ชาวมีนังกาเบา

มีนังกาเบา  (; ; ) เอกสารเก่าไทยเรียก แขกเมืองเซียะ เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ออสโตรนีเซียที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ในแถบที่ราบสูงมีนังกาเบาในทางตะวันตกของเกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย พื้นที่ที่ในอดีตเป็นราชธานีของอาณาจักรปาการูยุง ที่นักประวัติศาสตร์ในอดีตเชื่อว่าเคยเป็นอู่อารยธรรมของเผ่ามลายู

มีนังกาเบาเป็นกลุ่มชาติพันธุ์หลักของสุมาตราตะวันตกและเนเกอรีเซิมบีลัน รวมถึงเป็นชนกลุ่มน้อยในพื้นที่อื่น ๆ ของอินโดนีเซีย, มาเลเซีย, สิงคโปร์ และเนเธอร์แลนด์

ประวัติศาสตร์
ภาษามีนังกาเบาเป็นภาษาออสโตรนีเซียและใกล้ชิดมากกับภาษามลายู กระนั้นไม่เป็นที่ทราบแน่ชัดว่าสองภาษานี้แขนงออกมาจากภาษาต้นร่วมเมื่อไร และความสัมพันธ์เชิงวัฒนธรรมในอดีตของทั้งสองวัฒนธรรมก็ไม่เป็นที่ทราบแน่ชัดเช่นกัน กระทั่งศตวรรษที่ 20 ประชากรส่วนใหญ่ของเกาะสุมาตราอาศัยในที่ราบสูงซึ่งเหมาะสมต่อการตั้งรกรากอยู่อาศัยด้วยน้ำสะอาดปริมาณมาก ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ สภาพอากาศที่เย็นกว่า และทรัพยากรมากมาย การทำนาข้าวมีพัฒนาการในที่ราบสูงมีนังกาเบานานก่อนที่จะปรากฏในพื้นที่อื่นของเกาะสุมาตราและมีก่อนการเดินทางมาถึงของชนต่างชาติ

เชื่อกันว่ากษัตริย์อาทิตยวรมันเป็นผู้สถาปนาอาณาจักรขึ้นที่ปาการูยุงในที่ราบสูงมีนังกาเบา กษัตริย์อาทิตยวรมันเป็นผู้นับถือพุทธศาสนานิกายตันตระและมีความสัมพันธ์กับอาณาจักรสิงหส่าหรีและมชปาหิตบนเกาะชวา ครองราชย์ระหว่างปี 1347 ถึง 1375 การก่อตั้งระบบสถาบันกษัติรย์ดูเหมือนจะมีปัญหาและการสู้รบมาเกี่ยวข้อง ซึ่งท้ายที่สุดนำไปสู่การแบ่งหมู่บ้านต่าง ๆ เป็นหนึ่งในสองระบบธรรมเนียม ได้แก่ ระบบโบดี-จานีอาโก ซึ่งมีรากฐานจากอาดัตเปอร์ปาตี และ ระบบโกโต-ปิลลีอัง ที่มีรากฐานจากอาดัตเตอเมิงงุง ซึ่งมีความจงรักภักดีต่อราชวงศ์ ไม่เกินศตวรรษที่ 16  อำนาจของสถาบันกษัตริย์ได้แตกออกเป็นกษัตริย์ที่ครองราชย์ 3 พระองค์ ได้แก่ กษัตริย์ของโลกหรือราจาอาลัม (Raja Alam), กษัตริย์แห่งกฎธรรมเนียมหรือราจาอาดัต (Raja Adat) และกษัตริย์แห่งศาสนาหรือราจาอีบาดัต (Raja Ibadat) เรียกรวมกันว่าบรรดากษัตริย์แห่งสามบัลลังก์ หรือ ราโจ ตีโก เซโล (Rajo Tigo Selo) กษัตริย์แห่งมีนังกาเบามีสถานะเป็นบุคคลที่มีอำนาจพิเศษที่สวรรค์ประทานให้หรือมีเวทมนตร์ แต่ไม่มีอํานาจมากนักในการดําเนินการกิจการของหมู่บ้าน

ในราวศตวรรษที่ 16 มีนังกาเบาเปลี่ยนมารับนับถือศาสนาอิสลาม มีการพบปะกับชาวตะวันตกครั้งแรกในปี 1529 จากการเดินทางของ Jean Parmentier มายังสุมาตรา บริษัทอินดีสตะวันออกของดัตช์เริ่มได้ทองจากปารีอามันในปี 1651 แต่ต่อมาย้ายแหล่งไปทางใต้ที่ปาดังเพื่อลดการปะทะกับชาวอาเจะฮ์ ในปี 1663 ชาวดัตช์ตกลงที่จะปกป้องและปลดปล่อยหมู่บ้านในท้องถิ่นจากชาวอาเจะฮ์เพื่อแลกกับการผูกขาดการค้า เป็นผลให้ตั้งด่านการค้าขึ้นที่ปาอีนันกับปาดัง จนถึงช่วงต้นศตวรรษที่ 19 ชาวดัตช์ยังคงพอใจกับการค้าทองคําและผลิตผลที่บริเวณชายฝั่งของสุมาตรา และไม่ได้พยายามที่จะขยายบริเวณไปยังที่ราบสูงมีนังกาเบาเลย ต่อมาเพราะสงครามในยุโรป อังกฤษจึงได้เข้ายึดปาดังระหว่างปี 1781–1784 ในช่วงสงครามอังกฤษ-เนเธอร์แลนด์ครั้งที่สี่ และอีกครั้งระหว่างปี 1795–1819 ในช่วงสงครามนโปเลียน

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 18 อุปทานทองคําซึ่งเป็นฐานเศรษฐกิจสําหรับราชวงศ์มีนังกาเบาเริ่มหมดลง ในช่วงเวลาเดียวกัน ส่วนอื่น ๆ ของเศรษฐกิจมีนังกาเบายังคงมีช่วงเวลาแห่งการขยายตัวที่ไม่มีใครเทียบได้ เนื่องจากโอกาสใหม่จากการส่งออกสินค้าเกษตรเกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับกาแฟซึ่งมีความต้องการที่สูงมาก ในปี 1803 เกิดสงครามกลางเมืองขึ้นเมื่อกลุ่มอิสลามรากฐาน ปาดรี (Padri) ปะทะกับกลุ่มผสานความเชื่อพื้นถิ่น, ครอบครัวชนชั้นสูง และราชวงศ์ของมีนังกาเบา กองกําลังดัตช์ได้โจมตีหมู่บ้านของปาดรีเป็นครั้งแรกในเดือนเมษายน 1821 ระยะแรกของสงครามสิ้นสุดลงในปี 1825 เมื่อชาวดัตช์ลงนามในข้อตกลงกับผู้นําของปาดรี ตูวันกู อีมัม บนจล การต่อสู้กลับมาอีกในปี 1832 ที่ซึ่งกองทหารดัตช์ที่เสริมกําลังสามารถโจมตีปาดรีได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ศูนย์กลางหลักของกลุ่มต้านทานถูกจับกุมได้ในปี 1837 และตูวันกู อีมัม บนจล ถูกจับและถูกเนรเทศหลังจากนั้นไม่นาน ภายในสิ้นปีต่อไปก็ถือว่าสงครามได้สิ้นสุดลงแล้ว

อ้างอิง

หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศอินโดนีเซีย
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศมาเลเซีย
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศสิงคโปร์
หมวดหมู่:เกาะสุมาตรา