ภาษาซอร์เบียตอนบน

ภาษาซอร์เบียตอนบน () เป็นภาษาชนกลุ่มน้อยที่ใช้พูดโดยชาวซอร์บในอดีตมณฑลลูเซเชียตอนบน ซึ่งปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของรัฐซัคเซิน ประเทศเยอรมนี ภาษาซอร์เบียตอนบนจัดอยู่ในกลุ่มภาษาสลาฟตะวันตกร่วมกับภาษาซอร์เบียตอนล่าง ภาษาเช็ก ภาษาโปแลนด์ ภาษาไซลีเชีย ภาษาสโลวัก และภาษาคาชูเบีย ปัจจุบันมีผู้พูดน้อยกว่า 10,000 คน ส่วนใหญ่อยู่ในเมืองบูดึชินและพื้นที่ชนบทรอบข้าง

ภาษาซอร์เบียตอนบนนั้นแตกต่างจากภาษาที่ใกล้ชิดที่สุดคือภาษาซอร์เบียตอนล่าง (ซึ่งรวมกันเป็นกลุ่มภาษาย่อยซอร์เบีย) ในทุกระดับของระบบภาษา ทั้งในด้านสัทศาสตร์ สัณฐานวิทยา และคำศัพท์ อย่างไรก็ตาม ทั้งสองภาษาก็มีคุณลักษณะหลายอย่างร่วมกันที่ทำให้แตกต่างจากภาษาอื่น ๆ ในกลุ่มสลาฟตะวันตก โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือการคงไว้ซึ่งพจน์คู่ การคงไว้ซึ่งรูปกริยาอดีตกาลแบบง่าย และการมีคำยืมจากภาษาเยอรมันเป็นจำนวนมากเป็นพิเศษ คุณลักษณะทางภาษาหลายประการเชื่อมโยงภาษาซอร์เบียตอนบนกับกลุ่มภาษาเลคิติก ในขณะที่คุณลักษณะอื่น ๆ อีกหลายอย่างก็มีความคล้ายคลึงกับกลุ่มภาษาย่อยเช็ก-สโลวัก

ในปัจจุบัน นอกเหนือจากการใช้ในชีวิตประจำวัน (ในรูปแบบภาษาถิ่นหรือภาษาพูด) ภาษาซอร์เบียตอนบนยังถูกใช้เป็นภาษาวรรณกรรมในด้านการศึกษา สื่อมวลชน วิทยาศาสตร์ และอื่น ๆ เมื่อเทียบกับภาษาซอร์เบียตอนล่างแล้ว ภาษาซอร์เบียตอนบนมีจำนวนผู้พูดมากกว่า มีบรรทัดฐานทางวรรณกรรมที่เคร่งครัดกว่า และมีความแตกต่างทางด้านลีลาภาษามากกว่า อย่างไรก็ตาม จำนวนผู้พูดภาษาซอร์เบียตอนบนกำลังลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยทั่วไปแล้ว ผู้พูดหลักของภาษานี้มักเป็นสมาชิกสูงอายุของชุมชนชาวซอร์บ ซึ่งวิธีการสื่อสารหลักของพวกเขาไม่ใช่ภาษาวรรณกรรม แต่เป็นภาษาถิ่น (ซึ่งยังคงอนุรักษ์ไว้ได้ดีที่สุดในพื้นที่ลูเซเชียตอนบนที่มีประชากรคาทอลิก) ระบบการเขียนของภาษาซอร์เบียตอนบนนั้นอิงตาม อักษรละติน โดยมีบันทึกที่เป็นลายลักษณ์อักษรที่เก่าแก่ที่สุดของภาษาซอร์เบียตอนบนย้อนไปถึงคริสต์ศตวรรษที่ 16

ภาษาซอร์เบียตอนบนเป็นหนึ่งในภาษาชนกลุ่มน้อยในประเทศเยอรมนีที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการภายใต้กฎบัตรยุโรปว่าด้วยภาษาระดับภูมิภาคหรือภาษาชนกลุ่มน้อย ดังนั้น ในเขตพื้นที่ตั้งถิ่นฐานที่กำหนดอย่างเป็นทางการในลูเซเชียตอนบนจึงมีการดำเนินการตามพระราชบัญญัติชาวซอร์บแห่งรัฐซัคเซิน ซึ่งรวมถึงป้ายชื่อถนนและชื่อสถานที่สองภาษา ตลอดจนโรงเรียนของรัฐที่มีภาษาซอร์เบียตอนบนเป็นภาษาที่ใช้ในการเรียนการสอน หรือมีการสอนภาษาซอร์เบียตอนบนเป็นภาษาต่างประเทศ

อ้างอิง

หมวดหมู่:ภาษาในประเทศเยอรมนี
หมวดหมู่:กลุ่มภาษาสลาฟตะวันตก