นโยบายการจัดระเบียบใหม่ (คิวบา)

นโยบายการจัดระเบียบใหม่ หรือ เรคอนเซตราเซียน (reconcentración) เป็นนโยบายการสร้างค่ายกักกันคนคิวบาขนาดใหญ่ในพื้นที่ชนบทของทั้งเกาะคิวบา โดยรัฐบาลอาณานิคมสเปนที่นำโดยข้าหลวงใหญ่ประจำคิวบาในตอนนั้น วาราเลียโน เวเลอร์ เพื่อที่จะแยกระหว่างคนชนบททั่วไปกับกลุ่มกบฏคิวบา ที่กำลังก่อกำเริบขนาดใหญ่เพื่อแยกตัวออกจากสเปน

	นับตั้งแต่ปี 2438 เป็นต้นมา ความขัดแย้งระหว่างชาวคิวบากับสเปนอันเป็นเจ้าอาณานิคมเริ่มทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้นเข้าทุกที จนในที่สุดชาวคิวบาที่ไม่พอใจต่อนโยบายการบริหารประเทศของเจ้าอาณานิคม โดยเฉพาะกับพวกนายทุนน้ำตาล เลยตัดสินใจทำการลุกฮือก่อกบฏต่อต้านอำนาจของสเปน ด้วยศักยภาพของกองกำลังกบฏที่มีน้อยกว่าทั้งทางด้านอาวุธยุทโธปกรณ์และกำลังพล พวกเขาจึงเน้นการสู้รบในแบบสงครามกองโจรเป็นหลัก ซึ่งในการรบนี้ได้รับความช่วยเหลืออย่างดีจากชาวบ้าน ชาวสวนดั้งเดิมของคิวบาที่ไม่ใช่นายทุนน้ำตาลในประเทศ ทำให้กลุ่มกบฏมีเสบียงและสายข่าวที่ดีมาโดยตลอด ในทางกลับกันเจ้าอาณานิคมอย่างสเปนต้องเผชิญกับภาวะยุ่งยากในการจัดการกบฏ และทำให้การปราบปรามยืดเยื้อออกไปมากกว่าที่ควรจะเป็น

	ความขัดแย้งระหว่างกลุ่มกบฏคิวบาและเจ้าอาณานิคมสเปน ส่งผลกระทบต่อการผลิตน้ำตาลอันเป็นเศรษฐกิจหลักของคิวบา จนกระทั่งในปี 2439 รัฐบาลสเปนได้ส่งวาราเลียโน เวเลอร์เข้ามาประจำการเป็นข้าหลวงใหญ่ประจำคิวบา พร้อมมอบอำนาจเบ็ดเสร็จในการจัดการกลุ่มกบฏให้ราบคาบ ในฐานะทหารแล้วเวเลอร์เข้าใจยุทธศาสตร์การรบของกลุ่มกบฏคิวบา และมองเห็นต้นตอของปัญหานี้ว่า ชาวบ้านตามชนบทเป็นคนคอยช่วยเหลือกลุ่มกบฏ หากจะจัดการกลุ่มกบฏก็ต้องแยกกบฏออกมาจากชาวบ้าน ดังนั้นแล้วเวเลอร์จึงได้ประกาศใช้นโยบายการจัดระเบียบใหม่ เพื่อทำการจัดระเบียบพื้นที่ชนบททั้งหมดของเกาะ โดยแยกและอพยพชาวสวนยากจนตามชนบทเอามาไว้รวมกันในค่ายกักกันที่ถูกเรียกว่า “เมือง” ที่มีกำลังทหารโดยรอบ ค่ายกักกันหรือเมืองใหม่นี้มีพื้นที่จำกัดและไม่ได้มีพื้นที่เพาะปลูกกว้างขวางเหมือนพื้นที่ดั้งเดิม แต่รัฐบาลเวเลอร์ก็ประกาศบังคับให้ทุกคนในชนบทต้องย้ายอพยพมายังค่ายกักกันนี้ภายใน 8 วัน หากใครฝ่าฝืนก็จะถูกยิงทิ้งในข้อหากบฏ ส่งผลทำให้ทุกคนในชนบทถูกย้ายให้เข้ามายังค่ายกักกันที่กระจายไปตามเขตต่างๆทั่วทั้งเกาะ ส่วนที่ดินทำการเกษตรดั้งเดิมของชาวสวนผู้ยากจน รวมทั้งปศุสัตว์ของพวกเขาก็ถูกทำลายหลังจากย้ายคนเข้าไปอาศัยในเขตกักกัน 	

	ผลจากการประกาศใช้นโยบายนี้ของเวเลอร์ ส่งผลทำให้มีชาวคิวบากว่า 1 ใน 3 ของเกาะในตอนนั้น ต้องอพยพไปตั้งถิ่นฐานในค่ายกักกันที่ทางรัฐบาลจัดเตรียมเอาไว้ให้ ซึ่งภายในค่ายกักกันนั้นก็ไม่ได้มีสุขอนามัยที่เหมาะสม อาหารขาดแคลนและมีไม่พอต่อความต้องการของผู้คน ทำให้เกิดภาวะอดอยากรุนแรงภายในค่ายกักกัน ตลอดจนเกิดโรคระบาดเข้าซ้ำเติม ส่งผลโดยตรงทำให้มีพลเรือนร่วม 400,000 คน ต้องเสียชีวิตไป ซึ่งแม้ว่าจะมีพลเรือนเสียชีวิตไปเป็นจำนวนมาก ทว่าตัวของเวเลอร์ก็ยังส่งให้คงนโยบายกักกันเอาไว้ตลอดสมัยที่เข้าเป็นข้าหลวงใหญ่ผู้ปกครองคิวบา

อ้างอิง

หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์คิวบา
หมวดหมู่:คิวบา
หมวดหมู่:การก่อกบฏ
หมวดหมู่:ค่ายกักกัน