ตฺวั้น ฉีรุ่ย

ตฺวั้น ฉีรุ่ย (; 6 มีนาคม ค.ศ. 1865 – 2 พฤศจิกายน ค.ศ. 1936) เป็นขุนศึกและนักการเมืองชาวจีน ผู้ซึ่งเป็นผู้บัญชาการทหารกองทัพเป่ย์หยางที่ปกครองประเทศจีนทางตอนเหนือในช่วงปลายทศวรรษ 1910 เขาเป็นนายกรัฐมนตรีสาธารณรัฐจีนสี่สมัยตั้งแต่ ค.ศ. 1913 ถึง ค.ศ. 1918 และเข้ารักษาการในตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายบริหารสาธารณรัฐจีนในรัฐบาลปักกิ่งตั้งแต่ ค.ศ. 1924 ถึง ค.ศ. 1926

ตฺวั้นสำเร็จการศึกษาที่สถาบันทหารเทียนจิน และเข้าศึกษาต่อในสาขาวิทยาการทหารที่ประเทศเยอรมนี ต่อมาจึงรับราชการเป็นผู้บัญชาการทหารปืนใหญ่ในบัญชาของยฺเหวียน ชื่อไข่ หลังจากการปฏิวัติซินไฮ่เมื่อ ค.ศ. 1911 และการล่มสลายของราชวงศ์ชิง เขาเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสงครามและนายกรัฐมนตรีในคณะรัฐมนตรียฺเหวียน โดยเขาไม่เห็นด้วยกับการฟื้นฟูราชาธิปไตยในประเทศของยฺเหวียน และเมื่อยฺเหวียนถึงแก่อสัญกรรม ตฺวั้นยังคงเป็นนายกรัฐมนตรีและเข้าควบคุมจีนทางตอนเหนือ ตลอดระยะเวลาดำรงตำแหน่งของเขามีการต่อสู้ทางการเมืองกันอย่างดุเดือด โดยเฉพาะอย่างยิ่งความขัดแย้งกับพวกนิยมรัฐสภาทางตอนใต้ที่นำโดยซุน ยัตเซ็น

ใน ค.ศ. 1917 ตฺวั้นมีบทบาทในการระงับความพยายามฟื้นฟูราชวงศ์ชิงและเป็นหัวหอกสำคัญในการพาประเทศจีนเข้าสู่สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง โดยอยู่ฝ่ายสัมพันธมิตร รวมถึงยังเป็นผู้เจรจาเงินกู้กับญี่ปุ่นอยู่หลายครั้ง ตฺวั้นเป็นผู้ก่อตั้งก๊กอานฮุยและเตรียมพร้อมสำหรับการพิชิตพื้นที่ทางตอนใต้ การติดต่อลับระหว่างเขากับญี่ปุ่น (ความตกลงการป้องกันร่วมจีน-ญี่ปุ่น ค.ศ. 1918) ได้รับการเปิดเผยในเวลาต่อมา ประจวบเหมาะกับการตัดสินใจของสนธิสัญญาแวร์ซายต่อการโอนพื้นที่ชานตงให้แก่ญี่ปุ่น ซึ่งได้นำไปสู่การประท้วงใน ค.ศ. 1919 สถานะทางการเมืองของเขาเริ่มอ่อนแอลง กระทั่งเขาถูกขับไล่ออกจากอำนาจหลังจากพ่ายแพ้สงครามจื๋อลี่–อานฮุยเมื่อ ค.ศ. 1920 เขากลับสู่อำนาจอีกครั้งใน ค.ศ. 1924 แต่ก็ลงจากอำนาจอีกคราหนึ่งภายหลังจาง จั้วหลิน ได้รับชัยชนะในสงครามต่อต้านเฟิ่งเทียน ตฺวั้นเกษียณตนเองจากเส้นทางการเมืองที่เทียนจิน ก่อนที่จะพำนักอยู่ที่เซี่ยงไฮ้จวบจนถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1936

 บรรณานุกรม 








 แหล่งข้อมูลอื่น 

หมวดหมู่:ประธานาธิบดีสาธารณรัฐจีน
หมวดหมู่:นายกรัฐมนตรีสาธารณรัฐจีน
หมวดหมู่:พุทธศาสนิกชนชาวจีน