จารึกบนฐานพระพุทธรูปวัดหัวเวียง

จารึกครหิ หรือชื่อทางการว่า จารึกบนฐานพระพุทธรูปวัดหัวเวียง เป็นจารึกภาษาเขมรเก่าอักษรกวิที่ค้นพบในอำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ทางตอนใต้ของประเทศไทย กำหนดอายุ พ.ศ. 1726 (ค.ศ. 1183) จารึกความยาวห้าบรรทัดนี้อยู่บนฐานของพระพุทธรูปทองสัมฤทธิ์ปางนาคปรกที่ค้นพบในวัดเวียงในอำเภอไชยา และเก็บรักษาที่วัดหัวเวียง ปัจจุบันพระพุทธรูปองค์นี้เก็บรักษาเป็นสมบัติของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนครในกรุงเทพมหานคร ชื่อของจารึกว่า ครหิ (Grahi) หรือ Kia-lo-hi ในบันทึกจีน จูฟานจื่อ เชื่อกันว่าเป็นชื่อเก่าของไชยา นครซึ่งในอดีตเป็นส่วนหนึ่งของตามพรลิงค์ และในอดีตเป็นรัฐพรมแดนระหว่างศรีวิชัยกับเขมรในคาบสมุทรมลายู

ชื่ออย่างเป็นทางการบนระเบียนของไทย ได้แก่ สฎ. 9 และ จารึกที่ 25 จารึกที่ฐานพระพุทธรูปจากวัดหัวเวียง

 เนื้อความ 

ยอร์ช เซเดส์ ถอดความจารึกไว้ได้ว่า

 ๑๑๐๕ ศกโถะนกฺษตฺร ด ตบะสกฺติ กมฺรเดง อญฺ มหาราช ศฺรีมต ไตฺรโลกฺยราชเมาลิภูษนพรฺมมเทว ปิ เกต
 เชฺยษฐ โนะ พุทธพาร มหาเสนาปติ คลาไน ต จำ สฺรุก คฺรหิ อาราธนา ต มฺรเตง ศฺรีญาโน เถฺว ปฺร
 ติมา เนะ ทํงน มาน สํริต การ มฺาย ตุล พิร ต ชา พฺยาย มาส ตบ ตนฺลิง ติ ษฺถาปนา ชา ปฺรติ
 มา มหาชน โผง ต มาน สรฺทธา อนุโมทนา ปูชา นมสฺการ นุ เนะ เลงฺ ส _ _ บาน สรฺวฺวชญตา
 _ ห ต ชา _ _

ซึ่งสามารถแปลได้ใจความเกี่ยวกับการสร้างพระพุทธรูปนี้ว่า สร้างขึ้นในศักราช ๑๑๐๕ ปีกระต่าย (เถาะนักษัตร) โดยพระเจ้า ศรีมัตไตรโลกยราช เมาลิภูษนวรรมเทวะ มีพระราชโองการให้มหาเสนาบดี คลาไน ผู้รักษาเมือง ครหิ อาราธนา มฺรเตง ศรีญาโน สร้างพระพุทธรูปนี้ขึ้น

 อ้างอิง 

Category:จารึกในประเทศไทย
Category:อักษรสุมาตรา
category:งานสะสมของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร