ความแม่นยำเท็จ

ความแม่นยำเท็จ ()
เป็นการให้ข้อมูลเป็นตัวเลขที่แม่นยำอย่างไม่สมเหตุสมผล
และเพราะความถูกต้องของข้อมูลจะขึ้นอยู่กับความแม่นยำ ดังนั้น นี่อาจทำให้มั่นใจเกินไปว่าข้อมูลถูกต้อง เป็นความเอนเอียงโดยอาศัยความแม่นยำ (precision bias)

 คำอธิบาย 
ความแม่นยำเท็จอาจนิยามโดยทั่วไปได้ว่า เป็นการใช้ตัวเลขที่แม่นยำในกรณีที่จริงๆ ระบุอย่างแม่นยำเช่นนั้นไม่ได้ 
เช่น "ความยากลำบากในการเขียน 90% แรกอยู่ที่การเริ่มต้น"
บางครั้งมีการใช้วิธีนี้อย่างผิดๆ เพื่อสร้างความมั่นใจในข้ออ้างที่ไม่สมเหตุผล เช่น "น้ำยาบ้วนปากของเราดีกว่ายี่ห้ออื่นๆ เป็นสองเท่า"

ในวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ วิธีปฏิบัติทั่วไปก็คือถ้าไม่ได้ระบุค่า margin of error ก็ควรจะจำกัดจำนวนเลขนัยสำคัญที่ใช้แสดงข้อมูลตามความแม่นยำ (precision) อย่างสมเหตุผล
เช่น ถ้าเครื่องมือวัดข้อมูลได้แม่นยำถึงเศษ 1/10 ของหน่วยวัด ผลลัพธ์ที่คำนวณโดยใช้ข้อมูลก็ควรระบุแค่ถึง 1/10 ไม่ว่าค่าคำนวณจะมีเลขหลังจุดทศนิยมกี่ตัว และไม่ว่าข้อมูลอื่นๆ ที่ใช้ในการคำนวณจะแม่นยำยิ่งกว่า 1/10
แม้ศาสตร์สาขาอื่นๆ ก็มักจะสมมุติว่า ตัวเลขที่ไม่ระบุเป็นศูนย์ต้องมีความหมาย 
ดังนั้น การให้ข้อมูลที่แม่นยำเกินความสมเหตุผล อาจทำให้เข้าใจผิดเกินจริงเรื่องความแม่นยำ

ในนัยตรงกันข้าม การเก็บข้อมูลให้มีจำนวนเลขนัยสำคัญมากกว่านี้เพื่อการคำนวณในระหว่างๆ ก็เป็นเรื่องดี เพราะป้องกันไม่ให้สะสมความผิดพลาดเพราะการปัดเศษ

ความแม่นยำเท็จมักจะเกิดเมื่อรวมข้อมูลที่แม่นยำสูงเข้ากับข้อมูลที่แม่นยำต่ำ หรือเมื่อใช้เครื่องคิดเลข หรือเมื่อคำนวณเปลี่ยนหน่วย

 ตัวอย่าง 
ตัวอย่างตลกนี้แสดงความแม่นยำเท็จ คือ มัคคุเทศก์ของพิพิธภัณฑ์ระบุว่า กระดูกไดโนเสาร์มีอายุ 100,000,005ปีเพราะผู้เชี่ยวชาญบอกเขาเมื่อพึ่งเริ่มทำงานเมื่อ 5ปีก่อนว่า กระดูกมีอายุ  

รถที่วิ่งเร็ว สามารถเปลี่ยนหน่วยความเร็วเป็น 
การเปลี่ยนเลขเต็มในหน่วยหนึ่ง ไปเป็นเลขที่แม่นยำในอีกหน่วยหนึ่ง ทำให้ค่าวัดดูเหมือนจะแม่นยำมาก แต่จริงๆ ไม่ใช่ 

ค่าวัดที่อาศัยการสุ่มตัวอย่างทางสถิติ เช่น ระดับเชาวน์ปัญญา (IQ) มักจะระบุอย่างแม่นยำโดยไม่สมเหตุผล Chapter 4. Much Ado about Practically Nothing

 ดูเพิ่ม 
การปัดเศษ
เลขนัยสำคัญ

 เชิงอรรถและอ้างอิง 

หมวดหมู่:เลขคณิต
หมวดหมู่:วิทยาศาสตร์เชิงคำนวณ
หมวดหมู่:คณิตศาสตร์ประยุกต์
หมวดหมู่:คณิตตรรกศาสตร์
หมวดหมู่:มโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์
หมวดหมู่:ตรรกศาสตร์
หมวดหมู่:คณิตวิเคราะห์