จักรวรรดิตองอูที่หนึ่ง

จักรวรรดิตองอูที่หนึ่ง (; , [tàuɴŋù kʰɪʔ] เต่าง์หงู่คิ; หรือรู้จักในชื่อ จักรวรรดิพม่าที่สอง ()) เป็นมหาอำนาจที่มีอิทธิพลในแผ่นดินใหญ่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในช่วงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 16 เมื่อถึงจุดสูงสุดของจักรวรรดิได้มีอำนาจปกครองตั้งแต่อัสสัม มณีปุระ ไปจนถึงกัมพูชา และจากชายแดนอาระกันไปจนถึงยูนนาน

 ประวัติศาสตร์ 
พระเจ้าเมงจีโย ได้รวบรวมชาวพม่าที่หลงเหลืออยู่อย่างกระจัดกระจาย โดยสถาปนาเมืองตองอูขึ้นเป็นราชธานี เพราะเป็นเมืองที่อยู่ในขุนเขาซึ่งเป็นปราการที่เข้มแข็ง ตองอูเข้มแข็งขึ้นมารัชสมัยของ พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ พระโอรสของพระองค์ที่ขึ้นครองราชย์ต่อมาโดยได้แผ่อาณาเขตของจักรวรรดิตองอูที่หนึ่งขยายไปรอบด้าน เช่น แปร, พะสิม อังวะ, ยะไข่ และที่สำคัญที่สุดคือ หงสาวดี อันเป็นอาณาจักรเดิมของมอญ ซึ่งเป็นศัตรูที่สำคัญของพม่า

ยุคสมัยของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ได้ครอบคลุมอาณาจักรพม่าทั้งตอนบนและตอนล่างลุ่มอิรวดี อีกทั้งได้บุคลากรที่สำคัญ เช่น พระเจ้าบุเรงนอง, เมงเยสีหตู ร่วมกันสร้างจักรวรรดิตองอูที่หนึ่งให้ยิ่งใหญ่ เข้มแข็ง และได้ย้ายเมืองหลวงจากตองอูมายังหงสาวดี

ภายหลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ เมืองต่าง ๆ ที่เคยขึ้นต่อจักรวรรดิตองอูที่หนึ่ง ก็แข็งเมืองไม่ยอมขึ้นตรงต่อไป มีกบฏเกิดขึ้นมากมายพระเจ้าบุเรงนองต้องใช้เวลาปราบปรามอยู่ราวอีก 2–3 ปี จึงจะได้ปราบดาภิเษกขึ้นเป็นกษัตริย์

ในรัชสมัยของพระเจ้าบุเรงนอง ได้แผ่อาณาเขตของจักรวรรดิตองอูที่หนึ่ง ให้กว้างขวางยิ่งขึ้นโดยครอบคลุมตั้งแต่ลุ่มน้ำอิรวดี ลุ่มน้ำเจ้าพระยา ไปจรดถึงลุ่มน้ำโขงในลาว มีเมืองเป็นประเทศราชต่าง ๆ มากมาย เช่น เชียงใหม่, ฉาน, อยุธยา, ล้านช้าง, กัมพุช เป็นต้น จนได้การขนานพระนามว่าเป็น "พระเจ้าชนะสิบทิศ"

ภายหลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าบุเรงนอง ศูนย์กลางอำนาจของจักรวรรดิตองอูที่หนึ่งถูกสั่นคลอน เนื่องจากการปกครองอย่างแข็งกร้าว ไร้ไมตรีของพระเจ้านันทบุเรง พระราชโอรสของพระองค์ เมืองที่เคยขึ้นเป็นประเทศราชต่าง ๆ ต่างแข็งเมืองและได้ประกาศอิสรภาพ ทำสงครามรบพุ่งกันตลอดมา เช่น แปร, อังวะ, อยุธยา เป็นต้น ในที่สุดเมืองทั้งหลายเหล่านี้ก็แตกแยกกระจัดกระจายออกไป

 ลำดับกษัตริย์ในจักรวรรดิตองอูที่หนึ่งhttp://www.4dw.net/royalark/Burma/konbaun1.htm 
 ลำดับที่ พระฉายาลักษณ์ พระนาม ระยะเวลาในราชสมบัติ 1 100px พระเจ้าเมงจีโย พ.ศ. 2053–2073
(20 ปี) 2 100px พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ พ.ศ. 2073–2094
(21 ปี) 3 100px พระเจ้าบุเรงนอง พ.ศ. 2094–2124
(30 ปี) 4 100px พระเจ้านันทบุเรง พ.ศ. 2124–2142
(18 ปี)

 ดูเพิ่ม 
 ราชวงศ์ตองอู
 สงครามพม่า–สยาม

 อ้างอิง 


หมวดหมู่:ราชาธิปไตยพม่า
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์พม่า
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศพม่า
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศกัมพูชา
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศไทย
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประวัติศาสตร์ไทย
หมวดหมู่:จักรวรรดิพม่า
ต
ต
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2053
หมวดหมู่:สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2142