การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทย พ.ศ. 2568

การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทย พ.ศ. 2568 เป็นการลงมติของสภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 26 ในวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2568 เพื่อเลือกนายกรัฐมนตรีไทยแทนตำแหน่งที่ว่างลง เนื่องจากเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2568 ศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยถอดถอนแพทองธาร ชินวัตร จากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี จากกรณีการรั่วไหลของบทสนทนาทางโทรศัพท์ระหว่างไทย–กัมพูชา โดยเป็นการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ที่ดำเนินการโดยสภาผู้แทนราษฎรเพียงสภาเดียว โดยไม่มีวุฒิสภาเข้ามาร่วมลงมติด้วย เป็นครั้งที่ 2 ต่อจากการลงมติในปีก่อนหน้านั้น

 ก่อนการลงมติ 
ในเบื้องต้น มีการแบ่งการรวบรวมเสียงพรรคการเมืองเพื่อจัดตั้งรัฐบาลผสมเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้ 

 กลุ่มแรก มีพรรคเพื่อไทยเป็นแกนนำ โดยจะเสนอชื่อชัยเกษม นิติสิริ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ซึ่งเป็นบุคคลที่ได้รับเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีคนสุดท้ายในบัญชีที่พรรคเพื่อไทยแจ้งไว้ในการเลือกตั้งทั่วไปเมื่อสองปีก่อนหน้านั้น เป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 32 โดยมีเสียงสนับสนุนดังต่อไปนี้

พรรคที่สนับสนุนชัยเกษม นิติสิริจำนวนเสียงเพื่อไทย132ประชาธิปัตย์22รวมไทยสร้างชาติ 20ชาติไทยพัฒนา10ประชาชาติ9ชาติพัฒนา3ไทยสร้างไทย3ไทรวมพลัง2เสรีรวมไทย1ภูมิใจไทย1รวม203

 กลุ่มที่ 2 มีพรรคภูมิใจไทยเป็นแกนนำ โดยจะเสนอชื่ออนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรค ซึ่งเป็นบุคคลที่ได้รับเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีคนเดียวในบัญชีที่พรรคภูมิใจไทยแจ้งไว้ในการเลือกตั้งทั่วไปเมื่อสองปีก่อนหน้านั้น เป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 32 โดยมีเสียงสนับสนุนอย่างเป็นทางการดังต่อไปนี้

พรรคที่สนับสนุนอนุทิน ชาญวีรกูลจำนวนเสียงภูมิใจไทย68กล้าธรรม25พลังประชารัฐ20รวมไทยสร้างชาติ(กลุ่ม 18) 16เพื่อไทย9ไทยสร้างไทย3ประชาธิปัตย์3ประชาธิปไตยใหม่1ไทยก้าวหน้า1เป็นธรรม1ประชาชน1รวม148

ส่วนพรรคประชาชน ซึ่งมีจำนวนเสียงมากที่สุด อยู่ที่ 143 เสียง และเป็นพรรคตัวแปรในการลงมติครั้งนี้ จะลงมติให้กับกลุ่มรัฐบาลผสมที่ยอมรับเงื่อนไข 2 ข้อ คือ 
 นายกรัฐมนตรีคนใหม่จะต้องยุบสภาผู้แทนราษฎรภายใน 4 เดือน นับตั้งแต่การแถลงนโยบายต่อรัฐสภาก่อนเข้าบริหารรัฐกิจเสร็จสมบูรณ์ เพื่อจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2569 
 และระหว่าง 4 เดือนนี้ คณะรัฐมนตรีชุดใหม่จะต้องจัดให้มีการออกเสียงประชามติแก้ไขรัฐธรรมนูญ เพื่อนำไปสู่การจัดทำรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบับใหม่ทั้งฉบับ โดยสภาร่างรัฐธรรมนูญที่มาจากการเลือกตั้ง ภายในวันที่จัดการเลือกตั้งทั่วไป 

โดยพรรคประชาชนจะไม่ส่งคนไปดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในคณะรัฐมนตรีชุดใหม่เพื่อร่วมรัฐบาล และทำหน้าที่ตรวจสอบรัฐบาลชุดใหม่ในฐานะฝ่ายค้านต่อไป ซึ่งในขณะนี้ พรรคแกนนำทั้ง 2 กลุ่ม ทั้งพรรคเพื่อไทยและพรรคภูมิใจไทย ต่างก็มีมติรับฟังเงื่อนไขของพรรคประชาชน

 การสวนมติพรรค 
ศักดิ์ดา วิเชียรศิลป์ สส.กาญจนบุรี พรรคเพื่อไทย ได้เข้าร่วมการแถลงจัดตั้งรัฐบาลกับพรรคภูมิใจไทย โดยกล่าวว่า ตนมี สส. ในกลุ่ม 10 คน ที่พร้อมสนับสนุน อนุทิน ชาญวีรกูล ให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี จนในวันที่ 3 สิงหาคม ได้เปิดตัวอย่างเป็นทางการ 8 คน โดย สส.พรรคเพื่อไทยที่หันมาสนับสนุนอนุทินมีดังต่อไปนี้

 กิตติ สมทรัพย์ สส.ร้อยเอ็ด เขต 6
 นรากร นาเมืองรักษ์ สส.ร้อยเอ็ด เขต 4
 นุชนาถ จารุวงษ์เสถียร สส.ศรีสะเกษ เขต 9
 ประเสริฐ บุญเรือง สส.กาฬสินธุ์ เขต 6
 ภูมินทร์ ลีธีระประเสริฐ สส.ศรีสะเกษ เขต 4
 ศักดิ์ดา วิเชียรศิลป์ สส.กาญจนบุรี เขต 4
 พลตำรวจตรี สุรพล บุญมา สส.นครนายก เขต 1
 อนันต์ ปรีดาสุทธิจิตต์ สส.ชลบุรี เขต 5

และในวันเดียวกันนั้น สรรเพชญ บุญญามณี สส.สงขลา พรรคประชาธิปัตย์ ก็ได้แสดงเจตจำนงในการเข้าร่วมรัฐบาลกับพรรคภูมิใจไทย โดยมี นิพนธ์ บุญญามณี อดีต สส.สงขลา และเป็นบิดาของตน เข้าร่วมการแถลงดังกล่าวด้วย ซึ่งการกระทำดังกล่าวสวนทางกับมติส่วนมากของพรรคประชาธิปัตย์ในขณะนั้น ที่มีการแสดงท่าทีว่าจะร่วมรัฐบาลเดิมต่อไป โดย สส.พรรคประชาธิปัตย์ที่หันมาสนับสนุนอนุทินมีดังต่อไปนี้

 ราชิต สุดพุ่ม สส.นครศรีธรรมราช เขต 1
 สมยศ พลายด้วง สส.สงขลา เขต 3
 สรรเพชญ บุญญามณี สส.สงขลา เขต 1

ในวันลงมติ (5 สิงหาคม) พรรคประชาธิปัตย์มีมติให้งดออกเสียง

 การเจรจากับพรรคประชาชน 
พรรคภูมิใจไทยเป็นพรรคแรกที่เดินทางไปเจรจากับพรรคประชาชน ในวันที่ 29 สิงหาคม นำโดย อนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรค และ ไชยชนก ชิดชอบ เลขาธิการพรรค ได้เดินทางภายหลังศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยได้ไม่นาน ภายหลังการเจรจาเสร็จสิ้น อนุทินกล่าวว่า จากที่ได้พูดคุยกับ ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ ก็เห็นพ้องโดยไม่มีข้อสงสัย โดยเฉพาะการยุบสภาคืนอำนาจให้ประชาชน รวมถึงยังเห็นพ้องกับทุกเงื่อนไขของพรรคประชาชน โดยจากนี้จะไปหารือกับสมาชิกพรรคก่อน และขอไปคุยกับพรรคกล้าธรรมต่ออีกด้วย ต่อมาพรรคภูมิใจไทยมีมติรับเงื่อนไขที่พรรคประชาชนตั้งไว้

วันที่ 31 สิงหาคม พรรคเพื่อไทย นำโดย ภูมิธรรม เวชยชัย รักษาการนายกรัฐมนตรี สรวงศ์ เทียนทอง เลขาธิการพรรค และ ชูศักดิ์ ศิรินิล รองหัวหน้าพรรค เดินทางไปเจรจากับพรรคประชาชน โดยแกนนำพรรคเพื่อไทยได้หารือกับพรรคประชาชน จนตอบรับข้อเสนอของพรรค และขยายเพิ่มเติมข้อเสนอเป็น 4 ข้อ ด้านภูมิธรรมได้แถลงกับสื่อมวลชนว่า พรรคเพื่อไทยยินดียุบสภาก่อนระยะเวลาที่พรรคประชาชนกำหนด แม้ในช่วงแรกจะมีการขอต่อรองจากการยุบสภาภายใน 4 เดือน เป็น 6 เดือนก็ตาม

 การตัดสินใจของพรรคประชาชน 
วันที่ 1 กันยายน พรรคประชาชนได้จัดประชุมด่วน เพื่อให้ สส.พรรคได้ประชุมและแสดงความคิดเห็น ทว่าไม่สามารถหาข้อสรุปได้ จึงแถลงเลื่อนผลการลงมติไปเป็นวัดถัดไป (2 กันยายน) โดยได้มีการเปิดช่องทางให้สมาชิกพรรคร่วมแสดงความคิดเห็น ว่าพรรคควรจะลงมติสนับสนุนพรรคใด แต่ถึงกระนั้น การประชุมที่จัดขึ้นในอีกวัน ก็ยังไม่สามารถได้ข้อสรุป จนต้องเลื่อนการแถลงในวันถัดไปที่รัฐสภา โดยจะใช้มติของกรรมการบริหารพรรคในการตัดสิน

วันที่ 3 กันยายน พรรคประชาชนได้แถลงมติของกรรมการบริหารพรรค ในการสนับสนุน อนุทิน ชาญวีรกูล เป็นนายกรัฐมนตรี โดยยังคงเงื่อนไขต้องยุบสภาและแก้ไขรัฐธรรมนูญ แต่ปรับเปลี่ยนเพิ่มในรายละเอียดจาก 3 ข้อ เป็น 5 ข้อ โดย 2 ส่วนที่เพิ่มขึ้นมา ประกอบด้วย การระบุเงื่อนไขให้ครอบคลุมผลการวินิจฉัยขั้นตอนการทำประชามติของศาลรัฐธรรมนูญในวันที่ 10 กันยายน ที่สามารถเป็นไปได้ 2 กรณี และการวางหลักประกันว่าจะเป็นรัฐบาลเสียงข้างน้อยโดยการไม่ดึงกลุ่มงูเห่ามาเพิ่มจำนวนเสียงโหวตให้ฝ่ายรัฐบาล และในวันเดียวกันนั้น อนุทินได้แสดงความขอบคุณที่พรรคประชาชนมีมติสนับสนุนให้ตนดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

 กระบวนการยุบสภาผู้แทนราษฎร 
ในวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2568 แกนนำของพรรคเพื่อไทยแสดงความเห็นว่าพรรคควรใช้โอกาสนี้ในการยุบสภา หากพรรคเพื่อไทยไม่ชนะการลงมติและไม่ได้เป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาล หรือพรรคประชาชนมีมติไม่เลือกผู้ใด โดยมีการยืนยันชัดเจนจาก ภูมิธรรม เวชยชัย รักษาการนายกรัฐมนตรีว่า ถ้าจะยุบก็ยุบเลย หากใครขัดข้องก็สามารถไปฟ้องได้ไม่มีปัญหาอะไร ทำให้มีการถกเถียงในบรรดานักกฎหมายและนักวิชาการว่า รักษาการนายกรัฐมนตรีมีอำนาจยุบสภาได้หรือไม่ โดย วิษณุ เครืองาม อดีตรองนายกรัฐมนตรีฝ่ายกฎหมาย และ ชูศักดิ์ ศิรินิล รองหัวหน้าพรรคเพื่อไทยฝ่ายกฎหมาย ชี้ตรงกันว่ารักษาการนายกรัฐมนตรีมีอำนาจยุบสภาได้ ทว่า ปกรณ์ นิลประพันธ์ เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา และ วัส ติงสมิตร อดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา ต่างชี้ว่ารักษาการนายกรัฐมนตรีไม่มีอำนาจยุบสภา

วรเจตน์ ภาคีรัตน์ ศาสตราจารย์ด้านกฎหมายมหาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ให้สัมภาษณ์ไว้ว่า ขณะนี้ไม่ได้มีข้อห้ามในการที่รักษาการนายกรัฐมนตรีจะใช้อำนาจยุบสภา รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กำหนดข้อห้ามแค่ 2 เรื่องคือ เมื่อมีการยื่นญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจ ระหว่างนั้นจะยุบสภาไม่ได้ และสภาถูกยุบไปแล้วด้วยเหตุหนึ่งแล้วใช้เหตุเดิมมายุบซ้ำไม่ได้ สำหรับประเทศไทยในอดีตนั้นเป็นเรื่องของคณะรัฐมนตรีที่จะมีมติยุบสภา แต่ช่วงหลังๆ มานั้น จะเป็นนายกรัฐมนตรีเองที่จะตัดสินใจและทูลเกล้าฯ ตอนนี้คนที่จะทำได้ก็คือ คนที่ปฏิบัติหน้าที่แทนนายกรัฐมนตรี ซึ่งจะมีอำนาจในทางกฎหมายทุกอย่างเหมือนนายกรัฐมนตรี ไม่มีข้อจำกัดในรัฐธรรมนูญด้วย หากเห็นว่าเป็นความเหมาะสมจะแก้ปัญหาทางการเมืองโดยการยุบสภา

สองวันต่อมา (3 กันยายน) ภูมิธรรมให้สัมภาษณ์ระบุว่าตนได้นำความขึ้นกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อทรงมีพระบรมราชวินิจฉัยในการยุบสภาผู้แทนราษฎร แต่ในช่วงเย็นวันเดียวกัน มีกระแสข่าวว่า สำนักงานองคมนตรี ได้ส่งคืนร่างพระราชกฤษฎีกากลับไปยังสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เนื่องจากไม่เป็นไปตามระเบียบการนำเสนอเพื่อขอพระมหากรุณา เพราะมีปัญหาข้อขัดแย้งว่ากระทำได้หรือไม่ และเลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกายังทำความเห็นประกอบว่ารัฐบาลรักษาการไม่สามารถกราบบังคมทูลร่างพระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนราษฎรได้ จึงไม่สามารถกราบบังคมทูลเพื่อทรงลงพระปรมาภิไธยได้

 ชื่อบุคคลที่ได้รับเสนอเป็นนายกรัฐมนตรี 
 ผู้ได้รับการเสนอชื่อในสภาผู้แทนราษฎร   border|center|150x150px border|center|150x150px รองนายกรัฐมนตรี   รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม  

 การลงมติ 
ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2568 ไชยชนก ชิดชอบ เลขาธิการพรรคภูมิใจไทย เสนอชื่ออนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย เป็นนายกรัฐมนตรี ขณะที่สรวงศ์ เทียนทอง เลขาธิการพรรคเพื่อไทย เสนอชื่อชัยเกษม นิติสิริ แคนดิเดตคนสุดท้ายของพรรคเพื่อไทย เป็นนายกรัฐมนตรี

ภายหลังเสร็จสิ้นการลงคะแนน ประธานในที่ประชุม ได้ประกาศผลการนับคะแนนเลือกนายกรัฐมนตรีว่า อนุทิน ชาญวีรกูล ได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนที่ 32 ด้วยคะแนน 311–152

 ผลการลงมติ 

 พรรคการเมือง  อนุทิน ชาญวีรกูล  ชัยเกษม นิติสิริ  งดออกเสียง  ไม่มาลงมติ  รวม ประชาชน 143 - - - 143 เพื่อไทย 9  128 2 1 140 ภูมิใจไทย 68 - 1 - 69 รวมไทยสร้างชาติ 33 - 3 - 36 กล้าธรรม 25 - - - 25 ประชาธิปัตย์ 4 - 20 1 25 พลังประชารัฐ 18 2 - - 20 ชาติไทยพัฒนา - 10 - - 10 ประชาชาติ - 8 1 - 9 ไทยสร้างไทย 6 - - - 6 ชาติพัฒนา 1 2 - - 3 ไทรวมพลัง - 2 - - 2 เสรีรวมไทย 1 - - - 1 ประชาธิปไตยใหม่ 1 - - - 1 เป็นธรรม 1 - - - 1 ไทยก้าวหน้า 1 - - - 1 รวม  311 152 27 2 492

↓31115229 อนุทิน ชัยเกษม 

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

2568
หมวดหมู่:การเมืองไทยในปี พ.ศ. 2568
หมวดหมู่:กรุงเทพมหานครในปี พ.ศ. 2568
หมวดหมู่:สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 26
หมวดหมู่:อนุทิน ชาญวีรกูล