ห้าจำพวกดำ

"ห้าจำพวกดำ" () เป็นการจัดแบ่งอัตลักษณ์ทางการเมืองและสถานะทางสังคมในสาธารณรัฐประชาชนจีนสมัยเหมา เจ๋อตง (1949–1976) โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสมัยการปฏิวัติทางวัฒนธรรม (1966–1976) ห้าจำพวกนี้ประกอบด้วยเจ้าของที่ดิน, เกษตรกรที่ร่ำรวย, พวกต่อต้านการปฏิวัติ, ผู้นำอิทธิพลที่ไม่ดี และ พวกฝ่ายขวา บุคคลใดที่ถูกตราหน้าว่าเป็นหนึ่งในห้าจำพวกนี้จะถูกตัดสินโดยสังคมและถือเป็นปรปักษ์ต่อการปฏิวัติวัฒนธรรม ต้องตกเป็นเหยื่อของการลงโทษอย่างต่อเนื่อง และบางครั้งอาจถูกจับรวมตัวไปสังหารหมู่ สมาชิกส่วนใหญ่ของห้าจำพวกดำได้รับการยอมรับกลับสู่สังคม (political rehabilitation) อีกครั้งในโครงการ ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง ในสมัยของเติ้ง เสี่ยวผิง

นับตั้งแต่ "เดือนสิงหาสีแดง" ในปี 1966 ในปักกิ่ง สมาชิกของห้าจำพวกดำถูกแยกออกมาจากสังคม และถูกประณามในที่สาธารณะ, ทำให้อับอาย, ปรับทัศนคติในค่ายแรงงาน, ทุบตี และถูกสังหาร หลายคนถูกฆาตกรรมโดยยุวชนแดง 

การเลือกปฏิบัติต่อคนห้าจำพวกดำนี้กระทำไปอย่างเป็นระบบ เนื่องจากการถูกจัดจำพวกดำส่งผลต่อโอกาสในอาชีพการงานไปจนถึงการแต่งงาน และอาจส่งต่อไปถึงลูกหลานได้ เมื่อเวลาผ่านไป คนจำพวกดำกลายมาเป็นกลุ่มชนชั้นล่างสุดที่ตกเป็นเหยื่อและได้รับการปฏิบัติราวกับว่ากลุ่มยังประกอบด้วยคนที่มีอำนาจมีอิทธิพลอยู่Margolin, Jean-Louis. "Mao’s China: The Worst Non-Genocidal Regime?." In The historiography of genocide, pp. 438-467. Palgrave Macmillan, London, 2008, p.448

 นิยาม 
"ห้าจำพวกดำ" ประกอบด้วย:

 เจ้าของที่ดิน หรือ ตี้จู่ ()
 เกษตรกรที่ร่ำรวย หรือ ฟู่หนง ()
 พวกต่อต้านการปฏิวัติ หรือ ฝ่างเก๋อมิ่ง ()
 ผู้นำอิทธิพลที่ไม่ดี หรือ ฮ่วยเฟิ่นสื่อ ()
 พวกฝ่ายขวา หรือ โย่วป้าย ()

โดย "พวกฝ่ายขวา" ถูกนำมารวมใน "จำพวกดำ" นับตั้งแต่ขบวนการต่อต้านฝ่ายขวาในปี 1957 ส่วนในสมัยการปฏิวัติทางวัฒนธรรม มีการเพิ่มจำนวนเป็นเก้าจำพวกดำ โดยสี่จำพวกที่เพิ่มเข้ามาคือ คนทรยศ, สายลับ, พวกฝักใฝ่ทุนนิยม และ ปัญญาชน เก้าจำพวกนี้เรียกรวมกันใหม่ในชื่อ "ค่านิยมเก่าทั้งเก้าที่เน่าเฟะ" 

ในมุมกลับกัน เหมายังจัดคนห้าจำพวก เช่น สมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีน, เกษตรกรยากไร้ และแรงงานระดับล่าง ให้เป็นห้าจำพวกแดง

การยอมรับกลับสู่สังคม

สมาชิกห้าจำพวกดำส่วนใหญ่ได้รับการยอมรับกลับสู่สังคม (political rehabilitation) ในโครงการ ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง หลังสิ้นสุดการปฏิวัติทางวัฒนธรรม "พวกฝ่ายขวา" ส่วนใหญ่ได้รับการยอมรับกลับคืน ยกเว้นเพียง 100 คน ซึ่งรวมทั้ง จาง ปัวจุน, ลัว ลงจี, ชู อันพิง เป็นต้น ในสถิติทางการของรัฐเมื่อปี 1984 ระบุว่าเจ้าของที่ดินและเกษตรกรร่ำรวยรวมกว่า 4.4 ล้านคนได้รับการยอมรับกลับสู่สังคม และมากกว่า 20 ล้านคนที่ถูกตราหน้าเป็นสมาชิกของสี่จำพวกดำหรือครอบครัวได้รับการฟื้นคืนสถานะทางสังคม

อ้างอิง

หมวดหมู่:เหมา เจ๋อตง
หมวดหมู่:การปฏิวัติทางวัฒนธรรม