ขักขระ

ขักขระ (; ; ) เป็นไม้ที่ยอดใส่วงแหวนโลหะ โดยธรรมเนียมแล้วเป็นเครื่องบริขารของภิกษุศาสนาพุทธโดยเฉพาะในศาสนาพุทธในเอเชียตะวันออก

ไม้ขักขระมีที่มาจากไม้ให้เสียงที่ใช้งานเพื่อประกาศตัวว่าภิกษุเดินทางมาถึง หรือเพื่อใช้ทำให้สัตว์กลัวและหนีไป ต่อมาจึงแปรสภาพมาเป็นอุปกรณ์ให้จังหวะขณะสวนภาวนาพระสูตรและมนตร์ ไปจนถึงการใช้งานเชิงอาวุธTHE NINE VERSES OF THE SHAKUJO  at www.quietmountain.orgmusic dictionary : Sf - Si   at www.dolmetsch.com หลักฐานเก่าแก่ที่สุดที่บันทึกถึงขักขระปรากฏในงานเขียนของภิกษุอี้จิงที่เดินทางจาริกไปจากจีน อินเดีย และอินโดนีเซีย ระหว่างปี ค.ศ. 671-695 The Sculpture of Indonesia. Jan Fontein; with essays by R. Soekmono, Eddie Sedyawati. Catalog of an exhibition held at the National Gallery of Art, Washington, D.C. ISBN 0-89468-141-9

ไม้ลักษณะคล้ายกันปรากฏกล่าวถึงในพระวินัยสรวาสติวาท (ส.) หรือ สัพพัตถิกวาท (บ.) เพื่อให้ใช้เป็นไม้ไล่สัตว์หรือปกป้องตนเองจากสัตว์นักล่า ส่วนปลายซึ่งสามารถส่งเสียงจะสามารถใช้แจ้งให้ศาสนิกชนทราบว่าภิกษุเดินทางมาถึง ในมหายานสูตร พระสูตรขักขระ () ระบุว่าพระพุทธเจ้าทรงดำริให้ภิกษุควรมีไม้เช่นนี้ติดตัว เนื่องจากบรรดาพระพุทธเจ้าแห่งอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ล้วนมีไม้เช่นนี้เป็นเครื่องบริขาร

อ้างอิง

หมวดหมู่:วัตถุในศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:อุปกรณ์ประกอบพิธีกรรมในศาสนาพุทธ