เทวปาหาร

เทวปาหาร (อักษรโรมัน: Deopahar; ) หรือ เทวบรรพต (อักษรโรมัน: Deoparvat) เป็นแหล่งโบราณคดีในนุมาลีครห์ อำเภอโคลาฆาฏ รัฐอัสสัม ประเทศอินเดีย ประติมากรรมและซากสิ่งปลูกสร้างที่พบเป็นตัวอย่างชั้นเยี่ยมของการผสานระหว่างศิลปะอารยันพราหมณีกับศิลปกรรมพื้นถิ่น ปัจจุบันเทวปาหารอยู่ภายใต้อาณาเขตอุทยานประวัติศาสตร์โดยกองกำกับดูแลโบราณคดี และยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของรัฐอัสสัม จากซากที่หลงเหลือในปัจจุบันทำให้เชื่อว่าสร้างไม่เสร็จแต่แรกหรืออาจะเสียหายจากแผ่นดินไหวในปี 1897

ผู้ปบูกและค้าชาชาวอังกฤษ ทอมัส การ์ดทาย (Thomas Guardthei) เป็นบุคคลแรกที่ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญและความสลับซับซ้อนของซากโบสถ์พระศิวะที่เทวปาหาร โบสถ์พระศิวะนี้สร้างขึ้นจากหินบนพื้นหินก้อนเดียว (monolithic floor) เพดานเป็นหินแผ่นใหญ่ที่สลักเป็นรูปดอกบัวและวิทยาธร ประติมากรรมหินจำนวนมากที่เทวปาหารแกะสลักมาจากหินยุคก่อนคัมเบรีย หินที่ฐานเชื่อมเข้าด้วยกันโดยใช้จะงอยเหล็ก (iron hinges) 

ประติมากรรมต่าง ๆ ที่พบยังมีทั้งประติมากรรมแสดงรูปของอัปสร, พระวิษณุ, พระทวารบาลศิวะ, พระคเณศ, พระยม, พระสูรยะ, และวิทยาธร คนธรรพ์ รูปสลัก "อเปศวรี" ซึ่งเป็นรูปอัปสรสามหัวถือเป็นประติมากรรมที่งดงามที่สุดชิ้นหนึ่งจากเทวปาหาร ปัจจุบันประติมากรรมส่วนใหญ่จากเทวปาหารนำไปเก็บรักษาและจัดแสดงที่โบสถ์พระศิวะในนุมาลีครห์ และพิพิธภัณฑ์รัฐอัสสัมในเมืองคุวาหาฏี นักโบราณคดี จี. ภูยัน (G. Bhuyan) บรรยายประติมากรรมเหล่านี้ว่าโดดเด่นเป็นพิเศษและแสดงให้เห็นถึงพัฒนาการของศิลปกรรมพื้นถิ่นอัสสัมที่พัฒนาในศตวรรษที่ 10

อ้างอิง

หมวดหมู่:แหล่งโบราณคดีในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในรัฐอัสสัม