จารึกกัลยาณี

จารึกกัลยาณี () ตั้งอยู่ในเมืองพะโค ประเทศพม่า เป็นศิลาจารึกที่พระเจ้าธรรมเจดีย์ แห่งอาณาจักรหงสาวดี สร้างขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 1476 และ ค.ศ. 1479 ที่อุโบสถกัลยาณี (กัลยาณีสีมา) นอกเมืองพะโค จารึกเพื่อเป็นอนุสรณ์ถึงการปฏิรูปศาสนาพุทธในดินแดนมอญ ตามประเพณีมหาวิหารของศรีลังกา ระหว่างปี ค.ศ. 1476 ถึง ค.ศ. 1479Taw 1892: iv–v จารึกเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญที่สุดของการติดต่อทางศาสนาระหว่างมอญและศรีลังกาSirisena 1978: 14

พระเจ้าธรรมเจดีย์อดีตพระภิกษุ ทรงประกาศในจารึกว่าพุทธศาสนาในดินแดนรามัญเสื่อมถอยลง เนื่องจากลัทธิการแบ่งนิกายเพิ่มมากขึ้น และคณะสงฆ์ก็ยิ่งห่างไกลจากความบริสุทธิ์เดิมมากขึ้นเรื่อย ๆ ทรงทำแบบอย่างกษัตริย์พุทธที่ดี เช่น พระเจ้าอโนรธา, พระเจ้าสี่ตู่ที่ 2 ของพุกาม และปรากรมพาหุที่ 1 ของศรีลังกา ดังที่พระองค์ดำริเพื่อรักษาศาสนาให้บริสุทธิ์และปฏิรูปสงฆ์ให้เป็นนิกายเถรวาทแบบดั้งเดิม จึงได้ส่งคณะสงฆ์ไปศรีลังกาเพื่ออุปสมบทใหม่ตามประเพณีมหาวิหาร เหมือนดังพระเจ้าสี่ตู่ที่ 2 ได้ทรงกระทำAung-Thwin 2005: 114–115

จารึกได้ชื่อนี้เพราะคณะสงฆ์มอญได้อุปสมบทใหม่ที่แม่น้ำกัลยาณี (ปัจจุบันอยู่ในโคลัมโบ) จารึกสามก้อนแรกเป็นภาษาบาลีที่จารึกด้วยอักษรพม่า จารึกส่วนที่เหลือเป็นภาษามอญ จารึกสูง  กว้าง  และหนา  มีการจารึกไว้ทั้งสองด้าน โดยมีข้อความยาว 70 บรรทัดในแต่ละด้าน ตัวอักษรสามตัวต่อหนึ่งนิ้ว (2.54 ซม.)

แผ่นจารึกเดิมบางส่วนถูกทำลายโดยชาวโปรตุเกส ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 และกองทหารโก้นบอง ในปี ค.ศ. 1757 ต้นฉบับใบลานที่ได้รับการเก็บรักษาไว้อย่างดีหลายฉบับยังคงหลงเหลืออยู่ ตอเซนโก แปลจารึกจากต้นฉบับใบลานเป็นภาษาอังกฤษและภาษาบาลีโดยเขียนด้วยอักษรละติน

 อ้างอิง 
 เชิงอรรถ

บรรณานุกรม







หมวดหมู่:บันทึกเหตุการณ์มอญ
หมวดหมู่:ราชวงศ์หงสาวดี
หมวดหมู่:จารึกในประเทศพม่า
หมวดหมู่:จารึกศาสนาพุทธ