กรุงซุ่นเทียน

กรุงซุ่นเทียน () เป็นเขตปกครองของราชวงศ์หมิง และราชวงศ์ชิง

 ประวัติศาสตร์ 
สมัยราชวงศ์หยวน เรียกว่าต้าตู ต่อมายุคราชวงศ์หมิง รัชศกหงอู่ปีแรก (ค.ศ. 1368) เดือน 8 ถูกเปลี่ยนชื่อเป็นนครเป่ยผิง และในเดือน 10 ขึ้นต่อมณฑลซานตง รัชศกหงอู่ปีที่ 2 (ค.ศ. 1369) ย้ายไปอยู่ใต้สำนักจงซูเป่ยผิง ปีต่อมาได้มีการสร้างวังเอี้ยนอ๋อง

รัชศกหย่งเล่อปีแรก (ค.ศ. 1403) สมเด็จพระจักรพรรดิเฉิงจู่โปรดเกล้าฯ ให้สถาปนานครเป่ยผิงเรียกว่าเป่ยจิง แปลว่า "ราชธานีเหนือ" พระราชทานนามใหม่ว่ากรุงซุ่นเทียน ซึ่งเทียบกับหนานจิงที่เป็น "ราชธานีใต้" คือกรุงอิ้งเทียน

หย่งเล่อปีที่ 19 (ค.ศ. 1421) มีการย้ายราชธานีทางใต้จากกรุงอิ้งเทียน ขึ้นมายังกรุงซุ่นเทียนภาคเหนือ อย่างเป็นทางการ โดยเหตุการณ์นี้ถูกเรียกว่า "หย่งเล่อย้ายราชธานี (永乐迁都)"《明史》（卷40）：“顺天府元大都路，直隶中书省。洪武元年八月改为北平府。十月属山东行省。二年三月改属北平。三年四月建燕王府。永乐元年正月升为北京，改府为“顺天府”。永乐四年闰七月诏建北京宫殿，修城垣。十九年正月告成。宫城周六里一十六步，亦曰紫禁城。门八：正南第一重曰承天，第二重曰端门，第三重曰午门，东曰东华，西曰西华，北曰玄武。宫城之外为皇城，周一十八里有奇。门六：正南曰大明，东曰东安，西曰西安，北曰北安，大明门东转曰长安左，西转曰长安右。皇城之外曰京城，周四十五里。门九：正南曰丽正，正统初改曰正阳；南之左曰文明，后曰崇文；南之右曰顺城，后曰宣武；东之南曰齐化，后曰朝阳；东之北曰东直；西之南曰平则，后曰阜成；西之北曰彰仪，后曰西直；北之东曰安定；北之西曰德胜。嘉靖三十二年筑重城，包京城之南，转抱东西角楼，长二十八里。门七：正南曰永定，南之左为左安，南之右为右安，东曰广渠，东之北曰东便，西曰广宁，西之北曰西便。领州五，县二十二。弘治四年编户一十万五百一十八，口六十六万九千三十三。万历六年，户一十万一千一百三十四，口七十万六千八百六十一。”

สมัยราชวงศ์ชิง แผ่นดินเฉียนหลง มีการแบ่งเขตปกครองออกเป็น 4 เขตบริหาร และ  และ 24  จังหวัด (州, โจว) และอำเภอ (县, เซี่ยน) โดยเจ้าเมือง ค่อยดูแลเรื่องของชาวฮั่น และกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ แต่ถ้าเป็นเรื่องของชาวแมนจู ในระบบชนชั้น 8 กองธง จะอยู่ภายใต้การบริหารของหน่วยบัญชาการเก้าประตู (九门提督衙门)

 เขตปกครอง 
《พงศาวดารชิง》《清史稿》卷五十四　志二十九／地理一／直隸／順天府：
ช่วงต้นราชวงศ์หมิง เรียกว่านครเป่ยผิง จนถึงเจิ้งถ่งปีที่ 6 (ค.ศ. 1441) กำหนดให้เรียกเมืองหลวงอย่างเป็นทางการ แบ่งเขตปกครองเป็น 6 จังหวัด  25 อำเภอ
ต้นรัชศกซุ่นจื่อ มีการตั้งเจ้าเมือง (府尹), รองเจ้าเมือง (府丞),จื้อจง ( 治中) ตั้งที่ว่าการ ณ เมืองจุนฮว่า (遵化) จนถูกยุบบทบาทลงเมื่อถึงต้นรัชศกคังซี

คังซีปีที่ 15 (ค.ศ. 1676) เมืองจุนฮว่าถูกยกฐานะขึ้นเป็นมลรัฐ

ยงเจิ้งปีที่ 9 (ค.ศ. 1731) ตั้งอำเภอหนิงเหอ

เฉียนหลงปีที่ 8 จุนฮว่าขึ้นต่อผู้ว่ามณฑลจื๋อลี่ และเพิ่มอำเภออวี้เถียน (玉田县) กับอำเภอเฟิงรุ่น (丰润县) ให้ขึ้นกับจุนฮว่า และแบ่งการปกครองเป็น 4 เขตบริหาร ประกอบด้วย 5 จังหวัด  19 อำเภอ ดังนี้
 เขตตะวันตก (ตั้งอยู่อำเภอหว่านผิง) ：จัวะโจว (涿州), อำเภอต้าซิง (大興县), อำเภอหว่านผิง (宛平县), อำเภอเหลียงเซียง (良鄉县), อำเภอฝางซาน (房山县)；
 เขตเหนือ (ตั้งอยู่ชางผิงโจว) : ชางผิงโจว (昌平州), อำเภอซุ่นอี้ (順義县), อำเภอหมี่อวิ่น (密雲县), อำเภอห่วยโหล่ว (懷柔县), อำเภอผิงกู่ (平谷县)；
 เขตตะวันออก (ตั้งอยู่ถงโจว) ：ถงโจว (通州), จี้โจว (薊州), อำเภอเซียงเหอ (香河县), อำเภอซันเหอ (三河县), อำเภออู่ชิง (武清县), อำเภอเป่าตี (寶坻县), อำเภอหนิงเหอ (寧河县)
 เขตใต้ (ตั้งอยู่อำเภอต้าเฉิง) ：ป้าโจว (霸州), อำเภอกู้อาน (固安县), อำเภอหย่งชิง (永清县), อำเภอตงอาน (東安县), อำเภอเหวินอาน (文安县), อำเภอต้าเฉิง (大城县), อำเภอเป่าติ้ง (保定县)。

 แหล่งข้อมูล 

 หนังสือ
 孫文良：《中國官制史》（台北：文津出版社，1993年）.

 เพิ่มเติม 
 รายนามผู้ว่าราชการกรุงซุ่นเทียน
 กรุงอิ้งเทียน
 นครเฟิ่งเทียน 
 นครเฉิงเทียน

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ประเทศจีน
หมวดหมู่:เมืองหลวงในทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:ราชวงศ์หมิง
หมวดหมู่:ราชวงศ์ชิง
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ปักกิ่ง