กองบัญชาการองครักษ์

กองบัญชาการองครักษ์ (, ) หรือเป็นที่รู้จักกันในชื่อ BHQ () เป็นหน่วยรักษาความปลอดภัยระดับสูงติดอาวุธหนักสังกัดกองทัพกัมพูชา ตั้งอยู่ในเทศบาลตาเขมา จังหวัดกันดาล

กองบัญชาการองครักษ์ตั้งขึ้นเพื่อรักษาความปลอดภัยเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลกัมพูชา นายกรัฐมนตรีของกัมพูชา และสถานที่ที่มีผลประโยชน์ของกัมพูชา อยู่ภายใต้การสั่งการโดยตรงของผู้บัญชาการทหารสูงสุดและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงป้องกันชาติ

กองบัญชาการองครักษ์ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นกองกำลังส่วนตัวของ ฮุน เซน เนื่องจากถูกก่อตั้งและคอยสนับสนุนทางการเมืองให้กับเขาตลอด

 ประวัติ 
กองบัญชาการองครักษ์ (BHQ) มีจุดเริ่มต้นมาจากกองพลน้อยที่ 70 ก่อตั้งโดย ฮุน เซน มาตั้งแต่ประมาณ 30 ปีก่อน ช่วงประมาณปี พ.ศ. 2532–2533 เพื่อป้องกันการถูกรัฐประหารของเขาในช่วงเขมร 3 ฝ่าย ซึ่งในช่วงแรก ๆ ของการตั้งกองกำลังนั้นได้มีการส่งกำลังพลมาฝึกกับศูนย์รักษาความปลอดภัย กองบัญชาการทหารสูงสุด (กองบัญชาการกองทัพไทย) ในช่วงที่ พลเอก ชวลิต ยงใจยุทธ ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองทัพบก ยังมีความสัมพันธ์อันดีกับ ฮุน เซน พัฒนาจากหน่วยรักษาความปลอดภัยชุดเล็ก ๆ จนกระทั่งพัฒนาขึ้นมาเป็นกองพลน้อย

นอกจากนี้ กองพลน้อยที่ 70 เป็นกำลังหลักในการรัฐประหารในประเทศกัมพูชา พ.ศ. 2540 เพื่อยึดอำนาจจากสมเด็จกรมพระนโรดม รณฤทธิ์ และสนับสนุน ฮุน เซน ในการดำรงตำแหน่งทางการเมือง

ตั้งแต่นั้นมา กองพลน้อยที่ 70 ก็ถูกกล่าวถึงว่าเป็นหน่วยรบที่ทันสมัยที่สุด ได้รับการฝึกฝนดีที่สุด และมีอุปกรณ์ทางเทคโนโลยีมากที่สุดในกัมพูชา หลังจากเหตุการณ์ 9/11 ในปี พ.ศ. 2544 ฮุน มาแณต ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองพลน้อยที่ 70 ได้ทำงานร่วมกับรัฐบาลสหรัฐเพื่อขอความช่วยเหลือทางทหารในการต่อต้านการก่อการร้าย การเปลี่ยนผ่านจาก เซน มาเป็นฮุน มาเนต ลูกชายของเขา ทำให้กองพลที่ 70 ซึ่งเคยอยู่ภายใต้กองทัพ ได้รับการยกระดับอย่างเป็นทางการเป็น "หน่วยคุ้มกัน BHQ" ภายใต้กองบัญชาการทหารสูงสุด

ต่อมาวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2552 อดีตนายกรัฐมนตรีฮุนเซนได้จัดตั้ง กองบัญชาการองครักษ์ ในพระราชกฤษฎีกาย่อย เพื่อเปลี่ยนผ่านกองกำลังดังกล่าวสู่มือของ ฮุน มาแณต ลูกชายของเขา และขึ้นการบังคับบัญชาของหน่วยกับกองบัญชาการทหารสูงสุด กองบัญชาการองครักษ์ ก่อตั้งขึ้นเพื่อจัดตั้งอย่างเป็นทางการและรวมศูนย์ความพยายามในการอารักขาบุคคลสำคัญระดับสูงโดยเฉพาะนายกรัฐมนตรี ฮุน เซน ในขณะนั้น การขยายตัวอย่างรวดเร็วของหน่วยนี้เกิดขึ้นท่ามกลางความตึงเครียดทางการเมืองที่เพิ่มสูงขึ้นและการประท้วงซ้ำแล้วซ้ำเล่าของมวลชนตลอดช่วงคริสต์ทศวรรษ 2010

หน่วยนี้มักถูกมองว่ามีความภักดีต่อ ฮุน เซน อย่างแรงกล้า และมีบทบาทอย่างเห็นได้ชัดในการปราบปรามการประท้วงของฝ่ายค้าน สมาชิกหน่วยมักจะถูกส่งไปในเครื่องแบบหรือนอกเครื่องแบบเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในระหว่างเหตุการณ์ทางการเมือง กองบัญชาการองครักษ์ยังได้เข้าร่วมในการแสดงกำลังต่อสาธารณะ โดยมักจะนำยุทโธปกรณ์และทหารมาแสดงกำลังในพนมเปญเพื่อขัดขวางการประท้วงและส่งเสริมความแข็งแกร่งของรัฐบาล การสนับสนุนการฝึกมักมาจากหน่วยต่าง ๆ ในต่างประเทศ ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 โคปาซุส (หน่วยบัญชาการปฏิบัติการพิเศษอินโดนีเซีย) ได้ฝึกหน่วยคอมมานโดของกัมพูชาในช่วงของรัฐบาลพรรคเขมรสาธารณรัฐ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา อินโดนีเซียได้ขยายความช่วยเหลือทางทหารไปยังกองทัพกัมพูชาที่ทันสมัยอีกครั้ง รวมทั้งกองบัญชาการองครักษ์ พลเอก ฮิง บุนเฮียง ผู้บัญชาการกองบัญชาการองครักษ์กล่าวว่า “กองบัญชาการองครักษ์อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาโดยตรงของผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพกัมพูชา (RCAF) และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงป้องกันชาติ หน้าที่หลักของกองบัญชาการคือการดูแลความปลอดภัยให้กับบุคคลสำคัญทุกคน ตลอดจนสมาชิกรัฐสภาและวุฒิสภา” ในปี พ.ศ. 2568 กองบัญชาการองครักษ์ถูกพบเห็นว่าดูแลความปลอดภัยให้กับ เดฟ เลดุก นักสู้และเหว่ชาวแคนาดา-พม่าที่มีชื่อเสียงในพนมเปญ

เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2568 โทรทัศน์ชาติกัมพูชาเปิดเผยว่า ฮุน เซน ได้ส่งกองบัญชาการองครักษ์ไปเพื่อตอบสนองต่อวิกฤตชายแดนไทย–กัมพูชา ที่ชายแดนช่องบก ขณะที่ วาสนา นาน่วม ผู้สื่อข่าวอาวุโสสายทหารได้ระบุว่ามีการส่งกองกำลังเข้ามาก่อนหน้านี้หลายเดือนแล้ว

 เรื่องอื้อฉาว 

นอกจากนี้ กองบัญชาการองครักษ์ ยังถูกเรียกโดยลำลองว่า กองกำลังพิทักษ์ฮุนเซน เนื่องจากถูกก่อตั้งโดย ฮุน เซน และเป็นกำลังหลักในการป้องกันรัฐประหารและรักษาอำนาจของตระกูล ประมาณการว่ามีกำลังพลถึง 5,000 นาย รวมถึงถูกกล่าวหาว่ากองบัญชาการองครักษ์ได้รับเงินสนับสนุนจากเงินนอกงบประมาณที่มาจากธุรกิจกาสิโน แตกต่างจากทหารประจำการหน่วยอื่น ๆ ที่ได้รับเงินเดือนต่ำกว่า อาวุธยุทโธปกรณ์และสภาพความเป็นอยู่ด้อยกว่า

 ทีมวอลเลย์บอล 
นอกเหนือจากหน้าที่ด้านความปลอดภัยแล้ว กองบัญชาการองครักษ์ยังมีบทบาทอย่างแข็งขันในกีฬาระดับชาติ ทีมวอลเลย์บอลของกองบัญชาการองครักษ์ คว้าแชมป์ติดต่อกัน 2 สมัยในปี พ.ศ. 2566 และ พ.ศ. 2567 โดยมีผู้เล่นดาวเด่นอย่าง Luvi เป็นผู้มีส่วนสนับสนุนสำคัญ ในปี พ.ศ. 2568 กองบัญชาการองครักษ์คว้าแชมป์ เตโชวอลเลย์บอลแคมโบเดียลีก (TVCL) โดยเอาชนะสโมสรวอลเลย์บอลวิสาขา ซึ่งประกอบด้วยสมาชิกทีมวอลเลย์บอลชายทีมชาติกัมพูชาเป็นหลัก

 ดูเพิ่ม 

 กองทัพกัมพูชา
 พรรคประชาชนกัมพูชา
 ฮุน เซน

 อ้างอิง 

กัมพูชา
หมวดหมู่:หน่วยรบพิเศษของกัมพูชา
หมวดหมู่:หน่วยและรูปขบวนทหารที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2552