กองกำลังนเรศวร

กองกำลังนเรศวร () คือกองกำลังป้องกันชายแดน 1 ใน 7 ของกองทัพบกไทย ตั้งอยู่ที่ ค่ายวชิรปราการ หมู่ที่ 6 ตำบลไม้งาม อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ดูแลพื้นที่ชายแดนไทย–พม่าช่วงจังหวัดตาก และแม่ฮ่องสอน ความยาวประมาณ 

กองกำลังนเรศวร ปฏิบัติงานในสังกัดของ ศูนย์ปฏิบัติการกองทัพภาคที่ 3 (ศปก.ทภ.3) และยังปฏิบัติงานในฐานะ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 3 ส่วนแยก 1 (กอ.รมน.ภาค 3 สย.1) อีกด้วย

 ประวัติ 
กองกำลังนเรศวรถูกก่อตั้งขึ้นในครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2537 ในที่ตั้งจังหวัดเชียงใหม่ มีพื้นที่รับผิดชอบและควบคุมการบังคับบัญชาของหน่วยเฉพาะกิจ 327 มีภารกิจในการป้องกันชายแดนพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ ต่อมาในปี พ.ศ. 2538 ได้เพิ่มพื้นที่รับผิดชอบ ประกอบไปด้วย จังหวัดเชียงราย แม่ฮ่องสอน และตาก จากนั้นในปี พ.ศ. 2540 กองกำลังนเรศวรได้ย้ายที่ตั้งจากจังหวัดเชียงมายังค่ายสมเด็จพระเอกาทศรถ อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก (กองพันขนส่งที่ 23) และปรับลดพื้นที่ความรับผิดชอบลงเหลือเพียง 2 จังหวัด คือจังหวัดตากและแม่ฮ่องสอน มีพื้นที่รับผิดชอบ 5 อำเภอของจังหวัดตากที่ติดชายแดน และ 7 อำเภอของจังหวัดแม่ฮ่องสอนที่ติดชายแดน

ในปี พ.ศ. 2543 กองกำลังนเรศวรได้ย้ายที่ตั้งของกองบัญชาการจากจังหวัดพิษณุโลก มาตั้งอยู่ที่ค่ายวชิรปราการ อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก (กรมทหารราบที่ 14 กองพันทหารราบที่ 2) หลังจากนั้นในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2558 กองกำลังนเรศวรได้ย้ายอาคารที่ตั้งออกมาจากจุดเดิม 200 เมตร โดยยังอยู่ในพื้นที่ของค่ายวชิรปราการเช่นเดิม

 โครงสร้าง 

 หน่วยขึ้นตรง 
กองกำลังนเรศวร จัดกำลังพลมาจากกองพลทหารราบที่ 4 ทั้งจากทหารประจำการและทหารพราน ประกอบด้วยหน่วยขึ้นตรงต่อกองบัญชาการ ดังนี้
 หน่วยเฉพาะกิจราชมนู (หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารราบที่ 14)
 หน่วยเฉพาะกิจสิงหนาท (หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารราบที่ 17)

 หน่วยขึ้นควบคุมทางยุทธการ 
กองกำลังนเรศวร ประกอบด้วยหน่วยขึ้นควบคุมทางยุทธการ ดังนี้
 หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 35 
 หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 36
 หน่วยเฉพาะกิจตำรวจตระเวนชายแดนที่ 34

 พื้นที่รับผิดชอบ 
หากแบ่งพื้นที่รับผิดชอบรายจังหวัด จะสามารถแบ่งได้ ดังนี้
 รับผิดชอบพื้นที่ชายแดนจังหวัดตาก
 หน่วยเฉพาะกิจราชมนู
 หน่วยเฉพาะกิจตำรวจตระเวนชายแดนที่ 34
 หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 35
 รับผิดชอบพื้นที่ชายแดนจังหวัดแม่ฮ่องสอน
 หน่วยเฉพาะกิจสิงหนาท
 หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 36

 ภารกิจ 
กองกำลังนเรศวร มีภารกิจหลักในการป้องกันพื้นที่ชายแดนบริเวณจังหวัดตาก 5 อำเภอ คือ อำเภออุ้มผาง อำเภอพบพระ อำเภอแม่สอด อำเภอแม่ระมาด และอำเภอท่าสองยาง และจังหวัดแม่ฮ่องสอน 7 อำเภอ คือ อำเภอสบเมย อำเภอแม่สะเรียง อำเภอแม่ลาน้อย อำเภอขุนยวม อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน อำเภอปางมะผ้า และอำเภอปาย ปฏิบัติการสกัดกั้น ยับยั้ง โต้ตอบ ผลักดันการละเมิดอธิปไตยไทยจากกองกำลังต่างชาติ

กองกำลังนเรศวรปฏิบัติการภายใต้แผนงานหลัก 4 แผนงาน คือ แผนงานป้องกันประเทศ แผนงานรักษาความมั่นคงภายใน แผนงานการรักษาความสบเรียบร้อย และการปฏิบัติตามนโยบายและสั่งการ พันธกิจ 4 ข้อ คือ การปฏิบัติการพิเศษในส่วนพื้นที่การระวังป้องกัน การเฝ้าตรวจและป้องกันพื้นที่ชายแดน การจัดระเบียบพื้นที่บริเวณชายแดน และการเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีกับประเทศเพื่อนบ้าน

อีกภารกิจที่สำคัญของกองกำลังนเรศวร คือการป้องกันปราบปรามยาเสพติดในพื้นที่ชายแดน การป้องกันและสกัดกั้นแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมาย การลักลอบขนส่งสินค้าหนีภาษี สินค้าผิดกฎหมาย การทำลายทรัพยากรธรรมชาติ ภายใต้บทบาทของ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 3 ส่วนแยก 1

หน่วยเฉพาะกิจราชมนู กองกำลังนเรศวร ยังเป็นกองกำลังหลักในการรักษาการณ์บริเวณอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ตรงข้ามกับเมืองเมียวดีที่มีการปะทะกันอย่างหนักในสงครามกลางเมืองพม่าช่วงต้นปี พ.ศ. 2567

 ฐานปฏิบัติการ 
ฐานปฏิบัติการของกองกำลังนเรศวรมีจำนวนทั้งหมด 147 ฐานปฏิบัติการ โดยตามที่มีการเปิดเผยและเผยแพร่ผ่านสื่อมวลชน ได้แก่

 ฐานปฏิบัติการเสกสรรค์ - บ้านแม่โกนเกน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ตั้งชื่อตาม พันโท เสกสรรค์ สุวรรณศิลป์ ซึ่งเสียชีวิตจากการปะทะกับขบวนการลักลอบค้ายาเสพติดใกล้เคียงกับที่ตั้งฐานในปัจจุบัน
 หมวดอาวุธหนัก กองร้อยทหารราบที่ 431
 ฐานปฏิบัติการริมเมย - ตำบลแม่หละ อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก
 กองร้อยทหารพรานที่ 3502 หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 35
 ฐานปฏิบัติการดอยไตแลง - ตำบลนาปู่ป้อม อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน
 กองร้อยทหารราบที่ 1731 หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารราบที่ 17
 หมวดปืนเล็กที่ 2 ของกองร้อยทหารราบที่ 712
 ฐานปฏิบัติการสิงขร 1 - ตำบลผาบ่อง อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน
 หมวดปืนเล็ก กองร้อยทหารราบที่ 721 หน่วยเฉพาะกิจสิงหนาท
 ฐานปฏิบัติการบ้านเปิ่งเคลิ่ง - ตำบลแม่จัน อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก
 หมวดปืนเล็กที่ 3 กองร้อยทหารราบที่ 1431
 ฐานปฏิบัติการบ้านมอเกอร์ไทย - ตำบลวาเล่ย์ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก
 ฐานปฏิบัติการบ้านแม่พลู - อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก
 ฐานปฏิบัติการบ้านแม่ออกผารู - อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก
 ฐานปฏิบัติการเสาหินสันเขต - อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน
 กองร้อยทหารพรานที่ 3601
 ฐานปฏิบัติการนาป่าแปก
 กองร้อยทหารราบที่ 713 หน่วยเฉพาะกิจสิงหนาท
 ฐานปฏิบัติการไม้ลัน - อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน
 กองร้อยทหารราบที่ 752
 ฐานปฏิบัติการน้ำเพียงดิน 
 กองร้อยทหารราบที่ 713
 ฐานปฏิบัติการแม่เหวย - อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก
 ฐานปฏิบัติการบ้านวาเล่ย์เหนือ - อำเภอพบพระ จังหวัดตาก
 ฐานปฏิบัติการท่าตาฝั่ง - ตำบลแม่ยวม อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน
 กองร้อยทหารพรานที่ 3604
 ฐานปฏิบัติการบ้านห้วยผึ้ง
 หมวดปืนเล็กที่ 1 กองร้อยทหารราบที่ 1743 หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารราบที่ 17
 ฐานปฏิบัติการดอยหัวม้า - อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน
 กองร้อยทหารราบที่ 723
 ฐานปฏิบัติการม่อนตะแลง
 ฐานปฏิบัติการหอดูไฟ
 ฐานปฏิบัติการตำรวจตระเวนชายแดนบ้านเลตองคุ - ตำบลแม่จัน อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก
 ฐานปฏิบัติการต้นแม่น้ำสุริยะ - ตำบลไล่โว่ อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี (โอนจากกองกำลังสุรสีห์เนื่องจากการส่งกำลังบำรุงจากกองกำลังนเรศวรสะดวกกว่า)
 กองร้อยทหารราบที่ 1412

 พื้นที่ปลอดภัยชั่วคราว 

 พื้นที่ปลอดภัยชั่วคราวบ้านเสาหิน - อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน
 หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 36 และกรมทหารราบที่ 17 หน่วยเฉพาะกิจสิงหนาท

 ดูเพิ่ม 
 ชายแดนพม่า–ไทย
 กองกำลังผาเมือง
 สงครามกลางเมืองพม่า (พ.ศ. 2564–ปัจจุบัน)

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 



หมวดหมู่:หน่วยงานในสังกัดกองทัพบกไทย
หมวดหมู่:เขตแดนไทย–พม่า
หมวดหมู่:การพรรณนาทางวัฒนธรรมของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช