แผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ ค.ศ. 2024

เมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2024 เวลา 16:10 น.  (เวลามาตรฐานญี่ปุ่น) เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.6 มีศูนย์กลางห่างออกไปเพียง 7 กม. (4.3 ไมล์) จากนครซูซุในคาบสมุทรโนโตะ จังหวัดอิชิกาวะ  ประเทศญี่ปุ่น แผ่นดินไหวเกิดจากรอยเลื่อนย้อน ยังทำให้เกิดสึนามิสูง 6 เมตร (20 ฟุต) ตามแนวทะเลญี่ปุ่น ทำให้เกิดความเสียหายอย่างกว้างขวางบนคาบสมุทรโนโตะ โดยเฉพาะในเมืองวาจิมะ ซูซุ และอานามิซุ มีรายงานผู้เสียชีวิตทั้งหมด 260 รายและผู้สูญหาย 3 รายในจังหวัดอิชิกาวะ ถือเป็นแผ่นดินไหวที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในญี่ปุ่นนับตั้งแต่แผ่นดินไหวในจังหวัดคูมาโมโตะ ค.ศ. 2016

แผ่นดินไหวครั้งนี้มีความรุนแรงสูงสุด 7 ซึ่งถือว่ารุนแรงที่สุดนับตั้งแต่แผ่นดินไหวที่จังหวัดฮกไกโดใน ค.ศ. 2018 อีกทั้งยังมีการประกาศเตือนสึนามิครั้งที่ใหญ่ที่สุดตั้งแต่แผ่นดินไหวในโทโฮกุ ค.ศ. 2011 โดยที่กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น (JMA) ได้ตั้งชื่อแผ่นดินไหวครั้งนี้อย่างเป็นทางการว่า แผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ เรวะที่ 6 ()  ณ วันที่ 20 กุมภาพันธ์ หลังแผ่นดินไหวประมาณ 2 เดือนยังมีประชาชนที่ต้องอาศัยอยู่ในศูนย์อพยพจำนวน 12,929 คนจากศูนย์อพยพทั้งหมด 521 แห่ง 

 สถานภาพทางธรณีแปรสัณฐาน 

ญี่ปุ่นทางตะวันตกตั้งแต่จังหวัดฮกไกโดตอนเหนือมาถึงจังหวัดอิชิกาวะอยู่ในเขตขอบทวีปทางตะวันออกของทะเลญี่ปุ่นซึ่งเป็นเขตมุดตัวการแปรสัณฐานระหว่างแผ่นอามูร์กับแผ่นโอค็อตสค์ ขอบทวีปนี้เคลื่อนตัวมาบรรจบกันตั้งแต่ปลายสมัยไพลโอซีน ขอบทวีปทางตะวันออกของทะเลญี่ปุ่นเป็นแหล่งกำเนิดของแผ่นดินไหวและสึนามิที่สร้างความเสียหายอย่างสำคัญ โดยมีขนาดตั้งแต่ 6.8–7.9 แผ่นดินไหวและสึนามิครั้งสำคัญเกิดใน ค.ศ. 1833, 1940, 1964, 1983,  1993, และ 2024

บริเวณปลายสุดทางตะวันออกเฉียงเหนือของคาบสมุทรโนโตะกำลังเผชิญกับฝูงแผ่นดินไหวมาเป็นเวลาสามปีแล้ว โดยที่แผ่นดินไหวที่ใหญ่ที่สุดในฝูงแผ่นดินไหวครั้งนี้คือแผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ ค.ศ. 2023 มีขนาด 6.5 แต่แผ่นดินไหวในคราวนี้รุนแรงยิ่งกว่าและรุนแรงที่สุดนับตั้งแต่แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโอกูชิริ พ.ศ. 2536

 การเคลื่อนที่ของรอยเลื่อนมีพลัง 
จากงานวิจัยของมาซาโนบุ ชิชิกุระพบว่าชายหาดที่ยกตัวขึ้นเกิดในคาบสมุทรโนโตะมาตั้งแต่สมัยไพลสโตซีนจนถึงช่วงอายุชิบาเนียน และจุดพื้นผิวบางส่วนเกิดในสมัยสมัยโฮโลซีน จากงานวิจัยบ่งชี้ว่าพื้นดินบริเวณคาบสมุทรโนโตะมีการยกตัวมาหลายหลายแสนปีแล้วจนกระทั่งเมื่อไม่นานมานี้ และการยกตัวส่วนใหญ่เกิดจากรอยเลื่อนที่ยกตัวเองขึ้นในช่วงระหว่างเกิดแผ่นดินไหว แผ่นดินไหวในครั้งนี้ได้ก่อให้เกิดการยกตัวสูงสุดประมาณ 4 เมตรทางตอนเหนือของคาบสมุทรโนโตะ และ 3.6 เมตรทางเหนือของท่าเรือประมงคาอิโซ มาซาโนบุ ชิชิกุระได้ตีความสิ่งนี้ว่าเป็นการก่อตัวครั้งใหม่ของแผ่นดินที่ยกตัวขึ้นในคาบสมุทรโนโตะ

 ฝูงแผ่นดินไหว 

บริเวณปลายคาบสมุทรโนโตะได้รับผลกระทบจากฝูงแผ่นดินไหวในช่วงเวลาสามปีที่ผ่านมามีเหตุการณ์แผ่นดินไหวใหญ่ที่สุดคือแผ่นดินไหวเมื่อปี ค.ศ. 2023มีขนาด 6.5 แต่เมื่อเกิดแผ่นดินไหวในครั้งนี้ขึ้นซึ่งมีขนาด 7.6 นับว่าเป็นแผ่นดินไหวที่รุนแรงที่สุดในกลุ่มฝูงแผ่นดินไหวและรุนแรงที่สุดในคาบสมุทรโนโตะนับตั้งแต่มีการบันทึกแผ่นดินไหวครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 1885

ฝูงแผ่นดินไหวเริ่มขึ้นประมาณเดือนธันวาคม ค.ศ. 2020 ส่วนใหญ่เกิดที่ระดับความลึกมากกว่า 15 กม. (9.3 ไมล์) เป็นหย่อม ๆ อยู่บริเวณทางตะวันออกเฉียงเหนือของคาบสมุทรโนโตะ ช่วงกลางเดือนมีนาคม ค.ศ. 2021 ฝูงแผ่นดินไหวได้เคลื่อนตัวขึ้นมาเกิดในระดับความลึกที่ตื้นขึ้น หลังเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2021 แผ่นดินไหวจำนวนมากมาเกิดในช่วงเวลานี้ที่ความลึก 10–15 กม. (6.2–9.3 ไมล์) แผ่นดินไหวขนาด 7.6 ที่เกิดขึ้นถือว่าหาได้ยาก โดยปรกติทั่วไปฝูงแผ่นดินไหวมักเกิดขนาดต่ำถึงกลางและมีระยะเวลาที่ค่อยเป็นค่อยไปพื้นที่ดังกล่าวจึงไม่น่าจะทำให้เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ได้ คาดว่าฝูงแผ่นดินไๆหวที่เกิดอาจถูกกระตุ้นจากของไหลจำพวกน้ำใต้ดิน

เชื่อว่ามีการดันตัวหรือพองตัวขึ้นของของไหลที่เกิดขึ้นใต้คาบสมุทร สามารถอ้างทฤษฎีดังกล่าวได้จากพบการยกตัวของพื้นดิน 70 มม. (2.8 นิ้ว) เหนือบริเวณที่มีฝูงแผ่นดินไหว นักแผ่นดินไหววิทยากล่าวว่าลักษณะการเกิดของฝูงแผ่นดินไหวในครั้งนี้เป็นแบบที่คาดไม่ถึงเนื่องจากคาบสมุทรโนโตะไม่มีภูเขาไฟหรือความร้อนใต้พิภพที่ยังมีพลังเพื่อผลิตของเหลวแรงดันสูงที่เป็นสาเหตุของฝูงแผ่นดินไหวส่วนใหญ่ ของเหลวที่กล่าวมานี้มีต้นกำเนิดมาจากเนื้อโลกส่วนบนจากนั้นจะแทรกตัวขึ้นมายังเปลือกโลกผ่านรอยเลื่อน ตามแนวรอยเลื่นเหล่านี้จะถูกดันอัดจึงก่อให้เกิดแผ่นดินไหวแม้จะไม่มีหลักฐานชัดเจนถึงความเกี่ยวข้องกับระหว่างแผ่นดินไหวหลักในครั้งนี้และฝูงแผ่นดินไหวที่กำลังดำเนินอยู่ แต่ฝูงแผ่นดินไหวนั้นอาจเป็นตัวการกระตุ้นให้เกิดการสะสมความเครียดของรอยเลื่อน 

 แผ่นดินไหว 
สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐ (United States Geological Survey, USGS) ได้รายงานขนาดไว้ที่ 7.5 และความลึก 10 กม. (6.2 ไมล์) ส่วนกรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นรายงานขนาดไว้ที่ขนาด 7.6 เป็นแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่เกิดขึ้นในจังหวัดอิชิกาวะนับตั้งแต่ ค.ศ. 1885 และเป็นแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศญี่ปุ่นนับตั้งแต่แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554 

กลไกการเกิดแผ่นดินไหวของแผ่นดินไหวหลักมีความสอดคล้องกับรอยเลื่อนย้อนระดับตื้น ๆ (shallow reverse faulting) ที่กระจายตามแนวระนาบตะวันออกเฉียงเหนือไปถึงตะวันออกเฉียงใต้ เกิดตามเขตมุดตัวการแปรสัณฐานระหว่างแผ่นอามูร์กับแผ่นโอค็อตสค์ มีรายงานว่าเกิดแผ่นดินไหวนำขนาด 5.5 ก่อนแผ่นดินไหวครั้งใหญ่เพียง 4 นาที หลังแผ่นดินไหวครั้งใหญ่เพียงเก้านาทีต่อมาเกิดแผ่นดินไหวตามขนาด 6.2 หากนับแผ่นดินไหวตามที่มีขนาด 5.0 ขึ้นไปใกล้ศูนย์กลางภายในสองชั่วโมงหลังจากเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่จะมีแผ่นดินไหวตามแล้ว 7 ครั้ง และมีแผ่นดินไหวตามขนาดเล็กมากกว่า 1,200 ครั้งในรัศมี 100 กม. (62 ไมล์) 

ตามแบบจำลองรอยเลื่อนที่เผยแพร่โดยสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐ ขอบเขตการเปลี่ยนรูปของรอยเลื่อนทอดยาวตั้งแต่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของคาบสมุทรโนโตะไปจนถึงเกาะซาโดะมีระยะทาง 200 กิโลเมตร (120 ไมล์) โซนที่มีการลื่นไถลใหญ่ที่สุดอยู่บริเวณทางตะวันออกเฉียงเหนือและตะวันตกเฉียงใต้ ทำให้เกิดการกระจัดที่ใหญ่ที่สุดที่ 3.67 เมตร (12.0 ฟุต) ใต้คาบสมุทร และอีกบริเวณระหว่างคาบสมุทรและเกาะซาโดะเกิดการแตกของรอยเลื่อนที่ 1.86 ม. (6 ฟุต 1 นิ้ว) บริเวณจุดนี้น่าจะแตกออกลงสู่พื้นทะเล

เคนจิ ซาตาเกะ ซึ่งเป็นนักแผ่นดินไหววิทยาชาวญี่ปุ่นกล่าวว่าายังคงมีโอกาสที่จะเกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.0 หรือใหญ่กว่านั้นและอาจจะทำให้เกิดสึนามิตามมา เพราะไม่มีกิจกรรมของเปลือกโลกมานานแล้วในบริเวณนอกชายฝั่งระหว่างคาบสมุทรและเกาะซาโดะ จากการวิจัยที่นำโดยคิมิยูกิ อาซาโนะ จากสถาบันวิจัยการป้องกันภัยพิบัติแห่งมหาวิทยาลัยเกียวโตเป็นการวิเคราะห์รูปคลื่นที่สามารถบันทึกได้โดยเครื่องวัดแผ่นดินไหวระบุได้ว่าแผ่นดินไหวประกอบด้วยสองเหตุการณ์ย่อย เหตุการณ์ครั้งแรกวัดได้ขนาด 7.3 เป็นการขยับตัวของรอยเลื่อนใต้คาบสมุทรโนโตะทําให้เกิดการยกตัวของชายฝั่ง เหตุการณ์ที่สองเกิดหลังจากเหตุการณ์แรก 13 วินาที มีขนาดคลื่นไหวสะเทือนเท่ากันแต่เป็นการขยับตัวของรอยเลื่อนในทะเล

 การเปลี่ยนแปลงภูมิประเทศ 
สำนักงานภูมิสารสนเทศเชิงพื้นที่ญี่ปุ่นระบุว่าบางส่วนของประเทศเคลื่อนตัวไปทางทิศตะวันตกถึง 1.3 ม. (4 ฟุต 3 นิ้ว) มีการกระจัดที่สามารถสังเกตได้ที่นครวาจิมะเนื่องจากเกิดการเสียรูปของเปลือกโลก ที่เมืองอานามิซุแผ่นดินเคลื่อนตัวไปทางทิศตะวันตก 1 ม. (3 ฟุต 3 นิ้ว) โดยเป็นการเคลื่อนไหวภาคพื้นดินในพื้นที่ เกิดการยกตัวในแนวดิ่งของเปลือกโลกขึ้น 4 ม. (13 ฟุต) เกิดขึ้นทางตะวันตกของวาจิมะ และ 1.1 ม. (3 ฟุต 7 นิ้ว) ทางตอนเหนือของเมืองซูซู  บริเวณใกล้กับท่าเรือวาจิมะแนวชายฝั่งของหาดทรายผุดขึ้นมาออกจากชายฝั่งประมาณ 250 ม. (820 ฟุต) เนื่องจากการยกตัวของชายฝั่ง แนวชายฝั่งในเขตคาวาอูระ เมืองซูซุ พบว่าเคลื่อนไปทางทะเล 175 ม. (574 ฟุต)
เป็นผลมาจากการยกตัวของชายฝั่ง บางพื้นที่ชายทรายขยายออกไป 2.4 ตารางกิโลเมตร ท่าเรือแห่งหนึ่งในเขตโอซาวะของวาจิมะถูกยกตัวขึ้นจนน้ำถูกระบายออกไปทั้งหมด 

ข้อมูลเมื่อวันที่ 2 มกราคม จากการสำรวจภาคสนามที่ดำเนินการโดยสถาบันวิจัยแผ่นดินไหวแห่งมหาวิทยาลัยโตเกียวตรวจพบการยกตัวขึ้นของแผ่นดินตามแนวชายฝั่งตะวันตกของเมืองวาจิมะ มีการยกตังของชายฝั่ง 3 เมตร ในพื้นที่ประมาณ 4 กิโลเมตรจากทางเหนือและทางใต้ของเมือง ที่ท่าเรือประมงคาอิโซเกิดการยกตัวสูง 3.9 เมตร และแนวชายฝั่งได้ขยายออกไปในทะเลกว้าง 250 เมตร ในเมืองชิกะแผ่นดินยกตัวสูง 0.25 ม. ที่ท่าเรือประมงอากาซากิ ในชิกะถือว่ามีการยกตัวของแผ่นดินน้อยกว่าวาจิมะมาก 

เกิดดินถล่มเป็นวงกว้างทั่วเขตภูเขาของคาบสมุทรโนโตะโดยเฉพาะในทางตะวันออกเฉียงเหนือของคาบสมุทรมีจำนวนดินถล่มประมาณ 1,000 ครั้ง เมื่อวันที่ 9 มกราคม มีรายงานว่าเกิดการวิบัติของเขื่อนอย่างน้อย 9 แห่งในเมืองวาจิมะซึ่งก่อให้เกิดความเสี่ยงภัยพิบัติเศษซากถล่ม ผลจากเขื่อนวิบัติในเมืองวาจิมะทำให้น้ำไหลล้นลงสู่ทุ่งนาและอาจก่อความเสียหายได้เป็นการทั่วไป ในเมืองโจเอ็ตสึ จังหวัดนีงาตะดินถล่มครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 16,000 ตารางเมตร( 570,000 ลูกบาศก์ฟุต) ได้ก่อความเสียหายต่อทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 8 ของญี่ปุ่น

เกิดผารอยเลื่อนความยาว 4 กม. (2.5 ไมล์) และกว้าง 0.1–0.4 กม. (0.062–0.249 ไมล์) ตามแม่น้ำวากายามะในนครซูซุหากวัดในแนวตั้งจะสูง 2.2 ม. (7 ฟุต 3 นิ้ว) ผารอยเลื่อนเหล่านี้ไม่แสดงการกระจัดตามแนวนอนที่สามารถสังเกตได้

 ความรุนแรงแผ่นดินไหว 
สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นระบุว่าสามารถวัดความรุนแรงแผ่นดินไหวสูงสุดที่ระดับ 7 ตามมาตราความรุนแรงคลื่นไหวสะเทือนชินโดะ นับเป็นครั้งแรกที่มีเกิดแผ่นดินไหวรุนแรงขนาดนี้ในประเทศญี่ปุ่นนับตั้งแต่ ค.ศ. 2018 พื้นที่ไหวสะเทือนสูงสุดวัดได้ที่เมืองชิกะ จังหวัดอิชิกาวะ ความรุนแรงระดับ 6+ วัดได้ที่เมืองนานาโอะ, วาจิมะ, ซูซุ และอานามิซุ ระดับ 6– วัดได้ที่เมืองนางาโอกะในจังหวัดนีงาตะ, นากาโนโตะและโนโตะในจังหวัดอิชิกาวะ แรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวรับรู้ได้ถึงโตเกียวและทั่วภูมิภาคคันโต ไกลสุดถึงจังหวัดอาโอโมริ

+พื้นที่ไหวสะเทือนระดับ ชินโดะ 5– และสูงกว่าความรุนแรงจังหวัดพื้นที่7อิชิกาวะชิกะ วาจิมะ6+อิชิกาวะนานาโอะ, ซูซุ, อานามิซุ6-อิชิกาวะนากาโนโตะ, โนโตะนีงาตะนางาโอกะ5+อิชิกาวะฮากูอิ, โฮดัตสึชิมิซุ, คานาซาวะ, โคมัตสึ, คางะ, คาโฮกุ, โนมินีงาตะซันโจ, คาชิวาซากิ, มิตสึเกะ, มินามิอูโอนูมะ, คาริวะ, อิโตอิงาวะ, เมียวโก, โจเอ็ตสึ, เขตชูโอ, เขตมินามิ, เขตนิชิ, เขตนิชิกัง, สึบาเมะ, อางะ, ซาโดะโทยามะโทยามะ, ฟูนาฮาชิ, ทากาโอกะ, ฮิมิ, โอยาเบะ, นันโตะ, อิมิซุฟูกูอิอาวาระ5-อิชิกาวะฮากูซัง, สึบาตะ, อูจินาดะนีงาตะโอจิยะ, คาโมะ, โทกูมาจิ, อิซูโมซากิ, เขตคิตะ, เขตฮิงาชิ, เขตโคนัง, เขตอากิฮะ, โกเซ็ง, อางาโนะโทยามะนาเมริกาวะ, คูโรเบะ, คามิอิจิ, ทาเตยามะ, อาซาฮิ, โทนามิฟูกูอิฟูกูอิ, ซากาอินางาโนะนางาโนะ, ชินาโนะ, ซากาเอะกิฟุทากายามะ, ฮิดะ

 การเคลื่อนที่ของพื้นดินเป็นระยะเวลานาน 
กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นได้รายงานว่าในภูมิภาคโนโตะของจังหวัดอิชิคาวะมีความรุนแรงของ LPGM สูงสุด 4 
+ระดับ II หรือสูงกว่าระดับจังหวัดที่ตั้งIVอิชิกาวะภูมิภาคโนโตะIIIอิชิกาวะภูมิภาคคางะโทยามะทิศตะวันออกและทิศตะวันตกของโทยามะนีงาตะโจเอ็ตสึ, ภูมิภาคชูเอ็ตสึ, คาเอ็ทสึนางาโนะตอนกลางของจังหวัดIIอากิตะชายฝั่งอากิตะตอนเหนือยามางาตะภูมิภาคโชไน , ภูมิภาคมุรายามะ , ภูมิภาคโอกิทามะอิบารากิอิบารากิตอนใต้ไซตามะไซตามะตอนเหนือชิบะทิศตะวันตกเฉียงเหนือ

 สึนามิ 
 ประเทศญี่ปุ่น 
มีการออกประกาศเตือนคลื่นสึนามิทันทีหลังจากเกิดแผ่นดินไหวตามแนวชายฝั่งทางตะวันตกของประเทศญี่ปุ่นตั้งแต่จังหวัดฮกไกโดจวบจนนางาซากิ พร้อมด้วยคำสั่งให้อพยพมีผลบังคับใช้ในจังหวัดอิชิกาวะ, โทยามะ และยามางาตะ แผ่นดินไหวทำให้เกิดการเตือนสึนามิครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่แผ่นดินไหวในโทโฮกุ ค.ศ. 2011 สถานีโทรทัศน์สาธารณะเอ็นเอชเคระบุว่าอาจเกิดคลื่นสึนามิสูง 5 เมตร ขณะที่คลื่นลูกเล็ก ๆ ซัดเข้าฝั่งในเวลาต่อมา โดยศูนย์เตือนภัยสึนามิในแปซิฟิก (Pacific Tsunami Warning Center) กล่าวว่าอาจเกิดคลื่นสึนามิอันตรายในรัศมี 300 กิโลเมตรจากศูนย์กลางแผ่นดินไหว ประชาชนกว่า 62,000 ได้รับผลกระทบจากคำสั่งอพยพ โดยในจำนวนนี้ 1,000 คน เข้าหลบภัยที่ฐานทัพกองกำลังป้องกันตนเองทางอากาศญี่ปุ่นในวาจิมะ จังหวัดอิชิกาวะ สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นประกาศลดระดับการเตือนสึนามิขนาดใหญ่ลงสู่ระดับเตือนสึนามิเมื่อเวลา 20:30 น. ประมาณสี่ชั่วโมงหลังเกิดแผ่นดินไหว ต่อมาลดลงอีกครั้งสู่ระดับเฝ้าระวังสึนามิ และประกาศยกเลิกการเตือนเมื่อเวลา 10:01 น. ของวันที่ 2 มกราคม ประมาณ 18 ชั่วโมงหลังเกิดแผ่นดินไหว

การสำรวจโดยสถาบันวิจัยแผ่นดินไหวมหาวิทยาลัยโตเกียวพบว่าคลื่นที่เข้ากระทบเมืองชิกะสูงถึง 4.2 เมตร แต่คลื่นระลอกแรกได้รับการรายงานว่าถึงชายฝั่งเมื่อเวลาประมาณ 16:21 น. สูง 1.2 เมตร ซัดเข้าเมืองวาจิมะ  คลื่นสึนามิวัดความสูงได้ 90 ซม. ซัดเมืองคานาซาวะ ขณะที่สึนามิสูง 80 ซม. ซัดเข้าจังหวัดโทยามะและซากาตะ จังหวัดยามางาตะ คลื่นสึนามิวัดได้ 50 ซม. ที่นานาโอะและสึรูงะ ขณะที่คลื่นสูง 40 ซม. วัดได้ที่คาชิวาซากิ, โทโยโอกะ, โทบิชิมะ, และเกาะซาโดะ ในเมืองโทยามะ วัดคลื่นได้ที่ 0.5 เมตร มีรายงานคลื่นสูง 60 ซม. ที่เซตานะในฮกไกโด ขณะที่คลื่นสูง 50 ซม. ซัดเข้าเกาะอูกูชิริ มีการบันทึกการซัดของคลื่นสึนามิในจังหวัดทตโตริด้วยความสูง 0.6 เมตรที่ซาไกมินาโตะ และ 0.2 เมตรที่อิวามิ โดยนครโทโยโอกะในจังหวัดเฮียวโงะวัดได้สูงสุด 0.4 เมตร พื้นที่ท่าเรือไมซูรุในจังหวัดเกียวโตมีสึนามิสูง 0.4 เมตร ที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ชิกะในจังหวัดอิชิกาวะมาตรวัดระดับน้ำเครื่องสูบน้ำทะเลเข้าที่ใช้ทำความเย็นเครื่องปฏิกรณ์ของโรงไฟฟ้าอ่านค่าเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้น 3 เมตรระหว่างเวลา 17:45 น. และ 18:00 น.

จากการวิเคราะห์ถ่ายทางอากาศที่มีผู้จัดทำคือหน่วยงานข้อมูลสารสนเทศเชิงพื้นที่ของญี่ปุ่นพบว่าพื้นที่ที่ถูกสึนามิพัดเข้าไปมีขนาดประมาณ 130 เฮกตาร์  บริเวณที่ถูกสึนามิท่วมเข้าไปในแผ่นดินกระจุกตัวอยู่ทางฝั่งตะวันออกของคาบสมุทรโนโตะ ตั้งแต่ทางใต้ของเมืองซูซุไปจนถึงเมืองโนโตะตะวันออก สึนามิยังพัดเข้าไปในเมืองโนโตะตอนใต้ เมืองอานามิซุ โนโตจิมะ เมืองนานาโอะด้วย ความสูงของสึนามิสูงประมาณ 4 เมตร ในเมืองโนโตะ และ 3 เมตรในเมืองซูซุก่อให้เกิดความเสียหายอย่างมาก แต่กลับไม่พบน้ำท่วมเนื่องจากสึนามิบนชายฝั่งทางเหนือของคาบสมุทรโนโตะ 

การสำรวจภาคสนามที่จัดทำโดยสถาบันวิจัยแผ่นดินไหวแห่งมหาวิทยาลัยโตเกียว พบร่องรอยน้ำท่วมจากสึนามิบริเวณท่าเรือประมงอากาซากิในเมืองชิกะ และพบในท่าเรือประงอามุโระเช่นกัน คลื่นสึนามิที่มาถึงชายฝั่งได้พัดขึ้นไปบนบกสูง 4.2 เมตร 

นายฟูมิฮิโกะ อิมามูระ และคณะคาดคะเนว่าสึนามิได้พัดเข้าไปถล่มเมืองซูซุเพียงหนึ่งนาทีหลังจากเกิดแผ่นดินไหว ตรงกับผู้สื่อข่าวสำนัก Hokkoku Shimbun ซึ่งอยู่ใกล้กับศาลาว่าการเมืองซูซุในเวลานั้น ในขณะที่เกิดแผ่นดินไหวและเมื่อแรงสั่งสะเทือนสิ้นสุดลงคลื่นสึนามิก็ซัดเข้ามาจากทะเล 『北國新聞』2024年1月3日朝刊第12版第二社会面18頁「黒い濁流襲う 本社記者ルポ 津波に「早く逃げろ」 珠洲 漁船転覆、車流され」（北國新聞社 珠洲支局・谷屋洸陽

 ความเสียหาย 
ในนครซูซุ โครงบ้านเรือนถูกชะล้างพังทลายและบางส่วนถูกกระแสน้ำซัดพาไปไกลไปอีก เรือประมงหลายลำจมน้ำและถูกซัดพาขึ้นบก เฮลิคอปเตอร์สำนักข่าวบินเหนือเมืองที่ได้รับผลกระทบพบเห็นอาคารถล่มและรถยนต์ต่างพลิกคว่ำ ผู้อยู่อาศัยในเหตุการณ์ระบุว่าคลื่นสึนามิซัดขึ้นบนถนนโดยมีรถยนต์และซากขยะลอยตามกระแสน้ำมา อีกทั้งยังคาดการณ์ความสูงเหนือระดับน้ำทะเลของคลื่นสึนามิที่ 3 เมตร ฮิโรชิ ฮาเซะ ผู้ว่าการจังหวัดอิชิกาวะ กล่าวว่าพื้นที่ท่าเรืออีดะถูกซัดถล่มจากชายฝั่งระยะทาง 100 เมตรด้วยคลื่นสึนามิ

ในเมืองชิกะ คลื่นสึนามิหลายลูกมาถึงท่าเรือเมื่อเวลา 17:40 น. สึนามิสูงถึง 4.2 เมตร สร้างความเสียหายให้กับท่าเรือประมงและสิ่งอำนวยความสะดวกของเมือง ในพื้นที่คาบสมุทรโนโตะการบันทึกสังเกตการณ์สึนามิทำได้ค่อนข้างยากเนื่องจากมีการยกตัวของชายฝั่งทำให้บางส่วนของชายฝั่งสูงขึ้นถึง 4.1 ม. และขยายแนวชายฝั่งออกไปในทะเล
+ สถานะของความเสียหาย (สำนักงานบริหารจัดการ อัคคีภัยและภัยพิบัติ กระทรวงกิจการภายในและการสื่อสาร） จังหวัด ความเสียหายต่อผู้คน  ความเสียหายต่ออาคาร เสียชีวิต  บาดเจ็บสาหัส  บาดเจ็บเล็กน้อย  เสียหายทั้งหมด  เสียหายบางส่วน  เสียหายเล็กน้อย  น้ำท่วมเหนือพื้น น้ำท่วมใต้พื้น นีงาตะ   5  44  32  809  4,485   14 โทยามะ   3  44  23  92  3,092   อิชิกาวะ  241 (15)  255  661  5  38  2,647  6  5 1,061  29,885 ฟูกูอิ    6   9  126   นางาโนะ       10   กิฟุ    1      ไอจิ    1      โอซากะ    3      เฮียวโงะ    2      ทั้งหมด  232 (14)  263  762  60  948  10,360  6  19 1,170  38,563

 ที่อื่นตามแนวทะเลญี่ปุ่น 
สำนักงานอุตุนิยมวิทยาเกาหลีเตือนระดับน้ำทะเลเพิ่มสูงขึ้นตามแนวชายฝั่งจังหวัดคังว็อนและเมืองโพฮัง มีการพยากรณ์คลื่นสูง 0.3 เมตร ตามแนวชายฝั่งทางตะวันออกของประเทศตั้งแต่เวลา 18:29 น. ถึง 19:17 น. (ตามเวลาท้องถิ่น) ต่อมามีรายงานว่าจังหวัดคังว็อนมีสึนามิสูง 0.45 เมตร คลื่นสูง 0.85 เมตรซัดเข้าฝั่งมุกโฮเมื่อเวลาประมาณ 20:00 น. สึนามิสูง 0.66 เมตรวัดได้ในอูจิน 0.45 เมตรในซกโจ และ 0.39 เมตรในกันนึง คลื่นสึนามิซัดเข้าฝั่งทางตะวันออกของประเทศนั้นเป็นสึนามิสูงมากกว่า 0.5 เมตรลูกแรกนับตั้งแต่ ค.ศ. 1993 

ในรัสเซีย มีการประกาศเตือนคลื่นสึนามิสูง 1 เมตร โดยเฉพาะตามแนวชายฝั่งตะวันตกของเกาะซาฮาลิน แหล่งข่าวระบุว่ามีการอพยพเกิดขึ้น ขณะที่รัสเซียปฏิเสธ นอกจากนี้ ยังมีการเตือนสึนามิในวลาดีวอสตอคและ Nakhodka รวมถึงพื้นที่อื่น ๆ ในดินแดนปรีมอร์เยและฮาบารอฟสค์ กระทรวงสถานการณ์ฉุกเฉินระบุว่า "ทีมกู้ภัยเตรียมพร้อมในการรับมือกับเหตุที่อาจเกิดขึ้นตามมาจากสึนามิ" ต่อมา เจ้าหน้าที่ในวลาดีวอสตอคกล่าวว่า "ไม่มีสึนามิซัดฝั่ง" ขณะที่ใน Nakhodka "สึนามิได้ซัดแล้วจนแทบสังเกตไม่ได้"

 ผลกระทบ 
250px|thumb|right|กำแพงหินปราสาทคานาซาวะได้รับความเสียหาย

แผ่นดินไหวเกิดขึ้นในประเทศญี่ปุ่นในช่วงวันขึ้นปีใหม่ซึ่งถือเป็นหนึ่งในวันหยุดราชการ ผู้คนต่างอยู่ที่บ้านพักและอาคารส่วนใหญ่ปิด มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 241 ราย โดยทุกรายอยู่ในจังหวัดอิชิกาวะ, 31 รายในวาจิมะ, 22 รายในซูซุ, 5 รายในนานาโอะ, ในโนโตะและอานามิซุเมืองละ 2 ราย และในฮากูอิและชิกะเมืองละ 1 ราย มีผู้ได้รับบาดเจ็บอย่างน้อย 304 รายรวมทั้ง 7 จังหวัด อย่างน้อย 22 รายในจังหวัดอิชิกาวะได้รับบาดเจ็บสาหัส จวบจนถึงวันที่ 3 มกราคม ประชาชนทั้งสิ้น 31,800 คนพักพิงอยู่ในศูนย์หลบภัยหลังเกิดแผ่นดินไหว โดยในจำนวนนี้ ประชาชน 27,700 พักพิงอยู่ในศูนย์อพยพ 336 แห่งในจังหวัดอิชิกาวะ ความเสียหายเกิดขึ้นอย่างหนักในวาจิมะ, ซูซุ และโนโตะ ในวันที่ 3 มกราคม ยังมีรายงานผู้สูญหายหลายคน

ในเมืองวาจิมะ บ้านเรือนอย่างน้อย 50 หลังคาเรือนพังถล่ม เกิดเหตุเพลิงไหม้ในเมืองราว 17:00 น. และเนื่องด้วยถนนได้รับความเสียหาย นักดับเพลิงไม่สามารถเข้าควบคุมเพลิงได้ แนวเพลิงขยายเป็นวงกว้างบ้านและอาคารราว 200 หลังคาเรือนถูกไหม้วอด ประชาชนมากกว่า 30 คนในวาจิมะและอีกหลายรายในซูซุได้รับบาดเจ็บ

สถานีตำรวจอิชิกาวะนานาโอะระบุว่าประชาชนที่ติดอยู่ในบ้านที่พังถล่มลงมาได้รับการช่วยเหลือแล้ว ประชาชนอย่างน้อย 14 คนเสียชีวิตจากบ้านที่ถล่มลงในวาจิมะ ขณะที่สถานีดับเพลิงและกู้ภัยต่างรายงานผู้บาดเจ็บอีกหลายราย โฆษกโรงพยาบาลเทศบาลวาจิมะระบุว่าประชาชนเข้ารับการรักษาด้วยอาการกระดูกหักหรือบาดเจ็บจากสิ่งของตกหล่นใส่ ในเมืองชิกะ มีผู้เสียชีวิต 2 ราย และ 1 รายได้รับบาดเจ็บ ขณะที่บ้านสองหลังคาเรือนถล่มลง ในเมืองอานามิซุ มีผู้ไม่ได้สติ 1 รายและอาคารบ้านเรือน 9 หลังพังถล่ม ในนครซูซุ บ้าน 53 หลังคาเรือนพังถล่ม เกิดแผ่นดินถล่มตลอดภูมิภาคที่มีลักษณะเป็นภูเขาในคาบสมุทรโนโตะ

 การตอบสนอง 
ฟูมิโอะ คิชิดะ นายกรัฐมนตรี ประกาศตั้งศูนย์ฉุกเฉินพิเศษเพื่อรวบรวมและเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับแผ่นดินไหวและสึนามิ มิโนรุ คิฮาระ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม สั่งให้กองกำลังป้องกันตนเองญี่ปุ่นเข้าช่วยเหลืองานกู้ภัย ต่อมาเขาประกาศการส่งกำลังพล 1,000 นายไปยังพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ โดยอีก 8,500 นายอยู่ในสถานะเตรียมพร้อม อากาศยานของกองกำลังอีก 20 ลำถูกส่งบินเหนือพื้นที่เพื่อสำรวจความเสียหาย มีการส่งเจ้าหน้าที่กู้ภัยราว 3,000 นายไปยังคาบสมุทรโนโตะ เนื่องด้วยสิ่งกีดขวางบนถนนต่าง ๆ ความช่วยเหลือทางมนุษยธรรมถูกส่งไปยังคาบสมุทรด้วยเรือ ขณะที่ส่งด้วยเฮลิคอปเตอร์ไปยังพื้นที่โดดเดี่ยวเข้าถึงยากอื่น ๆ 

บริษัทพลังงานไฟฟ้าคันไซ, บริษัทพลังงานไฟฟ้าโตเกียว และบรัษัทพลังงานไฟฟ้าโฮกูริกุ กล่าวว่าพวกเขากำลังตรวจสอบเฝ้าระวังความผิดปกติในโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ต่อมา บริษัทพลังงานไฟฟ้าคันไซ และโฮกูริกุรายงานว่าไม่มีความผิดปกติเกิดขึ้น โดยเครื่องปฏิกรณ์ของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ชิกะในจังหวัดอิชิกาวะถูกปิดลงเมื่อเกิดแผ่นดินไหวสำหรับการตรวจสอบ คณะกรรมการกำกับดูแลนิวเคลียร์ยังไม่พบความผิดปกติของโรงงานไฟฟ้าตามแนวชายฝั่งทะเลญี่ปุ่น บริษัทพลังงานไฟฟ้าโฮกูริกุปิดการใช้งานเครื่องกำเนิดสองเครื่องที่โรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนในนานาโอะ

มีการประกาศงดให้บริการชินกันเซ็งในภูมิภาคกลางและตะวันออกของประเทศหลังเกิดแผ่นดินไหว ทำให้เกิดผู้โดยสารระหว่างโทยามะและคานาซาวะตกค้างอย่างน้อย 1,400 คนเป็นเวลากว่า 11 ชั่วโมง การเดินรถไฟท้องถิ่นยังถูกหยุดถึง 24 ชั่วโมงหลังเกิดแผ่นดินไหว ทำให้เกิดผู้โดยสารรถไฟเที่ยวด่วนราว 1,400 คน ชินกันเซ็งกลับมาให้บริการอีกครั้งในช่วงบ่ายของวันที่ 2 มกราคม ทางพิเศษสายสำคัญหลายแห่งในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบปิดลง ออลนิปปอนแอร์เวย์และเจแปนแอร์ไลน์ยกเลิกเที่ยวบินไปยังจังหวัดโทยามะ, อิชิกาวะ และนีงาตะตลอดทั้งวันที่ 1 มกราคม ต่อมาเจแปนแอร์ไลน์ประกาศเที่ยวบินเสริมไปยังสนามบินโคมัตสึในจังหวัดอิชิกาวะและสนามบินนีงาตะในวันที่ 2 มกราคม 

เช้าของวันที่ 3 มกราคม บริษัทรถไฟญี่ปุ่นกลับมาให้บริการบางส่วน อย่างไรก็ตาม สายการเดินรถท้องถิ่นยังคงงดให้บริการ กระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การขนส่ง และการท่องเที่ยว (MLIT) ยืนยันว่าสนามบินโนโตะจะคงปิดจนถึงวันที่ 4 มกราคม โดยการกลับมาให้บริการเต็มรูปแบบยังไม่มีวันกำหนด 

จังหวัดอิชิกาวะ, นีงาตะ, โทยามะ และฟูกูอิร้องขอความช่วยเหลือทางการเงินสำหรับเทศบาล 47 แห่งตามพระราชบัญญัติการบรรเทาสาธารณภัยซึ่งรัฐบาลกลางจะต้องครอบคลุมค่าใช้งานเกี่ยวกับการตอบโต้ภัยพิบัติและการฟื้นฟูราวร้อยละ 50–90 กระทรวงสาธารณสุขญี่ปุ่นมีคำสั่งให้โรงพยาบาลครอบคลุมประกันสุขภาพให้แก่ผู้ป่วยที่ได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหว รวมถึงผู้ป่วยที่ไม่มีประกันด้วยเช่นกัน เจ้าหน้าที่ในจังหวัดอิชิกาวะเปิดอีเมลช่วยเหลือเพื่ออำนวยความสะดวกกับประชาชนและนักท่องเที่ยวที่ได้รับผลกระทบ

 ปฏิกิริยา 
การเสด็จออกสิงหบัญชรของสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะทุกวันขึ้นปีใหม่ในวันที่ 2 มกราคมถูกยกเลิกจากเหตุแผ่นดินไหว สำนักพระราชวังหลวงระบุว่าเป็นครั้งแรกที่การเสด็จออกสิงหบัญชรถูกยกเลิกด้วยเหตุภัยพิบัติ นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าทั้งสมเด็จพระจักรพรรดิและจักรพรรดินีทรงมีความห่วงพระทัยให้ปฏิบัติการกู้ภัยและผจญเพลิงในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบดำเนินไปอย่างรวดเร็วท่ามกลางสภาพอากาศหนาวจัด

ประธานาธิบดีไต้หวัน ไช่ อิงเหวิน, ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ บองบอง มาร์กอส, นายกรัฐมนตรีเวียดนาม ฝั่ม มิญ จิ๊ญ, ประธานาธิบดีฝรั่งเศส แอมานุแอล มาครง, นายกรัฐมนตรีอิตาลี จอร์จา เมโลนี, นายกรัฐมนตรีแคนาดา จัสติน ทรูโด, ประธานาธิบดีสหรัฐ โจ ไบเดน, นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร ริชี ซูแน็ก, นายกรัฐมนตรีกัมพูชา ฮุน มาแณต, ประธานาธิบดีบราซิล ลูอิส อีนาซียู ลูลา ดา ซิลวา, ประธานาธิบดีชิลี กาบริเอล โบริช, นายกรัฐมนตรีอินเดีย นเรนทระ โมที, นายกรัฐมนตรีไทย เศรษฐา ทวีสิน, นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย อันวาร์ อิบราฮิม, นายกรัฐมนตรีสิงคโปร์ ลี เซียนลุง, นายกรัฐมนตรีโปแลนด์ อันด์แชย์ ดูดา, นายกรัฐมนตรีแทนซาเนีย Samia Suluhu Hassan, นายกรัฐมนตรีสเปน เปโดร ซันเชซ, ประธานาธิบดีเกาหลีใต้ ยุน ซ็อก-ย็อล, นายกรัฐมนตรีสวีเดน อุล์ฟ คริสเตอช็อน, ประธานาธิบดียูเครน วอลอดือมือร์ แซแลนสกึย และนายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย แอนโทนี แอลบานีส แสดงความเสียใจและระบุว่าพร้อมที่จะส่งความช่วยเหลือใด ๆ ให้แก่ประเทศญี่ปุ่น กองทัพฟิลิปปินส์ ยังเสนอที่จะร่วมมือกับกองกำลังป้องกันตนเองในการตอบโต้กับแผ่นดินไหว กรรมการจัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) คริสตาลีนา จอร์เจวา และสมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสยังร่วมแสดงความเสียใจต่อเหยื่อภัยแผ่นดินไหว

 ข้อมูลผิด 
มีการแพร่กระจายข้อมูลผิด ๆ เกี่ยวกับแผ่นดินไหวบนแพลตฟอร์มสื่อสังคมเช่น เอ็กซ์ (เดิม ทวิตเตอร์) รวมถึงการอ้างที่ผิดว่าแผ่นดินไหวเกิดขึ้นจากการสร้างของมนุษย์ ผู้ใช้งานเชื่อมโยงวิดีโอแผ่นดินไหวใต้น้ำในอินโดนีเซียเมื่อเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2023 ภาพแผ่นดินไหวโทโฮกุ ค.ศ. 2011 และคูมาโมโตะ ค.ศ. 2016  และแผ่นดินถล่ม ค.ศ. 2021 ว่าเป็นแผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะอย่างไม่ถูกต้อง

 ผลสืบเนื่อง 

เมื่อช่วงเย็นของวันที่ 2 มกราคม เกิดการชนกันที่ท่าอากาศยานฮาเนดะระหว่างเครื่องบินหน่วยยามฝั่งญี่ปุ่นที่ขนเสบียงช่วยเหลือทางมนุษยธรรมไปยังเหยื่อแผ่นดินไหวในนีงาตะและเครื่องบินแอร์บัส เอ350 ของเจแปนแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 516 ต้นทางจากท่าอากาศยานชินชิโตเซะ ทำให้เครื่องบินทั้งสองลำถูกทำลาย ผู้โดยสารทั้ง 379 คนบนเครื่องบินของเจแปนแอร์ไลน์ได้รับการอพยพ อย่างไรก็ดี มีผู้บาดเจ็บ 14 คน กัปตันเครื่องบินของหน่วยยามฝั่งหนีออกมาได้ด้วยอาการบาดเจ็บสาหัส ขณะที่ลูกเรืออีกห้าคนเสียชีวิต

 ดูเพิ่ม 
 รายชื่อแผ่นดินไหวในประเทศญี่ปุ่น
 แผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ ค.ศ. 2007
 ฝูงแผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:แผ่นดินไหวในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:แผ่นดินไหวในจังหวัดอิชิกาวะ
หมวดหมู่:แผ่นดินไหวในภูมิภาคชูบุ
หมวดหมู่:แผ่นดินไหวในยุคเรวะ
หมวดหมู่:แผ่นดินไหวในปี พ.ศ. 2567
หมวดหมู่:สึนามิในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สึนามิในประเทศเกาหลีใต้
หมวดหมู่:สึนามิในประเทศรัสเซีย