เขามอ

เขามอ เป็นภูเขาจำลองขนาดย่อม ใช้เป็นเครื่องตกแต่งอาคารสถานที่ เช่น วัด วัง บ้าน ก่อด้วยก้อนหินและวัสดุอื่น ๆ มีขนาดต่าง ๆ กัน ตั้งแต่ขนาดเล็กที่ก่อขึ้นในถาด ในอ่าง ไปจนถึงขนาดเดินเข้าไปสัมผัสได้ อาจมีการตกแต่งด้วยต้นไม้ อาคาร สิ่งก่อสร้างอื่น ๆ ตุ๊กตารูปคนและสัตว์ต่าง ๆ ส่วนประกอบเหล่านี้ทำด้วยหิน เครื่องเคลือบ รูปหล่อโลหะ และวัสดุอื่น ๆ หน้าที่ของเขามอมีความหลากหลาย สร้างถวายเป็นพุทธบูชา เพื่อความรื่นรมย์ เป็นแหล่งท่องเที่ยว

เขามอสร้างสรรค์จากความเชื่อพราหมณ์ฮินดูและปรัชญาจีน จากความเชื่อเรื่อง จงกั๋ว หรือ 中國 (Zhōngguó) เป็นการจำลองธรรมชาติและจักรวาลที่มีพระจักรพรรดิเป็นศูนย์กลางแห่งความเจริญรุ่งเรือง ด้านความเชื่อของอินเดียโบราณเรื่องการจำลองเขาพระสุเมรุให้เป็นศูนย์กลางของจักรวาลอันเป็นสิริมงคลแก่บ้านเมือง ส่วนในศาสนาพราหมณ์ฮินดูนั้นอ้างอิงถึงการจัดสวนให้มีลักษณะที่คล้ายกับเขาไกรลาสซึ่งเชื่อว่าเป็นที่ประทับของพระศิวะหรือพระอิศวร

เขามอเป็นสิ่งที่นิยมมาตั้งแต่สมัยอยุธยา พบหลักฐานเช่นที่พระนารายณ์ราชนิเวศน์ จังหวัดลพบุรี แล้วมารุ่งเรืองมากในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรงสร้างสวนขวาในพระบรมมหาราชวัง 

วัดที่มีเขามอได้แก่ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร และวัดราชคฤห์ เป็นต้น อาจกล่าวได้ว่าเขามอที่วัดประยูรมีความสมบูรณ์แบบที่สุดแห่งหนึ่ง ส่วนวังที่มีเขามอได้แก่ วังบางขุนพรหมและวังปารุสกวัน

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:สถาปัตยกรรมไทย
หมวดหมู่:สวนภูมิทัศน์