อิจิโงะ อิจิเอะ

อิจิโงะ อิจิเอะ (; ) เป็นวลีภาษาญี่ปุ่นสี่คำ (โยจิจุคุโงะ) ที่อธิบายถึงแนวคิดทางวัฒนธรรมในการให้คุณค่าแก่ธรรมชาติของช่วงเวลาหนึ่ง ๆ ที่ไม่อาจกลับคืน วลีนี้อาจแปลในความหมายว่า "แค่ครั้งนี้ครั้งเดียว" หรือ "ครั้งหนึ่งในชีวิต" และมีไว้เตือนใจผู้คนให้รักในเหตุการณ์ใดหรือการพบปะใดก็ตามที่เกิดขึ้น เพราะมันจะไม่เกิดขึ้นซ้ำได้อีก แม้จะเป็นผู้คนกลุ่มเดิมมาพบกันในสถานที่ที่เดิมก็ตาม การพบปะกันในครั้งนั้น ๆ ก็ไม่อาจเกิดขึ้นซ้ำได้อีก ดังนั้น ทุกช่วงเวลาจึงเป็นประสบการณ์ที่ล้วนเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียวในชีวิตเท่านั้น แนวคิดนี้มักนำไปเกี่ยวเนื่องกับพิธีชาญี่ปุ่น โดยเฉพาะปรมาจารย์ชา เซ็ง โนะ ริคีว และ อีอิ นาโอซุเกะ

ประวัติศาสตร์
วลีนี้สามารถย้อนไปได้ถึงศตวรรษที่ 16 เป็นคำโดยปรมาจารย์ชา เซ็ง โนะ ริคีว:  (โอกาสเดียวในชีวิตเดียว) ศิษย์ของริคีว ยามาโนะอูเอะ โซจิ เขียนคำสั่งใน ยามาโนะอูเอะ โซจิ คิ (Yamanoue Sōji Ki) ว่า จงให้ความเคารพเจ้าภาพ "ราวกับว่าเป็นการพบว่าที่จะเกิดขึ้นแค่ครั้งเดียวในชีวิตนี้" () โดยคำว่า อิจิโงะ () ในศาสนาพุทธแบบญี่ปุ่นมีความหมายว่า "จากเกิดจนตาย" หรืออีกนัยหนึ่งคือในช่วงชีวิตของคนคนหนึ่ง

ต่อมาในกลางศตวรรษที่ 19 อีอิ นาโอซูเอะ ผู้ปกครองระดับสูงในรัฐโชกุลโทคุงาวะอรรถาธิบายถึงแนวคิดนี้ไว้ใน อาโนยุ อิชิเอ ชู (Chanoyu Ichie Shū) ว่า

การจัดพิธีชาควรให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง อาจเรียกได้ว่าพิธีชานั้นเป็นการพบปะกันเพียงครั้งเดียว ("อิจิโงะ อิจิเอะ") แม้ว่าเจ้าภาพและแขกจะพบปะกันบ่อยครั้ง แต่การพบปะสังสรรค์กันในวันหนึ่ง ๆ จะไม่สามารถเกิดขึ้นซ้ำได้อีกแน่นอน เมื่อมองในมุมนี้ การพบปะกันในแต่ละครุ้งถือเป็นโอกาสที่เกิดขึ้นครั้งเดียวในชีวิต ดังนั้น เจ้าภาพจึงต้องเอาใจใส่ในทุกแง่มุมของการพบปะกันอย่างจริงใจและทุ่มเทอย่างเต็มที่เพื่อให้แน่ใจว่าจะไม่มีอะไรไม่ดีเกิดขึ้น ส่วนแขกจะต้องเข้าใจว่าการพบปะกันครั้งนี้จะไม่เกิดขึ้นอีก และต้องตระหนักดีว่าเจ้าภาพได้วางแผนไว้อย่างสมบูรณ์แบบ และต้องเข้าร่วมงานด้วยความจริงใจ นี่คือความหมายของคำว่า "อิจิโงะ อิจิเอะ"

บทบรรยายดังกล่าวเป็นที่มาของ โยจิจุคุโงะ (วลีสี่คำ) อิจิโงะ อิจิเอะ () ที่ใช้กันในปัจจุบัน

ในวัฒนธรรมสมัยนิยม
 วาทยกรชาวโรมาเนีย เซอร์จีว เซลีบีดาเช ยอมรับว่าความตั้งใจในทุก ๆ การแสดงดนตรีของเขาอย่างแน่วแน่นั้นมีอิทธิพลจากแนวคิดนี้
 ภาพยนตร์ปี 1994 เรื่อง Forrest Gump ออกฉายในประเทศญี่ปุ่นโดยใช้วลีนี้ในชื่อภาพยนตร์ว่า  (Forrest Gump/Ichi-go Ichi-e) เพื่อสะท้อนถึงเรื่องราวในภาพยนตร์
 ฮิโระ นาคามูระ มีวลีนี้เป็นวลีโปรดในละครชุดบนเอ็นบีซี Heroes ในสหรัฐ 
 นายกรัฐมนตรีอินเดีย นเรนทร โมที ใช้วลีนี้เพื่ออธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างอินเดียกับญี่ปุ่นขณะเดินทางเยือนญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการในวันที่ 11 พฤศจิกายน 2016
 ภัตตาคารอาหารญี่ปุ่นระดับดาวมิชลินมีชื่อว่า Ichigo Ichie ตั้งอยู่ในคอร์ก ประเทศไอร์แลนด์
 บริษัทอสังหาริมทรัพย์และพลังงานทดแทนในญี่ปุ่นใช้ชื่อ Ichigo Inc. โดยมีที่มาจากวลีนี้

อ้างอิง
Hiro's Blog 

Category:คำและวลีภาษาญี่ปุ่น
Category:ปรัชญาเซ็น