อาหารฮ่องกง

อาหารฮ่องกง ได้รับอิทธิพลหลักมาจากอาหารกวางตุ้ง อาหารยุโรป (โดยเฉพาะอาหารอังกฤษ) และอาหารจีนที่ไม่ใช่กวางตุ้ง (โดยเฉพาะฮากกา แต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน และเซี่ยงไฮ้) ตลอดจนอาหารญี่ปุ่น เกาหลี และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เนื่องด้วยอดีตของฮ่องกงในการเป็นอาณานิคมของอังกฤษและประวัติศาสตร์อันยาวนานของการเป็นท่าเรือพาณิชย์นานาชาติ การผสมผสานที่ซับซ้อนและความเชี่ยวชาญด้านอาหารเลิศรสในระดับสากลทำให้ฮ่องกงได้รับฉายา "สวรรค์แห่งนักชิม" (Gourmet Paradise) และ "มหกรรมอาหารโลก" (World's Fair of Food)Sterling, Richard. Chong, Elizabeth. Qin, Lushan Charles [2001] (2001). World Food Hong Kong. Hong Kong: Lonely Planet Publishing. .

 ภูมิหลัง 
ฮ่องกงสมัยใหม่มีระบบเศรษฐกิจที่เน้นการบริการเป็นหลักHong Kong census. "Census labour data pdf ." Labor. Retrieved on 14 March 2007. และธุรกิจร้านอาหารทำหน้าที่เป็นปัจจัยสนับสนุนหลักทางเศรษฐกิจ ด้วยความหนาแน่นของประชากรต่อตารางเมตรสูงเป็นอันดับ 4 ของโลกและการให้บริการประชากรจำนวน 7 ล้านคนHK Census. "HK Census ." Statistical Table of population. Retrieved on 16 March 2007. ฮ่องกงจึงเป็นแหล่งรวมของอุตสาหกรรมร้านอาหารที่มีการแข่งขันอย่างรุนแรง เนื่องจากขนาดทางภูมิศาสตร์ที่เล็ก ฮ่องกงจึงมีจำนวนร้านอาหารต่อหน่วยพื้นที่ในปริมาณที่สูง

ด้วยกลุ่มชาติพันธุ์กวางตุ้งที่คิดเป็นร้อยละ 94 ของประชากรที่อยู่อาศัยHK Census. Hong Kong Census .HK Census. HK Census . Statistical Table. Retrieved on 8 March 2007. อาหารกวางตุ้งจึงถูกเสิร์ฟภายในครัวเรือนโดยธรรมชาติ ชาวจีนส่วนใหญ่ในฮ่องกงเป็นชาวกวางตุ้ง นอกจากนี้ยังมีชาวฮากกา แต้จิ๋วและเซี่ยงไฮ้ในจำนวนที่มากพอสมควร และอาหารที่ทำรับประทานที่บ้านจะเป็นอาหารกวางตุ้งโดยมีการผสมผสานของอาหารอีกสามประเภทข้างต้นเป็นครั้งคราว ข้าวเป็นอาหารหลักที่สำคัญสำหรับมื้ออาหารที่บ้าน วัตถุดิบในการปรุงอาหารที่บ้านถูกเลือกซื้อจากร้านขายของชำในท้องถิ่นและร้านจำหน่ายผลผลิตที่เป็นเอกเทศ แม้ซูเปอร์มาร์เก็ตจะได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องก็ตาม

บ้านและครัวในฮ่องกงมักมีขนาดเล็กเนื่องจากความหนาแน่นของประชากรสูง และอาหารจีนแบบดั้งเดิมมักต้องการวัตถุดิบสดใหม่ที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ดังนั้นการซื้ออาหารจึงทำบ่อยครั้งและในปริมาณน้อยกว่าปกติในชาติตะวันตก การซื้ออาหารกลับบ้านและการรับประทานอาหารนอกบ้านก็เป็นเรื่องปกติธรรมดามาก เนื่องจากผู้คนมักจะยุ่งเกินกว่าจะทำอาหารด้วยชั่วโมงการทำงานเฉลี่ย 47 ชั่วโมงต่อสัปดาห์Steers, Richard. [1999] (1999). Made in Korea: Chung Ju Yung and the Rise of Hyundai. United Kingdom: Routledge. 

ประวัติศาสตร์

ศตวรรษที่ 19: จุดเริ่มต้นในยุคอาณานิคม

ศิลปะการปรุงอาหารของฮ่องกงย้อนรอยต้นกำเนิดไปได้ตั้งแต่การก่อตั้งฮ่องกงในฐานะด่านหน้าอาณานิคมของอังกฤษเมื่อ ค.ศ. 1841 หลังก่อตั้งอาณานิคมได้ไม่นาน พ่อค้าชาวตะวันตกจำนวนมากพร้อมกับชาวจีนผู้อพยพจากกวางตุ้งที่อยู่ใกล้เคียงได้หลั่งไหลเข้ามาเพื่อทำธุรกิจ ในช่วงแรก สังคมฮ่องกงประกอบด้วยชาวตะวันตกชนชั้นสูงที่พำนักในต่างประเทศ กุลีชาวจีนชนชั้นแรงงาน ชาวนาและชาวประมง และพ่อค้าชาวจีนชนชั้นกลาง อาหารพื้นบ้านแบบเรียบง่ายนั้นยังไม่พัฒนามากนักเมื่อเทียบกับอาหารของกวางตุ้ง (ปัจจุบันรู้จักกันทั่วไปในชื่อกว่างโจว) ในศตวรรษที่ 19

เมื่ออาณานิคมพัฒนาขึ้น จึงเกิดความต้องการมื้ออาหารสำหรับการรับรองนักธุรกิจ ร้านอาหารจีนบางแห่งถูกก่อตั้งขึ้นในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20 โดยเป็นสาขาของร้านอาหารที่มีชื่อเสียงในกวางตุ้งและมีการนำเสนอมื้ออาหารที่วิจิตรบรรจงซึ่งประกอบด้วยงานเลี้ยงประเภท "แปดอาหารจานหลัก แปดอาหารเรียกน้ำย่อย" () ตามแบบแผนประเพณีจีนในราคา 2 ตำลึงเงิน ในขณะนั้นเท่ากับเงินเดือนทั้งเดือนของเสมียนpg 11–12, Famous Cuisine in Hong Kong (香港名菜精選), Wan Li Publishings, Hong Kong, October 1988 ก่อน ค.ศ. 1935 เมื่อการค้าประเวณีในฮ่องกงยังเป็นเรื่องถูกกฎหมาย เพื่อนเที่ยวหญิงมักจะร่วมรับประทานอาหารกับผู้มาใช้บริการในร้านอาหาร โดยเฉพาะมื้ออาหารที่เป็นลักษณะการเลี้ยงรับรองทางธุรกิจ จนกระทั่งถึงสงครามโลกครั้งที่สอง มีการให้บริการฝิ่นด้วย สำหรับชาวจีนส่วนใหญ่ที่ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของชนชั้นพ่อค้า การรับประทานอาหารนอกบ้านในร้านอาหารถือเป็นเรื่องไม่มีอยู่จริงและประกอบด้วยอาหารพื้นบ้านกวางตุ้งแบบเรียบง่าย เนื้อสัตว์จะปรากฏเฉพาะในโอกาสเทศกาล และการเฉลิมฉลองต่าง ๆ เช่น วันเกิด มักจะทำโดยบริการจัดเลี้ยงที่จะมาเตรียมอาหารที่บ้านของผู้จัดงาน ส่วนแวดวงร้านอาหารสำหรับชาวยุโรปในฮ่องกงยังคงแยกส่วนจากการรับประทานอาหารแบบจีน ร้านอาหารแบบตะวันตกที่หรูหรามีอยู่ตามสถานที่ต่าง ๆ เช่น โรงแรมฮ่องกง และต่อมาคือโรงแรมกลอสเตอร์

ทศวรรษ 1920: อิทธิพลจากกวางตุ้ง
การรับประทานอาหารของฮ่องกงล้าหลังกว่าผู้นำด้านอาหารจีนในขณะนั้นอย่างกว่างโจว (หรือที่รู้จักในชื่อกวางตุ้ง) เป็นเวลานานและเชฟชาวฮ่องกงจำนวนมากใช้ช่วงเวลาแห่งการเรียนรู้ในกว่างโจว กว่างโจวมีชื่อเสียงในด้านอาหาร และมีคำกล่าวแบบดั้งเดิมว่า "อาหารต้องที่กวางตุ้ง" ()อาหารกวางตุ้งในกว่างโจวรุ่งเรืองถึงขีดสุดในทศวรรษ 1920 และมีชื่อเสียงด้านความพิถีพิถันในการตระเตรียมแม้กระทั่งอาหารพื้นบ้าน เช่น หมูแดง หรือโจ๊กเรือ  มีชื่อเสียงโด่งดังจากหูฉลามน้ำแดงที่คิดราคาถึง 60 หยวนเงิน เทียบเท่าค่าจ้าง 6 เดือนของครอบครัวชนชั้นแรงงานpg 39–41, Special Test Editor (Chan Mun-yan) (特級校對（陳夢因）, Tèjí Jiàoduì (Chén Mèngyīn)), History of Cantonese Dishes (粵菜溯源錄), Food and Drink World Publishing Limited, Hong Kong, May 1988 ในที่สุดการทำอาหารแบบกวางตุ้งก็แพร่กระจายมาสู่แวดวงอาหารในฮ่องกงpg 31, Special Test Editor (Chan Mun-yan) (特級校對（陳夢因）, Tèjí Jiàoduì (Chén Mèngyīn)), History of Cantonese Dishes (粵菜溯源錄), Food and Drink World Publishing Limited, Hong Kong, May 1988

ค.ศ. 1949: อิทธิพลจากเซี่ยงไฮ้และตะวันตก
ชัยชนะของคอมมิวนิสต์จีนในสงครามกลางเมืองจีนใน ค.ศ. 1949 สร้างกระแสผู้ลี้ภัยเข้าสู่ฮ่องกง ผู้ลี้ภัยจำนวนมากมาจากส่วนของประเทศจีนที่ไม่ได้พูดภาษากวางตุ้ง รวมถึงบริเวณดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำแยงซี และนำอาหารเซี่ยงไฮ้เข้ามาสู่ฮ่องกง ในทางกลับกัน เชฟที่มีชื่อเสียงที่สุดส่วนใหญ่ของกวางตุ้ง (ปัจจุบันเรียกว่ากว่างโจว ตามการสะกดแบบพินอิน) ได้ย้ายมาตั้งรกรากในฮ่องกงเพื่อหลบหนีจากการปกครองของคอมมิวนิสต์ในจีนแผ่นดินใหญ่pg 40–41, Special Test Editor (Chan Mun-yan), Ibid

การค้าประเวณีและฝิ่นได้เลือนหายไปจากแวดวงร้านอาหารนานแล้ว และเพื่อความอยู่รอด ร้านอาหารจำนวนมากเริ่มเข้าสู่ตลาดใหม่ที่ทำกำไรได้โดยการให้บริการหยำฉ่า (Yum cha) และงานเลี้ยงฉลองสมรส ซึ่งประจวบเหมาะกับความสนใจในอาหารตะวันตกที่เพิ่มขึ้นของชาวจีนในฮ่องกง

ทาร์ตไข่และชานมฮ่องกงกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมอาหารฮ่องกงในเวลาต่อมา อาจกล่าวได้ว่ารากเหง้าของสังคมฮ่องกงตามที่เข้าใจกันในปัจจุบันไม่ได้ถูกบ่มเพาะจนกระทั่ง ค.ศ. 1949 และอาหารของฮ่องกงก็มีรากเหง้าโดยตรงมาจากช่วงเวลานี้

ทศวรรษ 1960–1980: ความรุ่งเรือง
ภายในทศวรรษ 1960 ฮ่องกงผ่านพ้นช่วงที่เลวร้ายที่สุดของภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ และมีช่วงเวลาที่ยาวนานและต่อเนื่องของความสงบและการเปิดกว้างสัมพัทธ์ เมื่อเทียบกับการปกครองแบบคอมมิวนิสต์ในสมัยเหมา เจ๋อตงของจีนและการแยกตัวภายใต้กฎอัยการศึกในไต้หวัน ในเวลานั้นอาหารกวางตุ้งในฮ่องกงได้ก้าวล้ำกว่ากว่างโจว ซึ่งต้องเผชิญกับช่วงเวลาแห่งความเสื่อมถอยอันยาวนานหลังคอมมิวนิสต์ขึ้นสู่อำนาจ ความรุ่งเรืองที่เพิ่มขึ้นตั้งแต่กลางทศวรรษ 1960 ได้ทำให้เกิดความต้องการการรับประทานอาหารที่มีคุณภาพมากขึ้น เชฟจำนวนมากที่ใช้ช่วงเวลาแห่งการเรียนรู้ในกว่างโจวและเซี่ยงไฮ้ยุคก่อนคอมมิวนิสต์ เริ่มนำเสนอเมนูพิเศษที่เป็นเลิศที่สุดจากกว่างโจวและเซี่ยงไฮ้ยุคก่อน ค.ศ. 1949 ครอบครัวต่าง ๆ เลิกใช้บริการจัดเลี้ยงและหันไปใช้บริการร้านอาหารสำหรับมื้ออาหารเฉลิมฉลองเป็นส่วนใหญ่pg 13–14, Famous Cuisine in Hong Kong () อาหารทะเลเริ่มกลายเป็นอาหารพิเศษเฉพาะทางในทศวรรษ 1960 ตามด้วยอาหารประเภทเนื้อสัตว์ป่าในทศวรรษ 1970

กระแสความรุ่งเรืองนี้ยังผลักดันให้ชาวจีนในฮ่องกงตระหนักถึงแนวโน้มอาหารต่างชาติ และหลายคนเต็มใจที่จะทดลองใช้วัตถุดิบต่างชาติ เช่น หน่อไม้ฝรั่งและเครย์ฟิชจากออสเตรเลีย อาหารต่างชาติ เช่น อาหารญี่ปุ่นและอาหารเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เริ่มมีอิทธิพลต่ออาหารท้องถิ่น และจังหวะของการเปลี่ยนแปลงเร่งตัวขึ้นในช่วงปลายทศวรรษ 1970 และต้นทศวรรษ 1980 สิ่งนี้ให้กำเนิดอาหารกวางตุ้งแนวใหม่ () ที่รวมเอาอาหารต่างชาติ เช่น ซาชิมิ เข้าไว้ในงานเลี้ยงแบบกวางตุ้งpg 11–13, New-Style Chinese Cooking From Hong Kong (), Wan Li Publishings, Hong Kong, October 1987 เป็นครั้งแรกที่ชาวจีนในฮ่องกงจำนวนมากเริ่มมีกำลังทางเศรษฐกิจที่จะเข้าใช้บริการร้านอาหารตะวันตกหลายแห่งที่เคยเป็นเขตแดนของชาวตะวันตกที่พำนักในต่างประเทศที่ร่ำรวยเป็นหลัก เช่น ร้านแกดดีส์ (Gaddi's) ของโรงแรมเพนนินซูล่า ในช่วงปีเหล่านี้ มีการเติบโตของความมั่งคั่งอย่างมากจากการลงทุนในตลาดหลักทรัพย์ และหนึ่งในอาการที่แสดงออกอย่างเห็นได้ชัดของทัศนคติเศรษฐีใหม่ที่ตามมาในฮ่องกงช่วงทศวรรษ 1970 คือคำกล่าวประเภท "การผสมซุปหูฉลามกับข้าว" ()

ทศวรรษ 1980–1990: ความเชื่อมโยงกับจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวัน
จีนเริ่มต้นนโยบายปฏิรูปและเปิดประเทศเมื่อเติ้ง เสี่ยวผิงขึ้นสู่อำนาจหลังจากเหมา เจ๋อตงถึงแก่อสัญกรรม การเปิดประเทศให้โอกาสเชฟจากฮ่องกงในการฟื้นฟูความสัมพันธ์กับเชฟจากจีนแผ่นดินใหญ่ที่ถูกตัดขาดไปใน ค.ศ. 1949 และโอกาสในการสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับอาหารจีนในภูมิภาคต่าง ๆ อาหารเหล่านี้หลายประเภทมีส่วนสนับสนุนอาหารกวางตุ้งแนวใหม่ในฮ่องกงด้วยpg 10–11, New-Style Chinese Cooking From Hong Kong (香港新派中菜精華) การยกเลิกกฎอัยการศึกในไต้หวันใน ค.ศ. 1987 ช่วยเริ่มต้นความสัมพันธ์ของไต้หวันกับจีนแผ่นดินใหญ่และทำให้เกิดร้านอาหารที่เชี่ยวชาญด้านอาหารไต้หวันจำนวนมากในฮ่องกงเนื่องจากนักท่องเที่ยวและนักธุรกิจชาวไต้หวันใช้ฮ่องกงเป็นจุดกึ่งกลางสำหรับการไปเยือนจีนแผ่นดินใหญ่ ตั้งแต่ ค.ศ. 1978 จนถึง 1997 ไม่มีการโต้แย้งเลยว่าฮ่องกงคือศูนย์กลางของอาหารจีน (ไม่ใช่เฉพาะอาหารกวางตุ้ง) ทั่วโลก โดยร้านอาหารจีนในจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และในหมู่ชุมชนชาวจีนโพ้นทะเล ต่างเร่งจ้างเชฟที่ผ่านการฝึกอบรมหรือเคยทำงานในฮ่องกง และเลียนแบบอาหารที่ได้รับการปรับปรุงหรือคิดค้นขึ้นในฮ่องกง "อาหารกวางตุ้งแบบฮ่องกง" () กลายเป็นคำเรียกของอาหารจีนเชิงนวัตกรรมในช่วงเวลานี้pg14, Famous Cuisine in Hong Kong () นอกจากนี้ยังมีข่าวลืออย่างไม่เป็นทางการว่ารัฐบาลจีนได้ปรึกษาหัวหน้าเชฟของ ในฮ่องกง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเครือร้านอาหารและจัดเลี้ยงแม็กซิม (Maxim's) อย่างลับ ๆ เพื่อให้สอนเชฟที่เฉวียนจวี้เต๋อ (Quanjude) ที่มีชื่อเสียงในปักกิ่งเกี่ยวกับวิธีการทำเป็ดปักกิ่งที่ดี ซึ่งเป็นเมนูเอกลักษณ์ของเฉวียนจวี้เต๋อ ในช่วงต้นทศวรรษ 1980 เนื่องจากทักษะในการปรุงอาหารจานนี้ได้สูญหายไปเป็นส่วนใหญ่ในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม

หลัง ค.ศ. 1997
หลังฮ่องกงถูกส่งคืนแก่จีนใน ค.ศ. 1997 วิกฤตการณ์การเงินในเอเชียและการแพร่ระบาดของโรคซาร์ส (SARS) นำไปสู่ภาวะตกต่ำที่ยาวนานนับทศวรรษ ความรุ่งเรืองในแวดวงอาหารของฮ่องกงหยุดชะงักและร้านอาหารหลายแห่งถูกปิดตัว รวมถึงร้านอาหารที่มีชื่อเสียงจำนวนมาก เช่น ซันตุงลก (Sun Tung Lok) มีการโต้แย้งว่าการที่ระดับความมั่งคั่งของประชากรจากภูมิภาคชายฝั่งของจีนไล่ตามทัน โดยเฉพาะกลุ่มเศรษฐีใหม่ (ภาษาจีนเชิงเหยียด: ไต้ฝุ่น 大款) และเจ้าหน้าที่ที่ทุจริต (ภาษาจีนเชิงเหยียด: ไต้เย 大爺) ได้ผลักดันความต้องการอาหารรสเลิศจำนวนมาก เช่น เป๋าฮื้อและปลาเก๋า และอาหารสำหรับการเฉลิมฉลองหลายอย่างมีราคาแพงจนน่าตกใจจนเกินขีดความสามารถของครอบครัวชนชั้นกลางระดับสูงในฮ่องกงหลายครอบครัว ในขณะเดียวกัน รสนิยมของชาวฮ่องกงก็มีความเป็นสากลมากขึ้นเมื่อเทียบกับคนรุ่นก่อน หลายคนในปัจจุบันสามารถชื่นชมอาหารยุโรปเฉพาะถิ่นมากกว่าจะเป็น "อาหารตะวันตก" แบบเหมารวม และการชื่นชมอาหารเอเชียอื่น ๆ โดยเฉพาะอาหารญี่ปุ่นและอาหารไทยก็เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ สิ่งเหล่านี้ทำให้เกิดร้านอาหารเฉพาะทางด้านชาติพันธุ์จำนวนมากที่มุ่งเป้าไปที่คู่รักชนชั้นกลางวัยหนุ่มสาวในด้านหนึ่ง และการควบรวมกันของร้านอาหารกวางตุ้งระดับหรูในอีกด้านหนึ่ง

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 21 ของฮ่องกง แม้เศรษฐกิจของฮ่องกงจะฟื้นตัวบางส่วนจากความตกต่ำใน ค.ศ. 2003 ด้วยการแพร่ระบาดของโรคซาร์ส แต่นักวิชาการหลายคนโต้แย้งว่าเศรษฐกิจของฮ่องกงในปัจจุบันโน้มเอียงไปทางการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์และบริการทางการเงินอย่างหนัก สิ่งนี้ให้ความมั่งคั่งแก่คนส่วนน้อยเพียงไม่กี่กลุ่มและทำให้ฐานะทางเศรษฐกิจในระยะยาวไม่แน่นอนเมื่อเทียบกับเมืองที่ร่ำรวยมหาศาลและมีความหลากหลายมากกว่าในจีน เช่น เซี่ยงไฮ้และกว่างโจว และดินแดนแห่งนี้จึงไม่มีฐานเศรษฐกิจที่จะสนับสนุนการรับประทานอาหารระดับหรูหราขั้นสุดยอดในระดับมวลชนที่จำเป็นสำหรับการรักษาวัฒนธรรมการรับประทานอาหารที่คึกคักอีกต่อไป มุมมองทั่วไปเกี่ยวกับวัฒนธรรมการกินในปัจจุบันของฮ่องกงคือความเสื่อมถอยและการหยุดนิ่งอยู่กับความสำเร็จในอดีต ตัวอย่างเช่น นิตยสารด้านอาหาร เช่น อีตแอนด์ทราเวลวีคลี (Eat and Travel Weekly) รายงานว่ามีการคิดค้นอาหารประเภทใหม่พื้นฐานในฮ่องกงหลัง ค.ศ. 2000 น้อยกว่าในช่วงยุครุ่งเรืองทศวรรษ 1980 และร้านอาหารจำนวนมากมักจะหันไปทำให้เมนูชั้นสูงที่คิดค้นขึ้นในทศวรรษ 1980 กลายเป็นที่นิยมแทน ตลาดแรงงานของฮ่องกงสมัยใหม่ยังขัดขวางวิธีการดั้งเดิมในการบ่มเพาะเชฟชาวจีน ซึ่งนับจากนี้ต้องผ่านการฝึกงานเชิงปฏิบัติแบบตัวต่อตัวที่ยาวนานมาก มีเชฟน้อยมากที่เต็มใจเสียสละเวลาและความพยายามเพื่อทำอาหารแบบดั้งเดิมที่ไม่อนุญาตให้มีการลดขั้นตอน และเน้นย้ำเรื่องเทคนิคมากกว่ามูลค่าทางเศรษฐกิจสุทธิของวัตถุดิบpg15, Famous Cuisine in Hong Kong () ในทางกลับกัน นักวิชาการที่มองโลกในแง่ดีส่วนน้อยโต้แย้งว่าฮ่องกงอาจพัฒนาวัฒนธรรมนักชิม (foodie culture) ที่คล้ายกับระบบเศรษฐกิจที่พัฒนาแล้วอื่น ๆ และรักษาสิ่งที่ดีที่สุดของการปรุงอาหารแบบดั้งเดิมไว้ได้

ในอดีต แหล่งอาหารของฮ่องกงมาจากร้านค้าขนาดเล็กจำนวนมากแทนที่จะเป็นซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านค้าบางส่วนรวมถึง: ร้านขายข้าว () ซึ่งทำหน้าที่เป็นคลังเก็บข้าวขนาดเล็ก; ร้านขายเหล้า (), ซึ่งให้บริการเครื่องดื่ม; ร้านสะดวกซื้อ (, ทับศัพท์คำว่า "store" ในภาษากวางตุ้ง) ซึ่งเป็นร้านสะดวกซื้อเดี่ยว ๆ ที่มีชื่อเสียงที่สุดในการขายขนมปังอบสดใหม่ ส่วนประกอบหลักคือตลาดสด () หนึ่งในตลาดแรก ๆ ในฮ่องกงคือตลาดเซ็นทรัล (Central Market) ที่เริ่มต้นในทศวรรษ 1840

แนวคิดเรื่องสิ่งอำนวยความสะดวกเดียวหรือซูเปอร์มาร์เก็ตที่จัดหาวัตถุดิบอาหารทั้งหมดไม่ได้เกิดขึ้นจนกระทั่งต้นทศวรรษ 1970 เมื่อเวลคัม (Wellcome) เครือข่ายร้านขายของชำในท้องถิ่น เปลี่ยนรูปแบบเป็นซูเปอร์มาร์เก็ต ซูเปอร์มาร์เก็ตปรับอากาศไม่ได้กลายเป็นมาตรฐานจนกระทั่งทศวรรษ 1980 แนวโน้มอาหารที่ได้รับแรงบันดาลใจจากลัทธิสิ่งแวดล้อมหรือความยั่งยืนของตะวันตกในช่วงต้นศตวรรษที่ 21 เช่น อาหารธรรมชาติ อาหารอินทรีย์ อาหารที่ไม่ผ่านการดัดแปลงพันธุกรรม อาหารท้องถิ่น และตลาดเกษตรกร ถูกละเลยโดยประชากรส่วนใหญ่ของฮ่องกง ตลาดเกษตรกรของตะวันตกมีความคล้ายคลึงกันบางประการกับตลาดสดแบบดั้งเดิมของจีน อย่างไรก็ตาม การสนับสนุนตลาดสดส่วนใหญ่มาจากความชอบทางวัฒนธรรมดั้งเดิมของจีนมากกว่าเรื่องความยั่งยืน และตลาดสดมีลักษณะหลายอย่างที่ถูกประณามโดยนักสิ่งแวดล้อมตะวันตกสมัยใหม่ในข้อหา "การทารุณสัตว์" (การขายสัตว์มีชีวิตเพื่อเป็นอาหาร) และ "ระยะทางอาหารสูง" (High food miles - ผลไม้และอาหารทะเลจากทวีปอื่น)

 นิสัยการรับประทานอาหาร 
ขนาดของอาหารที่เสิร์ฟในร้านอาหารส่วนใหญ่นั้นถือว่าค่อนข้างเล็กตามมาตรฐานสากล โดยเฉพาะเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศตะวันตกส่วนใหญ่ เช่น สหรัฐและแคนาดา อาหารจานหลักมักมาพร้อมกับคาร์โบไฮเดรตในปริมาณมาก เช่น ข้าวหรือบะหมี่ (เมี่ยน) โดยทั่วไปผู้คนจะรับประทานอาหาร 5 มื้อต่อวัน

 วัตถุดิบ 
เช่นเดียวกับอาหารกวางตุ้งในที่อื่น ๆ การทำอาหารของฮ่องกงใช้วัตถุดิบหลากหลายและพบได้บ่อย ได้แก่:

 ไข่เยี่ยวม้า
 ไข่เค็ม
 ผักกาดขาว
 เห็ดหอม
 คะน้า
 ถั่วแดง
 ซอสฮอยซิน
 กุนเชียง
 กุ้งแห้ง
 หอยเชลล์แห้ง
 พุทราจีน
 เมล็ดบัว

 แบบอาหารจีนและเอเชียอื่น ๆ 
หาบเร่แผงลอย

โดยพื้นฐานแล้วคือร้านขายอาหารริมทาง ดำเนินการโดยคนหนึ่งหรือสองคนที่เข็นรถเข็น รถเข็นเหล่านี้มักเคลื่อนที่ได้สะดวกมาก ช่วยให้ธุรกิจมีอิสระในการขายของว่างในพื้นที่ใดก็ได้ที่มีประชากรหนาแน่นที่สุด ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง แม้ร้านเหล่านี้จะได้รับความนิยมอย่างมากในทศวรรษ 1970 และ 1980 แต่กฎระเบียบด้านสุขภาพที่เข้มงวดและข้อจำกัดในรูปแบบอื่น ๆ เช่น การเช่าพื้นที่เทียบกับการจำกัดใบอนุญาตหาบเร่ได้กลายเป็นภาระต่อวัฒนธรรมอาหารเคลื่อนที่นี้Mau, Stephen D. [2006] (2006). Hong Kong Legal Principles: Important Topics for Students and Professionals. Hong Kong University Press.  คำว่าจ๋ากุ๋ย (Jau Gwei) กลายเป็นคำที่เกี่ยวข้องกับหาบเร่ที่พยายามหลบเลี่ยงข้อจำกัด

ตัวอย่างเช่น:
 ลูกชิ้นปลา
 พุดฉ่ายโก๋ (ขนมถ้วยจีนหรือ )
 วาฟเฟิลไข่
 เกาลัดคั่ว

อาหารกวางตุ้ง

ในฐานะกลุ่มวัฒนธรรมที่โดดเด่นที่สุดในฮ่องกง อาหารกวางตุ้งจึงเป็นกระดูกสันหลังของการทำอาหารที่บ้านและแวดวงการรับประทานอาหารนอกบ้าน ร้านอาหารกวางตุ้งที่มีชื่อเสียงในยุคแรกหลายแห่ง รวมถึง ต้าซานยฺเหวียน (Tai San Yuan) และร้านน้ำชาลุกหยู (Luk Yu Tea House) เดิมเป็นสาขาในฮ่องกงของร้านอาหารชื่อดังที่มีฐานอยู่ในกว่างโจว และเชฟส่วนใหญ่ในฮ่องกงจนถึงทศวรรษ 1970 ได้ใช้ช่วงเวลาแห่งการเรียนรู้การทำงานในอุตสาหกรรมร้านอาหารในกว่างโจวCheuk Choi (蔡焯, Cài Chāo), pg 4, Preface to Famous Cuisine in Hong Kong (香港名菜精選, Xiānggǎng Míngcài Jīngxuǎn) อาหารที่มีชื่อเสียงส่วนใหญ่ในฮ่องกงถูกนำเข้ามาในดินแดนผ่านทางกว่างโจว โดยมักจะได้รับการปรับปรุงด้วยความตระหนักในรสนิยมระดับสากล ราคาอาหารกวางตุ้งครอบคลุมช่วงราคาที่กว้างที่สุด ตั้งแต่โหล่วเม่ย (lou mei - อาหารพะโล้) ของธุรกิจขนาดเล็กไปจนถึงอาหารเลิศรสจากเป๋าฮื้อที่มีราคาแพงที่สุด

อาหารประเภทหนึ่งที่พัฒนาขึ้นอย่างมากในอาหารกวางตุ้งคือติ่มซำ (Dim sum) พนักงานเสิร์ฟจะเข็นรถเข็นที่วางตะกร้านึ่งซ้อนกันเป็นชั้น ๆ หรือจานอาหารขนาดเล็กเพื่อให้ลูกค้าได้เลือก ติ่มซำประกอบด้วยอาหารที่มีพื้นฐานจากเนื้อสัตว์ อาหารทะเล ผัก ตลอดจนของหวานและผลไม้ คำว่า "หยำฉ่า"() มีความหมายเดียวกับการรับประทานติ่มซำสำหรับชาวฮ่องกง เป็นธรรมเนียมที่ครอบครัวจะไปรับประทานติ่มซำในวันหยุดสุดสัปดาห์ โดยตามประเพณีดั้งเดิมแล้วอาหารส่วนใหญ่จะใช้วิธีการนึ่ง

ตัวอย่างของอาหารกวางตุ้งแบบฮ่องกง ได้แก่:
 บะหมี่รถเข็น
 ซิวเม่ย์
 ซาลาเปาหมูแดง
 ขนมจีบ
 ฮะเก๋า
 ลูกชิ้นนึ่ง
 บะจ่างห่อใบตอง
 ฝันโก๋
 ฟองเต้าหู้ห่อหมู
 ปอเปี๊ยะทอด
 ก๋วยเตี๋ยวหลอด
 ข้าวผัดฮกเกี้ยน
 ไก่ทอดกรอบ
 หมี่กรอบราดหน้าทะเล
 ขาหมูตุ๋นขิงและน้ำส้มสายชู

หม้อไฟ

อาหารประเภทหม้อไฟนี้เป็นที่รู้จักในภาษากวางตุ้งว่าต๋าปินโหล่ว () มีความโดดเด่นในแง่ที่ว่าทุกคนทำหน้าที่เป็นเชฟ หม้อน้ำเดือด (เป็นน้ำซุป และลูกค้าสามารถเลือกรสชาติน้ำซุปที่ต้องการได้) จะถูกวางไว้กลางโต๊ะ และโดยพื้นฐานแล้วทุกคนจะต้มวัตถุดิบของตัวเองในหม้อนั้น เมนูนี้ได้รับความนิยมสูงมากและมักจะรับประทานคู่กับเบียร์เย็นหรือน้ำอัดลม อาหารนี้เป็นเรื่องปกติในช่วงฤดูหนาวที่หนาวเย็น เนื่องจากผู้คนจะมาสวมกอดกันรอบกองไฟ (หม้อไฟ) รูปแบบนี้ยังถือว่าเป็นการสร้างความบันเทิงด้วย

ตัวอย่างได้แก่:
 น้ำซุปเดือด
 เนื้อวัว เนื้อหมู เนื้อไก่
 ปู กุ้ง หอยตลับ
 ผักกาดขาว แคร์รอต ผักกาดหอม
 ลูกชิ้นปลา ลูกชิ้นเนื้อ
 เต้าหู้

 เครื่องดื่มแบบฮ่องกง 
เครื่องดื่มที่ไม่มีแอลกอฮอล์มีความเกี่ยวข้องโดยเฉพาะกับฉ่าช้านแท้ง (cha chaan teng) ร้านอาหารประเภทหนึ่งที่โดดเด่นในฮ่องกง เนื่องจากสูตรเครื่องดื่มไม่ได้อิงตามแฟรนไชส์ เครื่องดื่มส่วนใหญ่จึงอาจแตกต่างกันไปตามแต่ละร้านอาหาร มักใช้ภาชนะน้ำตาลกรวดและน้ำเชื่อมเพื่อเพิ่มความหวาน

เครื่องดื่มบางชนิดที่มีต้นกำเนิดมาจากวัฒนธรรมชาของไต้หวัน เช่น ชานมไข่มุกและชาเขียวน้ำผึ้ง ถูกนำเข้ามาในฮ่องกงและกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมเครื่องดื่มของฮ่องกง

ตัวอย่างได้แก่:
 ชานมฮ่องกง
 กาแฟ
 ยฺวิ้นเยิ้ง
 ถั่วแดงปั่น
 น้ำเต้าหู้
 น้ำอ้อย
 ชามะนาว
 โอวัลติน
 ไมโล (เครื่องดื่ม)
 ฮอร์ลิกส์
 นมอัลมอนด์
 แบล็กคาว (黑牛) โค้กเย็นจัดหนึ่งแก้วที่มีไอศกรีมหนึ่งสกูปลอยอยู่ด้านบน
 ห่ำเหน่งชิก (鹹檸七) สไปรท์หรือเซเว่นอัพหนึ่งแก้วใส่พุทราดองหรือมะนาวดองเค็ม

ชาจีน

ใบชาและการผสมผสานที่หลากหลายถูกนำมาใช้สำหรับชาจีน ในทศวรรษ 1950 และ 1960 พลเมืองจะไปร้านน้ำชาพร้อมกับนกสัตว์เลี้ยงของพวกเขาที่ขังอยู่ในกรงนก ชายามเที่ยงเป็นช่วงเวลาพักผ่อนที่จำเป็นในช่วงกลางวัน ในปัจจุบันน้ำชาสามารถดื่มควบคู่ไปกับมื้ออาหารใดก็ได้

ตัวอย่างได้แก่:
 ชาเก๊กฮวย
 ชาโบเหล่ย
 ชารวมสมุนไพร 24 ชนิด

 แบบตะวันตก 

 อาหารตะวันตกแบบฮ่องกง 
อาหารที่ดัดแปลงมาจากวัฒนธรรมการกินของโลกตะวันตก แต่ไม่ได้ถูกจัดประเภทให้อยู่ในประเทศใดประเทศหนึ่งโดยเฉพาะ จะรวมอยู่ในหมวดหมู่นี้ ในฮ่องกงเป็นที่รู้จักกันในชื่อไซช้าน (, 'อาหารตะวันตก') และนอกฮ่องกงจะเรียกว่า อาหารตะวันตกแบบฮ่องกง หรือ อาหารคันโต-เวสเทิร์น (Canto-Western cuisine) ร้านอาหารที่นำเสนออาหารแบบนี้มักเป็นฉ่าช้านแท้ง (, ร้านอาหารฮ่องกง) สำหรับระดับยอดนิยมทั่วไป และไซช้านแท้ง (, 'ภัตตาคารตะวันตก') สำหรับระดับที่หรูหราขึ้นมา ร้านอาหารที่คาดหวังกลุ่มนักท่องเที่ยวมักมีทั้งเมนูตะวันออกและตะวันตก อาหารส่วนใหญ่ได้รับการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับรสชาติของชาวจีนpg 149, World Food Hong Kong, Richard Sterling and Elizabeth Chong, Lonely Planet, Melbourne, 2002 และมีอิทธิพลของจีนโดยเฉพาะอิทธิพลจากกวางตุ้งผสมผสานอยู่ เช่น สเต็กเนื้อสันในหมักซีอิ๊ว เสิร์ฟในน้ำเกรวีที่มีซีอิ๊วเป็นส่วนประกอบหลัก เคียงด้วยข้าวผัดหรือพาสตาthumb|ไก่มะนาว
ตัวอย่างได้แก่:
 แซนด์วิชไข่และเนื้อวัว ทำจากขนมปังขาวสองแผ่น เนื้อวัวกระป๋อง (เป็นที่โปรดปรานของผู้ตั้งถิ่นฐานชาวอังกฤษในศตวรรษที่ 20 มากกว่าเนื้อวัวสดในท้องถิ่น) และไข่คนที่นุ่มฟู (วัตถุดิบที่เริ่มเติมเข้าไปครั้งแรกที่ฉ่าช้านเท้ง) มักจะทำให้นุ่มฟูด้วยการเติมน้ำนมหรือครีม และแป้งข้าวโพด
 ทาร์ตไข่
 มักกะโรนีน้ำเสิร์ฟพร้อมไข่ดาวและไส้กรอกหรือแฮมแผ่นบาง
 ปีกไก่ทอด บางครั้งเสิร์ฟพร้อมมันฝรั่งทอดและสลัด
 สเต็กเนื้อสันในแบบจีน (จีน: 中式牛柳)
 ไก่มะนาว (จีน: 西檸雞)
 ปีกไก่ซอสสวิส
 ซี่โครงหมูสลัด (จีน-เยล: 沙律骨): ซี่โครงหมูทอดราดมายองเนสและนมข้นหวาน
 บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปเสิร์ฟพร้อมไส้กรอก ไข่ดาว หรือแฮมแผ่นบาง
 เฟรนช์โทสต์ ภาษาจีนเรียกว่าไซโตซี (, 'ขนมปังปิ้งตะวันตก' ย่อมาจาก , เป็นการทับศัพท์คำว่า French toast)
 ข้าวหน้าหมูทอดอบ อบด้วยหมูทอดและข้าวผัด มักเสิร์ฟพร้อมซอสมะเขือเทศและชีส
 ซุปบอชช์แบบฮ่องกง (ปรุงด้วยมะเขือเทศ แต่มักไม่ใส่บีตรูตหรือซาวร์ครีม)
 ชานมฮ่องกง เครื่องดื่มที่ทำจากชาซีลอน ชาดำ และน้ำนม
 ชามะนาว ชาดำพร้อมมะเขือเทศสดฝาน เสิร์ฟแบบร้อนหรือเย็น มักใส่น้ำเชื่อม

 ดูเพิ่ม 

 อาหารประเภทย่างในฮ่องกง
 อาหารกวางตุ้ง
 อาหารมาเก๊า
 วัฒนธรรมฮ่องกง
 คาเฟ่บนชั้นบนในฮ่องกง
 รายการอาหารจีน
 ครัวส่วนตัว
 ขนมหวานแบบดั้งเดิมในฮ่องกง
 สมาคมเชฟฮ่องกง

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

Gourmet Paradise – Hong Kong Tourism Board 



หมวดหมู่:อาหารกวางตุ้ง
หมวดหมู่:อาหารจีน
หมวดหมู่:อาหารตามเมือง
หมวดหมู่:รายการที่เกี่ยวข้องกับฮ่องกง