อำนาจ (สังคมและการเมือง)

ในรัฐศาสตร์ อำนาจ () คือความสามารถในการชักจูงหรือกำหนดการกระทำ ความเชื่อ หรือพฤติกรรมของผู้ที่เกี่ยวข้อง อำนาจไม่ได้หมายถึงการข่มขู่ การบังคับ หรือการใช้กำลัง ระหว่างฝ่ายหนึ่งกับอีกฝ่ายหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่ยังสามารถแสดงออกได้ผ่านวิธีการที่ไม่ใช่การใช้กำลังโดยตรง เช่น การสร้างหรือใช้อิทธิพลผ่านสถาบัน กฎเกณฑ์ หรือระบบต่าง ๆ ที่ทำให้บุคคลยอมทำตามโดยไม่จำเป็นต้องถูกบังคับโดยตรง

อำนาจยังอาจปรากฏในรูปแบบเชิงโครงสร้าง ซึ่งเป็นอำนาจที่กำหนดความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลหรือกลุ่ม เช่น เจ้านายกับทาส เจ้าของบ้านกับสมาชิกในบ้าน นายจ้างกับลูกจ้าง พ่อแม่กับลูก ผู้แทนการเมืองกับผู้มีสิทธิเลือกตั้ง โดยความสัมพันธ์เหล่านี้แสดงให้เห็นว่าใครอยู่ในตำแหน่งเหนือกว่าใคร และในรูปแบบเชิงวาทกรรม ซึ่งเป็นอำนาจที่เกิดจากภาษา ความคิด และการจัดหมวดหมู่ทางสังคม โดยสิ่งเหล่านี้สามารถทำให้พฤติกรรมหรือกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งได้รับการมองว่าถูกต้อง ชอบธรรม หรือมีคุณค่าเหนือกว่ากลุ่มอื่น และเมื่อเชื่อมโยงอำนาจกับความชอบธรรม ก็มักมีการใช้คำว่า อำนาจหน้าที่ (authority) เมื่ออำนาจนั้นถูกมองว่ามีความชอบธรรม หรือได้รับการยอมรับจากสังคม เช่น อำนาจตามกฎหมายหรือประเพณี นักวิชาการมักแยกรูปแบบของอำนาจด้วยกันสองแบบ ได้แก่ อำนาจอ่อน (soft power) และอำนาจแข็ง (hard power)Wilson III, E. J. (2008). Hard power, soft power, smart power. The annals of the American academy of Political and Social Science, 616(1), 110-124.Gray, Colin S. Hard power and soft power: the utility of military force as an instrument of policy in the 21st century. Lulu. com, 2011.

อ้างอิง

หมวดหมู่:อำนาจ (สังคมและการเมือง)
หมวดหมู่:การข่มเหงรังแก
หมวดหมู่:มโนทัศน์ทางสังคม
หมวดหมู่:คำศัพท์สังคมวิทยา