วิกฤตการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา พ.ศ. 2568–2569

{{Infobox military conflict
| conflict          = วิกฤตการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา พ.ศ. 2568–2569
| partof            = กรณีพิพาทชายแดนไทย–กัมพูชา และผลพวงของสงครามอินโดจีน
| image             = Cambodia Thailand Locator (cropped).svg
| image_size        = 250px
| caption           = ที่ตั้งของ ประเทศกัมพูชา (สีเขียว) และประเทศไทย (สีส้ม)
| date              = วิกฤตทางชายแดน:
 28 พฤษภาคม – 26 ตุลาคม 2568 ()
 10 พฤศจิกายน – 7 ธันวาคม 2568 ()
 17 กุมภาพันธ์ 2569 – ปัจจุบัน ()

ความขัดแย้งทางชายแดน:
 24 กรกฎาคม – 28 กรกฎาคม 2568 ()
 8 ธันวาคม 2568 – 27 ธันวาคม 2568 ()

| place             = 
| result           = หยุดยิง
 การหยุดยิงของไทยและกัมพูชามีผลในตอนเที่ยงของวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2568
| territory         = 
| combatant1        = 
| combatant2        = 
| commander1       = 
| commander2        =  
| units1        = 


 กองทหารภาคที่ 4
 กองพลแทรกแซงที่ 3
 กองพลที่ 7
 กองพลที่ 8
 กองพลที่ 9
 กองทหารภาคที่ 5
 กองพลจู่โจมพิเศษที่ 10
 30px|link= กองกำลังพิเศษกัมพูชา
 30px|link= กองบัญชาการองครักษ์
 หน่วยจู่โจมตอบโต้
 กองบัญชาการปืนใหญ่

| units2        = 


 25px|link= ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล
 25px|link= กองทัพภาคที่ 1
 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์
 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์
 25px|link= กองทัพภาคที่ 2
 25px|link= ทหารพราน
 25px|link= หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ
 หน่วยบัญชาการป้องกันภัยทางอากาศกองทัพบก

 25px|link= กองเรือยุทธการ

  หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ
 21px|link= กปช.จต.

 21px|link= กองบิน 1 นครราชสีมา
 กองบิน 4 ตาคลี
 กองบิน 7 หาดใหญ่
 21px|link= กองบิน 21 อุบลราชธานี
 กองบังคับการอารักขาและควบคุมฝูงชนรอง ผกก.คฝ.ย้ำตำรวจทำตามหลักสากล สลายม็อบกัมพูชา บ้านหนองหญ้าแก้ว รอง ผกก.คฝ.ย้ำตำรวจทำตามหลักสากล สลายม็อบกัมพูชา บ้านหนองหญ้าแก้ว‘อคฝ.’ วอร์มรถน้ำ ‘จีโน่’ 10 คันรอคำสั่ง ตร. หนุนสลายม็อบเขมร-บ้านหนองหญ้าแก้ว

| casualties1       = ก่อนปะทะใหญ่ทหารตาย 1ทหารกัมพูชาตาย 1 นายเมื่อ 28 พ.ค. 2568ตั้งแต่ปะทะใหญ่ อ้างโดยกัมพูชา:ทหารตาย 46พลเรือนตาย 8บาดเจ็บรวม 71ตกเป็นเชลย 20สื่อวิเคราะห์อิสระ:{{efn|แหล่งข่าว:"Nikkei Asia"Cambodian military families mourn as nation's Thai conflict toll exceeds 50 }}ทหารและตำรวจชายแดนเสียชีวิต 160+ นาย อ้างโดยไทย:แนวหน้า. ‘พล.ต.วันชนะ’คาดทหารเขมรดับ 2,500 รายจากเหตุปะทะชายแดนไทย-กัมพูชา 5สิงหาคม 2025ทหารตาย 3,704-6,276ตกเป็นเชลย 18 รถถัง 15 คันถูกทำลาย"ทหารไทยยิงตอบโต้เขมร ฝั่งสัตตะโสม เก็บรถถังได้ 2 คันBM-21 ถูกทำลาย 1 คัน
| casualties2       = ก่อนปะทะใหญ่ทหารบาดเจ็บ 8ทหารไทยบาดเจ็บจากทุ่นระเบิด; 3 นายในวันที่ 16 ก.ค. และ 5 นายในวันที่ 23 ก.ค. 2568ตั้งแต่ปะทะใหญ่อ้างโดยไทย:ทหารตาย 42ทหารบาดเจ็บ 234พลเรือนตาย 46พลเรือนบาดเจ็บ 38
}}

สืบเนื่องจากกรณีพิพาทเรื่องอาณาเขตระหว่างประเทศไทยและประเทศกัมพูชา ใน พ.ศ. 2568 ความตึงเครียดเพิ่มขึ้นในพื้นที่พิพาทหลายแห่งตามแนวชายแดนไทย–กัมพูชา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการปะทะกันในพื้นที่สามเหลี่ยมมรกต เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม หลังจากมีเหตุการณ์ทางการทูตและการเมืองหลายครั้ง วิกฤตการณ์ดังกล่าวได้ปะทุขึ้นเป็นเหตุปะทะด้วยอาวุธอย่างเปิดเผยในวันที่ 24 กรกฎาคม ก่อนที่ไทยและกัมพูชาจะตกลงหยุดยิงโดยไม่มีเงื่อนไขในวันที่ 28 กรกฎาคม  ต่อมาทางประเทศไทยและกัมพูชาตกลงตกลงหยุดยิงโดยไม่มีเงื่อนไขในวันที่ 28 กรกฎาคม

สถานการณ์ยกระดับเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม เมื่อทหารไทยได้รับบาดเจ็บสาหัสจากการเหยียบทุ่นระเบิดสังหารบุคคล PMN-2 ในอำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี เหตุการณ์ดังกล่าวก่อให้เกิดปฏิกิริยาอันไม่เป็นมิตรครั้งใหม่ และในวันต่อมา เกิดการปะทะกันด้วยอาวุธโดยตรงในหลายพื้นที่ตามแนวชายแดน ทั้งสองประเทศอ้างว่าทำเพื่อป้องกันตนเอง ขณะที่มีรายงานการยิงปืนใหญ่และอาวุธขนาดเล็กปะทะกันตามแนวชายแดนระยะทาง 40 กิโลเมตร การสู้รบอย่างหนักทำให้พลเรือนกว่า 200,000 คนต้องพลัดถิ่น ซึ่งหลายคนต้องอพยพไปยังศูนย์พักพิงชั่วคราวและโรงเรียนทั่วภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยและภาคเหนือของกัมพูชา

เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2568 เมื่อเกิดการปะทะด้วยกำลังทางทหารใกล้จังหวัดศรีสะเกษ โดยฝ่ายกัมพูชาถูกกล่าวหาว่าใช้อาวุธหนัก เช่น ปืนใหญ่และเครื่องยิงจรวดหลายลำกล้อง ยิงเข้ามายังฝั่งไทย ทำให้โรงพยาบาล โรงเรียน สถานีบริการน้ำมัน และทรัพย์สินของพลเรือนเสียหาย กองทัพบกไทยได้เสริมกำลังและยิงตอบโต้ ขณะเดียวกัน กองทัพอากาศไทยได้ส่งเครื่องบินขับไล่ F-16 ไฟทิงฟอลคอน เข้าปฏิบัติการโจมตีทางอากาศต่อฐานทัพกัมพูชาบริเวณชายแดน ซึ่งถูกมองว่าเป็นการยกระดับการสู้รบจากการเผชิญหน้าภาคพื้นดินสู่การใช้กำลังทางอากาศโดยตรง การโจมตีดังกล่าวสร้างความเสียหายต่อสิ่งปลูกสร้างทางทหารและยุทโธปกรณ์ของกัมพูชา พร้อมทั้งส่งสัญญาณถึงศักยภาพเชิงยุทธศาสตร์ของไทยในการควบคุมพื้นที่ความขัดแย้ง

การปะทะต่อเนื่องถึงวันที่ 25 กรกฎาคม ส่งผลให้ประชาชนหลายพันครัวเรือนต้องอพยพออกจากพื้นที่ชายแดน และมีรายงานผู้บาดเจ็บทั้งฝ่ายทหารและพลเรือน รวมถึงความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานและเศรษฐกิจท้องถิ่น เหตุการณ์ยังส่งผลให้ความสัมพันธ์กัมพูชา–ไทยตึงเครียดยิ่งขึ้น โดยรัฐบาลทั้งสองฝ่ายต่างกล่าวโทษกันว่าเป็นผู้เริ่มต้นการใช้กำลัง พร้อมเรียกร้องให้ประชาคมระหว่างประเทศ โดยเฉพาะสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) และสหประชาชาติ เข้ามามีบทบาทแก้ไขสถานการณ์

แม้ในเวลาต่อมาสถานการณ์จะเริ่มคลี่คลายจากแรงกดดันภายนอก แต่การโจมตีทางอากาศและการสู้รบในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2568 ถือเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่รุนแรงที่สุดของกรณีพิพาทชายแดนไทย–กัมพูชาหลังคดีปราสาทพระวิหาร และยังคงส่งผลต่อเสถียรภาพและความมั่นคงในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

 ภูมิหลัง 
ข้อพิพาทด้านพรมแดนระหว่างประเทศกัมพูชาและประเทศไทยมีรากฐานมาจากความคลุมเครือของเส้นแบ่งเขตแดนซึ่งสืบเนื่องจากสนธิสัญญาสยาม–ฝรั่งเศส พ.ศ. 2447 รวมถึงสนธิสัญญาสยาม–ฝรั่งเศส พ.ศ. 2450 ที่ได้กำหนดเส้นแบ่งเขตแดนบางส่วนระหว่างราชอาณาจักรสยาม (ซึ่งปัจจุบันคือประเทศไทย) กับสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่สาม ภายหลังการได้รับเอกราชของกัมพูชา ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ได้มีคำพิพากษาเมื่อปี พ.ศ. 2505 ให้ปราสาทพระวิหารอยู่ในเขตอธิปไตยของกัมพูชา แต่พื้นที่โดยรอบยังคงเป็นข้อพิพาท ซึ่งได้ก่อให้เกิดความตึงเครียดอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในช่วงปี พ.ศ. 2551–2554 ที่มีเหตุปะทะทางทหารและมีผู้เสียชีวิตทั้งสองฝ่าย กระแสชาตินิยมในประเทศทั้งสองมีบทบาทสำคัญในการผลักดันความขัดแย้งให้ทวีความรุนแรงมากขึ้น ระหว่างปี พ.ศ. 2551–2554 การปะทะกันระหว่างทั้งสองฝ่ายส่งผลให้ทั้งสองฝ่ายได้รับบาดเจ็บและเสียชีวิต ก่อนที่ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศจะยืนยันคำตัดสินใน พ.ศ. 2505 อีกครั้ง

ความตึงเครียดบริเวณชายแดนเพิ่มขึ้นในช่วงต้นปี พ.ศ. 2568 วันที่ 13 กุมภาพันธ์ ทหารไทยห้ามนักท่องเที่ยวชาวกัมพูชาไม่ให้ร้องเพลงชาติกัมพูชา ณ บริเวณปราสาทตาเมือนธมที่เป็นข้อพิพาท ทำให้เกิดความตึงเครียดเพิ่มมากขึ้น
ต่อมาในวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2568 ได้เกิดเหตุปะทะด้วยอาวุธปืนระหว่างทหารกัมพูชาและทหารไทยในบริเวณสามเหลี่ยมมรกต (ช่องบก) ซึ่งเป็นพื้นที่ชายแดนร่วมระหว่างไทย กัมพูชา และลาว เหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลให้ทหารกัมพูชาเสียชีวิตหนึ่งนาย ทั้งสองประเทศต่างออกแถลงการณ์กล่าวหาซึ่งกันและกันว่าเป็นฝ่ายเริ่มก่อเหตุความรุนแรงก่อน ส่งผลให้ความสัมพันธ์ทวิภาคีเผชิญกับภาวะตึงเครียดในระดับสูงอีกครั้ง

ภายหลังเหตุปะทะบริเวณสามเหลี่ยมมรกต ฮุน มาแณต นายกรัฐมนตรีกัมพูชา ได้แสดงท่าทีตอบสนองต่อสถานการณ์โดยประกาศเริ่มกระบวนการเพื่อยื่นเรื่องต่อศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ พร้อมย้ำว่าเขาไม่ต้องการให้เกิดความขัดแย้งกับประเทศไทย ด้านภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของไทย ระบุว่าทั้งสองฝ่ายต่างไม่ประสงค์ให้สถานการณ์ลุกลามบานปลาย และยืนยันว่าเหตุการณ์ดังกล่าวได้ยุติลงแล้ว ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 
ได้มีการหารือระหว่างพลเอก พนา แคล้วปลอดทุกข์ ผู้บัญชาการทหารบกไทย และพลเอก เมา โซะพัน ผู้บัญชาการทหารบกกัมพูชา เพื่อประสานความร่วมมือในการลดความตึงเครียดและป้องกันไม่ให้เกิดเหตุซ้ำรอยในอนาคต

 ชนวนเหตุก่อนเกิดเหตุปะทะใหญ่ 

 เบื้องต้น 
เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 ทหารไทยห้ามนักท่องเที่ยวกัมพูชาร้องเพลงชาติกัมพูชาในปราสาทตาเมือนธมอันเป็นเขตพิพาท

เมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2568 ทางการไทยได้รับรายงานจากกองกำลังสุรนารีว่า ศาลาตรีมุข (ศาลารวมใจ ไทย ลาว กัมพูชา) ซึ่งตั้งอยู่บริเวณสามเหลี่ยมมรกต ได้เกิดเพลิงไหม้จนได้รับความเสียหายทั้งหมด โดยกองทัพบกไทยออกแถลงการณ์ระบุว่าเหตุเพลิงไหม้มีสาเหตุมาจากไฟที่ลุกลามมาจากบ้านเรือนของประชาชนฝั่งกัมพูชา อย่างไรก็ตาม มีรายงานจากบางแหล่งข่าวว่า ศาลาตรีมุขอาจไม่ได้เสียหายจากอุบัติเหตุเพลิงไหม้ แต่ถูกทหารกัมพูชาใช้กำลังทุบทำลายและจุดไฟเผาในช่วงกลางดึกของวันที่ 28 กุมภาพันธ์ เนื่องจากความไม่พอใจต่อเหตุการณ์ก่อนหน้านั้น ซึ่งฝ่ายไทยได้ห้าม พลเอก เนี๊ยะ วงษ์ พร้อมกลุ่มแม่บ้านทหารกัมพูชา ร้องเพลงปลุกใจที่บริเวณปราสาทตาเมือนธม นอกจากนี้ ฝ่ายไทยยังมีการจัดกิจกรรมบริเวณศาลาตรีมุขในวันพระอย่างต่อเนื่อง ซึ่งกัมพูชามองว่าเป็นการกระทำที่รุกล้ำพื้นที่ซึ่งตนถือว่าอยู่ในเขตอธิปไตยของประเทศ

ในช่วงกลางเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2568 ได้มีภาพถ่ายที่เผยแพร่ในสื่อมวลชนและสื่อสังคมออนไลน์ แสดงให้เห็นว่าทหารกัมพูชาได้ดัดแปลงภูมิประเทศและสร้างฐานที่มั่นด้วยการขุดสนามเพลาะ พร้อมเสริมกำลังพลเพิ่มเติมอีกประมาณ 100 นาย บริเวณเนิน 745 ในพื้นที่สามเหลี่ยมมรกต ต่อมา พลโท บุญสิน พาดกลาง แม่ทัพภาคที่ 2 และพลตรี สมภพ ภาระเวช ผู้บัญชาการกองกำลังสุรนารี ได้เปิดเผยว่ามีการตรวจสอบข้อเท็จจริงแล้ว พบว่าการขุดสนามเพลาะดังกล่าวเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง กองทัพไทยจึงได้ส่งกำลังพลเข้าไปเจรจากับฝ่ายกัมพูชา เพื่อให้หยุดการดำเนินการในพื้นที่พิพาท และสามารถตกลงร่วมกันในการถอนกำลังออกจากพื้นที่ของทั้งสองฝ่าย พร้อมกำหนดให้มีการพบปะพูดคุยโดยปราศจากอาวุธ ตลอดจนจัดตั้งชุดลาดตระเวนร่วมกันเพื่อป้องกันเหตุปะทะซ้ำในอนาคต โดยภายหลังการเจรจาได้มีการเผยแพร่ภาพของทหารทั้งสองฝ่ายร่วมรับประทานอาหารกลางวันด้วยความเป็นมิตร เพื่อแสดงเจตจำนงในการคลี่คลายสถานการณ์อย่างสันติ

 การปะทะเล็ก 
เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2568 เวลา 05.45 น. ได้เกิดเหตุปะทะด้วยอาวุธปืนระหว่างทหารไทยและทหารกัมพูชาบริเวณสามเหลี่ยมมรกต โดยฝ่ายไทยตรวจพบการเคลื่อนกำลังพลและการปรับเตรียมพื้นที่ของฝ่ายกัมพูชาภายในเขตแดนของไทย จึงจัดกำลังจากหน่วยเฉพาะกิจที่ 1 กองกำลังสุรนารี เข้าตรวจสอบ อย่างไรก็ดี กองกำลังรักษาความปลอดภัยของกัมพูชาเข้าใจผิดว่าเป็นการรุกล้ำ จึงได้เปิดฉากยิงใส่กำลังพลของไทย ส่งผลให้เกิดการปะทะตอบโต้ระหว่างทั้งสองฝ่าย เหตุการณ์ยุติลงเมื่อเวลา 05.55 น. หลังจาก พลตรี ทล โซะวัน รองผู้บัญชาการกองพลสนับสนุนที่ 3 ของกัมพูชา ได้โทรศัพท์ประสานงานกับพลเอก จิรัฏฐ์ ช่วงฉ่ำ รองผู้บัญชาการกองกำลังสุรนารีของไทยเพื่อยุติการปะทะ โดยฝ่ายไทยไม่มีผู้ได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต ขณะที่ฝ่ายกัมพูชาออกแถลงการณ์ว่าทหารของตนเสียชีวิต 1 นาย ได้แก่สิบเอก ซวน รูน อายุ 48 ปี และกล่าวหาว่าฝ่ายไทยเป็นฝ่ายเริ่มยิงก่อน

 ความพยายามคลี่คลายความตึงเครียดและความตึงเครียดที่ต่อเนื่อง 
ฮุน มาแณต นายกรัฐมนตรีกัมพูชา ตอบสนองต่อเหตุการณ์วันที่ 28 พฤษภาคม ด้วยการพยายามขอให้ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศตัดสิน โดยกล่าวว่าเขาไม่ต้องการเห็นความขัดแย้งกับไทย ภูมิธรรม เวชยชัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมไทย กล่าวว่า ทั้งสองฝ่ายต่างไม่ต้องการให้ความขัดแย้งบานปลาย และเรื่องดังกล่าวได้รับการแก้ไขแล้ว

เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2568 กองทัพบกไทยได้ออกคำสั่งตามมติที่ประชุมสภาความมั่นคงแห่งชาติซึ่งได้จัดขึ้นก่อนหน้านี้ โดยมอบหมายให้กองทัพบกเป็นผู้รับผิดชอบควบคุมการปิดเปิดจุดผ่านแดนทุกประเภทตามแนวชายแดนกับกัมพูชาให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน โดยกองทัพบกได้สั่งการให้กองทัพภาคที่ 1 ภายใต้การบังคับบัญชาของพลตรี เทพพิทักษ์ นิมิตร ผู้บัญชาการกองกำลังบูรพา และกองทัพภาคที่ 2 ภายใต้พลตรี สมภพ ภาระเวช ผู้บัญชาการกองกำลังสุรนารี รวมถึงกองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราดของกองทัพเรือไทย มีอำนาจเต็มในการกำหนดมาตรการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับจุดผ่านแดนทุกประเภทตามแนวชายแดนกัมพูชา เพื่อให้สามารถตอบโต้และควบคุมสถานการณ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยแบ่งเป็นแผนในการรองรับสถานการณ์ออกเป็น 4 ระดับ ได้แก่

 จำกัดการข้ามผ่านแดน อนุญาตเฉพาะผู้ที่มีความจำเป็นเท่านั้น เช่น แรงงาน การค้าขาย การขนส่งสินค้าที่จำเป็น
 ปรับระยะเวลาการผ่านแดน ด้วยการลดระยะเวลาเปิดทำการลง เพื่อจำกัดความเคลื่อนไหว
 ปิดจุดผ่านแดนในบางจุด ในจุดที่อยู่ในพื้นที่ความมั่นคงหรือความเสี่ยงสูง
 ปิดจุดผ่านแดนทุกจุดตลอดแนวชายแดน

จากนั้นได้มีการประกาศคำสั่งในการควบคุมการเข้าออกบริเวณจุดผ่านแดนต่าง ๆ ตลอดแนวชายแดนไทยและกัมพูชาตามมา ประกอบไปด้วย

 ด้านจังหวัดจันทบุรีและตราด ควบคุมโดยกองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราด
 ลดเวลาเปิดทำการทุกจุดผ่านแดน จากเดิมเวลา 06.00-22.00 น. เป็นระหว่างเวลา 08.00-16.00 น.
 ด้านจังหวัดสระแก้ว ควบคุมโดยกองกำลังบูรพา
 ลดเวลาเปิดทำการจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก และจุดผ่านแดนถาวรบ้านเขาดิน จากเดิมเวลา 06.00-22.00 น เป็นระหว่างเวลา 08.00-16.00 น.
 ลดเวลาเปิดทำการจุดผ่อนปรนการค้าบ้านตาพระยาและบ้านหนองปรือ เปิดเวลา 08:00-12:00 น.
 รถบรรทุก 6 ล้อขึ้นไปสามารถผ่านแดนได้ที่จุดผ่านแดนถาวรสะพานมิตรภาพไทย–กัมพูชา (หนองเอี่ยน–สตึงบท) เท่านั้น
 ห้ามชาวไทยข้ามไปท่องเที่ยวและเล่นการพนันที่ฝั่งประเทศกัมพูชา
 อนุญาตให้ชาวกัมพูชาที่เข้ามาค้าขายและถือหนังสือเดินทาง หรือบัตรผ่านแดน (Border Pass) ผ่านแดนได้ โดยลดระยะเวลาอยู่ในประเทศไทยลงจาก 14 วันเหลือ 7 วัน
 การผ่านแดนด้านมนุษยธรรม ต้องให้สำนักงานประสานงานชายแดนไทย-กัมพูชา ศูนย์ปฏิบัติการทัพภาค 1 เป็นผู้อนุมัติเท่านั้น
 ด้านจังหวัดบุรีรัมย์, สุรินทร์, ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี' ควบคุมโดยกองกำลังสุรนารี
 การผ่านแดนด้านมนุษยธรรม ต้องให้สำนักงานประสานงานชายแดนไทย-กัมพูชา ประจำพื้นที่ 1-3
 จุดผ่านแดนถาวรช่องสะงำและจุดผ่านแดนถาวรช่องจอม
 ปรับวันเปิดจากทุกวัน เหลือแค่ 3 วันในสัปดาห์ คือ วันจันทร์, วันพุธ และวันศุกร์ เวลา 08.00-15.00 น. ตั้งแต่วันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2568 เป็นต้นไป
 ประชาชนผ่านเข้าออกได้ตามปกติ
 จำกัดสินค้าประเภทยุทธภัณฑ์ตามกฎหมาย
 ระงับการส่งสินค้าสำหรับงานก่อสร้าง ตามดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่
 จุดผ่อนปรนการค้าช่องอานม้า
 ปรับวันเปิดจากเดิม 2 วัน เหลือเพียงวันพฤหัส เวลา 09.00-12.00 น. ตั้งแต่วันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2568 เป็นต้นไป
 เข้าออกได้ไม่เกินพื้นที่ตลาดของฝั่งตรงข้ามโดยแลกเอกสารประจำตัวของแต่ละประเทศ ซื้อได้เพียงสินค้าอุปโภคบริโภคที่จำเป็น
 ห้ามยานพาหนะทุกชนิดผ่านแดน
 จุดผ่อนปรนการค้าช่องสายตะกู
 ปรับวันเปิดจากทุกวัน เหลือแค่ 3 วันในสัปดาห์ คือ วันอังคาร, วันพุธ และวันพฤหัสบดี เวลา 09.00-12.00 น. ตั้งแต่วันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2568 เป็นต้นไป
 เข้าออกได้ไม่เกินพื้นที่ตลาดของฝั่งตรงข้ามโดยแลกเอกสารประจำตัวของแต่ละประเทศ ซื้อได้เพียงสินค้าอุปโภคบริโภคที่จำเป็น
 ห้ามยานพาหนะทุกชนิดผ่านแดน

เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2568 หลังจากการบังคับใช้มาตรการ ได้มีการตอบโต้จากฝั่งกัมพูชาโดยในพื้นที่จุดผ่านแดนถาวรบ้านหาดเล็ก จังหวัดตราด กัมพูชาได้ปรับเวลาเปิดด่านเป็น 09.00 น. โดยไม่แจ้งล่วงหน้าช้ากว่าฝ่ายไทย 1 ชั่วโมง ทำให้ผู้ที่ต้องการผ่านแดนเกิดความสับสน และต้องตากฝนรอคอยฝั่งกัมพูชาเปิดด่าน

ขณะเดียวกันในช่วงเย็น วาสนา นาน่วม ผู้สื่อข่าวอาวุโสสายทหารไทย รายงานว่า การเจรจายุติลงด้วยดี ทหารกัมพูชายอมถอยออกจากบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชาแล้ว และได้รับการยืนยันเมื่อเวลา 18.20 น. โดย พลตรี วินธัย สุวารี โฆษกกองบัญชาการกองทัพไทย ว่ามีการถอนกำลังออกจากพื้นที่ปะทะไปยังพื้นที่เดิมที่แนวต้นพระยาสัตบรรณภายในเขตแดนกัมพูชา ซึ่งถือเป็นแนวเดิมที่ประจำการใน พ.ศ. 2567 และยินยอมที่จะกลบแนวคูเลตที่ได้ขุดเอาไว้ก่อนหน้านี้ พร้อมทั้งจัดกำลังเข้ามาพบปะกันสัปดาห์ละครั้งบริเวณพื้นที่ปะทะ เพื่อลดความตรึงเครียดภายในพื้นที่ โดยโฆษกกองบัญชาการกองทัพไทยได้เปิดเผยเพิ่มเติมว่าได้รับการติดต่อจากฝ่ายกัมพูชาเมื่อเวลา 10.00 น. มาที่กองกำลังสุรนารีเพื่อขอเจรจา ซึ่งกองกำลังสุรนารีได้รายงานแม่ทัพภาคที่ 2 และรายงานไปยังผู้บัญชาการทหารบกตามลำดับ ซึ่งได้รับอนุญาตให้เข้าไปพูดคุยจนกระทั่งสามารถบรรลุข้อตกลงได้ ซึ่งกำลังฝ่ายกัมพูชานำโดย พลโท สรัย ดึก รองผู้บัญชาการทหารบก และผู้บัญชาการกองพลสนับสนุนที่ 3 และฝ่ายไทยนำโดย พลตรี สมภพ ภาระเวช ผู้บัญชาการกองกำลังสุรนารี 

วันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2568 กองทัพบกไทยได้เชิญทูตทหารในประเทศไทยเข้าร่วมประชุมบรรยายสรุปรอบไตรมาส ประจำไตรมาสที่ 3 ในประเด็นของความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทยและปัญหาในพื้นที่ไทยและกัมพูชา โดยรัฐบาลไทยและกองทัพไทยต้องการแก้ปัญหาอย่างสันติและใช้กลไกทวิภาคีในการแก้ไขปัญหากับกัมพูชา

ในวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2568 ฮุน เซน ประธานพฤฒสภาและอดีตนายกรัฐมนตรีกัมพูชา ได้ประกาศนโยบายการพึ่งพาตนเองและต่อต้านประเทศไทยเพื่อตอบโต้มาตรการควบคุมจุดผ่านแดนของไทยผ่านทางเฟซบุ๊กของตน ประกอบไปด้วย 

 ระงับการนำเข้าและใช้สินค้าจากประเทศไทย ให้ใช้สินค้าภายในประเทศหรือจากประเทศอื่น
 ปรับการบริโภคสินค้าภาคการเกษตรที่จากเดิมส่งมายังประเทศไทยให้นำมาใช้บริโภคภายในประเทศและส่งออกไปยังประเทศอื่น
 ไม่ให้ส่งผู้ป่วยไปรับบริการในประเทศไทย ให้นำมารับบริการภายในประเทศกัมพูชาหรือประเทศอื่น
 เตรียมความพร้อมตำแหน่งงานภายในประเทศเพื่อรองรับการผลักดันแรงงานในประเทศไทยกลับประเทศกัมพูชา ซึ่งในกัมพูชามีตำแหน่งงานจำนวนมาก
 คงสถานะเตรียมความพร้อมกองกำลังติดอาวุธให้มีความพร้อมตลอด 24 ชั่วโมงเพื่อตอบโต้และป้องกันการรุกราน
 จังหวัดในพื้นที่ชายแดนไทยให้เตรียมการอพยพประชาชนไปยังพื้นที่ปลอดภัย และเตรียมสาธารณูปโภคพื้นฐานให้พร้อมในพื้นที่อพยพ

จากนั้นกัมพูชาได้ปิดด่านพรมแดนฝั่งตนเองบริเวณตรงข้ามจุดผ่านแดนถาวรบ้านแหลม อำเภอโป่งน้ำร้อน จังหวัดจันทบุรี โดยไม่มีการแจ้งล่วงหน้า ส่งผลให้มีแรงงาน สินค้า และรถบรรทุกสินค้าจากฝั่งไทยติดค้างอยู่ในพื้นที่จุดผ่านแดนเป็นจำนวนมาก 

เวลา 09.00 น. ในวันเดียวกัน บริเวณด่านพรมแดนตรงข้ามจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก เจ้าหน้าที่จากกระทรวงไปรษณีย์และโทรคมนาคมกัมพูชาได้ตัดสายส่งสัญญาณอินเทอร์เน็ตที่มาจากฝั่งไทยบริเวณข้างสะพานมิตรภาพไทย–กัมพูชา (อรัญประเทศ–ปอยเปต) และเชื่อมต่อสัญญาณจากสายอินเทอร์เน็ตของฝั่งตนเพื่อให้เกิดความต่อเนื่องในการใช้งาน โดยชาวกัมพูชาหลายรายระบุว่าคุณภาพและสัญญาณอินเทอร์เน็ตมีความเร็วที่ต่ำลง ส่งผลต่อการใช้งานทั้งด้านการสื่อสารและการทำธุรกิจจึงจำเป็นต้องข้ามมาใช้งานในฝั่งไทย รวมถึงต้องซื้อซิมอินเทอร์เน็ตกัมพูชาใช้งานเนื่องจากไม่สามารถใช้งานซิมการ์ดของไทยในกัมพูชาได้แล้ว

โทรคมนาคมแห่งชาติ (เอ็นที) ได้ออกมาเปิดเผยว่าจากการตรวจสอบในช่วงเช้าของวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2568 ฝั่งกัมพูชาได้ตัดสายส่งสัญญาณอินเทอร์เน็ตแบบบรอดแบนด์จำนวน 2 จุด คือบริเวณอำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว และบริเวณจุดเชื่อมต่อจากเกาะกูด จังหวัดตราด ส่งผลให้คุณภาพอินเทอร์เน็ตลดลง ส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบการไทยในกัมพูชาที่ใช้บริการ ซึ่งตอนนี้อยู่ระหว่างการประเมินความเสียหายอยู่

 การรั่วไหลของบทสนทนาทางโทรศัพท์ 

ในวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2568 แพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรีไทย ได้ติดต่อไปยัง เฆลียง ฮวต รองผู้ว่าราชการกรุงพนมเปญ เพื่อขอความร่วมมือให้ดำเนินบทบาทเป็นล่ามและคนกลางในการสนทนาอย่างไม่เป็นทางการกับฮุน เซน การพูดคุยดังกล่าวถูกจัดขึ้นในลักษณะที่ไม่มีพิธีการหรือบันทึกอย่างเป็นทางการโดยรัฐบาลทั้งสองฝ่าย โดยมีเจตนาเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเชิงส่วนตัวระหว่างผู้นำระดับสูงของทั้งสองประเทศ อย่างไรก็ตาม แพทองธารไม่ได้ทราบล่วงหน้าว่าโทรศัพท์มือถือของฮุน เซนได้มีการบันทึกเสียงสนทนาทั้งหมดเอาไว้ ซึ่งต่อมา ฮุน เซนได้นำคลิปเสียงดังกล่าวออกมาเผยแพร่ต่อสาธารณชนในวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2568 โดยไม่มีการแจ้งเตือนล่วงหน้าแก่ฝ่ายไทย ส่งผลให้เกิดแรงกระเพื่อมทางการเมืองทั้งในประเทศไทยและในเวทีภูมิภาค

ผลกระทบของการเปิดเผยคลิปเสียงดังกล่าวปรากฏอย่างชัดเจนในแวดวงเศรษฐกิจ โดยเฉพาะในตลาดทุนของไทย ดัชนีตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยปรับตัวลดลงอย่างมีนัยสำคัญติดต่อกันเป็นระยะเวลา 3 วันทำการ นับตั้งแต่วันที่คลิปเสียงถูกเปิดเผยสู่สาธารณะ โดยมูลค่ารวมของการปรับตัวลดลงอยู่ที่ -4.17% ซึ่งสะท้อนถึงความไม่มั่นใจของนักลงทุนทั้งในและต่างประเทศต่อเสถียรภาพของรัฐบาลไทยและแนวโน้มความขัดแย้งเชิงอำนาจภายในประเทศMONEY AND STOCK MARKET REVIEW เหตุการณ์ยิ่งทวีความตึงเครียดขึ้นไปอีกเมื่อพรรคภูมิใจไทย หนึ่งในพรรคร่วมรัฐบาล ได้ประกาศถอนตัวจากการร่วมรัฐบาลอย่างเป็นทางการในเวลา 20.30 นาฬิกา ของคืนวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2568 ส่งผลให้รัฐบาลแพทองธารสูญเสียเสียงข้างมากในรัฐสภา และเกิดความไม่แน่นอนอย่างรุนแรงต่อการดำรงตำแหน่งของคณะรัฐมนตรี รวมทั้งความเชื่อมั่นของประชาชนและนักลงทุนในเสถียรภาพทางการเมืองของประเทศ

ในมุมมองของนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เหตุการณ์คลิปเสียงดังกล่าวถูกมองว่าเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่เปิดเผยให้เห็นโครงสร้างอำนาจที่ซับซ้อนและเปราะบางของรัฐบาลไทย ศาสตราจารย์ ดร. ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ นักวิชาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ได้ออกมาแสดงความเห็นผ่านช่องทางสื่อออนไลน์ว่า การกระทำของแพทองธารในการพูดคุยกับฮุน เซนโดยไม่รอบคอบนั้น เป็นการแสดงออกถึงการ "ยอมศิโรราบ" ต่อผู้นำต่างชาติ ซึ่งไม่เพียงสะท้อนถึงภาวะผู้นำที่ขาดประสบการณ์ แต่ยังส่งสัญญาณเชิงลบต่ออำนาจอธิปไตยของไทยอีกด้วย ในขณะเดียวกัน สังคมไทยจำนวนไม่น้อยได้ตั้งคำถามถึงความเหมาะสมของความสัมพันธ์ระหว่างตระกูลชินวัตรกับตระกูลฮุน ซึ่งมีประวัติศาสตร์ที่ยาวนานและถูกตั้งข้อสังเกตว่ามีผลต่อการกำหนดท่าทีทางการทูตของไทยต่อประเทศกัมพูชาเจาะเบื้องลึก ‘ฮุน เซน’ หัก ‘ตระกูลชินวัตร’ ปิดตำนาน ‘กัมพูชา’ สวรรค์ ‘ผู้ลี้ภัย’?

นอกจากนี้ จุดที่สร้างแรงกระเพื่อมมากที่สุดในเนื้อหาของคลิปเสียง คือการที่แพทองธารได้กล่าวถึงกองทัพบกไทยในลักษณะที่ถูกตีความว่าเป็น "ฝ่ายตรงข้าม" ของรัฐบาล โดยยอมรับกับฮุน เซนว่า รัฐบาลของเธอมีปัญหากับกองทัพ และกล่าวว่า "คนของฝ่ายตรงข้ามหมดเลย" ซึ่งถูกวิเคราะห์ว่าเป็นการพาดพิงถึงบุคคลสำคัญในกองทัพ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พลโท บุญสิน พาดกลาง แม่ทัพภาคที่ 2ถอดคลิปเสียงหลุด ฮุน เซน-แพทองธาร ใครพูดว่าอะไรบ้าง ? แม้ว่าในเวลาต่อมา แพทองธารจะออกแถลงการณ์ขอโทษต่อบุญสินอย่างเป็นทางการ และยืนยันว่าเนื้อหาในคลิปเสียงดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงเวลานอกราชการและไม่มีเจตนาบ่อนทำลายสถาบันใด ๆ แต่กระแสวิพากษ์ในสังคมยังคงดำเนินต่อไป โดยมีการตั้งคำถามถึงความรอบคอบของแพทองธาร รวมถึงความเหมาะสมของการผูกสัมพันธ์เชิงส่วนตัวกับผู้นำต่างชาติในลักษณะที่อาจส่งผลกระทบต่อผลประโยชน์ของชาติในระยะยาว

 การปิดจุดผ่านแดน 

จังหวัดตราดตกอยู่ภายใต้บริบทของการจัดระเบียบชายแดนภายหลังจากที่กระทรวงกลาโหมได้มีการมอบอำนาจบริหารจัดการพื้นที่ชายแดนให้แก่กองทัพบก อันเป็นผลจากการประชุมของ สภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2568 โดยมีนายกรัฐมนตรีแพทองธารเป็นผู้เสนอให้มีการมอบอำนาจดังกล่าว ภายใต้กรอบอำนาจดังกล่าว กองทัพบกได้ออกคำสั่งไปยังหน่วยงานในพื้นที่รับผิดชอบเพื่อให้ดำเนินมาตรการควบคุมชายแดนอย่างเข้มงวด รวมถึงการจัดระเบียบเวลาเปิด–ปิดของจุดผ่านแดนที่ติดกับประเทศกัมพูชา แม้ว่ายังไม่มีการปิดจุดผ่านแดนอย่างเป็นทางการในช่วงแรก แต่การมอบอำนาจได้เปิดช่องให้ผู้บัญชาการระดับภูมิภาคสามารถตัดสินใจได้ตามความเหมาะสมของสถานการณ์ในพื้นที่

กระทั่งในช่วงค่ำของวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2568 บุญสินได้ใช้ดุลยพินิจตามอำนาจที่ได้รับผ่านคำสั่งของ สมช. และกองทัพบก อนุมัติให้มีการปิดจุดผ่อนปรนการค้าช่องสายตะกู ในเขตอำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ อย่างไม่มีกำหนด โดยให้เหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติ ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน รวมถึงความเหมาะสมในการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ชายแดน การตัดสินใจดังกล่าวนับเป็นการดำเนินมาตรการที่เคร่งครัดครั้งแรกนับแต่มีการมอบอำนาจจากส่วนกลาง และกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการตอบโต้เชิงนโยบายระหว่างไทยและกัมพูชาในระดับท้องถิ่น

ผลจากการปิดจุดผ่อนปรนการค้าดังกล่าว นำไปสู่การตอบโต้จากฝ่ายกัมพูชาในเช้าวันถัดมา โดยเมื่อเวลา 07.00 น. ของวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2568 ฮุน มาแณต ได้ออกประกาศผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวถึงคำสั่งของรัฐบาลกัมพูชาในการปิดด่านบ้านจุ๊บโกกี ซึ่งตั้งอยู่ในอำเภอบ็อนเตียย์อ็อมปึล จังหวัดอุดรมีชัย และอยู่ตรงข้ามกับจุดผ่อนปรนการค้าช่องสายตะกูของไทยที่เพิ่งถูกปิดไป พร้อมกับมีคำสั่งปิดเพิ่มอีกหนึ่งด่านคือ ด่านช่องจวม ในอำเภออ็อนลวงแวง จังหวัดอุดรมีชัย ซึ่งตั้งอยู่ตรงข้ามกับจุดผ่านแดนถาวรช่องสะงำ อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ การดำเนินการดังกล่าวสะท้อนถึงท่าทีตอบโต้ทางการทูตเชิงพรมแดนของกัมพูชาต่อการกระทำของฝ่ายไทย ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการค้าชายแดนระหว่างสองประเทศ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างประชาชนในพื้นที่ชายแดนที่พึ่งพาการค้าผ่านช่องทางเหล่านี้เป็นหลัก

ในวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2568 เวลา 15.20 น. แพทองธารได้แถลงหลังการประชุมติดตามมาตรการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ พร้อมด้วย พลเอก ทรงวิทย์ หนุนภักดี ผู้บัญชาการทหารสูงสุด พลตำรวจเอก ธัชชัย ปิตะนีลบุตร จเรตำรวจแห่งชาติ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ เพื่อยกระดับการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติโดยมุ่งเน้นไปที่ความร่วมมือระดับนานาชาติ ซึ่งมีเป้าหมายหลักคือกัมพูชาที่เป็นแหล่งอาชญากรรมข้ามชาติที่ส่งผลกระทบต่อนานาชาติตามรายงานของสหประชาชาติ และไทยถือว่าเป็นปัญหาต่อความมั่นคง โดยมีการยกระดับมาตรการในทุกภาคส่วนในประเทศที่เกี่ยวข้อง ซึ่งหนึ่งในนั้นคือมาตรการควบคุมจุดผ่านแดนตามแนวชายแดนกัมพูชาทั้ง 7 จังหวัด การเข้มงวดเกี่ยวกับเที่ยวบินที่บินเข้าไปยังท่าอากาศยานนานาชาติเสียมราฐ–อังกอร์นายกฯ แถลง ตัดเน็ต-ไฟฟ้า-น้ำมัน ห้ามคนผ่านแดนกัมพูชา แก้สแกมเมอร์ ขีด 3 เดือนเห็นผล คำสั่งนี้กระทบต่อสายการบินเอมิเรตส์ ซึ่งเพิ่งได้เปิดเส้นทางระหว่างท่าอากาศยานสุวรรณภูมิในวันที่ 3 มิถุนายนกัมพูชาจัดพิธีต้อนรับเที่ยวบินปฐมฤกษ์ของสายการบินเอมิเรตส์ที่เมืองเสียมราฐและสายการบินเตอร์กิชแอร์ไลน์ซึ่งเพิ่งได้เปิดเส้นทางระหว่างท่าอากาศยานนานาชาติเตโชกับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิในวันที่ 11 ธันวาคม

การตรวจสอบเส้นทางทางการเงินที่เกี่ยวข้องต่าง ๆ และมาตรการกดดันปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติต่าง ๆ รวมถึงการช่วยเหลือเยียวยาภาคธุรกิจที่ได้รับผลกระทบทั้งอุตสาหกรรม ภาคบริการ และภาคการเกษตร

จากนั้นไทยได้ปิดจุดผ่านแดนทุกจุดตลอดแนวชายแดนไทย–กัมพูชา ตามกลไกและอำนาจที่กองทัพบกได้รับมอบจากการประชุม สมช. เริ่มต้นจากเวลา 19.10 น. กองทัพภาคที่ 1 ได้มีหนังสือคำสั่งมีผลต่อจุดผ่านแดนทุกจุดในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว ให้งดการผ่านเข้าออกของยานพาหนะทุกประเภท และการเดินทางผ่านแดนของบุคคลทุกประเภท ซึ่งใช้เหตุผลจากการรุกล้ำ ดัดแปลงภูมิประเทศ และนำมวลชนมาแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ในพื้นที่ของกองทัพภาคที่ 2 โดยยกเว้นการอำนวยความสะดวกด้านมนุษยธรรม (การศึกษา, การแพทย์เร่งด่วน) จากนั้นกองทัพภาคที่ 2 ได้มีคำสั่งออกมาเช่นกันเกี่ยวกับการยกระดับการควบคุมการผ่านแดนทั้งหมดในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์, ศรีสะเกษ และบุรีรัมย์ ใช้มาตรการเดียวกันคือห้ามทั้งยานพาหนะและคนผ่านแดนยกเว้นด้านมนุษยธรรม เพิ่มเติมให้สามารถซื้อขายผลผลิตทางการเกษตรและเครื่องอุปโภคบริโภคตามจำเป็น และในพื้นที่สุดท้ายภายใต้การดูแลของกองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราด ได้ออกคำสั่งควบคุมจุดผ่านแดนในพื้นที่จังหวัดจันทบุรีและตราด ห้ามไม่ให้ยานพาหนะและบุคคลผ่านแดนยกเว้นด้านมนุษยธรรม และการซื้อขายผลผลิตทางการเกษตรและเครื่องอุปโภคบริโภคตามจำเป็นเช่นเดียวกับคำสั่งของกองทัพภาคที่ 2

คำสั่งการยกระดับการควบคุมการผ่านแดนทั้ง 3 ฉบับนี้ อ้างอิงเหตุผลสอดคล้องกับการยกระดับการปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติที่เกี่ยวข้องกับการค้ามนุษย์ ขบวนการคอลเซ็นเตอร์ (Call Center) และไฮบริดสแกม (Hybrid Scam) ภายใต้การรักษาความปลอดภัยให้ชีวิตและทรัพย์สินให้กับชาวไทยและปกป้องอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของไทย

 วิกฤตการณ์การเมืองไทย 

ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2568 ได้เกิดเหตุการณ์สำคัญทางการเมือง เมื่อมีการรั่วไหลของบทสนทนาทางโทรศัพท์ระหว่างแพทองธารกับฮุน เซน เนื้อหาดังกล่าวถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง เนื่องจากกระทบต่อผลประโยชน์แห่งชาติและความมั่นคงด้านดินแดนของประเทศไทย ส่งผลให้พรรคภูมิใจไทย ซึ่งเป็นพรรคร่วมรัฐบาลในขณะนั้นประกาศถอนตัวและเปลี่ยนสถานะเป็นฝ่ายค้าน พร้อมให้รัฐมนตรีในสังกัดทั้ง 8 คนลาออกจากตำแหน่ง เหตุการณ์ดังกล่าวนำไปสู่คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ให้แพทองธารหยุดปฏิบัติหน้าที่นายกรัฐมนตรีชั่วคราว หนึ่งวันหลังจากที่มีพระบรมราชโองการในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ แต่งตั้งรัฐมนตรีกลุ่มใหม่เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน

ภายใต้สถานการณ์การเปลี่ยนผ่านดังกล่าว สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รองนายกรัฐมนตรีลำดับที่สองและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่รักษาการนายกรัฐมนตรีชั่วคราว และนำคณะรัฐมนตรีชุดใหม่เข้าเฝ้าฯ ถวายสัตย์ปฏิญาณต่อพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวในวันที่ 3 กรกฎาคม วันเดียวกันนั้นมีการประชุมคณะรัฐมนตรีนัดพิเศษเพื่อจัดลำดับผู้รักษาการในตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจากรองนายกรัฐมนตรีทั้งหมด ซึ่งที่ประชุมมีมติให้ภูมิธรรม เวชยชัยรองนายกรัฐมนตรีลำดับที่หนึ่ง ทำหน้าที่รักษาการนายกรัฐมนตรีต่อจากสุริยะ และดำรงตำแหน่งดังกล่าวในช่วงเวลาที่เหลือ

ต่อมา เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2568 ศาลรัฐธรรมนูญมีมติ 6 ต่อ 3 ให้ถอดถอนแพทองธาร ชินวัตรออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 170 วรรคหนึ่ง (4) ประกอบมาตรา 160 เนื่องจากกระทำผิดจริยธรรมร้ายแรงจากกรณีบทสนทนากับฮุน เซน โดยมีผลย้อนหลังตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม ส่งผลให้คณะรัฐมนตรีต้องพ้นจากตำแหน่งทั้งคณะ อย่างไรก็ตาม คณะรัฐมนตรียังคงมีอำนาจเต็มตามเดิม ยกเว้นเพียงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี โดยในวันที่ 30 สิงหาคม คณะรัฐมนตรีได้ประชุมเพื่อเลือกหนึ่งในรองนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรีเป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่นายกรัฐมนตรี (โดยมีการคาดหมายว่าภูมิธรรมซึ่งรักษาราชการแทนนายกรัฐมนตรีอยู่ก่อนแล้ว จะได้รับมติให้ปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าว) สถานการณ์ดังกล่าวสิ้นสุดลงในทางพฤตินัยเมื่อ อนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย ผ่านการลงมติเสียงข้างมากจากสภาผู้แทนราษฎรไทยให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และนำคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ ซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งแล้ว เข้าเฝ้าฯ ถวายสัตย์ปฏิญาณเพื่อเข้ารับหน้าที่

 การใช้งานทุ่นระเบิดสังหารบุคคล 
เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2568 เกิดเหตุการณ์ที่นำไปสู่ความตึงเครียดอย่างรุนแรงระหว่างประเทศไทยและประเทศกัมพูชา โดยกำลังพลของกองทัพบกไทย 3 นาย จากกำลังพลกองร้อยทหารราบที่ 6021 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของชุดลาดตระเวนจากกองร้อยทหารพรานที่ 2302 ได้รับบาดเจ็บจากเหตุทุ่นระเบิดในบริเวณพื้นที่สามเหลี่ยมมรกตใกล้เขตแดนไทย–กัมพูชา รายชื่อผู้ได้รับบาดเจ็บประกอบด้วย สิบเอก ปฏิพัทธ์ ศรีลาศักดิ์ และพลทหาร ณัฐวุฒิ ศรีเข้ม ซึ่งทั้งสองมีอาการแน่นหน้าอกจากแรงระเบิด ส่วนพลทหาร ธนภัทร หุยวัน ได้รับบาดเจ็บรุนแรงจนข้อเท้าซ้ายขาด (และได้รับการเลื่อนยศเป็นสิบเอกในเวลาต่อมา) การสอบสวนเบื้องต้นระบุว่าการระเบิดเกิดขึ้นจากการเหยียบกับทุ่นระเบิดที่ปกคลุมอยู่ใต้พื้นดิน ซึ่งในตอนแรกถูกคาดการณ์ว่าอาจเป็นทุ่นระเบิดตกค้างจากยุคสงครามเย็น อย่างไรก็ดี หลักฐานที่ปรากฏในภายหลัง รวมถึงสภาพของทุ่นระเบิดและรูปแบบการทำงานชี้ชัดว่าทุ่นระเบิดที่พบคือทุ่นสังหารบุคคลชนิด PMN-2 ซึ่งผลิตโดยประเทศรัสเซีย และมีลักษณะเป็นวัตถุระเบิดใหม่ ไม่ใช่ของตกค้างจากในอดีต ทหารไทยยืนยันว่าไม่เคยใช้ทุ่นระเบิดชนิดนี้ในการลาดตระเวนหรือปฏิบัติการใด ๆ ซึ่งสอดคล้องกับแนวนโยบายของประเทศไทยในฐานะรัฐภาคีอนุสัญญาออตตาวา

รัฐบาลไทยโดยกระทรวงกลาโหมและกระทรวงการต่างประเทศได้ร่วมกันวางแผนนำเหตุการณ์ดังกล่าวเข้าสู่เวทีสหประชาชาติ โดยเน้นย้ำว่าประเทศกัมพูชาได้ลงนามเป็นภาคีในอนุสัญญาออตตาวา ซึ่งห้ามมิให้มีการผลิต การจัดเก็บ การเคลื่อนย้าย หรือการใช้งานทุ่นระเบิดสังหารบุคคล ขณะเดียวกัน ทางฝั่งกัมพูชา โดยเฮง รัตนะ ผู้แทนของศูนย์ปฏิบัติการทุ่นระเบิดแห่งชาติกัมพูชา ได้ออกมากล่าวผ่านสื่อสังคมออนไลน์ว่ามีภาพปรากฏบนสื่อสังคมซึ่งอ้างว่าเป็นทหารไทยที่กำลังวางทุ่นระเบิดเอง พร้อมเสนอให้เรื่องนี้ถูกนำเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) กองทัพบกไทยได้ออกแถลงการณ์ปฏิเสธข้อกล่าวหาดังกล่าวโดยยืนยันว่าภาพที่ถูกเผยแพร่นั้นเป็นภาพเก่าที่ถูกบิดเบือน และมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความเข้าใจผิดในระดับนานาชาติ

หลังจากเกิดเหตุการณ์ กองทัพบกไทยได้ดำเนินการปฏิบัติการเก็บกู้ทุ่นระเบิดบริเวณจุดที่เกิดเหตุเพิ่มเติม และพบว่ามีทุ่นระเบิดชนิด PMN-2 อีกอย่างน้อย 2 ลูก อยู่ในสภาพใหม่พร้อมใช้งาน ซึ่งเป็นข้อมูลที่ยืนยันได้ว่าทุ่นระเบิดเหล่านี้เพิ่งถูกนำมาวางในพื้นที่ไม่นานมานี้ และไม่ได้เป็นทุ่นเก่าตกค้างตามที่ถูกกล่าวอ้างในเบื้องต้น ศูนย์ปฏิบัติการทุ่นระเบิดแห่งชาติของกองบัญชาการกองทัพไทยยืนยันว่าพื้นที่ดังกล่าวเคยผ่านกระบวนการเก็บกู้ทุ่นระเบิดและได้รับการรับรองว่าเป็นพื้นที่ปลอดภัย ตั้งแต่ พ.ศ. 2563 และ พ.ศ. 2565 ดังนั้น ความเป็นไปได้ที่ทุ่นระเบิดที่พบจะเป็นของตกค้างจากอดีตจึงไม่สอดคล้องกับข้อเท็จจริง

เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องในเวทีระหว่างประเทศ เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2568 กองทัพบกไทยได้เชิญผู้ช่วยทูตฝ่ายทหารจากสถานเอกอัครราชทูตต่างประเทศจำนวน 18 ประเทศ เข้ารับฟังการชี้แจงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น โดยประเทศที่ได้รับเชิญรวมถึงมหาอำนาจสำคัญ อาทิ สหรัฐอเมริกา รัสเซีย จีน สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และเพื่อนบ้านในอาเซียน เช่น เวียดนาม พม่า อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ รวมถึงกัมพูชา โดยกองทัพบกยืนยันว่าทุ่นระเบิด PMN-2 ไม่ใช่ของไทย ไม่มีประจำการในคลังยุทโธปกรณ์ และไม่มีใช้งานในราชการทหารของไทย อีกทั้งยังย้ำว่าทุ่นระเบิดเหล่านี้ถูกวางไว้ภายหลังจากเหตุการณ์ปะทะกับกัมพูชาเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2568

 ลดระดับความสัมพันธ์ทางการทูต 

สืบเนื่องจากเหตุการณ์การบาดเจ็บของกำลังพลทหารไทยจากการเหยียบทุ่นระเบิดในวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2568 ซึ่งส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไทยและประเทศกัมพูชาอย่างรุนแรง รัฐบาลไทยภายใต้การบริหารของภูมิธรรม ผู้รักษาราชการแทนนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ได้ประกาศมาตรการลดระดับความสัมพันธ์ทางการทูตกับประเทศกัมพูชาอย่างเป็นทางการ โดยได้ดำเนินการเรียกตัวเอกอัครราชทูตไทยประจำประเทศกัมพูชากลับสู่ประเทศไทย พร้อมทั้งเชิญเอกอัครราชทูตกัมพูชาประจำประเทศไทยกลับประเทศ เพื่อเป็นการแสดงจุดยืนและความไม่พอใจต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น การตัดสินใจดังกล่าวสะท้อนถึงความตึงเครียดที่เพิ่มสูงขึ้นในความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ และเป็นการใช้มาตรการทางการทูตที่มีความรุนแรงระดับหนึ่ง เพื่อกดดันและเรียกร้องให้ฝ่ายกัมพูชารับผิดชอบต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

ด้านเอกอัครราชทูตกัมพูชาประจำประเทศไทย ฮุน ซาเรือน ได้แสดงปฏิกิริยาต่อเหตุการณ์ดังกล่าวผ่านทางเฟซบุ๊กส่วนตัว โดยมีข้อความว่า "หลังจากผมกลับแล้ว หวังว่าท่านและพวกยังอยู่นะครับ บริหารแบบใช้อารมณ์เช่นนี้ ไม่รู้ได้กี่น้ำ" (โพสต์เมื่อเวลาประมาณ 20:30 น.) ซึ่งเป็นการสะท้อนความไม่พอใจและความตึงเครียดที่เกิดขึ้นในสถานการณ์นี้ อย่างไรก็ตาม โพสต์ดังกล่าวได้ถูกลบไปภายในเวลาไม่ถึงหนึ่งชั่วโมงหลังจากเผยแพร่ (ประมาณเวลา 20:50 น.) และต่อมาฮุน ซาเรือนได้ปิดเฟซบุ๊กส่วนตัวของตนเองด้วย

 การปะทะโจมตีและอพยพ 

ภายหลังที่ประเทศไทยได้ประกาศใช้แผนยุทธศาสตร์จักรพงษ์ภูวนาถ เพื่อยกระดับมาตรการควบคุมความมั่นคงบริเวณชายแดน ในช่วงเช้าวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2568 เวลา 07.35 น. กองทัพบกไทยได้รายงานว่าตรวจพบการบินของโดรนบริเวณใกล้กับปราสาทตาเมือนธม พร้อมทั้งตรวจพบการลำเลียงอาวุธหนักเข้าสู่แนวชายแดนอย่างต่อเนื่อง ต่อมาในเวลา 08.20 น. กองทัพกัมพูชาได้เปิดฉากใช้อาวุธยิงเข้าใส่ฐานปฏิบัติการของไทยทางทิศตะวันออกของปราสาทตาเมือนธม ซึ่งนับเป็นจุดเริ่มต้นของการปะทะชายแดนครั้งใหม่ที่มีความรุนแรง สถานการณ์ดังกล่าว ปณิธาน วัฒนายากร รองศาสตราจารย์ภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ให้สัมภาษณ์ผ่านช่องวัน 31 โดยระบุว่าเหตุการณ์นี้สอดคล้องกับนิยามของคำว่าสงคราม และยืนยันว่า "สงครามไทย–กัมพูชา" ได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว

การตอบโต้จากฝ่ายกองทัพไทยเกิดขึ้นในลักษณะของการยกระดับปฏิบัติการ โดยมีการส่งกำลังเสริมพร้อมอาวุธหนักและเครื่องบินขับไล่เอฟ-16 ไฟทิงฟอลคอน จำนวน 6 ลำ ออกทำการลาดตระเวนและโจมตีในพื้นที่พิพาท ขณะเดียวกัน ฝ่ายกัมพูชายังได้ใช้อาวุธจรวดบีเอ็ม-21 แกรด จำนวน 2 นัด ยิงโจมตีพื้นที่ชุมชนในศูนย์พัฒนาพื้นที่ชายแดนอำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์ รวมถึงสถานีบริการน้ำมัน ปตท. สาขาน้ำเย็น และร้านสะดวกซื้อเซเว่น อีเลฟเว่นในสถานีบริการน้ำมัน ในเขตหมู่บ้านน้ำเย็นใต้ หมู่ที่ 9 ตำบลเมือง อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 8 ราย ขณะเดียวกัน ยังมีกำลังทหารกัมพูชาลอบเข้าโจมตีโรงพยาบาลพนมดงรักเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา ในอำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ ส่งผลให้พลเรือนจำนวนมากได้รับบาดเจ็บ โดยกองทัพไทยได้เร่งดำเนินการอพยพพลเรือนออกจากพื้นที่เพื่อความปลอดภัยอย่างเร่งด่วน 

ต่อมาในเวลา 12.05 น. พลเรือตรี สุรสันต์ คงสิริ โฆษกศูนย์เฉพาะกิจบริหารสถานการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชาด้านความมั่นคง ได้แถลงยืนยันว่ากัมพูชาเป็นฝ่ายเริ่มใช้อาวุธยิงข้ามพรมแดนเข้ามายังฝั่งไทยก่อน โดยฝ่ายไทยจึงจำเป็นต้องตอบโต้ด้วยการใช้อาวุธหนักโจมตีฐานปฏิบัติการของฝ่ายกัมพูชาในภาคพื้นดิน ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ปะทะ 6 แห่ง ได้แก่ ปราสาทตาเมือนธม ปราสาทตาควาย สามเหลี่ยมมรกต ปราสาทพระวิหาร ห้วยตามาเรีย–ภูมะเขือ ช่องอานม้า และช่องจอม โดยในการแถลงการณ์ระบุถึงความเสียหายที่เกิดขึ้นต่อพลเรือนในพื้นที่ชายแดนอำเภอพนมดงรัก มีผู้บาดเจ็บสาหัส 3 ราย รวมถึงเด็กชายวัย 5 ขวบ และมีผู้เสียชีวิต 1 ราย ส่วนในพื้นที่อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี มีผู้เสียชีวิต 3 ราย จากการยิงถล่มบ้านเรือนของประชาชนhttps://www.youtube.com/watch?v=k2MnWdZKO44 ถัดจากนั้นเวลา 15:00 น. กองทัพบกเริ่มใช้แผนปฏิบัติการ "ยุทธการยุทธบดินทร์" หลังจากที่พลเอกพนา แคล้วปลอดทุกข์ ได้รับมอบหมายเป็นผู้บัญชาการเหตุการณ์ 
ทั้งนี้ เมื่อเวลา 16.40 น. กระทรวงสาธารณสุขได้สรุปตัวเลขผู้ได้รับผลกระทบ โดยมีพลเรือนบาดเจ็บสาหัส 8 ราย บาดเจ็บทั่วไป 12 ราย และบาดเจ็บเล็กน้อย 4 ราย รวม 24 ราย ในส่วนของทหาร มีผู้บาดเจ็บสาหัส 3 นาย บาดเจ็บทั่วไป 1 นาย และบาดเจ็บเล็กน้อยอีก 3 นาย รวม 7 นาย ขณะที่จำนวนผู้เสียชีวิตทั้งหมดอยู่ที่ 12 ราย แบ่งเป็นพลเรือนในจังหวัดสุรินทร์ 2 ราย จังหวัดอุบลราชธานี 1 ราย จังหวัดศรีสะเกษ 8 ราย และทหารในจังหวัดสุรินทร์อีก 1 นาย มีการอพยพประชาชนออกจากพื้นที่ทั้งสิ้น 112,643 ราย

สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงพนมเปญ ได้ออกประกาศแจ้งเตือนประชาชนไทยที่พำนักอยู่ในประเทศกัมพูชา โดยเฉพาะผู้ที่ไม่มีความจำเป็นเร่งด่วนในการพำนัก ให้อพยพออกนอกประเทศโดยเร็วที่สุด เพื่อความปลอดภัยของตนเองและเพื่อลดความเสี่ยงจากสถานการณ์ความไม่สงบในพื้นที่ดังกล่าว

หลังเหตุเกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 24 กรกฎาคม ผู้นำหลายประเทศได้เสนอตัวเป็นตัวกลางเจรจายุติสงคราม โดยเฉพาะประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่แสดงความกังวลต่อการสู้รบ เพราะอาจกระทบต่อเสถียรภาพในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศมหาอำนาจนอกภูมิภาคที่จับตามองสถานการณ์ดังกล่าวอย่างใกล้ชิด จนในที่สุดเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม ดอนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ได้โพสต์ข้อความผ่านทรูธโซเชียลว่า เขาเพิ่งได้หารือกับผู้แทนของทั้งสองประเทศ และได้รับรายงานโดยสังเขปเกี่ยวกับความขัดแย้งชายแดน อย่างไรก็ตาม เพื่อป้องกันไม่ให้เหตุการณ์บานปลายไปสู่ความรุนแรงในระดับกว้าง ทรัมป์จึงประกาศใช้มาตรการกดดันทางเศรษฐกิจ โดยนำประเด็นภาษีการค้าระหว่างสหรัฐอเมริกากับทั้งไทยและกัมพูชาซึ่งยังอยู่ระหว่างการเจรจามาเป็นข้อแลกเปลี่ยน หากทั้งสองประเทศยังคงโจมตีต่อไป สหรัฐอเมริกาจะระงับการเจรจาและจะไม่มีการทำข้อตกลงทางการค้าใด ๆ ทั้งสิ้น

ไฟล์:Trump_statement_on_Cambodia_Thailand_ceasefire.png

แรงกดดันดังกล่าว รวมทั้งเสียงเรียกร้องจากนานาประเทศ ทำให้ทั้งสองประเทศยินยอมเข้าร่วมการเจรจาด่วนที่ประเทศมาเลเซีย โดยมีการจัดตั้งคณะผู้แทนสามฝ่าย ได้แก่ ภูมิธรรม ในฐานะผู้รักษาราชการแทนนายกรัฐมนตรีไทย ฮุน มาแณต ในฐานะนายกรัฐมนตรีกัมพูชา และฝ่ายประธานการประชุมกลางคือ อันวาร์ อิบราฮิม นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย ในฐานะประธานสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) การเจรจาครั้งนี้นับเป็นความพยายามสำคัญในการใช้กลไกภูมิภาคและแรงกดดันจากนานาชาติมาควบคุมสถานการณ์ความขัดแย้งชายแดน

ผลการเจรจาสรุปออกมาเป็นมติและข้อตกลงร่วมกัน 3 ข้อ ได้แก่

 หยุดยิงทันทีโดยไม่มีข้อโต้แย้งตั้งแต่เวลา 0.00 น. ของวันที่ 28 กรกฎาคม
 จัดการประชุมอย่างไม่เป็นทางการของกองทัพระหว่างประเทศ โดยฝ่ายไทยมอบหมายให้กองทัพภาคที่ 1 และ 2 เป็นตัวแทนการประชุม และฝ่ายกัมพูชามอบหมายให้กองทัพภาคที่ 4 และ 5 เป็นตัวแทนการประชุมในวันที่ 29 กรกฎาคม เวลา 7.00 น.
 ในที่ประชุมคณะกรรมการชายแดนระหว่างประเทศ (General Border Committee - GBC) วันที่ 4 สิงหาคม ให้กัมพูชาเป็นประเทศเจ้าภาพการประชุม

แต่อย่างไรเสีย ฝ่ายกัมพูชากลับเป็นฝ่ายละเมิดข้อตกลงและสัญญาหยุดยิงข้างต้น โดยพบการโจมตีหลังจากเวลา 0.00 น. ของวันที่ 28 กรกฎาคม ทำให้สถานการณ์ยังคงยืดเยื้อจนถึงปัจจุบัน และรัฐบาลไทยได้แถลงประณามกัมพูชาต่อกรณีดังกล่าว
 วิกฤตการณ์ทางมนุษยธรรม 
ตามรายงานจากหลายสำนักข่าวนานาชาติ ระบุว่าความขัดแย้งบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชา ที่ทวีความรุนแรงขึ้นในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2568 ได้ส่งผลกระทบร้ายแรงต่อพลเรือนในพื้นที่อย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะบริเวณแนวชายแดนของประเทศไทยที่มีประชาชนอาศัยอยู่หนาแน่น ทั้งในจังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษ จังหวัดบุรีรัมย์ และจังหวัดอุบลราชธานี รายงานระบุว่ามีประชาชนชาวไทยประมาณ 40,000 คน จากทั้งหมด 86 หมู่บ้าน ซึ่งตั้งอยู่ในเขตที่ได้รับผลกระทบโดยตรง จำเป็นต้องอพยพออกจากพื้นที่อย่างเร่งด่วน ท่ามกลางความตึงเครียดทางทหารและการสู้รบระหว่างกำลังพลของทั้งสองฝ่าย

หน่วยงานความมั่นคงไทยและฝ่ายปกครองท้องถิ่นได้จัดตั้งศูนย์อพยพชั่วคราวในพื้นที่ห่างจากแนวชายแดน เพื่อรองรับประชาชนที่ได้รับผลกระทบ รวมถึงการจัดส่งเวชภัณฑ์ อาหาร น้ำดื่ม และสิ่งของจำเป็น โดยความช่วยเหลือจากทั้งภาครัฐและภาคประชาสังคม นอกจากนี้ยังมีรายงานว่ามีความตื่นตระหนกในหลายชุมชนที่ตั้งอยู่ห่างจากแนวชายแดนออกไป เนื่องจากโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับพลเรือน เช่น โรงพยาบาล สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง และเส้นทางคมนาคมบางส่วน ได้รับความเสียหายจากการยิงปืนใหญ่หรือการโจมตีทางอากาศ ซึ่งไม่สามารถยืนยันได้แน่ชัดว่าเป็นฝีมือของฝ่ายใด

ในขณะเดียวกัน ทางการของประเทศกัมพูชา โดยเฉพาะในจังหวัดอุดรมีชัย ซึ่งเป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ติดชายแดนไทยฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือ ได้ประกาศแผนอพยพประชาชนออกจากเขตเสี่ยงภัยเช่นกัน โดยในเย็นวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2568 เจ้าหน้าที่ของฝ่ายปกครองกัมพูชารายงานว่ามีประชาชนกว่า 5,000 คน ต้องอพยพออกจากพื้นที่เพื่อลี้ภัยไปยังจุดพักพิงที่ปลอดภัย โดยได้รับการสนับสนุนจากองค์การบริหารส่วนท้องถิ่นและเจ้าหน้าที่กองทัพกัมพูชาในการดูแลและจัดหาทรัพยากรเบื้องต้นให้แก่ผู้ลี้ภัยเหล่านี้

 การเจรจา 
เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม หลังเกิดเหตุปะทะ ฮุน มาแณต ได้ประกาศจดหมายของตนถึงประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ ซึ่งในขณะนั้นคือประเทศปากีสถานโดยเรียกร้องให้มีการประชุมโดยด่วนเพื่อหยุดยั้ง "การรุกรานอธิปไตยของกัมพูชาโดยไทย" การยื่นเรื่องต่อประธานคณะมนตรีความมั่นคงครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของกัมพูชาในการยกระดับปัญหาความขัดแย้งชายแดนขึ้นสู่เวทีระหว่างประเทศ

ต่อมาในวันที่ 25 กรกฎาคม กระทรวงการต่างประเทศของไทยได้ส่งจดหมายถึงคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติเช่นกัน โดยชี้แจงว่าประเทศไทยมีหลักฐานชัดเจนว่ากัมพูชาเป็นฝ่ายละเมิดอธิปไตยของไทย และขอให้ประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติเผยแพร่จดหมายดังกล่าวไปยังประเทศสมาชิกทุกประเทศ ควบคู่กับการออกแถลงการณ์ประณามกัมพูชา โดยระบุว่าเป็นการกระทำที่ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศและเกิดซ้ำหลายครั้งตั้งแต่เหตุการณ์ทหารไทยเหยียบทุ่นระเบิดเมื่อวันที่ 16–23 กรกฎาคม ไทยยังเรียกร้องให้กัมพูชารับผิดชอบต่อการโจมตีทั้งเป้าหมายทางทหารและพลเรือน ซึ่งเข้าข่ายละเมิดอนุสัญญาเจนีวาหลายฉบับ

แม้หลายประเทศรวมถึงสหรัฐอเมริกา จีน และมาเลเซีย (ประธานอาเซียนในขณะนั้น) จะเสนอเข้ามาเป็นคนกลาง แต่ฝ่ายไทยได้ปฏิเสธ โดยยืนยันว่าต้องการแก้ไขปัญหาผ่านการเจรจาแบบทวิภาคี อย่างไรก็ตาม ฮุน มาแณตเปิดเผยในวันเดียวกันว่า ทั้งสองฝ่ายเคยตกลงหยุดยิงตามข้อเสนอของอันวาร์ แต่ไทยได้ถอนคำพูดก่อนข้อเสนอมีผลบังคับใช้ในเวลาเที่ยงคืนของวันที่ 24 กรกฎาคม พร้อมกันนั้น เจีย เกียว เอกอัครราชทูตกัมพูชาประจำสหประชาชาติ ยังได้เรียกร้องต่อที่ประชุมให้มีการหยุดยิงโดยทันทีและไม่มีเงื่อนไข

เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม ทรัมป์ได้แถลงว่าได้โทรศัพท์หารือกับภูมิธรรมและฮุน มาแณต เพื่อไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พร้อมโพสต์ข้อความผ่านทรูธโซเชียลว่า ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องในหลักการเกี่ยวกับการหยุดยิง แต่ภูมิธรรมยืนยันว่าความสำเร็จขึ้นอยู่กับ "ความจริงใจจากฝ่ายกัมพูชา"

ในวันถัดมา (27 กรกฎาคม) ภูมิธรรมได้แถลงขอบคุณทรัมป์สำหรับความห่วงใยและการสนับสนุน แต่ย้ำว่าประเทศไทยยังคงประสงค์จะเจรจากับกัมพูชาในรูปแบบทวิภาคี และไม่ต้องการให้มีบุคคลที่สามเข้ามาแทรกแซง ขณะเดียวกัน มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐอเมริกา เปิดเผยว่ามีการส่งผู้แทนสหรัฐอเมริกาเดินทางไปประเทศมาเลเซียเพื่อร่วมสังเกตการณ์การเจรจาสันติภาพ

ในช่วงเย็นของวันที่ 27 กรกฎาคม โมฮามัด ฮาซัน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศมาเลเซีย แถลงว่าทั้งสองประเทศตกลงเข้าร่วมการเจรจาหยุดยิง ณ กรุงปูตราจายา ประเทศมาเลเซีย ภายใต้การอำนวยความสะดวกของนายกรัฐมนตรีอันวาร์

ต่อมาในวันที่ 28 กรกฎาคม ได้มีการประชุมระดับสูง โดยฝ่ายไทยนำโดยภูมิธรรม เวชยชัย, มาริษ เสงี่ยมพงษ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และ พลเอก ณัฐพล นาคพาณิชย์ รักษาการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ขณะที่ฝ่ายกัมพูชานำโดย ฮุน มาแณต การประชุมจัดขึ้น ณ กรุงปูตราจายา โดยมีผู้แทนจากสหรัฐอเมริกาและจีนเข้าร่วมในฐานะผู้สังเกตการณ์

ผลการเจรจา ไทยและกัมพูชาตกลงหยุดยิงโดยไม่มีเงื่อนไข และมีผลตั้งแต่เวลา 00:00 น. ของวันที่ 29 กรกฎาคม ซึ่งถือเป็นการยุติความตึงเครียดชายแดนอย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ดี ในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม ทั้งสองฝ่ายยังมีการกล่าวหาเรื่องการละเมิดการหยุดยิงต่อกัน ทำให้จีนจัดการประชุมอย่างไม่เป็นทางการ ณ นครเซี่ยงไฮ้ โดยมีผู้แทนระดับสูงจากไทยและกัมพูชาเข้าร่วม ซึ่งได้ยืนยันความมุ่งมั่นต่อการรักษาฉันทามติหยุดยิง

 การประท้วง 
ปรากฏรายงานข่าวเหตุการณ์การประท้วงของประชาชนกัมพูชา บริเวณบ้านหนองจาน อำเภอโคกสูง จังหวัดสระแก้ว เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2568 ซึ่งกองทัพบกได้ออกมาชี้แจงด้วยแล้ว และล่าสุด กระทรวงการต่างประเทศและความร่วมมือระหว่างประเทศกัมพูชาได้ออกแถลงการณ์ประท้วงการดำเนินการของรัฐบาลไทย โดยกล่าวอ้างว่าสร้างความยากลำบากต่อชุมชนชาวกัมพูชาที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ของไทย นั้น และเหตุการณ์การประท้วงของประชาชนกัมพูชาเพื่อขัดขวางการวางเครื่องกีดขวางเสริมความมั่นคงของเจ้าหน้าที่ฝ่ายไทย บริเวณบ้านหนองหญ้าแก้ว อำเภอโคกสูง จังหวัดสระแก้ว เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2568 เจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคง ประกอบด้วย ตำรวจปราบจลาจล เจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองและทหารสนธิกำลังและยุทโธปกรณ์ควบคุมฝูงชนชาวกัมพูชาและมีการใช้แก๊สนํ้าตาและกระสุนยางเพื่อควบคุมสถานการณ์ จนถึงเวลาประมาณ 17.00 น. ฝ่ายไทยยังคงดำเนินการเสริมความมั่นคงตามแนวชายแดน โดยการวางแนวลวดหนามเพิ่มเติมและใช้ยางรถยนต์ประกอบ รวมถึงควบคุมการประท้วงโดยใช้แก๊สน้ำตา กระสุนยาง และเครื่อง LRAD ขณะที่ฝ่ายกัมพูชาเริ่มถอยออกจากพื้นที่ ทั้งนี้ ได้รับรายงานว่าเจ้าหน้าที่บางส่วนได้รับบาดเจ็บจากการถูกขว้างปาด้วยท่อนไม้ ก้อนหิน รวมถึงถูกยิงด้วยหนังสติ๊ก

 ลงนามข้อตกลงหยุดยิง 

 ความขัดแย้งใหม่ 
 ระงับข้อตกลงสันติภาพ 
เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 เกิดเหตุทุ่นระเบิดบริเวณชายแดนจังหวัดศรีสะเกษ ทำให้ทหารไทยได้รับบาดเจ็บ 2 นาย โดยหนึ่งนายเสียเท้าขวา และอีกนายมีอาการเจ็บหน้าอก หลังจากเหตุการณ์นี้ ทางไทยประกาศว่าจะระงับการบังคับใช้ข้อตกลงสันติภาพกับกัมพูชา

หลังอุบัติเหตุนี้ พลเอก เตีย เซ็ยฮา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงป้องกันชาติกัมพูชาแสดงความเสียใจ โดยระบุว่าการระเบิดดังกล่าวเกิดจากทุ่นระเบิดเก่าที่หลงเหลือจากความขัดแย้งในอดีต พลโทมาลี โสเจียตา โฆษกกระทรวงกลาโหม ได้ปฏิเสธข้อกล่าวหาของไทยที่ว่ากัมพูชาได้วางทุ่นระเบิดใหม่ โดยยืนยันว่าได้ปฏิบัติตามอนุสัญญาออตตาวา ทางกระทรวงป้องกันชาติของกัมพูชาเรียกร้องให้กองทัพไทยหลีกเลี่ยงการลาดตระเวนในพื้นที่ที่ทราบว่ามีทุ่นระเบิดปะปน เพื่อป้องกันอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นอีก และยืนยันความมุ่งมั่นของกัมพูชาต่อสันติภาพและความร่วมมือทวิภาคี

หยุดยิงครั้งที่สาม

ในวันที่ 29 ธันวาคม กองทัพไทยกล่าวหากัมพูชาว่าละเมิดข้อตกลงหยุดยิงด้วยการส่งโดรนมากกว่า 250 ลำจากฝั่งชายแดนของตนเมื่อเย็นวานนี้

เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม ทางไทยปล่อยตัวเชลยกัมพูชา 18 คนที่ได้มาตั้งแต่เดือนกรกฎาคม

ทำเนียบกำลังรบ
 ไทย กัมพูชา 

 25px|link= ทหารพราน
 25px|link= กรมทหารพรานที่ 23 กองทัพภาคที่ 2
 25px|link= กรมทหารพรานที่ 26 กองทัพภาคที่ 2
 25px|link= หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ
 กรมรบพิเศษที่ 1
 กรมรบพิเศษที่ 2
 กรมรบพิเศษที่ 3
 25px|link= กองพันจู่โจม กรมรบพิเศษที่ 3
 กองพันปฏิบัติการพิเศษ กรมรบพิเศษที่ 3 (ฉก.90)
 หน่วยบัญชาการป้องกันภัยทางอากาศกองทัพบก
 กองพลทหารปืนใหญ่
 หน่วยบัญชาการป้องกันภัยทางอากาศ
 กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ 2
 กองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ 2 
 25px|link= กองทัพภาคที่ 1
 25px|link= กองกำลังบูรพา
 25px|link= กองพลที่ 1 รักษาพระองค์
 25px|link= กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์
 กองพันทหารม้าที่ 4 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์
 กองพันทหารช่างที่ 1 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์
 25px|link= กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์
 กรมทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์
 กรมทหารราบที่ 12 รักษาพระองค์
 25px|Link= กรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์
 กองพันทหารม้าที่ 2 กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์
 กองพันทหารม้าที่ 30 กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์
 กองพลทหารราบที่ 9
 กรมทหารราบที่ 9
 กองพลทหารราบที่ 11
 กรมทหารราบที่ 112
 กองพลทหารม้าที่ 2 รักษาพระองค์
 กรมทหารม้าที่ 1 รักษาพระองค์
 กรมทหารม้าที่ 4 รักษาพระองค์
 กรมทหารม้าที่ 5 รักษาพระองค์
 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 2 รักษาพระองค์
 25px|link= กองทัพภาคที่ 2
 25px|link= กองกำลังสุรนารี
 กองพลทหารราบที่ 3
 กรมทหารราบที่ 3
 กรมทหารราบที่ 8
 กรมทหารราบที่ 13
 กองพลทหารราบที่ 6
 กรมทหารราบที่ 16
 กรมทหารราบที่ 23
 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 6
 กองพลทหารม้าที่ 3
 25px|link= กองทัพภาคที่ 3
 กองพลทหารราบที่ 7
 กรมทหารราบที่ 17
 กองพลทหารม้าที่ 1
 กรมทหารม้าที่ 3

 25px|link= กองบิน 1 นครราชสีมา
 กองบิน 4 ตาคลี
 กองบิน 7 สุราษฎร์ธานี
 25px|link= กองบิน 21 อุบลราชธานี

 25px|link= หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ

 กองพลนาวิกโยธิน
 กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน
 25px|link= กองพันลาดตระเวน กองพลนาวิกโยธิน
 25px|link= กรมทหารพรานนาวิกโยธิน กองทัพเรือ
 25px|link= กองเรือยุทธการ
 กองบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง
 25px|link= กองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราด
  สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
 25px|link= กองบัญชาการตำรวจนครบาล
 25px|link= กองบังคับการอารักขาและควบคุมฝูงชน
 25px|link= กองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 2
 25px|link= กองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 3
 25px|link= กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน
 25px|link= หน่วยปฏิบัติการพิเศษตำรวจภูธร 

 ภูมิภาคทหารที่ 4 
 กองพลน้อยที่ 41
 กองพลน้อยที่ 42
 กองพลแทรกแซงที่ 3
 กองพลน้อยที่ 7
 กองพลน้อยที่ 8
 กองพลน้อยที่ 9
 กองพลแทรกแซงที่ 2
 กองพลน้อยที่ 4
 กองพลน้อยที่ 5
 กองพลน้อยที่ 6
 ภูมิภาคทหารที่ 5
 กองพลน้อยที่ 51
 กองพลน้อยจู่โจมพิเศษที่ 10
 25px|link= หน่วยบัญชาการปฏิบัติการพิเศษ
25px|link= กองบัญชาการองครักษ์
 หน่วยจู่โจมตอบโต้ (Counter Assault Unit)
 หน่วยบัญชาการทหารปืนใหญ่

 พื้นที่ที่ถูกอ้างสิทธิ์และการเกิดข้อพิพาทรุกล้ำเขตแดน 

 กัมพูชา 
นอกเหนือจากกรณีพิพาทเรื่องอธิปไตยเหนือปราสาทพระวิหารแล้ว รัฐบาลกัมพูชายังได้อ้างสิทธิ์เหนือพื้นที่ชายแดนบางส่วนของประเทศไทย ซึ่งตั้งอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างทั้งสองประเทศ โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีโบราณสถานสำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับอารยธรรมเขมรโบราณ อาทิ กลุ่มปราสาทตาเมือน (ปราสาทตาเมือนธม ตาเมือนโต๊ด และตาเมือนเล็ก) ปราสาทตาควาย รวมถึงพื้นที่สามเหลี่ยมมรกต (ช่องบก) อันเป็นพื้นที่ภูมิยุทธศาสตร์สำคัญที่เชื่อมต่อระหว่างประเทศไทย กัมพูชา และลาว

รัฐบาลกัมพูชาให้เหตุผลว่า พื้นที่ดังกล่าวเคยเป็นส่วนหนึ่งของเขตวัฒนธรรมและการปกครองของอาณาจักรพระนครในอดีต และยังปรากฏอยู่ในแผนที่ภาคผนวกมาตราส่วน 1:200,000 (กล่าวคือระยะมาตราส่วน 1 เซนติเมตร เท่ากับ 2 กิโลเมตร) ซึ่งจัดทำขึ้นโดยฝรั่งเศสในช่วงที่กัมพูชาอยู่ภายใต้การอารักขา โดยแผนที่ชุดนี้ถูกนำมาใช้อ้างอิงในการเจรจาพิพาทระหว่างประเทศอย่างต่อเนื่อง

กัมพูชาจึงมักหยิบยกแผนที่ดังกล่าวมาใช้เป็นหลักฐานในการอ้างสิทธิ์ทั้งในระดับทวิภาคีและเวทีระหว่างประเทศ โดยให้เหตุผลว่านอกจากจะสะท้อนเขตแดนที่มีการรับรู้ในสมัยอาณานิคมแล้ว ยังเป็นการยืนยันถึงความต่อเนื่องทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของพื้นที่ ขณะที่ฝ่ายไทยเห็นว่าแผนที่ดังกล่าวมิใช่เอกสารผูกพันทางกฎหมายระหว่างประเทศ และไม่สามารถใช้เป็นหลักฐานเด็ดขาดในการกำหนดเขตแดนที่แท้จริงได้ เนื่องจากไม่สอดคล้องกับหลักสากลและหลักฐานทางภูมิศาสตร์ที่ฝ่ายไทยยึดถือ โดยฝ่ายไทยจะใช้มาตราส่วน 1:50,000 (กล่าวคือระยะมาตราส่วน 1 เซนติเมตร เท่ากับ 500 เมตร)
 กลุ่มพื้นที่ที่ถูกอ้างสิทธิ์โดยกัมพูชา 
 กลุ่มปราสาทตาเมือน ประกอบด้วยปราสาทตาเมือนธม ตาเมือนโต๊ด และตาเมือนเล็ก ตั้งอยู่ที่บ้านหนองคันนาสามัคคี หมู่ 8 ตำบลตาเมียง อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ ประเทศไทย โบราณสถานกลุ่มนี้ตั้งอยู่ใกล้แนวชายแดนระหว่างประเทศไทยกับจังหวัดอุดรมีชัยของกัมพูชา และสามารถเข้าถึงได้จากฝั่งกัมพูชาเช่นกัน
 ปราสาทตาควาย ตั้งอยู่ที่บ้านไทยนิยมพัฒนา หมู่ 17 ตำบลบักได อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ ประเทศไทย ใกล้กับแนวชายแดนกัมพูชา และอยู่ไม่ไกลจากจังหวัดอุดรมีชัยเช่นเดียวกับกลุ่มปราสาทตาเมือน
 พื้นที่สามเหลี่ยมมรกต (ช่องบก) ตั้งอยู่บริเวณหมู่บ้านโนนสูง หมู่ 20 ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งเป็นจุดรอยต่อระหว่างประเทศไทยกับจังหวัดพระวิหารของประเทศกัมพูชา และแขวงจำปาศักดิ์ของประเทศลาว พื้นที่ดังกล่าวเป็นเขตภูเขาและป่าทึบที่เข้าถึงได้ยาก และเคยเป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์สำคัญในช่วงสงครามเย็นและสงครามกลางเมืองกัมพูชา รวมถึงเหตุปะทะชายแดนไทย–เวียดนามอีกด้วย

รัฐบาลกัมพูชาได้นำเสนอหลักฐานทางแผนที่และข้อมูลประวัติศาสตร์ เพื่อสนับสนุนข้อเรียกร้องอธิปไตยเหนือพื้นที่เหล่านี้ รวมถึงในบางกรณีได้ยื่นคำร้องต่อองค์กรระหว่างประเทศ เช่น การร้องขอให้ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศตีความคำพิพากษาเดิมในคดีปราสาทพระวิหารอีกครั้ง อันสะท้อนถึงความต่อเนื่องของความขัดแย้งเรื่องอาณาเขตระหว่างสองประเทศในหลากหลายมิติ

 ไทย 
ฝ่ายไทยยืนยันว่าพื้นที่ที่เป็นข้อพิพาทอยู่ภายใต้การปกครองของประเทศไทยมาโดยตลอด และมีการบริหารจัดการในระดับจังหวัด อำเภอ และตำบล รวมถึงการขึ้นทะเบียนโบราณสถานกับกรมศิลปากรอย่างเป็นทางการ โดยยึดตามเส้นเขตแดนที่กำหนดไว้ตามสนธิสัญญาและการสำรวจเขตแดนร่วมกับฝรั่งเศสในอดีต แนวคิดนี้สะท้อนถึงหลักฐานด้านเอกสาร การบริหารราชการ และการใช้พื้นที่จริงที่ไทยถือว่าเป็นเครื่องยืนยันสิทธิอธิปไตยมาอย่างต่อเนื่อง

หนึ่งในกรณีพิพาทที่สำคัญและเป็นที่รู้จักในระดับนานาชาติคือกรณีปราสาทพระวิหาร ซึ่งเดิมเคยตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านภูมิซรอล หมู่ที่ 2 ตำบลเสาธงชัย (ตำบลบึงมะลูในขณะนั้น) อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ ปัจจุบันอยู่ที่อำเภอจอมกระสานต์ จังหวัดพระวิหาร ประเทศกัมพูชา แต่ภายหลังคำพิพากษาของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศเมื่อ พ.ศ. 2505 ได้ตัดสินให้ตัวปราสาทอยู่ในเขตกัมพูชา อย่างไรก็ตาม ไทยยืนยันว่าพื้นที่โดยรอบปราสาทไม่รวมอยู่ในคำพิพากษาดังกล่าว ทำให้เกิดข้อโต้แย้งเพิ่มเติมเกี่ยวกับพื้นที่ 4.6 ตารางกิโลเมตรโดยรอบปราสาทในเวลาต่อมา ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวมีความสำคัญทั้งเชิงยุทธศาสตร์และวัฒนธรรม เนื่องจากเป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างพื้นที่ราบสูงฝั่งไทยและทางขึ้นสู่ปราสาทพระวิหารฝั่งกัมพูชา

ข้อโต้แย้งนี้ไม่เพียงแต่สะท้อนถึงปัญหาการตีความแผนที่และข้อตกลงทางกฎหมายระหว่างประเทศ แต่ยังเชื่อมโยงกับมิติทางการเมือง การทูต และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ โดยเฉพาะในช่วงที่ทั้งสองประเทศมีความขัดแย้งชายแดนรุนแรง ทำให้กรณีปราสาทพระวิหารถูกนำมาอ้างอิงอยู่เสมอในฐานะสัญลักษณ์ของข้อพิพาทเขตแดนไทย–กัมพูชา 

 พื้นที่ที่เกิดข้อพิพาทในฝั่งไทย 
พื้นที่ชายแดนที่มีข้อพิพาทหลายแห่ง รวมถึง:
 กลุ่มปราสาทตาเมือนและตาควาย ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์
 พื้นที่สามเหลี่ยมมรกตรวมถึงตัวศาลาตรีมุขในอำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี
 พื้นที่โดยรอบปราสาทพระวิหาร ซึ่งอยู่ติดกับอำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ และต่อเนื่องกับจังหวัดพระวิหารของกัมพูชา
 พื้นที่เกาะกูด อำเภอเกาะกูด จังหวัดตราด

 พื้นที่ที่ทางกัมพูชารุกล้ำเขตแดนในฝั่งไทย 
พื้นที่เหล่านี้เกิดการรุกล้ำเขตแดนเนื่องจากว่าพื้นที่เหล่านี้เคยใช้ในการรับผู้อพยพจาก สงครามกลางเมืองกัมพูชา ในสมัยเขมรแดง ขณะที่กัมพูชาประชาธิปไตย มีข้อขัดแย้งกับประเทศเวียดนามอยู่นั้น เป็นช่วงที่ ฮุน เซน ได้สถาปนาสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชา ประเทศไทยเป็นประเทศที่ต้อนรับชาวเขมรที่อพยพจากสงครามกลางเมือง แต่อย่างไรก็ตาม ชาวเขมรบางส่วนได้ตั้งหลักรกรากปักฐานในบริเวณเหล่านี้ด้วย อีกประการหนึ่งคือบริเวณนั้นมีหลักปักปันเขตแดนอีกด้วย
พื้นที่ที่ถูกรุกล้ำเขตแดนมีหลายแห่ง รวมถึง:
 พื้นที่บ้านหนองจาน ตำบลโนนหมากมุ่น อำเภอโคกสูง จังหวัดสระแก้ว
 พื้นที่บ้านหนองหญ้าแก้ว ตำบลโคกสูง อำเภอโคกสูง จังหวัดสระแก้ว
นอกจากนี้ ยังมีกรณีการใช้กำลังระหว่างทหารไทยและกัมพูชาในช่วง พ.ศ. 2551–2554 อันเป็นผลมาจากความขัดแย้งด้านเส้นเขตแดน และการเสนอขึ้นทะเบียนปราสาทพระวิหารเป็นแหล่งมรดกโลกโดยฝ่ายกัมพูชา ซึ่งไทยเห็นว่าอาจกระทบต่ออธิปไตยในพื้นที่ทับซ้อน โดยทั้งสองฝ่ายมีการเสริมกำลังและปะทะกันในบางช่วงเวลา จนกระทั่งมีการหยุดยิงและเจรจาภายใต้กรอบคณะกรรมาธิการเขตแดนร่วมไทย–กัมพูชา (Joint Boundary Commission; JBC)

 ปฏิกิริยา 
 คู่ขัดแย้ง 
 : กระทรวงป้องกันชาติกัมพูชาออกแถลงการณ์ประณามเหตุการณ์ดังกล่าว โดยระบุว่าเป็นการ "รุกรานทางทหารอย่างโหดร้ายและผิดกฎหมาย" โดยฝ่ายไทย ฮุน เซน ประธานพฤฒสภากัมพูชา เตือนกองทัพไทยอย่าบุกเข้ามายังกัมพูชา พร้อมระบุว่ากัมพูชาเตรียมพร้อมที่จะสู้รบ และจะตอบโต้ไทยทันทีหากถูกโจมตี
 : แพทองธาร ชินวัตร อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม และอดีตนายกรัฐมนตรีไทยที่ถูกพ้นจากตำแหน่ง ซึ่งในขณะนั้นอยู่ระหว่างการหยุดปฏิบัติหน้าที่ตามคำสั่งของศาลรัฐธรรมนูญ ได้ออกแถลงการณ์ประณามการโจมตีของกัมพูชา โดยระบุว่าเป็น "การกระทำที่มุ่งเป้าต่อพลเรือนไทยอย่างไม่เลือกหน้า" และ "เป็นการละเมิดอธิปไตยของชาติไทยอย่างร้ายแรง" พร้อมทั้งเรียกร้องให้กัมพูชาระงับการใช้กำลังและเคารพหลักกฎหมายระหว่างประเทศอย่างเคร่งครัด

 พระราชวงศ์ไทย 
 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระราชกำลังใจแก่กำลังพลผู้ได้รับบาดเจ็บ และทรงรับเป็นคนไข้ในพระบรมราชานุเคราะห์ รวมทั้งทรงรับผู้เสียชีวิตในเหตุการณ์เป็นศพในพระบรมราชานุเคราะห์ ทั้งนี้ มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ยกเลิกการจัดพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ระหว่างวันที่ 28–29 กรกฎาคม พ.ศ. 2568 ซึ่งเดิมมีกำหนดจะจัดขึ้น ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง
 ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ทรงโพสต์ข้อความผ่านอินสตาแกรมส่วนพระองค์ แสดงความเสียพระทัยต่อครอบครัวผู้เสียชีวิต รวมถึงประทานกำลังใจแก่กำลังพลและประชาชนผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ พร้อมติดแฮชแท็ก #supportThailand
 พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์ มีพระดำริประทานพระราชกำลังใจแก่กำลังพล และได้ทรงอุทิศพระกุศลถวายแด่ทหารและประชาชนผู้บริสุทธิ์ที่เสียชีวิตจากเหตุการณ์ดังกล่าว

 นานาชาติ 
 : กระทรวงการต่างประเทศเกาหลีใต้แถลงว่า "รัฐบาลสาธารณรัฐเกาหลีมีความวิตกกังวลอย่างยิ่งต่อเหตุปะทะทางทหารที่เพิ่งเกิดขึ้นระหว่างประเทศไทยและกัมพูชา และขอเรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายลดระดับความตึงเครียด พร้อมแสวงหาทางออกอย่างสันติผ่านการเจรจา"
 : หวัง อี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศจีน แสดงความ "วิตกกังวลอย่างยิ่ง" ต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้น และเรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายแก้ไขข้อพิพาทผ่านการเจรจาทางการทูต
 : ทาเคชิ อิวายะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่นแสดงความวิตกกังวลอย่างลึกซึ้งต่อเหตุปะทะทางทหารระหว่างไทยและกัมพูชาเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม และขอเรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายยึดมั่นในหลักการสันติวิธี
 : รัฐบาลฝรั่งเศสแสดงความวิตกกังวลต่อการสู้รบที่เกิดขึ้น และเรียกร้องให้มีการยุติความรุนแรงโดยทันที พร้อมสนับสนุนการแก้ไขข้อพิพาทตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศ
 : กระทรวงการต่างประเทศฟิลิปปินส์เรียกร้องให้ไทยและกัมพูชายุติความขัดแย้งโดยสันติวิธี สอดคล้องกับหลักกฎหมายระหว่างประเทศ พร้อมเน้นย้ำถึงความสำคัญของการคุ้มครองพลเรือน
 : อันวาร์ อิบราฮิม นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย แสดงความวิตกกังวลอย่างยิ่ง พร้อมเปิดเผยว่าได้มีการส่งสารถึงผู้นำของทั้งสองประเทศ และหวังว่าจะสามารถเปิดการหารือโดยเร็ว เพื่อสนับสนุนการยุติความรุนแรงและหวนคืนสู่โต๊ะเจรจา
 : มาเรีย ซาคาโรวา โฆษกกระทรวงการต่างประเทศรัสเซีย แสดงความกังวลต่อการยกระดับของสถานการณ์ และเรียกร้องให้ทุกฝ่ายแสดงความอดกลั้น และเข้าสู่กระบวนการเจรจาเพื่อคลี่คลายความขัดแย้งด้วยสันติวิธี
 : รัฐบาลลาวในฐานะประเทศเพื่อนบ้านที่มีความสัมพันธ์แน่นแฟ้นกับทั้งไทยและกัมพูชา แสดงความวิตกกังวลอย่างยิ่ง และเรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายหลีกเลี่ยงการใช้กำลัง พร้อมหันมาใช้สันติวิธีในการคลี่คลายสถานการณ์
 : กระทรวงการต่างประเทศเวียดนามแถลงว่า รัฐบาลเวียดนามมีความกังวลต่อสถานการณ์ที่ชายแดน และเรียกร้องให้ทั้งสองประเทศแสดงความอดกลั้นอย่างถึงที่สุด หลีกเลี่ยงการใช้ความรุนแรง และร่วมกันคลี่คลายข้อพิพาทตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศและจิตวิญญาณแห่งความร่วมมือในอาเซียน
 : รัฐบาลศรีลังกาเรียกร้องให้กัมพูชาและไทยเข้าสู่กระบวนการเจรจาทางการทูตโดยเร็ว โดยมีเป้าหมายเพื่อคลี่คลายสถานการณ์ด้วยสันติวิธี
 : โฆษกกระทรวงการต่างประเทศสิงคโปร์แถลงว่า สิงคโปร์มีความวิตกกังวลอย่างยิ่งต่อเหตุปะทะ และเรียกร้องให้ทั้งสองประเทศแสดงความอดกลั้น ยุติความเป็นปรปักษ์ และใช้กลไกทางการทูตเพื่อบรรเทาความตึงเครียด พร้อมย้ำถึงความจำเป็นในการคุ้มครองความปลอดภัยของพลเรือนทุกคน
 : กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐอเมริกาแสดงความ "วิตกกังวลอย่างยิ่ง" ต่อสถานการณ์ความรุนแรงที่เพิ่มขึ้นบริเวณชายแดน และขอเรียกร้องให้ทุกฝ่ายหลีกเลี่ยงการดำเนินการที่อาจนำไปสู่ความสูญเสียเพิ่มเติม
 : รัฐบาลอินเดียได้ออกคำแนะนำประชาชนของตนให้ระมัดระวังการเดินทางไปยังประเทศไทยและกัมพูชา อันเนื่องมาจากสถานการณ์ความไม่สงบตามแนวชายแดน
 : กระทรวงการต่างประเทศอินโดนีเซียออกแถลงการณ์แสดงความเชื่อมั่นว่าไทยและกัมพูชาจะสามารถกลับเข้าสู่กระบวนการสันติวิธีในการแก้ไขข้อขัดแย้ง และเน้นย้ำว่าอินโดนีเซียไม่มีความประสงค์จะเข้าแทรกแซง แต่ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของพลเมืองอินโดนีเซียที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ดังกล่าว
 : กระทรวงการต่างประเทศออสเตรเลีย แถลงว่า ออสเตรเลียมีความวิตกกังวลอย่างยิ่งต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้น และขอเรียกร้องให้ทุกฝ่ายลดระดับความตึงเครียด พร้อมหันมาเจรจาเพื่อหาทางออกอย่างสันติ

 องค์การเหนือรัฐ 
 : สหภาพยุโรปออกแถลงการณ์แสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อความรุนแรงที่เกิดขึ้น และเรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายลดความตึงเครียดโดยทันที และร่วมกันคลี่คลายข้อพิพาทด้วยสันติวิธี

 องค์การระหว่างประเทศ 
 : สำนักโฆษกของเลขาธิการสหประชาชาติออกแถลงการณ์ว่า อังตอนียู กูแตรึช เลขาธิการสหประชาชาติได้ติดตามรายงานเกี่ยวกับเหตุปะทะด้วยอาวุธระหว่างกัมพูชาและไทยด้วยความวิตกกังวลอย่างยิ่ง และได้เรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายแสดงความอดกลั้นอย่างถึงที่สุด พร้อมทั้งเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการคลี่คลายข้อพิพาทผ่านกระบวนการเจรจาอย่างสันติ ภายใต้จิตวิญญาณแห่งความเป็นมิตรระหว่างประเทศเพื่อนบ้าน โดยยึดมั่นในเป้าหมายร่วมกันในการแสวงหาทางออกของข้อขัดแย้งอย่างยั่งยืน

 การวิเคราะห์อิสระ 
กลุ่มผู้เชี่ยวชาญและบริษัทวิเคราะห์จากบุคคลภายนอกหลายแห่งได้สรุปว่าการยกระดับสถานการณ์ส่วนใหญ่มาจากฝ่ายกัมพูชา

นาธาน รูเซอร์นักวิเคราะห์ข้อมูลดาวเทียมจากสถาบันนโยบายยุทธศาสตร์ออสเตรเลีย (ASPI) และ Angela Atitaya Suriyasenee นักวิจัย ประเมินว่าความตึงเครียดทางทหารที่นำไปสู่เหตุปะทะเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2568 ส่วนใหญ่มาจากฝ่ายกัมพูชา เขาตั้งข้อสังเกตว่ากองกำลังกัมพูชาได้เสริมกำลังในหลายพื้นที่ก่อนเหตุการณ์วันที่ 28 พฤษภาคม และได้ส่งกำลังหน่วยเพิ่มเติมอย่างรวดเร็วหลังจากนั้น จากการวิเคราะห์ของเขา กัมพูชามีส่วนรับผิดชอบต่อการยกระดับสถานการณ์ 33 ครั้ง เทียบกับของไทย 14 ครั้ง ขณะที่ 9 ครั้งเป็นมาตรการลดความตึงเครียดร่วมกัน ผลการวิจัยเหล่านี้อ้างอิงจากรายงานสถานการณ์อย่างเป็นทางการ มากกว่าภาพถ่ายดาวเทียมตามที่คาดการณ์กันอย่างกว้างขวางRuser, Nathan (25 July 2025). A detailed timeline on escalations in the lead-up to yesterday's clashes between Thailand and Cambodia. ThreadReaderApp.com. Retrieved 28 July 2025.

ในรายงานของ Ridzwan Rahmat นักวิเคราะห์ด้านกลาโหมและบรรณาธิการเอเชียแปซิฟิก Janes Information Services ก็ตั้งข้อสังเกตเช่นเดียวกันว่า กองกำลังกัมพูชาได้เสริมกำลังป้องกันพื้นที่ชายแดนล่วงหน้า โดยภาพถ่ายดาวเทียมระหว่างเดือนมีนาคมถึงสิงหาคม พ.ศ. 2568 แสดงให้เห็นบังเกอร์ที่สร้างขึ้นใหม่ ถนนทางเข้า และจุดป้องกันใกล้ Trapeang Kul

บทความ BBC News'' โดยโจนาธาน เฮด ผู้สื่อข่าวประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ประจำกรุงเทพมหานครเป็นเวลานาน ก็ได้บรรยายเหตุการณ์ในวันที่ 24 กรกฎาคมในทำนองเดียวกันว่าเริ่มต้นด้วยการยิงจรวดถล่มประเทศไทยของกัมพูชา ตามด้วยการโจมตีทางอากาศของไทยเพื่อตอบโต้

 หมายเหตุ 

 ดูเพิ่ม 
 เหตุปะทะไทย–กัมพูชา พ.ศ. 2568–2569
 วิกฤตการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา พ.ศ. 2551–2554
 กรณีพิพาทชายแดนไทย–กัมพูชา
 คดีปราสาทพระวิหาร
 กรณีการตีความคำพิพากษาคดีปราสาทพระวิหาร
 ศาลาตรีมุข
 อนุสาวรีย์พิทักษ์ไทย
 อนุสรณ์สถานพิทักษ์ไทย
 กองกำลังสุรนารี
 บันทึกความเข้าใจระหว่างรัฐบาลไทยกับกัมพูชาว่าด้วยการสำรวจและจัดทำหลักเขตแดนทางบก : บันทึกความเข้าใจ พ.ศ. 2543
 บันทึกความเข้าใจว่าด้วยการจัดตั้งกลไกและกรอบการเจรจาพื้นที่ทับซ้อนทางทะเลไทย-กัมพูชา : บันทึกความเข้าใจ พ.ศ. 2544

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

หมวดหมู่:กรณีพิพาทชายแดนไทย–กัมพูชา

หมวดหมู่:สามเหลี่ยมมรกต
หมวดหมู่:ความขัดแย้งในปี พ.ศ. 2568
หมวดหมู่:ความขัดแย้งในปี พ.ศ. 2569
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับไทย
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับกัมพูชา
หมวดหมู่:ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2568
หมวดหมู่:ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2569
หมวดหมู่:ประเทศกัมพูชาในปี พ.ศ. 2568
หมวดหมู่:ประเทศกัมพูชาในปี พ.ศ. 2569
หมวดหมู่:กรณีพิพาทเรื่องอาณาเขตไทย
หมวดหมู่:กรณีพิพาทเรื่องอาณาเขตกัมพูชา
หมวดหมู่:กรณีพิพาทเรื่องอาณาเขตในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทางการทหารกัมพูชา–ไทย
หมวดหมู่:เขตแดนกัมพูชา–ไทย
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในปี พ.ศ. 2568
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในปี พ.ศ. 2569