ยานรบ

ยานรบ หรือ ยานรบภาคพื้นดิน หรือ ยานโจมตีทางบก หรือ ยานโจมตี () เป็นยานพาหนะทางทหารภาคพื้นดินที่ออกแบบมาเพื่อใช้ในปฏิบัติการรบ ยานพาหนะเหล่านี้แตกต่างจากยานพาหนะทางทหารที่ไม่ใช่การรบ เช่น รถบรรทุก ตรงที่ยานพาหนะเหล่านี้ได้รับการออกแบบมาเพื่อใช้งานในเขตการรบที่มีการเคลื่อนไหว เพื่อใช้ในการสงครามทหารราบยานเกราะและบทบาทของทหารราบเคลื่อนที่

การจำแนกประเภท "ยานรบ" เป็นประเภทที่กว้างมาก และอาจรวมถึงรถหุ้มเกราะ, รถลำเลียงพลหุ้มเกราะ, รถรบทหารราบ, ยานพาหนะเคลื่อนที่ทหารราบ, เอ็มแรป และรถถัง ขณะที่รถต่อสู้แสวงเครื่อง เช่น เทคนิคอล ก็ถือเป็นยานรบได้เช่นกัน ยานรบสมัยใหม่ส่วนใหญ่มีเกราะป้องกัน อาวุธโจมตีหรือป้องกัน และมีพื้นที่เพียงพอสำหรับบรรทุกผู้โดยสาร อุปกรณ์ หรือยุทโธปกรณ์ หากทั้งสองอย่างแรกใช้ได้ รถดังกล่าวอาจถือเป็นยานรบหุ้มเกราะได้

 ประวัติ 

ตลอดประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่ ทหารส่วนใหญ่ที่ไม่ได้สู้รบด้วยการเดินเท้า (เช่น ทหารม้า) จะใช้สัตว์ทหาร เช่น ม้าหรือช้าง เนื่องจากส่วนใหญ่แล้วยังไม่มียานพาหนะทางบก

รถรบ ถือเป็นยานพาหนะรบรูปแบบแรก ๆ ในยุคสำริดและยุคเหล็ก ในการทำสงครามในสมัยโบราณ รถรบถูกใช้เป็น "แท็กซี่รบ" และแท่นยิงธนูเคลื่อนที่ อย่างไรก็ตาม อาวุธต่าง ๆ ไม่ได้ถูกติดตั้งบนยานพาหนะ ทหารจะอาศัยอาวุธที่ทหารพกติดตัวเป็นอาวุธ และเกราะก็ถูกจำกัดให้มีเพียงโล่และโครงรถรบที่บางเท่านั้น หากว่ามีหรือมีให้เพียงพอthumb|รถ Willys MB ของกองทัพสหรัฐพร้อมปืน M3 ขนาด 37 มม. และปืนกล Browning M1917 ในปี พ.ศ. 2485
การประดิษฐ์รถยนต์ทำให้ยานรบมีรูปแบบต่าง ๆ มากมาย ตั้งแต่รถยนต์โดยสารหุ้มเกราะเบาในยุคสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ไปจนถึง Willys MB ซึ่งใช้งานกันอย่างแพร่หลายในสงครามโลกครั้งที่สอง รวมถึงยานรบประเภทอื่น ๆ เช่น รถกึ่งสายพานและรถถังหลายหมวดหมู่ การพัฒนายานรบยังคงดำเนินต่อไปจนถึงช่วงสงครามเย็น โดยที่ยุทธวิธีทางการทหารและเทคโนโลยีพัฒนาขึ้น ทำให้บทบาทของยานพาหนะในสงครามมีความหลากหลายมากขึ้น และทำให้ยานพาหนะเป็นส่วนสำคัญของการสงครามสมัยใหม่

 การออกแบบ 

 ระบบอัตโนมัติ 
การทำงานอัตโนมัติของมนุษย์พยายามที่จะลดขนาดลูกเรือที่จำเป็นด้วยการปรับปรุงหุ่นยนต์ การปรับปรุงการทำงานอัตโนมัติสามารถช่วยให้บรรลุประสิทธิภาพในการปฏิบัติการด้วยกองกำลังยานรบที่มีขนาดเล็กลงและประหยัดมากขึ้น การทำงานอัตโนมัติของยานรบได้รับการพิสูจน์แล้วว่าทำได้ยาก เนื่องจากความล่าช้าระหว่างผู้ควบคุมรถและสัญญาณที่ได้รับ ซึ่งแตกต่างจากกองทัพอากาศ กองกำลังภาคพื้นดินต้องนำทางในภูมิประเทศและวางแผนผ่านสิ่งกีดขวาง ผลกระทบทางยุทธวิธีที่รวดเร็วของการใช้งานยานพาหนะติดอาวุธในสภาพแวดล้อมการรบนั้นส่งผลเปลี่ยนแปลงต่อสนามรบเป็นอย่างมาก

 มาตรการรับมือ 
การใช้เกราะไททาเนียมในยานรบกำลังเพิ่มมากขึ้น การใช้ไททาเนียมสามารถทำให้ยานรบมีน้ำหนักเบาลงได้

เกราะ Appliqué สามารถนำไปใช้กับยานพาหนะได้อย่างรวดเร็ว และถูกนำไปใช้กับยานพาหนะรบจำนวนหนึ่ง เช่น ระบบปืนหุ้มเกราะ M8

 ระบบดับเพลิง 
ยานรบสมัยใหม่อาจรวมระบบดับเพลิงไว้เพื่อลดความเสียหายจากไฟไหม้ ระบบดังกล่าวสามารถใช้งานได้ในห้องเครื่องและห้องลูกเรือ และระบบแบบพกพาอาจติดตั้งไว้ภายในและภายนอกยานพาหนะได้เช่นกัน

ระบบดับเพลิงอัตโนมัติจะทำงานทันทีเมื่อตรวจพบไฟไหม้ และได้รับการพิสูจน์แล้วว่าสามารถปรับปรุงอัตราการรอดชีวิตของลูกเรือได้อย่างมีนัยสำคัญ ระบบดับเพลิงฮาลอนจะฉีดฮาลอนเข้าไปยังบริเวณที่เกิดไฟไหม้อย่างรวดเร็วเพื่อดับเชื้อเพลิงที่รั่วไหล ฮาลอนยังคงมีความจำเป็นสำหรับการดับเพลิงในห้องลูกเรือเนื่องจากข้อจำกัดด้านพื้นที่และน้ำหนัก รวมถึงปัญหาความเป็นพิษ ระบบไนโตรเจนใช้พื้นที่ประมาณสองเท่าของระบบฮาลอนที่เทียบเคียงได้ เยอรมนีใช้ระบบนี้แทนระบบฮาลอน ระบบบางระบบ เช่น เครื่องดับเพลิงรุ่นก่อนหน้าของเยอรมนี มีการฉีดสารดับเพลิงครั้งที่สองเพื่อบรรเทาการติดไฟซ้ำหรือผลกระทบจากการติดไฟครั้งที่สอง

แม้จะไม่ทันทีทันใด แต่ถังดับเพลิงแบบพกพาที่ควบคุมโดยลูกเรือยังมีใช้งานภายในและภายนอกยานพาหนะเช่นกัน โดยทั่วไป ถังดับเพลิงแบบพกพาจะใช้สิ่งแทน CO2 แทนตัวแทนฮาลอนที่ใช้ในอดีต CO2 อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตต่อผู้โดยสารในยานพาหนะได้หากเกิดการสะสมจนมีความเข้มข้นถึงตาย กองทัพบกสหรัฐได้นำสูตรทดแทนที่ประกอบด้วยน้ำ 50% และโพแทสเซียมอะซิเตท 50% มาใช้ นอกจากนี้ยังมีสูตรผงอื่น ๆ ให้เลือกใช้งานอีกด้วย

 ลูกเรือและผู้โดยสาร 
ยานรบต้องมีลูกเรืออย่างน้อยหนึ่งคน แต่โดยปกติต้องมีอย่างน้อยสองคน (คนขับหนึ่งคนและพลปืนหนึ่งคน) รถบางคัน เช่น รถลำเลียงพลหุ้มเกราะ ยังมีห้องผู้โดยสารโดยเฉพาะซึ่งสามารถบรรทุกผู้โดยสารได้มากถึงสิบกว่าคน การรักษาความสะอาดเป็นเรื่องยากเมื่อใช้งานยานรบ

 ความคล่องตัว 
ยานรบสายพานเหมาะสำหรับการรบหนักและภูมิประเทศขรุขระ ยานรบแบบล้อยางให้ความคล่องตัวด้านการขนส่งที่ดีขึ้นและความเร็วที่เหมาะสมที่สุดบนภูมิประเทศที่ราบเรียบ

การลดเสียงเครื่องยนต์ (Silent watch) กำลังกลายเป็นอีกสิ่งสำหรับยานพาหนะรบที่มีความสำคัญเพิ่มมากขึ้น ซึ่งเป็นบทบาทที่ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดของภารกิจทั้งหมดในขณะที่ต้องรักษาระดับการแผ่เสียงและอินฟราเรดให้น้อยที่สุด ด้วยเหตุนี้ การลดเสียงเครื่องยนต์จึงมักต้องการให้ยานพาหนะทำงานโดยไม่ต้องใช้เครื่องยนต์หลักและบางครั้งอาจใช้เครื่องยนต์เสริมด้วยซ้ำ ยานรบสมัยใหม่หลายคันมักจะมีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่สามารถรองรับได้ด้วยแบตเตอรี่เสริมเพียงอย่างเดียว เซลล์เชื้อเพลิงเสริมเป็นวิธีแก้ปัญหาที่สามารถใช้งานได้สำหรับปฏิบัติการลับ

 การสร้างเครือข่าย 
เครื่องติดตามกำลังไม่ได้แพร่หลายเหมือนในกองทัพอากาศ แต่ยังคงเป็นส่วนประกอบสำคัญของยานรบ

ในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1990 ผู้พัฒนาอาวุธของสหรัฐมองเห็นเครือข่ายการสื่อสารที่ซับซ้อนซึ่งตำแหน่งของกองกำลังฝ่ายศัตรูและฝ่ายพันธมิตรสามารถส่งต่อไปยังยานบังับการและยานพาหนะพันธมิตรอื่น ๆ ยานพาหนะพันธมิตรสามารถส่งต่อตำแหน่งของศัตรูไปยังยานรบฝ่ายพันธมิตรที่อยู่ในระยะการรบเพื่อทำลายล้างศัตรูอย่างมีประสิทธิภาพ การสนับสนุนด้านการส่งกำลังบำรุงยังสามารถตรวจสอบสถานะเชื้อเพลิงและกระสุนของยานรบแนวหน้าและเคลื่อนเข้าไปเติมเสบียงให้กับยานรบที่หมดลงได้

 อาวุธ 
อาวุธที่ติดตั้งบนยานรบนั้นออกแบบมาเพื่อโจมตีทหารราบหรือยานรบอื่น ๆ ในระยะไกลเป็นหลัก อาวุธเหล่านี้อาจประกอบไปด้วยปืนกล เครื่องยิงลูกระเบิดอัตโนมัติ หรือเพียงแค่ช่องยิงหรือป้อมปืนหุ้มเกราะสำหรับให้ลูกเรือหรือทหารราบยิงอาวุธที่ตนมีเอง ยานรบบางรุ่นอาจติดตั้งอาวุธต่อต้านยานเกราะหรือต่อต้านยานรบ เช่น ปืนใหญ่อัตโนมัติหรือขีปนาวุธนำวิถีต่อต้านรถถัง ยานรบขนาดใหญ่หรือยานรบเฉพาะทาง เช่น รถถังหรืออาวุธเคลื่อนที่ด้วยตัวเอง อาจติดตั้งปืนรถถัง, เครื่องยิงจรวดหลายลำกล้อง, ปืนใหญ่ หรืออาวุธต่อต้านอากาศยาน

ยานรบส่วนใหญ่ไม่ได้รับการปรับให้เหมาะสมสำหรับการทำลายเป้าหมายที่ไม่ใช่แบบดั้งเดิม เช่น ระเบิดติดรถ แม้ว่าหลาย ๆ คันอาจได้รับการออกแบบมาให้ทนทานต่อวัตถุระเบิดก็ตาม

 ดูเพิ่ม 
 อากาศยานทหาร
 เรือนาวี
 อาวุธอวกาศ

 อ้างอิง