เสือของทีพู

เสือของทีพู () หรือ เสือของฏิปปุ () เป็นออโตเมตอนจากศตวรรษที่ 18 ที่สร้างขึ้นให้กับทีพู สุลต่าน ผู้ปกครองราชอาณาจักรไมสูรุ (ปัจจุบันคือรัฐกรณาฏกะ ประเทศอินเดีย) เสือของทีพูแสดงตุ๊กตาเสือขณะขย้ำชายชาวยุโรป โดยกลไกภายในทำให้แขนของชายชาวยุโรปขยับข้างหนึ่งและปล่อยเสียงร้องครวญออกมาจากปาก และเสียงคำรามจากปากเสือ นอกจากนี้ข้างตัวเสือยังมีแผ่นปิดที่เมื่อพับลงมาจะเปิดเผยให้เห็นคีย์บอร์ดไปป์ออร์แกนขนาดจิ๋วที่มีตัวโน๊ตดนตรี 18 ตัว

ออโรเมตอนนี้นำเอาสัญลักษณ์ประจำตัวของสุลต่านซึ่งคือเสือ เนื่องจากทีพู สุลต่าน เลือกใช้เสือเป็นตราประจำตัวมาอย่างเป็นระบบ ทั้งที่ปรากฏตามอาวุธส่วนตัว บนเครื่องแบบทหารส่วนตัว ไปจนถึงใช้ประดับภายในวังของตนเอง การนำเสือนี้มาขย้ำเหยื่อในชุดอย่างยุโรปแสดงให้เห็นถึงความรังเกียจต่อศัตรูของเขา ซึ่งคือชาวอังกฤษจากบริษัทอินเดียตะวันออก เสือของทีพูนี้ได้มาจากวังฤดูร้อนของเขาเมื่อครั้งกองทัพของบริษัทอินเดียตะวันออกเข้ายึดครองราชธานีของไมสูรุในปี 1799 กัฟเวิร์นเนอร์เจเนรอล ลอร์ดมอร์นิงทัน ส่งเสือของทีพูกลับไปยังอังกฤษโดยตั้งใจจะให้ไปจัดแสดงในหอคอยลอนดอน เสือของทีพูนำมาจัดแสดงสู่สาธารณชนเป็นครั้งแรกในปี 1808 ที่อีสต์อินเดียเฮาส์ และต่อมาได้ส่งมอบให้เป็นของสะสมของพิพิธภัณฑ์วิคทอเรียแอนด์อัลเบิร์ตในปี 1880 ปัจจุบัน เสือของทีพูจัดแสดงในนิทรรศการถาวรว่าด้วยจักรวรรดิอังกฤษในอินเดีย

เสือของทีพูเป็นหนึ่งในชิ้นงานเชิงเสียดสีของสุลต่านที่สร้างขึ้นเพื่อแสดงภาพชาวยุโรป โดยเฉพาะอย่างยิ่งชาวอังกฤษ ถูกโจมตีโดยเสือหรือช้าง หรือถูกประหารชีวิต ทรมาน หรือทำให้อับอาย มีอีกหลายภาพที่สุลต่านรับสั่งให้วาดขึ้นเพื่อประดับผนังภายนอกของบ้านเรือนในถนนสายหลักของศรีรังคปัฏฏณะ ราชธานีของสุลต่าน ในเวลานั้น สุลต่านมีความ "ใกล้ชิด" กับฝรั่งเศสซึ่งในเวลานั้นกำลังทำสงครามกับอังกฤษเช่นกัน ช่างศิลป์ชาวฝรั่งเศสบางคนที่เดินทางมายังราชสำนักของสุลต่านเป็นไปได้ว่ามีส่วนช่วยในการออกแบบสร้างกลไกภายในเสือของทีพูนี้

เชื่อกันว่าการออกแบบเสือของทีพูนี้ได้รับแรงบันดาลใจมาจากการเสียชีวิตในปี 1792 ของบุตรชายของนายพลเซอร์เฮกเตอร์ มุนโร ผู้นำกองพันหนึ่งในการยุทธ์ที่พอร์โทโนโว (หรือปารังคิเปฏไฏ) ในปี 1781 ที่ซึ่งอังกฤษมีชัยชนะเหนือไฮเตอร์ อะลี บิดาของทีพู สุลต่าน เฮกเคอร์ ซัทเทอร์แลนด์ มุนโร (Hector Sutherland Munro) เป็นนักเรียนนายร้อยของบริษัทอินเดียตะวันออกวัย 17 ปี บุตรชายของเซอร์เฮกเตอร์ มุนโร ขณะเขากำลังเดินทางไปมัทราส ได้ถูกเสือโจมตีจนเสียชีวิตในวันที่ 22 ธันวาคม 1792 ขณะออกล่าสัตว์บนเกาะสาครในอ่าวเบงกอล 

อ้างอิง

หมวดหมู่:หุ่นยนต์
หมวดหมู่:เสือ
หมวดหมู่:ศิลปะอินเดีย