ฐานบินน้ำพอง

ฐานบินน้ำพอง () หรือ สนามฝึกใช้อาวุธทางอากาศน้ำพอง หรือ สนามบินน้ำพองประกาศกระทรวงคมนาคม เรื่อง กำหนดเขตบริเวณใกล้เคียงสนามบินน้ำพอง ในท้องที่อำเภอน้ำพอง อำเภอกระนวน และอำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น เป็นเขตปลอดภัยในการเดินอากาศ พ.ศ. ๒๕๓๕ เป็นฐานบิน และที่ตั้งทางทหารของฝูงบิน 237 กองทัพอากาศไทย ตั้งอยู่ที่ตำบลบัวใหญ่ อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น ปัจจุบันเป็นศูนย์การฝึกกองทัพอากาศน้ำพอง สนามใช้อาวุธทางอากาศหลักหนึ่งในสองของกองทัพอากาศไทย

 ประวัติ 
ฐานบินน้ำพองสร้างขึ้นในช่วงสงครามเวียดนาม พ.ศ. 2509-2510 โดยบริษัทเหมืองแร่ยูทาห์ เดิมเพื่อรองรับเครื่องบิน อีซี-121 และฝูงบินยุทธวิธี 3 ฝูง แต่ท้ายที่สุดเมื่อก่อสร้างฐานบินเสร็จกลับกลายเป็นเพียง "ฐานเปล่า" เพื่อรองรับการจัดสรรงบประมาณและการจัดกำลังภาคพื้น  สนามบินถูกใช้โดยหน่วยปฏิบัติการพิเศษลาวและไทยที่ปกปิดตัวตน โดยเป็นส่วนหนึ่งของโครงการ 404 ( หรือที่เรียกว่าพาเลซด็อก) และโครงการเอกภาพ ( หรือ ทหารเสือพราน) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512 ถึง พ.ศ. 2518 ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2515 ฐานบินน้ำพองได้กลายเป็นฐานปฏิบัติการที่ถูกจัดตั้งขึ้นพร้อมกันสำหรับปฏิบัติการทางอากาศของนาวิกโยธินสหรัฐ โดยกลุ่มอากาศยานนาวิกโยธินที่ 15 กองบินนาวิกโยธินที่ 1

ส่วนของฝูงบินที่เคยตั้งอยู่ที่ฐานทัพอากาศดานัง เวียดนามใต้ ถูกย้ายมายังฐานบินน้ำพอง เริ่มตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2515 เพื่อสนับสนุนปฏิบัติการทางอากาศเพื่อตอบโต้การรุกอีสเตอร์ ชุดล่วงหน้าที่มาถึงครั้งแรกลงจอดและพบว่าสนามบินดังกล่าวตั้งอยู่กลางป่า ในเวลานั้นฐานประกอบด้วยทางวิ่ง ลานจอดเครื่องบิน และอาคารไม้สองสามหลัง ไม่นานหลังจากนั้นกองพันซีบีของกองทัพเรือสหรัฐ (MCB 5) ก็เคลียร์ป่าและกางเต็นท์ประมาณสำหรับ 10 คนเพื่อนอนพักค้างและทำงานในการปรับฐาน เนื่องจากสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวย ฐานบินจึงถูกเรียกว่า "โรสการ์เด้น" ตามเพลง โดยลินน์ แอนเดอร์สัน และแคมเปญรับสมัครนาวิกโยธินโดยกล่าวว่า "เราไม่เคยสัญญากับคุณเรื่องสวนกุหลาบ" และบรรยายภาพครูฝึกเจาะนาวิกโยธินพูดกับผู้รับสมัครที่หวาดกลัว

ฝูงบินที่ประจำการในเวลาต่อมาประกอบด้วย H&MS-15, MABS-15, VMFA-115 และ VMFA-232 พร้อมด้วย F-4 Phantom II, VMA (AW) -533 พร้อม A-6 Intruders, VMGR-152 พร้อม KC-130 Hercules และ H&MS-36, Det "D" พร้อมด้วย CH-46 Sea Knights

หลังจากนั้นไม่นาน กองพันที่ 3 นาวิกโยธินที่ 9 ซึ่งทำหน้าที่เป็นส่วนด้านความปลอดภัยก็ได้เข้ามาวางกำลังที่ฐานบิน ประกอบไปด้วย หน่วยควบคุมการจราจรทางอากาศทางทะเลที่ 62 (MATCU 62) ทำหน้าที่ควบคุมการปฏิบัติงานการควบคุมการจราจรในสนามบิน รวมถึงอาคารสนามบินและเรดาร์ GCA ( เขตควบคุมภาคพื้นดิน) กองทหารที่เข้าประจำการในฐาน "โรสการ์เด้น" ถูกกำหนดให้เป็นหน่วยเฉพาะกิจเดลต้า ฐานดังกล่าวประกอบด้วยนาวิกโยธิน เจ้าหน้าที่ทางการแพทย์และการก่อสร้างของกองทัพเรือ นักบินบางคน (ส่วนใหญ่เป็นเจ้าหน้าที่ขนส่งสินค้า) และนายทหาร 6 นายจากกองพลน้อยสื่อสารที่ 11 (สหรัฐ) ซึ่งจัดให้มีการรักษาความปลอดภัยการสื่อสารพิเศษแก่หน่วยบัญชาการตั้งแต่เดือนมิถุนายนถึงธันวาคม พ.ศ. 2515 ซึ่งประกอบด้วยส่วนปฏิบัติการของทหารไทยด้วย ฐานบินน้ำพองทำการจนถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2516 เมื่อหน่วยทหารสหรัฐทั้งหมดถอนกำลังกลับไปยังฐานทัพของตน

ในระหว่างปฏิบัติการยึดครองฐานบินน้ำพองโดยกองกำลังสหรัฐ ฐานบินถูกใช้เพื่อปฏิบัติการทางอากาศต่อเป้าหมายในเวียดนามเหนือ กัมพูชา และลาว ในช่วงเวลานี้ กองกำลังนาวิกโยธินกลุ่มเล็ก ๆ ยังคงประจำการอยู่ในดานังเพื่อทำหน้าที่เป็น "ลูกเรือหมุนเวียน" หน้าที่ของพวกเขาคือเติมเชื้อเพลิงและติดอาวุธให้กับอากาศยานของนาวิกโยธินใหม่สำหรับการบินเที่ยวที่สองไปยังทางเหนือก่อนจะเดินทางกลับไปยังฐานบินน้ำพอง จากรูปแบบการบินนี้เองทำให้เครื่องบินนาวิกโยธินสามารถโจมตีได้สองครั้งต่อวันต่อเครื่องบิน ฐานบินน้ำพองยังเป็นฐานทัพอากาศสำหรับเปลี่ยนเส้นทางหลักสำหรับเครื่องบินที่ได้รับความเสียหายจากการสู้รบและเครื่องบินที่มีเชื้อเพลิงเหลือน้อย

ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2518 ฐานบินน้ำพองยังได้รับเที่ยวบินลี้ภัยเพื่ออพยพชาวม้งออกมาจากลองเตียง ประเทศลาว โดยมีผู้ลี้ภัยประมาณ 11,000 คน ด้วยเครื่องบิน CASI ซี-46 จำนวน 1 ลำ ระหว่างวันที่ 12-14 พฤษภาคม พ.ศ. 2518

ฐานบินน้ำพอง เคยเป็นศูนย์สื่อสารของกองทัพอากาศไทย จากการเยือนสถานที่ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2562 โดยทหารผ่านศึกนาวิกโยธินของหน่วยเฉพาะกิจเดลต้ารายงานว่า ฐานทัพแห่งนี้มีเจ้าหน้าที่ประจำการน้อยที่สุด และพื้นผิวรันเวย์อยู่ในสภาพย่ำแย่ และไม่รองรับการใช้เครื่องบินปีกตรึงที่ไม่อยู่ในสภาวะฉุกเฉิน

ในช่วงต้นเดือนเมษายน พ.ศ. 2565 หนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์รายงานว่า เนื่องจากการร้องเรียนเรื่องเสียงรบกวนจากประชาชนใกล้กับฐานบินอุดรธานี กองทัพอากาศจึงได้ตัดสินใจย้ายการฝึกเครื่องบินไอพ่นจากที่อุดรธานีนั่นไปยังฐานบินน้ำพอง โดยมีกำหนดการที่จะย้ายในปลายปี พ.ศ. 2568 หลังจากฐานบินได้รับการปรับปรุงสิ่งอำนวยความสะดวกเรียบร้อยแล้ว รูปภาพจากกูเกิ้ลแมพและ กูเกิ้ลเอิร์ธลงวันที่เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564 แสดงให้เห็นว่ารันเวย์ได้รับการเปลี่ยนพื้นผิวใหม่และมีการสร้างโครงสร้างเพิ่มเติมบางส่วน

เมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2567 กองทัพอากาศได้ลงนาม บันทึกความเข้าใจระหว่างกองทัพอากาศและจังหวัดขอนแก่นว่าด้วยความร่วมมือในการพัฒนาพื้นที่ฝูงบิน 237 เพื่อพัฒนาพื้นที่ในการยกระดับขึ้นเป็นศูนย์การฝึกของกองทัพอากาศ รองรับการฝึกร่วม/ผสมขนาดใหญ่ในระดับนานาชาติ รวมถึงเป็นฐานบินสำหรับการปฏิบัติการร่วมกันระหว่างพลเรือนและทหาร

กองทัพอากาศ มีแผนที่จะย้ายการฝึกบินเครื่องบิน เอฟ-16 ของสิงคโปร์ จากกองบิน 23 อุดรธานีมาใช้พื้นที่ของสนามบินน้ำพอง ในปี พ.ศ. 2568 - 2569คนอุดรฯร้อง"เยียวยา" ย้ายฝึกบินF-16สิงคโปร์ไป"น้ำพอง"ต้องรอถึงปี 2569 

 บทบาทและปฏิบัติการ 
 กองทัพอากาศไทย 

 สนามฝึกใช้อาวุธทางอากาศน้ำพอง 
ฐานบินน้ำพองถูกใช้งานเป็น สนามฝึกใช้อาวุธทางอากาศน้ำพอง สำหรับฝึกใช้อาวุธทางอากาศโดยกองทัพอากาศไทย โดยเฉพาะการแข่งขันการปฏิบัติการทางอากาศยุทธวิธีของกองทัพอากาศไทย ซึ่งเป็นการแข่งขันของกองบินต่าง ๆ ของกองทัพอากาศ เพื่อเตรียมความพร้อมของกำลังทางอากาศให้มีความสามารถในการปฏิบัติการในทุกมิติตามภารกิจของกองทัพอากาศ แบ่งออกเป็น 11 ประเภท ได้แก่

 การใช้อาวุธแบบกระสวนขั้นมูลฐาน (Basic Box Pattern)
 การใช้อาวุธทางอากาศยุทธวิธี ประเภทระเบิด (Air Strike) 
 การสนับสนุนทางอากาศโดยใกล้ชิด (Close Air Support) 
 การลำเลียงทางอากาศทางยุทธวิธี (Air Lift) 
 การบินค้นหาและช่วยชีวิต (Search and rescue)
 การบินควบคุมไฟป่า (Fire Fighting) 
 การบินลาดตระเวนถ่ายภาพทางอากาศ (Photo Reconnaissance) 
 การประเมินค่าเจ้าหน้าที่สนับสนุนการบิน (Turn Around Time)
 การประเมินค่าเจ้าหน้าที่ต่อสู้อากาศยาน (Air Defense)
 การบินรับ-ส่งข่าวสาร
 ความพร้อมในการปฏิบัติภารกิจรับ-ส่งบุคคลสำคัญ

หน่วยที่เข้าร่วมในการแข่งขัน คือหน่วยขึ้นตรงของกองทัพอากาศทั้ง 20 หน่วย

 ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม 237 
นอกจากนี้ฐานบินน้ำพองยังเป็นฐานบินหลักของ ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม 237 จากกองบิน 23 อุดรธานี ทำหน้าที่เป็นกองรักษาการณ์ประจำฐานบินน้ำพอง

 การฝึกร่วม 
กองทัพอากาศไทยใช้ฐานบินน้ำพองในการฝึกร่วมกับมิตรประเทศกระทู้ถามของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กระทู้ถามที่ ๐๘๑ ร. เรื่อง ขอให้พัฒนาสนามบินน้ำพอง จ้งหวัดขอนแก่น ให้เป็นศูนย์กลางซ่อมบำรุงเครื่องบินระดับภูมิภาคของอาเซียน [ของ นายจตุพร เจริญเชื้อ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคเพื่อไทย ] ได้แก่

 บาลานซ์ทีค/ทอร์ช () เป็นการฝึกร่วมกับกองทัพอากาศสหรัฐ เป็นการฝึกในการพัฒนาขีดความสามารถของหน่วยกำลังภาคพื้นดินในการป้องกันฐานบินการปฏิบัติการพิเศษ การฝึกทักษะในการบินเดินทางต่ำ การบินสนับสนุนทางอากาศ การส่งกำลังบำรุงทางอากาศ การฝึกปฏิบัติการค้นหาและช่วยชีวิตในพื้นที่การรบ
 โคปไทเกอร์ () เป็นการฝึกร่วมระหว่างกองทัพอากาศไทย สิงคโปร์ และสหรัฐ เป็นการฝึกใช้กำลังทางอากาศซึ่งฐานบินน้ำพองเป็นพื้นที่ฝึกในส่วนที่ 2 คือการฝึกภาคสนาม

 หน่วยในฐานบิน 
หน่วยบินที่วางกำลังในฐานบินน้ำพอง ที่วางกำลังอยู่ในปัจจุบัน ประกอบไปด้วย
 กองทัพอากาศไทย 

 ศูนย์การฝึกกองทัพอากาศน้ำพอง 
ฝูงบิน 237 เดิม ถูกพัฒนาขึ้นเป็น ศูนย์การฝึกกองทัพอากาศน้ำพอง
 กองร้อยทหารอากาศโยธิน ศูนย์การฝึกกองทัพอากาศน้ำพอง
 กองร้อยทหารสารวัตร ศูนย์การฝึกกองทัพอากาศน้ำพอง

 สิ่งอำนวยความสะดวก 
ฐานบินน้ำพองเป็นฐานบินหลักของฝูงบิน 237 กองบิน 23 มีสิ่งอำนวยความสะดวกภายในกองบิน ดังนี้

 ลานบิน 
ฐานบินน้ำพองประกอบไปด้วย ทางวิ่งความยาว  ความกว้าง  อยู่เหนือจากระดับน้ำทะเล  ทิศทางรันเวย์คือ 01/19 พื้นผิวแอสฟอลต์คอนกรีต

 ระเบียงภาพ 

 สงครามเวียดนาม 

 ปัจจุบัน 

 ดูเพิ่ม 

 กองบิน 23 อุดรธานี

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอน้ำพอง
หมวดหมู่:การบินในประเทศไทย
น้ำพอง