กฎมือขวาของเฟลมมิ่ง

ในสาขาวิชา ทฤษฎีแม่เหล็กไฟฟ้า, กฎมือขวาของเฟลมมิ่ง (สำหรับ เครื่องกำเนิดไฟฟ้า) แสดงทิศทางของ กระแสไฟฟ้าเหนี่ยวนำ เมื่อตัวนำที่ติดอยู่กับวงจรเคลื่อนที่ในสนามแม่เหล็ก กฎมือขวา นี้สามารถใช้เพื่อกำหนดทิศทางของกระแสไฟฟ้าในขดลวดของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าได้

เมื่อมีการเคลื่อนที่ของตัวนำเช่นสายไฟผ่านสนามแม่เหล็ก กระแสไฟฟ้าจะถูกเหนี่ยวนำในตัวนำเนื่องจาก กฎของฟาร์ดา กระแสไฟฟ้าในตัวนำสามารถมีทิศทางได้สองทิศทาง กฎมือขวาของเฟลมมิ่งจะบอกว่ากระแสจะไหลในทิศทางใด

มือขวาจะต้องถือให้นิ้วโป้ง, นิ้วชี้, และนิ้วกลางเป็นมุมฉากต่อกัน (ที่มุม 90 องศา) ตามที่แสดงในภาพ

 นิ้วโป้ง ชี้ไปในทิศทางของ การเคลื่อนที่  ของตัวนำเทียบกับสนามแม่เหล็ก
 นิ้วชี้ ชี้ไปในทิศทางของ สนามแม่เหล็ก ตามธรรมเนียม จะเป็นทิศทางจากขั้วแม่เหล็กเหนือไปยังขั้วแม่เหล็กใต้
 นิ้วกลาง (จาก + ถึง − จากขั้วที่มี ศักย์ไฟฟ้า 

ตัวอักษรที่เน้นในทิศทางข้างต้นให้วิธีการจำแบบ นีโมนิก สำหรับลำดับ อีกหนึ่งวิธีในการจำกฎนี้คือการใช้ตัวย่อ "FBI" ซึ่งย่อมาจาก Force (หรือการเคลื่อนไหว), B เป็นสัญลักษณ์ของสนามแม่เหล็ก, และ I เป็นสัญลักษณ์ของกระแสไฟฟ้า. ตัวอักษรต่อไปจะสอดคล้องกับนิ้วมือที่ตามลำดับ: นิ้วโป้ง → F; นิ้วชี้ → B; นิ้วกลาง → I.

ยังมี กฎมือซ้ายของเฟลมมิ่งสำหรับมอเตอร์ไฟฟ้า (สำหรับ มอเตอร์ไฟฟ้า) กฎที่ใช้มือขวาจะถูกจำจากตัวอักษร "g", ซึ่งอยู่ในคำว่า "right" และ "generator"

นีโมนิก เหล่านี้ได้รับการตั้งชื่อโดย จอห์น แอมโบรส เฟลมมิ่ง วิศวกรชาวอังกฤษที่ประดิษฐ์มันขึ้นมา

เวอร์ชันที่เทียบเท่าของกฎมือขวาของเฟลมมิ่งคือกฎมือซ้ายLeft-hand palm rule. Retrieved 2024/07/27

 ความแตกต่างระหว่างกฎมือขวาและกฎมือซ้าย 
กฎมือซ้ายของเฟลมมิ่งใช้กับมอเตอร์ไฟฟ้าในขณะที่กฎมือขวาของเฟลมมิ่งใช้กับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า กล่าวอีกนัยหนึ่ง ควรใช้กฎมือซ้ายของเฟลมมิ่งหากต้องการสร้างการเคลื่อนที่ในขณะที่กฎมือขวาของเฟลมมิ่งควรใช้หากต้องการสร้างไฟฟ้า

ต้องใช้มือที่แตกต่างกันในการทำงานกับมอเตอร์และเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเนื่องจากเหตุและผลที่แตกต่างกัน

ในมอเตอร์ไฟฟ้า กระแสไฟฟ้าและสนามแม่เหล็กมีอยู่ (ซึ่งเป็นเหตุ) และทำให้เกิดแรงที่ก่อให้เกิดการเคลื่อนที่ (ซึ่งเป็นผล) ดังนั้นจึงใช้กฎมือซ้าย ในเครื่องกำเนิดไฟฟ้า การเคลื่อนที่และสนามแม่เหล็กมีอยู่ (เป็นเหตุ) และทำให้เกิดกระแสไฟฟ้า (ผล) ดังนั้นจึงใช้กฎมือขวา

เพื่ออธิบายเหตุผล ให้พิจารณาว่ามอเตอร์ไฟฟ้าหลายประเภทสามารถใช้เป็นเครื่องกำเนิดไฟฟ้าได้เช่นกัน ยานพาหนะที่ขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ดังกล่าวสามารถเร่งความเร็วให้สูงขึ้นได้โดยการเชื่อมต่อมอเตอร์เข้ากับแบตเตอรี่ที่ชาร์จเต็มหากมอเตอร์ถูกตัดการเชื่อมต่อจากแบตเตอรี่ที่ชาร์จเต็มแล้วและเชื่อมต่อกับแบตเตอรี่ที่หมดเกลี้ยงแทน ยานพาหนะจะชะลอความเร็ว มอเตอร์จะทำหน้าที่เป็นเครื่องกำเนิดไฟฟ้าและแปลงพลังงานจลน์ ของยานพาหนะ กลับเป็นพลังงานไฟฟ้าซึ่งจะถูกเก็บไว้ในแบตเตอรี่ เนื่องจากทิศทางของการเคลื่อนที่และทิศทางของสนามแม่เหล็ก (ภายในมอเตอร์/เครื่องกำเนิดไฟฟ้า) ไม่เปลี่ยนแปลง ทิศทางของกระแสไฟฟ้าในมอเตอร์/เครื่องกำเนิดไฟฟ้าจึงย้อนกลับ ซึ่งเป็นไปตามกฎข้อที่สองของอุณหพลศาสตร์ (กระแสไฟฟ้าของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าต้องต้านกระแสไฟฟ้าของมอเตอร์ และกระแสไฟฟ้าที่แรงกว่าจะมีค่ามากกว่ากระแสไฟฟ้าอีกกระแสหนึ่งเพื่อให้พลังงานไหลจากแหล่งที่มีพลังงานมากกว่าไปยังแหล่งที่มีพลังงานน้อยกว่า)
 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Diagrams at magnet.fsu.edu
 Diagrams and exercises

หมวดหมู่:เทคนิคการจำทางวิทยาศาสตร์
หมวดหมู่:แม่เหล็กไฟฟ้า