ข้อบังคับวิทยุ สหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ

ข้อบังคับวิทยุ สหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ () เป็นเอกสารพื้นฐานของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ITU) ที่ควบคุมกฎหมายของประเทศต่าง ๆ ในกิจการวิทยุคมนาคมและการใช้คลื่นความถี่วิทยุ เป็นส่วนเสริมของรัฐธรรมนูญและอนุสัญญาของ ITU และสอดคล้องกับข้อบังคับโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ITR) ข้อบังคับวิทยุ สหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศประกอบและควบคุมส่วนหนึ่งของสเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้าที่จัดสรร (รวมถึง: สเปกตรัมความถี่วิทยุ) ตั้งแต่ 9 kHz ถึง 300 GHz

 โครงสร้าง 
ข้อบังคับวิทยุ สหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศรุ่นปัจจุบันที่ได้รับอนุมัติในปัจจุบัน (แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2555) มีโครงสร้างดังนี้:
 เล่มที่ 1 – เนื้อหา
 หมวด I – คำศัพท์เฉพาะทางและลักษณะทางเทคนิค
 ส่วน I – ข้อกำหนดทั่วไป (ข้อ 1.1-1.15)
 ส่วน II – ข้อกำหนดเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับการจัดการความถี่ (ข้อ 1.16-1.18)
 ส่วน III – กิจการวิทยุคมนาคม (ข้อ 1.19-1.60)
 ส่วน IV – สถานีวิทยุและระบบ (ข้อ 1.61-1.115)
 ส่วน V – เงื่อนไขการดำเนินงาน (ข้อ 1.116-1.136)
 ส่วน VI – ลักษณะของการแพร่และอุปกรณ์วิทยุ (ข้อ 1.137-1.165)
 ส่วน VII – การแบ่งปันความถี่ (ข้อ 1.166-1.176)
 ส่วน VIII – ศัพท์เทคนิคที่เกี่ยวข้องกับอวกาศ (ข้อ 1.177-1.191)
 หมวด II – ความถี่
 หมวด III – การประสานงาน การแจ้ง และการบันทึกการกำหนดความถี่และการปรับเปลี่ยนแผน
 หมวด IV – การรบกวน
 หมวด V – บทบัญญัติทางปกครอง
 หมวด VI – ข้อกำหนดสำหรับกิจการและสถานี
 หมวด VII – การสื่อสารเหตุร้ายและความปลอดภัย
 หมวด VIII – กิจการทางการบิน
 หมวด IX – กิจการทางทะเล
 หมวด X – บทบัญญัติสำหรับการบังคับใช้ข้อบังคับวิทยุ
 เล่มที่ 2 – ภาคผนวก
 เล่มที่ 3 – มติและข้อเสนอแนะ
 เล่มที่ 4 – คำแนะนำของ ITU-R รวมเข้าไว้โดยการอ้างอิง
 แผนที่ที่จะใช้ตามภาคผนวก 27

 คำจำกัดความ 
ข้อบังคับวิทยุ จำกัดความได้ว่า
 การจัดสรรคลื่นความถี่ต่างๆ ให้กับกิจการวิทยุคมนาคมต่าง ๆ
 พารามิเตอร์ทางเทคนิคบังคับที่สถานีวิทยุต้องสังเกต โดยเฉพาะเครื่องส่งสัญญาณ
 ขั้นตอนการประสานงาน (รองรับความเข้ากันได้ทางเทคนิค) และการแจ้งเตือน (การบันทึกอย่างเป็นทางการและการป้องกันในทะเบียนความถี่สากลหลัก) ของการกำหนดความถี่ให้กับสถานีวิทยุโดยรัฐบาลแห่งชาติ
 ขั้นตอนและข้อกำหนดการปฏิบัติงานอื่น ๆ

 ประเภทกิจการ 
กิจการวิทยุสื่อสาร (หรือกิจการวิทยุคมนาคม) แบ่งย่อยออกเป็นวิทยุคมนาคมในอวกาศ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้สถานีอวกาศตั้งแต่หนึ่งสถานีขึ้นไป หรือการใช้ดาวเทียมสะท้อนหนึ่งดวงหรือมากกว่าหรือวัตถุอื่นในอวกาศ และวิทยุคมนาคมภาคพื้นดิน ซึ่งไม่รวมวิทยุคมนาคมอวกาศและดาราศาสตร์วิทยุthumb|สถานีวิทยุสมัครเล่น

ข้อบังคับวิทยุของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ITU) กำหนดคำจำกัดความของกิจการวิทยุประมาณ 40 กิจการ รวมถึงกิจการต่าง ๆ เช่น กิจการประจำที่ กิจการเคลื่อนที่ กิจการเคลื่อนที่ทางบก กิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ กิจการความถี่มาตรฐานและสัญญาณเวลา กิจการดาวเทียมต่าง ๆ ชุดย่อยเพิ่มเติมของกิจการที่กำหนดในระดับสากลเหล่านี้มักถูกสร้างขึ้นในระดับชาติ ตัวอย่างเช่น ภายในกิจการเคลื่อนที่ทางบก ประเทศอาจเลือกที่จะกำหนดบริการต่าง ๆ เช่น เพจจิ้ง กิจการวิทยุสื่อสารสองทาง กิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่เซลลูล่าร์ กิจการวิทยุเคลื่อนที่ทรังค์ เป็นต้น คำจำกัดความเหล่านี้หลายคำขึ้นอยู่กับลักษณะของกิจการมากกว่าแนวคิดสากลของกิจการวิทยุคมนาคม กล่าวอีกนัยหนึ่ง คำว่า "กิจการ" สามารถใช้ในสองลักษณะที่แตกต่างกันนี้ได้ ไม่ว่าจะมีการใช้คำจำกัดความแบบใดในประเทศที่กำหนด โดยมีข้อยกเว้นเฉพาะบางประการที่ได้รับอนุญาตในข้อบังคับวิทยุ สหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ การใช้คลื่นความถี่จะต้องสอดคล้องกับคำจำกัดความสากลของกิจการวิทยุ
ข้อบังคับวิทยุของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศข้อคำอธิบายย่อ1.19กิจการวิทยุคมนาคม1.20กิจการประจำที่ (Fixed service)fixedเลิกใช้งาน กิจการประจำที่ทางการบิน (Aeronautical fixed service)1.21กิจการประจำที่ผ่านดาวเทียม (Fixed-satellite service)FSS1.22กิจการติดต่อระหว่างดาวเทียม (Inter-satellite service)ISS1.23กิจการปฏิบัติการอวกาศ (Space operation service)SOS1.24กิจการเคลื่อนที่ (Mobile service)mobile1.25กิจการเคลื่อนที่ผ่านดาวเทียม (Mobile-satellite service)MSS1.26กิจการเคลื่อนที่ทางบก (Land mobile service)LMS1.27กิจการเคลื่อนที่ทางบกผ่านดาวเทียม (Land mobile-satellite service)LMSS1.28กิจการเคลื่อนที่ทางทะเล (Maritime mobile service)MMS1.29กิจการเคลื่อนที่ทางทะเลผ่านดาวเทียม (Maritime mobile-satellite service)MMSS1.30กิจการปฏิบัติการท่าเรือ (Port operations service)POS1.31กิจการเกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของเรือ (Ship movement service)SMS1.32กิจการเคลื่อนที่ทางการบิน (Aeronautical mobile service)AMS1.33กิจการเคลื่อนที่ทางการบินในเส้นทางพาณิชย์ (Aeronautical mobile (R) service)(R) – route หมายถึง ในเส้นทางบินพาณิชย์AMS (R)1.34กิจการเคลื่อนที่ทางการบินนอกเส้นทางพาณิชย์ (Aeronautical mobile (OR) service)(OR) – off-route หมายถึง นอกเส้นทางพาณิชย์AMS (OR)1.35กิจการเคลื่อนที่ทางการบินผ่านดาวเทียม (Aeronautical mobile-satellite service)AMSS1.36กิจการเคลื่อนที่ทางการบินผ่านดาวเทียมในเส้นทางบินพาณิชย์ (Aeronautical mobile-satellite (R) service)AMS (R) S1.37กิจการเคลื่อนที่ทางการบินผ่านดาวเทียมนอกเส้นทางบินพาณิชย์ (Aeronautical mobile-satellite (OR) service)AMS (OR) S1.38กิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ (Broadcasting service)BS1.39กิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ผ่านดาวเทียม (Broadcasting-satellite service)BSS1.40กิจการวิทยุตรวจการณ์และตรวจค้นหา (Radiodetermination service)RDS1.41กิจการวิทยุตรวจการณ์และค้นหาผ่านดาวเทียม (Radiodetermination-satellite service)DRSS1.42กิจการวิทยุนำทาง (Radionavigation service)RNS1.43กิจการวิทยุนำทางผ่านดาวเทียม (Radionavigation-satellite service)RNSS1.44กิจการวิทยุนำทางทางทะเล (Maritime radionavigation service)MRNS1.45กิจการวิทยุนำทางทางทะเลผ่านดาวเทียม (Maritime radionavigation-satellite service)MRNSS1.46กิจการวิทยุนำทางทางการบิน (Aeronautical radionavigation service)ARNS1.47กิจการวิทยุนำทางทางการบินผ่านดาวเทียม (Aeronautical radionavigation-satellite service)ARNSS1.48กิจการวิทยุหาตำแหน่ง (Radiolocation service)RLS1.49กิจการวิทยุหาตำแหน่งผ่านดาวเทียม (Radiolocation-satellite service)RLSS1.50กิจการช่วยอุตุนิยมวิทยา (Meteorological aids service)1.51กิจการสำรวจพิภพผ่านดาวเทียม (Earth exploration-satellite service)EESS1.52กิจการอุตุนิยมวิทยาผ่านดาวเทียม (Meteorological-satellite service)1.53กิจการความถี่มาตรฐานและสัญญาณเวลา (Standard frequency and time signal service)SFTS1.54กิจการความถี่มาตรฐานและสัญญาณเวลาผ่านดาวเทียม (Standard frequency and time signal-satellite service)SFTSS1.55กิจการวิจัยอวกาศ (Space research service)SRS1.56กิจการวิทยุสมัครเล่น (Amateur service)Amateur1.57กิจการวิทยุสมัครเล่นผ่านดาวเทียม (Amateur-satellite service)Amateur-satellite1.58กิจการวิทยุดาราศาสตร์ (Radio astronomy service)RAS1.59กิจการเพื่อความปลอดภัย (Safety service)1.60กิจการวิทยุพิเศษ (Special radio service)

 ฉบับปรับปรุง 
การร่าง การแก้ไข และการนำ ข้อบังคับวิทยุ มาใช้ถือเป็นความรับผิดชอบของการประชุมใหญ่ระดับโลกว่าด้วยวิทยุคมนาคม () ของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ITU)Final Acts of the WRCs ซึ่งปกติแล้วการประชุมจะจัดขึ้นทุก ๆ สามหรือสี่ปีWorld Radiocommunication Conferences

การประชุมครั้งต่าง ๆ ประกอบไปด้วย:
 เจนีวา, พ.ศ. 2538 (WRC-95) WRC-95
 เจนีวา, พ.ศ. 2540 (WRC-97) WRC-97
 อิสตันบูล, พ.ศ. 2543 (WRC-2000) WRC-00
 เจนีวา, พ.ศ. 2546 (WRC-03) WRC-03
 เจนีวา, พ.ศ. 2550 (WRC-07) WRC-07
 เจนีวา, พ.ศ. 2555 (WRC-12) WRC-12
 เจนีวา, พ.ศ. 2558 (WRC-15) WRC-15
 ชาร์มเอลชีค, พ.ศ. 2562 (WRC-19) WRC-19

ข้อบังคับวิทยุฉบับตีพิมพ์ล่าสุดThe Radio Regulations on the ITU website "ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2559"Edition of 2016 ประกอบด้วยข้อความฉบับสมบูรณ์ของข้อบังคับวิทยุ แก้ไขเพิ่มเติม WRC-15 นำมาใช้และปรับปรุง รวมถึงเนื้อหา ภาคผนวก มติ และชุดย่อยของคำแนะนำที่ออกโดย ITU-R (เดิมชื่อ CCIR) ("คำแนะนำ" เหล่านั้นซึ่งมีลักษณะบังคับ อันเป็นผลมาจากการอ้างถึงในข้อบังคับวิทยุ)

"ฉบับปรับปรุงปี พ.ศ. 2563" ซึ่งได้รับการรับรองและตรวจสอบโดย WRC-19 มีกำหนดตีพิมพ์ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2563Edition of 2020Edition of 2020 - Publication notice

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Radio Regulations website
 World Radiocommunication Conferences website

 100 Years of ITU Radio Regulations (1906-2006)
 100 years of International Radio Regulations
 Contents of the Radio Regulations (including selected sections)
 ICT Regulation Toolkit by infoDev in cooperation with the International Telecommunication Union

หมวดหมู่:สหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ