ลัทธิปฏิปักษ์ปัญญาชน

ลัทธิปฏิปักษ์ปัญญาชน () สื่อถึงขอบเขตทัศนคติที่หลากหลาย มีลักษณะเด่นคือ ความกังขา ความไม่ไว้วางใจ หรือการวิพากษ์วิจารณ์สติปัญญา ปัญญาชน และพุทธิปัญญานิยม โดยทั่วไปมักแสดงออกในรูปแบบของการตั้งคำถามถึงคุณค่าหรือความเกี่ยวข้องของการแสวงหาความรู้ทางปัญญา รวมถึงการศึกษา ปรัชญา และการมองข้ามศิลปะ วรรณกรรม ประวัติศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ว่าเป็นสิ่งที่ไร้ประโยชน์ มีแรงจูงใจทางการเมือง และแม้กระทั่งเป็นความพยายามของมนุษย์ที่น่าดูถูกA Handbook to Literature (1980), Fourth Edition, C. Hugh Holman, Ed. p. 27 ผู้ต่อต้านปัญญาชนอาจนำเสนอตัวเองและถูกมองว่าเป็นผู้พิทักษ์ประชาชนทั่วไป—นักประชานิยมต่อต้านอภิชนนิยมทางการเมืองและวิชาการ—และมักมองว่าผู้มีการศึกษาเป็นสถานะชนชั้นที่ครอบงำวาทกรรมการเมืองและการศึกษาระดับสูง โดยไม่สนใจความกังวลของประชาชนทั่วไป

รัฐบาลระบบรวบอำนาจเบ็ดเสร็จในอดีตเคยทำการบิดเบือนและนำมาใช้ต่อต้านปัญญาชนเพื่อปราบปรามความเห็นต่างทางการเมือง ในช่วงสงครามกลางเมืองสเปน (ค.ศ. 1936–1939) และระบอบเผด็จการที่ตามมา (ค.ศ. 1939–1975) ของฟรานซิสโก ฟรังโก การปราบปรามพวกปฏิกิริยาของความหวาดกลัวสีขาว (ค.ศ. 1936–1945) เห็นได้ชัดว่าเป็นการต่อต้านปัญญาชน โดยพลเรือนกว่า 200,000 คนที่ถูกสังหารส่วนใหญ่เป็นปัญญาชนชาวสเปน ครูและนักวิชาการที่มีบทบาททางการเมือง ศิลปิน และนักเขียนของสาธารณรัฐสเปนที่ 2 ที่ถูกโค่นล้ม (ค.ศ. 1931–1939)Dictionary of Wars (2007), Third Edition, pp. 517–18. ในช่วงการฆ่าล้างเผ่าพันธ์ุชาวเขมร (ค.ศ. 1975–1979) ระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จของกัมพูชาที่นำโดยพล พต ทำลายประชากรที่มีการศึกษาเกือบทั้งหมด ในช่วงการบริหารของทรัมป์ครั้งแรกและครั้งที่สอง ข่าวปลอมและข้อเท็จจริงทางเลือกกลายเป็นเสาหลักของการพูดคุยในสหรัฐอเมริกา

ลัทธิปฏิปักษ์ปัญญาชนปรากฏในรูปแบบต่าง ๆ ทั่ววัฒนธรรมและช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์ และได้รับอิทธิพลจากพลวัตทางสังคมที่ซับซ้อน ทัศนคติต่อต้านปัญญาชนอาจเกิดจากความไม่ไว้วางใจชนชั้นนำหรือสถาบันที่ถูกมองว่าขาดการเชื่อมโยงกับประสบการณ์ในชีวิตประจำวัน ความกังวลเกี่ยวกับอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม หรือการแข่งขันในการให้คุณค่าความรู้เชิงปฏิบัติมากกว่าความเชี่ยวชาญเชิงทฤษฎีหรือวิชาการ ดังนั้น งานวิจัยทางจิตวิทยาชี้ให้เห็นว่าบุคคลบางคนที่มีทัศนคติต่อต้านปัญญาชนอาจแสดงความมั่นใจในประสบการณ์ส่วนตัวมากกว่าที่จะไว้วางใจผู้มีอำนาจ ในขณะที่บางคนใช้จุดยืนต่อต้านปัญญาชนเพื่อตอบโต้ต่อภัยคุกคามที่รับรู้ต่อสถานะทางสังคมหรืออัตลักษณ์ของกลุ่ม

หัวข้อเรื่องต่อต้านปัญญาชนกลายเป็นปรากฏการณ์ที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางมากขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเนื่องจากบทบาทในการกำหนดการรับรู้ของสาธารณชนเกี่ยวกับความเชี่ยวชาญในวิทยาศาสตร์และการศึกษา สิ่งนี้ได้นำไปสู่ความสงสัยต่อผู้เชี่ยวชาญทางวิทยาศาสตร์และความก้าวหน้าอย่างกว้างขวาง ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับอันตรายของการต่อต้านปัญญาชนต่อสาธารณสุข การใช้ลัทธิปฏิปักษ์ปัญญาชนในทางการเมืองที่เพิ่มมากขึ้นสามารถเห็นได้ในสังคมสมัยใหม่ เช่น ขบวนการต่อต้านวัคซีน

 อ้างอิง 


 อ่านเพิ่ม 

 Liza Featherstone, Doug Henwood, and Christian Parenti, "'Action Will be Taken': Left Anti-Intellectualism and its Discontents," Left Business Observer.
 William Hinton, Hundred Day War: The Cultural Revolution at Tsinghua University. New York: New York University Press, 1972.
 Richard Hofstadter, Anti-intellectualism in American Life. New York: Alfred A. Knopf, 1963.
 Susan Jacoby, The Age of American Unreason. New York: Pantheon Books, 2008.




แหล่งข้อมูลอื่น







Category:อุปสรรคต่อการคิดเชิงวิพากษ์
Category:Academia
Category:ทฤษฎีทางสังคม
*