แถบแม่เหล็ก

แถบแม่เหล็ก () เป็นสื่อกลางสำหรับการจัดเก็บข้อมูลระบบแม่เหล็กซึ่งทำจากการเคลือบสารที่ทำให้มีคุณสมบัติของแม่เหล็กบาง ๆ ลงบนฟิล์มพลาสติกที่เป็นแถบแคบ ๆ ยาว ๆ ซึ่งถูกพัฒนาเป็นครั้งแรกในประเทศเยอรมนีเมื่อปี ค.ศ. 1928 โดยพัฒนาต่อจากเครื่องบันทึกเสียงด้วยสายลวด (wire recorder) ของประเทศเดนมาร์ก อุปกรณ์ที่ใช้แถบแม่เหล็กจะสามารถบันทึกและเล่นข้อมูลเสียง ภาพ และข้อมูลคอมพิวเตอร์ฐานสอง (binary) ได้ค่อนข้างง่ายดาย

แถบแม่เหล็กได้ปฏิวัติวงการการบันทึกและผลิตเสียงซ้ำและการแพร่สัญญาณ โดยได้ทำให้วิทยุ ซึ่งเดิมออกอากาศสดได้อย่างเดียว สามารถบันทึกรายการเพื่อใช้ในการออกอากาศภายหลังหรือนำมาออกอากาศซ้ำได้ โดยตั้งแต่ต้นคริสต์ทศวรรษ 1950 แถบแม่เหล็กได้ถูกนำมาใช้ร่วมกับคอมพิวเตอร์เพื่อจัดเก็บข้อมูลปริมาณมาก และยังคงมีการใช้เพื่อการทำสำรองข้อมูลอีกด้วย

แถบแม่เหล็กจะเริ่มเสื่อมสภาพหลังจากอายุผ่านไป 10-20 ปี จึงไม่ถือว่าเป็นสื่อกลางที่ดีที่สุดสำหรับการจัดเก็บข้อมูลถาวรในระยะยาว ยกเว้นแถบแม่เหล็กบางชนิด เช่น ลิเนียร์เทปโอเพน หรือแอลทีโอ ซึ่งออกแบบมาเพื่อให้สามารถจัดเก็บข้อมูลถาวรในระยะยาวได้โดยเฉพาะ

ข้อมูลในแถบแม่เหล็กมักจะถูกบันทึกเป็นร่อง (track) ซึ่งมีระยะแคบและมีพื้นที่ข้อมูลขนาดยาวบันทึกลงบนแถบด้วยระบบแม่เหล็ก อยู่แยกออกจากกัน และมีการเว้นช่องว่างระหว่างแต่ละร่อง โดยร่องต่าง ๆ มักจะขนานกับความยาวของแถบ ซึ่งในกรณีนั้นเรียกว่า ร่องตามยาว (longitudinal tracks) หรือแนวทแยงที่สัมพันธ์กับความยาวของแถบในการสแกนแบบเกลียว (helical scan) นอกจากนั้นยังมีการสแกนตามขวาง (transverse scan) และการสแกนตามโค้ง (arcuate scanning) ซึ่งใช้ในวิดีโอเทปควอดรูเพลกซ์ และยังมีการใช้การบันทึกบนมุมทิศ (azimuth recording) เพื่อลดระยะห่างที่อยู่ระหว่างร่องแต่ละร่อง

ความทนทาน
แม้ว่าแถบแม่เหล็กจะดีต่อการใช้งานในระยะสั้น แต่ก็มีแนวโน้มสูงที่แถบแม่เหล็กจะฉีกขาดออกเป็นส่วน ๆ โดยกระบวนการนี้อาจเกิดขึ้นได้หลังจากผ่านไป 10-20 ปี ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อม

แถบแม่เหล็กที่ผลิตเมื่อช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 และ 1980 อาจเกิดการเสื่อมสภาพที่เรียกว่า สติกกีเชดซินโดรม (sticky-shed syndrome) ซึ่งเกิดจากการแยกสลายด้วยน้ำของสารยึดภายในแถบ ส่งผลให้แถบใช้งานไม่ได้

สิ่งสืบเนื่อง
ตั้งแต่ที่แถบแม่เหล็กถูกคิดค้นขึ้นมา ก็ได้มีการพัฒนาเทคโนโลยีอื่นซึ่งสามารถทำหน้าที่เดียวกับแถบแม่เหล็กได้ และสามารถเข้ามาแทนที่แถบแม่เหล็กได้ในที่สุด ตัวอย่างเช่น ฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ในคอมพิวเตอร์ซึ่งแทนที่เครื่องอ่านตลับเทปอย่างเช่น อาตาริโปรแกรมรีคอร์เดอร์ (Atari Program Recorder) และคอมมอดอร์เดทาเซ็ต (Commodore Datasette) สำหรับซอฟต์แวร์ ซีดีและมินิดิสก์ซึ่งแทนที่ตลับเทปสำหรับข้อมูลเสียง และดีวีดีซึ่งแทนทีวีเอชเอส แต่ถึงแม้ว่าจะเกิดปรากฏการณ์นี้ นวัตกรรมทางเทคโนโลยีของแถบแม่เหล็กก็ยังดำเนินต่อไป โดยจากข้อมูลเมื่อปี ค.ศ. 2014 โซนี่และไอบีเอ็มยังคงเดินหน้าพัฒนาความจุของแถบแม่เหล็กให้มากขึ้น

อ้างอิง

หมวดหมู่:อุปกรณ์แม่เหล็ก