ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า

ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า () หรือ ค่ายแสมสาร () เป็นค่ายทหารที่ตั้งหลักของกองพลนาวิกโยธิน และหน่วยในสังกัดอื่น ๆ ของหน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน กองทัพเรือไทย ตั้งอยู่ในตำบลพลูตาหลวง อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี 

ในอดีตเป็นที่ตั้งของหน่วยทหารบกสหรัฐในช่วงสงครามเวียดนาม โดยถูกเรียกขานว่า ค่ายแสมสาร

 ประวัติ 
ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า เดิมชื่อว่า ค่ายแสมสาร ซึ่งก่อตั้งขึ้นโดยกองทัพสหรัฐในช่วงสงครามเวียดนาม เป็นส่วนหนึ่งของ ท่าเรือสัตหีบและศูนย์ส่งกำลังบำรุง ()  ของกองทัพสหรัฐ ตั้งอยู่ระหว่างสนามบินอู่ตะเภา และท่าเรือน้ำลึกสัตหีบ
ค่ายแสมสารเริ่มต้นก่อสร้างในเดือนเมษายน พ.ศ. 2510 โดยมีกองร้อยดีของกองพันทหารช่างที่ 538 (ก่อสร้าง) () โดยรูปแบบฐานจะเป็นฐานทัพที่สามารถรองรับกำลังพลได้ 1,800 นาย พร้อมด้วยคลังเก็บของ และอุปกรณ์อำนวยความสะดวกด้านวิศวกรรม ซึ่งหลังจากการก่อสร้างทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 เสร็จสิ้น หน่วยที่เหลือของกองพันทหารช่างที่ 538 ได้ย้ายที่ตั้งมายังค่ายแสมสารเพื่อช่วยกองร้อยดีก่อสร้างในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2511 โดยระหว่างการก่อสร้าง ได้ใช้ดินในการบดอัดก่อสร้างฐานรากของค่ายแสมสารรวมถึงถนนลาดยางความยาว 8 ไมล์จำนวน 2.5 ล้านลูกบาก์หลา และใช้แผ่นพื้นขนาด 11.9 ล้านตารางฟุตสำหรับการก่อสร้างอาคารและสิ่งปลูกสร้างอื่น ๆ

สำหรับส่วนปฏิบัตงานและใช้งานประกอบไปด้วยพื้นที่สำนักงานจำนวน 57,000 ตารางฟุต โกดังและพื้นที่เก็บของขนาด 1 ล้านตารางฟุต และพื้นที่สำหรับซ่อมบำรุงยานยนต์ขนาด 500,000 ตารางฟุต พื้นที่ทั้งหมดถูกป้องกันด้วยรั้วความยาว 7 ไมล์ รวมถึงการวางระบบสาธารณูปโภคพื้นฐานที่ทันสมัยในพื้นที่ด้วยการสร้างระบบกระจายน้ำประปาและน้ำทิ้ง พร้อมด้วยสถานียกระดับน้ำ (lift station) จำนวน 6 แห่ง และระบบจ่ายไฟฟ้าหลักขนาด 12,000 โวลต์
ภายในประกอบไปด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกหลักต่าง ๆ สำหรับทหารสหรัฐ คือ ที่พักพลทหารจำนวน 55 หลังพร้อมกับอาคารที่เกี่ยวข้อง โรงอาหารความจุ 750 คนจำนวน 2 หลัง สำนักงานไปรษณีย์ ห้องสมุด โรงภาพยนตร์ โบสถ์คริสต์ สำนักงานด้านการเงิน โรงยิม สนามกีฬาประเภทต่าง ๆ เช่น ฟุตบอล ลู่วิ่ง ซอฟต์บอล บาสเก็ตบอล และลานโบวลิ่ง เป็นต้น

พิธีเปิดค่ายแสมสารมีขึ้นในวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2513 หลักจากใช้ระยะเวลาในการก่อสร้างประมาณ 3 ปี งบประมาณในการก่อสร้างทั้งหมดประมาณ 7.6 ล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐ

มีหน่วยที่เข้าประจำการในเวลานั้น ประกอบไปด้วย

 Area Materiel Supply Facility
 บริษัทเฟดเดอรัลอิเล็คทริค ()
 HHC Terminal
 HHC Terminal Command Deep Water Port
 HHC MACTHAI
 MACTHAI SPT GP
 บริษัท เพจ คอมมูนิเคชั่น เอ็นจิเนียริ่ง จำกัด ()
 ห้องปฏิบัติการพิสูจน์เอกลักษณ์บุคคลกลางสหรัฐ ประจำประเทศไทย () – เริ่มปฏิบัติการวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2516
 U.S. Army Support
 ยูซ่าไทย () – ยุติปฏิบัติการในวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2517
 รองหัวหน้าฝ่ายความมั่นคง แผนงาน และปฏิบัติการ ยูซ่าไทย ()
 ศูนย์สื่อสาร กองบัญชาการการสื่อสารทางยุทธศาสตร์กองทัพบกสหรัฐ ()
 สำนักทดสอบกิจกรรม การวัด และการวินิจฉัยอุปกรณ์กองทัพบกสหรัฐ ()
 กองบัญชาการส่งกำลังบำรุงที่ 9 () – ย้ายจากนครราชสีมามาเมื่อมีนาคม พ.ศ. 2512 และถูกยุบเลิกเมื่อ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2513
 9th Terminal Command
 13th AF Liasion NCO
 16th Infantry
 หมู่ทหารสื่อสารที่ 29 ()
 กองร้อยทหารช่างที่ 142 ()
 กองร้อยทหารช่างที่ 145 ()
 กองร้อยทหารสื่อสารที่ 207 ()
 กองร้อยสารวัตรทหารที่ 219 ()
 กองร้อยทหารขนส่งที่ 229 ()
 กองร้อยทหารขนส่งที่ 233 ()
 กองร้อยทหารขนส่งที่ 260 () – ถูกยุบเลิกเมื่อ  31 ตุลาคม พ.ศ. 2518
 กองร้อยสารวัตรทหารที่ 281 ()
 กองร้อยทหารขนส่งที่ 313 () – ถูกยุบเลิกเมื่อ 31 มีนาคม พ.ศ. 2515
 กองพันทหารสื่อสารที่ 379 ()
 449th Term Battalion
 กองพันขนส่งที่ 519 ()
 กองพันก่อสร้างที่ 537 () 
 กองพันก่อสร้างที่ 538 ()
 หมวด ดี กองพันก่อสร้างที่ 358 ()
 กองพันซ่อมบำรุงที่ 562 () – ประจำการ 12 มกราคม พ.ศ. 2510 – 25 มิถุนายน พ.ศ. 2514
 กองพันทหารขนส่งที่ 640 ()
 ส่วนแยกทหารขนส่งที่ 604 (เรือลากจูง) ()
 กองร้อยทหารช่างที่ 697 (ท่อส่ง) ()

จากรายงานใน  ซึ่งรวบรวมและเผยแพร่โดยมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย ระบุไว้ว่ากำลังทหารสหรัฐในค่ายแสมสารมีจำนวนถึง 1,200 นาย ก่อนที่รัฐบาลไทยจะร้องขอให้กองกำลังทั้งหมดของสหรัฐถอนกำลังออกจาประเทศไทยในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2519 คงเหลือแต่กำลังส่วนสำคัญเท่านั้นที่ยังคงอยู่ และมีการถอนกำลังชุดสุดท้ายในช่วงเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2519

ต่อมาค่ายแสมสารได้ถูกใช้งานโดยรัฐบาลไทย เพื่อใช้เป็นที่ตั้งทางทหารของกรมนาวิกโยธิน โดยในปี พ.ศ. 2520 ได้ย้ายกรมทหารราบที่ 1 กรมผสมนาวิกโยธินจากที่ตั้งเดิมค่ายกรมหลวงชุมพรมาอยู่ที่ค่ายแสมสารซึ่งเป็นที่ตั้งเดิมของทหารช่างสหรัฐ และในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2521 ได้ย้ายกองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 1 กรมนาวิกโยธิน (พัน.ร.1 กรม ร.1 นย.) จากที่ตั้งเดิมอ่าวเตยงามมาตั้งที่ค่ายแสมสาร

ค่ายแสมสารได้เป็นที่ตั้งของกองพลนาวิกโยธินที่ได้ปรับขยายขนาดกรมนาวิกโยธิน โดยก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2532 เป็นหน่วยขึ้นตรงต่อหน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน มีหน้าที่ในการปฏิบัติการทำลายข้าศึกและควบคุมพื้นที่ด้วยการปฏิบัติการยุทธสะเทินน้ำสะเทินบก การปฏิบัติการรบทางบก และการรบพิเศษ

จากนั้น ค่ายแสมสาร ได้รับโปรดเกล้าจากพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้พระราชสมัญญาของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ชื่อว่า ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า โดยใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า  เมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2542

ปัจจุบัน ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้ายังถูกเรียกขานโดยกองทัพสหรัฐในชื่อว่า ค่ายแสมสาร ซึ่งเป็นชื่อเดิมของค่ายในการฝึกร่วมต่าง ๆ ระหว่างไทยและสหรัฐ

 หน่วยภายใน 
ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า ประกอบด้วยที่ตั้งทางทหารของหน่วยบัญชาการนาวิกโยธินต่าง ๆ ดังนี้

 กองพลนาวิกโยธิน หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน
 กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน
 กองพันทหารราบที่ 1 รักษาพระองค์ กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน
 กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน
 กองพันทหารราบที่ 5 กรมทหารราบที่ 2 กองพลนาวิกโยธิน
 กองพันรถถัง กองพลนาวิกโยธิน
 กองร้อยกองบัญชาการ กองพลนาวิกโยธิน
 กองร้อยสารวัตร กองพลนาวิกโยธิน

 สิ่งอำนวยความสะดวก 

 สนามยิงปืน 
สนามยิงปืน ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า ตั้งอยูในพื้นที่ของค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า เป็นสถานที่สำหรับฝึกฝนการใช้อาวุธปืนของนาวิกโยธิน โดยเปิดให้ประชาชนเข้าร่วมใช้งานได้ในการแข่งขันต่าง ๆ ที่ทางหน่วยบัญชาการนาวิกโยธินได้จัดแข่งขันขึ้น โดยการฝึกซ้อมด้วยกระสุนจริงขนาดใหญ่ของค่ายจะดำเนินการฝึกที่สนามฝึกหมายเลข 16 ในอำเภอเขาคิชฌกูฎ จังหวัดจันทบุรี

 สถานีเรดาร์ฝนหลวงสัตหีบ 
สถานีเรดาร์ฝนหลวงสัตหีบ เป็นสถานีเรดาร์แบบประจำที่ ชนิด S Band ย่านความถี่ 2.8 GHz ที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ของค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า สังกัดกรมฝนหลวงและการบินเกษตร ใช้สำหรับการตรวจสอบและติดตามกลุ่มเมฆบนท้องฟ้าเพื่อใช้วางแผนในการปฏิบัติการฝนหลวงและพยากรณ์การเกิดฝนฟ้าคะนอง และการใช้งานทางอุตุนิยมวิทยาอื่น ๆ

 หาดค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า 
หาดค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า เป็นชายหาดในพื้นที่ของค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า เปิดให้บริการนักท่องเที่ยวสามารถเข้ามาพักผ่อนทั้งรูปแบบไปกลับ และสามารถค้างคืนได้ โดยแจ้งที่กองรักษาการณ์ว่าจะเข้ามาเที่ยวชายหาดของค่าย พื้นที่ภายในประกอบไปด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกของทางค่ายที่เตรียมไว้ ทั้งร้านอาหาร ห้องน้ำ และพื้นที่พักแรม ซึ่งชายหาดจะสามารถพักผ่อนได้ตามพื้นที่ที่กำหนด หากค้างคืนสามารถกางเต็นท์ได้ และมีห้องพักให้บริการแต่ควรจองล่วงหน้า

 ระเบียงภาพ 

 ดูเพิ่ม 
 กองพันรถสะเทินน้ำสะเทินบก กองพลนาวิกโยธิน
 ฐานทัพเรือสัตหีบ

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอสัตหีบ
พระมหาเจษฎาราชเจ้า
หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว