รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 50/51

รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 50/51 เป็นรถอเนกประสงค์ขนาดเล็กทางทหารของกองทัพบกไทยในการบรรทุกกำลังพลและสัมภาระต่าง ๆ

รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 50/51 มีชื่อเรียกอย่างไม่เป็นทางการโดยกำลังพลว่า เอ็ม 50/51 และเรียกขานในภาษาอังกฤษว่าชัยปราการ  และพลเรือนส่วนใหญ่เข้าใจว่ามันคือฮัมวี

 ประวัติ 
รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 50/51 มีจุดเริ่มต้นมาจากความต้องการรถยนต์บรรทุกเบา 1 ขนาด 1/4 ตัน เอ็ม 151 ของกรมสรรพาวุธทหารบกในปี พ.ศ. 2543 โดยนำรถยนต์พลเรือนในเวลานั้นมาดัดแปลง ได้แก่ โตโยต้า ไทเกอร์, มิตซูบิชิ สตราด้า, อีซูซุ และฟอร์ด จนได้รถยนต์บรรทุกขนาดเบา แบบ 50 ดำเนินการผลิตโดย บริษัท ปรีชาถาวรอุตสาหกรรม จำกัด โดยมียอดการสั่งซื้อในระหว่างปี พ.ศ. 2551–2553 จำนวน 727 คันพร้อมกับชิ้นส่วนอื่น ๆ วงเงิน 756.2 ล้านบาท

ต่อมาได้มีการพัฒนารถยนต์บรรทุกเบา แบบ 51 โดยมีรุ่นย่อย ได้แก่ แบบ 51เอ ใช้โครงสร้างของรถกระบะมิตซูบิชิ ไทรทัน แบบ 51บี ใช้โครงสร้างของทั้งรถกระบะมิตซูบิชิ ไทรทัน โตโยต้า ไฮลักซ์ วีโก้และรีโว๋ ดำเนินการผลิตโดย บริษัท ปรีชาถาวรอุตสาหกรรม จำกัดเช่นกัน โดยมีการขึ้นบัญชีสิ่งประดิษฐ์ไทย ระบุว่าเป็นการวิจัยโดยสำนักงานวิจัยและพัฒนาการทางทหารกองทัพบก ขึ้นทะเบียนเมื่อปี พ.ศ. 2559 นอกจากนี้ยังมีการผลิตรุ่นสำหรับใช้งานทางการแพทย์เป็นรุ่นพยาบาล แบบ 51

ในปี พ.ศ. 2562 กรมสรรพาวุธทหารบกได้ดำเนินการจ้างผลิตและประกอบรถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 51 ทั้ง 2 แบบ ได้แก่ แบบ 51เอ (แบบบังคับการและติดตั้งปืนกล) ราคาคันละ 1,493,000 บาท จำนวน 58 คัน, แบบ 51บี (ปรับปรุงใหม่) ราคาคันละ 1,366,000 บาท จำนวน 101 คัน และรถยนต์บรรทุกพยาบาล 4×4 แบบ 51 (4 เปล) ราคาคันละ 2,999,870 บาท จำนวน 27 คัน โดยผู้ชนะในการเสนอราคาคือ บริษัท เอส.เอส.เอส.ออโตโมทีฟ อินดัสตรี จำกัด ภายใต้วงเงินที่เสนอราคามาคือ 305,556,490,490 บาท

 การออกแบบ 
รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 ใช้ระบบการชับเคลื่อนแบบระบบสี่ล้อ ขนาด 1/4 ตัน ตัวรถใช้โครงสร้างของรถยนต์กระบะโตโยต้า ไทเกอร์, มิตซูบิชิ สตราด้า, อีซูซุ และฟอร์ด ตัวรถเป็นหลังคาแบบผ้าใบ ไม่มีระบบปรับอากาศภายใน 

รุ่นต่อมาคือแบบ 51 เอ/บี นั้นได้รับการพัฒนาจากแบบ 50 โดยเปลี่ยนจากการใช้หลังคาผ้าใบและไม่มีระบบปรับอากาศ มาเป็นหลังคาที่ทำจากเหล็ก มีการติดตั้งเครื่องปรับอากาศเข้าไปเพิ่มเติม ประตูของรถทำจากเหล็กที่เสริมเกราะป้องกันกระสุนในการปกป้องผู้ใช้งานภายในรถ นอกจากนี้ยังมีรถยนต์บรรทุกพยาบาล แบบ 51 มีโครงเหล็กหลังคาแบบแข็ง รองรับผู้ป่วยได้สูงสุด 4 เปล

รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 มีคุณลักษณะของรถคือ ใช้กงล้อแบบ 7เจ-16 ยางขนาด 750-16 หรือ 265/75R-16 ชั้นผ้าใบเทียบเท่า 8 ชั้น มีลักษณะดอกยางสำหรับใช้งานในภูมิประเทศหรือดอกบั้ง ได้รับมาตรฐานทางการทหารโดย คณะกรรมการมาตรฐานยุทโธปกรณ์กระทรวงกลาโหม (กมย.กห.)

 รายละเอียด 
รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 51บี มีรายละเอียดดังนี้

 น้ำหนักรถเปล่า 2,500 กิโลกรัม
 น้ำหนักที่ล้อคู่หน้า 1,200 กิโลกรัม
 น้ำหนักที่ล้อคู่หลัง 1,200 กิโลกรัม
 น้ำหนักบรรทุก 1,400 กิโลกรัม
 ระยะสูงพ้นพื้น 250 มิลลิเมตร
 มุมไต่ชันสูงสุด ร้อยละ 60
 มุมถึงลาด 40 องศา
 มุมจากลาด 40 องศา
 ระยะลุยน้ำลึก 500 มิลลิเมตร
 จุดศูนย์ถ่วง 1,500 มิลลิเมตร
 ทำความเร็วสูงสุด 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

 รุ่น 
รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 ของกองทัพบกไทย ประกอบด้วยรุ่น ดังนี้

 แบบ 50
 รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 50 (รยบ.ขนาดเบา 4×4 แบบ 50) เป็นรุ่นที่ไม่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ โครงสร้างหลังคาแบบอ่อน
 รถยนต์บรรทุกพยาบาล 4×4 แบบ 50 (รยบ.พยาบาล 4×4 แบบ 50) ใช้งานเป็นรถพยาบาลสามารถรองรับผู้ป่วยได้สูงสุด 4 เปล ใช้งานโครงสร้างของรถโตโยต้า ไฮลักซ์ วีโก แชมป์
 แบบ 51
 รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 51เอ  (รยบ.ขนาดเบา 4×4 แบบ 51A) เป็นรุ่นที่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ โครงสร้างหลังคาแบบแข็ง หลังคาด้านหลังลาดลง เนื่องจากสามารถใช้เป็นรถบังคับการ และติดป้อมปืนกลบนแท่นที่หมุนได้รอบทิศทาง
 รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 51บี (รยบ.ขนาดเบา 4×4 แบบ 51B) เป็นรุ่นที่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ โครงสร้างหลังคาแบบแข็ง หลังคาด้านหลังไม่ลาดลง และไม่มีป้อมปืนด้านบน
 รถยนต์บรรทุกพยาบาล 4×4 แบบ 51 (รยบ.พยาบาล 4×4 แบบ 51) เป็นรุ่นที่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ โครงสร้างหลังคาแบบแข็งต่ำ ใช้งานเป็นรถพยาบาลสามารถรองรับผู้ป่วยได้สูงสุด 4 เปล

 ประจำการ 
 :
 กองทัพบก - ปัจจุบันกองทัพบกเป็นผู้ใช้งานหลัก ไม่ทราบจำนวนที่ใช้งานแน่ชัด แต่มีการใช้งานทั้งในประเทศและนำไปใช้ในคณะผู้แทนสหประชาชาติในซูดานใต้
 กองทัพอากาศ - กองทัพอากาศมีแบบ 50 ใช้งานโดยหน่วยบัญชาการอากาศโยธิน ไม่ทราบจำนวนที่ใช้งานแน่ชัด

 ผลตอบรับ 
รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 50/51 ได้รับกระแสตอบรับในทั้งสองด้าน โดยด้านบวกมีการชื่นชมโดยไทยอาร์มฟอร์ซ.คอม ว่าการดำเนินการจัดหารถยนต์ดังกล่าวช่วยสนับสนุนอุตสาหกรรมภายในประเทศ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมป้องกันประเทศที่มีความชัดเจนและต่อเนื่องที่สุดโครงการหนึ่ง รวมถึงยังส่งกำลังบำรุงได้ง่าย เนื่องจากโครงสร้างภายในและเครื่องยนต์เป็นของพลเรือนที่สามารถผลิตได้โดยอุตสาหกรรมยานยนต์ภายในประเทศ

นอกจากนี้ยังมีข้อคิดเห็นจากช่องยูทูบของเวเลอร์แทคติคอล ให้ความเห็นในทั้งสองด้าน โดยในด้านบวกรถแบบดังกล่าวสามารถหาอะไหล่ในการซ่อมบำรุงได้ง่ายเพราะเป็นอะไหล่ของรถพลเรือน รถยนต์มีขนาดที่เล็กเมื่อเทียบกับฮัมวี ทำให้สามารถปฏิบัติการได้ดีในภูมิประเทศของไทย ประหยัดน้ำมัน และสนับสนุนอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ ขณะที่ข้อด้อยของรถยนต์แบบดังกล่าวคือน้ำหนักที่มาก เนื่องจากใช้โครงสร้างของรถพลเรือน แต่ใช้ตัวถังเป็นโครงเหล็กแบบรถทหาร ส่งผลให้อุปกรณ์ภายในรถ เช่น คลัช เบรค สิ้นเปลืองกว่าปกติ สามารถกันกระสุนได้เพียงบางรุ่น และกระจกรถยังเป็นกลไกที่ต้องหมุนด้วยมือ

 ระเบียงภาพ 

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:รถอเนกประสงค์ขนาดเล็กทางทหาร
หมวดหมู่:ยุทโธปกรณ์ของไทยในยุคหลังสงครามเย็น
หมวดหมู่:ยานพาหนะทหารไทย