ภาษาอุยกูร์เก่า

ภาษาอุยกูร์เก่า () เป็นภาษาในกลุ่มภาษาเตอร์กิกที่ใช้พูดในราชอาณาจักรโคโช ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 9–14 รวมถึงในบริเวณมณฑลกานซู่

 ประวัติ 
ภาษาอุยกูร์เก่ามีวิวัฒนาการมาจากภาษาเตอร์กิกเก่า ซึ่งสืบทอดมาจากภาษาเตอร์กิกไซบีเรีย หลังจากที่อาณาจักรข่านอุยกูร์ล่มสลายและผู้ที่รอดได้อพยพไปยังตูร์ปัน โคมูล (ต่อมาคือฮามี่) และกานซู่ในคริสต์ศตวรรษที่ 9

ชาวอุยกูร์ในตูร์ปันและโคมูลก่อตั้งราชอาณาจักรโคโชและรับเอาศาสนามาณีกีและศาสนาพุทธเป็นศาสนาของตน ในขณะที่ชาวอุยกูร์ในกานซู่แรกเริ่มก่อตั้งราชอาณาจักรอุยกูร์กานโจว ซึ่งต่อมาอยู่ในอำนาจของอาณาจักรเซี่ยตะวันตก ซึ่งลูกหลานของพวกเขาคือชาวยุคูร์แห่งกานซู่ ภาษายุคูร์ตะวันตกเป็นภาษาที่สืบทอดมาจากภาษาอุยกูร์เก่า

ราชอาณาจักรโคโชดำรงอยู่ได้ต่อไปโดยเป็นรัฐบริวารของจักรวรรดิมองโกล แต่ต่อมาถูกพิชิตโดยจักรวรรดิข่านชากาทายซึ่งเป็นชาวมุสลิม โดยพิชิตตูร์ปันและโคมูลและเปลี่ยนภูมิภาคนี้ให้เป็นอิสลาม ภาษาอุยกูร์เก่าจึงสาบสูญจากตูร์ปันและโคมูล

ภาษาอุยกูร์ซึ่งเป็นภาษาราชการของเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ไม่ได้สืบเชื้อสายมาจากภาษาอุยกูร์เก่า แต่เป็นลูกหลานของกลุ่มภาษาคาร์ลุกที่พูดในอาณาจักรข่านการา-ฆานิดArik 2008, p. 145 โดยเฉพาะภาษาฆากานีที่ได้รับการอธิบายโดยมะห์มูด อัล-กาชฆอรี () ภาษาสืบทอดเพียงภาษาเดียวที่ยังคงมีผู้พูดของภาษาอุยกูร์เก่าคือภาษายุคูร์ตะวันตก (Yellow Yughur) ซึ่งมีผู้พูดอยู่ในมณฑลกานซู่ของจีน

 ลักษณะเด่น 
ภาษาอุยกูร์เก่ามีระบบการนับแบบคาดเดา (anticipating counting system) และการใช้คำเชื่อม dro ซึ่งส่งต่อไปยังภาษายุคูร์ตะวันตกChen et al, 1985

 วรรณกรรม 

วรรณกรรมภาษาอุยกูร์เก่าส่วนใหญ่เป็นข้อความทางศาสนาเกี่ยวกับศาสนามาณีกีและศาสนาพุทธ โดยตัวอย่างถูกพบในเอกสารตัวเขียนตุนหวง จารึกหลายภาษารวมทั้งภาษาอุยกูร์เก่าสามารถพบได้ที่จูหยงกวนหยุนไถ () ชาลาบริเวณด่านจูหยงกวนทางตะวันตกเฉียงเหนือของกรุงปักกิ่ง และในศิลาจารึกของสุไลมาน

 อักขระ 

ราชอาณาจักรโคโชซึ่งก่อตั้งขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 843 เดิมใช้อักษรรูนเตอร์กิกโดยมีสำเนียงพูดแบบ "anïγ" อักษรอุยกูร์เก่าได้รับอิทธิพลมาจากชาวพื้นเมืองในท้องถิ่นที่มีสำเนียง "ayïγ" ซึ่งพวกเขาอพยพมายังตูร์ปันหลังปี ค.ศ. 840

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 


 Chén Zōngzhèn & Léi Xuǎnchūn. 1985. Xībù Yùgùyǔ Jiānzhì [Concise grammar of Western Yugur]. Peking.



 อ่านเพิ่มเติม 
 Tisastvustik; ein in türkischer Sprache bearbeitetes buddhistisches Sutra. I. Transcription und Übersetzung von W. Radloff. II. Bemerkungen zu den Brahmiglossen des Tisastvustik-Manuscripts (Mus. A. Kr. VII) von Baron A. von Stäel-Holstein (1910)



หมวดหมู่:ตระกูลภาษาเตอร์กิก
หมวดหมู่:ภาษารูปคำติดต่อ
หมวดหมู่:ชาวอุยกูร์
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศจีน
หมวดหมู่:ภาษาสูญแล้ว