ระบอบการเมือง

ในรัฐศาสตร์ ระบอบการเมือง () หมายถึง ประเภทของการจัดองค์กรทางการเมือง ที่สามารถจำแนก สังเกต หรือประกาศได้โดยรัฐ

ระบอบการเมืองกำหนดกระบวนการในการตัดสินใจอย่างเป็นทางการของรัฐบาล โดยปกติจะประกอบด้วย ระบบกฎหมาย และระบบเศรษฐกิจ ระบบสังคม และระบบวัฒนธรรม ของรัฐบาล และระบบอื่น ๆ ที่เฉพาะเจาะจงของรัฐและรัฐบาล อย่างไรก็ตาม นี่เป็นมุมมองที่เรียบง่ายมากของระบบหมวดหมู่ที่ซับซ้อนกว่ามาก ซึ่งเกี่ยวข้องกับคำถามที่ว่าใครควรมีอำนาจ และรัฐบาลควรมีอิทธิพลต่อประชาชนและเศรษฐกิจอย่างไร

ประเภทหลักของระบอบการเมืองที่ได้รับการยอมรับคือ ประชาธิปไตย (democracies) 

ระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จ และอีกระบบหนึ่งที่อยู่ระหว่างสองระบบนี้คือ ระบอบอำนาจนิยม ซึ่งมีระบอบลูกผสม (hybrid regimes) ที่หลากหลาย ระบบการจำแนกประเภทสมัยใหม่ยังรวมถึงราชาธิปไตย เป็นหน่วยงานอิสระหรือเป็นระบอบลูกผสมของสามระบบหลัก

 คำจำกัดความ 
ตามที่ เดวิด อิสตัน (David Easton) กล่าวไว้ว่า "ระบบการเมืองสามารถกำหนดให้เป็นปฏิสัมพันธ์ที่ค่านิยมต่าง ๆ ถูกจัดสรรอย่างเป็นทางการสำหรับสังคม" ระบบการเมืองหมายถึงกระบวนการที่กฎหมายถูกสร้างขึ้นและทรัพยากรสาธารณะถูกจัดสรรในสังคม และความสัมพันธ์ระหว่างผู้ที่มีส่วนร่วมในการตัดสินใจเหล่านี้https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/sociology-general-terms-and-concepts/political-system 

 สังคมศาสตร์การเมือง 

ความสนใจทางสังคมวิทยาในระบบการเมืองคือการหาว่าใครมีอำนาจภายในความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลกับประชาชน และอำนาจของรัฐบาลถูกใช้อย่างไร ตามที่ศาสตราจารย์ ฮวน โฮเซ่ ลินซ์ (Juan José Linz) แห่งมหาวิทยาลัยเยลกล่าวว่า ปัจจุบันมีระบบการเมืองหลักอยู่สามประเภท ได้แก่ ประชาธิปไตย ระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จ และอีกระบบหนึ่งที่อยู่ระหว่างสองระบบนี้คือ ระบอบอำนาจนิยม (ซึ่งมีระบอบลูกผสม) ระบบการจำแนกประเภทสมัยใหม่อีกระบบหนึ่งรวมถึงราชาธิปไตย เป็นหน่วยงานอิสระหรือเป็นระบอบลูกผสมของสามระบบหลัก โดยทั่วไปแล้ว นักวิชาการจะอ้างถึง ระบอบเผด็จการ ว่าเป็นรูปแบบหนึ่งของระบอบอำนาจนิยมหรือระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จ

ประชาธิปไตย

อำนาจนิยม

เผด็จการ

ระบอบราชาธิปไตย

ระบอบลูกผสม

 การจัดประเภททางสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาสังคม 
นักมานุษยวิทยาทางสังคม โดยทั่วไปยอมรับระบบการปกครอง 4 ประเภท ซึ่ง 2 ประเภทไม่มีศูนย์กลางและ 2 ประเภทมีศูนย์กลางHaviland, W.A. (2003). Anthropology: Tenth Edition. Wadsworth:Belmont, CA.

 ระบบที่ไม่มีศูนย์กลาง:
 สังคมกลุ่มเล็ก (Band society):
 กลุ่มครอบครัวขนาดเล็ก ไม่ใหญ่กว่าครอบครัวขยายหรือตระกูล มีสมาชิกไม่เกิน 30-50 คน
 กลุ่มเล็กสามารถเลิกกิจกรรมได้หากมีเพียงกลุ่มเล็ก ๆ เดินออกไป
 เผ่า (Tribe):
 โดยทั่วไปมีขนาดใหญ่กว่า ประกอบด้วยหลายครอบครัว มีสถาบันทางสังคมมากกว่า เช่น หัวหน้าหรือผู้เฒ่าผู้แก่
 มีความมั่นคงกว่าสังคมกลุ่มเล็ก เผ่าหลายเผ่าแบ่งออกเป็นกลุ่มเล็ก ๆ
 รัฐบาลที่มีศูนย์กลาง
 หัวหน้าเผ่า (Chiefdom)
 ซับซ้อนกว่าเผ่าหรือสังคมกลุ่มเล็ก และซับซ้อนน้อยกว่ารัฐหรืออารยธรรม
 มีลักษณะเด่นคือความไม่เท่าเทียมกันอย่างแพร่หลายและการรวมอำนาจศูนย์กลาง
 ตระกูล/ครอบครัวเดียวของชนชั้นสูงกลายเป็นชนชั้นปกครองของหัวหน้าเผ่า
 หัวหน้าเผ่ายุคใหม่มีสองหรือสามระดับของลำดับชั้นทางการเมือง
 "หน่วยการเมืองอิสระที่ประกอบด้วยหมู่บ้านหรือชุมชนจำนวนหนึ่งภายใต้การควบคุมอย่างถาวรของหัวหน้าสูงสุด"
 รัฐเอกราช (Sovereign state)
 รัฐที่มีประชากรถาวร อาณาเขตที่กำหนด รัฐบาลและความสามารถในการเข้าสู่ความสัมพันธ์กับรัฐอธิปไตยอื่น
  ระบบการเมืองเหนือชาติ
 ระบบการเมืองเหนือชาติถูกสร้างขึ้นโดยประเทศอิสระเพื่อบรรลุเป้าหมายร่วมกันหรือได้รับความแข็งแกร่งจากการก่อตั้งพันธมิตร
 จักรวรรดิ
 จักรวรรดิเป็นรัฐที่แพร่หลาย ประกอบด้วยผู้คนที่มีเชื้อชาติต่างกันภายใต้การปกครองเดียว มักมีความก้าวหน้าอย่างมากในด้านโครงสร้างทางการเมือง การสร้างและสร้างโครงสร้างพื้นฐานของเมือง และรักษาความสุภาพภายในชุมชนที่หลากหลาย เนื่องจากองค์กรที่ซับซ้อนของจักรวรรดิ จึงมักสามารถถือครองอำนาจส่วนใหญ่ในระดับสากลได้
 ลีกส์ (Leagues)
 เป็นองค์การระหว่างประเทศที่ประกอบด้วยรัฐมารวมตัวกันเพื่อจุดประสงค์ร่วมเดียว ในทางนี้ ลีกส์แตกต่างจากจักรวรรดิ เนื่องจากพวกเขาเพียงต้องการบรรลุเป้าหมายเดียว
มักมีการก่อตั้งลีกส์บนขอบเหวของการล่มสลายทางทหารหรือเศรษฐกิจ การประชุมและการพิจารณาคดีจะดำเนินการในสถานที่ที่เป็นกลาง โดยมีตัวแทนของทุกประเทศที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม

 ดูเพิ่ม 
 โครงสร้างการเมือง
 หน่วยการเมือง
 ระบบการลงคะแนน

หมายเหตุ

 อ้างอิง 

อ่านเพิ่ม

 อัลมอนด์, กาเบรียล เอ. และคณะ ''การเมืองเปรียบเทียบวันนี้: มุมมองโลก'' (ฉบับที่เจ็ด) 2000. 
 เฟอร์ริส, เคอร์รี และจิลล์ สไตน์ “The Real World An Introduction to Sociology” พิมพ์ครั้งที่ 3 นครนิวยอร์ก: WW Norton & Co, 2012 พิมพ์
 "political system". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2012. เว็บ. 02 ธ.ค. 2012.

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Topic guide on political systems at Governance and Social Development Resource Centre

ระบบการเมือง
หมวดหมู่:คำศัพท์การเมือง