คลองแม่รำพัน

แม่รำพันชื่อทางการตามปรากฏบนแผนที่ของหมวดบำรุงทางหลวงชนบท จังหวัดสุโขทัย หรือ แม่ลำพัน  เป็นคลอง ในภาคเหนือของประเทศไทย ไหลผ่านจังหวัดลำปางและจังหวัดสุโขทัย ก่อนจะไหลบรรจบเข้ากับแม่น้ำยม ส่วนหนึ่งของลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา

สายน้ำแม่รำพันมีต้นน้ำอยู่ในอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง ไหลผ่านอำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก เข้าสู่เขตพื้นที่จังหวัดสุโขทัยที่อำเภอบ้านด่านลานหอย และเข้าสู่อำเภอเมืองสุโขทัย ผ่านอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยและตัวเมืองสุโขทัย ก่อนที่จะบรรจบเข้ากับแม่น้ำยมในเมืองสุโขทัย บริเวณทางเหนือของวัดคูหาสุวรรณ

คลองแม่รำพันมีความสำคัญต่อการเกษตร โดยเฉพาะช่วงตอนกลางของสายน้ำในอำเภอบ้านด่านลานหอย ที่ช่วงปลายของสายน้ำมีจุดตัดกับเส้นทางน้ำและเส้นทางโบราณสมัยอาณาจักรสุโขทัย เช่น ถนนพระร่วง และคูเมืองโบราณต่าง ๆ ในสมัยอาณาจักรสุโขทัยนั้น เป็นที่เข้าใจว่าสายน้ำแม่ลำพันมีความสำคัญต่อผู้คนในสมัยนั้น การศึกษาทางโบราณคดีค้นพบหลักฐานการตั้งรกรากในลุ่มน้ำลำพันมาตั้งแต่สมัยก่อนสุโขทัย โดยมีการขุดพบเครื่องมือหินที่กำหนดอายุเบื้องต้น 3,000 ปี และวัตถุโลหะ ตลอดจนกลองมะโหระทึกสัมฤทธิ์ แม้ว่าในปัจจุบันแม่ลำพันจะมีลักษณะแคบและตื้นเขิน แต่เป็นที่เข้าใจว่าในอดีตมีลักษณะลึกและกว้างกว่าในปัจจุบัน

ชื่อ "ลำพัน" นั้นมีการเสนอว่าน่าจะมีที่มาจากคำภาษาเขมร เป็นชื่อเรียกสมุนไพรชนิดหนึ่ง หรืออาจมีที่มาจากภาษาไทย โดยประกอบคำว่า ลำ ที่แปลว่า "ลำน้ำ" กับ พัน ที่แปลว่า "เกี่ยวพัน" หมายถึงลำน้ำที่ไหลผ่านชุมชนต่าง ๆ เข้าเกี่ยวพันกัน

 อ้างอิง 

แม่ลำพัน
หมวดหมู่:แหล่งน้ำในจังหวัดสุโขทัย
หมวดหมู่:อำเภอเถิน
หมวดหมู่:อำเภอบ้านด่านลานหอย
หมวดหมู่:อำเภอเมืองสุโขทัย