กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ

กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ หรือ TICA เป็นส่วนราชการระดับกรมสังกัดกระทรวงการการต่างประเทศ มีหน้าที่หลักในการจัดการและดำเนินงานความร่วมมือเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศไทยกับประเทศอื่น ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านความช่วยเหลือทางวิชาการและการแลกเปลี่ยนความรู้

 ประวัติ 
กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ เริ่มก่อตั้งในปี พ.ศ. 2493 รัฐบาลไทยได้ก่อตั้ง คณะกรรมการความร่วมมือทางเทคนิคและเศรษฐกิจ ขึ้นเพื่อดูแลโครงการช่วยเหลือทางเทคนิคจากสหรัฐอเมริกาและยุโรปภายในประเทศไทย กรมนี้ทำงานอย่างใกล้ชิดกับพันธมิตรต่างประเทศ ต่อมาได้ยกฐานะเป็น กรมวิเทศสหการ ในวันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2506ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. ๒๕๐๖, เล่ม ๘๐ ตอนที่ ๕๐ ก ฉบับพิเศษ หน้า ๙, ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๐๖ สังกัดกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ ต่อมาในปี พ.ศ. 2515 จึงโอนมาสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรีราชกิจจานุเบกษา, ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๑๖, เล่ม ๘๙ ตอนที่ ๑๔๕ ก ฉบับพิเศษ หน้า ๔, ๒๙ กันยายน ๒๕๑๕ กรมวิเทศสหการมีหน้าที่ตั้งแต่ขั้นตอนการวางแผนไปจนถึงการประเมินผลโครงการ เมื่อประเทศไทยมีการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่องและมีการพัฒนาที่ดีจนถึงต้นศตวรรษที่ 21 ประเทศไทยก็เปลี่ยนสถานะจากผู้รับความช่วยเหลือมาเป็นผู้ให้ความช่วยเหลือ การเปลี่ยนแปลงนโยบายนี้
ต่อมาในปี พ.ศ. 2545 กรมวิเทศสหการโอนมาสังกัดกระทรวงการการต่างประเทศ ต่อมาได้ยุบกรมวิเทศสหการมาก่อตั้ง สำนักงานความร่วมมือเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ ในปี พ.ศ. 2547ราชกิจจานุเบกษา, พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสำนักงานความร่วมมือเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ พ.ศ. ๒๕๔๗, เล่ม ๑๒๑ ตอนพิเศษ ๖๒ ก หน้า ๑, ๑๘ ตุลาคม ๒๕๔๗ ต่อมาคณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการให้มีการเปลี่ยนชื่อเป็น กรมความมือระหว่างประเทศ ในวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2558ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ ๑๒) พ.ศ. ๒๕๕๘, เล่ม ๑๓๒ ตอนที่ ๔ ก หน้า ๑, ๒๒ มกราคม ๒๕๕๘ แล้วยังใช้ชื่อนี้มาจนถึงปัจจุบัน

 หน่วยงานในสังกัด 
กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ มีส่วนราชการในสังกัด ดังต่อไปนี้ราชกิจจานุเบกษา, กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมความร่วมมือระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ พ.ศ. ๒๕๖๔, เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๓๙ ก หน้า ๖, ๑๑ มิถุนายน ๒๕๖๔
 สำนักงานเลขานุการกรม
 กองความร่วมมือด้านทุน
 กองความร่วมมือเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ
 กองส่งเสริมและประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ

 หน้าที่และภารกิจหลัก 
กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ มีหน้าที่ให้การสนับสนุนเป็นหลักกับประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาว กัมพูชา พม่า และเวียดนาม ในช่วงหลังนี้ยังขยายความช่วยเหลือไปยังติมอร์-เลสเต ศรีลังกา และบางประเทศในแอฟริกาด้วย โครงการเหล่านี้สามารถได้รับการสนับสนุนทางการเงินโดยเฉพาะจากประเทศไทยเองหรือร่วมกับพันธมิตรต่างชาติ โดยทั่วไปแล้ว ทำงานร่วมกับองค์กรพันธมิตรกว่า 100 องค์กร (ทั้งองค์กรภาครัฐและเอกชน) ซึ่งรวมถึงองค์กรความร่วมมือด้านเทคนิคของเยอรมนี (GTZ) ด้วย

นอกจากนี้ ยังให้คำปรึกษาแก่องค์กรต่างประเทศเกี่ยวกับโอกาสทางการศึกษาในประเทศไทย และสนับสนุนให้เข้ามาศึกษาในประเทศไทย อีกทั้งยังจัดการเรื่องการจัดหาวัสดุอุปกรณ์สำหรับโครงการช่วยเหลือทางเทคนิคจำนวนมาก และให้ความช่วยเหลือเกี่ยวกับภาษี การต่อวีซ่าของผู้เชี่ยวชาญต่างประเทศ อาสาสมัคร และสมาชิกองค์กรที่ไม่แสวงหาผลกำไร (NGO) ที่ได้รับการรับรอง

 ความร่วมมือทางวิชาการ: มีบทบาทในการจัดและสนับสนุนโครงการฝึกอบรมต่างๆ ให้กับเจ้าหน้าที่จากประเทศที่กำลังพัฒนา ทั้งในประเทศไทยและในประเทศนั้นๆ
 ความช่วยเหลือทางการเงินและเทคนิค: ยังทำหน้าที่จัดหาและส่งมอบความช่วยเหลือทางการเงินและเทคนิคในรูปแบบต่างๆ ให้กับประเทศที่ต้องการความช่วยเหลือ โดยอาจเป็นความช่วยเหลือทางการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การศึกษา สาธารณสุข หรือด้านอื่นๆ
 โครงการความร่วมมือทวิภาคีและพหุภาคี: จัดการและดำเนินโครงการร่วมกับประเทศต่างๆ รวมถึงองค์กรระหว่างประเทศเพื่อสนับสนุนการพัฒนาอย่างยั่งยืนในภูมิภาคและทั่วโลก
 การส่งผู้เชี่ยวชาญไทยไปยังต่างประเทศ: ยังทำหน้าที่ส่งผู้เชี่ยวชาญไทยไปยังประเทศต่างๆ เพื่อให้คำปรึกษาและช่วยเหลือในด้านที่ประเทศไทยมีความเชี่ยวชาญ

กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ ถือเป็นกลไกสำคัญในการส่งเสริมบทบาทของประเทศไทยในเวทีนานาชาติในฐานะประเทศผู้ให้ความช่วยเหลือและส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืนในภูมิภาคและโลก

 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาของประเทศไทยให้แก่ต่างประเทศ 
ความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นทางการ หรือ Official Development Assistance - ODA แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่
 ความช่วยเหลือแบบเงินให้เปล่า/ความร่วมมือทางวิชาการ (Grant and Technical Cooperation) 
 ความช่วยเหลือทางการเงิน หรือเงินกู้ผ่อนปรน (Financial Assistance and Soft Loan)
 เงินบริจาค/เงินสนับสนุนแก่องค์กรพหุภาคีและองค์กรเอกชนที่ไม่แสวงหาผลกำไร (Contribution to International Organizations)

ซึ่งในปี 2021 มูลค่าความร่วมมือเพื่อการพัฒนาของประเทศไทยให้แก่ต่างประเทศ โดยมีรายละเอียดดังนี้

 มูลค่ารวมของ ODA ของไทยในปี 2564:
 รวมมูลค่า 2,519.98 ล้านบาท
 แบ่งออกเป็น:
 เงินงบประมาณที่ให้ในรูปแบบเงินกู้ (งบเงินกู้ต่างประเทศ): 761.50 ล้านบาท (30.22%)
 เงินช่วยเหลือ: 767.46 ล้านบาท (30.45%)
 ความร่วมมือทางวิชาการ: 991.02 ล้านบาท (39.33%)
 หน่วยงานที่ให้ความร่วมมือเพื่อการพัฒนามากที่สุด:
 รวมทั้งหมด 2,519.98 ล้านบาท โดยหน่วยงานที่ให้ความร่วมมือมากที่สุด ได้แก่:
 สบค.ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาฯ: 871.06 ล้านบาท
 กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ: 425.82 ล้านบาท
 กระทรวงการต่างประเทศ: 390.35 ล้านบาท
 กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม: 179.84 ล้านบาท
 มูลค่าความร่วมมือเพื่อการพัฒนาของกรมความร่วมมือระหว่างประเทศ ปี 2564:
 รวม 351.97 ล้านบาท คิดเป็น 13.97% ของมูลค่าความร่วมมือเพื่อการพัฒนาของไทยในปี 2564
 ความร่วมมือทางวิชาการ: 310.14 ล้านบาท (88.11% ของความร่วมมือเพื่อการพัฒนาของ TICA)
 การกระจายตามกลุ่มประเทศ:
 CLMV: 246.24 ล้านบาท
 SOUTH ASIA AND MIDDLE EAST: 40.47 ล้านบาท
 SOUTHEAST ASIA: 10.59 ล้านบาท
 OTHERS: 23.19 ล้านบาท
 เงินอุดหนุนที่ไทยมอบให้องค์การระหว่างประเทศ:
 รวม 418.3 ล้านบาท คิดเป็น 5.49% ของมูลค่าเงินอุดหนุนเพื่อการพัฒนา
 หน่วยงานที่ได้รับเงินอุดหนุนมากที่สุด:
 กรมความร่วมมือฯ: 418.3 ล้านบาท
 กระทรวงอุตสาหกรรม: 47.9 ล้านบาท
 กระทรวงการคลัง: 87.77 ล้านบาท
 TICA Contribution 2021:
 UNDP: 15.46 ล้านบาท
 TUSEF: 10.00 ล้านบาท

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ

หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2493
หมวดหมู่:กระทรวงการต่างประเทศ (ประเทศไทย)
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐบาลไทยในเขตหลักสี่
ค