การเก็บเกี่ยวอวัยวะ

การเก็บเกี่ยวอวัยวะ (เรียกอีกอย่างว่า การเก็บเกี่ยวทางศัลยกรรม) เป็นหัตถการทางศัลยกรรมที่นำอวัยวะหรือเนื้อเยื่อออกเพื่อการนำกลับมาใช้ใหม่ โดยทั่วไปจะใช้สำหรับการปลูกถ่ายอวัยวะ

 กระบวนการ 
หากผู้บริจาคอวัยวะเป็นมนุษย์ ประเทศส่วนใหญ่มักกำหนดให้ผู้บริจาคต้องได้รับการประกาศว่าเสียชีวิตทางกฎหมายก่อนที่จะสามารถพิจารณาสำหรับการปลูกถ่ายอวัยวะ (เช่น การบริจาคหลังการเสียชีวิตทางหัวใจ หรือ การเสียชีวิตทางสมอง) สำหรับบางอวัยวะ ผู้บริจาคยังมีชีวิตสามารถบริจาคได้ เช่น ผู้บริจาคที่มีชีวิตสามารถบริจาคไตหนึ่งข้างหรือบางส่วนของตับให้แก่ผู้รับที่มีความเข้ากันได้สูง

อวัยวะไม่สามารถนำมาใช้ได้หลังหัวใจหยุดเต้นเป็นเวลานาน ดังนั้น การบริจาคหลังการเสียชีวิตทางสมองจึงเป็นวิธีที่นิยม เนื่องจากอวัยวะยังคงได้รับเลือดจากหัวใจของผู้บริจาคจนถึงไม่กี่นาทีก่อนการนำออกจากร่างกายและเก็บรักษาในน้ำแข็ง เพื่อมาตรฐานในการประเมินการเสียชีวิตทางสมอง (American Academy of Neurology (AAN) ได้เผยแพร่แนวทางในปี 2010 โดยกำหนด 3 เกณฑ์ทางคลินิก ได้แก่ การหมดสติที่ทราบสาเหตุ, ไม่มีรีเฟล็กซ์จากก้านสมอง, และการหยุดหายใจ (apnea)

การบริจาคหลังการเสียชีวิตทางหัวใจ (DCD) เกิดขึ้นเมื่อศัลยแพทย์นำอวัยวะออกภายในไม่กี่นาทีหลังการปิดเครื่องช่วยชีวิต เช่น เครื่องช่วยหายใจ โดยมักเกิดจากความประสงค์ของผู้ป่วยหรือตามคำร้องขอของครอบครัว หลังปิดเครื่องช่วยชีวิตจะมีช่วงเวลารอคอย 2-5 นาทีเพื่อตรวจสอบว่าหัวใจไม่กลับมาเต้นเองก่อนที่จะเริ่มกระบวนการ

หากได้รับความยินยอมจากผู้บริจาคหรือครอบครัว ขั้นตอนต่อไปคือการจับคู่ระหว่างผู้บริจาคและผู้รับ เพื่อลดโอกาสปฏิเสธอวัยวะจากระบบภูมิคุ้มกันของผู้รับ ในสหรัฐฯ การจับคู่ดำเนินการโดยองค์กร เช่น United Network for Organ Sharing

การประสานงานระหว่างทีมที่ทำงานกับอวัยวะต่างๆ เป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะในกรณีการเก็บเกี่ยวหลายอวัยวะพร้อมกัน ซึ่งพัฒนามาจากการวิจัยในสัตว์ เช่น การใช้หมูเพื่อทดสอบเทคนิคการเก็บเกี่ยวอวัยวะหลายชิ้นเพื่อลดการใช้สัตว์ทดลองAn improved technique for multiple organ harvesting, TE Starzl, C Miller, B Broznick, Surg Gynecol Obstet. 1987 October; 165(4): 343–348.Multiple-organ harvesting for models of isolated hemoperfused organs of slaughtered pigs. C Grosse-Siestrup, C Fehrenberg, H von Baeyer. Dept. and Facilities of Experimental Animal Sciences, Humboldt University of Berlin, Germany

 การเก็บรักษาและขนส่ง 
หลังเก็บเกี่ยว อวัยวะจะถูกเร่งนำส่งไปยังผู้รับหรือต้องเก็บรักษาสำหรับศึกษาภายหลัง ยิ่งปลูกถ่ายเร็วเท่าใด ผลลัพธ์ยิ่งดี ระหว่างขนส่ง อวัยวะอาจถูกเก็บในสารเย็นจัดหรือต่อเข้ากับระบบไหลเวียนแบบพิเศษเพื่อป้องกันความเสียหาย

สำหรับหัวใจและปอด เวลาเก็บในความเย็นต้องไม่เกิน 6 ชั่วโมง ส่วนตับได้ถึง 24 ชั่วโมง ขณะที่ไตสามารถเก็บได้นานขึ้นแต่ความล่าช้าอาจทำให้การทำงานของไตในผู้รับผิดปกติจนต้องใช้เครื่องฟอกไตชั่วคราว

มีการพัฒนาแนวทางใหม่ เช่น การใช้เทคนิคเครื่องไหลเวียนแบบอุ่นที่ช่วยเพิ่มคุณภาพและทดสอบความเหมาะสมของอวัยวะ รวมถึงสารป้องกันการเยือกแข็งเพื่อยืดอายุการเก็บรักษา

ประเด็นด้านจริยธรรม
ในประเทศสหรัฐอเมริกา
การจัดหาอวัยวะในสหรัฐอเมริกาอยู่ภายใต้การกำกับดูแลอย่างเข้มงวดโดย United Network for Organ Sharing (UNOS) เพื่อป้องกันการจัดสรรอวัยวะอย่างไม่เหมาะสม โดยมีผู้ป่วยกว่า 110,000 คนที่อยู่ในรายชื่อรอการปลูกถ่ายอวัยวะแห่งชาติ แต่ในปี 2016 มีการปลูกถ่ายอวัยวะเพียงประมาณ 33,000 ครั้งเท่านั้น เนื่องจากขาดแคลนอวัยวะ มีผู้ป่วยเสียชีวิตในรายชื่อรออวัยวะประมาณ 20 คนต่อวัน

การกำกับดูแล

การจัดหาอวัยวะได้รับการควบคุมอย่างเข้มงวดโดย UNOS โดยมีองค์กรจัดหาอวัยวะ (OPO) ทั้งหมด 58 แห่งในประเทศ โดยแต่ละแห่งมีหน้าที่ประเมินผู้บริจาคอวัยวะและประสานงานการจัดหาอวัยวะในเขตพื้นที่ที่รับผิดชอบ

ภูมิภาคการปลูกถ่ายอวัยวะในสหรัฐอเมริกา

สหรัฐอเมริกาแบ่งออกเป็น 11 ภูมิภาคการปลูกถ่ายอวัยวะ โดยมีความแตกต่างอย่างมากในระยะเวลารอคอยการปลูกถ่ายในแต่ละภูมิภาค เช่นในกรณีของ สตีฟ จอบส์ ผู้ที่ต้องเดินทางจากรัฐแคลิฟอร์เนียไปยังรัฐเทนเนสซีในปี 2009 เนื่องจากระยะเวลารอคอยสั้นกว่า

HOPE Act

กฎหมาย HOPE (HIV Organ Policy Equity) Act ที่ผ่านในปี 2013 อนุญาตให้มีการปลูกถ่ายอวัยวะจากผู้บริจาคที่ติดเชื้อ HIV ให้กับผู้รับที่ติดเชื้อ HIV เช่นเดียวกัน โดยในปีแรกหลังการบังคับใช้ มีการปลูกถ่ายอวัยวะทั้งหมด 19 รายการ (ไต 13 รายการ และตับ 6 รายการ)

 ดูเพิ่ม 


 อ้างอิง 

หมวดหมู่:การปลูกถ่ายอวัยวะ