การให้เหตุผลโดยอาศัยความไม่รู้

จอห์น ล็อก
การให้เหตุผลโดยอาศัยความไม่รู้ ( โดย ignorance หมายถึงความไร้หลักฐานขัดแย้ง เป็นวลีจากภาษาละตินว่า argumentum ad ignorantiam)
เป็นเหตุผลวิบัติอรูปนัยโดยระบุว่าประพจน์หนึ่งๆ จริงเพราะยังไม่ได้พิสูจน์ว่าเท็จ หรือว่าประพจน์หนึ่งๆ เป็นเท็จเพราะยังไม่ได้พิสูจน์ว่าจริง 
นี่เป็นรูปแบบของทวิบถเท็จอย่างหนึ่งเพราะไม่ได้พิจารณาว่า อาจจะยังไม่ได้ตรวจสอบอย่างเพียงพอเพื่อพิสูจน์ประพจน์นั้นว่าเป็นจริงหรือเท็จ
หรือว่าไม่สามารถจะรู้คำตอบได้ หรือว่าจะรู้ได้แต่ในอนาคตเท่านั้น หรือว่าไม่ใช่จริงหรือเท็จทั้งหมด
ในการอภิปราย การให้เหตุผลเช่นนี้บางครั้งเป็นการถีบส่งภาระการพิสูจน์ข้อเท็จจริงไปให้แก่อีกฝ่าย
นักปรัชญาชาวอังกฤษ จอห์น ล็อก น่าจะเป็นผู้บัญญัติคำภาษาอังกฤษในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่17

 ตัวอย่าง 
 "ผมเห็นว่า การไม่เกิดเหตุการณ์ร้ายไรๆ ในรัฐชายฝั่งตะวันตก เป็นลางร้ายที่สุดในสถานการณ์นี้ในบรรดาปัจจัยต่างๆ นี่ทำให้ผมเชื่อมากที่สุดว่า การก่อวินาศกรรมที่จะเกิด หรือการก่อการร้ายของพวกแนวที่ห้าที่จะเกิด ได้ตั้งเวลาไว้แล้วเหมือนกับที่ทำกับเพิร์ลฮาร์เบอร์... ผมเชื่อว่า พวกเรากำลังถูกหลอกให้รู้สึกว่าปลอดภัย" - เออรล์ วอร์เร็น เมื่อให้การต่อหน้าการประชุมสมาชิกรัฐสภาสหรัฐปี1942 เพื่อให้กักขังชาวญี่ปุ่น-อเมริกันเป็นแสนๆ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง 
 ส่วนตัวอย่างนี้แสดงเหตุผลวิบัติที่ชัดเจน - "แม้เราจะได้พิสูจน์แล้วว่า พระจันทร์ไม่ได้ทำด้วยซี่โครงหมู แต่เราก็ยังไม่ได้พิสูจน์ว่าแกนในของมันไม่มีซี่โครงหมู ดังนั้นแกนในของพระจันทร์จึงทำด้วยซี่โครงหมู"
 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมสหรัฐ ดอนัลด์ รัมส์เฟลด์ ได้กล่าวต่อต้านการให้เหตุผลเช่นนี้ เมื่อกล่าวถึงการไร้หลักฐานว่าประเทศอิรักมีอาวุธอานุภาพทำลายล้างสูง ก่อนจะส่งทหารเข้าบุกรุกอิรัก 

 คติพจน์ว่า "การไม่มีข่าวเป็นข่าวดี" เป็นฮิวริสติกหรือทางลัดทางความคิดทั่วไป ที่อาจได้ผลต่างๆ กันตามสถานการณ์
 คาร์ล เซแกน อธิบายในหนังสือของเขาคือ The Demon-Haunted World (โลกปีศาจสิง) ว่า

 แนวคิดที่เกี่ยวข้อง 
 contraposition 
contraposition เป็นกฎการอนุมานที่สมเหตุสมผลทางตรรกะ ซึ่งสามารถใช้สร้างประพจน์ใหม่จากการนิเสธและการเปลี่ยนลำดับประพจน์ที่มีอยู่ 
ใช้ได้กับประพจน์ทุกอย่างในรูปแบบ "ถ้า ก จึง ข" โดยนิเสธตัวแปรทุกอย่าง กลับลำดับจากหน้าไปหลัง แล้วได้ประพจน์ใหม่คือ
"ถ้า ไม่ใช่-ข จึง ไม่ใช่-ก" ซึ่งเป็นจริงเท่ากับประพจน์เดิม ดังนั้น ประพจน์แรกจึงแสดงนัยว่ามีประพจน์ที่สอง และประพจน์ที่สองก็แสดงนัยว่ามีประพจน์แรก

 ผลว่าง 
ผลว่าง (null result) มักใช้ทางวิทยาศาสตร์ว่าเป็น "หลักฐานว่าไม่มี"
เช่นการเสาะหาน้ำบนพื้นดินอาจได้ผลว่าง (คือพื้นแห้ง)
ดังนั้น ฝนจึงไม่น่าจะตกเร็วๆ นี้

 ดูเพิ่ม 

 การให้เหตุผลโดยอาศัยการไม่พูดถึง
 มีดโกนอ็อกคัม
 หลักระวังไว้ก่อน
 กาน้ำชาของรัสเซล

 เชิงอรรถ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 






Fallacy Files - article on Appeal to Ignorance

หมวดหมู่:เหตุผลวิบัติโดยประเด็น
หมวดหมู่:ความคิด
หมวดหมู่:การคิดวิเคราะห์
หมวดหมู่:มโนทัศน์ทางสังคม
หมวดหมู่:การเสแสร้ง
หมวดหมู่:การสื่อสารแห่งความเท็จ