Alstroemeriaceae

วงศ์อัลสโตรเมอเรียซีอี (ชื่อสามัญ: Alstroemeriaceae) เป็นวงศ์ของพืชดอก ที่มี 254 ชนิด ที่รู้จักใน 4 สกุล โดยเกือบทั้งหมดมีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกา ตั้งแต่อเมริกากลางไปจนถึงอเมริกาใต้ พืชในสกุล Luzuriaga ชนิดหนึ่งพบในประเทศนิวซีแลนด์ และสกุล Drymophila มีถิ่นกำเนิดในออสเตรเลียตะวันออกเฉียงใต้

ในสกุลอย่าง Alstroemeria หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า ดอกลิลลี่เปรู เป็นดอกไม้ที่ได้รับความนิยมจากร้านขายดอกไม้และสวนดอกไม้ และในสกุล Bomarea เป็นไม้เลื้อยที่มีช่อดอกรูประฆังหลากสีสัน

 การจำแนก 
ตามระบบ APG II ของปี ค.ศ. 2003 (ไม่เปลี่ยนแปลงจากระบบ APG ของปี ค.ศ. 1998) พิจารณาวงศ์ที่อยู่ในอันดับ Liliales ในกลุ่มพืชใบเลี้ยงเดี่ยว และระบบ APG III ของปี ค.ศ. 2009 ได้รวมวงศ์ Luzuriagaceae ซึ่งเป็นวงศ์ซึ่งไม่เป็นที่รู้จักเข้าไว้ในวงศ์ Alstroemeriaceae เนื่องจากกลุ่มเดิมมีเพียงสองสกุล และเป็นกลุ่มพี่น้องกับวงศ์ Alstroemeriaceae อีกทั้งยังมีลักษณะเด่นร่วมกันคือก้านใบที่บิดเป็นเกลียว
เผ่า ภาพ สกุล ชนิด Alstroemerieae150x150px Alstroemeria  123 ชนิด150x150px Bomarea  110 - 122 ชนิด Luzuriageae150x150px Drymophila  Drymophila cyanocarpa R.Br., ชื่อสามัญว่า turquoise berry หรือ native Solomons seal มีถิ่นกำเนิดใน รัฐแทสเมเนีย, รัฐวิกตอเรีย และรัฐนิวเซาท์เวลส์ตอนใต้
 Drymophila moorei Baker, ในชื่อสามัญว่า orange berry มีถิ่นกำเนิดในรัฐนิวเซาท์เวลส์ตอนเหนือและรัฐควีนส์แลนด์200x200px Luzuriaga  Luzuriaga Marginata (Gaertn.) Benth. & Hook.f. - ชื่อสามัญ almond flower 	- ถิ่นกำเนิดในประเทศชิลีตอนใต้, ประเทศอาร์เจนตินาตอนใต้ และหมู่เกาะฟอล์กแลนด์
 Luzuriaga parviflora (Hook.f.) Kunth - ประเทศนิวซีแลนด์
 Luzuriaga polyphylla (Hook.f.) JFMacbr. - ประเทศชิลีตอนใต้
 Luzuriaga radicans Ruiz & Pav. - ประเทศชิลีตอนใต้ และประเทศอาร์เจนตินา ตอนใต้

 การกระจายพันธุ์ 
Alstroemeriaceae กระจายพันธุ์ในทวีปอเมริกาเขตร้อนและเขตอบอุ่น ตั้งแต่ประเทศเม็กซิโกและแอนทิลลีสจนถึงติเอร์ราเดลฟูเอโก และ Luzuriageae กระจายพันธุ์จาก ประเทศเปรูไปถึงหมู่เกาะฟอล์กแลนด์ และติเอร์ราเดลฟูเอโก ประเทศนิวซีแลนด์และประเทศออสเตรเลีย (รัฐนิวเซาท์เวลส์ถึงรัฐแทสเมเนีย)

 การนำไปใช้ 

 การใช้เป็นอาหาร 
Bomarea edulis มีการกระจายพันธุ์ตั้งแต่ประเทศเม็กซิโกไปจนถึงประเทศอาร์เจนตินา ส่วนหน่อหรือหัวถูกนำมาใช้เป็นแหล่งอาหารตั้งแต่ช่วงก่อนที่โคลัมบัสจะเดินทางมาถึงทวีปอเมริกา ต้นหนึ่งอาจมีหัวได้มากถึง 20 หัวต่อเส้นผ่านศูนย์กลาง 5 เซนติเมตร

 การใช้เป็นไม้ประดับ 
พันธุ์ไม้วงศ์ Alstroemeriaceae บางชนิดที่นำมาใช้เพื่อการประดับตกแต่ง ได้แก่:

 Alstroemeria aurea: เป็นพืชเฉพาะถิ่นในภาคใต้ของประเทศชิลี ออกดอกในช่วงฤดูร้อน ดอกมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 3–4 เซนติเมตร สีเหลืองส้ม และแต้มด้วยสีเขียว
 Alstroemeria haemantha: เป็นพืชเฉพาะถิ่นในประเทศชิลี โดยเฉพาะบริเวณใกล้กับเมืองบัลปาราอิโซ ซึ่งจะขึ้นใกล้หินและออกดอกในช่วงต้นฤดูร้อน มีดอกสีแดงที่สามารถโตจนมีเส้นผ่านศูนย์กลางได้ถึง 5 เซนติเมตร
 Alstroemeria ligtu: เป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศชิลี ขึ้นในดินกรวด, ทราย และดินแห้ง ออกดอกช่วงปลายฤดูใบไม้ผลิและต้นฤดูร้อน มีความสูง 60 เซนติเมตร–1 เมตร ดอกมีหลากสี เช่น สีม่วงอ่อน, สีชมพู, สีแดง หรือสีขาว
 Alstroemeria psittacina: กระจายพันธุ์ในที่ลุ่มน้ำขังประเทศบราซิล, ประเทศเปรู และรัฐมิซิโอเนสในประเทศอาร์เจนตินา ดอกมีขนาดยาวประมาณ 4–5 เซนติเมตร และออกดอกเป็นช่อช่อละ 5-6 ดอก กลีบดอกเป็นสีแดงและเขียว
 Bomarea ovallei (ชื่อพ้อง: Leontochir ovallei): เป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศชิลี ขึ้นในดินกรวดที่ได้รับแสงแดดเต็มที่ ในแคว้นอาตากามาของประเทศชิลี มีดอกสีแดงซึ่งบางครั้งเป็นสีเหลือง แม้ว่าจะพบไม่บ่อยนัก อาจมีเส้นผ่านศูนย์กลางได้สูงสุดถึง 10 เซนติเมตร เป็นชนิดใกล้สูญพันธุ์เนื่องจากมีการกระจายพันธุ์ไม่มากนักและเป็นอาหารของสัตว์ป่า

ในชนิดอื่น ๆ เช่น Luzuriaga radicans ซึ่งเป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศชิลีเช่นกัน สามารถนำมาเป็นไม้ประดับได้

 บรรณานุกรม 

 Anton Hofreiter & R. E. Rodríguez: The Alstroemeriaceae in Peru and neighbouring areas, in Revistá Biología Peruana, 13 (1), 2006, p. 1-62.




 เชิงอรรถและรายการอ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Alstroemeriaceae ใน L. Watson และ MJ Dallwitz (1992 เป็นต้นไป) วงศ์ของพืชมีดอก
 เบราว์เซอร์ Taxonomy ของ NCBI
 ลิงก์ที่ CSDL, เท็กซัส  Archived  
 Alstroemeriaceae ใน BoDD – ฐานข้อมูลพฤกษศาสตร์ผิวหนัง



หมวดหมู่:พืชดอก