สงครามอังกฤษ–พม่า

สงครามอังกฤษ-พม่า เป็นสงครามความขัดแย้งระหว่างอาณาจักรสองแห่งที่กำลังแผ่ขยายอิทธิพล คือจักรวรรดิบริติชกับราชวงศ์โก้นบอง ซึ่งเป็นสงครามที่แพงที่สุดและยาวนานที่สุดของบริติชราช โดยมีค่าใช้จ่าย 5–13 ล้านปอนด์สเตอร์ลิง (500–1.38 พันล้านปอนด์สเตอร์ลิง ณ พ.ศ. 2566) และกินเวลายาวนานกว่า 60 ปี สงครามอังกฤษ-พม่ามี ทั้งหมดสามครั้ง ได้แก่:

 สงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่หนึ่ง (พ.ศ. 2367–2369)
 สงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่สอง (พ.ศ. 2395–2396)
 สงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่สาม (พ.ศ. 2428)

 ลำดับเวลา 
การขยายตัวของอาณาจักรพม่าภายใต้ราชวงศ์โก้นบองส่งผลต่อแนวชายแดน โดยเคลื่อนตัวเข้าใกล้เขตบริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษซึ่งต่อมาคือบริติชราช ส่งผลให้มีปัญหาผู้ลี้ภัยและการปฏิบัติทางทหารที่เลยข้ามพรมแดนที่ยังไม่กำหนดชัดเจน

 สงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่หนึ่ง 

สงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่หนึ่ง สิ้นสุดลงด้วยชัยชนะของบริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษ สนธิสัญญารานตะโบส่งผลให้พม่าสูญเสียดินแดนที่เคยพิชิตในรัฐอัสสัม, รัฐมณีปุระ, และรัฐยะไข่ อังกฤษยังยึดครองตะนาวศรี ด้วยตั้งใจที่จะใช้เป็นเครื่องต่อรองการเจรจาในอนาคตกับพม่าหรือสยาม เมื่อศตวรรษผ่านไป บริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษเริ่มต้องการทรัพยากรและพื้นที่หลักของพม่าในยุคแผ่ขยายเขตแดนให้ยิ่งใหญ่

 สงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่สอง 

ปี พ.ศ. 2395 พลเรือจัตวาแลมเบิร์ตถูกส่งไปพม่าโดยลอร์ด ดาลฮูซี เนื่องด้วยปัญหาเล็กน้อยหลายประการที่เกี่ยวข้องกับสนธิสัญญาครั้งก่อน พม่าได้ยอมผ่อนผันทันที รวมถึงปลดผู้ว่าราชการที่อังกฤษให้เหตุผลว่าเป็นเหตุแห่งสงคราม ในที่สุดแลมเบิร์ตได้ก่อให้เกิดการเผชิญหน้าทางทะเลโดยมีสถานการณ์ที่น่าสงสัย เป็นมูลเหตุเริ่มต้นของสงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่สอง ใน พ.ศ. 2395 ซึ่งสิ้นสุดลงโดยอังกฤษยึดครองภาคพะโค และเปลี่ยนชื่อเป็นพม่าตอนล่าง สงครามดังกล่าวส่งผลให้เกิดการปฏิวัติในพระราชวังพม่า พระเจ้าพุกามถูกแทนที่โดยพระเจ้ามินดง พระอนุชาต่างมารดา

 สงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่สาม 

พระเจ้ามินดงทรงพยายามปรับปรุงรัฐและเศรษฐกิจของพม่าให้ทันสมัยเพื่อเป็นอิสระ และทรงสถาปนาเมืองหลวงใหม่ที่มัณฑะเลย์ โดยพระองค์ดำริให้มีการเสริมสร้างป้อมปราการGerman Language Institute  อย่างไรก็ตามความพยายามเหล่านี้พิสูจน์ได้ว่าไม่ประสบผลสำเร็จ เมื่อต่อมาอังกฤษอ้างว่าพระเจ้าสีป่อเป็นทรราชย์ที่ตั้งใจเข้าข้างฝรั่งเศสwww.enotes.com พระองค์สูญเสียการควบคุมอาณาจักร ทำให้เกิดความไม่สงบที่ชายแดน และทรงผิดสัญญาที่ลงนามโดยพระราชบิดาของพระองค์ อังกฤษประกาศสงครามอีกครั้งในปี พ.ศ. 2428 พิชิตส่วนที่เหลือทั้งหมดของอาณาจักร ส่งผลให้พม่าทั้งหมดถูกยึดครอง

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 
 Aung, Htin. The Stricken Peacock: Anglo-Burmese Relations 1752–1948 (Springer Science & Business Media, 2013).
 Bruce, George. The Burma Wars, 1824–1886 (1973).
 Gupta, AshwAni. Military Lessons of Burma (2015).
 Messenger, Charles, ed. Reader's Guide to Military History (2001) pp 73–74.
 Pollak, Oliver B. Empires in Collision: Anglo-Burmese Relations in the Mid-Nineteenth Century (1980)
 Stewart, A.T.Q. Pagoda War: Lord Dufferin and the Fall of the Kingdom of Ava, 1885-186O (1972)
 Tarling, Nicholas, ed. The Cambridge History of Southeast Asia, Vol. 2, Part 1: From c.1800 to the 1930s (2000)  excerpt

หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับพม่า
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:สงครามอังกฤษ–พม่า