โตร์มา

โตร์มา (; Tor-ma) หมายถึงประติมากรรมที่ทำจากเนยและแป้งที่ใช้งานในพิธีกรรมเชิงตันตระหรือเป็นเครื่องถวายบูชาในศาสนาพุทธแบบทิเบต โตร์มาอาจนำมาย้อมเป็ยหลากหลายสี และนำมาขึ้นรูปเป็นรูปลักษณะต่าง ๆ ขึ้นอยู่กับการใช้งาน โดยทั่วไปขึ้นรูปเป็นทรงกรวย นอกจากนี้ยังอาจมีการสร้างโตร์มาขนาดใหญ่ตั้งในศาลเจ้าตามเทศกาลThe Tibet Album Glossary Beer (2003) pp. 212-220

 ประวัติศาสตร์ 
ธรรมเนียมการถวายขนมเค้กหรือก้อนแป้งนั้นมีมาก่อนศาสนาพุทธเข้าสู่ทิเบต โดยขนมแป้งที่ใช้ถวายตามธรรมเนียมอินเดียเดิมเรียกว่า พลี (bali)Kongtrul (2002) p. 172Kongtrul (1998) p. 129 หรือ พลิงห (balingha)Kongtrul (1998) p. 199 มีลักษณะแยนมากกว่าจะเป็นทรวกรวยแบบโตร์มาMartin (1996) p. 336

ชื่อโตร์มาในภาษาทิเบตมาจากราก gtor-ba แปลว่า "เพื่อทำลาย, สลาย, ขับไล่" ซึ่งตีความได้ทั้งในแง่ของสิ่งถวายและในแง่ของการปล่อยไปหรือการไม่ยึดติดBeer (2003) p. 212

 รูปแบบ 
โตร์มามีรูปแบบต่างกันไปตามวัตถุประสวค์การใช้งาน บ้างนำมาตั้งถวายในศาลเจ้าระหว่างพิธีกรรมหรือใช้แทนเทพเจ้า บ้างใช้ในการปฏิบัติพรตและนำมารับประทานระหว่างการปฏิบัตื บ้างทำขึ้นเพื่อเอาใจดวงวิญญาณ สะสมบุญ หรือปัดเป่าอุปสรรคThrangu Rinpoche (2004) p. 171 โตร๋มาทำมาจากแป้งบาร์เลน์และเนยเป็นหลัก แต่ตามธรรมเนียมแล้วอาจผสมไข่ นม น้ำตาล น้ำผึ้ง หรือเนื้อ ขึ้นกับการใข้งานBeer (2003) pp. 214

 โตร์มาเทพเจ้า 
โตร์มาเทพเจ้า หรือ เต็นโตร์ (ไวลีย์: rten gtor) เป็นโตร์มาที่เก็ยรักษาในศาลเจ้าและมีไว้แทนเทพเจ้าทางตันตระองค์ใดองค์กนึ่งPadmasambhava (2004) p. 245-246 โตร์มาเหล่านี้มีรูปแบบที่สลับซับซ้อนเป็นรูปเทพเจ้ากึ่งดุร้าย เช่น พระวัชรโยคินีหรือพระจักรสังวร ไปจนถึงรูปทรงกรวยสีขาวแทนเทพเจ้าสันติ เช่น พระตารา, พระอวโลกิเตศวรBeer (2003) pp. 213-214

 โตร์มาอาหาร 
โตร์มาอาหาร หรือ กังโตร์ (ไวลีย์: skang gtor) ใช้ในศาสนกิจ และจะนำมารับประทานบางส่วนขณะประกอบพิธี โดยที่เหลือ (ไวลีย์: dme gtor) จะนำมาถวายแก่สิ่งมีชีวิตระดับล่างกว่าหลังประกอบพิธีเสกแล้วKongtrul (1998) p. 132 ในบางธรรมเนียมอาจทำโตร์มาอาหารจากวัตถุดิบร่วมสมัยมากขึ้นเช่นกัน

 โตร์มาของถวาย 
โตร์มาของถวายบูชาทำขึ้นเพื่อถวายแด่เทพเจ้า หรือ กุบโตร์ / ชดโตร์ (ไวลีย์: sgrub gtor / mchod gtor) หรือพระธรรมบาล, ดวงวิญญาณที่เป็นอุปสรรคอยู่ หรือสิ่งมีชีวิตระดับล่างกว่า โดยโตร์มาที่ถวายแด่ดวงวิญญาณที่เป็นอุปสรรคจะเรียกว่า เก็กโตร์ (ไวลีย์: gegs gtor)

 โตร์มายา 
โตร์มาอาจนำมาใช้ในการแพทย์พื้นถิ่นของทิเบตเพื่อดึงเอาความเจ็บป่วยออกจากตัวและเพื่อรักษา จากนั้นจะนำไปทิ้งBeer (2003) p. 214

อ้างอิง

บรรณานุกรม
 Beer, Robert (2003) The Handbook of Tibetan Buddhist Symbols 
 Khenchen Thrangu Rinpoche. Translated by Erik Pema Kunsang (2004) Crystal Clear: Practical Advice for Mahamudra Meditators 
 Kongtrul, Jamgon and Padmasambhava. Translated by Erik Pema Kunsang (1998) Light of Wisdom: A Collection of Padmasambhava's Advice to the Dakini Yeshe Rangjung Yeshe Publications, 
 Kongtrul, Jamgon. Translated by Sarah Harding. (2002) Creation & Completion: Essential Points of Tantric Meditation 
 Padmasambhava. Translated by Erik Pema Kunsang (2004) Dzogchen Essentials: The Path that Clarifies Confusion Rangjung Yeshe Publications, 
 Wilson, Martin (1996) In Praise of Tara: Songs to the Saviouress 

แหล่งข้อมูลอื่น

Category:ศาสนาพุทธแบบทิเบต
Category:คำและวลีภาษาทิเบต