กองบัญชาการศึกษา สำนักงานตำรวจแห่งชาติ

กองบัญชาการศึกษา () เป็นหน่วยงานในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ มีหน้าที่ดูแลงานด้านการสอบ การศึกษา รวมถึงการฝึกอบรมทั้งทางทฤษฎีและยุทธวิธี ให้กับเจ้าหน้าที่ตำรวจในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ

 ประวัติ 

 การศึกษาของตำรวจช่วงแรก 
งานด้านการศึกษาของตำรวจนั้น มีจุดเริ่มต้นมาจากการตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจชั่วคราว ที่กองตำรวจภูธร มณฑลนครราชสีมา ตั้งอยู่บริเวณประตูชัยณรงค์ และได้รับการลงพระปรมาภิไธยจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2445 จากนั้น ในวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2470 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชดำเนินมาเยี่ยมโรงเรียนพลตำรวจ พร้อมทั้งลงลายพระราชหัตถเลขาและพระราชทานคำแนะนำในการให้การศึกษาในโรงเรียนพลตำรวจ ถือได้ว่าเป็นอีกพระองค์ที่ให้ความสำคัญกับการศึกษาของตำรวจไทย

ต่อมาได้มีการก่อตั้ง กองการศึกษา เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2491 เป็นหน่วยงานระดับกองบังคับการที่ขึ้นตรงต่อกรมตำรวจพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกรมตํารวจ ในกระทรวงมหาดไทย พ.ศ.๒๔๙๑ ตั้งอยู่ที่กรมตำรวจ ปทุมวัน พร้อมกันกับการก่อตั้งโรงเรียนพลตำรวจ 1-9 ภายใต้กองบังคับการตำรวจภูธรเขตต์ 1-9 กองบัญชาการตำรวจภูธร จากนั้นในปี พ.ศ. 2495 กรมตำรวจได้ยกฐานะกองจเรตำรวจขึ้นเป็นกองบัญชาการ และให้กองการศึกษาเข้าเป็นส่วนหนึ่งของกองบัญชาการจเรตำรวจพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกรมตำรวจในกระทรวงมหาดไทย พ.ศ.๒๔๙๕ และมีการก่อตั้งโรงเรียนสืบสวน กรมตำรวจ เพื่อให้ความรู้และวิทยาการในศาสตร์ของตำรวจตามแนวคิดของ พลตำรวจเอก เผ่า ศรียานนท์ ประกอบด้วยหลักสูตรต่าง ๆ เช่น นิติเวชวิทยา การพิสูจน์หลักฐาน การสืบสวนสอบสวน การบริหารงาน และยุทธวิธีของตำรวจ และเริ่มต้นการอบรมหลักสูตรแรก คือ หลักสูตรการสืบสวนคดีอาญา เมื่อวันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2494 และได้ให้ความรู้แก่ตำรวจจนส่งผลให้การปฏิบัติงานดีขึ้น ซึ่งรวมไปถึงให้ความรู้และฝึกอบรมให้กับหน่วยงานที่ต้องปฏิบัติงานร่วมกันอีกหลายหน่วย เช่น กรมการปกครอง กรมศุลกากร กรมสรรพสามิต กระทรวงสาธารณสุข ทหารบก ทหารเรือ และทหารอากาศ

 ก่อตั้งกองบัญชาการศึกษา 
ในปี พ.ศ. 2503 กองการศึกษา ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น กองบัญชาการศึกษาพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมตํารวจ กระทรวงมหาดไทย พ.ศ.๒๕๐๓ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ.๒๕๐๓ และย้ายที่ตั้งไปที่ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม ซึ่งการยกฐานะดังกล่าวก็เพื่อเพิ่มศักยภาพในการอำนวยการและให้การศึกษาแก่ตำรวจภายในกรมตำรวจ รักษามาตรฐานการปฏิบัติงานและรวมหน่วยงานด้านการศึกษาของตำรวจมาอยู่ในสังกัด ประกอบไปด้วย

 แผนกขึ้นตรงต่อกองบัญชาการศึกษา
 กองอํานวยการศึกษา
 โรงเรียนสืบสวน
 กองกํากับการโรงเรียนนายร้อยตํารวจ
 กองกํากับการโรงเรียนนายสิบตํารวจ 
 กองกํากับการโรงเรียนตํารวจนครบาล 
 กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 1-4
 กองร้อยประจํากองบัญชาการ

ในปี พ.ศ. 2514 กองบัญชาการศึกษาได้มีการปรับโครงสร้างหน่วยงานเป็นครั้งแรก โดยยกโรงเรียนนายร้อยตำรวจขึ้นเป็นกองบังคับการในสังกัด และเพิ่มจำนวนกองกำกับการโรงเรียนตำรวจภูธรขึ้นเป็น 9 โรงเรียนพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมตำรวจ กระทรวงมหาดไทย (ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๑๔ ประกอบไปด้วย

 กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 1 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดสระบุรี
 กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 2 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดชลบุรี
 กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 3 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดนครราชสีมา
 กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 4 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดขอนแก่น
 กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 5 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดลําปาง
 กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 6 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดนครสวรรค์
 กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 7 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดนครปฐม
 กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 8 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดสุราษฎร์ธานี
 กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 9 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดยะลา

กองบัญชาการศึกษาได้ย้ายที่ตั้งมาอยู่ที่ศูนย์บรรเทาสาธารณภัย กรมตำรวจ เมื่อปี พ.ศ. 2527 ซึ่งเวลานั้นพื้นที่มิได้ถูกใช้งาน เป็นที่รกร้าง มีเทวรูปประดิษฐานอยู่ 2 องค์ คือ พระพรหม และพระอิศวร จึงได้บุกเบิกพื้นที่และใช้เป็นที่ตั้งของกองบัญชาการศึกษา ในระหว่างนั้น ได้มีการปรับโครงสร้างของหน่วยงานเป็นครั้งที่สองคือปี พ.ศ. 2528พระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมตำรวจ กระทรวงมหาดไทย (ฉบับที่ ๑๓) พ.ศ.๒๕๒๘ ให้ยกเลิกโรงเรียนสืบสวน และตั้งเป็น สถาบันพัฒนาข้าราชตำรวจ เพื่อให้ตรงกับบทบาทหน้าที่ที่ครอบคลุมในทุกด้านมากขึ้น

ในปี พ.ศ. 2535 กองบัญชาการศึกษาได้ปรับโครงสร้างหน่วยงานเป็นครั้งที่สี่ โดยแยกเอากองบังคับการโรงเรียนนายร้อยตำรวจออกมาเพื่อแยกออกไปเป็นโรงเรียนนายร้อยตำรวจ มีสถานะเทียบเท่ากองบัญชาการพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมตำรวจ กระทรวงมหาดไทย (ฉบับที่ ๑๙) พ.ศ.๒๕๓๕ และเกิดการเปลี่ยนแปลงอีกในปี พ.ศ. 2539 ยกฐานะแผนกอำนวยการขึ้นเป็นกองกำกับการมติที่ประชุม ก.ตร. ครั้งที่ ๕ เมื่อวันที่ ๒๐ มีนาคม พ.ศ.๒๕๓๙ และตั้ง สถาบันส่งเสริมงานสอบสวน ที่ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม และขึ้นตรงกับกองบัญชาการศึกษามติ ก.ตร. ในการประชุม ครั้งที่ ๑๗/๒๕๓๙ ลงวันที่ ๑๙ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๓๙  เพื่อควบคุมดูแลและรับผิดชอบเกี่ยวกับงานสอบสวนของตำรวจ รวมถึงงานด้านใบอนุญาตวิชาชีพพนักงานสอบสวนของตำรวจเพื่อสร้างมาตรฐานการทำงานของตำรวจ

 จากรมตำรวจสู่สำนักงานตำรวจแห่งชาติ 
จากนั้นในปี พ.ศ. 2541 กรมตำรวจ กระทรวงมหาดไทย ถูกถ่ายโอนไปตั้งเป็น สำนักงานตำรวจแห่งชาติ สังกัดภายใต้สำนักนายกรัฐมนตรี ส่งผลให้กองบัญชาการศึกษาได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของสำนักงานตำรวจแห่งชาติพระราชกฤษฎีกาโอนกรมตำรวจ กระทรวงมหาดไทย ไปจัดตั้งเป็นสำนักงานตำรวจแห่งชาติ

ในปี พ.ศ. 2548 ได้ยกเลิกกองอำนวยการศึกษา และตั้งเป็นกองอำนวยการและมาตรฐานการศึกษา และได้โอนกองการสอบที่สังกัดอยู่กับสำนักงานกำลังพลให้มาขึ้นกับกองบัญชาการศึกษา จัดตั้ง ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ ยกเลิกกองกำกับการโรงเรียนตำรวจนครบาลและตั้งเป็น ศูนย์ฝึกอบรมตำรวจกลาง ถ่ายโอนกองกำกับการโรงเรียนตำรวจภูธรภาค 1-9 ภายในสังกัดให้ไปขึ้นอยู่กับตำรวจภูธรภาค 1-9 และให้สถาบันส่งเสริมงานสอบสวนไปสังกัดสำนักงานกฎหมายและสอบสวน ทำให้กองบัญชาการศึกษาเองมีโครงสร้างภายในดังนี้กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการเป็นกองบังคับการ หรือส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่นในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๘

 กองอํานวยการและมาตรฐานการศึกษา
 กองการสอบ
 ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ
 ศูนย์ฝึกอบรมตํารวจกลาง
 สถาบันพัฒนาข้าราชการตํารวจ

จากนั้นในปี พ.ศ. 2552 กองบัญชาการศึกษาได้ยกเลิก กองอํานวยการและมาตรฐานการศึกษา เพื่อแยกส่วนงานออกมาเป็น กองบังคับการอำนวยการ และสำนักการศึกษาและประกันคุณภาพ ได้ยกเลิกสถาบันพัฒนาข้าราชการตำรวจ ตั้งเป็น วิทยาลัยการตำรวจ ยกเลิก ศูนย์ฝึกอบรมตำรวจกลาง ตั้งเป็น กองบังคับการฝึกอบรมตำรวจกลาง และได้รับ สถาบันฝึกอบรมระหว่างประเทศว่าด้วยการดำเนินการให้เป็นไปตามกฎหมาย (The International Law Enforcement Academy: ILEA) มาอยู่ในสังกัดซึ่งเดิมขึ้นตรงต่อสำนักงานตำรวจแห่งชาติ อีกทั้งได้จัดตั้ง กลุ่มงานอาจารย์มาเป็นหน่วยขึ้นตรงต่อกองบัญชาการศึกษากฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการเป็นกองบังคับการ หรือส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่นในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๕๒

ในปี พ.ศ. 2558 ได้มีการโอนสถาบันฝึกอบรมระหว่างประเทศว่าด้วยการดำเนินการให้เป็นไปตามกฎหมาย (ILEA) ให้กลับคืนไปขึ้นตรงต่อสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เนื่องจากเป็นหน่วยงานระหว่างประเทศ และมีบุคลากรต่างชาติในสังกัด หากประสานงานกับผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติโดยตรงจะสะดวกกว่ากฎกระทรวง แบ่งส่วนราชการเป็นกองบังคับการหรือส่วนราชการอย่างอื่นในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ฉบับที่ ๖) พ.ศ.๒๕๕๘ จากนั้นได้มีการก่อตั้งศูนย์ฝึกยุทธวิธีตำรวจกลางขึ้นมา และให้ขึ้นตรงต่อกองบัญชาการศึกษา เพื่อใช้ในการฝึกและพัฒนาทักษะด้านต่าง ๆ อย่างครบวงจรให้กับเจ้าหน้าที่ตำรวจ โดยเฉพาะด้านยุทธวิธีกฎกระทรวง แบ่งส่วนราชการเป็นกองบังคับการหรือส่วนราชการอย่างอื่นในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ฉบับที่ ๑๔) พ.ศ.๒๕๖๓ (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๗๒ ตอนที่ ๔๙ ก ลง ๑ กรกฎาคม ๒๕๖๓) 

 โครงสร้าง 
กองบัญชาการศึกษา ประกอบด้วยโครงสร้างหน่วยงาน ดังนี้

 กองบังคับการอำนวยการ (บก.อก.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 100 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900
 ฝ่ายอำนวยการ 1 (ธุรการและกำลังพล)
 ฝ่ายอำนวยการ 2 (นโยบายและแผน/งบประมาณ)
 ฝ่ายอำนวยการ 3 (การเงิน/ส่งกำลังบำรุง)
 ฝ่ายอำนวยการ 4 (กฎหมายและวินัย)
 ฝ่ายอำนวยการ 5 (การต่างประเทศ)
 ฝ่ายอำนวยการ 6 (ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ)
 ศูนย์ส่งเสริมจริยธรรมและพัฒนาคุณธรรม (ส่งเสริมจริยธรรมและพัฒนาคุณธรรม)
 สำนักการศึกษาและประกันคุณภาพ (สศป.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 100 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900
 ฝ่ายอำนวยการ 
 ฝ่ายยุทธศาสตร์การศึกษา 
 ฝ่ายพัฒนาหลักสูตร 1 
 ฝ่ายพัฒนาหลักสูตร 2
 ฝ่ายมาตรฐานและประกันคุณภาพ 1
 ฝ่ายมาตรฐานและประกันคุณภาพ 2 
 ฝ่ายวิชาการประกันคุณภาพ
 วิทยาลัยการตำรวจ (วตร.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 100 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900
 ฝ่ายอำนวยการ
 ฝ่ายบริหารการฝึกอบรม
 ฝ่ายกิจการการฝึกอบรม
 ฝ่ายวิทยบริการ
 ฝ่ายวิจัยและพัฒนา
 กองบังคับการฝึกอบรมตำรวจกลาง (บก.ฝรก.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 189 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม 73170
 ฝ่ายอำนวยการ 
 ฝ่ายบริการการฝึกอบรม 
 ฝ่ายปกครองและกิจการการฝึกอบรม 
 กองการสอบ (กส.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 100 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900
 ฝ่ายอำนวยการ
 ฝ่ายแผนการสอบ
 ฝ่ายจัดการสอบ
 ฝ่ายวิชาการสรรหา
 กลุ่มงานอาจารย์ (กอจ.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 100 ชั้น 2 อาคารวิทยาลัยการตำรวจ ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900
 งานธุรการ
 กลุ่มวิชาสืบสวน/สอบสวน/กฎหมาย
 กลุ่มวิชาความมั่นคงและกิจการพิเศษ
 กลุ่มวิชาป้องกันปราบปราม/จราจร
 กลุ่มวิชาบริหารงานตำรวจ
 กลุ่มวิชาทั่วไป
 ศูนย์ฝึกยุทธวิธีตำรวจกลาง (ศยก.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 888 หมู่ 14 ตำบลหนองสาหร่าย อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา
 ฝ่ายอำนวยการ 
 ฝ่ายสนับสนุนการฝึก 
 ฝ่ายวิทยบริการ 
 ฝ่ายควบคุมการฝึก

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ

หมวดหมู่:หน่วยงานในสังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ