กฎหมายที่ดินไทย

กฎหมายที่ดินไทย เป็นกฎหมายเกี่ยวกับทรัพย์สินในประเทศไทย เริ่มจากมีพระบรมราชโองการ ประกาศ ออกโฉนดที่ดินในปี พ.ศ. 2444 เฉพาะกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินเท่านั้น กฎหมายที่ดินอย่างเป็นทางการฉบับแรกของไทยคือ พระราชบัญญัติการผังเมืองและผังชนบท พ.ศ. 2495 พระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562 เป็นกฎหมายการผังเมืองในปัจจุบัน

 พระบรมราชโองการ ประกาศ ออกโฉนดที่ดิน (2444) 
สยามค่อย ๆ นำแนวคิดเรื่องกรรมสิทธิ์ในความหมายสมัยใหม่มาใช้ โดยเปลี่ยนจากระบบไพร่หรือแรงงานเกณฑ์ ซึ่งเป็นสิทธิในทรัพย์สินที่เป็นมนุษย์ มาเป็นสิทธิในทรัพย์สินที่ดิน การเลิกการทาสอย่างถูกกฎหมายตั้งแต่ปี พ.ศ. 2417 ถึง พ.ศ. 2448 วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 ในปี พ.ศ. 2436 แรงงานรับจ้างผู้อพยพชาวจีนในช่วงที่ยุโรปเข้ามาล่าอาณานิคมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ส่งผลให้มีกฎหมายโฉนดที่ดินฉบับแรกในประเทศไทย คือ พระบรมราชโองการ ประกาศ ออกโฉนดที่ดินในปี พ.ศ. 2444 เพื่อปกป้องสิทธิที่ดินเพื่อการเกษตร ทำให้ชนชั้นสูงในสยาม เช่น พระมหากษัตริย์และขุนนาง ยอมสละอำนาจเหนือมนุษย์ ทำให้ความสามารถในการควบคุมดินแดนรอบกรุงเทพฯ ก็ลดลงตามไป สถานะการถือครองที่ดินของชนชั้นนำเสื่อมถอยลงในเวลาต่อมา แต่พวกเขายังคงรักษาที่ดินที่ทรงคุณค่าที่สุดบางส่วนเอาไว้ หลังจากปี พ.ศ. 2452 การออกเอกสารสิทธิ์นอกเขตภาคกลางมีน้อยมากจนถึงทศวรรษที่ 1940

กล่าวถึงโฉนดที่ดินย้อนหลังไปถึงปี พ.ศ. 2348 ในกฎหมายตราสามดวง มาตรา 36 ในรูปแบบระบบภาษีที่ดิน พระมหากษัตริย์สามารถเวนคืนที่ดินกลับมาเป็นของพระองค์ได้ก่อนปี พ.ศ. 2444

ในปี พ.ศ. 2444 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีพระบรมราชโองการให้กระทรวงเกษตราธิการรับผิดชอบจัดทำทะเบียนที่ดิน รอนัลด์ เวิร์ธี กิบลิน จากกรมแผนที่รับผิดชอบจัดทำแผนที่ พระยาประชาชีพบริบาลรับผิดชอบดำเนินการออกโฉนดที่ดิน เจ้าของที่ดินจะต้องชี้ให้เห็นเขตแดนที่ดินโดยใช้ระบบทอร์เรนส์ ซึ่งดำเนินการในออสเตรเลีย

 แผนผังพระนคร (2471) 
ความพยายามครั้งแรกในการจัดทำกฎหมายที่ดินของไทยเริ่มต้นขึ้นในปี พ.ศ. 2471 เมื่อพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงจัดตั้งคณะกรรมการ 7 คณะเพื่อศึกษาและจัดทำแผนผังพระนครในเขตพระนครในปัจจุบัน แต่ล้มเหลวเนื่องจากขาดความเชี่ยวชาญ

 แผนกผังเมือง (2478) 
สามปีหลังการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 ในปี พ.ศ. 2478 พระยาประกิตกลศาสตร์ หัวหน้าวิศวกร ได้ก่อตั้งแผนกผังเมืองในสังกัดกรมโยธาธิการซึ่งมีหลวงบุรกรรมโกวิทเป็นอธิบดี ในปี พ.ศ. 2480 แผนกผังเมืองได้เลื่อนสถานะเป็นกองผังเมืองในช่วงสั้น ๆ แต่ในปี พ.ศ. 2485 กองผังเมืองถูกลดสถานะกลับไปเป็นแผนก และเปลี่ยนเป็นแผนกเทคนิคและผังเมือง 

ในปี พ.ศ. 2487 ภายใต้การนำของนายปรีดี พนมยงค์ แผนกผังเมืองได้จัดตั้งขึ้นใหม่เป็นหน่วยงานในสังกัดกรมโยธาเทศบาล ซึ่งอยู่ภายใต้การกำกับของนายกรัฐมนตรี

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 
 บทความ








 รายงาน







หมวดหมู่:กฎหมายไทย
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์กฎหมายไทย
หมวดหมู่:เศรษฐกิจของประเทศไทย
หมวดหมู่:กฎหมายที่ดิน