ลาวดวงเดือน (เพลงถวายพระพรชัยมงคล)

ลาวดวงเดือน เป็นเพลงไทยถวายพระพรชัยมงคลแด่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื่องในพระราชพิธีเฉลิมพลกองทหารบกรถยนต์ การรับทหารกลับจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ทวีปยุโรป แต่งโดยนายพันโท หลวงไววิธีทัพ (พล เสนีย์วงศ์ ณ อยุธยา) เมื่อ พ.ศ. 2462

 ประวัติ 


เมื่อวันที่ 21 กันนายน พ.ศ. 2462 กองทหารซึ่งกลับจากราชการสงครามโลกครั้งที่หนึ่งพร้อมด้วยทหารประจำพระนคร ให้เดินขบวนแห่จากศาลาว่าการกลาโหม (ปัจจุบันคือ กระทรวงกลาโหม) ตามริ้วขบวนลำดับแรก คือ ขนวนแตรวง กรมทหารบกม้า และกองทัพน้อยทหารบกที่ 1 จนถึงริ้วขบวนสุดท้าย คือ ขบวนแตรวง กรมทหารบกราบที่ 3 โดยให้ทหารทุกคนถือโคมรูปดอกบัวสีเขียว สีขาวแดง และสีน้ำเงินสลับสีกันเป็นสีธงชาติไทย แล้วเดินริ้วขบวนมาตั้งแถวหน้าพระที่นั่งไชยชุมพล พระบรมมหาราชวัง ถนนสนามไชย พระนคร

เมื่อเวลา 21.00 น. พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จออก ณ พระที่นั่งไชยชุมพล เมื่อขบวนทหารตั้งแถวพร้อมแล้วนายทหารในกองทหารบกรถยนต์ซึ่งกลับจากราชการสงครามร้องเพลงตำนานย่อของกองทหารบกรถยนต์ และเพลงถวายพระพรชัยมงคลตามลำดับ ดังนี้:–

สระสม (ผู้แต่ง: ว่าที่นายร้อยตรีเจือ ชนะภัย)
ช้างประสานงา
ฝรั่งรำเท้า
ลาวดวงเดือน (ผู้แต่ง: นายร้อยโทพล เสนีวงศ์ ณ อยุธยา)
นางนาค (ผู้แต่ง: ว่าที่นายร้อยตรีเจือ ชนะภัย)

เมื่อร้องจบ 5 เพลงแล้ว ทหารทั้งจึงร้องเพลงสรรเสริญพระบารมีถวายพระพรชัยมงคลแล้วเคลื่อนริ้วขบวนทหารไปที่หน้าสถานทูตอังกฤษ ถนนเจริญกรุง แล้วบรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมี ถวายพระพรชัยพระเจ้าแผ่นดินอังกฤษ จากนั้นเคลื่อนริ้วขบวนไปที่หน้าสถานทูตฝรั่งเศสบรรเลงเพลงชาติฝรั่งเศส ลามาร์แซแยซ ตามลำดับ

เมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2462 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปนมัสการพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร (พระแก้วมรกต) ณ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม พระสงฆ์ราชาคณะ 39 รูป สวดเจริญพระพุทธมนต์ถวายพระพรชัยมงคลแล้วจึงเสด็จพระราชดำเนินกลับ

 วาระและโอกาสในการใช้ 
ระเบียบส่วนราชการไม่ได้กำหนดหลักเกณฑ์การใช้ มีเพียงประวัติการใช้ในวาระดังนี้
 พระราชพิธีเฉลิมพลกองทหารบกรถยนต์หน้าพระที่นั่งไชยชุมพล พระบรมมหาราชวัง วันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2462กองประวิติศาสต์รทหาร กรมเสนาธิการทหารบก. (2463). ประวัติกองทหารอาสา: ซึ่งไปในงานพระราชสงครามข้ามทะเล พระพุทธศักราช ๒๔๖๐-๖๑-๖๒. พิมพ์แจกในงานพระศพ จอมพล สมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้ากรมหลวงพิศณุโลกประชานารถ วันที่ ๒๔ กันยายน พระพุทธศักราช ๒๔๖๓. พระนคร: ที่ว่าการกรมเสนาธิการทหารบก.

 อ้างอิง 
 เชิงอรรถ

หมวดหมู่:เพลงเฉลิมพระเกียรติ