โจเต๊ก

โจเต๊ก("แลโจโฉเมื่อน้อยนั้นมักพอใจไปเล่นป่ายิงเนื้อ มักพอใจฟังร้องรำทำเพลงมีปัญญาความคิดรวดเร็ว ฝ่ายว่าโจเต๊กนั้นเห็นโจโฉเปนนักเลงไม่ทำมาหากิน ก็มีใจชังเปนอันมาก จึงเดิรไปจะเอาเนื้อความบอกโจโก๋ผู้พิ่ โจโฉเห็นว่าอาว์ชังอยู่จะเอาเนื้อความไปบอกบิดา โจโฉทำมีอันเปนล้มลง อาว์เห็นจึงร้องบอกโจโก๋ว่าโจโฉมีอันเปน โจโก๋ตกใจว่าบุตรมีอันเปนก็วิ่งมาดู โจโฉลุกขึ้นเล่นปรกติอยู่ โจโก๋จึงว่าอาว์เองไปบอกว่าเองมีอันเปน บัดนี้หายแล้วหรือ โจโฉจึงว่าแต่น้อยมาข้าหาเจ็บป่วยสิ่งใดไม่ เพราะอาว์ชังข้าจึงเอาความมิดีมาใส่ แต่นั้นไปโจโก๋ก็เชื่อคำโจโฉ ถึงอาว์จะเอาความสิ่งใดมาบอกโจโก๋มิได้เชื่อคำน้องชาย โจโฉยิ่งกำเริบใจเล่นหัวหยาบช้าไปกว่าแต่ก่อน") ("ขณะเมื่อโจโฉตั้งเกลี้ยกล่อมนั้น ได้ที่ปรึกษาแลทหารเปนอันมาก โจโฉมีความยินดีนัก จึงให้เองเตียวถือหนังสือคุมทหารไปรับโจโก๋ซึ่งเปนบิดาซึ่งอยู่ณเมืองตันลิว ครั้นเองเตียวไปถึงจึงเอาหนังสือนั้นให้แก่โจโก๋ ๆ เห็นหนังสือสำคัญของโจโฉผู้บุตรมิได้มีความสงสัย จึงจัดแจงทรัพย์สิ่งของ แล้วชวนโจเต๊กกับพี่น้องครอบครัว แลพรรคพวกประมาณสองร้อยเศษ เกวียนบันทุกสิ่งของนั้นร้อยหนึ่ง แล้วก็ยกไปเมืองกุนจิ๋ว")  เทียบกับ (自是曹操部下文有謀臣，武有猛將，威鎮山東。乃遣泰山太守應劭，往瑯琊郡迎父曹嵩。嵩自陳留避難，隱居瑯琊；當日接了書信，便與弟曹德及一家老小四十餘人，帶從者百餘人，車百餘輛，逕望兗州而來。) สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ตอนที่ 10. มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เฉา เต๋อ () เป็นบุคคลในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 ตงฮั่น) เป็นบุตรชายของโจโก๋ (曹嵩 เฉา ซง) ขุนนางตำแหน่งเสนาบดีกลาโหม (太尉 ไท่เว่ย์) และเป็นน้องชายของขุนศึกโจโฉ (曹操 เฉา เชา) ผู้ขึ้นมามีบทบาทสำคัญในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออกและวางรากฐานของรัฐวุยก๊ก (魏國 เว่ย์กั๋ว) ในยุคสามก๊ก (三國 ซานกั๋ว)

 ประวัติ 
โจเต๊กเป็นชาวอำเภอเจียวก๋วน (譙縣 เฉียวเซี่ยน) ราชรัฐไพก๊ก (沛國 เพ่ย์กั๋ว) ซึ่งปัจจุบันคือนครปั๋วโจว (亳州市 ปั๋วโจวชื่อ) มณฑลอานฮุย (安徽) เป็นบุตรชายของโจโก๋ (曹嵩 เฉา ซง) ขุนนางตำแหน่งเสนาบดีกลาโหม (太尉 ไท่เว่ย์) และเป็นน้องชายของขุนศึกโจโฉ (曹操 เฉา เชา)

ประมาณ ค.ศ. 193 โจโก๋พยายามกลับไปบ้านเกิดที่อำเภอเจียวก๋วน (譙縣 เฉียวเซี่ยน; ปัจจุบันคือนครปั๋วโจว มณฑลอานฮุย) ระหว่างทาง โจโก๋ถูกสังหารขณะผ่านราชรัฐลองเอี๋ย (琅玡國 หลางหยากั๋ว; ปัจจุบันคือนครหลินอี๋ มณฑลชานตง) ในมณฑลชีจิ๋ว (徐州 สฺวีโจว)(興平元年春，太祖自徐州還，初，太祖父嵩去官後還譙，董卓之亂，避難琅邪，為陶謙所害，故太祖志在復讎東伐。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 1.

อรรถาธิบายจาก ชื่อ-ยฺหวี่ (世語) ประกอบ สามก๊กจี่ (三國志 ซานกั๋วจื้อ) บทพระราชประวัติจักรพรรดิอู่ตี้ (武帝紀 อู่ตี้จี้) หรือบทชีวประวัติโจโฉ ระบุว่าในช่วงที่โจโฉปกครองมณฑลกุนจิ๋ว (兗州 เหยี่ยนโจว; มีพื้นที่ครอบคลุมอาณาเขตทางตะวันตกเฉียงใต้ของมณฑลชานตงและทางตะวันออกของมณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) เวลานั้นโจโก๋บิดาของโจโฉอยู่ที่อำเภอหฺวา (華縣 หฺวาเซี่ยน; ทางเหนือของอำเภอเฟ่ย์ มณฑลชานตงในปัจจุบัน) โจโฉสั่งเองเตียว (應劭 อิง เช่า) เจ้าเมืองของเมืองไทสัน (泰山郡 ไท่ชานจฺวิ้น; ทางตะวันออกของนครไท่อาน มณฑลชานตงในปัจจุบัน) ให้ไปคุ้มกันโจโก๋และครอบครัวมายังมณฑลกุนจิ๋ว ก่อนที่เองเตียวจะไปถึง โตเกี๋ยม (陶謙 เถา เชียน) เจ้ามณฑล (牧 มู่) ของมณฑลชีจิ๋ว (徐州 สฺวีโจว) ลอบส่งทหารม้าหลายพันนายเข้าโจมตีโจโก๋และครอบครัว โจโก๋คิดว่าเป็นเองเตียวที่มารับตนจึงไม่ได้ระวังตัว เป็นเหตุให้โจโก๋และสมาชิกในครอบครัวที่พามาด้วยถูกสังหารทั้งหมด โดยโจเต๊กที่เป็นบุตรชายของโจโก๋ถูกทหารของโตเกี๋ยมสังหารที่บริเวณประตู เมื่อโจโฉทราบข่าวการเสียชีวิตของบิดา น้องชาย และบรรดาสมาชิกในครอบครัว จึงยกทัพบุกมณฑลชีจิ๋วและสังหารหมู่ราษฎรในมณฑลชีจิ๋วโดยอ้างว่าเพื่อเป็นการแก้แค้น(世語曰：嵩在泰山華縣。太祖令泰山太守應劭送家詣兗州，劭兵未至，陶謙密遣數千騎掩捕。嵩家以為劭迎，不設備。謙兵至，殺太祖弟德於門中。嵩懼，穿後垣，先出其妾，妾肥，不時得出；嵩逃於廁，與妾俱被害，闔門皆死。劭懼，棄官赴袁紹。後太祖定冀州，劭時已死。) อรรถาธิบายจาก ชื่อ-ยฺหวี่ ใน สามก๊กจี่ เล่มที่ 1.

บันทึกจาก อู๋ชู (吳書) ของเหวย์ เจา (韋昭) ระบุว่าโจโก๋นำข้าวของส่วนตัวบรรทุกรถมากกว่า 100 คันมาด้วยขณะเดินทาง โตเกี๋ยมส่งนายทหารคนหนึ่งชื่อเตียวคี (張闓 จาง ไข่) พร้อมทหารม้า 200 นายไปคุ้มกันโจโก๋และครอบครัวไปมณฑลกุนจิ๋ว เตียวคีสังหารโจโก๋ เอายึดทรัพย์สินของโจโก๋ และหนีไปห้วยหลำ (淮南 หฺวายหนาน)(韋曜吳書曰：太祖迎嵩，輜重百餘兩。陶謙遣都尉張闓將騎二百衛送，闓於泰山華、費間殺嵩，取財物，因奔淮南。太祖歸咎於陶謙，故伐之。) อรรถาธิบายจาก อู๋ชู ใน สามก๊กจี่ เล่มที่ 1. บันทึกนี้ไม่มีการกล่าวถึงโจเต๊ก

ใน โฮ่วฮั่นชู (後漢書) บทชีวประวัติโจเท้ง (曹騰 เฉา เถิง) มีการระบุถึงบุตรชายคนเล็กของโจโก๋ชื่อ เฉา จี๋ (曹疾) ที่ติดตามโจโก๋ลี้ภัยไปเมืองลองเอี๋ย แล้วถูกสังหารโดยโตเกี๋ยมที่นั่น(及子操起兵，不肯相随，乃与少子疾避乱琅邪，为徐州刺史陶谦所殺。)โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78. ส่วนในบทชีวประวัติเองเตียวในตำราชุดเดียวกันนี้ระบุว่าโจโก๋และโจเต๊กบุตรชายเดินทางจากเมืองลองเอี๋ยเข้าเขตเมืองไทสัน เองเตียวส่งทหารไปรับ แต่ขณะที่ยังไปไม่ถึง โตเกี๋ยมซึ่งมีความแค้นกับโจโฉอยู่แต่เดิมได้ส่งทหารม้าเร็วตามไปสังหารโจโก๋และโจเต๊กที่บริเวณชายแดน(興平元年，前太尉曹嵩及子德從琅邪入太山，劭遣兵迎之，未到，而徐州牧陶謙素怨嵩子操數擊之，乃使輕騎追嵩、德，並殺之於郡界。劭畏操誅，弃郡奔兾州牧袁紹。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 48. 

โจโฉยังมีน้องชายคนหนึ่งที่มีบรรดาศักดิ์เป็น "ไห่หยางไอโหว" (海陽哀侯) ใน สามก๊กจี่ ระบุว่าเซี่ยโหว เหิง (夏侯衡) บุตรชายคนโตของแฮหัวเอี๋ยน (夏侯淵 เซี่ยโหว เยฺวียน) สมรสกับบุตรสาวของไห่หยางไอโหว(長子衡，尚太祖弟海陽哀侯女，恩寵特隆。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 9. ไม่แน่ชัดว่าไห่หยางไอโหว, เฉา จี๋ และโจเต๊กเป็นบุคคลเดียวกันหรือไม่

 ในนวนิยาย สามก๊ก 
ในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 เรื่อง สามก๊ก (三國演義 ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ตอนที่ 10 มีการนำข้อมูลจาก ชื่อ-ยฺหวี่ และ อู๋ชู มารวมกันจึงมีตัวละครทั้งโจเต๊กและเตียวคีในเหตุการณ์การสังหารล้างครอบครัวของโจโก๋ ในนวนิยาย สามก๊ก ระบุว่าโจเต๊กเป็นน้องชายของโจโก๋ กล่าวคือเป็นอาของโจโฉ ต่างจากในบันทึกประวัติศาสตร์ที่ระบุว่าโจเต๊กเป็นบุตรชายของโจโก๋และน้องชายของโจโฉ นวนิยายเล่าว่าเมื่อครอบครัวของโจโก๋หยุดพักที่วัดเก่าแห่งหนึ่ง เตียวคีที่เป็นผู้คุ้มกันวางแผนสังหารครอบครัวของโจโก๋เพื่อชิงเอาทรัพย์สินจึงนำพรรคพวกบุกเข้าไป โจโก๋ที่พักอยู่ด้านในได้ยินเสียงอึกทึกครึกโครม โจเต๊กจึงถือกระบี่ออกไปดู ก็ถูกพรรคพวกของเตียวคีใช้อาวุธแทงจนเสียชีวิต(是夜風雨未息，曹嵩正坐，忽聞四壁喊聲大舉。曹德提劍出看，就被搠死。) สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ตอนที่ 10. ใน สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ตอนที่ 9 ไม่ได้บรรยายเหตุการณ์ที่โจเต๊กถูกสังหาร

ในนวนิยาย สามก๊ก ตอนที่ 1 มีการเล่าถึงโจโฉเมื่อครั้งอยู่ในวัยเยาว์ที่ชื่นชอบการล่าสัตว์และการร้องรำทำเพลง อาของโจโฉคนหนึ่งเห็นโจโฉทำตัวเสเพลจึงมักพูดไม่ดีเกี่ยวกับโจโฉให้โจโก๋ฟัง โจโก๋จึงตำหนิโจโฉ วันหนึ่งโจโฉเห็นอาเดินก็แสร้งทำเป็นลมล้มลง อาตกใจจึงรีบไปบอกโจโก๋ โจโก็รีบมาดูก็พบว่าโจโฉสบายดี เมื่อโจโก๋ถามอาการ โจโฉก็ตอบว่าตนไม่ได้เป็นอะไร แต่เพราะอาไม่ชอบตนจึงกุเรื่องมาให้ร้าย โจโก๋ก็เชื่อคำของโจโฉ ตั้งแต่นั้นมาไม่ว่าอาของโจโฉจะพูดกับไม่ดีเกี่ยวกับโจโฉ โจโก๋ก็ไม่ฟัง(操幼時，好游獵，喜歌舞；有權謀，多機變。操有叔父，見操游蕩無度，嘗怒之，言於曹嵩。嵩責操。操忽心生一計：見叔父來，詐倒於地，作中風之狀。叔父驚告嵩，嵩急視之，操故無恙。嵩曰：「叔言汝中風，今已愈乎？」操曰：「兒自來無此病；因失愛於叔父，故見罔耳。」嵩信其言。後叔父但言操過，嵩並不聽。因此，操得恣意放蕩。) สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ตอนที่ 1. ในนวนิยายไม่ได้ระบุชื่ออาของโจโฉในเหตุการณ์ ขณะที่ สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ซึ่งเป็นฉบับแปลภาษาไทยของนวนิยาย สามก๊ก ระบุว่าอาของโจโฉในเหตุการณ์นี้ชื่อ "โจเต๊ก" เช่นเดียวกับโจเต๊กในเหตุการณ์ที่ครอบครัวของโจโก๋ถูกสังหารหมู่

 ดูเพิ่ม 
 พงศาวลีวุยก๊ก
 รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 
 ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
 เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
 ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). โฮ่วฮั่นชู.
 ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้).

หมวดหมู่:บุคคลช่วงปลายราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:ครอบครัวของโจโฉ
หมวดหมู่:ชาวจีนที่ถูกลอบสังหาร