ถวีซ้าและฮหวาซ้า

ถวีซ้า () และฮหวาซ้า () เป็นชื่อในภาษาเวียดนามของสองแห่งในบริเวณที่สูงตอนกลางของเวียดนาม ประมุขใช้อิสริยยศ "กษัตริย์แห่งน้ำ" (จาราย: Pơtao Ia; ระแด: Mtao Êa; ; ; ), "กษัตริย์แห่งไฟ" (จาราย: Pơtao Apui; ระแด: Mtao Pui; ; ; ) และบ้างก็ใช้ "กษัตริย์แห่งลม" (จาราย: Pơtao Angin) คำว่า Pơtao ในภาษาจารายมักถูกเทียบเป็น "กษัตริย์" อย่างไรก็ตาม แท้จริงแล้วตำแหน่งนี้มิได้เป็นพระมหากษัตริย์แต่อย่างใด แต่มีฐานะเป็นเจ้าพิธีกรรมแห่งไฟ, น้ำ และลม 

ชนเผ่าเหล่านี้ตั้งอยู่ในหุบเขาแม่น้ำอาลูนและแม่น้ำบาใน (จังหวัดซาลาย) และ (จังหวัดดั๊กลัก)

ถวีซ้าและฮหวาซ้าสืบเชื้อสายมาจากชาวจาม กษัตริย์ทั้งสองรัฐอาศัยเวทมนตร์คาถาเพื่อให้ประชาชนเชื่อฟัง ตำนานระบุว่า กษัตริย์แห่งน้ำสามารถเรียกฝนได้ และกษัตริย์แห่งไฟสามารถเรียกอากาศร้อนได้, vol. 32 เวทมนตร์คาถาเหล่านี้เป็นที่รู้จักในหมู่ชาวกัมพูชา กษัตริย์กัมพูชาทรงถวายเครื่องสักการะแก่ชนเผ่าทั้งสองทุกสามปีเพื่อเป็นการอธิษฐานถึงสันติภาพและความเจริญรุ่งเรือง

 รัฐฮหวาซ้า 
เรื่องราวเกี่ยวกับรัฐฮหวาซ้าถูกบันทึกไว้โดย บาทหลวงชาวฝรั่งเศส เขาได้ทำการสำรวจแม่น้ำโขงในปี ค.ศ. 1850 และได้กล่าวถึง “กษัตริย์แห่งไฟ” พระองค์หนึ่ง ซึ่งเป็นที่เคารพนับถือในชนกลุ่มหนึ่งที่เรียกว่า 

หลังจากวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 ฝรั่งเศสได้จัดระเบียบการปกครองในลาว อำนาจการปกครองบริเวณที่สูงตอนกลางเป็นของข้าหลวงที่สตึงแตรง ภายหลังถูกโอนไปให้กับลาวตอนใต้ ชาวจารายต่อต้านและสามารถเอาชนะเจ้าอาณานิคมฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1894 แต่ต่อมาถูกกองทัพฝรั่งเศสเข้ายึดครองในเดือนมกราคม ค.ศ. 1897 กษัตริย์แห่งไฟได้สังหารพร็อสแปร์ มารี ปาทริส โอด็องดาล () เจ้าหน้าที่ชาวฝรั่งเศส ในปี ค.ศ. 1904 ไม่นานหลังจากนั้นพวกเขาก็ถูกโจมตีโดยกองทัพฝรั่งเศสนำโดยแว็งซีลีโยนี () กษัตริย์แห่งไฟได้หลบหนีไป

ในปีเดียวกัน ดินแดนเหล่านี้ถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของอันนัม โดยเป็นส่วนหนึ่งของ

กษัตริย์แห่งไฟพระองค์สุดท้ายสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1987 ซีว อาลวน () ผู้เป็นทายาทไม่สืบทอดตำแหน่งต่อ เนื่องจากความกังวลต่อทางการเวียดนาม ซีว อาลวนเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1999 โดยไม่ปรากฏผู้สืบทอดตำแหน่ง

 ดูเพิ่ม 



 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 The Regional Centrality of Vietnam’s Central Highlands
 Huyền thế những Pơtao Tây nguyên - Kỳ 1: Miền hư đo của Pơtao Ia
 Huyền thoế những Pơtao Tây nguyên - Kỳ 2: Về đất Hỏa xá
 Tìm hiểu nước Thủy Xá và Hỏa Xá qua mộc bản triều Nguyễn

หมวดหมู่:จังหวัดซาลาย