วิกเตอร์ แอมโบรส

วิกเตอร์ อาร์. แอมโบรส (, เกิด 1 ธันวาคม 1953) เป็นนักชีววิทยาพัฒนาการชาวอเมริกัน ผู้รับรางวัลโนเบล ผู้ค้นพบไมโครอาร์เอ็นเอ (miRNA) เป็นครั้งแรก ปัจจุบันเขาเป็นศาสตราจารย์ประจำอยู่ที่วิทยาลัยแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยแมสซาชูเสตส์ จบการศึกษาจากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเสตส์ เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ในปี 2024 จากผลงานการวิจัยเกี่ยวกับไมโครอาร์เอ็นเอ

ในปี 1993 แอมโบรสและคณะซึ่งรวมถึงโรซาลินด์ ลี และ รอนดา ไฟน์เบาม์ ตีพิมพ์รายงานในวารสาร เซลล์ ประกาศการค้นพบโมเลกุลอาร์เอ็นเอควบคุมการเขียนรหัสที่ไม่ใช่โปรตีน แบบสายเดี่ยว (single-stranded non-protein-coding regulatory RNA) ในสิ่งมีชีวิต C. elegans ในงานวิจัยชิ้นก่อนหน้า เขาพบว่ายีนที่ชื่อว่า lin-4 มีความสำคัญในการพัฒนาตัวอ่อนปกติของ C. elegans (เนมาโทดที่นิยมศึกษาเป็นสิ่งมีบีวิตต้นแบบ) ยีน lin-4 มีหน้าที่ในการกดอย่างก้าวกระโดด (progressive repression) ของโปรตีน LIN-14 ระหว่างการเจริญเป็นตัวอ่อนของเนมาโทดนี้ โดยเนมาโทดที่มีความผิดปกติบกพร่องจากการกลายพันธุ์ของยีน lin-4 จะปรากฏมีระดับของ LIN-14 สูงอยู่ตลอด และมีความผิดปกติในการเจริญเติบโต

แอมโยรสแบะคณะพบว่า lin-4 ไม่ได้เอ็นโคด (encode) โปรตีนควบคุม (regulatory protein) แต่กลับสร้างโมเลกุลอาร์เอ็นเอขนาดเล็กบางส่วนที่ขนาด 22 และ 61 นิวคลีโอไทด์ (nucleotides) แอมโบรสเรียกว่าเป็น lin-4S (short) และ lin-4L (long) ตามลำดับ การวิเคราะห์ลำดับ (Sequence analysis) พบว่า lin-4S เป็นส่วนหนึ่งของ lin-4L โดย lin-4L มีการทำนายว่าจะสร้างโครงสร้างรูปสเต็มลูป (stem-loop structure) โดยที่ lin-4S มีแขน 5' ในบรรดาหลายแขนที่มี นอกขากนี้ แอมโบรสกับแกรี รัฟกัน (มหาวิทยาลัยฮาร์เวิร์ด) ค้นพบว่า lin-4S มีส่วนส่งเสริมบางส่วน (partially complementary) ต่อลำดับ (sequences) หลายลำดับในพื้นที่ 3' ที่ยังไม่ได้แปล (untranslated region) บนเอ็มอาร์เอ็นเอที่มีหน้าที่เอ็นโคดโปรตีน LIN-14

อ้างอิง

หมวดหมู่:นักชีววิทยาชาวอเมริกัน
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐนิวแฮมป์เชอร์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์