ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง

ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง (; ) หมายถึงช่วงเวลาแห่งการปฏิรูปทางสังคมและการเมืองที่สำคัญที่เริ่มตั้งแต่การขึ้นสู่อำนาจของเติ้ง เสี่ยวผิงในฐานะผู้นำสูงสุดของจีนแทนที่ฮฺว่า กั๋วเฟิง ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้สืบทอดอำนาจของเหมา เจ๋อตงก่อนที่เหมาจะถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1976 ในช่วงเวลานี้ เติ้งและพันธมิตรของเขาได้ดำเนินการปฏิรูปครั้งใหญ่เพื่อ "แก้ไขข้อผิดพลาดของการปฏิวัติวัฒนธรรม" และฟื้นฟูความสงบเรียบร้อยในประเทศ การเริ่มต้นยุค ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง ถือเป็นจุดเปลี่ยนในประวัติศาสตร์จีน โดยการปรับเปลี่ยนทางวัฒนธรรมได้รับการพิสูจน์ในภายหลังว่าเป็นรากฐานที่มั่นคงสำหรับการปฏิรูปเศรษฐกิจและเปิดประเทศ ดังนั้น จึงมีการนำเอาลักษณะบางประการของระบบทุนนิยมตลาดเข้ามาสู่เศรษฐกิจจีนได้สำเร็จ นำไปสู่การเกิดช่วงเวลาแห่งการเติบโตที่มักถูกยกย่องว่าเป็นหนึ่งในความสำเร็จทางเศรษฐกิจที่น่าประทับใจที่สุดในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ 

เติ้ง เสี่ยวผิง ผู้ซึ่งเคยขึ้น ๆ ลง ๆ ในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรมได้กล่าวถึงแนวคิดของ ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง เป็นครั้งแรกต่อสาธารณชนในเดือนกันยายน ค.ศ. 1977 ประมาณหนึ่งปีหลังการถึงแก่อสัญกรรมของเหมาและการจับกุมแก๊งออฟโฟร์ ด้วยความช่วยเหลือจากพันธมิตร เช่น หู เย่าปัง ผู้ซึ่งต่อมาได้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรค เติ้งจึงสามารถเปิดตัวการปฏิรูปของตนได้หลังการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 3 ของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 11 ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978 ซึ่งเป็นช่วงที่เขาก้าวขึ้นสู่บทบาทผู้นำสูงสุด พรรคคอมมิวนิสต์จีน (พคจ.) และรัฐบาลจีนค่อย ๆ ยุตินโยบายต่าง ๆ ของลัทธิเหมาที่เกี่ยวข้องกับการปฏิวัติวัฒนธรรม และกู้ชื่อเสียงให้แก่ผู้คนหลายล้านคนที่ตกเป็นเป้าหมายในช่วงทศวรรษแห่งความวุ่นวายนั้น ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง ดำเนินมาจนถึงต้นคริสต์ทศวรรษ 1980 หลังจากนั้นพรรคคอมมิวนิสต์จีนและรัฐบาลจีนได้เปลี่ยนจุดเน้นหลักจาก "การต่อสู้ระหว่างชนชั้น" ไปสู่การมุ่งเน้นการปฏิรูปให้ทันสมัยและ "การสร้างเศรษฐกิจ" อย่างจริงจังมากขึ้น ความเร็วของการเปลี่ยนแปลงของจีนในช่วงเวลานี้ จากประเทศที่ยากจนที่สุดประเทศหนึ่งมาเป็นหนึ่งในประเทศที่มีเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในโลกนั้นไม่มีประเทศใดเทียบได้ในประวัติศาสตร์ นอกจากนี้ "การอภิปรายเกณฑ์ความจริง ค.ศ. 1978" ในช่วงยุค ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง ถือเป็นจุดเริ่มต้นของขบวนการตรัสรู้ใหม่ซึ่งกินเวลานานถึงทศวรรษในจีนแผ่นดินใหญ่

อย่างไรก็ตาม ในยุค ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง ก็มีประเด็นขัดแย้งเกิดขึ้นมากมาย เช่น การจัดการกับมรดกของเหมาและการปฏิวัติวัฒนธรรม โดยเฉพาะการลงโทษผู้ที่เกี่ยวข้องกับความโหดร้ายในช่วงเวลานั้นอย่างเบาบาง รวมทั้งการบรรจุ " หลักสำคัญสี่ประการ" ลงในรัฐธรรมนูญของประเทศ ซึ่งยึดมั่นในระบอบการปกครองแบบพรรคเดียวในจีน พรรคคอมมิวนิสต์จีนยังคงไม่เปิดเผยเอกสารจำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับการปฏิวัติวัฒนธรรม ทำให้การศึกษาค้นคว้าเชิงวิชาการและการพูดคุยอย่างเปิดเผยเกี่ยวกับเหตุการณ์ดังกล่าวในสังคมจีนเป็นไปได้ยาก เพราะมีความกังวลว่าจะเผชิญกับการกดดันจากรัฐ เมื่อไม่นานมานี้ มีความกังวลเกี่ยวกับการกัดกร่อนที่อาจเกิดขึ้นของการปฏิรูปในยุคนั้น และการปกครองแบบเผด็จการที่เข้มงวดขึ้นภายใต้สี จิ้นผิง ผู้ซึ่งขึ้นดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคใน ค.ศ. 2012

 ศัพท์มูลวิทยา 
คำว่า ปั่วล่วนฝ่านเจิ้ง () เป็นสำนวนวรรณคดีจีน (เฉิงยฺหวี่) ที่อ้างถึงบรรทัดหนึ่งในอรรถกถากงหยางในพงศาวดารชุนชิวของจีนโบราณ สำนวนนี้แปลแบบตรงตัวได้ว่า "แก้ไขความวุ่นวายและกลับคืนสู่ปกติ"

เมื่อวันที่ 19 กันยายน ค.ศ. 1977 เติ้ง เสี่ยวผิงได้เสนอแนวคิดของ "ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง" เป็นครั้งแรกในการประชุมกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของกระทรวงศึกษาธิการของจีน โดยขอให้เจ้าหน้าที่แก้ไขข้อผิดพลาดของการปฏิวัติวัฒนธรรมในด้านการศึกษา

 อุดมการณ์ 
 การอภิปรายเกี่ยวกับเกณฑ์การทดสอบความจริง 

alt=|thumb|ภายในอดีตที่พำนักของหู เย่าปังหลังเหมา เจ๋อตงถึงแก่อสัญกรรมในเดือนกันยายน ค.ศ. 1976 ฮฺว่า กั๋วเฟิงได้สืบทอดตำแหน่งประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีนและประธานคณะกรรมาธิการการทหารกลางต่อจากเหมา ฮฺว่าดำเนินนโยบายตามลัทธิเหมาเป็นส่วนใหญ่และยึดหลักการ "สองสิ่งใดก็ตาม" ("ไม่ว่าประธานเหมาจะพูดอะไร เราจะพูดตาม และไม่ว่าประธานเหมาจะทำอะไร เราจะทำตาม")

ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1977 ด้วยการสนับสนุนจากบรรดาผู้นำระดับสูงที่มีอิทธิพลหลายคน เช่น เย่ เจี้ยนอิง และเฉิน ยฺหวิน เติ้ง เสี่ยวผิงได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการและได้รับแต่งตั้งกลับคืนสู่ตำแหน่งรองประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีนและรองนายกรัฐมนตรีจีน หลังถูกกวาดล้าง (ถึงสองครั้ง) โดยเหมาในระหว่างการปฏิวัติวัฒนธรรม ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1978 เติ้งร่วมกับหู เย่าปังและพันธมิตรคนอื่น ๆ ได้ริเริ่มการอภิปรายครั้งใหญ่ภายในสังคมจีน เพื่อหารือเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ในการทดสอบความจริงและวิพากษ์วิจารณ์อุดมการณ์ของ "สองสิ่งใดก็ตาม" เติ้งและพันธมิตรให้การสนับสนุนปรัชญาที่ว่า "การปฏิบัติเป็นเกณฑ์เดียวในการทดสอบความจริง" ซึ่งเป็นแนวคิดที่ถูกเสนอขึ้นครั้งแรกในบทความที่ตีพิมพ์ลงในหนังสือพิมพ์กวางหมิงเป้า (Guangming Daily) ในวันที่ 11 พฤษภาคม ค.ศ. 1978 และได้รับการสนับสนุนอย่างกว้างขวางจากประชาชนจีน การอภิปรายครั้งนี้ยังก่อให้เกิด "ขบวนการตรัสรู้ใหม่" ขนาดใหญ่ในจีนแผ่นดินใหญ่ซึ่งดำเนินมายาวนานกว่าทศวรรษ โดยส่งเสริมระบอบประชาธิปไตย มนุษยนิยม และค่านิยมสากล เช่น สิทธิมนุษยชนและเสรีภาพ

วันที่ 13 ธันวาคม ค.ศ. 1978 เติ้งได้กล่าวสุนทรพจน์ในการปิดการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 3 ของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 11 ซึ่งในโอกาสนี้เขาได้เข้ามาแทนที่ฮฺว่าในฐานะผู้นำสูงสุดคนใหม่ของจีน ในสุนทรพจน์ของเขาที่มีชื่อว่า ปลดปล่อยจิตใจ แสวงหาความจริงจากข้อเท็จจริง และร่วมกันมองสู่อนาคต (解放思想，实事求是，团结一致向前看) เติ้งได้กระตุ้นสังคมจีนให้แสวงหาความจริงจากข้อเท็จจริงและชี้ให้เห็นว่าหากพรรคคอมมิวนิสต์จีน ประเทศ และประชาชนยังคงยึดมั่นในลัทธิเหมาด้วยความดื้อดึงและความเชื่ออันไร้เหตุผล พวกเขาก็จะไม่มีวันก้าวไปข้างหน้าและจะต้องพินาศ

 ทำให้การปฏิวัติวัฒนธรรมเป็นโมฆะ 
วันที่ 9 กันยายน ค.ศ. 1976  เหมา เจ๋อตงถึงแก่อสัญกรรม ณ กรุงปักกิ่ง และในวันที่ 6 ตุลาคม ปีเดียวกัน ฮฺว่า กั๋วเฟิง ร่วมกับเย่ เจี้ยนอิง วัง ตงซิงและคณะได้จับกุมแก๊งออฟโฟร์ในการก่อรัฐประหารทางการเมืองที่โถงหฺวายเหริน ทำให้การปฏิวัติวัฒนธรรมยุติลง อย่างไรก็ตาม หลังจากฮฺว่ากลายเป็นผู้นำสูงสุดคนใหม่ของจีนต่อจากเหมา เขาก็ยังคงดำเนินตามนโยบายลัทธิเหมาและยึดมั่นในแนวปฏิบัติ "สองสิ่งใดก็ตาม" โดยไม่ทำให้การปฏิวัติวัฒนธรรมเป็นโมฆะ

หลังเติ้งได้รับชัยชนะในการต่อสู้แย่งชิงอำนาจเหนือฮฺว่าและกลายเป็นผู้นำสูงสุดคนใหม่ของจีนในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978 เขากับพันธมิตรก็ได้เริ่มดำเนินการตามโครงการปัวล่วนฝ่านเจิ้งอย่างเป็นระบบเพื่อแก้ไขข้อผิดพลาดของการปฏิวัติวัฒนธรรม 

ตั้งแต่ปลายคริสต์ทศวรรษ 1970 เป็นต้นมา เติ้งและพันธมิตรได้ค่อย ๆ รื้อแนวทาง "การต่อสู้ระหว่างชนชั้นที่ต่อเนื่อง" ของลัทธิเหมา และเปลี่ยนจุดเน้นของพรรคคอมมิวนิสต์จีนและรัฐบาลจีนไปที่ "การสร้างเศรษฐกิจ" เช่นเดียวกับ "การปฏิรูปให้ทันสมัย" ใน ค.ศ. 1980–81 ท้ายที่สุด ฮฺว่าลาออกจากตำแหน่งประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีน ประธานคณะกรรมาธิการการทหารกลาง และนายกรัฐมนตรี เติ้งขึ้นดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมาธิการการทหารกลางคนใหม่ ขณะเดียวกันพันธมิตรคนสนิทอีกสองคนของเขาก็เข้ารับอีกสองตำแหน่ง คือ หู เย่าปัง ขึ้นเป็นประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีนคนใหม่ และจ้าว จื่อหยาง ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีคนใหม่ 

ตั้งแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 1980 ถึง 25 มกราคม ค.ศ. 1981 ศาลพิเศษภายใต้ศาลประชาชนสูงสุดได้ดำเนินการพิจารณาคดีแก๊งออฟโฟร์และบุคคลอื่น ๆ อีก 6 คน ซึ่งท้ายที่สุดได้มีการตัดสินให้ประหารชีวิตโดยรอลงอาญา 2 ปีสำหรับเจียง ชิงและจาง ชุนเฉียว และจำคุกในระยะเวลาต่างกันจนถึงตลอดชีวิตสำหรับสมาชิกคนอื่น ๆ

ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2524 ในการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 6 ของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 11 เหล่าผู้นำระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้มีมติเห็นชอบเป็นเอกฉันท์ใน "มติเกี่ยวกับบางประเด็นในประวัติศาสตร์พรรคของเรานับแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน" มติดังกล่าวถูกร่างขึ้นภายใต้การกำกับดูแลของเติ้งและทำให้การปฏิวัติวัฒนธรรมเป็นโมฆะอย่างเป็นทางการโดยเรียกว่าเป็น "ความหายนะภายในประเทศที่ผู้นำ (เหมา เจ๋อตง) ก่อขึ้นโดยไม่ตั้งใจ และถูกกลุ่มต่อต้านปฏิวัติ (หลิน เปียวและแก๊งออฟโฟร์) ฉวยโอกาส" และว่า "การปฏิวัติวัฒนธรรมเป็นสาเหตุของการถดถอยอย่างรุนแรงและความสูญเสียครั้งใหญ่ที่สุดที่พรรค ประเทศ และประชาชนต้องเผชิญนับแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน

 การเมืองและกฎหมาย 
 การกู้ชื่อเสียงเหยื่อ 
ในช่วงปัวล่วนฝ่านเจิ้ง หู เย่าปัง เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีนในขณะนั้น ได้รับการสนับสนุนจากเติ้งและผู้นำคนอื่น ๆ ให้รับผิดชอบการกู้ชื่อเสียงและคืนความเป็นธรรมให้แก่ผู้ตกเป็นเหยื่อในสิ่งที่เรียกว่า "คดีที่ไม่ยุติธรรม เป็นเท็จ และผิดพลาด" (冤假错案) นับตั้งแต่การรณรงค์ต่อต้านฝ่ายขวาใน ค.ศ. 1957 ภายในเวลาไม่กี่ปีหลัง ค.ศ. 1978 ผู้ตกเป็นเหยื่อจากกรณีดังกล่าวจำนวนกว่า 3 ล้านคนได้รับการกู้ชื่อเสียง อย่างไรก็ตาม ท้ายที่สุดแล้วยังคงมี "พวกขวาจัด" ประมาณ 100 คนที่ไม่ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการ โดยเฉพาะจาง ปั๋วจฺวิน, หลัว หลงจี, ฉู่ อันผิง และคนอื่น ๆ

นอกเหนือจาก "พวกขวาจัด" ซึ่งเป็นหนึ่งใน "ห้าจำพวกดำ" แล้ว คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้ตัดสินใจให้ยกเลิกจำพวกทางสังคมที่ถูกเลือกปฏิบัติอีกสี่จำพวกในเดือนมกราคม ค.ศ. 1979 ตามสถิติอย่างเป็นทางการ ภายใน ค.ศ. 1984 มีผู้ที่ถูกจัดว่าเป็น "เจ้าของที่ดิน" และ "ชาวนาที่ร่ำรวย" ประมาณ 4.4 ล้านคนได้รับการกู้ชื่อเสียง และมีประชาชนทั้งหมดกว่า 20 ล้านคนที่ถูกตราหน้าว่าเป็นสมาชิกของ "สี่จำพวกดำ" หรือครอบครัวของพวกเขาได้รับการแก้ไขสถานะทางสังคมthumb|การประชุมดูความดิ้นรนของจอมพล เผิง เต๋อหวย ผู้ซึ่งถูกข่มเหงจนเสียชีวิตในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ต่อมาเขาได้รับการกู้ชื่อเสียงหลังเสียชีวิตในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978 |leftบุคคลสำคัญบางส่วนที่ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในช่วงปัวล่วนฝ่านเจิ้ง มีรายชื่ออยู่ด้านล่าง การกู้ชื่อเสียงของบุคคลสำคัญเหล่านี้ได้รับการสนับสนุนและกำกับดูแลโดยเติ้ง เสี่ยวผิง, เฉิน ยฺหวิน, หู เย่าปัง และผู้นำระดับสูงคนอื่น ๆ ของพรรคคอมมิวนิสต์จีน 

 หลิว เช่าฉี ประธานของสาธารณรัฐประชาชนจีนคนที่ 2 ถูกข่มเหงจนถึงแก่อสัญกรรมในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1980 ในการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 5 ของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 11
 เผิง เต๋อหวย หนึ่งในสิบจอมพลของจีนและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมคนที่ 1 ถูกข่มเหงจนเสียชีวิตในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978 
 เฮ่อ หลง หนึ่งในสิบจอมพลของจีนและรองนายกรัฐมนตรีจีน ถูกข่มเหงจนเสียชีวิตในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม เขาได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1982
 สี จ้งซฺวิน สมาชิกระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีนและบิดาของสี จิ้นผิง ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1980
 ปั๋ว อีปัว สมาชิกระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีนและบิดาของปั๋ว ซีไหล ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978
 เถา จู้ สมาชิกระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีนและสมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมือง ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978

 รัฐธรรมนูญของจีน 


รัฐธรรมนูญฉบับแรกของสาธารณรัฐประชาชนจีน รู้จักกันทั่วไปว่า "รัฐธรรมนูญ 1954" มีผลบังคับใช้ใน ค.ศ. 1954 อย่างไรก็ตาม ใน ค.ศ. 1958 เหมา เจ๋อตงได้สนับสนุน "การปกครองของคน" มากกว่า "นิติธรรม" อย่างเปิดเผย โดยกล่าวว่า:เราไม่สามารถปกครองประชาชนส่วนใหญ่ได้โดยอาศัยกฎหมายเพียงอย่างเดียว ประชาชนส่วนใหญ่ [สามารถปกครองได้] โดยอาศัยการปลูกฝัง [คุณธรรม] เท่านั้น การพึ่งนิติธรรมในการปกครองกองทัพนั้นไม่ประสบผลสำเร็จ สิ่งที่ได้ผลจริง ๆ คือการประชุม 1,400 คน ใครจะจำข้อกฎหมายแพ่งหรืออาญาได้มากโขขนาดนั้น? แม้แต่ตัวข้าพเจ้าเองที่มีส่วนในการร่างรัฐธรรมนูญ ยังไม่สามารถจำ [รัฐธรรมนูญ] ได้เลย ในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม รัฐธรรมนูญของจีนได้ถูกแก้ไขใน ค.ศ. 1975 และรัฐธรรมนูญฉบับที่สองซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ "รัฐธรรมนูญ 1975" ได้นำเอาลัทธิเหมาและศัพท์ เช่น "การนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีนอย่างเบ็ดเสร็จ" มาบรรจุไว้ในเนื้อหาหลัก รัฐธรรมนูญฉบับนี้ยังรวมคำอธิบายที่ชัดเจนเกี่ยวกับองค์กรพรรคคอมมิวนิสต์จีนและยกเลิกตำแหน่งทางการเมืองระดับสูงรวมถึงประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน

หลังการปฏิวัติวัฒนธรรมสิ้นสุดลงใน ค.ศ. 1976 ไม่นาน โดยยึดตามแนวทาง "สองสิ่งใดก็ตาม" ของฮฺว่า กั๋วเฟิง จึงได้มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับที่สาม (หรือที่รู้จักในชื่อ รัฐธรรมนูญ 1978) ใน ค.ศ. 1978 แม้ว่าถ้อยคำบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับการปฏิวัติวัฒนธรรมจะถูกตัดออกจากรัฐธรรมนูญ 1978 แต่เนื้อหาส่วนใหญ่จากรัฐธรรมนูญ 1975 ยังคงอยู่ในการแก้ไขรัฐธรรมนูญใหม่ รวมถึงการยอมรับ "ความสำเร็จ" ของการปฏิวัติวัฒนธรรมและถ้อยคำที่ชัดเจนเช่น "การนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีน" ในประเทศจีน

อย่างไรก็ตาม ในช่วง ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง เติ้ง เสี่ยวผิงได้กล่าวสุนทรพจน์สำคัญเรื่อง "การปฏิรูประบบผู้นำพรรคและรัฐ" (党和国家领导制度改革) ในวันที่ 18 สิงหาคม ค.ศ. 1980 ต่อสภาประชาชนแห่งชาติว่าจีนจำเป็นปฏิรูปการเมืองและแก้ไขรัฐธรรมนูญอย่างเป็นระบบ เติ้งชี้ให้เห็นว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะต้องสามารถคุ้มครองสิทธิพลเมืองของชาวจีนและต้องแสดงให้เห็นถึงหลักการแยกใช้อำนาจ เขายังกล่าวถึงแนวคิด "การนำร่วม" โดยสนับสนุนให้มีการ "หนึ่งคน หนึ่งเสียง" ในหมู่ผู้นำระดับสูงเพื่อหลีกเลี่ยงการผูกขาดอำนาจโดยเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1982 สภาประชาชนแห่งชาติชุดที่ 5 ได้มีมติผ่านรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีนฉบับที่ 4 (หรือที่รู้จักทั่วไปในชื่อ "รัฐธรรมนูญ 1982") ซึ่งสะท้อนถึงรัฐธรรมนูญนิยมแบบจีน และเนื้อหาส่วนใหญ่ยังคงมีผลบังคับใช้มาจนถึงปัจจุบัน หากเทียบกับฉบับก่อนหน้า การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญบางประการในรัฐธรรมนูญ 1982 มีดังนี้

 ถ้อยคำที่เกี่ยวข้องกับการปฏิวัติวัฒนธรรม เช่น "การปฏิวัติอย่างต่อเนื่องภายใต้ระบอบเผด็จการของชนชั้นกรรมาชีพ" ถูกตัดออก
คำอธิบายเกี่ยวกับองค์กรของพรรคคอมมิวนิสต์จีนถูกลบออก
 ข้อความที่ระบุว่า "ประเทศอยู่ภายใต้การนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีน" ถูกตัดออก แต่ต่อมาถูกนำกลับมาใช้โดยสี จิ้นผิงใน ค.ศ. 2018
 มีการเพิ่มข้อความที่ระบุว่า "หน่วยงานของรัฐ กองทัพ พรรค องค์กรสาธารณะ รวมถึงรัฐวิสาหกิจและกิจการทั้งหมดต้องปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญและกฎหมาย"
 ตำแหน่งประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีนได้รับการสถาปนาขึ้นใหม่ โดยมีการกำหนดวาระการดำรงตำแหน่ง 2 สมัย สมัยละ 5 ปีติดต่อกัน แม้ว่าภายหลังสี จิ้นผิง จะยกเลิกข้อจำกัดเรื่องวาระการดำรงตำแหน่งใน ค.ศ. 2018

 วิชาการและการศึกษา 
 นักวิทยาศาสตร์และปัญญาชน 

ในช่วงปั่วล่วนฝ่านเจิ้ง เติ้ง เสี่ยวผิงเป็นผู้นำการกู้ชื่อเสียงให้แก่เหล่านักวิทยาศาสตร์และปัญญาชนที่ถูกกดขี่ในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1978 เติ้งได้เน้นย้ำในการประชุมวิทยาศาสตร์แห่งชาติว่าปัญญาชนเป็นส่วนหนึ่งของชนชั้นแรงงาน และหัวใจสำคัญของการปฏิรูปประเทศคือการปฏิรูปวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ต่อมา เขายังได้เน้นย้ำด้วยว่าผู้มีความรู้และความสามารถนั้นสมควรได้รับการเคารพยกย่อง ในขณะเดียวกันความคิดที่ผิด เช่น การไม่เคารพปัญญาชน ก็ต้องถูกต่อต้าน หนึ่งในคำกล่าวอันโดดเด่นของเติ้งคือ "วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีคือกำลังการผลิตหลัก"

นับตั้งแต่ยุคปัวล่วนฝ่านเจิ้ง เป็นต้นมา วรรณกรรมใหม่หลายแนวได้เกิดขึ้น เช่น วรรณกรรมแผลในใจ วรรณกรรมเชิงไตร่ตรอง (反思文学) และวรรณกรรมการปฏิรูป (改革文学)

 ระบบการศึกษา 
ระบบการศึกษาของจีนแทบจะหยุดชะงักไปในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ในช่วงแรกของการปฏิวัติ โรงเรียนและมหาวิทยาลัยต่างถูกปิดทำการ โรงเรียนประถมและมัธยมศึกษาบางส่วนได้เปิดทำการอีกครั้งในภายหลัง แต่โรงเรียนอุดมศึกษาและมหาวิทยาลัยทั้งหมดถูกปิดทำการจนถึง ค.ศ. 1970 และส่วนใหญ่ยังคงปิดทำการจนถึง ค.ศ. 1972 หลัง ค.ศ. 1966 การสอบเข้ามหาวิทยาลัยถูกยกเลิกและแทนที่ด้วยระบบใหม่ที่ให้นักเรียนได้รับการคัดเลือกโดยโรงงาน หมู่บ้าน และหน่วยงานทหาร ค่านิยมต่าง ๆ ที่สอนกันในระบบการศึกษาแบบดั้งเดิมถูกละทิ้ง ใน ค.ศ  1968 พรรคคอมมิวนิสต์ได้ริเริ่มขบวนการลงสู่ชนบท ซึ่งส่ง "เยาวชนที่มีการศึกษา" จากเขตเมืองไปยังชนบทเพื่อให้ชาวนาช่วยอบรมสั่งสอนและเพื่อให้เยาวชนเหล่านี้เข้าใจบทบาทของแรงงานเกษตรในสังคมจีนอย่างถ่องแท้

ใน ค.ศ. 1977 ตามข้อเสนอแนะของจา เฉวียนซิ่ง และเวิน ยฺเหวียนไข่ เติ้ง เสี่ยวผิงได้ฟื้นฟูการสอบเข้ามหาวิทยาลัยระดับชาติ (เกาเข่า) ขึ้นมาใหม่หลังจากที่หยุดชะงักไปสิบปีในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ส่งผลให้ระบบการศึกษาขั้นสูงของจีนกลับมาฟื้นฟูอีกครั้งและเปลี่ยนแปลงชีวิตของผู้คนนับล้าน เติ้งมองว่าวิทยาศาสตร์และการศึกษาเป็นรากฐานสำคัญของการปฏิรูปสี่ประการของจีน มีการเสนอระบบการศึกษาภาคบังคับในช่วงปัวล่วนฝ่านเจิ้ง และด้วยการสนับสนุนของเติ้งและคณะ การศึกษาภาคบังคับจึงถูกบรรจุลงใน "รัฐธรรมนูญสาธารณรัฐประชาชนจีน ค.ศ. 1982" และในที่สุดประเทศจีนก็ได้บัญญัติกฎหมายการศึกษาภาคบังคับ 9 ปีใน ค.ศ. 1986 (กฎหมายว่าด้วยการศึกษาภาคบังคับ 9 ปี) ใน ค.ศ. 1985 ตามคำแนะนำของจ้าว จื่อหยาง นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น สภาประชาชนแห่งชาติได้กำหนดให้ "วันที่ 10 กันยายน" ของทุกปีเป็นวันครูแห่งชาติ

นอกจากนี้ ศาสตราจารย์เฉิน เฉิ่งเชิน นักคณิตศาสตร์ชาวอเมริกันเชื้อสายจีนชื่อดัง เคยเสนอแนะต่อเติ้งให้เพิ่มเงินเดือนขั้นพื้นฐานของอาจารย์ในจีนแผ่นดินใหญ่ โดยให้เพิ่มเงินเดือนเดือนละ 100 หยวน และข้อเสนอนี้ได้รับการอนุมัติจากเติ้งในไม่ช้า

 ข้อโต้แย้ง 
 มุมมองเกี่ยวกับเหมา เจ๋อตง 

มีการโต้แย้งว่าโครงการ ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง ที่เติ้ง เสี่ยวผิงริเริ่มนั้นมีทั้งข้อจำกัดและข้อขัดแย้ง โดยเฉพาะการบรรจุ "หลักสำคัญสี่ประการ" ลงในรัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1982 ซึ่งห้ามพลเมืองจีนท้าทายเส้นทางสังคมนิยมของจีน ลัทธิเหมา ลัทธิมากซ์–เลนิน รวมถึงการนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีน

การสร้างสุสานของเหมา เจ๋อตงบนจัตุรัสเทียนอันเหมินและการคงภาพของเหมาไว้บนเทียนอันเหมินก็เป็นประเด็นที่ถกเถียงเช่นกัน ยิ่งไปกว่านั้น นักวิชาการบางคนได้ชี้ให้เห็นว่า เติ้ง เสี่ยวผิงเองก็ได้เปิดเผยถึงข้อจำกัดในความเข้าใจของเขาเกี่ยวกับเหมาและระบบรวบอำนาจเบ็ดเสร็จ ซึ่งสามารถเห็นได้จากตัวอย่างเช่น เมื่อเติ้งยืนยันว่าในบรรดาสิ่งที่เหมาได้กระทำต่อชาวจีนทั้งหมดนั้น "70% เป็นสิ่งดี และ 30% เป็นสิ่งไม่ดี" ในขณะที่ปฏิเสธความรับผิดชอบต่อภัยพิบัติมากมายในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรมโดยกล่าวโทษหลิน เปียวและแก๊งออฟโฟร์

หลังถึงแก่อสัญกรรม เหมาถูกมองว่าเป็นบุคคลที่ก่อให้เกิดความขัดแย้งไปทั่วโลก ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1970 นักเคลื่อนไหวทางการเมืองในจีน เช่น เว่ย์ จิงเชิง ได้ริเริ่ม "ขบวนการกำแพงประชาธิปไตย" ในกรุงปักกิ่ง โดยวิพากษ์วิจารณ์เหมา ลัทธิเหมา และระบอบพรรคเดียวในจีน พร้อมเรียกร้องประชาธิปไตยและเสรีภาพ กระนั้น ท้านที่สุดความคิดริเริ่มของเว่ย์ก็ถูกเติ้งปราบปราม

 การปลดปล่อยที่จำกัดและการปกครองแบบพรรคเดียว 

ในยุคปัวล่วนฝ่านเจิ้งและช่วงเริ่มต้นของการปฏิรูปและเปิดประเทศ เติ้ง เสี่ยวผิงได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการ "การปลดปล่อยจิตใจ" ไปพร้อม ๆ กับการเตือนซ้ำ ๆ ถึงอันตรายของสิ่งที่เรียกว่า "การเปิดเสรีชนชั้นกระฎุมพี" นอกจากนี้ บุคคลที่มีชื่อเสียงอย่างจาง ปั๋วจฺวิน และหลัว หลงจี ผู้ซึ่งถูกข่มเหงในระหว่างการรณรงค์ต่อต้านฝ่ายขวา เป็นหนึ่งในกลุ่มคนจำนวนน้อยที่ไม่ได้รับการกู้ชื่อเสียง และเติ้งมีส่วนสำคัญในการดำเนินการรณรงค์ดังกล่าวในคริสต์ทศวรรษ 1950

ในปี ค.ศ. 1983 มีการเปิดตัวการรณรงค์ต่อต้านมลพิษทางจิตวิญญาณ ตามมาด้วยการรณรงค์ต่อต้านการเปิดเสรีชนชั้นกระฎุมพีซึ่งเปิดตัวในช่วงปลาย ค.ศ. 1985 การรณรงค์ทั้งสองครั้งนั้นริเริ่มขึ้นโดยนักการเมืองอนุรักษ์นิยมฝ่ายซ้ายและได้รับการสนับสนุนบางส่วนจากเติ้ง แต่ท้ายที่สุดก็ถูกยกเลิกไปได้ด้วยการเกลี้ยกล่อมและการแทรกแซงของหู เย่าปังและจ้าว จื่อหยาง นักปฏิรูปชั้นนำนอกเหนือจากเติ้งภายในพรรคคอมมิวนิสต์จีน

หลังการปฏิวัติวัฒนธรรม คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนไม่สามารถกวาดล้าง "องค์ประกอบ" ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิวัติออกจากสังคมจีนได้อย่างเป็นระบบ ขณะเดียวกันก็ห้ามไม่ให้มีการสะท้อนคิดและทบทวนอย่างครอบคลุมเกี่ยวกับช่วงเวลานี้ในประวัติศาสตร์จีนภายในประเทศ เหตุผลหลักที่พรรคคอมมิวนิสต์จีนทำเช่นนี้ ตามที่นักวิจัยและผู้สังเกตการณ์จำนวนมากเห็นพ้องกันก็คือ การตรวจสอบการปฏิวัติวัฒนธรรมในจีนอย่างครอบคลุมจะเป็นการคุกคามรากฐานของความชอบธรรมในการปกครองของพรรคคอมมิวนิสต์จีนในฐานะพรรคการเมืองเพียงพรรคเดียวของประเทศอย่างร้ายแรง ในขณะเดียวกัน คนอื่น ๆ ก็ชี้ให้เห็นว่า ถึงแม้เติ้งและเจ้าหน้าที่ระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีนคนอื่น ๆ จะยอมรับว่าพรรคได้กระทำผิดพลาดมาหลายครั้งในอดีต แต่พวกเขาก็ยังคงพยายามรักษาอำนาจการปกครองแบบพรรคเดียวของพรรคคอมมิวนิสต์จีนในประเทศจีนอยู่

 ข้อโต้แย้งทางกฎหมาย 

alt=|thumb|รูปปั้นของเหมา เจ๋อตงจำนวนหนึ่งที่สร้างขึ้นในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรมยังคงพบเห็นได้ในหลายพื้นที่ของจีนแผ่นดินใหญ่จนถึงทุกวันนี้ ภาพนี้แสดงให้เห็นรูปปั้นดังกล่าวในมณฑลยูนนาน ซึ่งมีผู้คนเสียชีวิตนับหมื่นคนเนื่องจากการสังหารหมู่ในช่วงปฏิวัติทางวัฒนธรรม
การสังหารหมู่เกิดขึ้นทั่วจีนแผ่นดินใหญ่ในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม อย่างไรก็ตาม ในช่วงปัวล่วนฝ่านเจิ้งที่ตามมา ผู้นำและผู้กระทำผิดในเหตุการณ์สังหารหมู่เหล่านั้นหลายคนได้รับโทษเพียงเล็กน้อย (เช่น ถูกขับออกจากพรรคคอมมิวนิสต์จีน) หรือไม่ได้รับโทษใด ๆ เลย ซึ่งก่อให้เกิดความไม่พอใจอย่างมากจากประชาชน) ประชาชนนับหมื่นคนเดินทางไปยังปักกิ่งเพื่อยื่นคำร้องขอความเป็นธรรมต่อเจ้าหน้าที่ระดับสูงของประเทศด้วยตนเอง

 ในการสังหารหมู่ที่กวางซี มีผู้เสียชีวิตระหว่าง 100,000 ถึง 150,000 คน ตามการสืบสวนอย่างเป็นทางการในคริสต์ทศวรรษ 1980 และมีการกินเนื้อคนกันอย่างแพร่หลายแม้ว่าจะไม่มีการขาดแคลนอาหาร ผู้กระทำความผิดส่วนใหญ่ที่เข้าร่วมในการสังหารหมู่และ/หรือการกินเนื้อคนไม่ได้รับการลงโทษเลย หรือได้รับโทษเพียงเล็กน้อยหลังเกิดเหตุ – ในอำเภออู๋เซียน ซึ่งมีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 38 รายจากการถูกกิน มีผู้ต้องหาถูกนำตัวขึ้นศาล 15 คน โดยได้รับโทษจำคุกสูงสุด 14 ปี
 ในอุบัติการณ์มองโกเลียใน มีผู้เสียชีวิตระหว่าง 20,000 ถึง 100,000 คน ตามบันทึกและการประมาณการต่าง ๆ แต่เถิง ไห่ชิง ผู้นำที่รับผิดชอบการปราบปรามครั้งใหญ่นี้กลับไม่ได้รับการพิจารณาคดีหรือลงโทษทางกฎหมาย เนื่องจากพรรคคอมมิวนิสต์จีนมองว่าเขาเคยสร้างผลงานในสงครามครั้งก่อน ๆ
 ในการสังหารหมู่ที่เต้าเซี่ยน มณฑลหูหนาน มีบันทึกว่ามีผู้เสียชีวิตถึง 9,093 คน อย่างไรก็ตาม มีเพียงกลุ่มผู้กระทำผิดจำนวนน้อยเท่านั้นที่ได้รับการลงโทษ และไม่มีใครถูกตัดสินประหารชีวิต ผู้นำหลายคนที่เกี่ยวข้องกับการสังหารหมู่นี้ ถูกขับออกจากพรรคคอมมิวนิสต์จีนหรือถูกพิพากษาจำคุกในระยะเวลาแตกต่างกัน ในอำเภอเต้า ซึ่งเป็นศูนย์กลางของเหตุการณ์ มีเพียง 11 คนเท่านั้นที่ถูกดำเนินคดี และได้รับโทษจำคุกสูงสุด 10 ปี

 พิพิธภัณฑ์การปฏิวัติวัฒนธรรม 
ในคริสต์ทศวรรษ 1980 นักวิชาการชาวจีนชื่อดัง เช่น ปา จิน ได้เรียกร้องให้สังคมจีนจัดตั้ง "พิพิธภัณฑ์การปฏิวัติวัฒนธรรม" เพื่อให้คนรุ่นหลังได้เรียนรู้จากประวัติศาสตร์และป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์การปฏิวัติวัฒนธรรมขึ้นอีก ข้อเสนอนี้ได้รับการสนับสนุนจากประชาชนชาวจีนจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม ไม่มีการตอบรับอย่างเป็นทางการจากพรรคคอมมิวนิสต์จีน ในทางกลับกัน ปา จินถูกวิพากษ์วิจารณ์และโจมตีอย่างหนักในช่วงการรณรงค์ต่อต้านมลพิษทางจิตวิญญาณรวมถึงการรณรงค์ต่อต้านการเปิดเสรีชนชั้นกระฎุมพีซึ่งเกิดขึ้นในคริสต์ทศวรรษ 1980

ใน ค.ศ. 1996 รัฐบาลท้องถิ่นของซัวเถา ในมณฑลกวางตุ้ง ตัดสินใจจัดตั้งพิพิธภัณฑ์การปฏิวัติวัฒนธรรมแห่งแรกในแผ่นดินใหญ่ของจีน นั่นคือ พิพิธภัณฑ์การปฏิวัติวัฒนธรรมซัวเถา ซึ่งเปิดให้ประชาชนเข้าชมได้ในที่สุดใน ค.ศ. 2005 อย่างไรก็ตาม พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ถูกบังคับให้ปิดตัวใน ค.ศ. 2016 โดยรัฐบาลของสี จิ้นผิง

 ดูเพิ่ม 
 การปฏิรูปเศรษฐกิจจีน
 แสวงหาความจริงจากข้อเท็จจริง
 สังคมนิยมอัตลักษณ์จีน
ทฤษฎีเติ้ง เสี่ยวผิง
ปักกิ่งสปริง
กำแพงประชาธิปไตย
การรณรงค์ปราบปรามอาชญากรรมอย่างหนัก ค.ศ. 1983
การเดินขบวนของนักศึกษาจีนใน ค.ศ. 1986
เพลง: นิทานฤดูใบไม้ผลิ
ละครโทรทัศน์: เติ้ง เสี่ยวผิงที่จุดเปลี่ยนของประวัติศาสตร์ 
การลบล้างสตาลิน

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:การปฏิวัติทางวัฒนธรรม
หมวดหมู่:เติ้ง เสี่ยวผิง