ซูฟึส ลี

มาริยึส ซูฟึส ลี (, ; 17 ธันวาคม 1842 – 18 กุมภาพันธ์ 1899) เป็นนักคณิตศาสตร์ชาวนอร์เวย์ ลีเป็นผู้สร้างทฤษฎีของความสมมาตรต่อเนื่อง และใช้ทฤษฎีนี้ในการศึกษาเรขาคณิตและสมการเชิงอนุพันธ์ นอกจากนี้ลียังมีส่วนในการพัฒนาพีชคณิต

 ชีวิตและการทำงาน 
มาริยึส ซูฟึส ลี เกิดเมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 1842 ในเมืองเล็ก ๆ ชื่อนูร์ฟิยูไรด์ เขาเป็นบุตรคนสุดท้องจากทั้งหมดหกคนของบาทหลวงยูฮัน ฮาร์มัน ลี และภริยา 

 ผลงาน 

เครื่องมือหลักของลี และผลงานที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือการค้นพบว่ากรุปการแปลงต่อเนื่องซึ่งปัจจุบันรู้จักกันในชื่อกรุปลี เข้าใจได้ง่ายหากทำให้มันเป็นเชิงเส้น (linearize) แล้วศึกษาสนามเวกเตอร์ที่ได้ (ซึ่งเรียกว่า infinitesimal generator) ต่อก่อเกิดเหล่านี้สอดคล้องกับกฎของกรุปที่ได้จากวงเล็บตัวทำสลับที่ และมีโครงสร้างที่ปัจจุบันเรียกว่าพีชคณิตลี

แฮร์มัน ไวล์ ใช้งานทางทฤษฎีกรุปของลีในเปเปอร์ของเขา และปัจจุบันกรุปลีมีการประยุกต์ใช้ในกลศาสตร์ควอนตัม

 หนังสือ 

. Written with the help of Friedrich Engel. English translation available: Edited and translated from the German and with a foreword by Joël Merker, see  and 
. Written with the help of Friedrich Engel.
. Written with the help of Georg Scheffers.
. Written with the help of Georg Scheffers.
. Written with the help of Friedrich Engel.
. Written with the help of Georg Scheffers.
 (with links to 1923 review of Vol. III, 1925 review of Vol. V, & 1928 review of Vol. VI)

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 





 ฐานข้อมูลอื่น 




 "The foundations of the theory of infinite continuous transformation groups – I"  An English translation of a key paper by Lie (Part I)
 "The foundations of the theory of infinite continuous transformation groups – II" An English translation of a key paper by Lie (Part II)
 "On complexes – in particular, line and sphere complexes – with applications to the theory of partial differential equations" An English translation of a key paper by Lie
 "Foundations of an invariant theory of contact transformations" An English translation of a key paper by Lie
 "The infinitesimal contact transformations of mechanics" An English translation of a key paper by Lie
 U. Amaldi, "On the principal results obtained in the theory of continuous groups since the death of Sophus Lie (1898–1907)"  English translation of a survey paper that followed his death

หมวดหมู่:นักคณิตศาสตร์ชาวนอร์เวย์