เทศบาลเมืองกลางดง

เทศบาลเมืองกลางดง เป็นเทศบาลเมืองแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย มีขอบเขตการบริหารครอบคลุมพื้นที่ตำบลกลางดงทั้งตำบล และมีอาณาเขตติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแก่ง อำเภอศรีสัชนาลัย ทางทิศเหนือ; เขตองค์การบริหารส่วนตำบลไทยชนะศึก เขตองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งเสลี่ยม และเขตเทศบาลตำบลทุ่งเสลี่ยมทางทิศตะวันออก; เขตองค์การบริหารส่วนตำบลนาขุนไกร อำเภอศรีสำโรง ทางทิศใต้; และเขตเทศบาลตำบลตลิ่งชัน อำเภอบ้านด่านลานหอย และเขตเทศบาลตำบลเวียงมอก อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง ทางทิศตะวันตก เขตเทศบาลเมืองกลางดงมีประชากรประมาณ 12,000 คน (ธันวาคม พ.ศ. 2567) หรือเป็นอันดับที่ 4 ของเทศบาลเมืองทั้งหมดในจังหวัด

 ภูมิศาสตร์ 
 ที่ตั้งและอาณาเขต 
เขตเทศบาลเมืองกลางดงมีที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย อยู่ห่างจากตัวเมืองสุโขทัยประมาณ 70 กิโลเมตร และห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 470 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 291.15 ตารางกิโลเมตร หรือ 181,970 ไร่ 1 งาน 85 ตารางวา มีอาณาเขตติดต่อกับเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นข้างเคียง ดังนี้

 ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแก่ง (อำเภอศรีสัชนาลัย)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลไทยชนะศึก เขตองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งเสลี่ยม เขตเทศบาลตำบลทุ่งเสลี่ยม และเขตองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งเสลี่ยม
 ทิศใต้ ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลนาขุนไกร (อำเภอศรีสำโรง)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลตลิ่งชัน (อำเภอบ้านด่านลานหอย) และเขตเทศบาลตำบลเวียงมอก (อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง)

 สภาพภูมิประเทศและภูมิอากาศ 
พื้นที่ส่วนใหญ่ของตำบลกลางดงมีลักษณะเป็นภูเขา โดยมีภูเขาด้านตะวันตกที่ทอดยาวตั้งแต่อำเภอเถินถึงอำเภอศรีสัชนาลัย มีพื้นที่ป่าไม้ทั้งหมด 102,336 ไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 65 ของพื้นที่ ซึ่งประกอบด้วยพื้นที่ป่าแม่มอก ป่าแม่ลำพัน โดยผืนป่าเหล่านี้ยังเป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของตำบล เช่น ลำห้วยแม่มอก ลำห้วยแม่ถัน ห้วยบึงบอน และห้วยหัวแหวน ภูมิอากาศโดยทั่วไปของตำบลกลางดงเป็นอากาศร้อนชื้น ประกอบด้วย 3 ฤดู ดังนี้

 ฤดูร้อน เริ่มในช่วงเดือนกุมภาพันธ์จนถึงเดือนพฤษภาคม
 ฤดูฝน เริ่มในช่วงเดือนมิถุนายนจนถึงเดือนตุลาคม
 ฤดูหนาว เริ่มในช่วงเดือนพฤศจิกายนจนถึงเดือนกุมภาพันธ์

 ประวัติ 
ตำบลกลางดงในอดีตเคยเป็นพื้นที่ป่าดิบชื้นที่มีความอุดมสมบูรณ์ เต็มไปด้วยพรรณไม้หลากหลาย เช่น ไม้สัก ไม้ประดู่ และไม้แดง เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด และมีดินที่เหมาะสำหรับทำเกษตรกรรม ช่วงประมาณ พ.ศ. 2470 มีประชาชนจากอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง ซึ่งทำงานเป็นลูกจ้างของบริษัทค้าไม้ของชาวอังกฤษ ได้อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในป่ากลางดง พวกเขาเริ่มปลูกบ้าน ทำการเกษตร และเมื่อพบว่าพื้นที่นี้มีความอุดมสมบูรณ์ในทุกด้าน จึงชักชวนญาติพี่น้องจากอำเภอเถินให้ย้ายตามมาถากถางป่าและทำมาหากินร่วมกัน จากนั้นจึงเกิดเป็นหมู่บ้านแรกขึ้นชื่อว่า "บ้านกลางดง" ซึ่งอยู่ในเขตรับผิดชอบของอำเภอสวรรคโลก และต่อมาได้มีการตั้งหมู่บ้านอื่น ๆ เพิ่มขึ้นอีก 4 แห่ง ได้แก่ บ้านหัวฝาย บ้านโป่งฝาง บ้านกลางดงใต้ และบ้านกลางดงเหนือ จึงได้มีการจัดตั้งเป็นตำบลกลางดงขึ้นในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2484 โดยแยกออกจากตำบลทุ่งเสลี่ยม

ใน พ.ศ. 2511 สภาตำบลกลางดงได้รับการจัดตั้งขึ้นในท้องที่ตำบลกลางดง ต่อมาเมื่อวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2539 สภาตำบลกลางดงได้รับการจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลกลางดง จากนั้นจึงยกฐานะจากองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นเทศบาลตำบลเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2555 และในวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2568 ได้ยกฐานะเป็นเทศบาลเมือง

 หมู่บ้านและประชากร 
ท้องที่เทศบาลเมืองกลางดงมีประชากรทั้งหมด 11,585 คน แบ่งเป็นประชากรชายทั้งหมด 5,654 คน และประชากรหญิงทั้งหมด 5,931 คน (เดือนธันวาคม 2567) โดยประชากรส่วนทำอาชีพเกษตรกรรมและนับถือพระพุทธศาสนาเป็นส่วนใหญ่ เทศบาลเมืองกลางดงแบ่งการปกครองออกเป็น 15 หมู่บ้าน ดังนี้

+ ประชากรในเทศบาลเมืองกลางดงจำแนกตามหมู่บ้าน ชื่อหมู่บ้าน  ประชากรชาย  ประชากรหญิง  รวม หมู่ที่ 1 บ้านชัยอุดม  413  474  887 หมู่ที่ 2 บ้านกลางดง  464  539  1,003 หมู่ที่ 3 บ้านกลางดง  356  366  772 หมู่ที่ 4 บ้านโป่งฝาง  421  430  851 หมู่ที่ 5 บ้านหนองผักบุ้ง  483  486  969 หมู่ที่ 6 บ้านแม่บ่อทอง  415  426  841 หมู่ที่ 7 บ้านหัวฝาย  428  505  933 หมู่ที่ 8 บ้านบึงบอน  319  298  617 หมู่ที่ 9 บ้านทุเลาใน  338  321  659 หมู่ที่ 10 บ้านกลางดงเหนือ  333  359  692 หมู่ที่ 11 บ้านเชิงผา  616  636  1,252 หมู่ที่ 12 บ้านห้วยเจริญ  318  310  628 หมู่ที่ 13 บ้านห้วยต้นผึ้ง  398  377  775 หมู่ที่ 14 บ้านห้วยหัวแหวน  126  143  269 หมู่ที่ 15 บ้านใหม่ดอนสว่าง  226  261  487รวม  5,654  5,931  11,585

 โครงสร้างพื้นฐาน 
 การคมนาคม 
  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 106 เป็นทางหลวงแผ่นดินสายหลักที่เชื่อมระหว่างอำเภอสวรรคโลกไปยังจังหวัดลำพูนและเชียงใหม่
  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1327 เป็นทางหลวงแผ่นดินที่เชื่อมระหว่างอำเภอทุ่งเสลี่ยมกับอำเภอบ้านด่านลานหอย
  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1330 เป็นทางหลวงแผ่นดินที่เชื่อมระหว่างบ้านหัวฝายกับตำบลบ้านแก่ง อำเภอศรีสัชนาลัย ซึ่งสามารถใช้เป็นเส้นทางเพื่อไปยังอุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัยได้

 การศึกษา 
ท้องที่เทศบาลเมืองกลางดงมีโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาจนถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 2 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนบ้านกลางดง และโรงเรียนบ้านบึงบอน และมีโรงเรียนระดับประถมศึกษาจำนวน 7 แห่ง ดังนี้
 โรงเรียนบ้านหัวฝาย
 โรงเรียนบ้านโป่งฝาง 
 โรงเรียนบ้านแม่บ่อทอง
 โรงเรียนเชิงผา
 โรงเรียนบ้านห้วยเจริญ
 โรงเรียนบ้านหนองผักบุ้ง
 โรงเรียนบ้านแม่ทุเลาใน

นอกจากนี้ เทศบาลเมืองกลางดงยังมีศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจำนวน 1 แห่ง และศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในความรับผิดชอบจำนวน 5 แห่ง ได้แก่
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดชัยอุดม
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านกลางดง
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านหัวฝาย
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดเชิงผา
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านบึงบอน

 สาธารณสุข 
ท้องที่เขตเทศบาลเมืองกลางดงมีบริการสาธารณสุข ดังนี้
 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองผักบุ้ง ตั้งอยู่หมู่ที่ 5
 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพชุมชนตำบลกลางดง ตั้งอยู่หมู่ที่ 10
 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านบึงบอน ตั้งอยู่หมู่ที่ 13
 ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชนประจำหมู่บ้าน จำนวน 15 แห่ง

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์เทศบาลเมืองกลางดง

กลางดง
หมวดหมู่:อำเภอทุ่งเสลี่ยม
กลางดง