณ์มือถือชิ้นเดียว เครื่องรับส่งสัญญาณแบบมือถือส่วนใหญ่ที่ใช้ในวิทยุสมัครเล่นได้รับการออกแบบให้ทำงานบนย่านความถี่วิทยุสมัครเล่น วีเอชเอฟ หรือ ยูเอชเอฟ และส่วนใหญ่มักจะสามารถส่งสัญญาณเสียงเอฟเอ็มได้เท่านั้น เพื่อประหยัดพลังงานแบตเตอรี่ เครื่องส่งจึงมีกำลังส่งจำกัด ซึ่งมักจะต่ำกว่า 1 วัตต์ เพื่อครอบคลุมระยะทางในพื้นที่โดยทั่วไปเพียงไม่กี่กิโลเมตรหรือไมล์

 สถานีทวนสัญญาณ 
สถานีทวนสัญญาณวิทยุสมัครเล่น () คือสถานีวิทยุสมัครเล่นเฉพาะทางที่ขยายขอบเขตการสื่อสารไปยังสถานีอื่น ๆ สถานีทวนสัญญาณใช้เครื่องรับที่ปรับจูนไว้ที่ความถี่วิทยุหนึ่งและเครื่องส่งที่ปรับจูนไว้ที่ความถี่วิทยุอื่น สถานีอื่น ๆ ที่ใช้สถานีทวนสัญญาณจะส่งสัญญาณที่ความถี่หนึ่ง แต่จะรับสัญญาณที่ความถี่อีกความถี่หนึ่ง หากสถานีทวนสัญญาณอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม เช่น บนหอคอยสูง, บนยอดตึกสูง หรือบนยอดเขา สถานีที่ไม่สามารถสื่อสารกันได้สามารถใช้สถานีทวนสัญญาณและสร้างการสื่อสารแบบสองทางได้

โดยทั่วไปสถานีทวนสัญญาณจะทำงานภายใต้การควบคุมอัตโนมัติ อุปกรณ์ควบคุมมีหน้าที่ส่งสัญญาณเรียกขานของสถานีทวนสัญญาณเป็นระยะ ๆ การระบุนี้มักทำโดยใช้รหัสมอร์ส สถานีทวนสัญญาณในสหรัฐอเมริกาบางแห่งอาจเพิ่ม /R ต่อท้ายสัญญาณเรียกขานของตนหรือไม่ก็ได้ (เคยบังคับใช้ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1980 และต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 แต่ปัจจุบันไม่ได้บังคับใช้แล้ว) สถานีบางแห่งอาจยังคงมีใบอนุญาตทวนสัญญาณ "WR#xxx" ที่มีรูปแบบเฉพาะตัว โดยที่ #=0 ถึง 9 และ xxx คือชุดค่าผสม 3 ตัวอักษรใด ๆ แต่สัญญาณเรียกขานเหล่านี้จะไม่ได้รับการต่ออายุและจะถูกบังคับให้เปลี่ยนแปลงเมื่อใบอนุญาตปัจจุบันหมดอายุ

 ซอฟต์แวร์ควบคุมคอมพิวเตอร์ 

เครื่องรับส่งสัญญาณวิทยุสมัครเล่นสมัยใหม่บางรุ่นมีคอมพิวเตอร์ฝังตัวพร้อมเฟิร์มแวร์ ซึ่งทำงานเพื่อควบคุมฟังก์ชันและคุณสมบัติของเครื่องรับส่งสัญญาณ ซอฟต์แวร์นี้ต้องจัดหาโดยผู้ผลิตอุปกรณ์ดั้งเดิม อีกประเภทหนึ่งคือซอฟต์แวร์ที่จำเป็นสำหรับการควบคุมเครื่องรับ (หรือเครื่องรับส่งสัญญาณ) ที่ไม่มีแผงด้านหน้า ตัวอย่างเช่น เคนวูด TS-B2000 และ Ten-Tec Pegasus ซึ่งเครื่องรับส่งสัญญาณทั้งสองรุ่นนี้จำหน่ายพร้อมซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์เพื่อให้ผู้ใช้เชื่อมต่อกับระบบได้ เครื่องรับส่งส่วนใหญ่ที่มีแผงควบคุมด้านหน้า (และเครื่องรับหลายรุ่นที่นิยมใช้กันในหมู่ผู้ฟังคลื่นสั้น) จะมีอินเทอร์เฟซคอมพิวเตอร์ เช่น พอร์ตอนุกรม, ยูเอสบี หรือ อีเทอร์เน็ต พอร์ตเหล่านี้มีประโยชน์สำหรับการควบคุมความถี่การติดตามดาวเทียม (การปรับจูนแบบดอปเปลอร์) การบันทึกสถานี, การใช้งานแบบดิจิทัล, อินเทอร์เน็ต และการเข้าถึงข้อมูลสำหรับผู้ที่มีความต้องการพิเศษ ในหลายกรณี ซอฟต์แวร์จะเพิ่มฟังก์ชันและคุณสมบัติที่ได้รับการปรับปรุงหรือเพิ่มเติมนอกเหนือจากที่ออกแบบไว้เดิม ด้วยเหตุนี้ นักวิทยุสมัครเล่นบางรายจึงซื้อซอฟต์แวร์ควบคุมวิทยุสำหรับการใช้งานที่ไม่ต้องใช้คอมพิวเตอร์ แม้ว่าวิทยุของพวกเขาจะมีแผงควบคุมด้านหน้าก็ตามMay 2009 QST "Short Takes" software review of CallSign Software's TS-2000 HamStationUltra program Archived from the original 2012-04-19.

 การระบุสถานี 
ในระหว่างการส่งสัญญาณ สถานีวิทยุสมัครเล่นจะต้องระบุตัวตนด้วยสัญญาณเรียกขานที่ออกโดยหน่วยงานกำกับดูแลที่ได้รับอนุญาตของประเทศที่สถานีตั้งอยู่

หน่วยงานกำกับดูแลส่วนใหญ่ทั่วโลกจะออกสัญญาณเรียกขานวิทยุสมัครเล่นให้กับผู้ได้รับใบอนุญาตนักวิทยุสมัครเล่น ไม่ใช่สถานี กล่าวคือ เครื่องส่งวิทยุใด ๆ ที่ผู้ได้รับใบอนุญาตนักวิทยุสมัครเล่นแตะต้องแผงควบคุม จะกลายเป็นสถานีวิทยุตามใบอนุญาตของวิทยุสมัครเล่นนั้น สถานีวิทยุสมัครเล่นอาจดำเนินงานภายใต้สัญญาณเรียกขานของเจ้าของสถานี (หากอยู่ใกล้กับแผงควบคุม) หรือสัญญาณเรียกขานของบุคคลที่ออกอากาศในสถานีในฐานะแขก

ในบางประเทศอาจมีการใช้สัญญาณเรียกขานพิเศษสำหรับชมรม และมักจะใช้ที่สถานีของชมรมที่จัดตั้งขึ้นเพื่อสมาชิกชมรมใช้งาน สัญญาณเรียกขานพิเศษอื่น ๆ ที่คล้ายกับสถานีของชมรมบางครั้งอาจถูกกำหนดให้ใช้ชั่วคราวสำหรับ "สถานีกิจกรรม" () ในโอกาสพิเศษ เช่น งานสาธารณะ หรือการเดินทางของนักวิทยุสมัครเล่นเพื่อส่งสัญญาณจากสถานที่ห่างไกล (DX-peditions) เช่นเดียวกับสถานีของชมรม นักวิทยุสมัครเล่นทุกคนที่เข้าร่วมกิจกรรมจะใช้สัญญาณเรียกขานของกิจกรรมแทนสัญญาณเรียกขานของตนเอง

 ระเบียงภาพ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

ออสเตรเลีย
Wireless Institute of Australia (2005). The Foundation License Manual: Your Entry into Amateur Radio. Wireless Institute of Australia, November, 2005. 

แคนาดา
Cleveland-Iliffe, John, and Smith, Geoffrey Read (1995). The Canadian Amateur Study Guide for the Basic Qualification. Fifth Edition, Second Printing. Ottawa, Ontario, Canada: Radio Amateurs of Canada. 

อินเดีย
Amateur radio licensing in India. Retrieved Aug. 13, 2007.

สหราชอาณาจักร
Betts, Allen (2001). Foundation Licence - Now!. London, United Kingdom: Radio Society of Great Britain, December, 2001. 

สหรัฐอเมริกา
Straw, R. Dean, Reed, Dana G., Carman, R. Jan, and Wolfgang, Larry D. (ed.) (2003). Now You're Talking!. Fifth Edition. Newington, Connecticut, U.S.: American Radio Relay League, May, 2003. 
American Radio Relay League (2003). The ARRL FCC Rule Book: Complete Guide to the FCC Regulations. 13th Edition. Newington, Connecticut, U.S.: American Radio Relay League, August, 2003. 
Silver, H. Ward (2004). Ham Radio For Dummies. John Wiley and Sons, Ltd., April, 2004. 

หมวดหมู่:วิทยุสมัครเล่น
หมวดหมู่:สถานีวิทยุและระบบ ITU