ข้อความ (ทฤษฎีวรรณกรรม)

ในทฤษฎีวรรณกรรม ข้อความ () คือวัตถุใดก็ตามที่มนุษย์สามารถอ่านได้ ไม่ว่าวัตถุนั้นจะเป็นงานวรรณกรรม ป้ายจราจร การจัดวางอาคารต่าง ๆ ในผังเมือง หรือรูปแบบความนิยมของเสื้อผ้า ข้อความถือเป็นเครื่องหมายทางสัญศาสตร์ชุดหนึ่งสำหรับให้ผู้อ่านหรือผู้สังเกตสามารถประกอบความหมายใหม่ได้หากมีความแปล (interpretant) ที่เพียงพอ สัญลักษณ์ต่าง ๆ ชุดนี้จะถูกพิจารณาความหมายจากเนื้อหาของข้อความที่รับรู้ได้ ไม่ได้พิจารณาความหมายจากรูปร่างหรือสื่อกลางที่มีข้อความนี้สื่ออยู่

ในสาขาวิชาเกี่ยวกับวรรณคดีวิจารณ์ คำว่า "ข้อความ" ยังใช้กล่าวถึงเนื้อหาที่เป็นสาระสำคัญดั้งเดิมของงานเขียนเฉพาะอย่าง กล่าวคือ ข้อความของงานคือการจัดเรียงตัวอักษรเชิงสัญลักษณ์ที่เป็นพื้นฐานตามที่เขียนไว้ตอนแรก โดยปราศจากการแก้ไข การเสื่อมโทรม การแสดงความคิดเห็น การแปล พาราเท็กซ์ และอื่น ๆ ดังนั้น เมื่อวรรณคดีวิจารณ์ถูกเชื่อมโยงกับความมุ่งหมายของข้อความ ก็หมายความว่าเชื่อมโยงกับการแยกเนื้อหาที่เป็นสาระสำคัญดั้งเดิมออกจากสิ่งใดก็ตามที่ถูกเพิ่มเข้าไปหรือลบออกจากเนื้อหานั้นทีหลังตามที่ปรากฏในเอกสารข้อความที่ให้มา ซึ่งก็คือสิ่งแทนของข้อความนั้น

เนื่องจากประวัติศาสตร์การเขียนเกิดขึ้นมาก่อนที่จะมีแนวคิดเกี่ยวกับข้อความ ข้อความส่วนมากจึงถูกเขียนโดยไม่ได้ใส่ใจแนวคิดนี้ และงานเขียนส่วนมากก็ไม่ค่อยอยู่ในประเภทต่าง ๆ ตามที่จำแนกไว้ในทฤษฎีข้อความ (text theory) แนวคิดเกี่ยวกับข้อความจะเกี่ยวข้องก็ต่อเมื่อสาร (message) ที่เขียนขึ้นนั้นมีโครงสร้างที่สมบูรณ์ครบถ้วนและต้องสามารถวิเคราะห์โดยแยกออกจากพฤติการณ์แวดล้อม (circumstance) ดั้งเดิมตอนที่สารดังกล่าวถูกสร้างขึ้นได้

 ดูเพิ่ม 

 การวิจารณ์ตัวบท

หมวดหมู่:ทฤษฎีวรรณกรรม
หมวดหมู่:ข้อความ