ทฤษฎีการตราหน้า

ทฤษฎีการตราหน้า () เป็นการเชื่อว่าอัตลักษณ์ตนเอง และพฤติกรรมของบุคคลอาจถูกกำหนดหรือได้รับอิทธิพลจากคำที่ใช้ในการอธิบายหรือจัดจำแนกเขา ทฤษฎีนี้เกี่ยวข้องกับแนวคิดเรื่อง คำพยากรณ์ที่ทำให้เกิดความจริง (self-fulfilling prophecy) และการเหมารวม ทฤษฎีการตราหน้าเชื่อว่าความเบี่ยงเบน ไม่ได้เป็นคุณสมบัติที่ฝังอยู่ในตัวการกระทำเอง แต่ให้ความสำคัญกับแนวโน้มที่คนหมู่มากจะตราหน้าเชิงลบให้กับคนส่วนน้อย หรือผู้ที่ถูกมองว่าเบี่ยงเบนไปจากบรรทัดฐานทางวัฒนธรรม มาตรฐาน ทฤษฎีนี้โดดเด่นมากในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960–1970 และยังมีการพัฒนารูปแบบที่ปรับปรุงขึ้นมาบางส่วน ซึ่งยังคงได้รับความนิยมในปัจจุบัน คำว่า มลลักษณ์ (stigma) หมายถึงการตราหน้าเชิงลบอย่างรุนแรงที่เปลี่ยนแปลงมุมมองที่บุคคลมีต่อตนเอง รวมถึงอัตลักษณ์ทางสังคมของเขาเหล่านั้น

ทฤษฎีการตราหน้ามีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับแนวคิดการวิเคราะห์เชิงสังคมสร้างจริง (social construction) และปฏิสัมพันธ์เชิงสัญลักษณ์ (symbolic interaction) ทฤษฎีการตราหน้าได้รับการพัฒนาโดยนักสังคมวิทยาในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 หนังสือ Outsiders ของ Howard Saul Becker มีอิทธิพลอย่างมากต่อการพัฒนาทฤษฎีนี้และความนิยมที่เพิ่มขึ้น

ทฤษฎีการตราหน้ายังเชื่อมโยงกับสาขาอื่นนอกเหนือจากอาชญากรรม ตัวอย่างเช่น มีทฤษฎีการตราหน้าที่เกี่ยวกับเรื่องเพศวิถี โดยอัลเฟรด คินซีย์ และคณะเป็นผู้สนับสนุนหลักในการแยกความแตกต่างระหว่าง “บทบาทของผู้ที่ถูกมองว่าเป็นรักร่วมเพศ” กับ “การกระทำที่บุคคลทำ” เช่น แนวคิดที่ว่าผู้ชายที่แสดงพฤติกรรมแบบผู้หญิงจะถูกมองว่าเป็นรักร่วมเพศ นอกจากนี้ทอมัส เจ. เชฟ ยังระบุว่าการตราหน้ายังมีบทบาทในกรณีของผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิต โดยการตราหน้าดังกล่าวไม่ได้เกี่ยวกับการเป็นอาชญากร แต่เป็นการกระทำที่ไม่เป็นที่ยอมรับในสังคมเนื่องจากความผิดปกติทางจิตใจ

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ปัญหาสังคมด้านการแพทย์
หมวดหมู่:ทฤษฎีความรู้สร้างสรรค์ทางสังคม
หมวดหมู่:การวินิจฉัยจิตเวช
หมวดหมู่:อาชญาวิทยา