นกแก้วแอฟริกันเกรย์

นกแก้วแอฟริกันเกรย์ (; ชื่อวิทยาศาสตร์: Psittacus erithacus) หรือ นกแก้วเทาแอฟริกัน เป็นนกแก้วในวงศ์ Psittacidae ซึ่งมีถิ่นกำเนิดในทวีปแอฟริกา ส่วนนกแก้วทิมเนห์ เคยได้รับการระบุว่าเป็นชนิดย่อยของนกแก้วแอฟริกันเกรย์ แต่ในปัจจุบันได้รับการยกระดับเป็นสปีชีส์อย่างเต็มตัวแล้ว

 อนุกรมวิธาน 
นกแก้วแอฟริกันเกรย์ถูก อธิบายอย่างเป็นทางการ ครั้งแรกในปี 1758 โดยนักธรรมชาติวิทยาชาวสวีเดน คอล ฟ็อน ลินเนีย ใน 10th edition of Systema Naturae ของ Systema Naturae เขาได้จัดให้นกแก้วชนิดนี้อยู่ใน สกุล Psittacus พร้อมกับนกแก้วชนิดอื่น ๆ และตั้งชื่อทวินาม ว่า Psittacus erithacus Linnaeus ระบุสถานที่ประเภท (type locality) ผิดเป็น "Guinea" โดยสถานที่นั้นต่อมาถูกกำหนดเป็นประเทศกานา ในแอฟริกาตะวันตก ชื่อสกุล Psittacus มาจากภาษาละตินแปลว่า "นกแก้ว" ส่วนชื่อชนิด erithacus มาจากภาษาละตินที่ได้มาจากภาษากรีกโบราณ εριθακος (erithakos) ซึ่งหมายถึงนกที่ไม่ทราบชื่อที่สามารถเลียนเสียงมนุษย์ได้ อาจหมายถึง black redstart สปีชีส์นี้ถือว่าเป็น monotypic: ไม่มี ชนิดย่อย ที่ได้รับการยอมรับ

นกแก้วทิมเนห์เคยถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มย่อยของนกแก้วแอฟริกันเกรย์ แต่ในปัจจุบันถือว่าเป็นสปีชีส์ที่แยกจากกัน โดยอิงจากผลการศึกษาในด้านพันธุกรรมและรูปร่างที่เผยแพร่ในปี 2007 แม้ว่า ฟ็อน ลินเนีย จะจัดนกแก้วทั้งหมดที่เขาทราบอยู่ในสกุล Psittacus แต่ปัจจุบันมีเพียงนกแก้วแอฟริกันเกรย์และนกแก้วทิมเนห์ เท่านั้นที่ได้รับการจัดให้อยู่ในสกุลนี้

 คำอธิบาย 


นกแก้วแอฟริกันเกรย์เป็นนกขนาดกลาง มีสีเทาเป็นส่วนใหญ่และมีจะงอยปากสีดำ น้ำหนักเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ  มีความยาวประมาณ  และปีกมีความกว้างอยู่ระหว่าง  หัวและปีกจะมีสีเข้มกว่าลำตัว ขนบนหัวและลำตัวมีขอบสีขาวเล็กน้อย ขนหางเป็นสีแดง

เนื่องจากการคัดเลือกพันธุ์โดยผู้เพาะพันธุ์ ทำให้บางตัวมีสีแดงบางส่วนหรือทั้งหมด ทั้งนี้นกแก้วเทา เพศผู้ทั้งสองตัวมีลักษณะคล้ายคลึงกัน  และขนใต้หางมักมีสีเทา นกผู้ใหญ่มีน้ำหนักอยู่ระหว่าง 

นกแก้วแอฟริกันเกรย์สามารถมีอายุได้ 40–60 ปีในกรงเลี้ยง แม้ว่าอายุเฉลี่ยในธรรมชาติจะดูสั้นกว่าประมาณ 23 ปี นกชนิดนี้เริ่มมีการผสมพันธุ์เมื่อมีอายุ 3–5 ปีและจะวางไข่ 3-5 ฟองต่อรัง

 การกระจายและถิ่นอาศัย 

นกแก้วแอฟริกันเกรย์เป็นนกพื้นเมืองในแอฟริกากลางซึ่งรวมถึง แองโกลา, แคเมอรูน, คองโก, กาบอน, ไอวอรีโคสต์, กานา, เคนยา, และ ยูกันดา สายพันธุ์นี้พบได้ในช่วงตั้งแต่เคนยาไปจนถึงฝั่งตะวันออกของไอวอรีโคสต์ การประมาณการปัจจุบันสำหรับประชากรทั่วโลกยังไม่แน่นอนและมีค่าตั้งแต่ 630,000 ถึง 13 ล้านตัว นกแก้วแอฟริกันเกรย์มีประชากรลดลงทั่วโลก สายพันธุ์นี้ดูเหมือนจะชอบอยู่ในป่าทึบ แต่ก็สามารถพบได้ตามขอบป่าและในชนิดของพืชพรรณที่เปิดกว้าง เช่น ป่ากัลลอรีและซาวันนา

การศึกษาประชากรที่เผยแพร่ในปี 2015 พบว่าสายพันธุ์นี้ "เกือบจะถูกกำจัด" ออกจากกานา โดยมีจำนวนลดลง 90 ถึง 99% นับตั้งแต่ปี 1992 นกชนิดนี้ถูกพบในเพียง 10 จาก 42 พื้นที่ป่า และที่รังที่เคยมีนก 700–1200 ตัว ตอนนี้มีเพียง 18 ตัวเท่านั้น ชาวบ้านส่วนใหญ่กล่าวโทษการค้าสัตว์เลี้ยงและการตัดไม้ว่าเป็นสาเหตุของการลดลงนี้ คาดว่าประชากรในแคเมอรูนจะมีเสถียรภาพ ในคองโก มีการประมาณว่า 15,000 ตัวถูกจับทุกปีเพื่อการค้าสัตว์เลี้ยงจากฝั่งตะวันออกของประเทศ แม้ว่าสิทธิในการจับจะระบุว่า 5,000 ตัวต่อปี

คณะกรรมการอนุรักษ์สัตว์ป่าแห่งฟลอริดา ระบุว่าพวกเขาได้พบเห็นนกแก้วแอฟริกันเกรย์ที่หลบหนีหรือถูกปล่อยออกมาใน ฟลอริดาใต้ ตั้งแต่ปี 1984 แต่ไม่มีหลักฐานที่แสดงว่าประชากรดังกล่าวกำลังผสมพันธุ์ตามธรรมชาติ

 พฤติกรรมและนิเวศวิทยาในธรรมชาติ 
ข้อมูลเกี่ยวกับพฤติกรรมและกิจกรรมของนกเหล่านี้ในป่ามีน้อยมาก นอกจากจะขาดเงินทุนวิจัยแล้ว การศึกษานกเหล่านี้ในป่ายังเป็นเรื่องยากเป็นพิเศษ เนื่องจากนกชนิดนี้เป็นสัตว์ที่ถูกล่า ซึ่งทำให้นกชนิดนี้มีบุคลิกที่ค่อนข้างลึกลับ ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่านกเทาป่าอาจเลียนแบบเสียงต่าง ๆ ที่ได้ยินได้หลากหลาย เช่นเดียวกับญาติที่ถูกจับ ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก นกเทา 2 ตัวที่บันทึกเสียงไว้ขณะเกาะคอนมีเสียงร้องที่แตกต่างกันมากกว่า 200 เสียง รวมถึงเสียงร้องเลียนแบบนกป่าอื่น 9 เสียงและเสียงร้องเลียนแบบค้างคาว 1 เสียง

 การให้อาหาร 
นกแก้วแอฟริกันเกรย์เป็นสัตว์ที่กินผลไม้เป็นหลัก โดยอาหารส่วนใหญ่ประกอบด้วยผลไม้, ถั่ว, และเมล็ดพืช รวมถึงผลจาก ปาล์ม นอกจากนี้นกชนิดนี้ยังอาจกินดอกไม้และเปลือกไม้ รวมถึงแมลงและหอยทาก ในธรรมชาติ นกแก้วแอฟริกันเกรย์ยังเป็นสัตว์ที่กินอาหารจากพื้นดินบางส่วน

 การผสมพันธุ์ 
นกแก้วแอฟริกันเกรย์เป็นสัตว์ที่ผสมพันธุ์แบบ ผสมพันธุ์กับคู่เดียว และทำรังในโพรงไม้ นกแก้วที่ผสมพันธุ์แต่ละคู่จะต้องมีต้นไม้เป็นของตัวเองเพื่อทำรัง แม่นกจะวางไข่ 3-5 ฟอง ซึ่งจะใช้เวลาฟักไข่ 30 วันโดยได้รับอาหารจากคู่ของนกชนิดนี้ นกโตจะปกป้องรังของนกชนิดนี้

ลูกนกแก้วแอฟริกันเกรย์จะต้องการการให้อาหารและการดูแลจากพ่อแม่ในรัง โดยพ่อแม่จะดูแลจนถึง 4-5 สัปดาห์หลังจากที่ลูกนกบินได้ ลูกนกจะออกจากรังเมื่อมีอายุ 12 สัปดาห์ ข้อมูลเกี่ยวกับพฤติกรรมการจับคู่ของสายพันธุ์นี้ในธรรมชาตินั้นยังมีน้อย ลูกนกมีน้ำหนักประมาณ  เมื่อลืมตา และ  เมื่อลูกนกออกจากพ่อแม่

 การอนุรักษ์ 
นักล่าทางธรรมชาติสำหรับสายพันธุ์นี้รวมถึง นกแร้งปาล์ม และนกที่อยู่ในกลุ่มเหยี่ยวหลายชนิด ลิงมักจะมุ่งเป้าไปที่ไข่และลูกนกเพื่อหาอาหาร

มนุษย์เป็นภัยคุกคามที่ใหญ่ที่สุดต่อประชากรนกแก้วแอฟริกันเกรย์ในป่า ระหว่างปี 1994 ถึง 2003 มีการซื้อขาย นกแก้วแอฟริกันเกรย์ ในตลาดระหว่างประเทศมากกว่า 359,000 ตัว ในแต่ละปีมีการล่าประมาณ 21% ของประชากรนกแก้วป่า อัตราการตายของนกแก้วชนิดนี้สูงมากในช่วงเวลาตั้งแต่ที่ถูกจับจนถึงเวลาที่นกแก้วถูกนำออกสู่ตลาด โดยอยู่ที่ 60 ถึง 66% นอกจากนี้ นกแก้วสายพันธุ์นี้ยังถูกล่าเพื่อเอาเนื้อและส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ซึ่งใช้เป็นยาแผนโบราณ ผลจากการเก็บเกี่ยวนกในธรรมชาติอย่างกว้างขวาง พร้อมกับการสูญเสียแหล่งที่อยู่ สายพันธุ์นี้เชื่อว่ากำลังประสบกับการลดลงอย่างรวดเร็วในธรรมชาติ และจึงได้รับการจัดอันดับว่าเป็นสายพันธุ์ endangered โดย องค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ

ในเดือนตุลาคม 2016 อนุสัญญาว่าด้วยการค้าสัตว์และพืชที่ใกล้สูญพันธุ์ (CITES) ได้ขยายระดับการคุ้มครองสูงสุดสำหรับนกแก้วแอฟริกันเกรย์ โดยการบรรจุสายพันธุ์นี้ในภาคผนวก 1 ซึ่งควบคุมการค้าขายระหว่างประเทศของสายพันธุ์นี้

ในปี 2021 รัฐบาลเคนยาได้จัดให้มีการให้อภัยอย่างสั้น ๆ ในช่วงเวลานี้ เจ้าของนกแก้วแอฟริกันเกรย์สามารถจ่ายค่าธรรมเนียมเพื่อขอรับใบอนุญาตสำหรับนกของตนและช่วยให้การเป็นเจ้าของถูกต้องตามกฎหมาย หลังจากสิ้นสุดระยะเวลานี้ การเป็นเจ้าของสายพันธุ์นี้โดยไม่มีใบอนุญาตถือเป็นเรื่องผิดกฎหมาย

 ในกรงเลี้ยง 

นกแก้วแอฟริกันเกรย์เป็นที่รู้กันดีว่าเลียนแบบเสียงที่ได้ยินในสภาพแวดล้อมของนกชนิดนี้และใช้เสียงนั้นอย่างต่อเนื่อง นกชนิดนี้เป็นนกที่มีความฉลาดสูง ต้องการการกระตุ้นพฤติกรรมและสังคมอย่างมาก รวมถึงการดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิดในกรงเลี้ยง ไม่เช่นนั้นนกชนิดนี้อาจเกิดความเครียด การถอนขนเป็นอาการทั่วไปที่พบในนกแก้วแอฟริกันเกรย์ที่เครียด ส่งผลกระทบต่อประชากรนกในกรงเลี้ยงมากถึง 40% นกเหล่านี้ยังอาจเกิดพฤติกรรมผิดปกติของนกในกรงเลี้ยง เนื่องจากความอ่อนไหวทางจิตใจ การแยกตัวจากสังคมทำให้เกิดความเครียดและเร่งให้เกิดการแก่ชราเร็วขึ้น

นกแก้วแอฟริกันเกรย์เป็นสายพันธุ์ที่เข้าสังคมสูงและพึ่งพาโครงสร้างแบบฝูง แม้กระทั่งเมื่อถูกเลี้ยงในกรง เนื่องจากนกชนิดนี้พึ่งพานกตัวอื่นในฝูงของนกชนิดนี้มาก นกชนิดนี้จึงเรียนรู้การพูดและความสามารถในการใช้เสียงจากการโต้ตอบกับมนุษย์ที่อยู่ร่วมกัน ทั้งนกแก้วแอฟริกันเกรย์ที่อยู่ในธรรมชาติและในกรงเลี้ยงถูกแสดงให้เห็นว่าใช้เสียงเรียกติดต่อ ซึ่งช่วยให้นกชนิดนี้โต้ตอบกับเพื่อนในฝูงและสื่อสารข้อมูลเกี่ยวกับตำแหน่ง การตรวจจับผู้ล่า การมีอยู่ของอาหาร และสถานะความปลอดภัย นอกจากนี้ เสียงเรียกติดต่อยังใช้เพื่อสร้างความสัมพันธ์ทางสังคมที่แข็งแกร่งกับเพื่อนในฝูง หรือในกรณีของนกแก้วแอฟริกันเกรย์ในกรงเลี้ยง กับมนุษย์ที่เลี้ยงดูนกชนิดนี้ ในกรงเลี้ยง นกชนิดนี้ถูกแสดงให้เห็นว่ามีความสามารถในการสื่อสาร หมายถึงนกชนิดนี้ไม่เพียงแค่ใช้ภาษามนุษย์ได้อย่างถูกต้อง แต่ยังใช้ในลักษณะที่เหมาะสมกับสถานการณ์ทางสังคมที่นกชนิดนี้เผชิญอยู่

ในเดือนมกราคม 2024 เจ้าหน้าที่ดูแลสัตว์ป่า Lincolnshire Wildlife Park ในเมือง ฟริสก์นีย์, อังกฤษได้ย้ายนกแก้วที่พูดจาหยาบคายจำนวน 8 ตัวเข้าไปในฝูงนกกว่า 100 ตัว เพื่อพยายาม "ลดทอน" การเลียนแบบที่หยาบคายมากเกินไปของนกชนิดนี้ 

 อาหาร 

 โรค 
นกแก้วแอฟริกันเกรย์ที่ถูกเลี้ยงในกรงสังเกตพบว่ามีแนวโน้มที่จะติดเชื้อรา ติดเชื้อแบคทีเรีย ขาดสารอาหาร เนื้องอกมะเร็ง โรคจงอยปากและขนในนกแก้วพิสซิทาซีน พยาธิตัวตืด และพยาธิตัวแบนในเลือดมากขึ้น นกแก้วแอฟริกันเกรย์ที่อายุน้อยมักติดเชื้อโรคจงอยปากและขนในนกแก้วพิสซิทาซีนมากกว่านกแก้วที่โตเต็มวัย นกที่ติดเชื้อจะแสดงอาการต่าง ๆ เช่น เบื่ออาหาร ขนฟู อ่อนแรง และความสามารถในการเดินลดลงเนื่องจากกระดูกเปราะ

นกแก้วแอฟริกันเกรย์มีแนวโน้มที่จะเป็นโรคจมูกอักเสบมากกว่า นกอาจแสดงอาการ เช่น หายใจมีเสียงหวีด จาม น้ำมูกไหล และมีอาการบวมหรืออุดตันโพรงจมูก ทางเลือกในการรักษา ได้แก่การทำความสะอาดจมูก อย่างอ่อนโยน และการล้างจมูก

 ความฉลาดและการรับรู้ 
นกแก้วแอฟริกันเกรย์มีความฉลาดสูงและถือว่าเป็นหนึ่งในสายพันธุ์นกปากขอที่ฉลาดที่สุด มีการศึกษาแสดงให้เห็นว่านกแก้วบางตัวสามารถทำงานที่ซับซ้อนได้ในระดับที่ใกล้เคียงกับเด็กมนุษย์อายุ 4-6 ปี นอกจากนี้ยังมีการวิจัยหลายชิ้นที่บ่งบอกถึงความสามารถทางสติปัญญาระดับสูง เช่น การเรียนรู้ลำดับของตัวเลขและการเชื่อมโยงเสียงของมนุษย์กับใบหน้าของผู้พูด มีรายงานว่านกแก้วเหล่านี้สามารถใช้คำในภาษาอังกฤษที่มีอยู่แล้วมาสร้างคำใหม่สำหรับสิ่งที่ไม่รู้จัก เช่น "banerry" (กล้วย + เชอร์รี่) สำหรับ "แอปเปิล" หรือ "banana crackers" สำหรับ "ขนมกล้วยแห้ง"

งานวิจัยของนักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกัน ไอรีน เปปเปอร์เบิร์ก กับนกแก้วชื่ออเล็กซ์ แสดงให้เห็นว่านกสามารถเรียนรู้คำศัพท์ได้มากกว่า 100 คำ สามารถแยกแยะสิ่งของ สี วัสดุ และรูปร่างต่าง ๆ ได้ เปปเปอร์เบิร์กยังค้นพบว่าอเล็กซ์มีความสามารถในการบวกเลข รวมทั้งมีความเข้าใจแนวคิดเกี่ยวกับศูนย์ คล้ายกับที่พบในเด็กเล็กและลิง

นอกจากความสามารถทางสติปัญญาแล้ว นกแก้วแอฟริกันเกรย์ยังแสดงพฤติกรรมที่เสียสละและเห็นแก่ผู้อื่น นักวิจัยพบว่านกแก้วแอฟริกันเกรย์ยอมแบ่งถั่วให้คู่ของนกชนิดนี้ แม้ตนเองจะไม่ได้รับถั่วก็ตาม เมื่อสลับบทบาท คู่ของนกชนิดนี้ก็ยอมสละถั่วเช่นเดียวกัน ซึ่งแสดงให้เห็นถึงพฤติกรรมที่เสียสละและตอบแทนซึ่งกันและกัน

การศึกษาปี 2012 แสดงให้เห็นว่านกแก้วแอฟริกันเกรย์ในกรงมีความชอบในดนตรีที่แตกต่างกัน เมื่อถูกนำเสนอให้เลือกเพลงสองเพลงผ่านหน้าจอสัมผัส นกแต่ละตัวก็เลือกเพลงที่ชอบ จากนั้นก็เต้นและร้องไปพร้อมกัน นกแก้วแอฟริกันเกรย์ที่เป็นสัตว์เลี้ยงยังเคยถูกพบว่าขอให้ลำโพงอัจฉริยะ เช่น Google Nest หรือ Amazon Echo เล่นเพลงที่ชอบผ่านคำพูดของนกชนิดนี้เอง

บางการศึกษายังแสดงให้เห็นว่าความถนัดในการใช้ขาอาจเชื่อมโยงกับจำนวนคำศัพท์ที่นกแก้วรู้จัก นักวิจัยพบว่านกแก้วที่ถนัดใช้ขาขวามักจะมีคำศัพท์ในคลังคำที่มากกว่านกแก้วที่ถนัดใช้ขาซ้าย นักวิทยาศาสตร์สันนิษฐานว่านกแก้วอาจมีการทำงานของสมองแยกข้างคล้ายกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

ในคดีฆาตกรรมสองคดี มีการพิจารณาใช้คำให้การของนกแก้วแอฟริกันเกรย์ของผู้เสียชีวิตเป็นหลักฐาน เนื่องจากนกได้ยินและทวนคำพูดสุดท้ายของเหยื่อ ในคดีฆาตกรรมปี 1993 ที่ Gary Joseph Rasp ถูกกล่าวหาว่าฆาตกรรม Jane Gill ทนายจำเลยพยายามใช้คำพูดสุดท้ายของนกแก้วชื่อ แม็กซ์ ที่พูดว่า "Richard, no, no, no!" เพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของจำเลย และในคดีปี 2017 ที่ Glenna Duram ถูกกล่าวหาว่าฆาตกรรมสามีของเธอ มีการพิจารณาใช้คำพูดของนกแก้วชื่อ Bud ที่ทวนคำพูดสุดท้ายของ Martin Duram ว่า "Don't fucking shoot"

 การกลายพันธุ์ 
การกลายพันธุ์สีเทาเกิดขึ้นตามธรรมชาติในป่า เช่น Blue Ino (เผือก) Ino ที่ไม่สมบูรณ์ และพันธุ์ Blue Ino Blue มีสีขาวทั้งหมด Ino
ที่ไม่สมบูรณ์มีสีอ่อน Blue มีหางสีขาว

ผู้เพาะพันธุ์นกจากแอฟริกาใต้ ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ และสแกนดิเนเวียได้เพาะพันธุ์นกสีเทาอย่างเข้มข้นมาตั้งแต่ช่วงปี ค.ศ. 1800 สายพันธุ์ที่เพาะพันธุ์เหล่านี้ได้แก่ Red Pied, F2 Pied, Grizzles, Ino, Incomplete, Parino, Lutino, Cinnamon และ Red Factor ผู้เพาะพันธุ์นกจากแอฟริกาใต้ Von van Antwerpen และหุ้นส่วนชาวนิวซีแลนด์ Jaco Bosman ได้คัดเลือกนกสีเทา F2 Pied และสร้างนกสีเทา Red Factor ตัวแรก นกเหล่านี้หายาก อาจมีสีแดงเป็นหลัก และมีราคาแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับขนสีแดงที่ปรากฏ

 ประวัติศาสตร์ 
การนำนกแก้วแอฟริกันเกรย์มาเลี้ยงในบ้านมีมาตั้งแต่ 2,000 ปีก่อนคริสตกาล โดยมีการพรรณนาถึงนกพื้นเมืองเป็นสัตว์เลี้ยงด้วยอักษรอียิปต์โบราณ ชาวกรีกโบราณ และ โรนกชนิดนี้โบราณ ถือว่านกแก้วแอฟริกันเกรย์มีค่า เนื่องจาก ถูกเลี้ยงไว้ใน กรง ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เนื่องจากการค้าขายอย่างผิดกฎหมาย นกแก้วแอฟริกันเกรย์จึงถูกจัดอยู่ในประเภทใกล้สูญพันธุ์ในปี 2016 ใน บัญชีแดงไอยูซีเอ็น

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 


นกแก้วแอฟริกันเกรย์ 
หมวดหมู่:นกพูดได้ 
นกแก้วแอฟริกันเกรย์ 
หมวดหมู่:นกในป่าฝนเขตร้อนของแอฟริกา หมวดหมู่:นกในอ่าวกินี 
หมวดหมู่:ความฉลาดของสัตว์ 
หมวดหมู่:สายพันธุ์ที่ใกล้สูญพันธุ์จากการค้าสัตว์เลี้ยง 
นกแก้วแอฟริกันเกรย์ 
นกแก้วแอฟริกันเกรย์