พระมหาราชครูพิธี (อุ่ม คุรุกุล)

พระมหาราชครูพิธี นามเดิม อุ่ม ต้นสกุลคุรุกุลประกาศกระทรวงมุรธาธร เรื่อง ประกาศพระราชทานนามสกุล ครั้งที่ ๔, หน้า 1170 เป็นจางวางกรมพราหมณ์พิธี กระทรวงวัง ผู้ประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษกถวายพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

 ประวัติ 
พระมหาราชครูพิธี มีนามเดิมว่า อุ่ม เกิดราวปี พ.ศ. 2416 มีพระมหาราชครูพิธี (พุ่ม) เป็นปู่ และพระมหาราชครูพิธี (อาจ คุรุกุล) เป็นบิดา มีพี่สาวคือเจ้าจอมอิ่ม ในรัชกาลที่ 5

อุ่มได้เข้ารับราชการจนมีบรรดาศักดิ์เป็นหลวงราชมุนี เมื่อบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2453 ท่านได้ปฏิบัติหน้าที่พระราชครูพิธีจดหมายเหตุพระราชพิธีบรมราชาภิเษก สมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทร มหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว.  พระนคร : โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, 2466, หน้า 25 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2453 จึงได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็นพระมหาราชครูพิธีศรีวิสุทธิคุณ วิบุลยเวทย์บรมหงษ์ พรหมพงษ์พฤฒาจาริย์ จางวางกรมพราหมณ์พิธี ถือศักดินา 1000พระราชทานสัญญาบัตรขุนนาง , หน้า 2388

พระมหาราชครูพิธี (อุ่ม) มีบุตรชายชื่อแอบ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้เขาเข้าศึกษาที่วชิราวุธวิทยาลัยจนจบชั้นมัธยมศึกษา เพราะมีพระราชประสงค์จะให้เขาไปศึกษาต่อวิชาพราหมณ์ที่ประเทศอินเดีย เพื่อที่ผู้สืบตระกูลคุรุกุลจะได้ฟื้นฟูรักษาลัทธิพราหมณ์ในประเทศไทยให้เจริญรุ่งเรืองต่อไป แต่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตไปเสียก่อน แอบ คุรุกุล จึงไม่ได้ไปศึกษาที่ประเทศอินเดียและมิได้บวชพราหมณ์เลยจนตลอดชีวิต

พระมหาราชครูพิธีป่วยเป็นวัณโรค ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2457 สิริอายุ 41 ปีข่าวตาย, หน้า 2437 ทำให้ตำแหน่งประธานพระครูพราหมณ์ย้ายมาตกทอดในสกุล "รังสิพราหมณกุล" จนถึงปัจจุบัน

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
พระราชทานเครื่องราชอิศริยาภรณ์, หน้า 2432 (สมัยนั้นเรียกว่า ภัทราภรณ์)

 อ้างอิง 
 เชิงอรรถ

หมวดหมู่:ประธานพระครูพราหมณ์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ บ.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ จ.ป.ร.4
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ว.ป.ร.4