บาซาลาวาร์ม

บาซาลาวาร์ม (, , สิ้นพระชนม์ 6 มกราคม ค.ศ. 1382) หรือเป็นที่รู้จักกันตามฐานันดรศักดิ์ว่า  เป็นเชื้อพระวงศ์ราชวงศ์หยวนที่ต่อต้านการยึดครองของราชวงศ์หมิง พระองค์สืบเชื้อสายจาก พระราชโอรสองค์ที่ 5 ในกุบไล ข่าน หลังจากที่ราชวงศ์หมิงเข้ายึดครองยูนนาน จักรพรรดิหงอู่ทรงเนรเทศครอบครัวของบาซาลาวาร์มไปยังเกาหลี

 ระหว่างการล่มสลายของราชวงศ์หยวน 
ก่อนที่ราชวงศ์หยวนจะล่มสลายในปี ค.ศ. 1368 บาซาลาวาร์มเป็นอุปราชแห่งยูนนานและกุ้ยโจวในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของจีน พระองค์ขึ้นเป็นเหลียงหวัง อันเป็นฐานันดรศักดิ์ที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษของพระองค์ ซึ่งเป็นพระราชโอรสในกุบไล ข่าน หลังจากราชวงศ์หมิงโค่นล้มราชวงศ์หยวนได้สำเร็จ บาซาลาวาร์มทรงตั้งมั่นอยู่ที่คุนหมิง และทรงเป็นผู้นำฝ่ายราชวงศ์หยวนกลุ่มสุดท้ายที่ต่อต้านราชวงศ์หมิง พระองค์สามารถต้านทานการขยายอำนาจของกลุ่มอื่นๆ ได้เนื่องจากดินแดนของพระองค์ตั้งอยู่ห่างไกล ในขณะเดียวกัน จักรพรรดิหงอู่ผู้ก่อตั้งราชวงศ์หมิงตัดสินพระทัยเจรจากับบาซาลาวาร์มอย่างสันติ เนื่องจากทรงเชื่อว่าการใช้กำลังพิชิตดินแดนที่ห่างไกลนั้นเป็นการสิ้นเปลือง

สายสัมพันธ์ระหว่างบาซาลาวาร์มและฝ่ายหยวนที่เหลืออยู่ยังไม่สิ้นสุดแต่เป็นไปอย่างจำกัด อาโยชริดาร์ ข่านส่งพระราชสาส์นมายังบาซาลาวาร์มเพื่อยืนยันว่าพระองค์ยังทรงมีอำนาจเหนือยูนนาน แม้ว่าบาซาลาวาร์มยังทรงภักดีต่อราชวงศ์หยวน แต่ยูนนานนั้นเป็นอิสระจากอำนาจภายนอกใดๆ ในช่วงรัชสมัยของพระองค์

 ผู้ปกครองต้าหลี่ได้อภิเษกกับ พระธิดาของบาซาลาวาร์ม ทั้งสองมีบุตรสาวหนึ่งคนคือ ต้วนเซิงหนู () หรืออีกนามหนึ่งคือ ต้วนเชียงหนู () และบุตรชายหนึ่งคนคือ  ต้วนเซิงหนูเป็นผู้เลี้ยงดูต้วนเป่าเพื่อแก้แค้นบาซาลาวาร์มที่ประหารต้วนกง มีการสร้างบทละครโดยอิงจากเหตุการณ์ดังกล่าว เอกสารราชวงศ์หยวนระบุว่า ตระกูลต้วนมีพื้นเพเป็นชาวฮั่นจากในมณฑลกานซู่ ตระกูลต้วนสายอื่นๆ ก็มีต้นกำเนิดมาจากอู่เวยเช่นกัน

 ปราชัยและสิ้นพระชนม์ 

จักรพรรดิหงอู่ทรงส่งราชทูตนามว่าหวางอี () ไปเจรจากับบาซาลาวาร์มในปี ค.ศ. 1372 แต่บาซาลาวาร์มกลับประหารชีวิตหวางอีในปี ค.ศ. 1374 เมื่อการเจรจาล้มเหลว จักรพรรดิหงอู่จึงส่งแม่ทัพและหม่าหฺวา () ไปปราบปรามบาซาลาวาร์ม ในปี ค.ศ. 1381 หม่าหฺวาเข้าโจมตีบาซาลาวาร์มจากทางกุ้ยหยาง ในขณะที่รองแม่ทัพของฟู่โหย่วเต๋อ ได้แก่ และเข้าตีจากอีกทางหนึ่ง ทัพผสมราชวงศ์หมิง 300,000 คนปะทะกองทัพ 100,000 คนของบาซาลาวาร์ม ฝ่ายบาซาลาวาร์มพ่ายแพ้อย่างสิ้นเชิง บาซาลาวาร์มจึงถ่วงน้ำพระชายาของพระองค์และสั่งให้เหล่าเสนาบดีปลิดชีพตนเอง พระองค์ปลงพระชนม์เองในวันที่ 6 มกราคม ค.ศ. 1382

หลังการสิ้นพระชนม์ ครอบครัวของพระองค์ถูกเนรเทศไปยัง (เกาะเชจูในประเทศเกาหลีใต้) ตามพระราชโองการของจักรพรรดิหงอู่

 การกล่าวถึงในบทประพันธ์ 
ในนวนิยายอุ้ยเสี่ยวป้อเขียนโดยกิมย้ง ตัวเอกได้เล่าถึงตำนานการพ่ายแพ้ของบาซาลาวาร์ม ตำนานระบุว่ากองทัพของบาซาลาวาร์มมีช้างศึกนับร้อยจากดินแดนเมียนมาร์ แม่ทัพหม่าหฺวาสามารถเอาชนะบาซาลาวาร์มได้โดยการปล่อยหนูนับหมื่นตัว ทำให้ช้างศึกของบาซาลาวาร์มหวาดกลัว สอดคล้องกับตำนานที่เล่าขานกันว่าช้างกลัวหนู ตัวบาซาลาวาร์มเองถูกพรรณนาไปในทางไม่ดีว่าเป็นชายชราขี้เมา รูปร่างอ้วน และขี้ขลาด

 ดูเพิ่ม 
  กลุ่มชาติพันธุ์มองโกลในยูนนานหลังการสิ้นพระชนม์ของบาซาลาวาร์ม

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

หมวดหมู่:บุคคลที่ยังไม่ทราบปีที่เกิด
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 1925
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์หยวน
หมวดหมู่:บทความที่มีข้อความภาษาจีน
หมวดหมู่:บทความที่มีข้อความภาษามองโกเลีย
หมวดหมู่:การเปลี่ยนผ่านจากหยวนสู่หมิง