เกดาลิยาห์

เกดาลิยาห์ (;  หรือ ;  Gəḏalyyā)  เป็นบุคคลจากคัมภีร์ไบเบิลผู้เป็นผู้ว่าราชการของมณฑลเยฮูด เป็นบุตรชายของอาหิคัมผู้ช่วยชีวิตผู้เผยพระวจนะเยเรมีย์ 

 ชื่อ  
"เกดาลิยาห์" (;   หรือ , เขียนแบบอื่น ๆ ได้เป็น Gedalia, Gedallah,Hirsch, E. G. and Greenstone, J. H. (1906), Gedallah, Jewish Encyclopedia Gedalya, หรือ Gedalyah;  Gəḏalyyā หรือ  Gəḏalyyāhū) มีความหมายว่า "ยาห์ (เวห์) ทรงยิ่งใหญ่"

 ภูมิหลัง 
เกดาลิยาห์เป็นบุตรชายของอาหิคัม (ผู้ช่วยชีวิตผู้เผยพระวจนะเยเรมีย์) และเป็นหลานปู่ของชาฟาน (ผู้ถูกกล่าวถึงว่ามีความสัมพันธ์กับการค้นพบม้วนคำสอนซึ่งนักวิชาการบางคนระบุว่าเป็นแก่นของหนังสือเฉลยธรรมบัญญัติ2 พงศ์กษัตริย์ 22:8-10

 การดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการ 
ตามเรื่องเล่าในหนังสือเยเรมีย์และหนังสือพงศ์กษัตริย์ ฉบับที่ 2 ในคัมภีร์ฮีบรู เกเดลิยาห์ได้รับการแต่งตั้งจากเนบูคัดเนสซาร์ที่ 2 กษัตริย์แห่งบาบิโลนให้เป็นผู้ว่าราชการของมณฑลเยฮูด2 พงศ์กษัตริย์ 25:22}}; ;  ที่ก่อตั้งขึ้นหลังความพ่ายแพ้ของราชอาณาจักรยูดาห์และการถูกทำลายของเยรูซาเล็ม โดยก่อตั้งจากพื้นที่ซึ่งเคยเป็นราชอาณาจักรยูดาห์ เกดาลิยาห์ได้รับการสนับสนุนจากทหารรักษาการณชาวเคลเดียที่ประจำการอยู่ที่มิสปาห์2 พงศ์กษัตริย์ 25:22-24,  ชาวยิวที่ลี้ภัยไปในดินแดนโดยรอบเมื่อยินข่าวการแต่งตั้งเกดาลิยาห์ก็เดินทางกลับมายูดาห์

เกดาลิยาห์เริ่มส่งเสริมให้ประชาชนทำนาและปลูกองุ่นอย่างกระตือรือร้น จึงเป็นการวางรากฐานความมั่นคง หลายคนที่หลบหนีไปยังดินแดนใกล้เคียงระหว่างสงครามรู้สึกสนใจข่าวการพื้นตัวของชุมชน จึงเดินทางมาเข้าด้วยเกดาลิยาห์ที่มิสปาห์และได้รับการต้อนรับเป็นอย่างดีจากเกดาลิยาห์

 การถูกสังหาร 
อิชมาเอลบุตรเนธานิยาห์พร้อมด้วยชาย 10 คนได้สังหารเกดาลิยาห์รวมถึงชาวยิวส่วนใหญ่ที่ร่วมด้วยกับเกดาลิยาห์ และชาวบาบิโลนหลายคนที่เนบูคัดเนสซาร์ทรงให้อยู่กับเกดาลิยาห์ () ชาวยูดาห์ที่เหลืออยู่หวาดกลัวการแก้แค้นของเนบูคัดเนสซาร์จึงหนีไปอียิปต์Becking, Bob (2007). From David to Gedaliah: The Book of Kings as Story and History. Fribourg, Switzerland; Göttingen: Academic Press Fribourg; Vandenhoeck & Ruprecht. p. 173. แม้ว่าวันเวลาที่เกิดเหตุการณ์นี้จะไม่แน่ชัดในคัมภีร์ไบเบิล แต่อาจเกิดขึ้นเมื่อประมาณ 582 หรือ 581 ปีก่อนคริสตกาล (Josephus, https://archive.org/details/completeworksofj02jose/page/108/mode/2up) ประมาณ 4 หรือ 5 ปีกับ 3 เดือนหลังการทำลายเยรูซาเล็มและพระวิหารแรกเมื่อ 586 ปีก่อนคริสตกาล

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในทศวรรษ 580 ก่อนคริสตกาล
หมวดหมู่:ชาวยิวที่ถูกลอบสังหาร
หมวดหมู่:บุคคลจากหนังสือพงศ์กษัตริย์
หมวดหมู่:บุคคลจากหนังสือเยเรมีย์
หมวดหมู่:เหยื่อฆาตกรรมในคัมภีร์ไบเบิล