พระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์ (แต้ม ปุญฺญสุวณฺโณ)

พระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์ (แต้ม ปุญฺญสุวณฺโณ) นิยมเรียกว่า “หลวงพ่อแต้ม วัดพระลอย” เป็นพระสงฆ์ชาวไทย มีสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตรเจ้าอาวาสวัดราษฎร์ ชั้นโท ตำแหน่งทางพระสังฆาธิการเป็นอดีตเจ้าอาวาสวัดพระลอย และอดีตเจ้าอาวาสวัดสำปะซิว อำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี

 ประวัติ 

 ชาติภูมิ 
ชื่อ แต้ม นามสกุล นารถพลายพันธุ์ ชาตะ วันศุกร์ ที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2434 (ขึ้น 9 ค่ำ เดือน 6 ปีเถาะ) ณ บ้านใต้วัดพระลอย เมืองสุพรรณบุรี (ปัจจุบันอยู่ในเขตตำบลรั้วใหญ่ อำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี)

เป็นบุตรคนที่ 1 ในจำนวน 7 คน ของนายแย้ม กับนางอ่ำ นามสกุล นารถพลายพันธุ์ ครอบครัวประกอบอาชีพเกษตรกรพระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์. (2510). อนุสรณ์งานทำบุญอายุครบ 76 ปี พระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์ (แต้ม ปุญฺญสุวณฺโณ). กรุงเทพฯ: บูรณะการพิมพ์.

 วัยเยาว์ 
เนื่องจากครอบครัวมีฐานะยากจน ต้องช่วยบิดามารดาทำงานตัวเป็นเกลียว หลังสู้ฟ้าหน้าสู้ดิน ตลอดจนรับภาระในการเลี้ยงดูน้อง จึงไม่ได้เรียนหนังสือมนัส โอภากุล. (2543). พระฯ เมืองสุพรรณ ฉบับหอการค้าจังหวัดสุพรรณบุรี (ครั้งที่ 2). พิมพ์ครั้งที่ 5. สุพรรณบุรี: สุพรรณการพิมพ์.

 วัยหนุ่ม 
ช่วงอายุ 17 ถึงย่างเข้า 21  ปี คบเพื่อนรุ่นราวคราวเดียวกัน มักชักชวนกันไปทางเกเร ชอบตีรันฟันแทง ถึงแม้จะมีรูปร่างขนาดเล็ก แต่จิตใจใหญ่ ไม่เกรงกลัวใคร มารดาว่ากล่าวตักเตือนก็ไม่เชื่อฟัง เข้าบ้านไม่ได้ เตลิดเปิดเปิง คบนักเลงหัวไม้ ท่องเที่ยวไปตามสถานที่ต่างๆ 

รู้จักชอบพอเป็นพรรคพวกกับนายปุย (ภายหลังอุปสมบทเป็นพระภิกษุ คือ หลวงพ่อปุย วัดเกาะ) เป็นหัวหน้าวัยรุ่นนักเลง แถบบ้านคอย - บางงาม อำเภอศรีประจันต์ เมืองสุพรรณบุรีพีระศักดิ์ สุนทรวิภาต. (2563). ที่ระลึก 125 ปีชาตกาล 40 ปีมรณภาพ พระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ). พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: กุศลบุญการพิมพ์.

บิดาเห็นว่ามีอายุครบบวชแล้ว และด้วยความเป็นห่วง จึงเที่ยวออกตามหาไปยังสถานที่ต่างๆ กระทั่งไปพบตัวอยู่ที่เมืองอ่างทอง จึงเกลี้ยกล่อมขอร้องให้กลับบ้าน และช่วยบวชให้สักสามวันหรือเจ็ดวันก็ได้ ด้วยหวังว่าธรรมะจะช่วยขัดเกลาจิตใจลูกชายได้บ้างไม่มากก็น้อย 

 อุปสมบท ครั้งที่ 1 
วันที่ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2455 บรรพชาและอุปสมบท ณ พัทธสีมาวัดสำปะซิว อำเภอเมือง เมืองสุพรรณบุรี โดย

 พระครูปลื้ม (หลวงพ่อปลื้มเล็ก) เจ้าคณะแขวงอำเภอศรีประจันต์ เจ้าอาวาสวัดพร้าว เป็นพระอุปัชฌาย์
 พระอาจารย์ปลื้ม (หลวงพ่อปลื้มใหญ่) วัดพร้าว เป็นพระกรรมวาจาจารย์
 พระอธิการโต๊ะ (หลวงพ่อโต๊ะ) เจ้าอาวาสวัดสำปะซิว (ภายหลังเป็นเจ้าอาวาสวัดสองเขตสามัคคี (วัดลาดตาล)) เป็นพระอนุสาวนาจารย์

อุปสมบทแล้วจำพรรษาอยู่ที่วัดสำปะซิว เป็นระยะเวลา 2 พรรษา ศึกษาพระธรรมวินัย และอักษรสมัยจากพระอธิการโต๊ะ นอกจากนี้พระอธิการโต๊ะยังพาไปฝึกอสุภกรรมฐาน พิจารณากระดูก ซากศพในป่าช้า

ต่อมาย้ายไปจำพรรษาอยู่ที่วัดใหม่ (วัดราษฎรบำรุง) ตำบลบ้านคอย อำเภอศรีประจันต์ เมืองสุพรรณบุรี ศึกษาวิชาแพทย์แผนโบราณจากหมอเปรม หมอสี ซึ่งเป็นฆราวาส และศึกษาวิชาช่างไม้จากพระใบฎีกาอินทร์ เจ้าอาวาสวัดใหม่ (วัดราษฎรบำรุง) เป็นระยะเวลา 4 พรรษา 

จากนั้นย้ายมาอยู่ที่วัดสารภี อำเภอท่าพี่เลี้ยง จังหวัดสุพรรณบุรี แต่ไม่ได้อยู่จำพรรษาที่วัดนี้ เมื่อจวนเข้าพรรษาจึงย้ายมาจำพรรษาอยู่ที่วัดพระลอย อำเภอท่าพี่เลี้ยง จังหวัดสุพรรณบุรี ในสมัยพระอธิการจอนเป็นเจ้าอาวาส เป็นระยะเวลา 3 พรรษา กระทั่งขัดคอกับพระอธิการจอน จึงตัดสินใจลาสิกขาเมื่อ พ.ศ. 2463

 มีครอบครัว 
หลังบิดาเสียชีวิตได้ประมาณ 2 ปี มารดาจึงพาครอบครัวอพยพไปประกอบอาชีพเกษตรกร (ทำนา) ที่บ้านบึงคา ตำบลสาลี อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี เนื่องจากที่ทำมาหากินเดิมเกิดปัญหาความแห้งแล้ง 

นายแต้มเมื่อลาสิกขาแล้วตามมารดาไปทำนาที่นั่นด้วย และในปีเดียวกัน หลังฤดูเก็บเกี่ยวข้าว มารดาจึงสู่ขอผู้หญิงชื่อว่า นางสาวจีบ ให้เป็นภรรยา แต่ยังไม่ทันได้แต่งงาน นายแต้มเกิดรักใคร่ชอบพอกับผู้หญิงอีกคนชื่อว่า นางสาวจันทร์ แล้วได้เสียเป็นสามีภรรยา มีบุตรชายเมื่อ พ.ศ. 2465 ชื่อว่า ทองอินทร์

ต่อมาเกิดความเบื่อหน่ายทางโลก นึกถึงคาถาผูกมัดตราสังว่า "ปุตฺโต คีเว ภริยาหตฺเถ ธนํปาเท" แปลความว่า บ่วงลูกผูกคอไว้ บ่วงเมียผูกมือไว้ บ่วงทรัพย์ผูกเท้าไว้ เมื่อพิจารณาถึงบ่วงทั้งสามแล้วจึงตัดสินใจบวชอีกครั้ง โดยตั้งใจว่าครั้งนี้จะบวชตลอดชีวิต

 อุปสมบท ครั้งที่ 2 
วันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2466 บรรพชาและอุปสมบท ณ พัทธสีมาวัดป่าเลไลยก์ อำเภอท่าพี่เลี้ยง จังหวัดสุพรรณบุรี โดย

 พระครูโพธาภิรัต (สอน สุวณฺณาโภ) เจ้าคณะแขวงอำเภอท่าพี่เลี้ยง เจ้าอาวาสวัดป่าเลไลยก์ เป็นพระอุปัชฌาย์
 พระสมุห์พร (ภายหลังได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ พระครูรักขิตวันมุนี) วัดป่าเลไลยก์ เป็นพระกรรมวาจาจารย์
 พระคำ ถาวโร (ภายหลังได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ พระครูถาวรสุวรรณคุณ) ผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดพระรูป เป็นพระอนุสาวนาจารย์

ได้รับฉายาทางพระพุทธศาสนาว่า ปุญฺญสุวณฺโณ [ปุน-ยะ-สุ-วัน-โน] อุปสมบทแล้วจำพรรษาอยู่ที่วัดลาวทอง อำเภอท่าพี่เลี้ยง จังหวัดสุพรรณบุรี ในสมัยพระอธิการพ่วงเป็นเจ้าอาวาส โดยช่วยพระอธิการพ่วงสร้างอุโบสถหลังใหม่

ขณะเดียวกันระหว่างจำพรรษาอยู่ที่วัดลาวทองนี้ เมื่อมีเวลาว่างยังไปศึกษาวิปัสสนากรรมฐานและพุทธาคมจากพระอาจารย์ซัว วัดสาลี อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี และพระอาจารย์ปาน โสนนฺโท (ภายหลังได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ พระครูวิหารกิจจานุการ) วัดนมโค (วัดบางนมโค) อำเภอเสนา จังหวัดอยุธยา จวบจนมีความรู้ สำเร็จวิชาที่ศึกษา

พ.ศ. 2469 ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดสำปะซิว อำเภอท่าพี่เลี้ยง จังหวัดสุพรรณบุรี จวบจนได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสในเวลาต่อมา

กระทั่ง พ.ศ. 2483 จึงได้รับคำสั่งจากคณะสงฆ์จังหวัดสุพรรณบุรี ให้มาบูรณะปฏิสังขรณ์วัดพระลอย และดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสวัดพระลอยตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา จวบจนมรณภาพ

 ตำแหน่ง และผลงาน 

 งานปกครอง 

 พ.ศ. 2469 เป็น ผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดสำปะซิว
 พ.ศ. ยังไม่พบข้อมูล เป็น เจ้าอาวาสวัดสำปะซิว
 พ.ศ. 2483 เป็น เจ้าอาวาสวัดพระลอย

 งานสาธารณูปการ 

 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดลาวทอง จังหวัดสุพรรณบุรี
 ปฏิสังขรณ์กุฏิ และสร้างหอสวดมนต์ วัดสำปะซิว จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างวัดธัญญวารี (วัดหนองนา) จังหวัดสุพรรณบุรี
 สร้างอุโบสถ วัดสุวรรณนาคี (วัดปากคลองงูเหลือม) จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดสามทอง จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างศาลาการเปรียญ และหอสวดมนต์ วัดโพธาราม (วัดบ้านคอยเหนือ) จังหวัดสุพรรณบุรี
 สร้างศาลาการเปรียญ วัดพระลอย จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ และช่วยสร้างศาลาการเปรียญ วัดตรีพาราเสมาเขต จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดหนองน้ำขาว จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดดอนพัฒนาราม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
 ช่วยสร้างศาลาการเปรียญ และช่วยทำเครื่องบนอุโบสถ วัดราษฎร์บำรุง (วัดบ่อหัวกรวด) จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ และช่วยสร้างศาลาการเปรียญ วัดใหม่เพชรรัตน์ (วัดขื่อชนก) จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างศาลาการเปรียญ วัดเกาะแก้ว จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ และศาลาการเปรียญ วัดท่าจัด จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดดงตาล จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดบ้านกล้วย จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดน้อยชมภู่ จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดไก่เตี้ย จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างศาลาการเปรียญ ช่วยสร้างอุโบสถ และช่วยหล่อพระประธานอุโบสถ วัดเกาะ จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยปฏิสังขรณ์พระวิหารหลวงพ่อโต วัดป่าเลไลยก์วรวิหาร จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างศาลาการเปรียญ วัดยาง จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ และช่วยสร้างศาลาการเปรียญ วัดวังหว้า จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดเนินขาม จังหวัดชัยนาท
 ช่วยสร้างหอสวดมนต์ วัดพิชัยนาวาส (วัดบ้านเชี่ยน) จังหวัดชัยนาท
 ช่วยสร้างศาลาการเปรียญ วัดดอนกระโดน จังหวัดชัยนาท
 ช่วยสร้างอุโบสถ และช่วยสร้างศาลาการเปรียญ วัดแสวงหา จังหวัดอ่างทอง
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดสิงห์สุทธาวาส จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
 ช่วยสร้างหอสวดมนต์ วัดบางคล้า จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดปู่บัว จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดโพธิ์เจริญ จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างศาลาการเปรียญ วัดไผ่เกาะโพธิ์งาม จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างศาลาการเปรียญ วัดสารภี ตำบลสระแก้ว จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างศาลาการเปรียญ วัดบึงบอน จังหวัดปทุมธานี
 ช่วยสร้างศาลาการเปรียญ วัดสารภี ตำบลรั้วใหญ่ จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดโรงช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดพันตำลึง จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างอุโบสถ วัดบ้านโพธิ์ จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยเรี่ยไรเงินสร้างโรงเรียน วัดวังหว้า จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยเรี่ยไรเงินสร้างโรงเรียน ช่วยสร้างพระประธาน และช่วยสร้างระฆัง วัดวังสำเภาล่ม จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยเรี่ยไรเงิน กับบริจาคเงินส่วนตัวร่วมสร้างโรงเรียน บ้านท่าเสด็จ จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างศาลาการเปรียญ ช่วยสร้างฐานอุโบสถและพระประธาน กับซื้อที่ดิน 4 ไร่ สำหรับสร้างโรงเรียน และสมทบทุนสร้างโรงเรียน วัดท่าทอง จังหวัดสุพรรณบุรี
 ช่วยสร้างพระประธาน วัดสุคนธาราม (วัดกระเถิบ) จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
 ชักชวนราษฎรหล่อพระประธาน วัดเกาะแก้ว จังหวัดสุพรรณบุรี
 สร้างกุฏิ สร้างศาลาอเนกประสงค์ สร้างหอสวดมนต์  สร้างพระประธาน และเริ่มสร้างอุโบสถ วัดพระลอย จังหวัดสุพรรณบุรี
 อำนวยการสร้างศาลาการเปรียญ วัดทัพยายท้าว จังหวัดนครปฐม
 ฯลฯ

 สมณศักดิ์ 

 พ.ศ. 2483 เป็น เจ้าอาวาสวัดพระลอย สมณศักดิ์ที่ พระอธิการแต้ม ปุญฺญสุวณฺโณโปร่ง พลายบุญ. (2527). อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ พระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์ (หลวงพ่อแต้ม ปุญฺญสุวณฺโณ). สุพรรณบุรี: มนัสการพิมพ์.
 พ.ศ. 2505 เป็น พระครูประทวน สมณศักดิ์ที่ พระครูแต้ม ปุญฺญสุวณฺโณ
 พ.ศ. 2509 เป็น พระครูสัญญาบัตร เจ้าอาวาสวัดราษฎร์ ชั้นโท ในราชทินนามที่ พระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์ราชกิจจานุเบกษา, , แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ เล่ม 83, ตอน 114, 19 ธันวาคม พ.ศ. 2509, หน้า 10

 มรณภาพ 
บั้นปลายชีวิต พระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์ (แต้ม ปุญฺญสุวณฺโณ) อาพาธด้วยโรคชรา มรณภาพวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2514 สิริอายุ 79 ปี อุปสมบทได้ 48 พรรษา

 อนุสรณ์ และสิ่งเกี่ยวเนื่อง 
รูปเหมือนหลวงพ่อแต้ม ภายหลังพระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์ (แต้ม ปุญฺญสุวณฺโณ) มรณภาพ ทางวัดและคณะศิษย์ได้สร้างรูปเหมือนขนาดเท่าตัวจริงไว้เป็นอนุสรณ์และสักการะบูชา ปัจจุบันประดิษฐานที่ศาลาหลวงพ่อแต้ม วัดพระลอย

 อ้างอิง 

 สืบตำแหน่ง



หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2434
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2514
หมวดหมู่:เจ้าอาวาส
หมวดหมู่:พระครูสัญญาบัตร
หมวดหมู่:เกจิอาจารย์
หมวดหมู่:พระสงฆ์ชาวไทย
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:พระเถราจารย์สายสุพรรณบุรี