สุรสุนทรี

ในศิลปะอินเดีย สุรสุนทรี () หมายถึงรูปสตรีที่เป็นรู แทนความงามอย่างสตรีและราคะที่สง่างาม

ปรากฏรูปบุคคลในรูปราคะในศาสนสถานของศาสนาพุทธและไชนะในรูปของยักษีและวิญญาณอื่นมาตั้งแต่อย่างน้อย 200 ปีก่อนคริสต์กาล กระนั้น รูปสุรสุนทรีพึ่งมาปรากฏพบทั่วไปในสถาปัตยกรรมโบสถ์พราหมณ์ของศาสนาฮินดู ในช่วงต้นศตวรรษที่ 9 ศิลปประกาศ (Shilpa-Prakasha) ซึ่งเป็นบันทึกเกี่ยวกับสถาปัตยกรรมตันตระจากศตวรรษที่ 9 ระบุว่าปูชนียสถานที่ไร้สุรสุนทรีนั้นต่ำต้อยกว่าและไร้ประโยชน์ เอกสารจากศตวรรษที่ 15 กษิรารนวะ (Kshirarnava) ระบุว่าแววตาของสุรสุนทรีควรจะมองลงล่าง ไม่ใช่จ้องมองไปที่คนอื่น

ในสถาปัตยกรรมโบสถ์พราหมณ์ สุรสุนทรีมักปรากฏในลักษณะผู้ติดตามเทพเจ้าต่าง ๆ หรืออาจปรากฏในรูปร่ายรำเป็นอัปสร สุรสุนทรีมีหลายรูปแบบ เช่น ศาลภัญชิกา หรือนางไม้, ทรรปานี หรือนางถือกระจก, อลสกันยา หรือนางขี้เกียจ และ ปัทมคันธะ หรือนางซึ่งมีกลิ่นค้ลายดอกบัว เป็นต้น

การมีอยู่ของสุรสุนทรีในศาสนสถานมีการตีความได้หลายแบบ การตีความเชิงจิตวิญญาณแบบหนึ่งมองสุรสุนทรีในฐานะภาพแทนศักติซึ่งคือพลังเอกภพของสตร่ presence of ถือว่าทรงพลังและเป็นมงคล ในแง่ฆราวาสสามารถตีความว่าเป็นรูปแทนความรุ่งเรือของกษัตริย์ที่ดำริให้สร้างศาสนสถานนั้น ๆ

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ผู้หญิงในวัฒนธรรม
หมวดหมู่:สถาปัตยกรรมโบสถ์พราหมณ์
หมวดหมู่:ประติมากรรมอินเดีย
หมวดหมู่:ประติมานวิทยาฮินดู
หมวดหมู่:การพรรณนาทางวัฒนธรรมของผู้หญิง