Artemisia absinthium

Artemisia absinthium หรือที่รู้จักกันในชื่อ common wormwood (วอร์มวูดทั่วไป) เป็นชนิดของพืชในสกุล Artemisia ที่มีถิ่นกำเนิดในแอฟริกาเหนือและภูมิภาคที่มีอากาศหนาวเย็นในยูเรเซีย และได้ถูกแพร่พันธุ์ไปยังแคนาดาและทางตอนเหนือของสหรัฐอเมริกาอย่างกว้างขวาง โดยถูกปลูกเป็นพืชประดับและใช้เป็นส่วนประกอบในเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ชนิดต่าง ๆ เช่น อัปแซ็งต์ (absinthe) และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์บางชนิดอื่น ๆ

 ศัพทมูลวิทยา 

ญาติของพืชวอร์มวูดอย่าง มักวอร์ต (mugwort) ถูกใช้เป็นยารักษาโรคหลากหลาย โดยเฉพาะโรคที่เกี่ยวข้องกับ นรีเวชวิทยา ด้วยเหตุนี้ ชื่อของสกุลวอร์มวูดจึงมาจากเทพีแห่งการคลอดบุตรในตำนานกรีก คือ อาร์ทีมิส (Artemis)  ชื่อเฉพาะของพืชชนิดนี้มาจากคำกรีก apsínthion ซึ่งหมายถึงพืชชนิดนี้ 

คำว่า "วอร์มวูด" (wormwood) เองเป็นการ เปลี่ยนแปลง มาจากภาษาอังกฤษโบราณว่า wermod ซึ่งมีที่มาไม่ชัดเจน  คำที่สอดคล้องในภาษาเยอรมัน Wermut เป็นที่มาของคำว่า เวอร์มุธ (vermouth) ในภาษาฝรั่งเศสและอังกฤษ ซึ่งใช้เรียกไวน์ชนิดหนึ่งที่มีกลิ่นรสจากวอร์มวูด 

 ลักษณะ 

A. absinthium เป็นพืช ไม้ล้มลุก ยืนต้น ที่มีรากเป็นเส้นใย ลำต้นตั้งตรง สูง  (และบางครั้งสูงได้ถึง ) ลำต้นเป็นร่อง กิ่งก้านแตกแขนง และมีสีเขียวเงิน

ใบมีการเรียงแบบเกลียว มีสีเขียวอมเทาด้านบนและสีขาวด้านล่าง ปกคลุมด้วย ไทรโครม สีขาวเงิน และมีกลุ่มต่อมน้ำมันเล็ก ๆ ใบฐานยาวถึง  แยกเป็นสองหรือสามแฉก มี ก้านใบ ยาว ส่วนใบที่อยู่บนลำต้นมีขนาดเล็กกว่า  มีการแยกน้อยกว่าและก้านใบสั้น ใบด้านบนสุดอาจเป็นแบบเรียบง่ายและไม่มีขั้ว (sessile)

ดอกมีสีเหลืองอ่อน เป็นทรงหลอด รวมตัวกันเป็น ช่อดอก รูปทรงกลมที่โค้งลง ซึ่งจับกลุ่มกันใน ช่อดอกแบบช่อกระจะ ดอกบานตั้งแต่ต้นฤดูร้อนถึงต้นฤดูใบไม้ร่วง การผสมเกสรเป็นแบบ anemophilous (ใช้ลม) ผลเป็น achene (ผลแห้งไม่มีเมล็ด) และเมล็ดกระจายด้วยแรงโน้มถ่วง 

A. absinthium พบได้ตามพื้นที่แห้งที่ไม่ได้เพาะปลูก บนลาดหิน และตามขอบทางเดินหรือทุ่งนา ในสหราชอาณาจักร วอร์มวูดเคยพบได้ทั่วไป แต่ปัจจุบันพบได้น้อยลง และมีข้อเสนอว่าอาจเป็น archaeophyte (พืชต่างถิ่นที่เข้ามานานแล้ว) แทนที่จะเป็นพืชพื้นเมืองแท้ ๆ Archeophytes in Britain CD Preston, DA Pearman and A R Hall Botanical J of Linnean Society 2004 145 257-294

 การเพาะปลูก 

พืชชนิดนี้ปลูกง่ายในดินแห้ง ควรปลูกในที่มีแสงแดดจ้า ดินควรมีความอุดมสมบูรณ์ปานกลางและมีไนโตรเจนสูง การขยายพันธุ์สามารถทำได้โดยการปักชำในฤดูใบไม้ผลิหรือฤดูใบไม้ร่วงในเขตอบอุ่น หรือปลูกด้วยเมล็ดในเรือนเพาะชำ การปลูกพืชชนิดนี้ร่วมกับพืชชนิดอื่นอาจทำให้พืชชนิดอื่นเติบโตช้าลง และไม่ได้เป็นพืชที่เหมาะกับการปลูกร่วมกัน วอร์มวูดยังสามารถขยายพันธุ์เองได้ง่าย และกลายเป็นพืชธรรมชาติในบางพื้นที่นอกถิ่นกำเนิด เช่น อเมริกาเหนือและหุบเขากัษมีร์ในอินเดีย Shafi et al., 2012

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Biodiversity Heritage Library bibliography for Artemisia absinthium
 Erowid Wormwood Vault- information on the use and preparation of wormwood, along with user experiences.
 European Medicines Agency (4 March 2020). European Union herbal monograph on Artemisia absinthium L., herba, Amsterdam
 AHPA Herbs in History historical information on wormwood in the Mediterranean tradition
 Wormwood in The English Physician Enlarged (1801) by Nicholas Culpeper

absinthium
หมวดหมู่:อัปแซ็งต์
หมวดหมู่:พืชสมุนไพรในแอฟริกา
หมวดหมู่:พืชสมุนไพรในเอเชีย
หมวดหมู่:พืชสมุนไพรในยุโรป
หมวดหมู่:พืชที่ได้รับการบรรยายในปี 1753
หมวดหมู่:พืชที่กินได้
หมวดหมู่:แทกซาที่ตั้งชื่อโดยคาร์ล ลินเนียส