อิดลิ

อิดลิ หรือ อิดลี (อักษรโรมัน: Idli หรือ idly) เป็นขนมข้าวประเภทอาหารคาวประเภทหนึ่งที่มีที่มาจากอินเดียใต้ นิยมทานเป็นมื้อเช้า ทำมาจากก้อนแป้งที่ทำมาจากถั่วดำที่กระเทาะเปลือกแล้วกับข้าวที่นำมาหมัก ก่อนนำไปนึ่งไอน้ำ

ชื่ออื่น ๆ ตามการปริวรรตอักษร ได้แก่ อิฏลิ (), อิฑลี (), อิฑลิ (), อิฑฑลิ () และ อิฏิลิ () 

ประวัติศาสตร์
อิดลิในรูปแบบในอดีตปรากฏกล่าวถึงในเอกสารโบราณของอินเดียมากมาย เช่นในวรรณกรรมภาษากันนาดาจากปี ค.ศ. 920 วัททรธเน โดย ศิวโกฏิจรรย์ กล่าวถึง "อิฑฑาลิเก" (iddalige) ซึ่งทำมาจากแป้งแกรมดำ จวุนทารยะที่สอง (Chavundaraya II) ผู้ประพันธ์สารานุกรมกันนาดาที่เก่าแก่ที่สุด โลโกปกร (Lokopakara;  ค.ศ. 1025) บรรยายถึงการเตรียมอาหารนี้ด้วยการจุ่มแป้งแกรมดำในน้ำนมเนย แล้วนำไปบดผสมน้ำใสจากเคิร์ดกับเครื่องเทศ กษัตริย์แห่งจาลุกยะตะวันตกและนักวิชาการ โสเมศวรที่สาม (ครองราชย์ดินแดนที่ปัจจุบันอยู่ในรัฐกรณาฏกะ) กล่าวถึงสูตรการทำอิดลิในสารานุกรมภาษาสันสกฤต มันโสลลสะ โดยเรียกชื่ออาหารนี้ว่า อิฑฑาริกา (iḍḍarikā)

นักประวัติศาสตร์อาหาร เค ที อจยะ ตั้งข้อสังเกตว่าอิดลิแบบที่ทำในปัจจุบันอาจมีที่มาจากบริเวณที่ปัจจุบันคือประเทศอินโดนีเซียซึ่งเป็นดินแดนที่มีการหมักดองอาหารมายาวนาน เขาตั้งคนครัวหลวงคนหนึ่งที่ถวายให้กษัตริย์ฮินดูในดินแดนอินโดนีเซียน่าจะประดิษฐ์อิดลิแบบนึ่งไอน้ำขึ้นมา ก่อนที่จะนำกลับมาเผยแพร่ในอินเดียระหว่าง ค.ศ. 800-1200 เขายังกล่าวถึงอาหารอินโดนีเซียชื่อ "เกอดลี" (kedli) ที่เขากล่าวอ้างว่าคล้ายกันกับอิดลิ อย่างไรก็ตาม นักเขียน ชานกี เลนิน (Janaki Lenin) ปฏิเสธว่าไม่ปรากฏหลักฐานสูตรอาหารของอาหารอินโดนีเซียจานใด ๆ ที่ใช้ชื่อนี้ นักประวัติศาสตร์อาหาร คอลลีน เทย์เลอร์ เสน เสนอว่าขบวนการหมักดองแป้งที่ใช้ทำอิดลินั้นเป็นกระบวนการโดยธรรมชาติที่ค้นพบในอินเดียเอง เนื่องจากแทบทุกวัฒนธรรมล้วนมีการหมักดองอาหารในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งFeasts and Fasts: A History of Food in India, page 146, Colleen Taylor Sen (2015) 

ในปี 2015 ผู้ผลิตอิดลิจากเจนไน เอนิยวัน (Eniyavan) ประกาศให้วันที่ 30 มีนาคมของทุกปีเป็น "วันอิดลิโลก" (World Idli Day)

การเตรียม

อิดลิทำมาจากข้าวดิบสี่ส่วนต่อถั่วดำ (Vigna mungo) หนึ่งส่วน ซึ่งนำไปแช่น้ำแยกกันนานอย่างน้อยสี่ชั่วโมง และหากเป็นไปได้ควรข้ามคืน ในกระบวนการนี้อาจเติมเครื่องเทศลงไปด้วย หลังแช่น้ำเสร็จแล้วจะนำไปบดแยกกันและนำมารวมกันเพื่อนำไปทิ้งไว้ข้ามคืนให้เกิดการหมักดองขึ้น ซึ่งจะทำให้ปริมาตรเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า หลังจากการหมักเสร็จ บางส่วนอาจเก็บไว้เป็นหัวเชื้อสำหรับทำอิดลิชุดต่อไป ส่วนที่จะนำไปประกอบต่อจะนำมาปั้นเป็นก้อนกลมโดยใช้แม่พิมพ์ จากนั้นจึงนำไปนึ่งไอน้ำบนตระแกรง นาน 10–25 นาในบางสูตรอาหารแบบดั้งเดิมอาจใช้ใบไม้มารองแป้งในกระบวนการนึ่งไอน้ำแทนที่การใช้ตระแกรง

อ้างอิง

บรรณานุกรม

 Devi, Yamuna (1987). Lord Krishna's Cuisine: The Art of Indian Vegetarian Cooking, Dutton. .

 Jaffrey, Madhur (1988). A Taste of India, Atheneum. 
 Rau, Santha Rama (1969). The Cooking of India, Time-Life Books.

หมวดหมู่:อาหารอินเดีย
หมวดหมู่:อาหารศรีลังกา
หมวดหมู่:อาหารหมักดอง
หมวดหมู่:ขนมปังอินเดีย