มุระคะละ

มุระคะละ (อักษรโรมัน: Muragala หรือ muru gal, หรือเรียกในภาษาอังกฤษว่า guardstone) เป็นองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมของสถาปัตยกรรมศรีลังกาโบราณที่พบเฉพาะในศรีลังกา มุระคะละเป็นแผ่นหินคู่ที่มีส่วนบนโค้งมนตั้งอยู่คู่กันประกบเชิงบันไดของศาสนสถานหรือพระราชวังซึ่งตั้งอยู่สูงขึ้นไปจากบันไดนั้น

การพัฒนาขึ้นมาของมุระคะละมีความสัมพันธ์กับพัฒนาการของสันทะกะฑะปะหะณะ (หินวงพระจันทร์) ชาลส์ โคทกุมพร ผู้อำนวยการโบราณคดีซีลอนระหว่างปี 1956-1967 บรรยายถึงวิวัฒนาการของมุระคะละว่ามีที่มาจากแผ่นไม้แต่งสีมาเป็นแผ่นหินสำหรับตั้งอยู่ตรงปลายของราวบันไดหรือบาลุสเทรด (โกรวักกะละ) ก่อนจะพัฒนามาเป็นหินที่แกะสลักอย่างวิจิตร เขาบรรยายถึงวิวัฒนาการของมุรุคะละว่ามีห้าขั้น จากการใช้แผ่นไม้มีค่า มาเป็นแผ่นหินเปล่า เป็นหินรูปปูรณฏกะ มาเป็นรูปสลักรูปคนแคระหรือพหิระวะ ศังขะ และปัทมะ ซึ่งเป็นบริวารของท้าวกุเวร หรือรูปภูต ก่อนจะพัฒนามาเป็นแบบที่พบบ่อยที่สุดในปัจจุบัน ซึ่งคือรูปนาคราช ดังที่พบได้ในพุทธารามสำคัญในนครอนุราธปุระ

นักโบราณคดีมักถือว่ามุระคะละเป็นองค์ประกอบเพื่อประดับตกแต่งมากกว่าเพื่อใช้ประโยชน์เชิงโครงสร้าง

อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 



Category:สถาปัตยกรรมศรีลังกา
Category:สถาปัตยกรรมพุทธ