มาตราบอร์เทิล

มาตราท้องฟ้ามืดบอร์เทิล (เรียกสั้น ๆ ว่า มาตราบอร์เทิล) เป็นมาตราตัวเลข 9 ระดับที่ใช้วัดความสว่างของท้องฟ้ายามค่ำคืนของสถานที่ใดสถานที่หนึ่ง ซึ่งช่วยวัดความสามารถในการสังเกตทางดาราศาสตร์ของวัตถุบนท้องฟ้าและการรบกวนที่เกิดจากมลภาวะทางแสง โดยนักดาราศาสตร์สมัครเล่น จอห์น อี. บอร์เทิล (John E. Bortle) ได้สร้างมาตราดังกล่าวขึ้นและตีพิมพ์ในนิตยสาร Sky & Telescope ฉบับเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2001 เพื่อช่วยให้ผู้สังเกตการณ์ท้องฟ้าประเมินความมืดของสถานที่สังเกตการณ์ และเพื่อเปรียบเทียบความมืดของสถานที่สังเกตการณ์

มาตรานี้มีตั้งแต่ระดับ 1 ซึ่งเป็นท้องฟ้าที่มืดที่สุดในโลก ไปจนถึงระดับ 9 ซึ่งเป็นท้องฟ้าในตัวเมือง และมีเกณฑ์ต่าง ๆ สำหรับแต่ละระดับที่เกินกว่าขีดจำกัดความสว่างที่มองเห็นด้วยตาเปล่า (NELM) ความแม่นยำและประโยชน์ของมาตราได้รับการตั้งคำถามในการวิจัยปี 2014 ตารางนี้สรุปคำอธิบายของบอร์เทิลเกี่ยวกับคลาสต่าง ๆ สำหรับบางคลาสอาจมีความแตกต่างอย่างมากจากคลาสหนึ่งไปสู่อีกคลาสหนึ่ง เช่น บอร์เทิล 4 กับ 5 

 ตารางการจำแนกประเภทท้องฟ้ามืด 
 คลาส ชื่อ NELM ประมาณตารางเมตรโชติมาตร/พิลิปดา2 คำอธิบาย 1 Excellentdark-sky site 7.6–8.0 21.76 - 22.0แสงจักรราศีมองเห็นได้และมีสีสัน
แถวแสงรูปวงรี (Gegenschein) มองเห็นได้อย่างชัดเจน
แถบแสงจักรราศีมองเห็นได้
แสงเรืองบนท้องฟ้ามองเห็นได้ชัดเจน
บริเวณกลุ่มดาวแมงป่องและกลุ่มดาวคนยิงธนู ของทางเชือกเผือก ทำให้เกิดเงาที่มองเห็นได้ชัดเจน
หลายกลุ่มดาว โดยเฉพาะกลุ่มดาวที่มองเห็นได้ยาก มองเห็นได้ยากขึ้นท่ามกลางดวงดาวที่มากมาย
วัตถุท้องฟ้าของเมซีเยและกระจุกดาวทรงกลมหลายแห่งสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
M33 (ดาราจักรสามเหลี่ยม) มองเห็นได้ด้วยตาเปล่าโดยตรง
ความสามารถในการมองเห็นดาวที่มีโชติมาตรปรากฏต่ำสุด (limiting magnitude) เมื่อใช้กล้องโทรทรรศน์สะท้อนแสงขนาด 32 เซนติเมตร (12.5 นิ้ว) อยู่ที่ 17.5 (โดยต้องใช้ความพยายาม)
ดาวศุกร์และดาวพฤหัสบดี มีผลต่อการปรับการมองเห็นในความมืด 2 Typical trulydark site 7.1–7.5 21.6–21.75 
แสงจักรราศีเป็นสีเหลืองอ่อนและสว่างพอที่จะทำให้มีเงาในช่วงพลบค่ำและรุ่งเช้า
แสงเรืองบนท้องฟ้าอาจเห็นได้จาง ๆ ใกล้ขอบฟ้า
แถวแสงรูปวงรี (Gegenschein) มองเห็นได้
เมฆจะเห็นเป็นรูมืดบนท้องฟ้า
สภาพแวดล้อมรอบ ๆ มองเห็นได้เพียงเป็นเงามืดที่ตัดกับท้องฟ้า
ทางช้างเผือกในฤดูร้อนมีโครงสร้างที่ชัดเจน 
วัตถุท้องฟ้าของเมซีเยและกระจุกดาวทรงกลมมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
M33 มองเห็นค่อนข้างง่ายได้ด้วยตาเปล่า
ความสามารถในการมองเห็นดาวที่มีโชติมาตรปรากฏต่ำสุด (limiting magnitude) เมื่อใช้กล้องโทรทรรศน์สะท้อนแสงขนาด 32 เซนติเมตร (12.5 นิ้ว) อยู่ที่ 16.5 3 Rural sky 6.6–7.0 21.3–21.6 
the zodiacal light is striking in spring and autumn, and color is still visible
some light pollution evident at the horizon
clouds are illuminated near the horizon, dark overhead
nearer surroundings are vaguely visible
the summer Milky Way still appears complex
M15, M4, M5, and M22 are naked-eye objects
M33 is easily visible with averted vision
limiting magnitude with 12.5" reflector is 16 4 Brighter rural 6.3–6.5 20.8–21.3the zodiacal light is still visible, but does not extend halfway to the zenith at dusk or dawn
light pollution domes visible in several directions
clouds are illuminated in the directions of the light sources, dark overhead
surroundings are clearly visible, even at a distance
the Milky Way well above the horizon is still impressive, but lacks detail
M33 is a difficult averted vision object, only visible when high in the sky
limiting magnitude with 12.5" reflector is 15.5 4.5  Semi-Suburban/Transition sky 6.1–6.3 20.3–20.8 
clouds have a grayish glow at zenith and appear bright in the direction of one or more prominent city light domes
the Milky Way is only vaguely visible – 10–15 degrees above the horizon. However the Great Rift, when overhead and with good transparency, is still obvious.
Although the views of bright globular clusters through 10" aperture and larger are striking, the outer regions of galaxies are difficult or impossible to see.
limiting magnitude with 12.5" reflector is 15.2 5 Suburban sky 5.6–6.0 19.25–20.3 
only hints of zodiacal light are seen on the best nights in autumn and spring
light pollution is visible in most, if not all, directions
clouds are noticeably brighter than the sky
the Milky Way is invisible near the horizon, and looks washed out overhead. The winter Milky Way, even directly overhead, is fairly subtle.
when it is half moon (first/last quarter) in a dark location the sky appears like this, but with the difference that the sky appears dark blue
limiting magnitude with 12.5" reflector is 15 6 Brightsuburban sky 5.1–5.5 18.5–19.25 
the zodiacal light is invisible
light pollution makes the sky within 35° of the horizon glow grayish white
clouds anywhere in the sky appear fairly bright
even high clouds (cirrus) appear brighter than the sky background
surroundings are easily visible
the Milky Way is only visible near the zenith
M33 is not visible, M31 is modestly apparent
limiting magnitude with 12.5" reflector is 14.5 7 Suburban/urbantransition 4.6–5.0 18.00–18.5 
light pollution makes the entire sky light gray
strong light sources are evident in all directions
clouds are brightly lit
the Milky Way is nearly or totally invisible
M31 and M44 may be glimpsed, but with no detail
through a telescope, the brightest Messier objects are pale ghosts of their true selves
when it is full moon in a dark location the sky appears like this, but with the difference that the sky appears blue
limiting magnitude with 12.5" reflector is 14 8 City sky 4.1–4.5 <18.00 
the sky is light gray or orange – one can easily read 
stars forming familiar constellation patterns may be weak or invisible
M31 and M44 are barely glimpsed by an experienced observer on good nights
even with a telescope, only bright Messier objects can be detected
limiting magnitude with 12.5" reflector is 13 9 Inner-city sky 4.0The sky is brilliantly lit
many stars forming constellations are invisible and many fainter constellations are invisible
aside from the Pleiades, no Messier object is visible to the naked eye
the only objects to observe are the Moon, the planets, bright satellites, and a few of the brightest star clusters

 ดูเพิ่มเติม 

 4673 Bortle
 ดาราศาสตร์สมัครเล่น
 การเคลื่อนที่ของท้องฟ้ามืด
 หนังสือ The End of Night
 สมาคมท้องฟ้ามืดนานาชาติ (IDA)
 มลภาวะทางแสง
 ท้องฟ้ายามค่ำคืน
 ความสว่างของท้องฟ้า
 Sky & Telescope (S&T)

 เชิงอรรถและอ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

  โดย Sky & Telescope
 Interactive demo of the Bortle Scale
 International Dark-Sky Association
หมวดหมู่:ผลิตภัณฑ์ที่ออกในปี พ.ศ. 2544
หมวดหมู่:ระบบการวัด
หมวดหมู่:ดาราศาสตร์