มณฑลทราย

มณฑลทราย (, THL kyinkhor; ; Sand mandala) เป็นธรรมเนียมในศาสนาพุทธแบบทิเบตที่ประกอบด้วยการสร้างและสลายมณฑลที่ทำจากทรายสี เมื่อสร้างเสร็จแล้วจะประกอบพิธีกรรมทำลายทิ้งซึ่งเป็นสัญลักษณ์แทนธรรมชาติของความไม่เที่ยงแท้ของโลกทางวัตถุ

พิธีกรรมการสลายมณฑลทรายเป็นพิธีกรรมที่มีความเป็นสัญลักษณ์และลำดับขั้น รูปหรือตัวอักษรจะถูกนำออกเป็นลำดับเฉพาะ เช่นเดียวกับโครงร่างรูปเรขาคณิตที่เหลือ จนมณฑลสุดท้ายถูกสลาย ทรายที่ได้กลับคืนมาจะนำไปห่อในผ้าก่อนนำไปปล่อยกลับสู่ธรรมชาติในแม่น้ำหรือธารน้ำไหล นอกจากจะเป็นสัญลักษณ์ถึงความไม่จีรังแล้ว การปล่อยทรายลงแม่น้ำยังเป็นความเชื่อว่าจะช่วยส่งต่อพลังงานแห่งการฟื้นฟูรักษาของมณฑลไปตามสายน้ำด้วย

มณฑลรูปที่สร้างโดยใช้มณฑลทราย เช่น กาลจักรมณฑล ซึ่งประกอบด้วยเทพเจ้า 722 พระองค์ในรูปเรขาคณิตที่ซับซ้อน มณฑลขนาดเล็กลงมา เช่น วัชไภรวมณฑล ยังคงใช้เวลาทำหลายวัน มณฑลทรายทำขึ้นเช่นเดียวกับแนวคิดมณฑล กล่าวคือเป็นภาพแทนสองมิติของโลกสามมิติ ในอดีต พระสงฆ์จะใช้หินสีต่าง ๆ บดละเอียดในการทำมณฑล แต่ในปัจจุบันการใช้ทรายย้อมสีเป็นที่นิยมโดยทั่วไป โดยทรายที่นำมาใช้จะเป็นทรายชนิดที่มีความหนาแน่นเป็นพิเศษ เพื่อป้องกันไม่ให้ปลิดปลิว

อ้างอิง

หมวดหมู่:มณฑล
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธแบบทิเบต
หมวดหมู่:ทราย