ปยะตะ

ปยะตะ (, ; จากภาษาสันสกฤต ;  ) เป็นชื่อของอาคารหลังคาหลายชั้น โดยมีชั้นเป็นเลขคี่ (จากสามชั้นถึงเจ็ด) ปยะตะ มักอยู่ในสถาปัตยกรรมพุทธและสถาปัตยกรรมหลวงของพม่า (เช่น อาคารพระราชวัง, เจดีย์) และหอคอยเหนือพระพุทธรูปหรือสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อื่น ๆ (เช่น พระที่นั่งและประตูเมือง)

 โครงสร้าง 
ปยะตะสร้างจากหลังคาทรงสี่เหลี่ยมมีหน้าจั่วสูงต่อเนื่องเป็นทรงกรวยหลายชั้น โดยมีโครงสร้างคล้ายกล่องแทรกขั้นระหว่างหลังคาแต่ละชั้น เรียกว่า เลบอ () ปยะตะสวมมงกุฎยอดไม้แหลมที่เรียกว่า ไตง์พู่ () หรือ กู้นพู่ () ขึ้นอยู่กับรูปร่าง คล้ายกับ ที่ หรือฉัตร ซึ่งเป็นเครื่องประดับที่สวมยอดบนสุดของเจดีย์พม่า ขอบของแต่ละชั้นมีการประดับแผ่นโลหะปิดทองตรงมุมที่เรียกว่า ตุยีน (; คล้ายกับช่อฟ้าของไทย) ปยะตะมีสามประเภทหลัก โดยแบ่งตามจำนวนชั้นที่เรียกว่า โบน (, จากภาษาบาลี ภูมิ) สามชั้น, ห้าชั้น และเจ็ดชั้น

 ประวัติ 
การใช้ปยะตะเริ่มแรกในสถาปัตยกรรมพม่ามีตัวอย่างมาตั้งแต่สมัยอาณาจักรพุกาม ตัวอย่างโดดเด่นที่มีลักษณะเป็นปยะตะในยุคนี้ เช่น อานานดาพะย่า วัดกอด่อปะลีน

ในพม่าก่อนยุคอาณานิคม ปยะตะเป็นส่วนสำคัญในอาคารของราชวงศ์ เป็นสัญลักษณ์ของดาวดึงส์สวรรค์ของชาวพุทธ เหนือบัลลังก์หลักในท้องพระโรงมีปยะตะเก้าชั้น โดยส่วนยอดสื่อถึงเขาพระสุเมรุ () และชั้นล่างหกชั้นสื่อถึงที่อยู่ของเหล่าเทวดาและมนุษย์ นอกจากนี้ ประตูเมืองทั้งสิบสองแห่งของเมืองหลวงพม่ายังประดับด้วยปยะตะ โดยประตูหลักที่ใช้โดยราชวงศ์มีห้าชั้น

พม่าก่อนยุคอาณานิคมมีกฎหมายป้องกันความฟุ่มเฟือย จำกัดการใช้ปยะตะไว้เฉพาะอาคารของราชวงศ์และทางศาสนาเท่านั้น และมีการควบคุมจำนวนชั้นตามระดับชั้นยศ ปยะตะเก้าชั้นสงวนไว้สำหรับกษัตริย์แห่งอาณาจักร โดยที่เจ้าฟ้าประเทศราชสำคัญ มีสิทธิใช้ปยะตะเจ็ดชั้น

 คลังภาพ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:หลังคา
หมวดหมู่:คำและวลีภาษาพม่า
หมวดหมู่:วัฒนธรรมพม่า