สายดำ (ศิลปะการต่อสู้)

ในศิลปะการต่อสู้ของเอเชียตะวันออกสมัยใหม่ สายดำ มักถูกเชื่อมโยงกับความเชี่ยวชาญ แต่ในบางกรณีอาจหมายถึงเพียงแค่ความชำนาญในระดับหนึ่ง ขึ้นอยู่กับแต่ละศิลปะการต่อสู้ การใช้สายคาดเอวที่มีสีแตกต่างกันตามระดับ เป็นแนวคิดที่เกิดขึ้นค่อนข้างใหม่ โดยเริ่มมีขึ้นในช่วงทศวรรษ 1880 

 แหล่งกำเนิด 
การใช้สีของสายคาดเอวอย่างเป็นระบบเพื่อแสดงระดับชั้น ถูกนำมาใช้ครั้งแรกในประเทศญี่ปุ่นโดยจิโกโระ คาโนะ ผู้ก่อตั้งยูโด ในช่วงทศวรรษ 1880 ก่อนหน้านั้น ครูผู้สอนโคริวในศิลปะการต่อสู้ญี่ปุ่นมักจะมอบเพียงใบรับรองระดับชั้นเท่านั้นFumon, Tanaka; Samurai fighting arts: the spirit and the practice, Kodansha International, 2003  p25

ในระยะแรกจะใช้โอบิ (สายคาดเอวแบบกว้าง) โดยผู้ฝึกจะสวมกิโมโนในการฝึก จึงมีการใช้เพียงสายสีขาวและสายดำเท่านั้น ระบบการจัดลำดับระดับด้วยสีสายเช่นนี้ไม่ค่อยพบในศิลปะการต่อสู้ที่ไม่ได้มีต้นกำเนิดจากตะวันออกไกล แต่ก็มีการนำไปใช้ในบางระบบ เช่น Marine Corps Martial Arts Program ของนาวิกโยธินสหรัฐฯ

 ระดับขั้นสัมพัทธ์ 
ระดับขั้นและสายคาดเอวไม่สามารถเทียบเท่ากันได้ระหว่างศิลปะการต่อสู้แต่ละแขนง สไตล์ หรือแม้แต่ภายในองค์กรเดียวกันบางแห่ง ในบางศิลปะการต่อสู้ อาจได้สายดำภายในเวลาเพียงสามปีหรือน้อยกว่านั้น ขณะที่ในบางแขนงอาจต้องฝึกฝนอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาสิบปีหรือมากกว่านั้น การทดสอบเพื่อเลื่อนขั้นเป็นสายดำมักจะเข้มงวดกว่าและมีความเป็นระบบมากกว่าการทดสอบระดับล่าง

 ความสามารถ 
ตรงกันข้ามกับภาพจำที่ว่า "สายดำคือผู้เชี่ยวชาญ" โดยทั่วไปแล้วการได้สายดำแสดงว่าผู้สวมใส่มีความชำนาญในเทคนิคและหลักการพื้นฐานของศิลปะการต่อสู้นั้น ๆ แล้ว

อีกวิธีในการอธิบายแนวคิดนี้คือการเชื่อมโยงกับคำศัพท์ที่ใช้ในศิลปะการต่อสู้ของญี่ปุ่น เช่น โชดัน (ระดับสายดำขั้นแรก) ซึ่งหมายถึง "ก้าวแรก" หรือ "ขั้นเริ่มต้น" ส่วนระดับถัดไปคือนิดันและซันดัน โดย "นิ" แปลว่าสอง และ "ซัน" แปลว่าสาม หมายถึงขั้นที่สอง ขั้นที่สาม ตามลำดับ

เนื่องจาก "สายดำ" มักถูกมองว่าเป็นสัญลักษณ์ของสถานะ จึงมีบางแห่งนำมาใช้เป็นกลยุทธ์ทางการตลาด ตัวอย่างเช่น โรงเรียนบางแห่งอาจรับประกันว่าจะได้รับสายดำภายในระยะเวลาหนึ่ง หรือจ่ายเงินจำนวนหนึ่ง โรงเรียนในลักษณะนี้มักถูกเรียกว่า McDojo หรือ "โรงงานผลิตสายคาดเอว"Cotroneo, Christian. (November 26, 2006) Toronto Star.

Kicking it up at the McDojo. Section: News; Page A12.  โดยในบางกรณียังมีสมาคมที่ขายระดับดั้งขั้นสูง ซึ่งส่งผลให้มีผู้เรียกตนเองว่าเป็น "ปรมาจารย์ขั้น 8 หรือ 9" มากมายในสหรัฐอเมริกา ทั้งที่ไม่มีหลักฐานยืนยันความสามารถดังกล่าวอย่างเพียงพอ

 การสอน 
ในโรงเรียนศิลปะการต่อสู้ของญี่ปุ่นบางแห่ง เมื่อนักเรียนได้รับสายดำแล้ว พวกเขาอาจเริ่มทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยสอน และอาจถูกเรียกว่า เซ็มไป (รุ่นพี่) หรือ เซ็นเซย์ (อาจารย์) ขึ้นอยู่กับระดับ ในโรงเรียนอื่น ๆ อาจต้องรอจนถึงระดับซันดัน (สายดำขั้นสาม) ถึงจะได้รับการเรียกว่าเซ็นเซย์ หรือในศิลปะการต่อสู้ของเกาหลีอาจใช้คำว่า  หรือ ซาบอม สำหรับผู้ที่มีระดับสายดำขั้นสองขึ้นไป ซึ่งสื่อถึงประสบการณ์ที่มากขึ้นและความเข้าใจในการถ่ายทอดศิลปะการต่อสู้อย่างแท้จริง

 ขั้นระดับสูง 

ในศิลปะการต่อสู้ของญี่ปุ่น การแบ่งระดับของสายดำเพิ่มเติมมักเกี่ยวข้องกับระดับ ดั้ง และแสดงโดยการใช้ "แถบ" บนสายคาดเอว คำว่า ยูดันฉะ (Yūdansha) ซึ่งแปลโดยประมาณว่า "ผู้ที่ถือระดับดั้ง" มักใช้เรียกผู้ที่มีสายดำแล้ว แม้ว่าสายจะยังคงเป็นสีดำ แต่อาจมีแถบหรือเครื่องหมายอื่นเพิ่มเข้ามาเพื่อแสดงถึงความอาวุโส

ใน ยูโด และบางแขนงของ คาราเต้ ผู้ที่มีระดับดั้งที่หก (6 ดั้ง) จะสวมสายแดง-ขาว สายแดง-ขาวนี้มักใช้เฉพาะในโอกาสที่เป็นทางการ และในระหว่างการฝึกมักยังคงใช้สายดำตามปกติ สำหรับระดับดั้งที่ 9 หรือ 10 บางโรงเรียนอาจมอบ สายแดง ให้

ในบางแขนงของ ยูยิตสู ระดับ ชิฮัง (Shihan) และสูงกว่านั้นอาจสวมสายสีม่วง แม้สายจะมีสีแตกต่างกัน แต่โดยรวมมักยังเรียกรวมกันว่า "สายดำ"
 ดูเพิ่ม 

 ระบบระดับสายของบราซิลเลียนยูยิตสู
 ดั้ง (ระดับ)
 คิว
 ระดับในยูโด

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Origins of the Karate Rank System (Wayback Machine copy)

หมวดหมู่:เข็มขัด (เครื่องแต่งกาย) 
หมวดหมู่:ศัพท์ในศิลปะการต่อสู้ 
หมวดหมู่:การจัดอันดับในศิลปะการต่อสู้
หมวดหมู่:เครื่องแบบศิลปะการต่อสู้