พญาไชยกร

พญาไชยกรวรวุธ สุวรรณฤทธิ์. (2543). ประวัติศาสตร์เมืองกาญจนบุรี. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์. น. 43.  หรือ พระยาไชยกรจตุพร ศิริสัมพันธ์. (2547). ประมวลข้อมูลเกี่ยวกับจารึกพ่อขุนรามคำแหง. กรุงเทพฯ: สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร. น. 218.  สันนิษฐานว่าอาจเป็นนามของผู้สร้างหรือนามของประติมากรรมบุคคลรูปเหมือนเจ้าของปราสาทหรือผู้สร้างปราสาทเมืองสิงห์และน่าจะเป็นบุคคลในเมืองสิงห์ที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้ปกครองหรือเจ้าเมืองปกครองกลุ่มชนที่อาศัยอยู่บริเวณปราสาทเมืองสิงห์รวมถึงกลุ่มชนที่ใช้ภาษาไทย โดยพิจารณาจากพระราโชบายการปกครองในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ซึ่งแผ่อิทธิพลจากอาณาจักรขอมเมืองพระนครเข้ามาถึงบริเวณดินแดนแห่งนี้อันเป็นที่ตั้งของประเทศไทยในปัจจุบัน

 การค้นพบ 
นาม พญาไชยกร เป็นภาษาไทยสมัยพุทธศตวรรษที่ 18ก่องแก้ว วีระประจักษ์. (2530). "จารึกปราสาทเมืองสิงห์," ศิลปากร, 31(1)(มีนาคม-เมษายน, 2530): 52. . ปรากฏที่ขอบแท่นฐานประติมากรรมบุคคล จารึกปราสาทเมืองสิงห์ (กจ.4) อายุพุทธศตวรรษที่ 18 อักษรขอม ภาษาไทยจารึกปราสาทเมืองสิงห์.  ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). สืบค้นเมื่อ 19 พฤษภาคม 2568. โดยระพีศักดิ์ ชัชวาลย์ หัวหน้าโครงการอุทยาทประวัติศาสตร์เมืองสิงห์ จังหวัดกาญจนบุรี เมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2521 ก่องแก้ว วีระประจักษ์ กรมศิลปากร ถอดคำจารึกได้ว่า "พฺรญาไชยกร" อ่านเป็นคำไทยว่า พญาไชยกรเนตร สกุณา. (2530). แดนดินถิ่นสวรรค์. กรุงเทพฯ: สตูดิโออาร์ต. น. 20.  หรือพระยาไชยกรเดชดนัย ศุภศิลปเลิศ. (2566). ภูมิทัศน์วัฒนธรรมของเมืองโบราณที่ได้รับอิทธิพลเขมรสมัยบายนพื้นที่ภาคกลางตอนล่างและภาคตะวันตกของประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (โบราณคดี) มหาวิทยาลัยศิลปากร. น. 241. เข้าถึงได้จาก: http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/5047.คอลัมน์หัวใจไทย: อุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์. (29 สิงหาคม 2556). Komchadluek.net. เข้าถึงได้จาก: https://www.komchadluek.net/kom-lifestyle/166916. ปัจจุบันรูปประติมากรรมบุคคลพลัดหายไปจากฐานแล้วกุลทรัพย์ เกษแม่นกิจ และก่องแก้ว วีระประจักษ์. (2529). จารึกในประเทศไทย เล่ม 4: อักษรขอม พุทธศตวรรษที่ 17–18. กรุงเทพฯ: หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร. น. 155.  :– "พฺรญาไชยกร คำอ่าน พระยาไชยกร"

 ในวัฒนธรรมสมัยนิยม 
 วรรณกรรมไทยเรื่อง ลูกทาส ปรากฏตัวละครชื่อพระยาไชยกรลูกทาส เรื่องย่อ ตอนที่ 5 [ 17 มี.ค. 57 ]. Sanook.com. สืบค้นเมื่อ 19 พฤษภาคม 2568. เข้าถึงได้จาก: https://www.sanook.com/movie/37275/. (ไชยากร) ต่อมีการนำไปสร้างเป็นละครโทรทัศน์ มีนักแสดงรับบทพระยาไชยกรหลายบุคคล

 ดูเพิ่ม 
 อุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์

 อ้างอิง