สะพานเทียบเรือ

สะพานเทียบเรือ () เป็นโครงสร้างที่มนุษย์สร้างขึ้นซึ่งยื่นออกมาจากแผ่นดินลงไปในน้ำ สะเทียบเรืออาจใช้เป็นเขื่อนกันคลื่น ทางเดิน หรือทั้งสองอย่าง หรือใช้เป็นคู่เพื่อจำกัดร่องน้ำเดิน คำนี้มาจากคำภาษาฝรั่งเศสว่า  ซึ่งแปลว่า "โยน" ซึ่งหมายถึงสิ่งที่โยนออกไป

 สำหรับการควบคุมแม่น้ำ 

 เขื่อนแบบปีก 
สะพานเทียบเรือรูปแบบหนึ่งหรือเขื่อนแบบปีก (wing dam) จะยื่นออกไปในทิศทางตรงกันข้ามกันจากแต่ละฝั่งของแม่น้ำเป็นระยะ ๆ เพื่อหดร่องน้ำให้กว้างขึ้น และรวมกระแสน้ำเพื่อทำให้ร่องน้ำลึกขึ้น

 บริเวณทางออกของแม่น้ำที่ไม่มีน้ำขึ้นน้ำลง 

สะพานเทียบเรือถูกสร้างขึ้นที่แต่ละด้านของแม่น้ำทางออกของแม่น้ำบางสายที่ไหลลงสู่ทะเลบอลติก โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อยืดระยะการกัดเซาะของแม่น้ำและปกป้องร่องน้ำไม่ให้ถูกคลื่นซัดเข้าฝั่งจากการพัดพาของชายฝั่ง การใช้งานสะพานเทียบเรือขนานกันอีกประการหนึ่งคือเพื่อลดระดับแนวเขื่อนลงด้านหน้าปากแม่น้ำสามเหลี่ยมปากแม่น้ำที่ไหลเข้าสู่กระแสน้ำขึ้นน้ำลง ซึ่งถือเป็นการขยายระยะขอบทะเลที่น้อยกว่า โดยขยายระยะการกัดเซาะของแม่น้ำออกไปยังแนวเขื่อนโดยฝั่ง

สะพานเทียบเรือที่ทอดยาวจากแม่น้ำดานูบสาขาซูลินาไปยังทะเลดำ และจากช่องเขาทางใต้ของแม่น้ำมิสซิสซิปปีไปยังอ่าวเม็กซิโก สะพานเทียบเรือเหล่านี้ประกอบด้วยหินกรวดและบล็อกคอนกรีตตามลำดับ ทำให้การระบายน้ำของแม่น้ำเหล่านี้สามารถกัดเซาะแนวสันดอนที่กีดขวางทางเข้าแม่น้ำได้ และสะพานเทียบเรือเหล่านี้ยังพัดพาตะกอนน้ำพาออกไปไกลพอสมควรจนได้รับอิทธิพลจากกระแสน้ำชายฝั่ง ซึ่งการพัดตะกอนบางส่วนออกไปนั้นช่วยชะลอการก่อตัวของแนวสันดอนใหม่ในที่สุดออกไป

 บริเวณปากแม่น้ำที่มีกระแสน้ำขึ้นลง 
ในกรณีที่แม่น้ำแคบใกล้ปากแม่น้ำ มีปริมาณน้ำไหลออกเพียงเล็กน้อย และมีช่วงน้ำขึ้นลงต่ำ ทะเลอาจปิดกั้นทางออกของแม่น้ำเมื่อเกิดพายุรุนแรงบนชายฝั่งที่เปิดโล่ง แม่น้ำจึงจำเป็นต้องหาทางออกอื่นที่จุดอ่อนของชายหาด ซึ่งอาจอยู่ห่างออกไปบ้างตามแนวชายฝั่งที่ต่ำ และทางออกใหม่นี้อาจปิดกั้นได้ ทำให้แม่น้ำเปลี่ยนตำแหน่งปากแม่น้ำเป็นระยะ ๆ วงจรการเปลี่ยนแปลงที่ไม่ต่อเนื่องนี้สามารถหยุดได้โดยกำหนดทางออกของแม่น้ำในตำแหน่งที่เหมาะสม โดยสร้างสะพานเทียบเรือไว้ทั้งสองข้างของทางออกนี้ข้ามชายหาด ซึ่งจะทำให้การระบายน้ำรวมตัวอยู่ในร่องน้ำที่แน่นอน และป้องกันไม่ให้ปากแม่น้ำถูกปิดกั้นจากการพัดพาของกระแสน้ำในชายฝั่ง ระบบนี้ได้รับการนำไปใช้กับทางออกที่เปลี่ยนไปของแม่น้ำยาเร ทางใต้ของเกรทยาร์มัธมานานแล้ว และประสบความสำเร็จในการกำหนดปากแม่น้ำอาดูร์ ที่คดเคี้ยวใกล้กับชอร์แฮม และปากแม่น้ำอาดูร์ ที่ไหลลงสู่อ่าวบิสเคย์ด้านล่างบายอน

เมื่อมีการตัดร่องน้ำใหม่ข้ามฮุคออฟฮอลแลนด์เพื่อให้ร่องน้ำของแม่น้ำเมิซตรงและลึกขึ้น ซึ่งก่อให้เกิดร่องน้ำเข้าสู่รอตเทอร์ดาม สะพานเทียบเรือขนานกว้างต่ำที่ประกอบด้วยที่นอนแบบมีลวดลายที่ถ่วงด้วยหิน จะถูกพัดพาข้ามชายฝั่งลงไปในทะเลทั้งสองด้านของปากแม่น้ำใหม่ เพื่อป้องกันร่องน้ำของสะพานเทียบเรือจากการพัดพาของชายฝั่ง และทำให้เกิดการระบายน้ำของแม่น้ำเพื่อให้แม่น้ำไหลออกไปสู่น้ำลึก ร่องน้ำดังกล่าวซึ่งอยู่เลยทางออกของแม่น้ำเนอร์วิออนไปยังอ่าวบิสเคย์นั้นได้รับการควบคุมโดยสะพานเทียบเรือ และการขยายสะพานเทียบเรือทางตะวันตกเฉียงใต้ออกไปเกือบ  โดยให้โค้งเว้าไปทางร่องน้ำนั้น ไม่เพียงแต่จะป้องกันร่องน้ำออกจากการพัดพาของแม่น้ำไปทางตะวันออกได้ในระดับหนึ่งเท่านั้น แต่ยังมีการลดระดับของแนวเขื่อนด้านหน้าลงด้วยการกัดกร่อนที่เกิดจากการระบายน้ำของแม่น้ำตามโค้งเว้าของสะพานเทียบเรือทางตะวันตกเฉียงใต้ เนื่องจากส่วนนอกของสะพานเทียบเรือแห่งนี้เผชิญกับพายุฝนฟ้าคะนองจากอ่าวบิสเคย์ก่อนที่จะสร้างท่าเรือด้านนอก จึงได้รับการออกแบบให้มีรูปร่างและความแข็งแรงเหมือนเขื่อนกันคลื่นที่ตั้งอยู่ในน้ำตื้น

 สำหรับจอดเรือที่ท่าเทียบ 
ในกรณีที่ท่าเทียบมีด้านลาดเอียง สะพานเทียบเรือไม้โปร่งมักจะถูกขนย้ายข้ามทางลาด โดยที่ปลายท่าเทียบเรือสามารถวางเรือในน้ำลึกหรือสร้างโครงสร้างที่แข็งแรงกว่าบนทางลาดเพื่อรองรับกองถ่านหิน สะพานเทียบเรือเสาเข็มยังถูกสร้างในน้ำนอกทางเข้าท่าเทียบเรือทั้งสองข้าง เพื่อสร้างร่องน้ำรูปแตรที่ขยายใหญ่ขึ้นระหว่างทางเข้า ประตูน้ำ หรือแอ่งน้ำขึ้นน้ำลง และร่องน้ำเข้า เพื่อนำทางเรือเข้าหรือออกจากท่าเทียบ นอกจากนี้ สะพานเทียบเรือแข็งซึ่งเรียงรายด้วยกำแพงเขื่อนเทียบเรือ บางครั้งก็ถูกขนย้ายไปยังท่าเทียบกว้างที่ตั้งฉากกับแนวเขื่อนเทียบเรือที่ด้านข้าง เพื่อขยายที่พัก และเมื่อขยายออกไปในขอบเขตกว้างจากชายฝั่งทะเลที่ไม่มีน้ำขึ้นน้ำลงภายใต้ที่กำบังของเขื่อนกันคลื่นที่อยู่รอบนอก ท่าเทียบเรือเหล่านี้ยังทำหน้าที่สร้างแอ่งที่เรือจอดอยู่เมื่อขนถ่ายและบรรทุกสินค้าในท่าเรือเช่นที่มาร์แซย์

 บริเวณทางเข้าสะพานท่าเทียบเรือ 
300px|thumb|มุมมองทางอากาศของสะพานเทียบเรือที่สร้างด้วยหินโดลอสส์ที่ทางเข้าท่าเรือฮัมโบลด์เบย์ ท่าเทียบเรือเหล่านี้ช่วยบรรเทาการเคลื่อนตัวของทรายที่ไม่สามารถคาดเดาได้ 
ร่องน้ำเข้าไปยังท่าเรือบางแห่งที่ตั้งอยู่บนชายฝั่งทรายได้รับการนำทางและปกป้องชายหาดด้วยสะพานเทียบเรือคู่ขนาน ในบางกรณี ท่าเทียบเรือเหล่านี้อาจแข็งและสูงกว่าระดับน้ำลงเล็กน้อยในช่วงน้ำขึ้นสูง โดยมีการสร้างโครงไม้เปิดโล่งไว้ โดยมีแท่นไม้ที่ด้านบนซึ่งยกขึ้นเหนือระดับน้ำขึ้นสูงสุด ในกรณีอื่นๆ ท่าเทียบเรือเหล่านี้ประกอบด้วยวัสดุแข็งทั้งหมดโดยไม่มีโครงไม้ ร่องน้ำระหว่างสะพานเทียบเรือเหล่านี้เดิมทีได้รับการดูแลรักษาโดยกระแสน้ำขึ้นน้ำลงจากพื้นที่ที่อยู่ต่ำใกล้ชายฝั่ง และต่อมาก็ได้รับการดูแลโดยกระแสน้ำจากแอ่งระบายน้ำ แต่ปัจจุบัน มักจะทำให้ช่องน้ำลึกขึ้นอย่างมากโดยการขุดลอกด้วยเครื่องสูบทราย ร่องน้ำดังกล่าวได้รับการปกป้องในระดับหนึ่งด้วยส่วนแข็งของสะพานเทียบเรือจากทรายที่เข้ามาจากชายหาดใกล้เคียง และจากการกระทำของคลื่นที่ทำให้ระดับของคลื่นลดลง ในขณะที่ส่วนเปิดโล่งด้านบนทำหน้าที่ระบุร่องน้ำและนำทางเรือหากจำเป็น (ดูที่อ่าวจอดเรือ)

ส่วนล่างของสะพานเทียบเรือเก่าในท่าเรือที่มีมายาวนาน เช่น กาแล ดันเคิร์ก และออสเทนด์ ประกอบด้วยดินเหนียวหรือหินกรวดที่ปิดทับด้านบนด้วยงานตกแต่งหรือหินทราย แต่การขุดลอกร่องน้ำท่าเทียบเรือให้ลึกขึ้นและความจำเป็นในการขยายร่องน้ำสะพานเทียบเรือทำให้ต้องสร้างสะพานเทียบเรือขึ้นใหม่ในท่าเรือเหล่านี้ สะพานเทียบเรือแห่งใหม่ที่ดันเคิร์กสร้างขึ้นบนชายหาดทรายโดยใช้ลมอัดที่ความลึก  ต่ำกว่าระดับน้ำลงในช่วงน้ำขึ้นน้ำลง และส่วนก่ออิฐแข็งบนฐานคอนกรีตถูกยกขึ้น  เหนือระดับน้ำลงในช่วงน้ำขึ้นน้ำลง

 บริเวณทางออกทะเลสาบน้ำเค็มชายฝั่ง 

การเพิ่มขึ้นของกระแสน้ำขึ้นน้ำลงเพียงเล็กน้อยทำให้กระแสน้ำขึ้นน้ำลงแผ่กระจายไปทั่วบริเวณทะเลสาบน้ำเค็มชายฝั่ง (ลากูน) หรือพื้นที่น้ำนิ่งในฝั่ง ทำให้กระแสน้ำขึ้นน้ำลงไหลเข้าและไหลออกจนรักษาช่องแคบลึกผ่านช่องแคบที่ไม่ถูกกั้นด้วยตลิ่งทั้งสองด้าน ส่งผลให้กระแสน้ำกระจายตัว และเนื่องจากแรงกัดเซาะลดลง จึงไม่สามารถต้านทานแรงกัดเซาะที่บริเวณหน้าทางออกได้อย่างมีประสิทธิภาพอีกต่อไปในระยะปานกลางจากชายฝั่ง ดังนั้นจึงเกิดสันดอนที่ทำให้ความลึกที่มีอยู่ของร่องน้ำเข้าลดลง อย่างไรก็ตาม การสร้างสะพานเทียบเรือที่มั่นคงเหนือสันดอนทั้งสองข้างของทางออก กระแสน้ำขึ้นน้ำลงจะรวมตัวอยู่ในร่องน้ำข้ามสันดอน และลดลงด้วยการกัดเซาะ ดังนั้น ความลึกที่มีอยู่ของร่องน้ำเข้าไปยังเวนิสผ่านทางทางออก มาลาโมคโค และ ลีโด ดิ เวเนเซีย จากลากูนเวนิสจึงถูกทำให้ลึกลงไปหลายฟุต (เมตร) เหนือสันดอนด้วยสะพานเทียบเรือที่ทำจากเศษหิน ซึ่งถูกพัดพาข้ามชายฝั่งลงไปในน้ำลึกทั้งสองด้านของร่องน้ำ

ตัวอย่างอื่น ๆ ได้แก่ สะพานเทียบเรือยาวที่ยื่นลงไปในทะเลด้านหน้าทางเข้าท่าเรือชาร์ลสตัน ซึ่งเดิมสร้างด้วยเสาที่ถ่วงด้วยหินและท่อนไม้ แต่ต่อมาสร้างด้วยหินกรวด และสะพานเทียบเรือหินกรวดสองแห่งที่บรรจบกันซึ่งสร้างจากแต่ละฝั่งของอ่าวดับลินเพื่อสร้างความลึกให้กับทางเข้าอ่าวจอดเรือดับลิน

สะพานเทียบเรือ ส่งผลเสียต่อวัฒนธรรมการเล่นเซิร์ฟโดยรวมเนื่องจากสามารถทำลายแนวคลื่นได้

 ดูเพิ่ม 
 เขื่อนกันคลื่น (breakwater)
 ท่าเทียบ
 กำแพงกันคลื่น (mole)
 ท่าน้ำ
 ท่าเรือ
 เขื่อนเทียบเรือ

 อ้างอิง 

  Humboldt Bay Recreation & Conservation District: Humboldt Bay Harbor Setting

 แหล่งข้อมูลอื่น 


หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างชายฝั่ง
หมวดหมู่:การขนส่งทางน้ำ