การขึ้นระวางประจำการเรือ

การขึ้นระวางประจำการเรือ () คือการกระทำหรือพิธีการในการ นำเรือเข้าประจำการและอาจถือเป็นการประยุกต์ใช้แนวคิดและการปฏิบัติทั่วไปของการรับมอบโครงการโดยเฉพาะ คำนี้มักใช้กับการนำเรือรบเข้าประจำการกับกองกำลังทหารของประเทศนั้น ๆ  พิธีการที่เกี่ยวข้องมักมีรากฐานมาจากธรรมเนียมทหารเรือที่มีมานานหลายศตวรรษ

การตั้งชื่อและปล่อยเรือเป็นการมอบเอกลักษณ์ให้กับตัวเรือ แต่ยังมีขั้นตอนสำคัญอีกมากมายที่ต้องดำเนินการก่อนที่เรือจะเสร็จสมบูรณ์และพร้อมจะได้รับแต่งตั้งเป็นเรือประจำการ ระบบวิศวกรรม ระบบอาวุธและอิเล็กทรอนิกส์ ครัว และอุปกรณ์อื่น ๆ ที่จำเป็นในการเปลี่ยนตัวเรือลำใหม่ให้กลายเป็นเรือรบที่ใช้งานได้จริงและสามารถอยู่อาศัยได้จะถูกติดตั้งและทดสอบ ว่าที่ผู้บังคับ/บัญชาการเรือ นายทหารเรือ จ่าและพลทหารผู้ที่จะมาเป็นลูกเรือจะมารายงานตัวเพื่อเข้ารับการฝึกอบรมและทำความคุ้นเคยกับเรือลำใหม่ของพวกเขา

ก่อนการขึ้นระวางประจำการ เรือลำใหม่จะเข้ารับการทดลองเดินเรือในทะเลเพื่อหาข้อบกพร่องที่ต้องแก้ไข ระยะเวลาเตรียมการและความพร้อมระหว่างพิธีตั้งชื่อ-ปล่อยเรือลงน้ำและการขึ้นระวางประจำการอาจยาวนานถึงสามปีสำหรับเรือบรรทุกเครื่องบินพลังงานนิวเคลียร์หรือสั้นเพียงยี่สิบวันสำหรับเรือยกพลขึ้นบกในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง  ยูเอสเอส มอนิเตอร์ (USS Monitor) ที่มีชื่อเสียงจากสงครามกลางเมืองอเมริกา ได้รับการขึ้นระวางประจำการภายในเวลาไม่ถึงสามสัปดาห์หลังการปล่อยเรือ
 ก่อนขึ้นระวาง 

ไม่ว่าจะเป็นเรือประเภทใด การเดินทางของเรือเพื่อเข้าประจำการในกองทัพเรือของประเทศนั้น ๆ จะเริ่มต้นด้วยกระบวนการที่เรียกว่าการทดลองเดินเรือ การทดลองเดินเรือมักเกิดขึ้นหลายปีหลังเรือถูกวางกระดูกงูและถือเป็นขั้นตอนชั่วคราวระหว่างการสร้างเรือเสร็จสมบูรณ์กับการรับเรือเข้าประจำการอย่างเป็นทางการในกองทัพเรือของประเทศนั้น ๆ


การทดลองเดินเรือเริ่มต้นขึ้นเมื่อเรือถูกนำออกจากอู่แห้ง (หรือในกรณีหายากกว่าคือ การย้ายเรือจากโรงสร้างเรือไปยังทะเลโดยยานพาหนะ ดังเช่นกรณีของเรือดำน้ำยูเอสเอส เวอร์จิเนีย) ในเวลานั้น ลูกเรือชุดแรกของเรือ (โดยปกติแล้วเป็นลูกเรือชุดเล็กที่ประกอบด้วยคนงานอู่เรือและบุคลากรของกองทัพเรือ; ในยุคปัจจุบันที่เรือมีความซับซ้อนมากขึ้น ลูกเรือจะรวมถึงตัวแทนทางเทคนิคของผู้สร้างเรือและผู้รับเหมาช่วงระบบหลัก) จะเข้ารับหน้าที่บัญชาการเรือลำดังกล่าว จากนั้นเรือจะถูกนำไปแล่นในน่านน้ำชายฝั่งเพื่อทดสอบการออกแบบ อุปกรณ์ และระบบเฉพาะอื่น ๆ ของเรือเพื่อให้แน่ใจว่าอุปกรณ์เหล่านั้นทำงานได้อย่างถูกต้องและสามารถรองรับอุปกรณ์ที่จะใช้งานในอนาคต การทดสอบในระยะนี้อาจรวมถึงการยิงขีปนาวุธจากคลังขีปนาวุธ การยิงปืนของเรือ (หากติดตั้ง) การทดสอบการบินขั้นพื้นฐานด้วยอากาศยานปีกหมุนและปีกตรึงที่จะประจำการบนเรือ และการทดสอบอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และระบบขับเคลื่อนต่าง ๆ บ่อยครั้งที่ในระยะการทดสอบนี้เกิดปัญหาเกี่ยวกับสภาพของอุปกรณ์บนเรือ ซึ่งอาจต้องกลับไปยังอู่ต่อเรือของผู้สร้างเพื่อแก้ไขข้อกังวลเหล่านั้น

นอกเหนือจากปัญหาเกี่ยวกับยุทโธปกรณ์ อาวุธ และอุปกรณ์ของเรือแล้ว ขั้นตอนการทดลองเดินเรือที่เรือต้องดำเนินการก่อนการขึ้นระวางประจำการสามารถระบุปัญหาเกี่ยวกับการออกแบบเรือที่อาจจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขก่อนจะได้รับการรับเข้าประจำการ ในระหว่างการทดลองเดินเรือในปี 1999 เจ้าหน้าที่กองทัพเรือฝรั่งเศสพิจารณาแล้วว่าเรือบรรทุกเครื่องบินชาร์ล เดอ โกลของฝรั่งเศสสั้นเกินไปที่จะปฏิบัติการกับเครื่องบิน E-2C ฮ็อคอาย ได้อย่างปลอดภัย ส่งผลให้เรือต้องกลับไปที่อู่ต่อเรือของผู้สร้างเพื่อขยายขนาด

หลังเรือผ่านช่วงทดลองเดินเรือได้สำเร็จแล้ว เรือจะได้รับการรับเข้าประจำการในกองทัพเรือของประเทศนั้น ๆ อย่างเป็นทางการ ณ จุดนี้ เรือลำดังกล่าวจะเข้าสู่กระบวนการลดอำนาจแม่เหล็ก (degaussing) และ/หรือลดอำนาจแม่เหล็กถาวร (deperming) เพื่อลดการเหนี่ยวนำอำนาจแม่เหล็กของเรือ

 ขึ้นระวาง 

เมื่อการทดลองเดินเรือของเรือเสร็จสิ้นลงด้วยดี แผนสำหรับการทำพิธีขึ้นระวางประจำการก็จะเริ่มเป็นรูปเป็นร่างขึ้นอยู่กับธรรมเนียมทหารเรือของประเทศนั้น ๆ พิธีขึ้นระวางประจำการอาจเป็นงานที่ถูกวางแผนอย่างประณีต มีแขกผู้มีเกียรติ ลูกเรือในอนาคตของเรือ และบุคคลสำคัญอื่น ๆ เข้าร่วม หรือประเทศนั้น ๆ อาจงดพิธีและนำเรือเข้าประจำการในทางบริหาร

อย่างน้อยที่สุด ในวันที่เรือจะขึ้นระวางประจำการ กำลังพลจะเข้ารายงานตัวเพื่อปฏิบัติหน้าที่บนเรือและผู้บังคับ/บัญชาการเรือจะอ่านคำสั่งที่ได้รับมอบหมายสำหรับเรือและกำลังพล หากพิธีของเรือเป็นเรื่องสาธารณะ (เปิดให้ประชาชนทั่วไปเข้าร่วม) ผู้บังคับ/บัญชาการเรืออาจกล่าวสุนทรพจน์ต่อผู้เข้าร่วมงาน พร้อมด้วยบุคคลสำคัญอื่น ๆ ตามที่พิธีกำหนด พิธีทางศาสนา เช่น การเจิมเรือหรือการขับร้องเพลงสวดหรือเพลงพื้นบ้านก็อาจเกิดขึ้นได้เช่นกัน

หลังเรือได้รับการขึ้นระวางประจำการ ขั้นตอนสุดท้ายของการเป็นหน่วยรบที่พร้อมปฏิบัติการของกองทัพเรือที่เรือนั้นสังกัดอยู่คือการเดินทางไปยังฐานทัพเรือต้นทาง (home port) และทำการบรรทุกหรือรับมอบยุทโธปกรณ์ที่เหลืออยู่ (เช่น กระสุน)

ปลดระวาง

การปลดระวางประจำการเรือ คือการยุติหน้าที่การงานของเรือในกองทัพของประเทศชาติ ไม่เหมือนกับการสูญเสียเรือในยามสงครามที่เรือถูกทำลายจากการกระทำของศัตรู แต่การปลดประจำการหมายถึงการที่เรือได้หมดอายุการใช้งานและถูกปลดระวางจากกองทัพเรือของประเทศนั้น ๆ ขึ้นอยู่กับธรรมเนียมปฏิบัติของกองทัพเรือในแต่ละประเทศ อาจมีพิธีเฉลิมฉลองการปลดประจำการเรือเกิดขึ้น หรือเรืออาจถูกถอดถอนจากราชการโดยขั้นตอนทางธุรการโดยไม่มีพิธีรีตองมากนัก คำว่า "paid off" (จำหน่ายออก) ถูกนำมาใช้ในบริบทของสหราชอาณาจักรและเครือจักรภพ ซึ่งมีที่มาจากธรรมเนียมในสมัยเรือใบที่ยุติการว่าจ้างนายทหารและจ่ายค่าจ้างลูกเรือเมื่อเรือเดินทางเสร็จสิ้น

การปลดระวางประจำการเรือมักเกิดขึ้นหลายปีหลังเรือลำนั้นได้รับการขึ้นระวางประจำการและมีจุดประสงค์เพื่อเป็นวิธีการที่เรือซึ่งเก่าเกินไปหรือล้าสมัยสามารถเกษียณอย่างสมเกียรติจากกองทัพของประเทศ การปลดประจำการเรืออาจเกิดขึ้นเนื่องจากข้อตกลงสนธิสัญญา (เช่น สนธิสัญญานาวิกวอชิงตัน) หรือด้วยเหตุผลด้านความปลอดภัย (เช่น เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ของเรือและชิ้นส่วนที่เกี่ยวข้องหมดอายุการใช้งาน) ขึ้นอยู่กับประเภทของเรือที่จะปลดประจำการ ในจำนวนจำกัด เรืออาจถูกปลดประจำการหากเรือลำนั้นถูกตัดสินว่าได้รับความเสียหายเกินกว่าจะซ่อมแซมได้คุ้มค่า เช่นเดียวกับกรณีของยูเอสเอส ฮิวจ์ ดับเบิลยู. แฮดลีย์ หรือยูเอสเอส ฮาลิบัต ในบางกรณีที่หาได้ยาก กองทัพเรือหรือประเทศที่เกี่ยวข้องอาจนำเรือเก่าหรือล้าสมัยกลับเข้าประจำการใหม่หรือปล่อยให้ยังคงประจำการอยู่ในกองกำลังปกติแทนการปลดประจำการเรือลำนั้นเนื่องจากความสำคัญทางประวัติศาสตร์หรือความรู้สึกของสาธารณชนที่มีต่อเรือลำนั้น นี่เป็นกรณีของยูเอสเอส คอนสติทิวชัน และเรือหลวงวิกตอรี เรือที่ได้รับการอนุรักษ์ในลักษณะนี้โดยทั่วไปจะยังคงใช้ชื่อเดิม ไม่ได้เปลี่ยนชื่อให้กับเรือที่ทันสมัยกว่าซึ่งอาจอยู่ในขั้นตอนการออกแบบ การวางแผน หรือการก่อสร้างของกองทัพเรือของประเทศแม่


ก่อนที่เรือลำดังกล่าวจะถูกปลดระวางประจำการอย่างเป็นทางการ เรือจะเริ่มต้นกระบวนการปลดประจำการด้วยขั้นตอนเบื้องต้นที่เรียกว่าการพักใช้งาน (inactivation) หรือการหยุดใช้งาน (deactivation) ในช่วงระหว่างนี้ เรือจะไปรายงานตัวที่ศูนย์ของกองทัพเรือซึ่งประเทศนั้นเป็นเจ้าของเพื่อให้กำลังพลประจำเรือขนย้าย ถอดถอน และแยกชิ้นส่วนอาวุธยุทโธปกรณ์ เครื่องกระสุน อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และวัสดุอื่น ๆ ของเรือที่พิจารณาแล้วเห็นว่ายังสามารถนำไปใช้ประโยชน์ต่อประเทศได้ วัสดุที่ถอดถอนออกจากเรือมักถูกส่งต่อไปยังเรือลำอื่นในประเภทเดียวกันที่มีอาวุธและ/หรือขีดความสามารถคล้ายคลึงกัน หรือเก็บไว้ในคลังรอการตัดสินใจเกี่ยวกับชะตากรรมของอุปกรณ์นั้น ๆ ในช่วงเวลานี้ กำลังพลประจำเรืออาจถูกปรับลดผ่านการโยกย้ายและมอบหมายหน้าที่ใหม่ เนื่องจากการถอดถอนอุปกรณ์อย่างต่อเนื่องทำให้บุคลากรบางส่วน (เช่น ช่างเทคนิคขีปนาวุธหรือพลปืน) ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่บนเรือลำดังกล่าว บางแง่มุมของการหยุดการใช้งานเรือ เช่น การถอดถอนหรือการหยุดการทำงานของขีดความสามารถด้านอาวุธนิวเคลียร์ของเรือ อาจอยู่ภายใต้บังคับของสนธิสัญญาระหว่างประเทศ ซึ่งอาจส่งผลให้มีเจ้าหน้าที่ต่างชาติที่ได้รับอนุญาตให้ตรวจสอบอาวุธหรือระบบอาวุธเพื่อให้มั่นใจว่ามีการปฏิบัติตามสนธิสัญญา ส่วนอื่น ๆ ของการปลดประจำการเรือ เช่น การนำเชื้อเพลิงนิวเคลียร์จากเรือที่ใช้เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ไปแปรรูปใหม่หรือ การกำจัดวัสดุอันตรายออกจากเรือจะดำเนินการโดยรัฐบาลตามนโยบายภายในประเทศของชาตินั้น ๆ เมื่อเรือเสร็จสิ้นการพักใช้งานแล้ว เรือก็จะถูกปลดประจำการอย่างเป็นทางการ หลังจากนั้นเรือมักถูกลากจูงไปยังสถานที่เก็บ

นอกเหนือจากข้อได้เปรียบทางเศรษฐกิจในการปลดระวางเรือที่เริ่มมีการบำรุงรักษามากเกินไปหรือล้าสมัยแล้ว การปลดประจำการยังปลดล็อกชื่อที่เรือลำนั้นเคยใช้ ทำให้เรือที่อยู่ในขั้นตอนการวางแผนหรือกำลังต่ออยู่ในปัจจุบันสามารถสืบทอดชื่อของเรือรบนั้นได้ บ่อยครั้ง แต่ก็ไม่เสมอไป ที่เรือซึ่งถูกปลดประจำการจะไปประจำอยู่ในกองเรือสำรองอีกหลายปีก่อนจะมีการตัดสินใจถึงชะตากรรมสุดท้ายของพวกมัน

แนวปฏิบัติของแต่ละประเทศ
กองทัพเรือสหรัฐ
การขึ้นระวางประจำการในสมัยแรกเริ่มของกองทัพเรือสหรัฐภายใต้เรือใบไม่มีพิธีการใด ๆ เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายให้เป็นผู้บังคับ/บัญชาการเรือลำใหม่จะได้รับคำสั่งที่คล้ายคลึงกับที่ออกให้แก่กัปตันทอมัส ทรักซ์ตันในปี 1798:

ในสมัยของทรักซ์ตัน ผู้ที่คาดว่าจะได้รับตำแหน่งผู้บังคับ/บัญชาการเรือมีหน้าที่รับผิดชอบการดูแลรายละเอียดการก่อสร้าง การจัดเตรียมอุปกรณ์เรือ และการคัดเลือกกำลังพล เมื่อผู้บังคับ/บัญชาการเรือพิจารณาแล้วว่าเรือลำใหม่พร้อมออกทะเล เขาก็จะเรียกกำลังพลทั้งหมดขึ้นมาบนดาดฟ้า อ่านคำสั่ง ชักธงประจำชาติและธงฉานประจำการขึ้น และสั่งให้จัดเวรยามและบันทึกรายการแรกในสมุดปูมเรือ ด้วยเหตุนี้ เรือจึงได้รับการขึ้นระวางประจำการ

การขึ้นระวางประจำการไม่ใช่เรื่องสาธารณะและต่างจากพิธีตั้งชื่อและปล่อยเรือที่ไม่ได้ถูกบันทึกโดยหนังสือพิมพ์ การอ้างอิงเฉพาะเจาะจงครั้งแรกเกี่ยวกับการขึ้นระวางประจำการที่พบในบันทึกของกองทัพเรือคือจดหมายลงวันที่ 6 พฤศจิกายน 1863 จากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทบวงทหารเรือ กีเดียน เวลส์ ถึงอู่ทหารเรือและสถานีทัพเรือทุกแห่ง รัฐมนตรีสั่งการว่า: "นับจากนี้เป็นต้นไป ผู้บัญชาการอู่ทหารเรือและสถานีทัพเรือจะต้องแจ้งทบวงฯ โดยรายงานพิเศษถึงวันที่ที่เรือแต่ละลำที่เตรียมพร้อมออกทะเล ณ หน่วยงานของตน ได้ขึ้นระวางประจำการแล้ว"

จากนั้น กฎระเบียบของกองทัพเรือฉบับต่าง ๆ กล่าวถึงการนำเรือเข้าประจำการ แต่ไม่ได้ระบุรายละเอียดของพิธีขึ้นระวางประจำการ ด้วยขนบธรรมเนียมและการใช้งาน ทำให้เกิดแนวปฏิบัติที่เป็นมาตรฐานพอสมควรซึ่งสาระสำคัญระบุไว้ในกฎระเบียบของกองทัพเรือฉบับปัจจุบัน เรือที่ได้รับมอบหมายให้ประจำการในเขตทัพเรือและฐานชายฝั่งเพื่อใช้งานในท้องถิ่น เช่น เรือลากจูงในท่าเรือและอู่ลอย มักไม่ได้ถูกนำขึ้นระวางแต่จะได้รับสถานะ "เข้าประจำการ" (in service) แทน เรือเหล่านี้จะชักธงแสดงสัญชาติขึ้นสู่ยอดเสา แต่จะไม่มีธงฉานประจำการ

ในสมัยปัจจุบัน เจ้าหน้าที่และกำลังพลประจำเรือรบใหม่จะมารวมตัวกันที่ดาดฟ้าท้ายเรือหรือพื้นที่อื่นที่เหมาะสม การส่งมอบเรืออย่างเป็นทางการให้แก่ผู้บังคับ/บัญชาการเรือคนใหม่จะดำเนินการโดยผู้บัญชาการทหารเรือหรือผู้แทนของเขา มีการบรรเลงเพลงชาติ เจ้าหน้าที่ผู้ส่งมอบจะอ่านคำสั่งขึ้นระวางประจำการ มีการชักธงฉานประจำการและธงฉานขึ้น ผู้บังคับ/บัญชาการเรือคนใหม่อ่านคำสั่งของตน รับตำแหน่งผู้บังคับ/บัญชาการ และมีการจัดเวรยามแรก หลังจากนั้น ตามธรรมเนียมแล้ว ผู้เป็นผู้สนับสนุนจะได้รับเชิญให้เป็นผู้สั่งการแรกแก่กำลังพลประจำเรือว่า "Man our ship and bring her to life!" (จงเตรียมเรือและทำให้เธอมีชีวิต!) หลังจากนั้นกำลังพลประจำเรือที่ได้รับมอบหมายก็จะวิ่งขึ้นเรือและประจำตำแหน่งตามราวกันตกของเรือ

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การขึ้นระวางประจำการกลายเป็นงานสาธารณะมากขึ้น โดยทั่วไปแล้วจะมีคณะสนับสนุนการขึ้นระวางประจำการ (Commissioning Support Team - CST) ให้การช่วยเหลือ ร่วมด้วยว่าที่ผู้บังคับ/บัญชาการเรือและกำลังพลของเรือ ผู้บริหารของอู่ต่อเรือ และผู้แทนระดับสูงของกองทัพเรือมารวมตัวกันในพิธีการอย่างเป็นทางการเพื่อนำเรือเข้าประจำการ แขกผู้มีเกียรติ รวมถึงผู้สนับสนุนของเรือ มักได้รับเชิญให้เข้าร่วม และบุคคลสำคัญจะเป็นผู้กล่าวสุนทรพจน์ในการขึ้นระวางประจำการ เมื่อ 3 พฤษภาคม 1975 ผู้คนกว่า 20,000 คนร่วมเป็นสักขีพยานในการขึ้นระวางประจำการของยูเอสเอส นิมิตซ์ที่นอร์ฟอล์ก รัฐเวอร์จิเนีย มีการแนะนำผู้สรับสนุนของเรือ บุตรีของพลเรือเอก เชสเตอร์ นิมิตซ์ และประธานาธิบดีสหรัฐ เจอรัลด์ อาร์. ฟอร์ด เป็นผู้กล่าวสุนทรพจน์หลักในพิธี

ไม่ว่าเรือจะเป็นประเภทใด พิธีขึ้นระวางประจำการที่จัดขึ้นอย่างรวบรัดจะเสร็จสมบูรณ์ครบวงจรตั้งแต่การทำพิธีตั้งชื่อและปล่อยเรือเพื่อนำเรือเข้าสู่สถานะเรือรบของประเทศชาติอย่างเป็นทางการ

 ดูเพิ่ม 

 การทดลองแล่นเรือ
 การปลดระวางประจำการเรือพลังงานนิวเคลียร์ของรัสเซีย
 รายชื่อการขึ้นระวางและปลดระวางประจำการเรือ

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น
Navy Traditions and Customs  จากศูนย์ประวัติศาสตร์กองทัพเรือ
ภาพจากการขึ้นระวางประจำการเรือยูเอสเอส ซามูเอล บี. รอเบิตส์ (FFG-58) เมื่อ ค.ศ. 1986

หมวดหมู่:พิธีกรรมของกองทัพเรือ
หมวดหมู่:พิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับการก่อสร้าง