รัฐบาลรักษาการซีเรีย

รัฐบาลรักษาการซีเรีย (; ) เป็นรัฐบาลชั่วคราวที่ดำรงตำแหน่งของประเทศซีเรีย ก่อตั้งในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2024 โดยฝ่ายค้านซีเรีย หลังกองบัญชาการใหญ่ซีเรียแต่งตั้งมุฮัมมัด อัลบะชีรเป็นนายกรัฐมนตรี แทนที่มุฮัมมัด ฆอซี อัลญะลาลีในวันที่ 10 ธันวาคม การประกาศนี้เกิดขึ้นหลังการล่มสลายของระบอบอัลอะซัดและการลี้ภัยของอดีตประธานาธิบดี บัชชาร อัลอะซัด ณ วันที่ 8 ธันวาคม ค.ศ. 2024 ไม่กี่ชั่วโมงหลังดามัสกัสถูกยึดครอง มุฮัมมัด ฆอซี อัลญะลาลี นายกรัฐมนตรีที่จะออกจากตำแหน่งและหัวหน้ารัฐบาลคนสุดท้ายของระบอบบะอษ์ ยอมรับที่จะเป็นรักษาการรัฐบาลชั่วคราว สองวันต่อมาเขาโอนอำนาจให้กับมุฮัมมัด อัลบะชีร นายกรัฐมนตรีรัฐบาลแห่งความรอดพ้นซีเรีย 

ณ วันที่ 29 มกราคม ค.ศ. 2025 กองบัญชาการใหญ่ซีเรียแต่งตั้งอะห์มัด อัชชะเราะอ์เป็นประธานาธิบดีซีเรียในสมัยเปลี่ยนผ่านในระหว่างการประชุมชัยชนะการปฏิวัติซีเรียที่ดามัสกัสหลังดำรงตำแหน่งผู้นำโดยพฤตินัยหลังการล่มสลายของระบอบอัลอะซัด ในฐานะประธานาธิบดี อัชชะเราะอ์ประกาศแผนการออก "คำประกาศรัฐธรรมนูญ" เพื่อใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงทางกฎหมาย หลังจากการยกเลิกรัฐธรรมนูญของพรรคบะอัษในซีเรีย ฉบับ ค.ศ. 2012 

เมื่อวันที่ 13 มีนาคม เขาลงนามในรัฐธรรมนูญชั่วคราวสำหรับสมัยเปลี่ยนผ่านเป็นเวลา 5 ปี โดยกำหนดให้กฎหมายอิสลามเป็นรากฐานหลักของนิติศาสตร์ และสัญญาว่าจะปกป้องสิทธิของกลุ่มชาติพันธุ์และศาสนาทั้งหมดในซีเรีย จากนั้นในวันที่ 29 มีนาคม รัฐบาลเปลี่ยนผ่านซีเรียที่ 2 เข้าดำรงตำแหน่งต่อ

 ภูมิหลัง 

เมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน ค.ศ. 2024 ฮัยอะฮ์ตะห์รีรุชชาม (HTS) ประกาศจะทำการรุกรานที่มีชื่อว่า "การขู่คุกคาม" ต่อกองกำลังฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลในเขตผู้ว่าการอะเลปโปตะวันตก การรุกรานนี้นำโดย HTS และได้รับการกองกำลังสนับสนุนหลักจากกองทัพแห่งชาติซีเรียที่เป็นส่วนหนึ่งของสงครามกลางเมืองซีเรียที่ยังดำเนินอยู่ ซึ่งเริ่มต้นด้วยการปฏิวัติซีเรียใน ค.ศ. 2011 นี่เป็นการรุกรานทางทหารครั้งแรกที่กองกำลังฝ่ายค้านดำเนินการนับตั้งแต่การหยุดยิงที่อิดลิบในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2020 จากนั้นในวันที่ 29 พฤศจิกายน HTS กับกองกำลังประชาธิปไตยซีเรีย (SDF) เข้าสู่อะเลปโปและควบคุมพื้นที่นครส่วนใหญ่หลังกองกำลังฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลล่มสลาย วันต่อมา กองกำลังฝ่ายค้านรุกคืบอย่างรวดเร็ว ยึดเมืองและหมู่บ้านหลายแห่งได้ ขณะที่กองกำลังฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลแตกแยก จากนั้นจึงบุกไปยังฮะมาฮ์ในซีเรียตอนกลาง แล้วยึดได้ในวันที่ 5 ธันวาคม 

จนกระทั่งวันที่ 6 ธันวาคม ทาง SDF เข้ายึดดัยรุซซูรในการรุกทางตะวันออกของแม่น้ำยูเฟรติส ในเวลาเดียวกัน Southern Operations Room และ Al-Jabal Brigade ที่ก่อตั้งใหม่ เข้ายึดดัรอาและอัสซุวัยดาอ์ในการรุกตอนใต้ ส่วนทาง HTS เคลื่อนลงใต้ไปยังฮอมส์ กองทัพเสรีซีเรีย (SFA) ที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐเข้าควบคุมแพลไมราทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศ เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม กองกำลัง Southern Operations Room เคลื่อนทัพจากทางใต้ไปยังเขตผู้ว่าการรีฟดิมัชก์ ทำให้อยู่ห่างจากดามัสกัสภายใน  กองกำลังฝ่ายค้านเคลื่อนทัพไปยังดามัสกัสขณะกำลังบุกเข้าสู่นครฮอมส์ ท้ายที่สุดเข้าถึงชานเมืองหลวง

ท้ายที่สุดในวันที่ 8 ธันวาคม ระบอบอัลอะซัดล่มสลายในช่วงการรุกรานครั้งใหญ่โดยกองกำลังฝ่ายค้าน การยึดครองดามัสกัสถือเป็นจุดสิ้นสุดการปกครองของตระกูลอัลอะซัดที่ปกครองซีเรียด้วยระบอบรวบอำนาจเบ็ดเสร็จตามนิกายที่สืบทอดกันมาตั้งแต่ฮาฟิซ อัลอะซัดขึ้นสู่อำนาจใน ค.ศ. 1971 หลังจากการรัฐประหาร ในขณะที่กองกำลังกบฏเคลื่อนใกล้ดามัสกัส มีรายงานว่าบัชชาร อัลอะซัดขึ้นเครื่องบินหนีจากเมืองหลวงไปยังรัสเซีย ซึ่งเขาไปอาศัยร่วมกับครอบครัวที่ลี้ภัยและได้รับสถานะผู้ลี้ภัยทางการเมืองจากรัฐบาลรัสเซีย หลังออกนอกประเทศ กองกำลังฝ่ายค้านประกาศชัยชนะผ่านโทรทัศน์ภาครัฐ ในเวลาเดียวกัน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศของรัสเซียยืนยันการลาออกและเดินทางออกจากซีเรีย

 การก่อตั้ง 
อะห์มัด อัชชะเราะอ์ ผู้นำรัฐบาลแห่งความรอดพ้นซีเรีย (Syrian Salvation Government) กล่าวผ่านเทเลแกรมว่า สถาบันภาครัฐของซีเรียจะไม่ถูกกองกำลังเข้ายึดครองในทันที แต่จะยึดครองชั่วคราวโดยนายกรัฐมนตรีซีเรีย มุฮัมมัด ฆอซี อัลญะลาลี จนกว่าการเปลี่ยนผ่านทางการเมืองทั้งหมดจะเสร็จสิ้น อัลญะลาลีประกาศผ่านวิดีโอสื่อสังคมว่า เขาได้วางแผนอยู่ในดามัสกัสและให้ความร่วมมือกับประชาชนซีเรีย พร้อมทั้งแสดงความหวังว่าซีเรียจะกลายเป็น "ประเทศปกติ" และเริ่มดำเนินการทางการทูตกับประเทศอื่น ๆ อัลญะลาลียังแสดงความพร้อมที่จะ "ยื่นมือ" ช่วยเหลือฝ่ายค้าน

ฮาดี อัลบะห์เราะฮ์ ประธานกลุ่มแนวร่วมแห่งชาติเพื่อกองกำลังปฏิวัติและฝ่ายค้านซีเรียกล่าวว่า จำเป็นต้องมีช่วงเวลาเปลี่ยนผ่าน 18 เดือน เพื่อสร้าง "สภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย เป็นกลาง และเงียบสงบ" สำหรับการเลือกตั้งที่เสรี ช่วงเวลาดังกล่าวรวมถึง 6 เดือนในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ อัลบะห์เราะฮ์ระบุว่า การเปลี่ยนผ่านนี้ควรสอดคล้องกับมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 2254

มุฮัมมัด อัลบะชีร นายกรัฐมนตรีรัฐบาลแห่งความรอดพ้นซีเรีย ได้รับมอบหมายให้จัดตั้งรัฐบาลซีเรียชุดใหม่ในช่วงเปลี่ยนผ่านเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม คาดว่าจะดำรงตำแหน่งจนถึงวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2025 รัฐมนตรีของรัฐบาลแห่งความรอดพ้นคาดการณ์ว่าจะย้ายไปยังตำแหน่งที่สอดคล้องกันในรัฐบาลเปลี่ยนผ่าน

 ผู้หญิงในรัฐบาล 

นายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีในช่วงแรกมีชาย 12 คนและไม่มีผู้หญิง  จึงขยายเป็นชาย 16 คนและยังไม่มีผู้หญิง จากนั้นในวันที่ 22 ธันวาคม อาอิชะฮ์ อัดดิบส์ นักเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชน ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นรัฐมนตรีหญิงคนแรกในคณะรัฐมนตรี โดยดำรงตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายกิจการสตรี เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม มัยซาอ์ ศอบรีนได้รับการแต่งตั้งเป็นหัวหน้าหญิงคนแรกของธนาคารกลางซีเรีย ศอบรีนเคยเป็นรองผู้อำนวยการคนแรกของธนาคารในช่วงสุดท้ายของการปกครองของอะซัด จากนั้นในวันที่ 31 ธันวาคม 2024รัฐบาลเปลี่ยนผ่านซีเรียแต่งตั้งมุห์ซินะฮ์ อัลมะฮีษาวี นักเคลื่อนไหวหญิงชาวดรูซที่มีส่วนร่วมในการประท้วงต่อต้านอะซัดที่ซีเรียตอนใต้ ไปเป็นผู้ว่าการเขตผู้ว่าการซุวัยดาอ์ เมื่อเทียบกับคณะรัฐมนตรีสมัยบะอษ์ก่อนหน้าที่มีรัฐมนตรีหญิง 3 คน ได้แก่ ลุบานะฮ์ มัชวะห์, ดิยาลา บะเราะกาต และ Lamia Chakkour จากจำนวนรัฐมนตรี 29 คน

เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม อุบัยดะฮ์ อัรนาอูฏ โฆษกกลุ่ม HTS ให้สัมภาษณ์ว่า "แก่นแท้ของผู้หญิงและธรรมชาติทางชีววิทยาและจิตวิทยาของพวกเธอไม่เหมาะกับทุกตำแหน่ง เช่น กระทรวงกลาโหม" และ "ในส่วนของการเป็นตัวแทนของผู้หญิงในบทบาทรัฐมนตรีและรัฐสภา เรามองว่าเรื่องนี้ยังเร็วเกินไปและควรปล่อยให้เป็นหน้าที่ของผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายและรัฐธรรมนูญทำงานในด้านการคิดทบทวนโครงสร้างของรัฐซีเรียใหม่" ทำให้มีการวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับคำพูดของอัรนาอูฏอย่างแพร่หลาย

 นโยบาย 
 การปฏิรูปเศรษฐกิจ 

 ยุบเลิก 

รัฐบาลบังคับใช้รัฐธรรมนูญชั่วคราวของซีเรีย ฉบับ ค.ศ. 2025 ซึ่งเป็นรัฐธรรมนูญชั่วคราวที่ได้รับการรับรองโดยอะห์มัด อัชชะเราะอ์ ประธานาธิบดีซีเรีย เมื่อวันที่ 13 มีนาคม ค.ศ. 2025 โดยกำหนดกฎหมายหลักของซีเรียสำหรับช่วงเปลี่ยนผ่าน 5 ปี ตั้งแต่ ค.ศ. 2025 ถึง 2030 รัฐธรรมนูญชั่วคราวกำหนดระบบประธานาธิบดีโดยให้ประธานาธิบดีมีอำนาจบริหารซึ่งแต่งตั้งรัฐมนตรี โดยไม่มีตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 29 มีนาคม ค.ศ. อัชชะเราะอ์ประกาศรัฐบาลเปลี่ยนผ่านซีเรียที่ 2 ในพิธีที่ทำเนียบรัฐบาลในดามัสกัส ซึ่งรัฐมนตรีใหม่เข้าพิธีสาบานตนและกล่าวสุนทรพจน์สรุปวาระการประชุม รัฐบาลชุดใหม่เข้ามาแทนที่รัฐบาลเปลี่ยนผ่านซีเรียชุดแรกซึ่งก่อตั้งขึ้นหลังการล่มสลายของระบอบอัลอะซัด

 สมาชิก 

คณะรัฐมนตรีมุฮัมมัด อัลบะชีร
เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม ค.ศ. 2024 รักษาการนายกรัฐมนตรี มุฮัมมัด อัลบะชีร กล่าวแก่สำนักข่าวอัลญะซีเราะฮ์ว่า "ในขณะนี้" บรรดารัฐมนตรีจากรัฐบาลแห่งความรอดพ้นซีเรีย (SSG) จะเป็นหัวหน้ากระทรวงต่าง ๆ

 ตำแหน่ง รัฐมนตรี เริ่มต้น สิ้นสุดฝ่าย อ้างอิงนายกรัฐมนตรีมุฮัมมัด อัลบะชีร10 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาการบริหารฟาดี อัลกอซิม10 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและปฏิรูปที่ดินมุฮัมมัด อัลอะห์มัด10 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการสื่อสารและเทคโนโลยีฮุซัยน์ อัลมัศรีธันวาคม 202429 มีนาคม 2025อิสระรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมุรฮัฟ อะบู ก็อศเราะฮ์21 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐกิจและการค้าต่างประเทศบาซิล อับดุลอะซีซ10 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการนะษีร อัลกอดิรี10 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเอากอฟฮุซาม ฮาจญ์ ฮุซัยน์10 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงไฟฟ้าอุมัร ชัรกูก10 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังมุฮัมมัด อะบาซัยด์ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025อิสระรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศและชาวต่างด้าวอัสอัด ฮะซัน อัชชัยบานี21 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSผู้อำนวยการหน่วยข่าวกรองทั่วไปอะนัส ค็อฏฏอบ26 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSผู้อำนวยการสำนักงานศุลกากรกุตัยบะฮ์ อะห์มัด บะดะวีธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุดมศึกษาและวิจัยวิทยาศาสตร์อับดุลมุนอิม อับดุลฮาฟิซ10 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสารสนเทศมุฮัมมัด อัลอุมัร10 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขมาฮัร อัชชะเราะอ์ 16 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอะลี กิดะฮ์19 มกราคม 202529 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้าภายในและคุ้มครองผู้บริโภคมาฮัร เคาะลีลุลฮะซัน 10 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025อิสระรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมชาดี อัลวัยซี10 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการปกครองท้องถิ่นและสิ่งแวดล้อมมุฮัมมัด มุสลิม10 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025HTSรัฐมนตรีว่าการกระทรวงน้ำมันและทรัพยากรแร่ฆิยาษ ดิยาบธันวาคม 202429 มีนาคม 2025อิสระรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมบะฮาอุดดีน ชุรม์ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025อิสระรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรน้ำอุซามะฮ์ อะบู ซัยด์ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025อิสระหัวหน้าสำนักงานกิจการสตรีอาอิชะฮ์ อัดดิบส์22 ธันวาคม 202429 มีนาคม 2025อิสระ

ดูเพิ่ม
การเมืองของซีเรีย
สงครามกลางเมืองซีเรีย
สหภาพแห่งชาติของกองกำลังปฏิวัติและฝ่ายค้านซีเรีย
รัฐบาลเฉพาะกาลซีเรีย
รัฐบาลซีเรียแห่งการช่วยเหลือ
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของฝ่ายต่อต้านซีเรีย
การยอมรับในระดับนานาชาติของสภาแห่งชาติซีเรีย

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น
Syrian Prime Ministry Official Website 
Syrian Prime Ministry on Facebook


หมวดหมู่:คณะรัฐมนตรีที่จัดตั้งขึ้นในปี 2024
รัฐบาลเปลี่ยนผ่าน
รัฐบาลเปลี่ยนผ่าน
หมวดหมู่:รัฐบาลชั่วคราว