ภาษาถิ่นมาตางิ

ภาษาถิ่นมาตางิ () เป็นภาษาถิ่นระดับท้องถิ่นที่สูญแล้วของประเทศญี่ปุ่น ใช้พูดโดยชาวมาตางิในจังหวัดอากิตะและบริเวณใกล้เคียงแถบภูมิภาคโทโฮกุ ทางตอนเหนือของเกาะฮนชู ประเทศญี่ปุ่น

ภาษาถิ่นมาตางิมีคำศัพท์เฉพาะจำนวนมากเกี่ยวกับการล่าสัตว์ เครื่องมือ พิธีกรรม โดยมากเป็นคำมาจากภาษาไอนุ

โยชิโซะ อิตาบาชิ () ได้ตีพิมพ์พจนานุกรมมาตางิ เมื่อ พ.ศ. 2551

 คำศัพท์ 
ภาษาถิ่นมาตางิมีคำศัพท์เฉพาะที่แตกต่างออกไปจากภาษาญี่ปุ่นถิ่นอื่น เช่น วักกะ แปลว่า "น้ำ" เซตะ แปลว่า "สุนัข" และ ซัมเป แปลว่า "หัวใจ" ซึ่งล้วนแต่เป็นคำจากภาษาไอนุ ดังตัวอย่างคำศัพท์ ดังนี้

 คำไทย คำญี่ปุ่น คำมาตางิ น้ำ 水 わっかวักกะ ของเหลว 酒 หมี 熊 いたずอิตาซุ なびれนาบิเระ หมา 犬 せたเซตะ へだเฮดะ หมาป่า 狼 おきゃくโอเกียกุ ลิงกังญี่ปุ่น 猿 すねซูเนะ เลียงผาญี่ปุ่น カモシカ あおけらอาโอเกระ こしまけโคชิมาเกะ วัว, ปศุสัตว์ 牛 つのからสึโนการะ ข้าว (ยังไม่ได้หุง) 米 くさのみคูซาโนมิ วัดพุทธ 寺 くしคูชิ หัวใจ 心臓 さんぺซัมเป บุคคลที่ไม่ใช่มาตางิ マタギでない人 せたぎเซตางิ

โยชิโซะ อิตาบาชิ () ตั้งข้อสังเกตว่าคำไอนุหลายคำมีการเปลี่ยนแปลงด้านอรรถศาสตร์ในภาษาถิ่นมาตางิ เช่น

 คำมาตางิ  ความหมายในภาษาถิ่นมาตางิ  คำไอนุ  ความหมายในภาษาไอนุ คาโดะ  อากาศ (天候)  คันโตะ  สวรรค์, ท้องฟ้า (天、空) มางิริ  มีดพก, หอก (小刀、槍)  มากิริ  มีดพก (小刀) บักเกะ  หัวหมี (熊の頭)  พาเก  ศีรษะมนุษย์, หัวสัตว์ (人の頭、動物の頭) ฮิระ  ตาข่ายดักหมี (ケン網という熊を捕まえる網)  พีระ  หน้าผา (崖) โฮโนะ  เลียงผาญี่ปุ่นขนาดกลาง (中型のカモシカ)  โพโนะ  เล็ก (小さい) โฮโระ  จำนวนมาก (たくさん)  โพโระ  ใหญ่ (大きい) ซัมเบ  หัวใจหรือดีของหมีและเลียงผาญี่ปุ่น (熊やカモシカの心臓、胆)  ซัมเป  หัวใจ (心臓) เฮดะ, เซดะ, เซตะ  สุนัข (犬)  เซตะ  สุนัข (犬) วันบะ, วาชิ  หิมะถล่ม (雪崩)  อูปัส  หิมะ (雪) วักกะ  น้ำ (水), ของเหลว (酒) (ในฐานะส่วนหนึ่งของสารประกอบ)  วักกะ  น้ำ (水)

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ภาษาญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ภาษาไอนุ
หมวดหมู่:ภาษาผสม
หมวดหมู่:วัฒนธรรมในจังหวัดอากิตะ
หมวดหมู่:วัฒนธรรมในจังหวัดอาโอโมริ
หมวดหมู่:ภาษาสูญแล้ว