การเยือนสหรัฐของเติ้ง เสี่ยวผิง

การเยือนสหรัฐขอเติ้ง เสี่ยวผิง () เป็นการเยือนสหรัฐอย่างเป็นทางการครั้งแรกของผู้นำสูงสุดของจีน เกิดขึ้นในสมัยการบริหารของประธานาธิบดีจิมมี คาร์เตอร์ เติ้งเดินทางเยือนในฐานะตำแหน่งอย่างเป็นทางการคือรองประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีน รองนายกรัฐมนตรีคนที่หนึ่งและประธานสภาที่ปรึกษาการเมืองประชาชนจีน การเยือนในครั้งนี้ริเริ่มให้เกิดการแลกเปลี่ยนระดับสูงอย่างต่อเนื่องไปจนถึงฤดูใบไม้ผลิ พ.ศ. 2532 นับเป็นการเยือนทางการทูตที่สำคัญที่สุดของจีนนับตั้งแต่ซ่ง เหม่ย์หลิง ภริยาของเจียง ไคเชก ผู้นำสาธารณรัฐจีน ได้เดินทางเยือนเมื่อ พ.ศ. 2486 การเยือนครั้งนี้ได้รับการประกาศเมื่อวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2521 และเริ่มต้นขึ้นในช่วงปลายเดือนมกราคม พ.ศ. 2522 จนถึงเดือนกุมภาพันธ์

การพบปะและพิธีการ

 เยือนวอชิงตัน ดี.ซี. (29–31 มกราคม) 

พิธีต้อนรับและการประชุมทวิภาคี
เติ้งเดินทางถึงวอชิงตัน ดี.ซี. ในวันที่ 29 มกราคม พร้อมนางจัว หลิน ภริยา เขาได้รับการต้อนรับที่ทำเนียบขาวด้วยพิธีเกียรติยศทางทหารเต็มรูปแบบจากกรมทหารราบสหรัฐที่ 3 (The Old Guard), กองร้อยพิธีการ A ที่ค่ายนาวิกโยธินวอชิงตัน, กองเกียรติยศพิธีการกองทัพเรือสหรัฐ, กองเกียรติยศกองทัพอากาศสหรัฐ, กองเกียรติยศพิธีการยามฝั่งสหรัฐ รวมถึงวงดุริยางค์กองทัพบกสหรัฐ นอกจากนี้ยังมีการยิงสลุต 19 นัดเพื่อเป็นเกียรติแก่เติ้ง (เนื่องจากเติ้งไม่ได้เป็นประมุขแห่งรัฐอย่างเป็นทางการของจีน)

ระหว่างการประชุมทวิภาคีกับคาร์เตอร์ เติ้งวิพากษ์วิจารณ์ความสัมพันธ์ของโซเวียตกับเวียดนาม โดยกล่าวกับประธานาธิบดีและรัฐมนตรีต่างประเทศ ไซรัส แวนซ์ ไว้ดังนี้:

เติ้งต้องการได้รับการรับรองจากสหรัฐเพื่อขัดขวางไม่ให้สหภาพโซเวียตเข้าแทรกแซงเมื่อจีนวางแผนจะโจมตีตอบโต้เวียดนาม เขาแจ้งคาร์เตอร์ว่าจีนไม่สามารถยอมรับ "ความทะเยอทะยานที่ป่าเถื่อน" ของเวียดนามและพร้อมจะสั่งสอนบทเรียนให้ เติ้งระบุว่าปฏิบัติการดังกล่าวจะมีขอบเขตจำกัดและกองทัพจีนจะถอนกำลังออกอย่างรวดเร็ว ตามที่ซบิกนีฟ เบรซินสกี ที่ปรึกษาความมั่นคงแห่งชาติสหรัฐระบุไว้ คาร์เตอร์สงวนท่าที ซึ่งนักการทูตจีนตีความว่าเป็นการอนุมัติโดยปริยายสำหรับการรุกรานเวียดนามของจีนในช่วงสงครามจีน–เวียดนาม ซึ่งจีนได้เปิดฉากขึ้นไม่นานหลังเติ้งเดินทางกลับจากการเยือนสหรัฐ จากข้อมูลของนักวิชาการ ซุ่ยเชิง จ้าว ระบุว่า "ความใกล้เคียงด้านช่วงเวลาของการผลักดันทางทหารเพื่อใช้ประโยชน์จากการฟื้นฟูความสัมพันธ์เพื่อข่มขู่โซเวียตด้วยการรับรองจากสหรัฐที่ไม่มีอยู่จริง"

เติ้งยังบอกกับเบรซินสกีอีกว่าจีนไม่กลัวการทำสงครามกับสหภาพโซเวียตเพราะจีนก็มีอาวุธนิวเคลียร์

เมื่อคาร์เตอร์พยายามยกประเด็นเรื่องสิทธิมนุษยชนในจีนขึ้นมาหารือ โดยเฉพาะในบริบทของนโยบายลูกคนเดียวของจีน เติ้งตอบอย่างติดตลกว่าเขาสามารถจัดหาชาวจีนได้มากถึงสองร้อยล้านคนหากจำเป็น เพื่อมอบให้สหรัฐสำหรับปกป้องสิทธิมนุษยชน

วันที่ 31 มกราคม คาร์เตอร์และเติ้งลงนามในข้อตกลงว่าด้วยความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรม ความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ และความร่วมมือด้านเทคโนโลยีระหว่างสองประเทศ เจ้าหน้าที่ระดับสูงคนอื่น ๆ ของสหรัฐและจีนยังลงนามในข้อตกลงที่เกี่ยวข้องกับความร่วมมือด้านฟิสิกส์พลังงานสูง บริการด้านกงสุล และความร่วมมือด้านการศึกษา

งานเลี้ยงอาหารค่ำของรัฐ

ในตอนเย็นของวันที่ 29 มกราคม มีการจัดงานเลี้ยงอาหารค่ำของรัฐเพื่อเป็นเกียรติแก่เติ้งและคณะผู้แทนของเขาที่ทำเนียบขาว ในบรรดาแขกที่มาร่วมงานมีอดีตประธานาธิบดีริชาร์ด นิกสัน ซึ่งเป็นการกลับมาทำเนียบขาวครั้งแรกของเขานับตั้งแต่สุนทรพจน์ประกาศลาออกในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2517 ในตอนแรกประธานาธิบดีคาร์เตอร์ปฏิเสธจะเชิญนิกสัน แต่เติ้งกล่าวว่าหากอดีตประธานาธิบดีไม่ได้รับเชิญ เขาจะไปเยี่ยมนิกสันที่บ้านพักในแคลิฟอร์เนียแทน ในระหว่างงานเลี้ยงอาหารค่ำ นิกสันได้ประชุมส่วนตัวกับเติ้งและคาร์เตอร์Stephen E. Ambrose, Nixon: Ruin and Recovery 1973-1990 (United Kingdom: Simon & Schuster, 2014):524-525 วงเครื่องสายจากวงดุริยางค์กองทัพอากาศสหรัฐเริ่มบรรเลงเพลงในขณะกำลังเสิร์ฟของหวาน หลังงานเลี้ยงอาหารค่ำ เติ้งและคาร์เตอร์ได้เดินทางไปยังศูนย์ศิลปะการแสดงจอห์น เอฟ. เคนเนดี เพื่อชมการแสดงของคณะต่าง ๆ เช่น จอฟฟรีย์บัลเลต์ รวมถึงนักร้องอย่างจอห์น เดนเวอร์และเชอร์ลีย์ แม็กเลน


 เยือนรัฐจอร์เจีย (1–2 กุมภาพันธ์) 
วันที่ 1 กุมภาพันธ์ เติ้งเดินทางมาถึงแอตแลนตา เมืองหลวงของรัฐจอร์เจีย และบ้านเกิดของคาร์เตอร์ ที่แอตแลนตา เขาเข้าเยี่ยมชมสำนักงานใหญ่ของโคคา-โคล่าและต่อมาได้เข้าชมโรงงานประกอบแอตแลนตาขอฟอร์ดมอเตอร์ในเฮปวิลล์ ในตอนค่ำของวันที่ 2 กุมภาพันธ์ มีการจัดงานเลี้ยงเพื่อเป็นเกียรติแก่เติ้ง และเนื่องจากการเยือนครั้งนี้ ทำให้ในปีถัดมามีการก่อตั้งสมาคมชาวจีน–อเมริกันแห่งชาติ สาขาแอตแลนตาขึ้น

ระหว่างการเดินทางในแอตแลนตา เติ้งและโคคา-โคล่าได้ลงนามข้อตกลงเพื่ออนุญาตให้บริษัทเข้าสู่ตลาดจีน

เติ้งได้วางพวงหรีดที่หลุมศพมาร์ติน ลูเทอร์ คิง จูเนียร์

 เยือนรัฐเท็กซัส (2–3 กุมภาพันธ์)
เติ้งเดินทางมาถึงท่าอากาศยานฮิวสตันอินเตอร์คอนติเนนตัลในเช้าวันที่ 2 กุมภาพันธ์ เขาเดินทางโดยเครื่องบินแอร์ฟอร์ซวันพร้อมสมาชิกรัฐสภาท้องถิ่น มิกกี ลีแลนด์ และได้รับการต้อนรับจากนายกเทศมนตรีฮิวสตัน จิม แมกคอนน์ ในพิธีต้อนรับ แมกคอนน์ได้มอบกล่องใส่เดือยรองเท้าเงินให้เติ้ง ส.ว. รัฐเท็กซัส จอห์น ทาวเวอร์และลอยด์ เบนท์เซน ปฏิเสธจะพบกับเติ้ง ผู้ว่าการรัฐเท็กซัส บิล เคลเมนส์ อยู่ที่สนามบิน แต่ปฏิเสธจะทักทายเติ้งด้วยตัวเองและเดินทางกลับเมืองหลวงรัฐทันที เคลเมนส์กล่าวว่า "เราจะแสดงน้ำใจแบบชาวเท็กซัสตามปกติ ไม่ว่าเราจะเห็นด้วยกับเขาในแง่การเมือง ปรัชญา หรือชอบจับฉ่ายหรือไม่ก็ตาม นั่นไม่ใช่ประเด็น"

เติ้งได้เยี่ยมชมบริษัทฮิวจ์สทูล ผู้ผลิตอุปกรณ์ขุดเจาะน้ำมันชั้นนำ ในบ่ายวันนั้น เขาได้เยี่ยมชมศูนย์อวกาศจอห์นสันและมีภาพถ่ายเขานั่งอยู่ในยานจำลองลูนาร์โรเวอร์ของอะพอลโล 11

เย็นวันนั้น เขาได้รับมอบหมวกคาวบอยสเต็ตสันระหว่างการเข้าร่วมงานโรดีโอในไซมอนตันซึ่งจัดขึ้นโดย Greater Houston Partnership ในปัจจุบัน หมวกดังกล่าวถูกมอบให้โดยนักขี่ม้าหญิงวัยรุ่น  เมื่อพี่สาวของนักขี่ม้าคนนั้นตกจากหลังม้าในระหว่างการแข่งขันโรดีโอในเวลาต่อมา เติ้งได้ส่งแพทย์ประจำตัวไปตรวจสอบอาการและยืนยันว่าเธอไม่ได้รับบาดเจ็บ หมวกสเต็ตสันใบนั้นถูกจัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจีน ณ ใจกลางห้องนิทรรศการที่เน้นเรื่องราวของเติ้ง

การเดินทางในรัฐเท็กซัสของเติ้งได้รับการสนับสนุนจากหอการค้าฮิวสตัน

 เยือนรัฐวอชิงตัน (3–5 กุมภาพันธ์)
เขาเดินทางมาถึงในช่วงเย็นของวันที่ 3 กุมภาพันธ์ที่โบอิงฟีลด์ในซีแอตเทิล ก่อนจะถูกนำตัวไปยังโรงแรมวอชิงตันพลาซา เขามาพร้อมกับรัฐมนตรีพลังงานสหรัฐ เจมส์ อาร์. ชเลซิงเงอร์, ผู้ว่าการดิกซี ลี เรย์ และวุฒิสมาชิกวอร์เรน แมกนูสันและเฮนรี เอ็ม. แจ็กสัน นอกจากนี้ เขายังไปเยี่ยมอดีตรัฐมนตรีต่างประเทศ เฮนรี คิสซินเจอร์ และเข้าเยี่ยมชมโรงงานโบอิงเอฟเวอร์เรตต์

จีนได้สูญเสียการเข้าถึงเครื่องบินที่ผลิตโดยโซเวียตเกือบยี่สิบปีก่อนหน้านั้น อันเป็นผลมาจากการแตกแยกระหว่างจีน–โซเวียต จีนจึงพยายามจะยกระดับฝูงบินของตน ขณะอยู่ในซีแอตเทิล เติ้งลงนามในข้อตกลงเพื่อซื้อโบอิง 747 หลายลำ

 ปฏิกิริยาและผลพวง 
คาร์เตอร์ระบุว่าเขาเห็นว่าเติ้งเป็นคน "ตัวเล็ก แข็งแกร่ง ฉลาด ตรงไปตรงมา กล้าหาญ น่าคบหา มั่นใจในตัวเอง [และ] เป็นมิตร" คาร์เตอร์กล่าวในภายหลังว่าการเยือนครั้งนี้เป็นหนึ่งในประสบการณ์ที่น่ารื่นรมย์ที่สุดในช่วงที่เขาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี

ภาพถ่ายของเติ้ง เสี่ยวผิงสวมหมวกคาวบอยที่ได้รับจากงานโรดีโอในไซมอนตันกลายเป็นภาพลักษณ์เชิงบวกสำหรับชาวอเมริกันจำนวนมาก อย่างไรก็ดี ปฏิกิริยาของสาธารณชนชาวอเมริกันส่วนใหญ่ต่อการเยือนครั้งนี้เป็นไปในทางต่อต้าน โดยมีกลุ่มต่อต้านคอมมิวนิสต์และกลุ่มชาตินิยมจัดการประท้วง สี่วันก่อนการเยือน กลุ่มผู้ประท้วงต่อต้านเติ้งได้ทุบกระจกทางเข้าซึ่งเป็นที่ตั้งปัจจุบันของสถานทูตจีนในวอชิงตัน ดี.ซี. ระหว่างพิธีต้อนรับที่ทำเนียบขาว มีผู้ประท้วงสองคนถูกนำตัวออกไปจากพื้นที่สื่อมวลชนหลังตะโกนคำขวัญต่อต้านจีน ในฮิวสตัน มีความพยายามลอบสังหารเติ้งโดยสมาชิกของคูคลักซ์แคลน โดยสมาชิกคนดังกล่าวได้พุ่งเข้าไปยังเวทีที่เติ้งกำลังพูดอยู่พร้อมมีด แต่ถูกสกัดโดยเจ้าหน้าที่กรมกิจลับสหรัฐ บ็อบ อาวาเคียน นักลัทธิเหมาชาวอเมริกัน พร้อมด้วยกลุ่มพรรคคอมมิวนิสต์ปฏิวัติสหรัฐ ได้ประท้วงเติ้งที่ทำเนียบขาวและประณามเขาว่าเป็น "ผู้เดินตามเส้นทางทุนนิยม" และสมาชิกพรรค 17 คน รวมถึงอาวาเคียน ถูกตั้งข้อหาอาชญากรรมร้ายแรงหลายข้อหารวมถึงการทำร้ายเจ้าหน้าที่ตำรวจ ต่อมาอาวาเคียนและสมาชิกพรรคอีกหลายคนได้หลบหนีไปต่างประเทศ และในที่สุดข้อหาเหล่านั้นก็ถูกยกฟ้องใน ค.ศ. 1982

หลังเติ้ง เสี่ยวผิงเยือนสหรัฐไม่นาน วิลเลียม พี. ฮอบบี จูเนียร์ รองผู้ว่าการรัฐเท็กซัส ได้เดินทางไปจีนและลงนามในข้อตกลงที่ทำให้จีนเริ่มขายน้ำมันดิบให้กับโรงกลั่นน้ำมันในเขตฮิวสตัน

วันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2522 สถานทูตอย่างเป็นทางการได้ถูกจัดตั้งขึ้นในเมืองหลวงของทั้งสองประเทศ สถานกงสุลในฮิวสตันเป็นสถานกงสุลแห่งแรกของสาธารณรัฐประชาชนจีนที่เปิดทำการในสหรัฐ รองประธานาธิบดีวอลเตอร์ มอนเดลเดินทางเยือนจีนแผ่นดินใหญ่ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2522 เพื่อตอบแทนการเยือนของเติ้ง สองสัปดาห์ต่อมา เรือเอสเอส เลทิเทีย ไลก์ส (SS Letitia Lykes) ได้เข้าเทียบท่าเรือเซี่ยงไฮ้ นับเป็นเรือติดธงสหรัฐลำแรกที่เดินทางเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีนในรอบ 30 ปี การเยือนครั้งนี้นำไปสู่ข้อตกลงในเดือนกันยายน พ.ศ. 2523 ว่าด้วยกิจการทางทะเล การเชื่อมโยงทางการบินพลเรือน และเรื่องสิ่งทอ รวมถึงอนุสัญญาด้านกงสุลทวิภาคี

 ดูเพิ่ม 
การเยือนประเทศจีนของริชาร์ด นิกสัน พ.ศ. 2515
ความสัมพันธ์จีน–สหรัฐ
การเยือนสหรัฐอย่างเป็นทางการ

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

ฮิวสตัน รัฐเท็กซัส เติ้ง เสี่ยวผิง 1979
จีน 1979: เติ้ง เสี่ยวผิงเยือนรัฐเท็กซัส 2 กุมภาพันธ์ 1979

หมวดหมู่:เติ้ง เสี่ยวผิง
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์จีน-สหรัฐ
เติ้ง เสี่ยวผิง