อาการปวดเข่า

อาการปวดเข่า คือการเจ็บหรือปวดรอบๆ เข่า

ข้อเข่าเป็นข้อต่อระหว่างกระดูก 4 ชิ้น คือ กระดูกต้นขา กระดูกแข้ง กระดูกน่อง และกระดูกสะบ้า
เข่ามีช่อง 4ช่อง
คือ
(1–2) ช่องทั้งด้านใน (medial tibiofemoral) และด้านนอก (lateral tibiofemoral) ของข้อต่อกระดูกต้นขา-กระดูกแข้ง (3) ช่องข้อต่อกระดูกสะบ้า-กระดูกต้นขา (patellofemoral) และ (4) ข้อต่อกระดูกหน้าแข้ง-กระดูกน่องส่วนบน (superior tibiofibular joint)
ช่องแต่ละช่องอาจมีการบาดเจ็บทางกล้ามเนื้อเส้นเอ็นจากการใช้งานซ้ำๆ, การบาดเจ็บอื่นๆ หรือโรค

การวิ่งระยะไกลอาจก่ออาการปวดที่ข้อเข่า เพราะถูกแรงกระแทกสูง
ตำแหน่งและความรุนแรงของอาการอาจแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับสาเหตุของปัญหา
อาการที่อาจเกิดร่วมได้แก่
 อาการบวมและข้อฝืด
 ผิวหนังแดงและอุ่นเมื่อสัมผัส
 อาการอ่อนแรงหรือไม่มั่นคง
 เสียงดังป๊อกแป๊กหรือเสียงลั่น
 ไม่สามารถเหยียดเข่าได้อย่างเต็มที่

 เหตุ 
 การบาดเจ็บ
การบาดเจ็บที่มักพบตามตำแหน่งต่างๆ ได้แก่
 อาการเคล็ด (การแพลงของเอ็นยึดกระดูก)
Medial collateral ligament (เอ็นยึดข้อด้านใน)
Lateral collateral ligament (เอ็นยึดข้อด้านนอก)
Anterior cruciate ligament (เอ็นไขว้หน้า)
Posterior cruciate ligament (เอ็นไขว้หลัง)
 หมอนรองเข่าฉีก (tear of meniscus)
Medial meniscus (หมอนรองเข่าด้านใน)
Lateral meniscus (หมอนรองเข่าด้านนอก)
 การบาดเจ็บของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น
กล้ามเนื้อกลุ่มควอดริเซ็บ ฟีเมอริส
Hamstring muscles (กล้ามเนื้อต้นขาด้านหลัง)
Popliteal muscle (กล้ามเนื้อขาพับ)
Patellar tendon (เอ็นกระดูกสะบ้า)
Hamstring tendon (เอ็นกล้ามเนื้อต้นขาด้านหลัง)
Popliteal tendon (เอ็นกล้ามเนื้อขาพับ)
 Hemarthrosis (ภาวะเลือดออกในข้อ) - มักจะเกิดขึ้นค่อนข้างเร็วหลังการบาดเจ็บ ตั้งแต่ไม่กี่นาทีจนถึงไม่กี่ชั่วโมง

 กระดูกแตกหรือหัก 
กระดูกต้นขาหัก
กระดูกหน้าแข้งหัก
กระดูกสะบ้าหัก

 โรค 
โรคบางอย่างที่ทำให้เข่าเจ็บรวมทั้ง
ข้อเข่าเสื่อม
Chondromalacia patella (กระดูกอ่อนเคลือบกระดูกสะบ้านิ่ม)
Baker's cyst เป็นการบวมน้ำข้างในหัวเข่า
Meniscal cyst เป็นการเกิดถุงน้ำที่หมอนรองเข่า
Discoid meniscus หมอนรองเข่าเป็นแผ่นเต็มซึ่งเป็นลักษณะที่มีน้อย ทำให้เจ็บเป็นบางกรณี
Osgood-Schlatter disease เอ็นลูกสะบ้าบวม
Larsen-Johansson disease เอ็นลูกสะบ้าบวม
ข้อเข่าอักเสบรูมาตอยด์
โรคออสติโอคอนไดรติส ดีสซิแคนส์
Synovial chondromatosis disease เป็นโรคเนื้องอกกระดูก
 เนื้องอก
 กระดูกสันหลังอักเสบยึดติดซึ่งในบางกรณีทำให้เข่าเจ็บและบวม
ข้อเข่าอักเสบรีแอคทีฟ
Tuberculosis arthritis (ข้ออักเสบเหตุเชื้อวัณโรค)
ข้อเข่าอักเสบติดเชื้อ (Pyogenic arthritis)
Osteomyelitis กระดูกติดเชื้อ
ข้ออักเสบฮีโมฟิลิก
โรคเกาต์ (ข้ออักเสบจากเกาต์)
Neuroma เป็นเนื้องอกที่เยื่อประสาท

 การอักเสบ  
เบอร์ไซติสที่เข่า เป็นการอักเสบของถุงน้ำเข่า
 Prepatellar bursitis เบอร์ไซติสของถุงน้ำด้านหน้ากระดูกสะบ้า หรือเรียกว่า เข่าแม่บ้าน ซึ่งพบบ่อยที่สุด
 Infrapatellar bursitis เบอร์ไซติสของถุงน้ำใต้กระดูกสะบ้า - เข่านักบวช (การอักเสบของถุงน้ำใต้กระดูกสะบ้าแบบตื้นและแบบลึก) 
Semimembranosus bursitis
Tendinitis เอ็นอักเสบ
Patellar tendinitis เอ็นกล้ามเนื้อที่กระดูกสะบ้าอักเสบ หรือเรียกว่า เข่านักกระโดด
Hamstring tendinitis เอ็นกล้ามเนื้อที่ต้นขาด้านหลังอักเสบ
Popliteal tendinitis เอ็นกล้ามเนื้อขาพับอักเสบ
Synovitis of the knee เยื่อบุข้อเข่าอักเสบ 

 รูปร่างผิดปกติ 
ความผิดปกติของรูปร่างเข่าที่พบบ่อย ได้แก่:
 กระดูกสะบ้าสองส่วน
 Genu varum ขาโก่ง
 Genu valgum ขาฉิ่ง คือเมื่อยืดขาตรง เข่าจะเฉียงมาชนกัน
Genu recurvatum เข่าแอ่น คือเข่างอกลับด้าน
 Knee flexion deformity การงอเข่าผิดปกติ

 กลุ่มอาการ  
 Patellofemoral pain syndrome กลุ่มอาการปวดระหว่างกระดูกสะบ้ากับกระดูกต้นขา
 Plica syndrome กลุ่มอาการพลิกา เป็นภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อพลิกา (ส่วนขยายที่หลงเหลือของเยื่อหุ้มเข่า) เกิดการระคายเคือง บวม หรืออักเสบ
 Iliotibial band syndrome กลุ่มอาการแผ่นเอ็นด้านข้างต้นขา เป็นการบาดเจ็บที่เข่าที่พบบ่อยเป็นอันดับสอง เกิดจากการอักเสบที่บริเวณด้านข้างของเข่า สาเหตุมาจากการเสียดสีระหว่างแผ่นเอ็นด้านข้างต้นขา (iliotibial band ) และปุ่มกระดูกด้านข้างของกระดูกต้นขา (lateral epicondyle of the femur)
Hoffa's syndrome
Joint hypermobility syndrome เป็นโรคทางพันธุกรรมเกี่ยวกับเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่ทำให้ข้อเคลื่อนไหวได้อย่างเป็นอิสระเกินไป

 ข้อเคลื่อน 
 Patella dislocation กระดูกสะบ้าเคลื่อน
ข้อเข่าเคลื่อน (Tibiofemoral joint dislocation) เป็นการเคลื่อนของข้อต่อระหว่างกระดูกหน้าแข้งกับกระดูกต้นขา

 อุณหภูมิเย็น 
สำหรับผู้ทำงานในที่เย็น อาการปวดเข่ามักจะสามัญกว่าของผู้อยู่ในอุณหภูมิปกติ
อาการปวดเข่าจากความเย็นอาจเกิดเพราะการอักเสบของปลอกเอ็นกล้ามเนื้อ (tenosynovitis) รอบๆ เข่า ซึ่งความเย็นอาจเป็นเหตุหรือเป็นปัจจัยเสริม
มีเด็กที่เกิดข้ออักเสบเพราะถูกความเย็นจัดกัดซึ่งทำให้เซลล์กระดูกอ่อน (chondrocyte) บาดเจ็บ

ยังมีโรคทางพันธุกรรมที่เรียกว่า familial cold autoinflammatory syndrome (กลุ่มอาการอักเสบจากภูมิคุ้มกันเพราะความเย็นแบบครอบครัว, FCAS) 
ซึ่งมักมีอาการปวดเข่าร่วมกับลมพิษ ไข้ และปวดตามข้อต่างๆ หลังจากสัมผัสกับความเย็นทั่วๆ ไป

 อาการปวดเข่าจากการเคลื่อนไหวน้อยลง 
การออกกำลังกายน้อยลง และการทำงานที่ต้องนั่งตลอดทั้งวันเป็นเหตุหนึ่งของการปวดข้อเข่า 
เพราะการเคลื่อนไหวร่างกายน้อยลงมักทำให้กล้ามเนื้อเข่าอ่อนแอลง
หลอดเลือดก็อาจได้รับผลกระทบด้วย แล้วก่อภาวะที่ทำให้เจ็บปวด
การออกกำลังให้ขยับแขนขาได้อย่างเต็มช่วงเต็มรูปแบบเป็นเรื่องสำคัญในการฟื้นความแข็งแรงของร่างกายแล้วกำจัดอาการปวดเข่า
เมื่ออายุมากขึ้น การเคลื่อนไหวข้อเข่าอาจจะเสียดสีกับเนื้อเยื่อและกระดูกอ่อนติดๆ กันมากขึ้น

 สาเหตุอื่นๆ 
 Ligamentous laxity ภาวะเอ็นหย่อน
 Fat pad impingement แผ่นไขมันในข้อเข่าถูกกดทับ
 Knee effusion ภาวะเข่ามีน้ำซึมซ่านสะสมที่ข้อเข่า
 ภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำลึก
 โรคของหลอดเลือดส่วนปลาย
 Exostosis กระดูกงอกที่เข่า

 อาการปวดต่างที่ 
อาการปวดต่างที่เป็นความเจ็บปวดในบริเวณซึ่งต่างกับจุดที่เป็นเหตุ โดยทั้งสองบริเวณได้เส้นประสาทจากปล้องเดียวกันของไขสันหลัง
บางครั้งอาการปวดเข่าอาจเกี่ยวข้องกับส่วนอื่นของร่างกาย
ตัวอย่างเช่น อาการปวดเข่าอาจมาจากข้อเท้า เท้า ข้อสะโพก หรือกระดูกสันหลังส่วนเอว

 การวินิจฉัย 
ควรหลีกเลี่ยงการตรวจเข่าด้วยเอ็มอาร์ไอสำหรับอาการปวดเข่าที่ไม่มีอาการหรือไร้น้ำซึมซ่านสะสม เว้นแต่การรักษาฟื้นฟูสมรรถภาพเข่าจะไม่ได้ผล 





สำหรับวินิจฉัยบางอย่าง เช่น โรคข้อเข่าเสื่อม การตรวจด้วยเครื่องเอ็มอาร์ไอยังไม่พบว่าช่วยระบุโรคได้อย่างชัดเจน

 การจัดการ  
แม้การผ่าตัดจะช่วยการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุและกระดูกหัก แต่ในเรื่องความเจ็บปวดหรือการใช้งานสำหรับผู้ที่มีอาการปวดเข่าเพราะเข่าเสื่อม 
การผ่าตัดด้วยวิธีส่องกล้อง (arthroscopic surgery) ซึ่งเป็นการผ่าตัดทางกระดูกและกล้ามเนื้อที่สามัญที่สุดอย่างหนึ่ง ก็ไม่ได้ทำให้ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญหรืออย่างยั่งยืน และดังนั้นจึงไม่ได้แนะนำให้ทำในเกือบทุกกรณี
อาการปวดเข่าเกิดจากการสึกหรอ เช่น โรคข้อเสื่อมหรือหมอนรองเข่าฉีก
การรักษาที่มีประสิทธิภาพสำหรับอาการปวดเข่ารวมถึงกายภาพบำบัด
ยาแก้ปวดเช่นไอบิวพรอเฟน การยืดข้อ
การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า และการลดน้ำหนักสำหรับผู้ที่มีน้ำหนักเกิน

ทั่วไปแล้ว การผสมผสานวิธีการรักษาหลายอย่างดูเหมือนจะเป็นวิธีที่ดีที่สุด
การรักษาเช่นการออกกำลังกายที่บริหารทั้งเข่าและสะโพก การใส่อุปกรณ์พยุงเท้า และการติดเทปที่สะบ้า ล้วนแนะนำให้ใช้กับผู้ป่วยที่มีอาการปวดเข่า

หลักฐานจนถึงปี 2017 ชี้ว่า มีปัจจัยทางจิตวิทยาต่างๆ ที่เพิ่มสูงขึ้นในผู้ที่ปวดบริเวณกระดูกสะบ้าและต้นขา (patellofemoral pain)
ปัจจัยรวมทั้งความวิตกกังวล ความซึมเศร้า ความกลัวการเคลื่อนไหว และการคิดในแง่ร้ายที่สุด 
ซึ่งเชื่อว่ามีสหสัมพันธ์เชิงเส้นกับการเจ็บขึ้นและการใช้งานร่ายกายได้ลดลง
การคิดในแง่ร้ายที่สุดนิยามว่า เป็นจินตนาการถึงผลลัพธ์ซึ่งเลวร้ายที่สุดของสิ่งที่ทำหรือเหตุการณ์
ปัจจัยทางจิตสังคมอาจส่งผลกระทบทั้งในเชิงบวกหรือเชิงลบต่อคนไข้ในการทำตามคำแนะนำแพทย์เพื่อฟื้นฟูสภาพและจัดการความเจ็บปวดเข่า
อนึ่ง งานศึกษาพบว่า อาการปวดเข่าสัมพันธ์ในเชิงลบกับคุณภาพชีวิตที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ
อาการปวดเข่าที่เพิ่มขึ้นๆ ยังสัมพันธ์กับการลดคุณภาพชีวิตที่ผู้ป่วยรายงาน เมื่อเทียบกับผู้ที่ไม่ปวดเข่าหรือมีอาการปวดคงที่ แม้แต่ในประชากรวัยกลางคนที่อายุน้อยกว่าโดยเปรียบเทียบ

 ระบาดวิทยา  
ประมาณ 25% ของผู้ที่มีอายุมากกว่า 50ปีประสบกับอาการปวดเข่าจากโรคข้อเข่าเสื่อม

 สังคมและวัฒนธรรม 
ในสหรัฐอเมริกา มีการใช้จ่ายมากกว่า  (ประมาณ ) สำหรับการผ่าตัดเข่าด้วยกล้องส่อง แม้จะรู้แล้วว่าไม่มีประสิทธิผลสำหรับผู้ที่มีอาการปวดเข่าจากการเสื่อมสภาพ

 เชิงอรรถและอ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

หมวดหมู่:โรคของระบบกล้ามเนื้อโครงร่าง
หมวดหมู่:วิทยารูมาติก
หมวดหมู่:ปัญหาออร์โทพีดิกส์
หมวดหมู่:การบาดเจ็บที่เข่าและขาส่วนล่าง
หมวดหมู่:การบาดเจ็บจากการใช้งานมากเกินไป
หมวดหมู่:ความเจ็บปวด