สูรยมนเทียร (โมเฒรา)

สูรยมนเทียรแห่งโมเฒรา () เป็นมนเทียรในศาสนาฮินดู สร้างขึ้นบูชาพระสูรยะ ตั้งอยู่ในหมู่บ้านโมเฒรา อำเภอเมหาสนะ รัฐคุชราต ประเทศอินเดีย ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำบุษบาวตี สร้างขึ้นหลังปี 1026-27 ในรัชสมัยของกษัตริย์ภีมที่หนึ่งแห่งจักรวรรดิเจาลุกยะ ปัจจุบันสูรยมนเทียรอยู่ภายใต้การคุ้มครองของกรมสำรวจโบราณคดีอินเดียและไม่เปิดให้เข้าประกอบศาสนพิธี หมู่มนเทียรนี้ประกอบด้วยสามองค์ประกอบ คือ คูฒามณฑป, สภามณฑป และอ่างเก็บน้ำ กูณฑ์ สูรยมนเทียรแห่งโมเฒราได้รับการเสนอชื่อเป็นแหล่งมรดกโลกเบื้องต้นของยูเนสโกในปี 2022

สูรยมนเทียรสร้างขึ้นในสมัยเจาลุกยะ ในรัชสมัยของกษัตริย์ภีมที่หนึ่ง นอกจากนี้ ด้วยการประดับของโตรณะและเสาภายในมนเทียรมีลักษณะคล้ายกันกับของพิมลพสาหีอาทินาถมนเทียรในทิลวาฑา (สร้างขึ้นในปี 1031-32) ทำให้สามารถยืนยันได้ว่าสร้างขึ้นในช่วงสมัยนี้จริง ก่อนหน้าการสร้างสูรยมนเทียร ในปี 1024–1025 มะห์มูดแห่งกัซนีพยายามรุกรานอาณาจักรของกษัตริย์ภีม กระนั้นไม่สามารถยกทัพเข้ามาในโมเฒราได้ นักประวัติศาสตร์ เอเค มาชุมทร (A. K. Majumdar) เสนอทฤษฎีว่าสูรยมนเทียรนี้น่าจะสร้างขึ้นเพื่อฉลองความสำเร็จในการป้องกันนครโมเฒราจากการรุกรานในครั้งนั้น

ชื่อในภายหลังสูรยมนเทียร เช่น สีตานีเจารี (Sita ni Chauri) และ รามกูณฑ์ (Ramkund) ในคนท้องถิ่น ดังที่ปรากฏในบันทึกจากปี 1887 ของอาเล็ดซันเดอร์ คีนล็อฆ ฟอบส์ ในหนังนือ Rasmala โดยระบุว่าชื่อท้องถิ่นเหล่านี้เกี่ยวพันกับสีตาและพระรามจากรามายณะ

สูรยมนเทียรสร้างขึ้นด้วยสถาปัตยกรรมแบบมารุ-คุรฌร (หรือแบบ เจาลุกยะ) ประกอบด้วยครรภคฤห์ (garbhagriha) ในโถง คูฒามณฑป (gudhamandapa), โถงรวมตัวภายนอก สภามณฑป หร่อ รงคมณฑป (sabhamandapa หรือ rangamandapa) และสระน้ำอมฤต กูณฑ์ (kunda)

อ้างอิง

หมวดหมู่:โบสถ์พราหมณ์ในรัฐคุชราต
หมวดหมู่:โบสถ์พระอาทิตย์