ทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

ทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ () เป็นทบวงของสหประชาชาติที่ให้บริการด้านความปลอดภัยและความมั่นคงแก่หน่วยงานและฝ่ายต่าง ๆ ของสหประชาชาติ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบการจัดการความปลอดภัยของสหประชาชาติ ทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติรายงานตรงต่อเลขาธิการสหประชาชาติ ทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติบริหารจัดการเครือข่ายที่ปรึกษา นักวิเคราะห์ เจ้าหน้าที่ และผู้ประสานงานด้านความปลอดภัยในกว่า 125 ประเทศทั่วโลก เพื่อสนับสนุนบุคลากรของสหประชาชาติประมาณ 180,000 คน ผู้ติดตาม 400,000 คน และสถานที่ของสหประชาชาติ 4,500 แห่งทั่วโลก ทบวงนี้ดำเนินการโดยรองเลขาธิการ จิลส์ มิโชด์ จากแคนาดา

 อาณัติ 
 ภารกิจ 
เพื่อทำให้ระบบการปฏิบัติงานของสหประชาชาติสามารถดำเนินต่อไปได้ผ่านความเป็นผู้นำและโซลูชั่นการรักษาความปลอดภัยที่เชื่อถือได้

 วิสัยทัศน์ 
ความมั่นคงขององค์การสหประชาชาติ เพื่อโลกที่ดีกว่า
 เอกสารทางกฎหมาย 
ความมั่นคงของสหประชาชาติได้รับการสนับสนุนโดยเอกสารทางกฎหมายหลัก 5 ฉบับ ซึ่งระบุถึงความรับผิดชอบของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งหมด ได้แก่
 กฎบัตรสหประชาชาติ – มาตรา 104 และ 105
 อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิพิเศษและเอกสิทธิ์คุ้มกันของสหประชาชาติ (พ.ศ. 2489 และ พ.ศ. 2490)
 อนุสัญญาว่าด้วยความปลอดภัยและความมั่นคงของบุคลากรสหประชาชาติและบุคลากรที่เกี่ยวข้อง (พ.ศ. 2537) – พิธีสารเสริม (พ.ศ. 2548)
 มติประจำปีของสมัชชาใหญ่ว่าด้วยความปลอดภัยและความมั่นคงของบุคลากรสหประชาชาติและบุคลากรที่เกี่ยวข้อง
 คู่มือหลักนโยบายความปลอดภัยของทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

 วัตถุประสงค์ 
 ความเป็นผู้นำ: ทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNDSS) จะให้คำแนะนำที่สำคัญและความสามารถในการตัดสินใจอย่างรวดเร็วเกี่ยวกับนโยบายและประเด็นปฏิบัติการของระบบการจัดการความปลอดภัยของสหประชาชาติ (United Nations Security Management System: UNSMS) แก่สมาชิกระบบการจัดการความปลอดภัยแห่งสหประชาชาติ ผู้บริหารระดับสูงและบุคลากรของสหประชาชาติ
 การจัดการความปลอดภัย: ทบวงนี้ให้บริการด้วยความสามารถในการจัดการความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและกลยุทธ์เพื่อจัดการกับความท้าทายด้านความปลอดภัยหลายมิติ การจัดการความเสี่ยงด้านความปลอดภัย (Security Risk Management: SRM) จะระบุ วิเคราะห์ และจัดการความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและความมั่นคงต่อบุคลากร ทรัพย์สิน และการปฏิบัติการของสหประชาชาติ
 นโยบาย: ทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNDSS) สนับสนุนกระบวนการตัดสินใจด้วยกรอบนโยบายที่มั่นคง โดยมีนโยบายด้านความปลอดภัยที่ครอบคลุมทุกด้านของการจัดการความปลอดภัยและสร้างความมั่นใจในความสอดคล้องภายในทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ
 กำลังคน: ทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNDSS) พัฒนาและรักษากำลังคนด้านความปลอดภัยและความมั่นคงที่เป็นมืออาชีพและมีประสิทธิภาพ
 บริการเฉพาะทาง: ทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNDSS) มอบบริการด้านความปลอดภัยและความมั่นคงเฉพาะทางโดยนำเสนอความเชี่ยวชาญที่จำเป็นเพื่อให้ก้าวล้ำหน้าการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วในสภาพแวดล้อมด้านความปลอดภัย

 ประวัติ 
ในช่วงครึ่งศตวรรษแรกของสหประชาติ หากเจ้าหน้าที่ของสหประชาชาติตกเป็นเป้าหมายโดยตรง เหตุการณ์ดังกล่าวมักถูกมองว่าเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดยลำพัง ในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 สภาพแวดล้อมทางความมั่นคงของสหประชาชาติได้เปลี่ยนแปลงไปและกลายเป็นภัยคุกคามสูงขึ้น จำนวนเจ้าหน้าที่ที่เสียชีวิตและบาดเจ็บเพิ่มขึ้นอันเป็นผลจากการกระทำที่พุ่งเป้าไปที่เจ้าหน้าที่ ทำให้ภารกิจของสหประชาชาติก็เปลี่ยนแปลงไปด้วย ส่งผลให้เจ้าหน้าที่ของสหประชาชาติมีจำนวนมากขึ้น โดยเฉพาะจากหน่วยงานด้านมนุษยธรรม ถูกส่งไปปฏิบัติภารกิจที่อาจก่อให้เกิดอันตราย ในเวลาเดียวกัน ภารกิจรักษาสันติภาพก็ได้รับการจัดตั้งขึ้นในพื้นที่ที่มีสงครามหรือในสถานการณ์ที่มีความเสี่ยงสูง เจ้าหน้าที่ด้านมนุษยธรรมถูกส่งไปร่วมกับหน่วยทหารรักษาสันติภาพในภารกิจสหวิชาชีพที่บูรณาการกันมากขึ้น

 การพัฒนาระบบการจัดการความปลอดภัย 
ระบบการจัดการความปลอดภัยของสหประชาชาติได้รับการออกแบบมาเพื่อตอบสนองความต้องการด้านปฏิบัติการที่มีอยู่ตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นของสหประชาชาติ เพื่อให้สหประชาชาติสามารถตอบสนองต่อความต้องการใหม่ ๆ ในสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติได้อนุมัติให้เพิ่มจำนวนเจ้าหน้าที่ของสำนักงานผู้ประสานงานด้านความมั่นคงของสหประชาชาติ (UN Security Coordinator: UNSECOORD) โดยเน้นที่ภาคสนามเป็นหลัก ในปี พ.ศ. 2544 สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติได้อนุมัติให้จัดตั้งผู้ประสานงานด้านความมั่นคงของสหประชาชาติแบบเต็มเวลาในระดับผู้ช่วยเลขาธิการ ในปี พ.ศ. 2545 จำนวนตำแหน่งเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยแบบมืออาชีพในภาคสนามมีจำนวน 100 ตำแหน่งสำหรับเจ้าหน้าที่มืออาชีพ และอีก 200 ตำแหน่งสำหรับกำลังในท้องถิ่น

ผู้ประสานงานด้านความมั่นคงของสหประชาชาติทำหน้าที่กำกับดูแลกิจกรรมต่าง ๆ ของระบบการจัดการความมั่นคงภาคสนามของสหประชาชาติ และเป็นเจ้าหน้าที่อาวุโสที่ได้รับการแต่งตั้งโดยเลขาธิการ สำนักงานมีหน้าที่รับผิดชอบด้านนโยบายและขั้นตอนที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงทั้งหมด เพื่อให้แน่ใจว่าสหประชาชาติจะตอบสนองอย่างสอดคล้องกันต่อสถานการณ์ฉุกเฉินต่าง ๆ การประสานงาน วางแผน และดำเนินการตามแผนงานด้านความปลอดภัยระหว่างหน่วยงาน และทำหน้าที่เป็นจุดศูนย์กลางสำหรับความร่วมมือระหว่างหน่วยงานเกี่ยวกับประเด็นด้านความปลอดภัยทั้งหมด และการตัดสินใจเกี่ยวกับการโยกย้าย / อพยพบุคลากรและผู้ติดตามที่มีสิทธิ์ออกจากพื้นที่ที่ไม่ปลอดภัยและความเสี่ยงสูง

นอกเหนือจากสำนักงานผู้ประสานงานด้านความมั่นคงของสหประชาชาติ (UNSECOORD) แล้ว ทบวงปฏิบัติการรักษาสันติภาพ (DPKO) ยังมีโครงสร้างความปลอดภัยแยกต่างหากสำหรับบุคลากรพลเรือนในการปฏิบัติการรักษาสันติภาพของสหประชาชาติ ภารกิจทางการเมืองของทบวงกิจการการเมืองที่ได้รับการสนับสนุนทางการบริหารโดยทบวงปฏิบัติการรักษาสันติภาพ (DPKO) ยังคงอยู่ภายใต้ระบบการจัดการความปลอดภัยภาคสนามของสหประชาชาติ สถานที่ตั้งหลักของสหประชาชาติแต่ละแห่งทั่วโลกต่างก็มีหน่วยงานด้านความปลอดภัยและความมั่นคงของตนเอง ซึ่งดำเนินการแยกจากระบบการจัดการความปลอดภัยของสหประชาชาติและจากทิศทางการควบคุมจากส่วนกลาง

หน่วยบริการความมั่นคงและความปลอดภัย (Security and Safety Service: SSS) ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกที่สำนักงานใหญ่ของสหประชาชาติในปี พ.ศ. 2491 เป็นเวลาหลายทศวรรษที่หน่วยบริการความมั่นคงและความปลอดภัยปฏิบัติงานในนิวยอร์กและที่สำนักงานใหญ่ของสำนักงานเลขาธิการอีก 7 แห่งทั่วโลก (เจนีวา, เวียนนา, ไนโรบี, กรุงเทพมหานคร, เบรุต, อาดดิสอาบาบา และซานติอาโก) ดำเนินการแยกจากกันและไม่มีโครงสร้างการกำกับดูแลร่วมกัน บทบาทของหน่วยงานเหล่านี้คือการดูแลความปลอดภัยให้กับบุคลากรของสำนักงานใหญ่ สถานที่ และการปฏิบัติงานในสถานที่เหล่านั้น ตลอดจนปกป้องผู้แทนและผู้มาเยือนสถานที่ดังกล่าว และให้รายละเอียดด้านความปลอดภัยส่วนบุคคลแก่เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหประชาชาติและบุคคลสำคัญที่มาเยือน

ระหว่างปี พ.ศ. 2545 ถึง พ.ศ. 2546 ผู้ประสานงานด้านความมั่นคงของสหประชาชาติได้พยายามปรับปรุงระบบรักษาความปลอดภัยขององค์กรสำหรับบุคลากรโดยการปรับปรุงการคัดเลือกและการฝึกอบรม และสถาปนาการประสานงานด้านความปลอดภัยระหว่างหน่วยงาน กองทุน และโครงการของสหประชาชาติผ่านการจัดตั้งเครือข่ายการจัดการด้านความปลอดภัยระหว่างหน่วยงาน (Inter-Agency Security Management Network: IASMN) อย่างไรก็ตาม โครงสร้างด้านความปลอดภัยในทบวงปฏิบัติการรักษาสันติภาพ (PKO) และ SPM ขณะที่ในสถานที่ของสหประชาชาติ หน่วยบริการความมั่นคงและความปลอดภัย (SSS) ยังคงทำหน้าที่เป็นหน่วยงานหลักที่แยกจากโครงสร้างที่มีอยู่สำหรับภาคสนาม

ในช่วงต้นเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2546 ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยอิสระได้ดำเนินการวิเคราะห์ระบบการจัดการความปลอดภัยของสหประชาชาติ และสรุปได้ว่า การพัฒนาและการนำกรอบการกำกับดูแลและความรับผิดชอบด้านความปลอดภัยโดยรวมมาใช้ ซึ่งรวมถึงสำนักงานใหญ่ เจ้าหน้าที่ด้านมนุษยธรรมและการพัฒนา และเจ้าหน้าที่พลเรือนในภารกิจรักษาสันติภาพ จะทำให้ระบบการจัดการความปลอดภัยแข็งแกร่งขึ้นและเป็นหนึ่งเดียว

 คณะอะห์ติซาริ 
แม้จะมีความกังวลด้านความปลอดภัยที่เพิ่มมากขึ้นและมีการพยายามแก้ไขปัญหาดังกล่าว สำนักงานใหญ่ของสหประชาชาติที่โรงแรมคาแนลในกรุงแบกแดดได้ถูกโจมตีเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2546 การโจมตีดังกล่าวดำเนินการโดยผู้ก่อเหตุระเบิดฆ่าตัวตายที่ขับรถบรรทุกบรรจุวัตถุระเบิด ได้สังหารเจ้าหน้าที่สหประชาชาติและนักท่องเที่ยวไป 22 ราย และมีผู้ได้รับบาดเจ็บมากกว่า 150 ราย การโจมตีครั้งนี้ถือเป็นการโจมตีครั้งแรกที่มีเป้าหมายชัดเจนต่อสหประชาชาติ ส่งผลให้มีการเรียกร้องให้มีการประสานงานและความร่วมมือที่มีจำกัดของข้อกำหนดด้านความปลอดภัยสำหรับเจ้าหน้าที่และสถานที่ของสหประชาชาติทั่วโลก การโจมตีดังกล่าวส่งผลให้คณะกรรมการอิสระด้านความปลอดภัยและความมั่นคงของบุคลากรสหประชาชาติในอิรัก ซึ่งนำโดย มาร์ตติ อะห์ติซาริ หรือที่เรียกว่าคณะกรรมการอะห์ติซาริ ดำเนินการทบทวนระบบความปลอดภัยเป็นครั้งที่สองโดยด่วน

คณะกรรมาธิการอะห์ติซาริเรียกร้องให้มีการปรับปรุงกลยุทธ์ด้านความปลอดภัยใหม่สำหรับสหประชาชาติอย่างจริงจัง โดยคณะกรรมาธิการได้เสนอแนะว่าองค์ประกอบหลักของกลยุทธ์ใหม่นี้ ได้แก่ การกำหนดความรับผิดชอบของสหประชาชาติอย่างชัดเจนในการรับรองความปลอดภัยของบุคลากร การจัดตั้งเครื่องมือประเมินระดับมืออาชีพสำหรับการวิเคราะห์ภัยคุกคามและความเสี่ยงสำหรับปฏิบัติการของสหประชาชาติทั่วโลก ระบบการจัดการความปลอดภัยที่แข็งแกร่งพร้อมมาตรการทางวินัยที่เหมาะสมเพื่อต่อต้านการไม่ปฏิบัติตาม ความรับผิดชอบในทุกระดับของผู้บริหารสำหรับการนำกฎระเบียบด้านความปลอดภัยไปปฏิบัติ และเพิ่มทรัพยากรอย่างมากเพื่อพัฒนาและบำรุงรักษาโครงสร้างพื้นฐานด้านความปลอดภัยที่จำเป็น

 การก่อตั้งทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ 
ในปี พ.ศ. 2547 ข้อเสนอสำหรับการเสริมสร้างและการรวมระบบการจัดการความปลอดภัยของสหประชาชาติถูกนำเสนอต่อสมัชชาใหญ่สมัยที่ 59 ในรายงาน A/59/365 เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2547 ซึ่งส่งผลให้มีการนำมติของสมัชชาใหญ่ (A/RES/59/276 เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2547) มาใช้ ซึ่งได้จัดตั้งทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงขึ้น โดยผนวกองค์ประกอบการจัดการความปลอดภัยของสำนักงานผู้ประสานงานด้านความปลอดภัยของสหประชาชาติ (UN Security Coordinator: UNSECOORD) และหน่วยงานด้านความมั่นคงและบริการด้านความปลอดภัย (Security and Safety Services: SSS) เข้าด้วยกันที่สำนักงานใหญ่และที่สำนักงานนอกสำนักงานใหญ่ (รวมถึงคณะกรรมาธิการระดับภูมิภาค)

นอกจากนี้ มติยังกำหนดให้หัวหน้าทบวงคนใหม่ต้องมีเจ้าหน้าที่อาวุโสระดับรองเลขาธิการสหประชาชาติเป็นหัวหน้า โดยมีวาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี โดยไม่สามารถต่ออายุได้ สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติยังได้มีมาตรการเสริมกำลังปฏิบัติการรักษาความปลอดภัยในทุกสถานที่ และตัดสินใจที่จะจัดตั้งการทำงานที่มีศักยภาพแบบรวมศูนย์สำหรับนโยบาย มาตรฐาน การประสานงาน การสื่อสาร การปฏิบัติตาม และการประเมินภัยคุกคามและความเสี่ยง

ทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNDSS) ได้ถูกก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2548

 การวิจารณ์และการโต้แย้ง 
แม้ว่ากลุ่มทำงานของสหประชาชาติจะมีจุดยืนอย่างเป็นทางการในการต่อต้านการใช้บริษัททหารและรักษาความปลอดภัยเอกชน ยกเว้นในกรณีที่ไม่มีทางเลือกอื่น ทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNDSS) ก็ได้ทำสัญญากับบริษัททหารเอกชนจำนวนมากในการประจำการในประเทศต่าง ๆ การตรวจสอบเพิ่มเติมโดยหน่วยตรวจสอบร่วมของสหประชาชาติเผยให้เห็นว่าแม้จะมีอำนาจหน้าที่ในการรวมการตอบสนองด้านความปลอดภัยให้เป็นหนึ่งเดียว ทบวงความปลอดภัยและความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNDSS) ก็ประสบปัญหาด้านความเป็นผู้นำ บุคลากร และเงินทุน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเนื่องมาจากการขาดการประสานงานระหว่างหน่วยงานของสหประชาชาติและหน่วยงานหลายระดับของระบบการจัดการความปลอดภัยของสหประชาชาติที่รับผิดชอบในการรับรองความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่สหประชาชาติ

 ยศและหน่วย 
เจ้าหน้าที่ของหน่วยความมั่นคงมียศต่าง ๆ ดังต่อไปนี้: เจ้าหน้าที่ใหม่ (), เจ้าหน้าที่ (), เจ้าหน้าที่อาวุโส (), จ่า (), หมวด (), ผู้กอง (), สารวัตร ()

มีหน่วยคุ้มกันส่วนบุคคลและกองทหารเกียรติยศ ซึ่งทำหน้าที่หลักในการคุ้มกันผู้ปราศรัยภายในสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ

 อ้างอิง 



 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Official site
 Report of the Secretary-General on the Safety and Security of Humanitarian Personnel and Protection of United Nations Personnel
 United Nations Charter – articles 104 and 105
 Conventions on Privileges and Immunities of the United Nations (1946 and 1947)
 Convention on Safety and Security of United Nations Personnel and Associated Personnel (1994) – Optional Protocol (2005)
 Annual Resolutions of the General Assembly on Safety and Security of UN personnel and associated personnel
 UNSMS Security Policy Manual - 2017 (Archived)

หมวดหมู่:สำนักเลขาธิการสหประชาชาติ
หมวดหมู่:องค์การด้านความปลอดภัย
หมวดหมู่:องค์การด้านความมั่นคง