เจ้าฟ้าหน่อเมือง

เจ้าฟ้าหน่อเมืองทรงเป็นเจ้าฟ้าเชียงแสนภายใต้การปกครองของพม่า ต่อมาทรงย้ายไปเป็นเจ้าเมืองเชียงรายและเจ้าเมืองน่าน พระองค์ยังเป็นที่รู้จักในพระนาม เจ้าฟ้ามยองคอง หรือเจ้าฟ้าเมืองคอง

 พระราชประวัติ 
เจ้าหน่อเมืองทรงเป็นพระราชโอรสในเจ้าฟ้าเฉลิมเมือง หลังจากเจ้าฟ้าเฉลิมเมืองสิ้นพระชนม์ในปี พ.ศ. 2235/2236 ไทยสากลเทียบตามปฏิทินสุริยคติไทย โดยยึดวันปีใหม่คือ 1 มกราคม (จ.ศ. 1054) ฟ้าซันโก่งหลักฐานล้านนาเรียก ฟ้าส่างกุง หรือฟ้าสางกุง () ซึ่งดำรงตำแหน่งโบ่โจ้ะบ์ตำแหน่งแม่ทัพของพม่า หลักฐานล้านนาเรียก โป่ซุก () ผู้ปกครองเมืองเชียงแสนได้แต่งตั้งให้เจ้าฟ้าเมืองหลวงครองเมืองแทน ส่วนเจ้าหน่อเมืองทรงได้เป็นเจ้าพันนาซ้าย ทำหน้าที่เก็บส่วยหางข้าวจาก 7 พันนาหน่วยการปกครองในระดับเล็กกว่าเมืองซ้ายของเมืองเชียงแสน

 เจ้าฟ้าเชียงแสนและเจ้าเมืองเชียงราย 
ในปี พ.ศ. 2238/2239 ไทยสากล (จ.ศ. 1057) เจ้าฟ้าเมืองหลวงสิ้นพระชนม์ เหล่าขุนนางในเมืองเชียงแสนยกเจ้าหน่อเมืองขึ้นครองเมืองแทน โดยมีเจ้ารัมมเสนพระราชอนุชาเป็นซิดแกตำแหน่งนายทหารพม่า มียศต่ำกว่าโบ่โจ้ะบ์ ทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยผู้ปกครอง หลักฐานล้านนาเรียก ชคาย, เชคคาย, ชิคคาย, ชิคาย หรือจักกาย () ราชสำนักพม่าในพุทธศตวรรษที่ 23 มีนโยบายโยกย้ายสับเปลี่ยนตำแหน่งเจ้าเมืองบ่อยครั้งเพื่อป้องกันการสั่งสมอำนาจในท้องถิ่น ในปี พ.ศ. 2243/2244 ไทยสากล (จ.ศ. 1062) พระเจ้าสเน่ห์มินมีพระราชโองการให้ย้ายเจ้าฟ้าหน่อเมืองไปครองเมืองเชียงราย และให้เจ้ารัมมเสนเป็นเจ้าฟ้าเชียงแสนแทน ต่อมาเจ้าฟ้าหน่อเมืองทรงย้ายไปครองเมืองน่านในวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2250 ไทยสากล

 เจ้าเมืองน่าน 
ในวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2251 ไทยสากล เจ้าฟ้าหน่อเมืองเสด็จจากเมืองเชียงแสนมาที่เมืองลีม หรือเมืองริม จากนั้นลงมาพบพระนาซ้าย (น้อยอินทร์) ที่บ้านช้างผ้าในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ เมืองน่านในรัชสมัยของพระองค์เสียหายหนักจากการปราบปรามการก่อกบฏของพระยาเมืองราชา เจ้าฟ้าหน่อเมืองทรงป่าวประกาศให้ชาวเมืองทำการบูรณะซ่อมแซมเมือง และจัดสรรที่นาใหม่ให้แก่บุคคลที่สามารถฟื้นฟูที่นานั้นได้ เจ้าฟ้าหน่อเมืองสิ้นพระชนม์ ณ เมืองน่านในปี พ.ศ. 2257/2258 ไทยสากล (จ.ศ. 1076) มีนพะยาบะละ มฺโยะหวู่นตำแหน่งผู้ปกครองเมืองของพม่า หลักฐานล้านนาเรียก เมียวหวุ่น, โมยหวาน, มณีหงวน หรือคำอื่นๆ ที่ใกล้เคียง () แห่งเชียงแสนได้รับพระราชโองการให้แต่งตั้งเจ้าอิ่นเมืองเป็นเจ้าเมืองน่านในปีเดียวกัน พื้นเมืองเชียงราย เชียงแสนระบุการแต่งตั้งเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2255/2256 ไทยสากล (จ.ศ. 1074) ในขณะที่หลักฐานฝ่ายพม่าไม่มีการบันทึกการแต่งตั้งนี้

 พงศาวลี 

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เจ้าผู้ครองนครน่าน