ประเทศไทยใน พ.ศ. 2476

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นใน พ.ศ. 2476 (ค.ศ. 1933) ในประเทศสยาม

 ผู้นำ 
 พระมหากษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
 นายกรัฐมนตรี:
 พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (อิสระ) (จนถึง 21 มิถุนายน)
 พระยาพหลพลพยุหเสนา (คณะราษฎร) (ตั้งแต่ 21 มิถุนายน)
 สภาผู้แทนราษฎร: 
 ชั่วคราว (ถึง 6 ธันวาคม)
 ชุดที่ 1 (เริ่ม 15 พฤศจิกายน)
 ประธานสภาผู้แทนราษฎร:
 เจ้าพระยาพิชัยญาติ (แต่งตั้ง) (จนถึง 10 ธันวาคม)
 เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (แต่งตั้ง) (ตั้งแต่ 15 ธันวาคม)
 อธิบดีศาลฎีกา: 
 พระยาเทพวิทุรพหุลศรุตบดี (จนถึง 1 มกราคม)
 พระยาศรีสังกร (ตั้งแต่ 1 มกราคม)
 เจ้าผู้ครองประเทศราช
 นครเชียงใหม่: เจ้าแก้วนวรัฐ
 นครลำพูน: เจ้าจักรคำขจรศักดิ์

 เหตุการณ์ 
 มีนาคม 
 15 มีนาคม – หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์) เสนอ "เค้าโครงร่างเศรษฐกิจ" ("สมุดปกเหลือง")อนุสรณ์ ธรรมใจ, ปาฐกถาปรีดี พนมยงค์  พุทธศักราช 2547 , 24 มิถุนายน พ.ศ. 2547 ณ  ห้องประชุมใหญ่ สถาบันปรีดี พนมยงค์ กรุงเทพมหานคร
 เมษายน 
 1 เมษายน – รัฐประหารในประเทศไทย เมษายน พ.ศ. 2476: พระยามโนปกรณนิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) นายกรัฐมนตรี ออกพระราชกฤษฎีกาปิดประชุมสภาผู้แทนราษฎร และงดใช้รัฐธรรมนูญเกือบทุกมาตราบทความ เมรุคราวกบฏบวร: เมรุสามัญชนครั้งแรกกลางท้องสนามหลวง ชาตรี ประกิตนนทการ - นิตยสารฟ้าเดียวกัน ปีที่ 5 ฉบับที่ 2 เม.ย. - มิ.ย. 2550 บ้างอธิบายว่าพฤติการณ์ดังกล่าวว่าเพื่อจัดตั้งคณะรัฐบาลใหม่ โดย หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์) พ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรี
 2 เมษายน – มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติว่าด้วยคอมมิวนิสต์ ตามคำแนะนำของคณะรัฐมนตรี เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการกำจัดฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง
 12 เมษายน – หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์) ถูกบังคับให้เดินทางออกนอกประเทศไปยังประเทศฝรั่งเศส เนื่องจากความเห็นของปรีดีถูกโจมตีว่าเป็นคอมมิวนิสต์ ภายหลังการเสนอเค้าโครงร่างทางเศรษฐกิจ
 มิถุนายน 
 10 มิถุนายน – พระยาพหลพลพยุหเสนา พระยาทรงสุรเดช พระประศาสน์พิทยายุทธ และพระยาฤทธิอัคเนย์ ผู้นำสายทหารของคณะราษฎรยื่นจดหมายลาออก
 20 มิถุนายน – รัฐประหารในประเทศไทย มิถุนายน พ.ศ. 2476: นำโดยพลเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา ยึดอำนาจการปกครองของนายกรัฐมนตรี พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) โดยให้เหตุผลว่าการปิดประชุมสภาผู้แทนราษฎรเป็นเผด็จการ จากนั้นมีการล้างมลทินให้หลวงประดิษฐมนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์)

 กรกฎาคม 
 2 กรกฎาคม – ศาลาเฉลิมกรุง เปิดฉายเป็นครั้งแรกและภาพยนตร์เรื่องแรก คือ เรื่อง "มหาภัยใต้สมุทร"
 กันยายน 
 29 กันยายน – หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์) เดินทางกลับประเทศไทย
 ตุลาคม 
 1 ตุลาคม - 15 พฤศจิกายน – มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2476 นับเป็นการเลือกตั้งโดยอ้อมครั้งแรกและครั้งเดียวในประวัติศาสตร์ไทย
 11 ตุลาคม – สงครามกลางเมือง พ.ศ. 2476:พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช อดีตเสนาบดีกระทรวงกลาโหม เป็นหัวหน้าฝ่ายทหารนำกำลังทหารจากหัวเมืองภาคอีสานล้มล้างการปกครองของรัฐบาล โดยระบุเหตผลว่ารัฐบาลปล่อยให้มีการหมิ่นพระบรมเดชานุภาพและปล่อยให้หลวงประดิษฐ์มนูธรรมกระทำการอันเป็นคอมมิวนิสต์
 25 ตุลาคม – หลังทราบว่าคณะกบฏแพ้ต่อรัฐบาลแน่แล้ว พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช หัวหน้าคณะกบฏและพระชายา ทรงขึ้นเครื่องบินเดินทางหนีไปยังประเทศอินโดจีนฝรั่งเศส

 พฤศจิกายน 
 7 พฤศจิกายน – มีการออก พระราชบัญญัติจัดการป้องกันรักษารัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2476 อันเป็นเครื่องมือที่จะตอบโต้ฝ่ายต่อต้านรัฐบาล

 ธันวาคม 
 16 ธันวาคม – พันเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา ดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรี และตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่หลังจากการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2476 (1 ตุลาคม - 15 พฤษภาคม 2476)
 25 ธันวาคม – หม่อมเจ้าวรรณไวทยากร วรวรรณ ทรงเป็นประธานคณะกรรมการพิจารณาเรื่องที่ปรีดี พนมยงค์ เป็นคอมมิวนิสต์ ได้มีการลงมติว่าปรีดีมิได้เป็น

 ผู้เกิด 
 มกราคม 
 5 มกราคม – คำปุน ศรีใส ศิลปินแห่งชาติ (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2567)
 9 มกราคม – กฤษฎา อรุณวงษ์ ณ อยุธยา ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครคนที่ 11 (อนิจกรรม พ.ศ. 2553)
 10 มกราคม – หม่อมเจ้าจรูญฤทธิเดช ชยางกูร พระอนุวงศ์
 19 มกราคม – ยอด พิมพิสาร (ยอร์ช ยอด พิมพิสาร) อดีตประธานสภาประมุขแห่งบาทหลวงโรมันคาทอลิกแห่งประเทศไทย (มรณภาพ พ.ศ. 2560)
 22 มกราคม – หม่อมราชวงศ์อคิน รพีพัฒน์ อดีตที่ปรึกษาสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ (อนิจกรรม พ.ศ. 2561)
 26 มกราคม – เงิน บุญสุภา รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการคนที่ 39 (อนิจกรรม พ.ศ. 2556)

 กุมภาพันธ์ 
 1 กุมภาพันธ์ – ชรินทร์ นันทนาคร ศิลปินแห่งชาติ (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2567)
 6 กุมภาพันธ์ – อารีย์ วีระพันธุ์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2539)
 11 กุมภาพันธ์ – สมัย อ่อนวงศ์ นักดนตรีแคน (เสียชีวิต พ.ศ. 2539)
 13 กุมภาพันธ์ – พระครูสุนทรธรรมวิมล (ทวีศักดิ์ ชุตินฺธโร) เจ้าอาวาสวัดศรีนวลธรรมวิมล (มรณภาพ พ.ศ. 2564)
 23 กุมภาพันธ์ – ประยูร สุรนิวงศ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมคนที่ 36 (อนิจกรรม พ.ศ. 2541)

 มีนาคม 
 2 มีนาคม – พระครูโสภณถิรคุณ (สุนทร จนฺทเถโร) เจ้าอาวาสวัดหนองสะเดา
 10 มีนาคม – อุกฤษ มงคลนาวิน ประธานรัฐสภาคนที่ 19
 22 มีนาคม – ปราเสริฐ ปราสาททองโอสถ นักธุรกิจ
 27 มีนาคม – สุลักษณ์ ศิวรักษ์ (ส. ศิวรักษ์) อดีตที่ปรึกษาพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย

 เมษายน 
 2 เมษายน – วิเชษฐ การุณยวนิช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยคนที่ 65 (อนิจกรรม พ.ศ. 2565)
 21 เมษายน – เจริญ คันธวงศ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและการพลังงานคนที่ 10 (อนิจกรรม พ.ศ. 2565)
 28 เมษายน – กันต์ พิมานทิพย์ ผู้บัญชาการทหารอากาศคนที่ 13 (อนิจกรรม พ.ศ. 2562)
 30 เมษายน – ส่งสุข ภัคเกษม อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ (อนิจกรรม พ.ศ. 2541)

 พฤษภาคม 
 26 พฤษภาคม – หม่อมหลวงเสรี ปราโมช อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร (อนิจกรรม พ.ศ. 2537)

 มิถุนายน 
 1 มิถุนายน – เชาวน์วัศ สุดลาภา รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยคนที่ 44 (อนิจกรรม พ.ศ. 2544)
 2 มิถุนายน – หม่อมราชวงศ์เพ็ญพิไชย เพ็ญพัฒน์ นายกสมาคมโฆษณาแห่งประเทศไทยคนที่ 4 (อนิจกรรม พ.ศ. 2562)
 6 มิถุนายน – พระพรหมกวี (วรวิทย์ คงฺคปญฺโญ) เจ้าคณะภาค 10 (มรณภาพ พ.ศ. 2554)
 15 มิถุนายน 
 ประจวบ ฤกษ์ยามดี นักแสดง (เสียชีวิต พ.ศ. 2559)
 อนุชา รัตนมาลย์ นักแสดง (ไม่ทราบปีเสียชีวิต)
 18 มิถุนายน 
 บรรยงค์ เสนาลักษณ์ (เทิ่ง สติเฟื่อง) นักจัดรายการโทรทัศน์ (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2545)
 วิจิตร สุขมาก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมคนที่ 29 (อนิจกรรม พ.ศ. 2566)
 19 มิถุนายน – อนันต์ กลินทะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยคนที่ 33 (อนิจกรรม พ.ศ. 2562)
 25 มิถุนายน – เดโช สวนานนท์ อดีตอธิบดีกรมศิลปากร
 29 มิถุนายน – ปรีชา ทรัพย์โสภา ผู้ประกาศข่าวทางวิทยุ (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2539)

 กรกฎาคม 
 1 กรกฎาคม – ประภัทรพงศ์ เวชชาชีวะ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลังคนที่ 20 (อนิจกรรม พ.ศ. 2562)
 13 กรกฎาคม – ไพฑูรย์ เครือแก้ว ณ ลำพูน อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดลำปาง
 25 กรกฎาคม 
 พิทยา บุณยรัตพันธุ์ นักร้องลูกกรุง (เสียชีวิต พ.ศ. 2553)
 พระพรหมวชิรโมลี (ทองอยู่ ญาณวิสุทฺโธ) อดีตเจ้าคณะจังหวัดสุรินทร์ (มรณภาพ พ.ศ. 2567)

 สิงหาคม 
 4 สิงหาคม – พันธุ์วโรภาส เศวตรุนทร์ (หม่อมเจ้าพันธุ์วโรภาส ภาณุพันธุ์) อดีตพระอนุวงศ์
 6 สิงหาคม – สุจินดา คราประยูร นายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 19 (อสัญกรรม พ.ศ. 2568)
 13 สิงหาคม – ธเนตร เอียสกุล รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์คนที่ 20 (อนิจกรรม พ.ศ. 2562)
 15 สิงหาคม – พระธรรมมหาวีรานุวัตร (อำนวย จนฺทสโร) เจ้าอาวาสวัดคลองโพธิ์รูปที่ 4 (มรณภาพ พ.ศ. 2563)
 16 สิงหาคม – เพ็ชรา เตชะกัมพุช คณบดีคณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยคนที่ 7
 19 สิงหาคม – กำจร สถิรกุล ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยคนที่ 11 (อนิจกรรม พ.ศ. 2554)
 25 สิงหาคม – บรรเทอง รัชตะปีติ คณบดีคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยคนที่ 11
 27 สิงหาคม – เกษตร โรจนนิล อดีตรองหัวหน้าคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (อนิจกรรม พ.ศ. 2567)
 30 สิงหาคม – ประยูร ยมเยี่ยม ศิลปินแห่งชาติ (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2553)

 กันยายน 
 3 กันยายน – หม่อมราชวงศ์กิติวัฒนา ปกมนตรี อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (อนิจกรรม พ.ศ. 2561)
 5 กันยายน – ชัชชม กันหลง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหมคนที่ 40 (อนิจกรรม พ.ศ. 2567)
 13 กันยายน – อุดร ตันติสุนทร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยคนที่ 76
 24 กันยายน – พันธุ์สวลี กิติยากร (หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคล) อดีตพระอนุวงศ์ (สิ้นชีพิตักษัย พ.ศ. 2568)
 28 กันยายน – อาคม สรสุชาติ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร (อนิจกรรม พ.ศ. 2548)

 ตุลาคม 
 1 ตุลาคม 
 ไพโรจน์ ไชยพร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์คนที่ 25 (อนิจกรรม พ.ศ. 2544)
 พระราชวัชรรังษี (เอี่ยม สิริวณฺโณ) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร (มรณภาพ พ.ศ. 2566)
 5 ตุลาคม – ปิยะ อังกินันทน์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเพชรบุรี (อนิจกรรม พ.ศ. 2562)
 9 ตุลาคม – กำธร ลาชโรจน์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดปัตตานี (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2524)
 19 ตุลาคม – อำนาจ สอนอิ่มสาตร์ อดีตสมาชิกวุฒิสภา
 20 ตุลาคม – มรกต กรเกษม รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุขคนที่ 43
 21 ตุลาคม – ณรงค์ กิตติขจร อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (อนิจกรรม พ.ศ. 2567)
 24 ตุลาคม – หม่อมเจ้าอุทัยกัญญา ภาณุพันธุ์ พระอนุวงศ์

 พฤศจิกายน 
 1 พฤศจิกายน – สุวัฒน์ วรรณศิริกุล อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร (อนิจกรรม พ.ศ. 2555)
 6 พฤศจิกายน 
 กู้น้อย มหัตถพงศ์ (กู้น้อย วิถีชัย) นักมวยสากล (เสียชีวิต พ.ศ. 2551)
 ยุวรัตน์ กมลเวชช อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดชลบุรี (อนิจกรรม พ.ศ. 2562)
 12 พฤศจิกายน – ไพโรจน์ รัตตกุล อดีตที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี (อนิจกรรม พ.ศ. 2561)
 16 พฤศจิกายน – พระอธิการเปลี่ยน ปญฺญาปทีโป เจ้าอาวาสวัดอรัญญวิเวก (มรณภาพ พ.ศ. 2561)
 17 พฤศจิกายน – ไศล ศรีสาทร นักกีฬายิงปืน
 20 พฤศจิกายน – อิสระพงศ์ หนุนภักดี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยคนที่ 32 (อนิจกรรม พ.ศ. 2560)
 26 พฤศจิกายน – ทรง องค์ชัยวัฒนะ อดีตสมาชิกวุฒิสภา (อนิจกรรม พ.ศ. 2563)
 29 พฤศจิกายน – กานท์ การุณวงศ์ นักดนตรีแคน (เสียชีวิต พ.ศ. 2556)

 ธันวาคม 
 7 ธันวาคม – วิโรจน์ เปาอินทร์ รองนายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 69 (อนิจกรรม พ.ศ. 2568)
 18 ธันวาคม – ประทีป ม. โกมลมาศ อธิการบดีมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญคนที่ 4
 19 ธันวาคม 
 หม่อมราชวงศ์แน่งน้อย ศักดิ์ศรี นักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ (อนิจกรรม พ.ศ. 2562)
 อมเรศ ศิลาอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์คนที่ 40

 ไม่ทราบวัน 
 ออมทรัพย์ จันทรีย์ (ออมทรัพย์ แหลมฟ้าผ่า) นักมวยสากล (เสียชีวิต พ.ศ. 2523)
 สามารถ กล้าเชิงรบ (สามารถ ศรแดง) นักมวยสากล (เสียชีวิต พ.ศ. 2563)
 ผจญ เมืองสนธ์ นักมวยสากลสมัครเล่น
 สืบ จุณฑะเกาศลย์ นักมวยสากลสมัครเล่น

 ผู้เสียชีวิต 
 มกราคม 
 6 มกราคม – พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศุภโยคเกษม เสนาบดีกระทรวงพระคลังมหาสมบัติคนที่ 7 (ประสูติ พ.ศ. 2419)

 มีนาคม 
 19 มีนาคม – เจ้าจอมละม้าย พระสนมในรัชกาลที่ 5 (เกิด พ.ศ. 2399)
 23 มีนาคม – พระยาสาครคณาภิรักษ์ (หลำ หุตะสิงห์) อดีตผู้ว่าราชการเมืองสมุทรสาคร (เกิด พ.ศ. 2421)
 25 มีนาคม – พระยาชลยุทธโยธินทร์ (อ็องเดร ดูว์ แปลซี เดอ รีเชอลีเยอ) ผู้บัญชาการกรมทหารเรือคนที่ 4 (เกิด พ.ศ. 2381)
 27 มีนาคม – เจ้าพระยามุขมนตรี (อวบ เปาโรหิตย์) อดีตสมุหพระนครบาล (เกิด พ.ศ. 2419)

 พฤษภาคม 
 6 พฤษภาคม – พระครูธรรมานุกูล (ภู จนฺทเกสโร) เจ้าอาวาสวัดอินทรวิหาร (เกิด พ.ศ. 2373)
 10 พฤษภาคม – หลวงทัศนัยนิยมศึก (ทัศนัย มิตรภักดี) ผู้ร่วมก่อตั้งคณะราษฎร (เกิด พ.ศ. 2443)
 19 พฤษภาคม – พระยาวิชิตภักดี (เต็งกูอับดุลกอเดร์ กามารุดดีน) รายาปัตตานีพระองค์ที่ 11 (ประสูติ พ.ศ. 2420)
 25 พฤษภาคม – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรประพันธ์รำไพ พระบรมวงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2428)
 31 พฤษภาคม – หม่อมเจ้าทองเชื้อธรรมชาติ ทองแถม อธิบดีกรมทะเบียนการค้าคนที่ 3 (ประสูติ พ.ศ. 2427)

 กรกฎาคม 
 2 กรกฎาคม – พระยาจ่าแสนยบดีศรีบริบาล (ชิต สุนทรวร) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยคนที่ 1 (เกิด พ.ศ. 2428)

 สิงหาคม 
 23 สิงหาคม – เอมีล โอกุสต์ กอลงแบ อดีตเจ้าอาวาสอาสนวิหารอัสสัมชัญ (เกิด พ.ศ. 2392)
 26 สิงหาคม – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรุณวดี พระบรมวงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2401)

 ตุลาคม 
 23 ตุลาคม – พระยาศรีสิทธิสงคราม (ดิ่น ท่าราบ) อดีตรัฐมนตรี (เกิด พ.ศ. 2434)

 ธันวาคม 
 9 ธันวาคม – เจ้าดารารัศมี พระราชชายา พระมเหสีในรัชกาลที่ 5 (ประสูติ พ.ศ. 2416) 
 20 ธันวาคม – หม่อมเจ้าวรรณวิไลย เพ็ญพัฒน์ พระอนุวงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2431) 

 ไม่ทราบวัน 
 หม่อมบัวเขียว ณ เชียงใหม่ หม่อมในเจ้าแก้วนวรัฐ (เกิด พ.ศ. 2407)

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ปฏิทินปี 1933 - ประเทศไทย

หมวดหมู่:สยามในปี พ.ศ. 2476