มีดโกนของฮิตเชนส์

มีดโกนของฮิตเชนส์ () คือมีดโกนเชิงญาณวิทยา ทำหน้าที่เป็นกฎสำหรับปัดตกหรือปฏิเสธการกล่าวอ้างความรู้บางอย่าง โดยกล่าวว่า "สิ่งใดกล่าวอ้างได้โดยไร้ซึ่งหลักฐานก็ถูกปัดตกโดยไร้ซึ่งหลักฐาน" (what can be asserted without evidence can also be dismissed without evidence) มีดโกนนี้ถูกสร้างตั้งชื่อในภายหลังโดยนักเขียน นักวารสารศาสตร์ คริสโตเฟอร์ ฮิตเชนส์ (1949–2011) เป็นการกล่าวโดยนัยว่าภาระการพิสูจน์ความเป็นจริงของข้อกล่าวอ้างตกลงไปที่ผู้กล่าวอ้างนั้นเอง และหากผู้กล่าวอ้างไม่พิสูจน์ข้อกล่าวอ้างของตนแล้ว ข้อกล่าวอ้างจะถือว่าไม่มีมูล และฝ่ายค้านข้อกล่าวอ้างนี้ไม่จำเป็นต้องโต้เถียงเพื่อหักล้างข้อกล่าวอ้างนี้ ฮิตเชนส์ใช้วลีนี้โดยเฉพาะในบริบทเพื่อหักล้างความเชื่อทางศาสนาและการมีตัวตนอยู่ของพระเป็นเจ้า

 วิเคราะห์ 
คำบอกเล่านี้ปรากฏในหนังสือของฮิตเชนส์ใน ค.ศ. 2007 ชื่อ God Is Not Great: How Religion Poisons Everything (พระเจ้าไม่ยิ่งใหญ่: ศาสนาก่อพิษในทุกสิ่งอย่างไร)   คำว่า "มีดโกนของฮิตเชนส์" (Hitchens's Razor) ปรากฏครั้งแรก (ในชื่อ "Hitchens''' Razor") ในฟอรัมออนไลน์เมื่อเดือนตุลาคม ค.ศ. 2007 และใช้โดยบล็อกเกอร์เอเทียสต์ "Rixaeton" ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2010 และได้รับความนิยมจากนักชีววิทยาเชิงวิวัฒนาการและนักเคลื่อนไหวเอเทียสต์ เจอร์รี คอยน์ หลังจากฮิตเชนส์เสียชีวิตในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2011    บางหน้าในหนังสือของฮิตเชนส์ เขายังกล่าวถึงมีดโกนอ็อกคัมอีกด้วย  ใน ค.ศ. 2007 ไมเคิล คินสลีย์ ตั้งข้อสังเกตในเดอะนิวยอร์กไทมส์ ว่า ฮิตเชนส์ค่อนข้างชอบที่จะใช้มีดโกนอ็อกคัมกับข้อกล่าวอ้างทางศาสนาต่าง ๆ  และอ้างอิงจากจิลเลียน เมลชอร์บนเดอะวอลล์สตรีทเจอร์นัล''ใน ค.ศ. 2017 ที่กล่าวว่า "สิ่งใดกล่าวอ้างได้โดยไร้ซึ่งหลักฐานก็ถูกปัดตกโดยไร้ซึ่งหลักฐาน" คือ "มีดโกนอ็อกคัมรูปแบบใหม่โดยคริสโตเฟอร์ ฮิตเชนส์"  มีดโกนของฮิตเชนส์ถูกนำพาพูดถึงคู่กับมาตรฐานเซแกน ("Extraordinary claims require extraordinary evidence" (ข้อกล่าวอ้างอันวิเศษมหัศจรรย์ใดจำเป็นต้องเสนอด้วยหลักฐานอันน่ามหัศจรรย์)) เพื่อเป็นตัวอย่างของแนวคิดหลักฐานนิยมในขบวนการอเทวนิยมสมัยใหม่ 

 การใช้งานในการวิจารณ์อเทวนิยม 
นักปรัชญาวิชาการ ไมเคิล วี. แอนทอนี (2010) แย้งว่าแม้จะใช้มีดโกนของฮิตเชนส์เพื่อปฏิเสธความเชื่อทางศาสนาและเพื่อสนับสนุนแนวคิดอเทวนิยม แต่การใช้มีดโกนกับแนวคิดอเทวนิยมเองก็ดูเหมือนจะบอกเป็นนัยว่าแนวคิดอเทวนิยมนั้นไม่ยุติธรรมในเชิงองค์ความรู้ ตามดารกล่าวของแอนโทนี อเทวนิยมสมัยใหม่ (New Atheists) ซึ่งฮิตเชนส์ก็เป็นสมาชิกด้วยนั้น ก่อให้เกิดข้อโต้แย้งพิเศษหลายประการที่อ้างว่าแสดงให้เห็นว่าอเทวนิยมนั้นในความเป็นจริงสามารถยืนยันได้โดยไม่มีหลักฐานหรือไม่ 

 การวิจารณ์ 
นักปรัชญา ซี. สตีเฟน อีแวนส์ (2015) สรุปคำตอบโต้เชิงเทววิทยาของคริสเตียนทั่วไปบางประการต่อข้อโต้แย้งของฮิตเชนส์, ริชาร์ด ดอว์กินส์ และสมาชิกอเทวนิยมสมัยใหม่ ว่าหากความเชื่อทางศาสนาไม่ได้ตั้งอยู่ฐานของหลักฐานแล้วก็ถือว่าไม่สมเหตุสมผลและด้วยเหตุนี้เองก็จึงสามารถเพิกเฉยได้โดยไม่มีหลักฐาน โดยให้ลักษณะเฉพาะของผู้ที่ไม่เชื่อในพระเจ้าแบบใหม่ว่าเป็น พวกที่มีหลักฐาน อีแวนส์นับตัวเองเป็นหนึ่งใน นักญาณวิทยาสายปฏิรูป ร่วมกับ อัลวิน แพลนติงกา ซึ่งโต้แย้งเรื่อง ลัทธิรากฐานนิยมรูป แบบหนึ่ง กล่าวคือ "ความเชื่อในพระเจ้าสามารถมีเหตุผลได้ แม้ว่าผู้เชื่อจะไม่มีข้อโต้แย้งหรือหลักฐานเชิงประพจน์ที่ความเชื่อนั้น เป็นพื้นฐาน" แนวคิดก็คือความเชื่อทั้งหมดขึ้นอยู่กับความเชื่ออื่นๆ และ "ความเชื่อพื้นฐาน" หรือ "ความเชื่อพื้นฐาน" บางอย่างจำเป็นต้องสันนิษฐานว่าเป็นความจริงเพื่อที่จะเริ่มต้นที่ไหนสักแห่ง และมันก็เป็นเรื่องปกติที่จะเลือกพระเจ้าเป็นหนึ่งในความเชื่อพื้นฐานเหล่านั้น 

 ดูเพิ่มเติม 

 การพิสูจน์ว่าเป็นเท็จ
 กาน้ำชาของรัสเซล
 มีดโกน (ปรัชญา)

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:วิมตินิยม
หมวดหมู่:มีดโกน (ปรัชญา)
หมวดหมู่:ภววิทยา
หมวดหมู่:ปรัชญาวิทยาศาสตร์
หมวดหมู่:หลักการ
หมวดหมู่:วิทยาการศึกษาสำนึก
หมวดหมู่:อไญยนิยม
หมวดหมู่:บทความเสียง