ดัชชีฮ็อลชไตน์

ดัชชีฮ็อลชไตน์ (; ) เป็นรัฐที่อยู่เหนือสุดของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ตั้งอยู่ในรัฐชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ของประเทศเยอรมนีในปัจจุบัน ดัชชีแห่งนี้มีต้นกำเนิดขึ้นเมื่อพระเจ้าคริสเตียนที่ 1 แห่งเดนมาร์กทรงได้รับการยกฐานะเคาน์ตีฮ็อลชไตน์-เรนส์บวร์คให้เป็นดัชชีโดยจักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 เมื่อ ค.ศ. 1474 ตลอดระยะเวลาที่ดำรงอยู่ดัชชีนี้ถูกปกครองโดยราชวงศ์อ็อลเดินบวร์คแห่งเดนมาร์กโดยปกครองร่วมกับดัชชีชเลสวิช

ในช่วง ค.ศ. 1490–1523 และอีกครั้งในช่วง ค.ศ. 1544–1773 ดัชชีถูกแบ่งออกเป็นส่วนต่าง ๆ ภายใต้สาขาต่าง ๆ ของราชวงศ์อ็อลเดินบวร์คโดยที่โดดเด่นที่สุดคือดยุกแห่งฮ็อลชไตน์-กลึคชตัดท์ (ซึ่งก็คือกษัตริย์เดนมาร์ก) และดยุกแห่งฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ป ดัชชีนี้สิ้นสุดลงเมื่อราชอาณาจักรปรัสเซียได้ผนวกดินแดนนี้เข้าเป็นของตนใน ค.ศ. 1866 ภายหลังสงครามออสเตรีย-ปรัสเซีย

 ประวัติศาสตร์ 
พรมแดนด้านเหนือของฮ็อลชไตน์ที่แม่น้ำไอเดอร์ ได้กลายเป็นพรมแดนด้านเหนือของจักรวรรดิการอแล็งเฌียงหลังจากพระเจ้าชาร์เลอมาญทรงบรรลุข้อตกลงกับพระเจ้าเฮมมิงแห่งเดนมาร์กใน ค.ศ. 811 ภายหลังสงครามกับพวกแซกซัน ดินแดนชเลสวิชที่อยู่เหนือแม่น้ำยังคงเป็นรัฐบรรณาการของราชบัลลังก์เดนมาร์ก ขณะที่ฮ็อลชไตน์กลายเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรแฟรงก์ตะวันออก ราชอาณาจักรเยอรมนี และจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์

 การก่อตั้ง 
อดอลฟัสที่ 8 ซึ่งเป็น เคานต์แห่งฮ็อลชไตน์-เรนส์บวร์คและดยุกแห่งชเลสวิชคนสุดท้ายสิ้นพระชนม์ลงใน ค.ศ. 1459 โดยไม่มีทายาทเนื่องจากดินแดนชเลสวิชเป็นแคว้นบรรณาการของเดนมาร์ก (Danish fief) จึงต้องกลับคืนสู่พระมหากษัตริย์เดนมาร์ก ซึ่งในขณะนั้นคือพระเจ้าคริสเตียนที่ 1 แห่งเดนมาร์ก ซึ่งทรงเป็นพระนัดดาในอดอลฟัสก็ทรงต้องการเข้าครอบครองดินแดนฮ็อลชไตน์ด้วยเช่นกัน พระองค์ได้รับการสนับสนุนจากขุนนางท้องถิ่น ซึ่งเห็นด้วยกับการปกครองดินแดนชเลสวิชและฮ็อลชไตน์ร่วมกันต่อไป ด้วยเหตุนี้ในสนธิสัญญารีเบอ ค.ศ. 1460 พระองค์จึงได้รับการประกาศให้เป็นเคานต์แห่งฮ็อลชไตน์คนใหม่

อย่างไรก็ตาม ดินแดนฮ็อลชไตน์ทางใต้ของแม่น้ำไอเดอร์ยังคงมีสถานะเป็นดินแดนศักดินาแบบอ้อม (mediate fief) ภายใต้การถือครองของ ดยุกราชวงศ์อัสคาเนียแห่งซัคเซิน-เลาเอินบวร์ค จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1474 จักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์จึงประทานอำนาจอธิปไตยซึ่งประมุขขึ้นโดยตรงต่อจักรพรรดิให้แก่พระเจ้าคริสเตียนโดยการยกฐานะของพระองค์ขึ้นเป็น “ดยุกแห่งฮ็อลชไตน์” 

 การแบ่งแยกดินแดน 
ใน ค.ศ. 1544 ดัชชีชเลสวิชและฮ็อลชไตน์ถูกแบ่งออกเป็นสามส่วนระหว่างพระเจ้าคริสเตียนที่ 3 แห่งเดนมาร์กกับพระอนุชาต่างพระมารดาสองพระองค์ของพระองค์ (ซึ่งต้องสละสิทธิในราชบัลลังก์เดนมาร์ก) ดังนี้:

 ส่วนหลวง (The royal part): อยู่ภายใต้การครอบครองของพระเจ้าคริสเตียนที่ 3 และผู้สืบราชสันตติวงศ์ของพระองค์ (ซึ่งก็คือกษัตริย์แห่งเดนมาร์ก) ตั้งแต่ ค.ศ. 1648 ส่วนหลวงของชเลสวิชและฮ็อลชไตน์ถูกปกครองจากเมืองกลึคชตัดท์ และจึงได้ชื่อว่า “ดัชชีแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-กลึคชตัดท์” ก่อน ค.ศ. 1773 พื้นที่ของฮ็อลชไตน์ภายใต้การปกครองของส่วนหลวงประกอบด้วยเขต (Ämter) ต่อไปนี้: เรนส์บวร์ค, ดิตมาร์เชินใต้, ชไตน์บวร์ค, เซเกแบร์ค และพลิน
 ดัชชีแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-ฮาเดอร์สเลฟ: อยู่ภายใต้การครอบครองของดยุกฮันส์ผู้เฒ่าซึ่งไม่มีทายาท หลังจากเขาเสียชีวิตใน ค.ศ. 1580 ดินแดนของเขาถูกแบ่งให้พี่น้องของเขา

 ดัชชีแห่งฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ป: อยู่ภายใต้การครอบครองของดยุกอดอล์ฟแห่งเดนมาร์กและผู้สืบตระกูลของเขา

นอกจากนี้ พื้นที่ส่วนใหญ่ของฮ็อลชไตน์ โดยเฉพาะบริเวณชายฝั่งทะเลบอลติก ถูกปกครองร่วมกันโดยดยุกแห่งฮ็อลชไตน์-กลึคชตัดท์และดยุกแห่งฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ป

ใน ค.ศ. 1640 เคาน์ตีฮ็อลชไตน์-พินเนอแบร์คซึ่งตระกูลที่ปกครองสิ้นสุดลงแล้วได้ถูกรวมเข้ากับส่วนหลวงของดัชชีฮ็อลชไตน์

 การรวมดินแดน 
ใน ค.ศ.1713 ระหว่างมหาสงครามเหนือกองทัพเดนมาร์กสามารถพิชิตดินแดนของดยุกแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ปรวมถึงพระราชวังก็อตตอร์ฟในเขตชเลสวิชได้ ในสนธิสัญญาเฟรเดอริกส์บอร์ก ค.ศ. 1720 ดยุกดยุกชาร์ลส์ เฟรเดอริกแห่งฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ปต้องยกดินแดนดังกล่าวให้แก่ราชบัลลังก์เดนมาร์ก ซึ่งเป็นเจ้าผู้ครองของพระองค์

ดินแดนที่เหลือของดยุกกลายเป็นดัชชีฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ปซึ่งมีเมืองคีลเป็นศูนย์กลางการปกครอง ใน ค.ศ. 1773 พระราชนัดดาของดยุกชาร์ลส์ เฟรเดอริก คือจักรพรรดิปัฟเวลที่ 1 แห่งรัสเซียได้มอบดินแดนฮ็อลชไตน์ของตนให้แก่กษัตริย์แห่งเดนมาร์ก (ในฐานะดยุกแห่งฮ็อลชไตน์) เพื่อแลกกับเคาน์ตีอ็อลเดินบวร์ค ดังนั้นฮ็อลชไตน์จึงกลับมารวมเป็นดินแดนเดียวอีกครั้ง

เมื่อจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ล่มสลายใน ค.ศ. 1806 ดัชชีฮ็อลชไตน์ได้รับอธิปไตย (กลายเป็นรัฐอิสระ)

ภายหลังการประชุมใหญ่แห่งเวียนนาใน ค.ศ. 1815 ดัชชีฮ็อลชไตน์ได้เข้าร่วมสมาพันธรัฐเยอรมัน ซึ่งนำไปสู่ความขัดแย้งทางการทูตและการทหารหลายครั้งในปัญหาที่เรียกว่า “ปัญหาชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์” เดนมาร์กพยายามรักษาสิทธิในการปกครองฮ็อลชไตน์และต่อต่านราชอาณาจักรปรัสเซียในสงครามชเลสวิชครั้งที่หนึ่ง (ค.ศ. 1848–1851) แต่ในสงครามชเลสวิชครั้งที่สอง (ค.ศ. 1864) กองทัพปรัสเซียและออสเตรียได้พิชิตชเลสวิชและในสนธิสัญญาเวียนนา (ค.ศ. 1864) พระเจ้าคริสเตียนที่ 9 แห่งเดนมาร์กต้องสละสิทธิ์ในดินแดนทั้งชเลสวิชและฮ็อลชไตน์เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม ในปีนั้น

ในช่วงแรกดินแดนเหล่านี้อยู่ภายใต้การปกครองร่วมกัน (condominium) โดยปรัสเซียและออสเตรียภายใต้ข้อตกลงกัชไตน์เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม ค.ศ. 1865 ปรัสเซียปกครองชเลสวิช ส่วนออสเตรียปกครองฮ็อลชไตน์ แต่ความตึงเครียดระหว่างสองมหาอำนาจนี้ได้นำไปสู่สงครามออสเตรีย-ปรัสเซียใน ค.ศ. 1866 หลังจากสนธิสัญญาสันติภาพปราก ปรัสเซียที่ชนะสงครามได้ผนวกทั้งชเลสวิชและฮ็อลชไตน์เข้าเป็นของตนตามพระราชกฤษฎีกาวันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ. 1866 และต่อมาได้จัดตั้งเป็นมณฑลชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ที่รวมเป็นหนึ่งเดียว

 ดูเพิ่ม 

 สงครามชเลสวิชครั้งที่หนึ่ง
 สงครามชเลสวิชครั้งที่สอง

 อ้างอิง 

 Dietrich Hermann Hegewisch, Schleswigs und Holsteins Geschichte unter dem Könige Christian IV und den Herzogen Friedrich II, Philipp, Johann Adolf und Friedrich III oder von 1588 bis 1648, Kiel: Neue Academische Buchhandlung, 1801, (=Wilhelm Ernst Christiani's Königlich-Dänischen wirklichen Justizraths und ordentlichen Professors der Weltweisheit, Beredsamkeit und Geschichte auf der Königl. Christian-Albrechts-Universität zu Kiel, Geschichte der Herzogthümer Schleswig und Holstein unter dem Oldenburgischen Hause; part 3), p. XIV.

หมวดหมู่:ดัชชีในอดีต
หมวดหมู่:รัฐในสมาพันธรัฐเยอรมัน
หมวดหมู่:กลุ่มโลว์เออร์แซกซัน
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศเยอรมนี