พระลักษมีแห่งปอมเปอี

พระลักษมีแห่งปอมเปอี เป็นประติมากรรมแกะสลักจากงาช้างที่ค้นพบในซากนครปอมเปอี นครยุคโรมันที่ถูกถล่มจากการะปทุของเขาวิซูเวียสเมื่อ ค.ศ. 79 เทวรูปนี้ค้นพบโดยอามาเดโอ ไมอูรี นักวิชาการชาวอิตาลี ในปี ค.ศ. 1938 กำหนดอายุราวศตวรรษที่ 1 เชื่อว่าเป็นประติมากรรมรูปเทวีของอินเดียที่เป็นสัญลักษณ์ของความงามและความเจริญรุ่งเรือง และเข้าใจว่าอาจใช้งานเป็นด้ามจับกระจกมาก่อน ถือเป็นหลักฐานของการค้าระหว่างโรมันกับอินเดียในสมัยศตวรรษที่ 1

เดิมทีเชื่อกันว่าประติมากรรมนี้เป็นรูปพระลักษมี เทวีในศาสนาฮินดูที่มีการบูชาในศาสนาพุทธและไชนะ อย่างไรก็ตาม ประติมาวิทยาของประติมากรรมนี้โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากการเปลือยอวัยวะเพศ ทำให้ในภายหลังเชื่อกันว่าเป็นประติมากรรมรูป ยักษี หรืออาจะเป็นรูปผสานเทวีวีนัสของกรีก-โรมันกับพระลักษมีผ่านการผสานวัฒนธรรม

นักวิชาการมีเรญา เลวี ดันกอนา (Mirella Levi D'Ancona) เสนอว่าประติมากรรมนี้อาจเป็นหนึ่งในตัวอย่างของรูปผสานเทพีวีนัสกับพระลักษมี ที่มีอยู่มากในศตวรรษที่ 1 

ปัจจุบัน วัตถุนี้เป็นสมบัติจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ความลับของพิพิธภัณฑ์โบราณคดีนาโปลีในนครนาโปลี

 ประวัติศาสตร์ 
ประติมากรรมนี้ค้นพบในเดือนตุลาคม 1938 บริเวณด้านหลังบ้านกวัตโตรสตีลี (Casa dei Quattro stili) ในปอมเปอี บ้านหลังนี้มีความหมายชื่อคือบ้านสี่รูปแบบ/สี่สไตล์ ("House of the Four Styles") ซึ่งจากการค้นควาแบบแปลนบ้านและจากที่ตั้งที่ติดกับวีอาเดลลับบอนดันซา (Via dell'Abbondanza) เชื่อว่าเป็นบ้านของพ่อค้าที่ร่ำรวยคนหนึ่งParker, Grant (2002). "Ex Oriente Luxuria: Indian Commodities and Roman Experience". Journal of the Economic and Social History of the Orient. 45 (1): 40–95. ISSN 0022-4995. การค้นพบของบ้านหลังนี้ยังพบสินค้าอินเดียอีกมากมาย ซึ่งบ่งบอกว่าในศตวรรษที่ 1 ชาวโรมันมีความสนใจในวัตถุจากต่างแดนเช่นกัน และบ่งบอกความต้องการครอบครองวัตถุที่มีลักษณะเป็นของเมืองนอก (exotic) 

การที่พบวัตถุนี้ในปอมเปอีจากปี ค.ศ. 79 เป็นหลักฐานแสดงถึงการค้าขายของโรมันกับอินเดียในศตวรรษที่ 1

ที่มา
ในตอนแรกเช้าใจกันว่าประติมากรรมนี้สร้างขึ้นในมถุรา กระนั้น นักวิชาการ ธวาลิกร (Dhavalikar) เสนอว่าในภายหลังเชทาอว่าผลิตในโภกรทน ที่ซึ่งค้นพบประติมากรรมรูปลักษณะคล้ายกันสองชิ้น โภกรทนในอดีตเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่อิทธิพลสาตวาหนะ กระนั้นหลายสิบปีเป็นอาณาเขตใต้ปกครองของสาตรัปตะวันตกซึ่งเป็นไปได้ว่าเป็นผู้ส่งออกประติมากรรมนี้มายังโลกโรมัน

ที่ฐานยังปรากฏบันทึกเป็นอักษรขโรษฐีเป็นอักษร ศิ (śi; เช่นในชื่อของพระศิวะ)Statuetta eburnea di arte indiana a Pompei, Maiuri p. 112 ซึ่งบ่งบอกที่มาของประติมากรรมว่ามาจากบริเวณที่ปัจจุบันคืออินเดียตะวันตกเฉียงเหนือถึงปากีสถานไปจนถึงอัฟกานิสถานAfghanistan: Forging Civilizations Along the Silk Road, Joan Aruz, Elisabetta Valtz Fino, Metropolitan Museum of Art, 2012 p. 75

รูปภาพ

อ้างอิง

หมวดหมู่:งานแกะสลักงาช้าง
หมวดหมู่:พระลักษมี
หมวดหมู่:ปอมเปอี