จิม คลาร์ก

เจมส์ "จิม" คลาร์ก จูเนียร์ (; 4 มีนาคม ค.ศ. 1936 – 7 เมษายน ค.ศ. 1968) เป็นนักแข่งรถชาวบริติชจากประเทศสกอตแลนด์ เคยเข้าร่วมการแข่งขันฟอร์มูลาวันตั้งแต่ฤดูกาล  ถึง  คลาร์กเป็นแชมป์โลกฟอร์มูลาวันประเภทนักขับด้วยกันสองสมัยในฤดูกาล  และ  กับโลตัส และครองสถิตินักขับที่มีชัยชนะในการแข่งขันกรังด์ปรีซ์มากที่สุด (25 ครั้ง) ตำแหน่งโพลมากที่สุด (33 ครั้ง) รอบเร็วที่สุดมากที่สุด (28 ครั้ง) ฯลฯ ณ เวลานั้น คลาร์กยังมีผลงานการแข่งรถล้อเปิดในสหรัฐอเมริกาเป็นชัยชนะในการแข่งขันอินเดียแนโพลิส 500 ประจำปี 1965 กับโลตัส โดยเป็นผู้ชนะคนแรกที่ไม่ใช่ชาวอเมริกันในรอบ 49 ปี

คลาร์กเกิดที่ไฟฟ์และเติบโตที่สกอตติชบอร์เดอส์ เขาเริ่มต้นอาชีพนักแข่งรถในรายการแข่งขันแรลลี่ทางเรียบและไต่เนินเขา จนกระทั่งภายใน ค.ศ. 1958 เขาได้เลื่อนขึ้นสู่การแข่งรถสปอร์ตระดับประเทศกับบอร์เดอร์รีเวอส์ด้วยรถจากัวร์ ดี-ไทป์และพอร์เชอ 356 ซึ่งทำให้เขาได้รับความสนใจจากคอลิน แชปแมน ผู้ก่อตั้งทีมโลตัส คลาร์กขับรถโลตัสครั้งแรกในการแข่งขัน 24 ชั่วโมง เลอม็อง ประจำปี 1959 โดยจบการแข่งขันด้วยอันดับที่สองของรุ่นจีที 1.5 เขาเริ่มแข่งรถประเภทล้อเปิดในระดับฟอร์มูลาจูเนียร์ในปีถัดมา และชนะการแข่งขันชิงแชมป์สหราชอาณาจักรร่วมกับเทรเวอร์ เทย์เลอร์ นักขับร่วมทีม ภายหลังที่เข้าร่วมการแข่งขันในระดับฟอร์มูลาทูได้ไม่นาน คลาร์กก็ถูกเลือกให้เป็นนักขับของโลตัสในการแข่งขันฟอร์มูลาวันที่เหลือของฤดูกาล  เคียงคู่กับอินเนส ไอร์แลนด์ และจอห์น เซอร์ทีส แชมป์โลกกรังด์ปรีซ์มอเตอร์ไซเคิลเรซซิงเจ็ดสมัยรวมถึงสมัยล่าสุดที่ผันมาแข่งรถอย่างเต็มตัว โดยคลาร์กลงแข่งครั้งแรกในการแข่งขันดัตช์กรังด์ปรีซ์และสามารถขึ้นโพเดียมในอีกสี่การแข่งขันถัดมาที่โปรตุเกส คลาร์กยังจบการแข่งขันที่เลอม็องในปีเดียวกันด้วยอันดับที่สามของอันดับโดยรวม

ภายหลังฤดูกาล  ที่มีอันดับบนโพเดียมเพิ่มขึ้น โลตัสได้นำรถรุ่น 25 มาใช้ในการแข่งขันตั้งแต่ฤดูกาล  ซึ่งประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก คลาร์กได้รับชัยชนะครั้งแรกที่การแข่งขันเบลเจียนกรังด์ปรีซ์ และเพิ่มเติมที่ประเทศบ้านเกิดและสหรัฐอเมริกา ในขณะที่เขาจบฤดูกาลด้วยตำแหน่งรองแชมป์ โดยเป็นรองแค่เกรอัม ฮิลล์ คู่แข่งตลอดอาชีพของเขา คลาร์กสร้างสถิติชนะการแข่งขันกรังด์ปรีซ์มากที่สุดในหนึ่งฤดูกาล ณ ขณะนั้นคือ ฤดูกาล  ด้วยกันเจ็ดครั้ง และได้รับตำแหน่งแชมป์สมัยแรกไปครอง พร้อมกับเสียงชื่นชมอย่างกว้างขวางจากผลงานอันโดดเด่นของเขา เขาได้รับชัยชนะมากที่สุดในฤดูกาลถัดมา แต่ด้วยปัญหาความเชื่อถือได้ของรถรุ่น 33 ทำให้เขาตกลงไปอยู่ในอันดับที่สามของตารางคะแนนชิงแชมป์ อย่างไรก็ตาม คลาร์กทำผลงานยอดเยี่ยมกับรถรุ่นดังกล่าวในฤดูกาล  ซึ่งเป็นอีกหนึ่งฤดูกาลที่เขาทำลายสถิติไว้ด้วยชัยชนะหกครั้ง โลตัสปรับตัวให้เข้ากับยุคต่อมาของเครื่องยนต์ 3.0 ลิตร ได้อย่างยากลำบาก ดังเห็นได้จากชัยชนะเพียงครั้งเดียวของคลาร์กจากการแข่งขันยูไนเต็ดสเตตส์กรังด์ปรีซ์ระหว่างฤดูกาลป้องกันแชมป์สมัยที่สอง โลตัสประสบความสำเร็จมากขึ้นในฤดูกาล  ภายใต้การขับเคลื่อนโดยเครื่องยนต์ของคอสเวิร์ท คลาร์กได้รับชัยชนะสี่ครั้งตลอดฤดูกาล แต่เขาก็พลาดตำแหน่งแชมป์ไปด้วยปัญหาความเชื่อถือได้ของรถอีกครั้ง

คลาร์กเสียชีวิตจากอุบัติเหตุระหว่างการแข่งขันฟอร์มูลาทูที่ฮ็อคเคินไฮม์ริง ขณะเป็นผู้นำตารางคะแนนชิงแชมป์โลกฟอร์มูลาวันประเภทนักขับของฤดูกาล  เขาเป็นนักขับที่มีชัยชนะในการแข่งขันกรังด์ปรีซ์มากที่สุดจนถึงฤดูกาล 1973 ตำแหน่งโพลมากที่สุดจนถึงฤดูกาล 1989 และรอบเร็วที่สุดมากที่สุดจนถึงฤดูกาล 1989 เช่นเดียวกัน ถึงกระนั้น เขาก็ยังครองสถิตินักขับที่ทำแกรนด์สแลมได้มากที่สุด (8 ครั้ง) ด้วยความสามารถรอบด้านในฐานะนักแข่งรถ คลาร์กจึงประสบความสำเร็จในการแข่งขันประเภทอื่นนอกเหนือจากการแข่งรถฟอร์มูลา ได้แก่ การแข่งรถสปอร์ต รถทัวริงคาร์ และรถล้อเปิดในสหรัฐอเมริกา โดยได้รับตำแหน่งแชมป์บริติชซาลูนคาร์แชมเปียนชิปจากชัยชนะในการแข่งขันทุกรายการของรุ่นที่ลงแข่งในฤดูกาล 1964 เช่นเดียวกับตำแหน่งแชมป์เฟรนช์และบริติชฟอร์มูลาทู และแทสมันซีรีส์สามสมัยในฤดูกาล 1965, 1967 และ 1968 ด้วยสถิติชนะ 15 ครั้ง ตลอดการแข่งขัน 32 รายการ นอกจากนี้ เขายังเข้าร่วมการแข่งขันแรลลี่ในรายการแรลลี่ออฟเกรตบริเตน ประจำปี 1966 ความสำเร็จของคลาร์กในฤดูกาลแข่งขัน 1965 ทั้งตำแหน่งแชมป์ฟอร์มูลาวัน แทสมันซีรีส์ และเฟรนช์และบริติชฟอร์มูลาทู ทำให้เขาเป็นนักขับเพียงคนเดียวในประวัติศาสตร์ที่ชนะการแข่งขันชิงแชมป์หลายรายการภายในหนึ่งฤดูกาล ควบคู่ไปกับตำแหน่งแชมป์โลกฟอร์มูลาวันประเภทนักขับ คลาร์กได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จักรวรรดิบริติช ชั้นจตุรถาภรณ์ ใน ค.ศ. 1964 และได้รับการบรรจุชื่อเข้าสู่หอเกียรติยศกีฬาท้าความเร็วนานาชาติใน ค.ศ. 1990 และหอเกียรติยศกีฬาสกอตแลนด์รุ่นแรกประจำปี 2002

 สถิติการแข่งรถ 
 สรุปอาชีพนักแข่งรถ 
 ฤดูกาล รายการ ทีม แข่งขัน ชนะ   โพเดียม คะแนน อันดับ 1959 เวิลด์สปอตส์คาร์แชมเปียนชิป บอร์เดอร์รีเวอส์ 1 0 0 0 0 rowspan="2"  rowspan="2"  เอกูว์รีเอก็อส 1 0 0 0 0 1960 จอห์น เดวีบริติชฟอร์มูลาจูเนียร์ ทีมโลตัส 4 2 1 3 4 21 1 มอเตอร์เรซซิงบริติชฟอร์มูลาจูเนียร์ ? ? ? ? ? 49 1 บริติชฟอร์มูลาทู ทีมโลตัส 4 1 1 0 1 10 8 ฟอร์มูลาวัน 6 0 0 0 1 8 10 กัมปีโอนาโตอาเอนเนปีเอชิ/อาอูโตอีตาเลียโนเดอูโรปา 1 0 1 1 0 5 49  ฟอร์มูลาทู ทีมโลตัส 2 0 0 0 0 0  เวิลด์สปอตส์คาร์แชมเปียนชิป บอร์เดอร์รีเวอส์ 2 0 0 0 1   1961 นิวซีแลนด์กรังด์ปรีซ์ ทีมโลตัส 1 0 0 0 0  6 ฟอร์มูลาวัน 8 0 0 1 2 11 7 เลดีวิกแรมโทรฟี  1 0 0 0 0   เวิลด์สปอตส์คาร์แชมเปียนชิป เอสเซกซ์เรซซิงสเตเบิล 1 0 0 0 0 rowspan="2"  rowspan="2"  บอร์เดอร์รีเวอส์ 1 0 0 0 0 1962 ฟอร์มูลาวัน ทีมโลตัส 9 3 6 5 3 30 2 แซนดาวน์อินเตอร์แนชันนัลคัป 1 0 0 ? 0  6 กาดส์โทรฟี เอสเซกซ์เรซซิงสเตเบิล 1 0 0 0 0   เวิลด์สปอตส์คาร์แชมเปียนชิป ปีเตอร์ เบอร์รี 1 0 0 0 0 rowspan="3"  rowspan="3"  เอสเซกซ์เรซซิงสเตเบิล 2 0 0 0 0 เจ.แอล.อี. โอเจีย 1 0 0 0 0 1963 ฟอร์มูลาวัน ทีมโลตัส 10 7 7 6 9 54 1 ยูเอสเอซีแชมเปียนชิปคาร์ 3 1 2 0 2 1200 6 บริติชซาลูนคาร์แชมเปียนชิป แอลัน บราวน์ 1 1 0 1 1 12 18 ทีมโลตัส 1 0 0 0 1 คะเนเดียนสปอตส์คาร์แชมเปียนชิป ออเนสต์เอ็ดส์ 1 0 0 0 0 0  1964 บริติชซาลูนคาร์แชมเปียนชิป ทีมโลตัส 8 3 1 0 8 48 1 ฟอร์มูลาวัน 10 3 5 4 3 32 3 ทรอเฟเดอฟร็องส์ รอน แฮร์ริส-ทีมโลตัส 3 1 1 1 1 12 4 บริติชฟอร์มูลาทู 4 2 0 2 3 0  ยูเอสเอซีแชมเปียนชิปคาร์ ทีมโลตัส 2 0 1 0 0 0  คะเนเดียนสปอตส์คาร์แชมเปียนชิป 1 0 0 0 0 0  กาดส์โทรฟี ทีมโลตัส 1 0 0 0 0   เวิลด์สปอตส์คาร์แชมเปียนชิป โรเบิร์ต สกอตต์ จูเนียร์ 1 0 0 0 0 rowspan="2"  rowspan="2"  ทีมโลตัส 1 0 0 0 0 1965 ฟอร์มูลาวัน ทีมโลตัส 9 6 6 6 6 54 1 แทสมันซีรีส์ 7 4 2 3 5 35 1 ทรอเฟเดอฟร็องส์ รอน แฮร์ริส-ทีมโลตัส 4 3 0 1 4 31 1 บริติชฟอร์มูลาทู 4 2 0 3 3 23 1 เลกไซด์อินเตอร์แนชันนัล ทีมโลตัส 1 1 1 1 1  1 บริติชซาลูนคาร์แชมเปียนชิป 6 2 1 3 3 30 7 ยูเอสเอซีแชมเปียนชิปคาร์ 1 1 0 0 1 1000 10 ออสเตรเลียนไดรเวอส์แชมเปียนชิป 2 1 0 1 1 0  คะเนเดียนสปอตส์คาร์แชมเปียนชิป 1 0 0 0 0 0  1966 แทสมันซีรีส์ ทีมโลตัส 8 1 2 1 4 25 3 บริติชซาลูนคาร์แชมเปียนชิป 5 2 2 3 3 34 5 บริติชฟอร์มูลาทู รอน แฮร์ริส-ทีมโลตัส 2 0 1 0 1 4 5 ฟอร์มูลาวัน ทีมโลตัส 8 1 2 0 2 16 6 ทรอเฟเดอฟร็องส์ รอน แฮร์ริส-ทีมโลตัส 4 0 0 2 1 6 6 ยูเอสเอซีแชมเปียนชิปคาร์ เอสทีพีดิวิชันสตูเดอเบเกอร์ 1 0 0 1 1 0  บริติชสปอตส์คาร์แชมเปียนชิป บจก. เฟลเดย์เอนจิเนียริง 1 0 0 0 0 0  1967 แทสมันซีรีส์ ทีมโลตัส 6 3 1 2 6 45 1 ฟอร์มูลาวัน ทีมโลตัส 11 4 6 5 5 41 3 ยูโรเปียนฟอร์มูลาทู ทีมโลตัส 4 1 1 1 1 0  ยูเอสเอซีแชมเปียนชิปคาร์ เอสทีพีดิวิชันออฟสตูเดอเบเกอร์คอร์เพอเรชัน 1 0 0 0 0 0  ฟ็อลชเต็ทเอนเทอร์ไพรเซส 1 0 0 0 0 นาสคาร์แกรนด์แนชันนัลซีรีส์ โฮลแมน-มูดีเรซซิง 1 0 0 0 0 0  1968 แทสมันซีรีส์ ทีมโลตัส 8 4 5 2 5 44 1 ฟอร์มูลาวัน ทีมโลตัส 1 1 1 1 1 9 11 ยูโรเปียนฟอร์มูลาทู โกลด์ลีฟทีมโลตัส 1 0 0 0 0 0  แหล่งข้อมูล:
 หมายเหตุ
  ไม่มีสิทธิ์สะสมคะแนนและอันดับเพื่อชิงแชมป์ เนื่องจากเข้าร่วมการแข่งขันในฐานะนักขับรับเชิญ
  ไม่มีสิทธิ์สะสมคะแนนและอันดับเพื่อชิงแชมป์ เนื่องจากเข้าร่วมการแข่งขันในฐานะนักขับระดับสูง (graded driver)

 ผลการแข่งขันฟอร์มูลาวันชิงแชมป์โลก 
(คำสำคัญ) (การแข่งขันที่กำหนดเป็น ตัวหนา หมายถึงนักขับได้ตำแหน่งโพล; การแข่งขันที่กำหนดเป็น ตัวเอียง หมายถึงนักขับทำรอบได้เร็วที่สุด)
 ฤดูกาล ผู้เข้าแข่งขัน แชสซี เครื่องยนต์ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  คะแนน  ทีมโลตัส โลตัส 18 ไคลแมกซ์ เอฟพีเอฟ 2.5 แอล4 ARG MON 500 NED BEL FRA GBR POR ITA USA 10 8  ทีมโลตัส โลตัส 21 ไคลแมกซ์ เอฟพีเอฟ 1.5 แอล4 MON NED BEL FRA GBR GER ITA USA 7 11  ทีมโลตัส โลตัส 25 ไคลแมกซ์ เอฟดับเบิลยูเอ็มวี 1.5 วี8 NED MON BEL FRA GBR GER ITA USA RSA 2 30  ทีมโลตัส โลตัส 25 ไคลแมกซ์ เอฟดับเบิลยูเอ็มวี 1.5 วี8 MON BEL NED FRA GBR GER ITA USA MEX RSA 1 54(73)  ทีมโลตัส โลตัส 25 ไคลแมกซ์ เอฟดับเบิลยูเอ็มวี 1.5 วี8 MON NED BEL FRA GBR ITA 3 32 โลตัส 33 GER AUT USA MEX  ทีมโลตัส โลตัส 33 ไคลแมกซ์ เอฟดับเบิลยูเอ็มวี 1.5 วี8 RSA MON BEL GBR NED GER ITA USA  MEX 1 54 โลตัส 25 FRA  ทีมโลตัส โลตัส 33 ไคลแมกซ์ เอฟดับเบิลยูเอ็มวี 2.0 วี8 MON BEL FRA GBR NED GER 6 16 โลตัส 43 บีอาร์เอ็ม พี75 3.0 เอช16 ITA USA MEX  ทีมโลตัส โลตัส 43 บีอาร์เอ็ม พี75 3.0 เอช16 RSA 3 41 โลตัส 33 ไคลแมกซ์ เอฟดับเบิลยูเอ็มวี 2.0 วี8 MON โลตัส 49 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 NED BEL FRA GBR GER CAN ITA USA  MEX  ทีมโลตัส โลตัส 49 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 RSA ESP MON BEL NED FRA GBR GER ITA CAN USA MEX 11 9 แหล่งข้อมูล:
 หมายเหตุ
  ไม่จบการแข่งขันแต่ถูกจัดอันดับ

 ผลการแข่งขันฟอร์มูลาวันแบบไม่ชิงแชมป์ 
(คำสำคัญ) (การแข่งขันที่กำหนดเป็น ตัวหนา หมายถึงนักขับได้ตำแหน่งโพล; การแข่งขันที่กำหนดเป็น ตัวเอียง หมายถึงนักขับทำรอบได้เร็วที่สุด)
 ฤดูกาล ผู้เข้าแข่งขัน แชสซี เครื่องยนต์ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21  ทีมโลตัส โลตัส 18 ไคลแมกซ์ เอฟพีเอฟ 2.5 แอล4 GLV INT SIL LOM OUL  ทีมโลตัส โลตัส 18 ไคลแมกซ์ เอฟพีเอฟ 1.5 แอล4 LOM GLV PAU BRX VIE AIN SYR NAP LON DAN โลตัส 21 SIL SOL KAN MOD FLG OUL LEW VAL RAN NAT RSA  ทีมโลตัส โลตัส 21 ไคลแมกซ์ เอฟพีเอฟ 1.5 แอล4 CAP โลตัส 24 ไคลแมกซ์ เอฟดับเบิลยูเอ็มวี 1.5 วี8 BRX LOM LAV GLV PAU AIN INT NAP โลตัส 25 MAL CPL RMS SOL KAN MED DAN OUL MEX RAN NAT  ทีมโลตัส โลตัส 25 ไคลแมกซ์ เอฟดับเบิลยูเอ็มวี 1.5 วี8 LOM GLV PAU IMO SYR AIN INT ROM SOL KAN MED AUT OUL RAN  ทีมโลตัส โลตัส 25 ไคลแมกซ์ เอฟดับเบิลยูเอ็มวี 1.5 วี8 DMT NWT SYR INT  MED RAN โลตัส 33 AIN SOL  ทีมโลตัส โลตัส 33 ไคลแมกซ์ เอฟดับเบิลยูเอ็มวี 1.5 วี8 ROC SYR โลตัส 25 SMT INT MED RAN  ทีมโลตัส โลตัส 33 ไคลแมกซ์ เอฟดับเบิลยูเอ็มวี 2.0 วี8 RSA SYR INT OUL  ทีมโลตัส โลตัส 49 ฟอร์ด-คอสเวิร์ท ดีเอฟวี 3.0 วี8 ROC SPR INT SYR OUL ESP แหล่งข้อมูล:
 หมายเหตุ
  ไม่จบการแข่งขันแต่ถูกจัดอันดับ
  ดำเนินการแข่งขันโดยใช้รถของเทรเวอร์ เทย์เลอร์ หลังจากถูกตัดสิทธิ์ฐานออกตัวด้วยการเข็นกระตุกรถ (push start)

 ผลการแข่งขัน 24 ชั่วโมง เลอม็อง 
 ปี ทีม นักขับร่วมทีม รถ ชั้น จำนวนรอบ อันดับ อันดับในชั้น 1959 บอร์เดอร์รีเวอส์ จอห์น วิตมอร์ โลตัส อีลิต เอ็มเค. 14-ไคลแมกซ์ จีที 1.5 257 10 2 1960 บอร์เดอร์รีเวอส์ รอย ซัลวาโดรี แอสตันมาร์ติน ดีบีอาร์1/300 สปอร์ต 3.0 306 3 3 1961 บอร์เดอร์รีเวอส์ รอน ฟล็อกฮาร์ต แอสตันมาร์ติน ดีบีอาร์1/300 สปอร์ต 3.0 132  1962 ทีมโลตัส เทรเวอร์ เทย์เลอร์ โลตัส 23-คอสเวิร์ท โพรโทไทป์ 3.0 0  แหล่งข้อมูล:
 หมายเหตุ
  คอลิน แชปแมน ถอนทีมออกจากแข่งขันหลังจากเกิดข้อโต้แย้งกับเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถเกี่ยวกับคุณสมบัติของรถ

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 




 แหล่งข้อมูลอื่น 




หมวดหมู่:นักแข่งรถสูตรหนึ่งชาวสกอตแลนด์
หมวดหมู่:นักแข่งรถชาวสกอตแลนด์
หมวดหมู่:แชมป์โลกฟอร์มูลาวันประเภทนักขับ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์โอบีอี
หมวดหมู่:นักแข่งรถที่เสียชีวิตระหว่างการแข่งขัน