บีเยน

บีเยน (; ) เป็นศัพท์เรียกขานที่ใช้เรียกใบตราสารทหาร (military scrip) แทนเงินสดประเภทหนึ่งที่ใช้ในหมู่เกาะรีวกีวที่ถูกสหรัฐอเมริกายึดครองหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ตั้งแต่วันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2489 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2501"B yen."  (Okinawa konpakuto jiten) [Okinawa Compact Encyclopedia]. Ryūkyū Shimpō. 1 มีนาคม 2003. สืบค้นเมื่อ 24 กุม๓าพันธ์ 2009. ชื่ออย่างเป็นทางการเรียกว่าใบตราสารทหารประเภทบี (; )

 สกุลเงิน 
ใบตราสารบีเยนมีสีน้ำเงินหรือสีเขียว และมี 8 มูลค่าที่แตกต่างกัน

 ประวัติ 
ในช่วงที่กองทัพสหรัฐอเมริกายึดครองจังหวัดโอกินาวะ ประเทศญี่ปุ่น ได้มีการออกใบตราสารสองแบบที่แตกต่างกัน กองทัพสหรัฐฯ ใช้ใบตราสารแยกต่างหากที่เรียกว่า "เยนแบบเอ" ขณะที่ "เยนแบบบี" ใช้สำหรับพลเรือนในพื้นที่เท่านั้น ในช่วงเวลาสั้น ๆ ระหว่างยุทธการที่โอกินาวะในปี พ.ศ. 2488 และการเริ่มต้นการยึดครองของสหรัฐอเมริกา หมู่เกาะโอกินาวะเปลี่ยนจากระบบปลอดสกุลเงิน โดยอาศัยการแลกเปลี่ยนและการกระจายเสบียงจากหน่วยงานของรัฐ ไปสู่การนำเงินตรากลับมาใช้ใหม่ด้วยเงินเยนญี่ปุ่นแบบใหม่ (ทั้ง "เยนใหม่" และ "บีเยน" ถูกนำมาใช้พร้อมกันชั่วระยะเวลาหนึ่ง) และต่อมาจึงได้กำหนดให้เงินบีเยน เป็นสกุลเงินเดียวที่ถูกกฎหมาย

ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2491 เป็นต้นมา เยนแบบเอได้ถูกยกเลิกการใช้งาน และเยนแบบบีได้ถูกนำไปใช้แทนทั้งในกองทหารและพลเรือน

แม้ว่าส่วนที่เหลือของญี่ปุ่นที่ถูกยึดครองจะยังคงใช้เงินเยนญี่ปุ่นตามปกติตลอดช่วงการยึดครอง แต่ใบตราสารทหารก็ถูกนำมาใช้ในโอกินาวะ เนื่องจากในขณะนั้นรัฐบาลทหารสหรัฐฯ ตั้งใจที่จะยึดครองโอกินาวะต่อไปอีกนานหลังจากที่ได้ยุติการยึดครองหมู่เกาะญี่ปุ่น (Home Islands) แล้ว จึงมีการดำเนินการเพื่อป้องกันภาวะเงินเฟ้อซึ่งอาจเป็นผลมาจากการไหลเข้าของเงินเยนจากหมู่เกาะญี่ปุ่นอย่างผิดกฎหมาย เมื่อเศรษฐกิจในโอกินาวะมีเสถียรภาพเพียงพอ เงินบีเยนก็ถูกยกเลิก และดอลลาร์สหรัฐก็ถูกนำมาใช้แทน

สำนักงานของพลโทโดนัลด์ เพรนทิส บูธ (Lt. Gen. Donald Prentice Booth) ข้าหลวงใหญ่แห่งหมู่เกาะรีวกีวและผู้บัญชาการกองทัพบกสหรัฐฯ ประจำหมู่เกาะรีวกีว ได้ออกประกาศดังกล่าว ณ วันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2501 เงินบีเยนได้ถูกแทนที่ด้วยเงินดอลลาร์สหรัฐฯ โดยมีอัตราแลกเปลี่ยนอยู่ที่ 120 บีเยนต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐฯ

อัตราแลกเปลี่ยนเงินเยนของญี่ปุ่นที่ใช้ในแผ่นดินใหญ่ของญี่ปุ่นในขณะนั้นคือ 360 เยนต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐ การกำหนดอัตราแลกเปลี่ยนบีเยนทำขึ้นเพื่อกระตุ้นการลงทุนจากต่างประเทศโดยการปรับเศรษฐกิจของโอกินาวะให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล แม้ว่าจะมีการกล่าวกันบ่อยครั้งว่าการปรับนี้มีส่วนสำคัญที่ทำให้เศรษฐกิจของโอกินาวะต้องพึ่งพาสหรัฐอเมริกาและฐานทัพทหารสหรัฐอเมริกาที่ตั้งอยู่ด้วย

หลังจากที่ใบตราสารบีเยนถูกยกเลิกใช้ แทนที่จะถูกเผาทำลายเหมือนอย่างที่มักเกิดขึ้นกับธนบัตรที่เลิกใช้แล้ว ใบตราสารบีเยนถูกบรรจุลงในภาชนะคอนกรีตขนาดใหญ่ที่มีสีแดงที่ลบไม่ออก จากนั้นนำไปฝังไว้ในทะเลในระดับความลึกที่กู้คืนไม่ได้

ศาสตราจารย์มิชิโกะ อิฮะ () แห่งมหาวิทยาลัยรีวกีวโต้แย้งว่าค่าเงินบีเยน เป็นส่วนหนึ่งของแผนการของหน่วยงานผู้ยึดครองเพื่อให้ค่าเงินดอลลาร์แข็งค่าและค่าเงินเยนอ่อนค่าลง เพื่อสร้างและบำรุงรักษาฐานทัพทหารโดยมีต้นทุนที่ถูกกว่า

 ดูเพิ่ม 
 มงรีวกีว
 สกุลเงินทหารสัมพันธมิตร

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:สกุลเงินที่ไม่มีรหัส ISO 4217
หมวดหมู่:เยนญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ธนบัตรของหน่วยงานทหาร
หมวดหมู่:โอกินาวะภายใต้การยึดครองของสหรัฐ
หมวดหมู่:สกุลเงินของญี่ปุ่น