มหาราช

มหาราช (, , ) หมายถึง พระมหากษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ ที่ทรงมีคุณูปการมาก และได้รับการยกย่องอย่างสูงในประวัติศาสตร์

ตัวอย่างการใช้มหาราชในภาษาต่างประเทศไทยกรีกโบราณละตินฝรั่งเศสเยอรมันอังกฤษจีนญี่ปุ่นชาร์เลอมาญมหาราชKarolus Magnus(คาโรลุส มักนัส)Charlemagne(ชาร์เลอมาญ)Karl der Große(คาร์ล แดร์ โกรสเซ่อ)Charles the Great(ชาร์ลส์ เดอะ เกรท)查理大帝(ฉาหลี่ต้าตี้)カール大帝(คารุไทเทะ)อเล็กซานเดอร์มหาราชἈλέξανδρος ὁ Μέγας(อเลซานดรอส โฮ เมกัส)Alexander Magnus(อเล็กซานเดอร์ มักนัส)Alexandre le Grand(อเล็กซานด์ เลอ กรอง)Alexander der Große(อเล็กซานเดอร์ แดร์ โกรสเซ่อ)Alexander the Great(อเล็กซานเดอร์ เดอะ เกรท)亚历山大大帝(ย่าลี่ซานต้าต้าตี้)アレキサンダー大王(อาเระคิซังดะ ไดโอ)

 มหาราชในอินเดีย 
ในประวัติศาสตร์อินเดียเนื่องจากมีแคว้นอยู่เป็นจำนวนมาก และมีการเรียกพระมหากษัตริย์ว่า มหาราชอยู่มากมาย จึงก่อให้เกิดคำใหม่ที่มีความหมายสูงกว่าคำว่า "มหาราช" คือ "มหาราชาธิราช"The case of the maharaja ("great raja," the great king and prince, in Sanskrit and Hindi) on the Indian subcontinent, initially reserved for the regional hegemon such as the Gupta, is an example of how such a lofty style can get caught in a cycle of devaluation by "title inflation" as ever more, mostly less powerful rulers adopt the style. This is often followed by the emergence of one or more new, more exclusive and prestigious styles, as, in this case, maharajadhiraja (king of great kings"). The Turkic-Mongol title khan also came to be "augmented" to tiles like khagan, chagan or hakan, meaning "khan of khans," i.e., equivalent to the king of kings.

 มหาราชในจีน 
ในประวัติศาสตร์จีน มีพระมหากษัตริย์ที่ได้รับพระราชสมัญญานามว่า "มหาราช" เพียง 3 พระองค์ มีรายพระนามดังนี้
สมเด็จพระจักรพรรดิอู๋ไท่จู่มหาราช三国志
สมเด็จพระจักรพรรดิถังเกาจงมหาราช旧唐书
สมเด็จพระจักรพรรดิเกาจู่มหาราช แห่งฮั่นใต้新五代史

และมีพระมหากษัตริย์จีนที่มีพระราชสมัญญานามว่า "มหาราช" แต่ไม่เป็นทางการ ซึ่งได้รับการยกย่องจากนักประวัติศาสตร์จีน และประชาชนจีนให้เป็นมหาราช เช่น สมเด็จพระเจ้าอวี่มหราช สมเด็จพระจักรพรรดิฉินสื่อมหาราช สมเด็จพระจักรพรรดิหย่งเล่อมหาราช เป็นต้น

 มหาราชในญี่ปุ่น 
สมเด็จพระจักรพรรดิเมจิมหาราช พระองค์ได้รับการยกย่องโดยนักประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น และประชาชนญี่ปุ่น เนื่องจากการฟื้นฟูเมจิอันโด่งดัง

 มหาราชในไทย 
ในประวัติศาสตร์ไทย มีพระมหากษัตริย์ที่ได้รับการถวายพระราชสมัญญานาม "มหาราช" ทั้งหมด 8 พระองค์ได้แก่

 พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
 สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
 สมเด็จพระนารายณ์มหาราช
 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พระสยามเทวมหามกุฎวิทยมหาราช)
 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พระปิยมหาราช)
 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

 ดูเพิ่ม 

 รายพระนามพระมหากษัตริย์ที่ได้รับสมัญญานามมหาราช

 อ้างอิง