หลงเส

หลงเส("สุมาอี้จึงว่า อันตำบลเกเต๋งกับเมืองหลิวเซียนั้นก็ใกล้กันอยู่เปนที่คับขันนัก แล้วเปนปากทางจะเข้าเมืองฮันต๋ง เราจะยกกองทัพไปซุ่มอยู่อย่าให้ทันรู้ เห็นขงเบ้งจะประมาทสำคัญว่าโจจิ๋นเลินเล่ออยู่จะไม่ตระเตรียมทหารป้องกันเมืองไปเซีย ก็จะยกกองทัพรีบไปตีเอา ถ้าเราเห็นกองทัพขงเบ้งล่วงตำบลเกเต๋งเข้าไปแล้ว เราจะสกัดทางเสีย ขงเบ้งก็จะจนอยู่ แม้จะเลี้ยวไปตั้งเมืองหลงเส เราจะแต่งทหารไปตั้งสกัดทางน้อยทางใหญ่เสีย อย่าให้ทหารขงเบ้งออกเที่ยวหาสเบียงอาหารได้ก็จะขัดลง อยู่มิได้จะพาทหารหนีไปทางฮันต่ง ฝ่ายเราได้ทีก็จะยกกองทัพออกโจมตีเอา เห็นจะได้ชัยชนะฝ่ายเดียว")  เทียบกับ (懿曰：「吾素知秦嶺之西，有一條路，地名街亭，傍有一城，名列柳城；此二處皆是漢中咽喉。諸葛亮欺子丹無備，定從此進。吾與汝逕取街亭，望陽平關不遠矣。亮若知吾斷其街亭要路，絕其糧道，則隴西一境，不能安守，必然連夜奔回漢中去也。彼若回動，吾提兵於小路擊之，可得全勝；若不歸時，吾卻將諸處小路，盡皆壘斷，俱以兵守之。一月無糧，蜀兵皆餓死，亮必被吾擒矣。」) สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ตอนที่ 95.  ในภาษาจีนกลางเรียกว่า หล่งซีจฺวิ้น () เป็นกุ๋น (郡 จฺวิ้น) หรือเมืองของจีนสมัยราชวงศ์ อยู่ในมณฑลกานซู่ (甘肅) ในปัจจุบัน ชื่อ "หลงเส" (หล่งซี) เป็นการระบุถึงตำแหน่งที่ตั้งของเมืองซึ่งอยู่ทางตะวันตกของเขาหล่ง (隴山 หล่งชาน) ซึ่งเป็นส่วนใต้ของเทือกเขาลิ่วผาน (六盘山 ลิ่วผานชาน)

 ราชวงศ์จิ๋น 
เมืองหลงเสจัดตั้งขึ้นโดยจิ๋นซีฮ่องเต้ (秦始皇帝 ฉินฉื่อหฺวางตี้) แห่งราชวงศ์จิ๋น (秦 ฉิน) เดิมมีพื้นที่ครอบคลุมอาณาบริเวณทั้งหมดทางตะวันตกของเขาหลงที่เป็นของจักรวรรดิจิ๋น โดยมีที่ว่าการอยู่ที่เต๊กโตเสีย (狄道 ตี๋เต้า; ปัจจุบันคือเมืองเถาหยางในอำเภอหลินเถา) พื้นที่นี้รวมถึงส่วนใหญ่ของหุบเขาแถบแม่น้ำอุยโห (渭河 เว่ย์เหอ) ตอนบน เส้นทางคมนาคมหลักของเมืองคือถนนหล่ง (隴道 หล่งเต้า; ตั้งชื่อตามชื่อของภูเขา) ซึ่งน่าจะตัดผ่านตามแนวทางรถไฟสายตะวันตกจากซีอาน (西安) ในปัจจุบัน แม้ว่าพื้นที่ส่วนใหญ่ที่อยู่ใกล้แม่น้ำเป็นที่ลุ่มในช่วงเวลานั้น อาณาบริเวณนี้ถูกใช้เป็นฐานที่มั่นสำหรับการยกทัพขึ้นไปตามแม่น้ำเจ้าซุย (洮水 เถาฉุ่ย) และแม่น้ำฮองโห (黃河 หฺวางเหอ) ตอนบนDe Crespigny, Rafe. "The Government and Geography of the Northern Frontier of Late Han". Australian National University, 2004. A revised version of "Northern Frontier: the Policies and Strategy of the Later Han Empire", Asian Studies Monographs New Series, No. 4, 1984. ISBN 0-86784-410-8. Accessed 12 Dec 2013.

เจ้าเมืองคนแรกของเมืองหลงเสคือหลี่ ฉง (李崇) ซึ่งถือเป็นต้นตระกูลคนสำคัญของตระกูลหลี่ (李)

 ราชวงศ์ฮั่น 
ในรัชสมัยพระเจ้าฮั่นบู๊เต้ (漢武帝 ฮั่นอู่ตี้) แห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันตก (西漢 ซีฮั่น) ระหว่างที่พระองค์เสด็จประพาสแอ่งถาหลี่มู่ (塔里木盆地 ถาหลี่มู่เผินตี้) พระองค์ทรงจัดตั้งเมืองเทียนซุย (天水郡 เทียนฉุ่ยจฺวิ้น) เพื่อควบคุมหุบเขาแถบแม่น้ำอุยโหทางตะวันตกของเขาหล่ง ส่วนใต้ของเมืองหลงเสดั้งดิมที่ควบคุมบริเวณแม่น้ำฮั่นซุย (漢水 ฮั่นฉุ่ย) และแม่น้ำไป๋หลงเจียง (白龍江) ได้รับการจัดตั้งใหม่เป็นเมืองปูเต๋า (武都郡 อู่ตูจฺวิ้น) เมืองหลงเสส่วนที่เหลือมีอำเภอใต้การปกครอง 11 อำเภอทางตะวันตกสุดของหุบเขาแถบแม่น้ำอุยโหและแม่น้ำเจ้าซุย

ถนนหล่งที่ทอดเข้าสู่อาณาเขตของเมืองหลงเสถูกทำให้เป็นพื้นที่ทางการทหาร มีการตั้งกองกำลังรักษาการณ์และคลังอาวุธ และจัดตั้งหน่วยลาดตระเวน ทางเข้าสู่แม่น้ำอุยโหตอนล่างถูกย้ายจากตัวหุบเขาไปยังเชิงเขาดินลมหอบที่เวลานั้นปกคลุมด้วยป่าทางเหนือของเขาหล่ง ช่องเขาหล่งซึ่งเป็นจุดที่แคบที่สุดได้รับการเสริมการป้องกัน

ตั้งแต่สมัยของลิเฮา (呂后 ลฺหวี่โฮ่ว; ประมาณ 190 ปีก่อนคริสตกาล) พื้นที่บริเวณเมืองหลงเสถูกชนเผ่าซฺยงหนู (匈奴) โจมตีบ่อยครั้งOlberding, Garret. Dubious Facts: The Evidence of Early Chinese Historiography, pp. 183 ff. SUNY Press, 2012. Accessed 12 Dec 2013.

 ราชวงศ์จิ้น 
ในยุคราชวงศ์จิ้นตะวันตก (西晉 ซีจิ้น) เมืองหลงเสมีเพียง 4 อำเภอที่อยู่ใต้การปกครอง 

 ราชวงศ์สุย 
ในยุคราชวงศ์สุย (隋) เมืองหลงเสมีอำเภอเพิ่มขึ้นเป็น 5 อำเภอ 

 ราชวงศ์ถัง 
ในยุคราชวงศ์ถัง (唐) เมืองหลงเสถูกควบคุมเข้ากับมณฑลเว่ย์โจว (渭州) ชื่อ "หลงเส" หรือ "หล่งซี" ยังคงปรากฏในปัจจุบันในชื่ออำเภอหล่งซี (隴西縣 หล่งซีเซี่ยน)

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:จฺวิ้นของราชวงศ์ฮั่น