พระเจ้ามุฮัมมัด อะลี ชาห์ กอญัร

พระเจ้ามุฮัมมัด อะลี ชาห์ กอญัร ()  เป็นชาห์องค์ที่หกแห่งราชวงศ์กอญัรของอิหร่าน ครองราชย์ระหว่างปี 1907–1909 เป็นพระโอรสของพระเจ้ามุซัฟฟัร อัดดีน ชาห์ กอญัร และเป็นผู้ที่มีบทบาทตรงข้ามกับขบวนการรัฐธรรมนูญอิหร่าน 

หลังจากขึ้นครองราชย์ พระองค์ทรงไม่เห็นด้วยกับรัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1906 ที่พระราชบิดาทรงลงนามไว้ก่อนสิ้นพระชนม์ ด้วยพระเจ้ามุฮัมมัด อะลี ชาห์ มองว่ารัฐธรรมนูญและรัฐสภาเป็นภัยต่อพระราชอำนาจและสถาบันกษัตริย์ และได้รับอิทธิพลจากชาติตะวันตกมากเกินไปKeddie, Nikki R. Modern Iran: Roots and Results of Revolution, Yale University Press, 2006. ดังนั้นในปี 1908 พระองค์จึงใช้กองทัพที่ภักดีเข้าปิดล้อมและยิงปืนใหญ่ถล่มอาคารรัฐสภาในกรุงเตหะราน ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมากและประเทศเข้าสู่ภาวะวิกฤตAfary, Janet. The Iranian Constitutional Revolution, 1906–1911, Columbia University Press, 1996. ในปีเดียวกันนั้น มีการค้นพบแหล่งน้ำมันเชิงพาณิชย์แห่งแรกของตะวันออกกลางที่เมืองซะรีซุเลมาน ทางตะวันตกเฉียงใต้ของอิหร่าน แต่พระองค์ไม่ได้ให้ความสำคัญมากนัก ด้วยกำลังเจอวิกฤตการเมือง

ความพยายามยกเลิกรัฐธรรมนูญของพระองค์ถูกต่อต้านอย่างรุนแรงจากกลุ่มปัญญาชน พ่อค้า นักการศาสนา และชนชั้นกลางในหลายเมือง โดยเฉพาะในนครแทบรีซ ที่เกิดการต่อต้านด้วยอาวุธAbrahamian, Ervand. A History of Modern Iran, Cambridge University Press, 2008. การต่อต้านลุกลามจนในปี 1909 กองกำลังจากแคว้นกีลอนและแคว้นอาเซอร์ไบจานเข้ายึดกรุงเตหะรานได้สำเร็จ พระองค์จึงถูกถอดจากราชบัลลังก์ และถูกเนรเทศไปยังจักรวรรดิรัสเซียAmanat, Abbas. Iran: A Modern History, Yale University Press, 2017. มหาอำนาจที่เคยให้การสนับสนุนพระองค์

พระองค์ลักลอบกลับประเทศในปี 1911 พยายามรวบรวมกองกำลังจะบุกยึดเตหะราน แต่ประชาชนส่วนใหญ่และทหารไม่ให้การสนับสนุน พระองค์ไม่สามารถยึดเมืองสำคัญ ในที่สุดต้องล่าถอยกลับรัสเซียอีกครั้ง ต่อมาการปฏิวัติรัสเซียในปี 1917 ทำให้รู้สึกไม่ปลอดภัย จึงย้ายไปพำนักที่ซันเรโม ประเทศอิตาลี จวบจนสิ้นพระชนม์ที่นั่นในปี 1925

อ้างอิง

หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์เปอร์เซีย