ตลับ สุรวงษ์วัฒนศักดิ์

ท่านผู้หญิงตลับ สุรวงษ์วัฒนศักดิ์ (2397 – 6 มกราคม 2464) เป็นสตรีชนชั้นสูงชาวสยาม และเป็นภรรยาเอกของพลโทเจ้าพระยาสุรวงษ์วัฒนศักดิ์ (โต บุนนาค) สมุหราชองครักษ์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

 ประวัติ 
ท่านผู้หญิงตลับ เกิดเมื่อปี 2397 แต่เมื่อวันที่เท่าไหร่ไม่ปรากฏหลักฐาน เป็นบุตรสาวคนโตของ พระสุพรรณสมบัติ (ถมยา โอสถานนท์) เมื่อปี 2407 ขณะอายุได้ 10 ปี ท่านผู้หญิงอ่วม สุรวงษ์ไวยวัฒน์ ภรรยาของเจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) และมารดาของเจ้าพระยาสุรวงษ์วัฒนศักดิ์ได้ขอนำไปเลี้ยงดู ต่อมาในปี 2417 ท่านได้เข้าพิธีแต่งงานกับเจ้าพระยาสุรวงษ์วัฒนศักดิ์ ขณะมียศเป็นพันตรี ผู้บังคับการกรมทหารปืนใหญ่ มีบุตรธิดาทั้งสิ้น 9 คน แต่ที่เจริญเติบโตเป็นผู้ใหญ่มี 5 คนเป็นชาย 3 หญิง 2

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้พระนิพนธ์ถึงท่านผู้หญิงตลับว่าเป็น แม่เจ้าเรือนที่ฉลาด รักษามารยาทและมีสัมมาคารวะ เป็นช้างเท้าหลังให้สามีนำหน้ารักษาเกียรติยศของสามี นอกจากนี้ยังทรงยกย่องท่านผู้หญิงตลับไว้ถึง 3 ประการคือ เป็นภรรยาที่ดี เป็นมารดาที่ดี และเป็นมิตรที่ดี ต่อมาเมื่อเจ้าพระยาสุรวงษ์วัฒนศักดิ์ถึงแก่อสัญกรรมอย่างกะทันหันระหว่างตามเสด็จแปรพระราชฐานไปประทับที่พระราชวังบ้านปืนเมื่อปี 2452 ทำให้ท่านต้องรับภาระดูแลบุตรธิดาของตนเองและที่เกิดจากอนุภรรยาของเจ้าพระยาสุรวงษ์วัฒนศักดิ์รวมถึงทรัพย์สมบัติทั้งหลายของท่านเจ้าคุณเป็นอย่างดีทำให้เป็นที่เคารพของบุตรธิดาจากอนุภรรยารวมถึงเหล่าอนุภรรยา

ท่านผู้หญิงตลับถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2464 ด้วยโรคชราสิริอายุได้ 67 ปี

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2397
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2464
หมวดหมู่:สกุลบุนนาค
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:สกุลโอสถานนท์
หมวดหมู่:ท่านผู้หญิง