แซม-บัค

แซม-บัค () เป็นยาที่ขายได้โดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ ซึ่งผลิตโดยบริษัทแซม-บัค แห่งเมืองลีดส์ ประเทศอังกฤษ บริษัทดังกล่าวก่อตั้งโดยชาลส์ เอ็ดเวิร์ด ฟุลฟอร์ด วางจำหน่ายเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1902 ในรูปแบบยาหม่องสมุนไพรและยาขี้ผึ้งฆ่าเชื้อ โดยมีการแนะนำให้ใช้สบู่ตราเดียวกันเพื่อเสริมการรักษา มีการโฆษณาว่าครีมดังกล่าวมีประสิทธิภาพในการรักษาอาการต่าง ๆ รวมถึงบาดแผล รอยฟกช้ำ อาการเคล็ดขัดยอก แผลในกระเพาะ ริดสีดวงทวารที่มีเลือดออก และแม้แต่หวัดกับอาการปวดฟัน อีกทั้งยังสามารถใช้เป็นยาหม่องได้โดยการถูลงบนกล้ามเนื้อหลัง ขา หรือเท้า

แหล่งที่มาของชื่อนี้ไม่ชัดเจน แต่มีการตั้งข้อสังเกตว่าอาจเกี่ยวข้องกับแอฟริกาใต้ แซม-บัคยังคงได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางในภูมิภาคดังกล่าว ชื่อตราสินค้านี้เคยใช้เรียกเจ้าหน้าที่รถพยาบาลและเจ้าหน้าที่ปฐมพยาบาลในการแข่งขันรักบี้ลีกในออสเตรเลียและนิวซีแลนด์

ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวยังคงผลิตมาจนถึงปัจจุบัน โดยส่วนใหญ่ผลิตโดยไบเออร์ ซึ่งปัจจุบันเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้านี้ แซม-บัคมีจำหน่ายในแอฟริกาใต้ มาเลเซีย อินโดนีเซีย และประเทศไทย

 สูตรผสมยา 
ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 มีรายงานว่าสูตรนี้ประกอบด้วยพาราฟิน 66%, เรซินสีซีด (โคโลโฟนี) 20% และน้ำมันยูคาลิปตัส 14% พร้อมด้วยส่วนผสมอื่น ๆ อีกเล็กน้อย เมื่อไม่นานมานี้ ได้มีการนำส่วนประกอบของน้ำมันยูคาลิปตัส การบูร 1.8% น้ำมันไทม์ 0.5% และ น้ำมันซัสซาฟราส 0.65% มาใช้ แซม-บัคที่ผลิตในอังกฤษและไทยไม่มีน้ำมันซัสซาฟราส รายงานในปี ค.ศ. 1908 ที่ตีพิมพ์ใน วารสารการแพทย์อังกฤษ ประมาณการว่าต้นทุนของส่วนผสมสำหรับขนาดมาตรฐานปริมาณ  ต่อกล่องมีราคาหนึ่งฟาร์ธิง แต่ราคาขายปลีกคือ 1 ชิลลิง กับ 1½ เพนนี

 การใช้ในการกีฬา 
ในอดีต แซม-บัคใช้กันเป็นยาฆ่าเชื้อและยารักษาโรคทั่วไปอย่างแพร่หลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับนักรักบี้ทั่วโลก pages 68-69, 
Rugger Shorts: Reflections on the amateur game,(2017) John Dann,  

 การสร้างแบรนด์และการผลิต 
เมื่อวถานีวิทยุลักเซมเบิร์กเริ่มออกอากาศวิทยุเชิงพาณิชย์คลื่นยาวเป็นภาษาอังกฤษในปี 1933 แซม-บัค เป็นผู้โฆษณารายแรกของสถานีดังกล่าว

ในที่สุดฟิซันส์ได้ซื้อสิทธิ์ในตราและเครื่องหมายการค้าของแซม-บัค แต่การผลิตก็หยุดลงในปี 1994 หลังจากขายธุรกิจให้กับโรห์น-ปูแลงก์ ผลิตภัณฑ์ได้รับการฟื้นคืนชีพในสหราชอาณาจักรโดยโรสแอนด์โคในปี ค.ศ. 1996 หลังจากเครื่องหมายการค้าเดิมหมดอายุ ในปี ค.ศ. 2008 โรสอนด์โคประสบความสำเร็จในการต่อต้านการยื่นคำร้องใหม่จากบุคคลที่สามเพื่อจดทะเบียนแซม-บัคเป็นเครื่องหมายการค้า ตั้งแต่ปี 2015 เครื่องหมายการค้าสำหรับแซม-บัคได้รับการจดทะเบียนโดยไบเออร์คอนซูเมอร์แคร์ ในออสเตรเลีย แคนาดา และสหรัฐ นอกจากนี้ อินเตอร์ไทย ฟาร์มาซูติเคิ้ล แมนูแฟคเจอริ่ง ได้สิทธิ์ในการผลิตแซม-บัคให้กับบริษัทไบเออร์ในประเทศไทย เพื่อจัดจำหน่ายในประเทศมาเลเซีย ไทย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย และแอฟริกาใต้

ในเมืองลีดส์ กล่องโลหะที่ใช้สำหรับแซม-บัค พิมพ์ในเมืองฮันส์เล็ตโดยชาร์ลส์ ไลท์โอว์เลอร์ ที่โรงพิมพ์ฮันส์เล็ตบนถนนแจ็คเลน โรงงานนี้ยังพิมพ์กระป๋องเป๊ปส์และบิลล์บีนส์ ซึ่งจัดส่งด้วยรถม้าไปยังโรงงานฟุลฟอร์ดที่คาร์ลตัลฮิลล์ใกล้กับวูดเฮาส์เลน

 อ้างอิง 

 การอ้างอิง 

 บรรณานุกรม 


 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์แซม-บัคประเทศไทย

หมวดหมู่:ยาหม่อง
หมวดหมู่:ชื่อการค้าของยา