ชาวอาชาง

อาชาง () หรือ ไมง์ตา () เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่ใช้ตระกูลภาษาทิเบต-พม่า และเป็นหนึ่งใน 56 ชาติพันธุ์ที่ประเทศจีนให้การยอมรับ และพบชนกลุ่มนี้ได้ในรัฐฉานและรัฐกะชีนในประเทศพม่า

บางแห่งว่าชาวอาชาง คือ ลูกหลานของเผ่าเชียงแถบมณฑลเสฉวนและกานซู่ ที่อพยพเคลื่อนตัวลงไปตั้งถิ่นฐานที่มณฑลยูนนาน บ้างก็ว่าเป็นชาวไทใหญ่กลุ่มหนึ่งที่หันไปพูดภาษาพม่าเหนือSawada, Hideo. 2017. Two Undescribed Dialects of Northern Burmish Sub-branch: Gyannoʔ and Thoʔlhang. Presented at ICSTLL 50, Beijing, China. แม้จะสื่อสารด้วยด้วยภาษาที่ใกล้เคียงกับพม่า แต่ไม่ได้รับระบบการเขียนมาใช้ จึงใช้อักษรจีนแทน นอกจากนี้ชาวอาชางหลายคนสามารถสื่อสารด้วยภาษาไทลื้อผ่านการค้ากับชาวไทกลุ่มอื่น ชาวอาชางส่วนใหญ่อาศัยในอำเภอเหลียงเหอ (หรือ เมืองตี) จังหวัดปกครองตนเองชนชาติไทและจิ่งพัว เต๋อหง (หรือ ใต้คง) ส่วนใหญ่ชาวอาชางกลุ่มนี้นับถือศาสนาพุทธนิกายเถรวาทเจีย แยนจอง. "แคว้นใต้คง : ถิ่นไทยเหนือในยูนนาน". ใน คนไทไม่ไทย แต่เป็นเครือญาติชาติภาษา. กรุงเทพฯ : มติชน, 2549, หน้า 179-183

ชาวฮู่ซา () เป็นชาวอาชางอีกกลุ่มหนึ่ง ตั้งถิ่นฐานอยู่ในอำเภอหล่งชวัน (หรือ เมืองวัน) จังหวัดเต๋อหง มีภาษาเฉพาะกลุ่มที่แตกต่างจากอาชางกลุ่มอื่น พวกเขาได้รับวัฒนธรรมจีนมาค่อนข้างสูง มีการผสานความเชื่อศาสนาชาวบ้านจีน เช่น ตั้งป้ายบูชาบรรพชนตามความเชื่อลัทธิขงจื๊อ และนับถือศาสนาพุทธนิกายเถรวาทปะปนกับลัทธิเต๋า ด้วยเหตุนี้ชาวฮู่ซาพยายามแยกเป็นชาติพันธุ์ออกมาเป็นเอกเทศช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950 แต่ไม่ประสบความสำเร็จ และอีกกลุ่มคือ ชาวเซียนเต่า () ถูกจัดว่าเป็นชาวอาชางอีกกลุ่ม ตั้งถิ่นฐานที่อำเภออิ๋งเจียง (หรือ เมืองหล้า) จังหวัดเต๋อหง มีภาษาเฉพาะในการสื่อสาร มีผู้พูดไม่ถึง 100 คน ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มภาษาพม่า และรับอิทธิพลภาษาจีนไม่มาก พวกเขาระบุตัวตนว่าเป็นคนละกลุ่มกับชาวอาชาง ส่วนในประเทศพม่า มีกลุ่มชนเรียกว่า ไทซะ เป็นชาวอาชางที่รับอิทธิพลด้านภาษาและวัฒนธรรมไทใหญ่ไปใช้Edmondson, Jerold A. 2008. "Shan and other Northern Tier Southeast Tai languages of Myanmar and China: Themes and Variations." In Diller, Anthony, Jerold Edmondson, & Yongxian Luo, (eds.) The Tai–Kadai languages. London: Routledge.

 ประวัติ 
ชาวอาชางเป็นสืบสันดานจากชาวเชียงที่ตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณมณฑลเสฉวน และมณฑลกานซู่ เมื่อราว 2,000 ปีก่อน ชาวอาชางเคลื่อนตัวลงมาตั้งถิ่นฐานที่หยุนหลงในยุคราชวงศ์หยวน (ราว พ.ศ. 1814–1911) ถือเป็นชนกลุ่มแรก ๆ ที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานในมณฑลยูนนาน บางแห่งก็ว่าพวกเขาคือชาวไทใหญ่ที่หันไปพูดภาษาพม่าเหนือ

พวกเขามีผู้นำคนแรกชื่อ จ่าวข่าย () ทำให้ชาวอาชางมีอำนาจเหนือพื้นที่หยุนหลงมาโดยตลอด ต่อมาหวัง ต้วนซื่อ () พ่อค้าชาวฮั่นจากต้าหลี่ได้เข้าคุกคามบ้านหยุนหลง จากนั้นก็เริ่มมีพ่อค้าต่างเมืองเข้ามาติดต่อแทนที่ชาวอาชางอย่างที่เคยเป็นมา มีชาวฮั่นและชาวไป๋เข้าไปตั้งถิ่นฐานในหยุนหลงเป็นจำนวนมาก อำนาจของชาวอาชางก็พลอยเสื่อมทรามลงไป และชาวอาชางเริ่มเคลื่อนย้ายลงมาตั้งถิ่นฐานในแถบจังหวัดเต๋อหง นิราศจากถิ่นฐานดั้งเดิมของตนไป

ปัจจุบันชาวอาชางจำนวน 33,936 คน หรือคิดเป็นร้อยละ 90 ของประชากรชาวอาชาง ตั้งถิ่นฐานอยู่ในอำเภอหล่งชวัน (หรือ เมืองวัน) อำเภอเหลียงเหอ (หรือ เมืองตี) และนครหมางชื่อ (หรือ เมืองข้อน) ในจังหวัดเต๋อหง ส่วนชาวอาชางอีกกลุ่มอาศัยอยู่ในอำเภอหลงหลิง ในนครเป่าซาน ซึ่งตั้งอยู่ใกล้เคียงกัน

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศจีน
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศพม่า