พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540

พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 เป็นพระราชบัญญัติที่รับรองสิทธิของประชาชนในการเข้าถึงข้อมูลของรัฐบาลได้อย่างเต็มที่ ได้รับการเห็นชอบจากรัฐสภาในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2540 และเริ่มใช้บังคับในวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2540

 เบื้องหลัง 
รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2534 และ พ.ศ. 2540 ได้รับรองสิทธิในการเข้าถึงข้อมูลไว้แล้ว พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการได้ผ่านการพิจารณาในเวลาเดียวกับรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 โดยออกแบบมาเพื่อกำหนดเงื่อนไขการเข้าถึงข้อมูลอย่างเป็นทางการ พระราชบัญญัติดังกล่าวถือเป็นจุดเริ่มต้นของการปฏิรูปการเมืองซึ่งเริ่มขึ้นในปี พ.ศ. 2535 ด้วยการประท้วงของประชาชนในกรุงเทพมหานครเพื่อต่อต้านรัฐบาลของพลเอกสุจินดา คราประยูร และยังมีสาเหตุเพิ่มเติมจากวิกฤตเศรษฐกิจของประเทศไทยในปี พ.ศ. 2540 อีกด้วยBlanton, Thomas. "The World’s Right to Know." Foreign Policy, 11 Nov. 2009.

ในช่วงเริ่มต้นของเหตุการณ์หลังนี้ รัฐบาลไม่เปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ เมื่อความรุนแรงของวิกฤตและการขาดความน่าเชื่อถือ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากความร้ายแรงของวิกฤตปรากฏชัด การแทรกแซงของไอเอ็มเอฟเป็นสิ่งที่น่ายินดี เพราะถือเป็นหนทางที่จะรับประกันต่อสาธารณชนไทยเกี่ยวกับข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับขอบเขตของวิกฤตและการดำเนินการอย่างเป็นทางการเพื่อจำกัดผลที่ตามมาGrigorescu, A. (2003), International Organizations and Government Transparency: Linking the International and Domestic Realms. International Studies Quarterly, 47: 643–667.

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นต่อเนื่องกันนี้ส่งผลให้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2540 ตามที่ Alexandru Grigorescu กล่าว การกระทำดังกล่าวไม่ได้เป็นผลมาจากการเรียกร้องความโปร่งใสจากไอเอ็มเอฟ แต่เป็นการส่งสัญญาณจากรัฐบาลไทยว่าข้อมูลที่ให้ไปนั้นสามารถตรวจสอบได้

ประเทศไทยเป็นประเทศแรกในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่บังคับใช้กฎหมายเสรีภาพทางข้อมูลข่าวสาร

 อ้างอิง 

ข้อมูลข่าวสารของราชการ
หมวดหมู่:กฎหมายไทยในปี พ.ศ. 2540