กัฟ วิทแลม

เอ็ดเวิร์ด กัฟ วิทแลม (อังกฤษ: Edward Gough Whitlam ; 11 กรกฎาคม 2459 – 21 ตุลาคม 2557) หรือที่รู้จักในชื่อ กัฟ วิทแลม เป็นนักการเมืองชาวออสเตรเลีย ผู้ดำรงตำแหน่ง นายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย คนที่ 21 ตั้งแต่ปี 2515 ถึง 2518 เขาเป็นสมาชิกของ พรรคแรงงาน และเป็นนายกรัฐมนตรีคนแรกของพรรคแรงงานในรอบ 23 ปี

วิทแลมเกิดที่เมืองเคียว รัฐนิวเซาธ์เวลส์ เขาศึกษาด้านกฎหมายที่ มหาวิทยาลัยซิดนีย์ และเข้าร่วมกองทัพอากาศออสเตรเลียในช่วง สงครามโลกครั้งที่สอง หลังจากสงคราม เขาประกอบอาชีพเป็นทนายความก่อนที่จะเข้าสู่การเมือง

วิทแลมได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในเขตเลือกตั้ง เวอร์ริงวา ในปี 2495 เขาค่อยๆ ไต่เต้าขึ้นมาในพรรคแรงงาน และในปี 2510 ก็ได้รับเลือกให้เป็นหัวหน้าพรรค และเป็นผู้นำฝ่ายค้าน

ในการเลือกตั้งปี 2515 วิทแลมนำพรรคแรงงานชนะการเลือกตั้ง และยุติการปกครองของพรรคร่วมรัฐบาลมายาวนานกว่าสองทศวรรษ รัฐบาลของวิทแลมได้ดำเนินการปฏิรูปสังคมจำนวนมาก รวมถึงการริเริ่มโครงการ เมดิแคร์ (ระบบดูแลสุขภาพถ้วนหน้า), การสนับสนุนการศึกษา, การรณรงค์เพื่อสิทธิของชนพื้นเมือง, และการยกเลิกการเกณฑ์ทหาร

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลของวิทแลมประสบกับความขัดแย้งทางการเมืองและปัญหาเศรษฐกิจหลายประการ รวมถึงวิกฤตการณ์น้ำมันในปี 2516 และอัตราเงินเฟ้อที่สูงขึ้น ในปี 2518 เกิดวิกฤตการณ์รัฐธรรมนูญที่รู้จักกันในชื่อ การปลดวิทแลม ซึ่งนำไปสู่การที่ ผู้สำเร็จราชการ เซอร์ จอห์น เคียร์ ได้ใช้อำนาจตามรัฐธรรมนูญปลดวิทแลมออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และแต่งตั้งผู้นำฝ่ายค้าน แมลคัม เฟรเซอร์ ขึ้นดำรงตำแหน่งแทน นี่เป็นการปลดนายกรัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งโดยตรงจากการเลือกตั้งครั้งแรกและครั้งเดียวในประวัติศาสตร์ออสเตรเลีย

หลังจากถูกปลด วิทแลมยังคงเป็นหัวหน้าพรรคแรงงานและผู้นำฝ่ายค้านจนถึงปี 2520 เขาเกษียณจากการเมืองในปี 2521 และยังคงเป็นบุคคลสำคัญในชีวิตสาธารณะของออสเตรเลียจนกระทั่งเสียชีวิตในปี 2557

วิทแลมได้รับการยกย่องจากหลายคนว่าเป็นหนึ่งในนายกรัฐมนตรีที่สำคัญที่สุดของออสเตรเลีย ซึ่งได้เปลี่ยนแปลงสังคมออสเตรเลียไปอย่างมากผ่านการปฏิรูปต่างๆ

หมวดหมู่:นายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย