คำยืมภาษาฮกเกี้ยนในภาษาไทย

มีคำศัพท์ในภาษาไทยจำนวนมากที่เป็นคำยืมที่มีที่มาจากภาษาฮกเกี้ยน เนื่องจากมีชาวจีนฮกเกี้ยนอาศัยอยู่ในประเทศไทยเป็นจำนวนมากจึงเกิดการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม

เนื่องจากภาษาฮกเกี้ยน (ภาษาหมิ่นใต้มาตรฐาน) และภาษาแต้จิ๋วนั้นต่างก็จัดเป็นภาษาหมิ่นใต้เหมือนกัน ทั้งคำศัพท์และเสียงอ่านจึงมีความใกล้เคียงกันมาก คำยืมในภาษาไทยบางคำอาจมองว่ามีที่มาจากภาษาฮกเกี้ยนหรือแต้จิ๋วก็ได้เช่นกัน ศัพท์บางคำแหล่งข้อมูลระบุว่ามาจากภาษาแต้จิ๋วแต่เสียงอ่านกลับใกล้เคียงกับภาษาฮกเกี้ยนมากกว่า หรือบ้างก็กลับกัน

ฉะนั้นแล้วคำศัพท์ที่อาจมองว่ามาจากฝั่งไหนก็ได้จะใส่ลงในทั้งในบทความนี้และในบทความคำยืมภาษาแต้จิ๋วในภาษาไทย แต่ข้อแตกต่างคือในบทความนี้จะระบุคำอ่านเป็นภาษาฮกเกี้ยน สามารถอ่านทั้ง 2 หน้าควบคู่กันเพื่อเปรียบเทียบได้

ภาษาฮกเกี้ยนมีอยู่หลายสำเนียงซึ่งมีความแตกต่างกันไปในรายละเอียด แต่ในที่นี้จะยึดเสียงอ่านตามสำเนียงเซี่ยเหมินซึ่งมักยึดเป็นมาตรฐานโดยทั่วไปเป็นหลัก แต่อาจมีความแตกต่างไปจากสำเนียงที่ยืมมาใช้ในคำไทยไม่มากก็น้อย

ตัวอย่างความแตกต่างระหว่างสำเนียงเช่นในสำเนียงเฉวียนโจว มีสระอือ เช่นคำว่า "กุนซือ" ก็ออกเสียงตรงกับสำเนียงเฉวียนโจว /kun³³ sɯ³³/ แต่ต่างไปจากสำเนียงเซี่ยเหมินที่ไม่มีสระอือและออกเสียงเป็น "กุนซู้" /kun³³ su⁴⁴/

ระบบเขียนเสียงอ่านเป็นภาษาฮกเกี้ยนเป็นอักษรละตินที่ใช้ในบทความนี้คือเป่อ่วยยี ซึ่งนิยมใช้กว้างขวางที่สุด อย่างไรก็ตาม ระบบนี้มีความขัดแย้งจากทั้งพินอินของจีนกลางและเพ็งอิมของภาษาแต้จิ๋ว ดังนั้นให้ระวังเมื่อทำการเปรียบเทียบ

 รายการคำศัพท์ 
+คำศัพท์อักษรจีนคำอ่านหมายเหตุตัวเต็มตัวย่อเป่อ่วยยีถอดเสียงก๊ก國国kokก็อกกงเต๊ก功德kong-tekก็องติกGONGHOOG   ก่งฮุก   供佛 - กงเต็ก 功德 คำนี้ในภาษาจีนหมายถึง บุญคุณกงสี公司kong-siก็องซี้คำนี้ในภาษาจีนเป็นคำที่ใช้ทั่วไปหมายถึง "บริษัท"ก๊วน館馆koánก้วนกวยจั๊บ粿汁kóe-chapก๊วยจับพจนานุกรมภาษาไทยของราชบัณฑิตบัญญัติรูปเขียนว่า "กวยจั๊บ" แต่คนไทยส่วนใหญ่ออกเสียงว่า "ก๋วยจั๊บ"ก๋วยเตี๋ยว粿條粿条kóe-tiâuก๊วยเตี๋ยวในภาษาไทยก็มีการเขียนเป็น "ก๊วยเตี๋ยว"ชัดเจน ! ราชบัณฑิต ประกาศเรียกได้  2 แบบ "ก๊วยเตี๋ยว-ก๋วยเตี๋ยว"กอเอี๊ยะ膏藥膏药ko-io̍hเกอเอี๊ยะกะจั๊ว虼蚻ka-choa̍hกาจั๊วะหมายถึง "แมลงสาบ" คำนี้ใช้ในภาษาแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนเป็นหลัก ในจีนกลางเรียกว่า 蟑螂 (จางหลาง)กั๊ก角kakกักกังฉิน奸臣kan-sînกันสินวาทกรรมตงฉิน กังฉิน ในประวัติศาสตร์สงครามฝิ่นกาน้า橄欖橄榄káⁿ-náก๊าน่าชื่อพืช มีชื่อไทยว่า "สมอจีน"กานาฉ่าย橄欖菜橄榄菜káⁿ-ná chhàiก๊าน้าไฉ่กิเลน麒麟kî-lînกีหลินกี่เพ้า旗袍kî-phâuกีเผากุนเชียง灌腸灌肠koàn-chhiângก้วนเฉียงคำนี้ใช้ในภาษาแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนเป็นหลัก ส่วนในจีนกลางจะมีความหมายว่า สวนทวารกุนซือ軍師军师kun-suกุนซู้กุ๊ย鬼kúiกุ้ยความหมายเดิมในภาษาจีนหมายถึงผีหรือปีศาจกุยช่าย韭菜kú-chhàiกู๊ไฉ่เก๊假kéเก้เก๊กฮวย菊花kiok-hoeกย๊อกฮ้วยเป็นชื่อดอกไม้ 2 ชนิด คือ ดอกเบญจมาศสวน และดอกเบญจมาศหนูเก๋ง宮宫kengกิ๊งความหมายเดิมในภาษาจีนใช้เรียกอาคารวัดหรือวัง แต่ในภาษาไทยใช้เรียกศาลาเล็ก ๆเก๊ะ格kehเกะความหมายเหมือนกับ "ลิ้นชัก"เก๋า猴kâuเก๋าเฉพาะในชื่อปลา "ปลาเก๋า"เกาลัด侯栗kâu-la̍tเกาลัดคำนี้ใช้ในภาษาแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนเท่านั้น ส่วนในจีนกลางจะใช้คำว่า 栗子 (ลี่จึ)เกาเหลา高樓高楼ko-lâuเกอเหลาเก้าอี้交椅kau-íเกาอี้ความหมายเดิมในภาษาจีนใช้เรียกเก้าอี้แบบพับ“เก้าอี้” ในภาษาไทย มาจากคำว่า “เกาอี้*” ของแต้จิ๋วเกี่ยมฉ่าย鹹菜咸菜kiâm-chhàiเกียมไฉ่รู้กันไหมว่าชาวจีนมีผักดองกี่ชนิดเกี้ยว轎轿kiāuเกียวเฉพาะ "เกี้ยว"​ ที่เป็นพาหนะ คนละรากศัพท์กับ "พระเกี้ยว"เกี๊ยว餃饺kiáuเกี้ยวรากศัพท์เดียวกับ "เกี๊ยวซ่า"เกี๊ยะ屐kia̍hเกี๊ยะหมายถึง "เกือกไม้แบบจีน"รองเท้าเกี๊ยะ, รองเท้าไม้ ภาษาจีนคืออะไรโกปี๊เตี่ยม咖啡店ko-pi-tiàmเกอปีเตี่ยมอักษรจีนบ้างก็เขียนเป็น 糕啤店“糕啤”用潮州话怎么说？โกยซีหมี่雞絲麵鸡丝面koe-si-mīกวยซีมีขิม琴khîmขิมคำนี้ในภาษาจีนเป็นคำทั่วไปที่ใช้เรียกเครื่องดนตรีประเภทเครื่องสายขึ้นฉ่าย芹菜khûn-chhàiคุนไฉ่เข่ง筐khengคิ้งคะน้า芥藍芥蓝kè-nâเก่หนาง่วน玩goánง่วนในภาษาจีนหมายถึง "เล่น" แต่ในภาษาไทย หมายถึงการที่ยุ่งอยู่กับการทำอะไรบางอย่างเงี่ยน癮瘾giànเหงี่ยนจับกัง雜工杂工cha̍p kangจับกั๊งจับฉ่าย雜菜杂菜cha̍p-chhàiจับไฉ่เจ齋斋cheเจ๊กินเจเจ๊姐chéเจ้ความหมายเดิมในภาษาจีนหมายถึง "พี่สาว"เจ๊ก叔chekจิกความหมายเดิมในภาษาจีนคือ "น้องชายของพ่อ"เจ้าสัว座山chō soaⁿเจ่อซั้วคำ “เถ้าแก่-เจ้าสัว” ในไทยมีที่มาอย่างไร...เจี๊ยะ食chia̍hเจี๊ยะกินเฉาก๊วย草粿chháu kóeเช้าก้วยแฉ查chhâฉาชีช้ำ淒慘凄惨chhi-chhámชีชั่ม“ชีช้ำกะหล่ำปลี” คำที่มักพูดกันเวลาเสียใจ มาจากไหน?โชห่วย粗貨粗货chho hòeเชอห่วยนวรัตน์ ภักดีคำ, 2553, หน้า 78ไชเท้า菜頭菜头chhài-thâuไช่เถาในภาษาไทยมักเรียกว่า "หัวไชเท้า" และยังมีชื่อไทยว่า "ผักกาดหัว"ไชโป๊菜脯chhài-pó͘ไช่ป้อぶっかけ飯屋のチャイポーパットカイ（切り干し大根と卵の炒めもの）ซวย衰soeซ้วยซินแส先生sian-siⁿ เซียนซี้ความหมายเดิมของคำนี้ในภาษาจีนแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนนั้นใกล้เคียงกับคำว่า "เซ็นเซ" ในภาษาญี่ปุ่นซิว收siuซิ้วในความหมายว่า "เก็บ" คนละรากศัพท์กับปลาซิวซี้死síซี่เดิมมีความหมายว่า "ตาย" แต่ในภาษาไทยใช้ในความหมายว่า สนิทกันมากซี้ซั้ว四散sì-sòaⁿซี่สั่วซีอิ๊ว豉油sī-iûสี่อิ๋วซึงฉ่าย酸菜sng-chhàiซึงไฉ่ซูเอี๋ย輸贏输赢su-iâⁿซูเอี๋ยซูฮก輸服输服su-ho̍kซูฮ็อกแซยิด生日seⁿ-ji̍tแซยิดคำนี้ในภาษาจีนหมายถึง "วันเกิด" โดยทั่วไปตงฉิน忠臣tiong-sînตย็องสินต่วน緞缎toānตัวในคำว่า "ผ้าต่วน"ตั้งฉ่าย冬菜tang-chhàiตังไฉ่ตั้งโอ๋茼蒿tâng-oตังเออตั๋ว單单toaⁿตั๊วตี๋弟tīตีความหมายเดิมในภาษาจีนคือ "น้องชาย"ตุน囤túnตุ้นตุ๋น燉炖tūnตุนตู้廚厨tô͘ต๋อเต๋า道tō เตอความหมายเดิมคือ "ถนน" และใช้เรียกลัทธิเต๋าด้วย骰tâuเต๋าในคำว่า "ลูกเต๋า"เต้าเจี้ยว豆醬豆酱tāu-chiùⁿเต่าจิ่วเต้าซี่豆豉tāu-sīⁿเต่าซีเต้าทึง豆糖tāu-thn̂gเต่าถึงเต้าส่วน豆蒜tāu-suànเต่าส่วนเต้าหู้豆腐tāu-hūเต่าฮูเต้าฮวย豆花tāu-hoeเต่าฮ้วยเตี่ย爹tiaเตี๊ยแต้ฮวย茶花tê-hoeเตฮ้วยแต้ม點点tiámเตี้ยมโต๊ะ桌tohเตอะไต้ก๋ง舵工tāi-kong ไต่ก๊องคำนี้ใช้ในภาษาแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนเป็นหลักอักษรจีนอาจเขียนเป็น 舵公ถะ塔thahถะพระเจดีย์แบบจีนถั่งเช่า蟲草虫草thâng-chháuทังเช่าเถ้าแก่頭家头家thâu-keเทาเก๊คำนี้ใช้ในภาษาแต้จิ๋ว, ฮกเกี้ยน และ ฮากกา เป็นหลัก ตรงกับจีนกลางว่า 老板 (เหลาป่าน)“头家”用潮州话怎么说？เถ้าแก่เนี้ย頭家娘头家娘thâu-ke-niûเทาเกหนิว頭家娘-詞目-教育部臺灣台語常用詞辭典เทียบ帖thiapเถียบเฉพาะในคำว่า "เทียบเชิญ" คนละรากศัพท์กับคำว่า "เปรียบเทียบ"ไท้เก๊ก太極太极thài-ke̍kไท่กิ๊กไทเฮา太后thài-hō͘ไท่ฮอบ๊วย尾bóeบ้วยบ๊ะจ่าง肉粽bah-chàngบ้าจั่งคำนี้ใช้ในภาษาแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนเป็นหลัก ในจีนกลางใช้ 粽 (จ้ง)บักกวย木瓜bo̍k-koeบ็อกก๊วยคำนี้มีหลายความหมาย ยังอาจหมายถึง มะละกอ ได้ด้วยบะหมี่肉麵肉面bah-mī บ้ามีคำนี้ใช้แค่ในภาษาแต้จิ๋วและฮกเกี้ยน ตรงกับจีนกลางว่า 麵條 (เมี่ยนเถียว)บักกุ๊ดเต๋肉骨茶bah-kut-têบ่ากุดเต๋บุ๋น文bûnบุ๋นบู๊武búบู้เบ๊馬马béเบ้ความหมายเดิมในภาษาจีนคือ "ม้า"โบตั๋น牡丹bó͘-tanบ๊อตั๊นปวยเล้ง菠薐poe-lêngปวยหลิงคำนี้มีรากศัพท์มาจาภาษาสันสกฤตอีกทีปาหี่把戲把戏pá-hìป๊าหี่คำนี้ในความหมายนี้ใช้ในภาษาแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนเป็นหลัก ส่วนในจีนกลางคำนี้หมายถึง กายกรรม หรือ มายากลปีเซียะ避邪pī-siâปี่เสียชื่อนี้ใช้เฉพาะในภาษาแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนเป็นหลัก เดิมเขียนว่า 辟邪 อ่านว่า "พิกเสีย" (phek-siâ) ส่วนในจีนกลางเรียกว่า 貔貅 (ผีซิว)ปุ้งกี๋畚箕pùn-kiปุ้นกี๊ปุ๋ย肥pûiปุ๋ยเปาะเปี๊ยะ薄餅薄饼po̍h-piáⁿเป่อเปี้ยคำนี้ใช้ในภาษาแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนเป็นหลัก ส่วนในจีนกลางจะเรียกว่า 春卷 (ชุนเจวี่ยน)เปี๊ยะ餅饼piáⁿเปี้ยในคำว่า "ขนมเปี๊ยะ"แป๊ะ伯pehเปะความหมายเดิมในภาษาจีนคือ "พี่ชายของพ่อ"แปะจี้白芷pe̍h-chíเป่จี้แปะเจียก白芍pe̍h-chiokเป่จย็อกโป๊補补pó͘ป้อโป๊ยกั้ก八角poeh-kakป้วยกักโผ簿phō͘พอพะโล้拍滷拍卤phah-ló͘พ่าล่อยัวะ熱热joa̍hยัวะคำนี้ในภาษาจีนหมายถึง "ร้อน"ยี่ห้อ字號字号jī-hōหยี่เฮอลันเตา蘭豆兰豆lân-tāuลันเตาเฉพาะในชื่อ ถั่วลันเตา ไม่มีความเกี่ยวข้องใด ๆ กับ เกาะลันเตาลี้里líลี่ชื่อหน่วยวัดระยะทางจีนลุ้น忍lúnลุ่นโล่ติ๊น蘆藤芦藤lô͘ tînลอติ๋นชื่อพืช มีชื่อไทยว่า "หางไหล"โลบะ滷肉卤肉ló͘-bahล้อบะโละ落lo̍hเลอะส่วย稅税sòeส่วยเสี่ย舍siàเสี่ยหมวย妹mōeมวยความหมายเดิมในภาษาจีนหมายถึง "น้องสาว"หลิว柳liúลิ่วชื่อพืชหวย會会hōeฮวยห่วย壞坏hoāiไฮวห้าง行hângหังหุ้น份hūnฮุนเหลี่ยงเคี้ยว連翹连翘liân-khiâuเลียนเขียวโหงวเฮ้ง五行ngó͘-hêngง้อหิงไหน柰nāiไนในคำว่า "ลูกไหน"อวย鍋锅oeอ๊วยเฉพาะในชื่อเรียกภาชนะ คนละรากศัพท์กับ "อวยพร"อ๋อง王ôngอ๋องอังกู๊紅龜红龟âng-kuอังกู๊อั่งเปา紅包红包âng-pauอังเป๊าอั่งม้อ紅毛红毛âng-mô͘อังหมอแปลตรงตัวคือ "ผมแดง"​ แต่ถูกนำมาใช้เรียกชาวตะวันตกอั้งยี่紅字红字âng-jīอังยีอั้งโล่紅爐红炉âng-lô͘อังหลอฮ่วยซัว淮山hoâi-soaⁿไฮวซั้วคำนี้ใช้ในในภาษาแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนเป็นหลัก ในจีนกลางเรียกว่า 山藥/山药 (ซานเย่า)ฮ่องเต้皇帝hông-tèฮ็องเต่ฮองเฮา皇后hông-hō͘ฮ็องฮอฮู้符hûหูหมายถึง "ยันต์"ฮูหยิน夫人hu-jînฮูหยินเฮง興兴hengฮิ้งเฮีย兄hiaⁿเฮี้ยเฮี้ยน顯显hiánเฮี่ยน

 ดูเพิ่ม 
 คำยืมภาษากวางตุ้งในภาษาไทย
 คำยืมภาษาแต้จิ๋วในภาษาไทย

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:คำยืมในภาษาไทย