มาร์ติน หยาน

มาร์ติน หยาน หรือ เจิน เหวินต้า (; เกิด 22 ธันวาคม ค.ศ. 1948) เป็นเชฟ และนักเขียนตำราอาหารชาวอเมริกันเชื้อสายฮ่องกง เขาได้ดำเนินรายการทำอาหาร Yan Can Cook ทาง PBS-TV ที่ได้รับรางวัลมาตั้งแต่ปี 1982

 ชีวิตช่วงต้น 
หยานเกิดในกว่างโจว มณฑลกวางตุ้ง ประเทศจีน โดยมีพ่อเป็นเจ้าของร้านอาหารและแม่เป็นคนขายของชำ หยานเริ่มทำอาหารเมื่ออายุ 12 ปี เมื่อเขาอายุ 13 ปี เขาได้ย้ายไปฮ่องกง เพื่อเข้าเรียนที่วิทยาลัยหมินเซิงในเกาลูนซิตี้ ในช่วงเวลานี้เขาได้ทำงานที่ร้านอาหารจีนของลุงและเรียนรู้วิธีการทำบาร์บีคิวแบบจีนดั้งเดิม เขาได้รับประกาศนียบัตรจากสถาบันการสูทศาสตร์นานาชาติฮ่องกง และต่อมาได้เดินทางไปแคนาดาเพื่อศึกษาต่อ 10 ปีหลังจากที่เขามาถึงอเมริกาเหนือ หยานได้รับปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิทยาศาสตร์การอาหารจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เดวิส ในปี ค.ศ. 1975

 การงาน 
หยานเริ่มสอนการทำอาหารจีนในหลักสูตรขยายของวิทยาลัย และปรากฏตัวในรายการทอล์กโชว์ของแคนาดาในปี 1978 (ทาง CFAC-TV ปัจจุบันคือ CICT-DT) เขาได้จัดรายการ Yan Can Cook รายการแสดงการทำอาหารทางช่องพีบีเอส มากกว่า 3,500 ตอนตั้งแต่ปี 1982 และได้รับการออกอากาศในกว่า 50 ประเทศ ปัจจุบันเขาเป็นผู้จัดรายการ Martin Yan – Quick & Easy นอกจากนี้เขายังเป็นผู้จัดรายการ Martin Yan's Chinatown ซึ่งเป็นรายการที่เขาพาทัวร์ชมไชนาทาวน์ทั่วโลก

หยานได้เปิดเครือร้านอาหาร Yan Can และก่อตั้งโรงเรียนสอนทำอาหารนานาชาติ Yan Can ในซานฟรานซิสโก เขาได้เขียนตำราอาหารมากกว่าสองโหล สมาพันธ์การทำอาหารอเมริกัน (ACF) ได้กำหนดให้เขาเป็นมาสเตอร์เชฟ

หยานเป็นหนึ่งในนักแสดงนำของภาพยนตร์สิงคโปร์/ฮ่องกงเรื่อง Rice Rhapsody (海南雞飯, 2005)

ในปี 2007 เขาได้สนับสนุนและรับรองการก่อตั้งสมาคมมาสเตอร์เชฟโลก

เขาปรากฏตัวเป็นกรรมการรับเชิญในรายการ Iron Chef America หลายตอน และปรากฏตัวในรายการทอล์กโชว์การ์ตูน Space Ghost Coast to Coast  นอกจากนี้เขายังปรากฏตัวเป็นกรรมการรับเชิญในตอนจบของ Top Chef ซีซั่น 10 และ Hell's Kitchen ซีซั่น 11

 การปรากฏตัวทางโทรทัศน์ 
 หยานแคนคุก (1982— ) – ผู้จัด
 คริสติน คุชชิ่ง ไลฟ์ – รับเชิญ
 Space Ghost Coast to Coast (1996) – รับเชิญ
 มาร์ติน หยาน ฮ่องกง (2005–2007) – ผู้จัด
 มารืติน หยาน – ควิกแอนด์อีซี่ – ผู้จัด
 มาร์ติน หยาน ไชนาทาวส์ – ผู้จัด
 หยานแคนคุก: อาณาจักรเครื่องเทศ – ผู้จัด
 มาร์ติน หยาน ไชนา (2008) – ผู้จัด
 เชฟกระทะเหล็ก อเมริกา (2011) – กรรมการ
 ฟู้ดคอร์ต (2011) เคเบิลทีวีฮ่องกง – ผู้สอน / ผู้จัด
 เชฟกระทะเหล็ก เวียดนาม (2012) – กรรมการรับเชิญ
 ท็อปเชฟ (2013) – กรรมการรับเชิญ
 เฮลส์คิตเชน ซีซั่น 11 (2013) – กรรมการรับเชิญ
 มาร์ติน หยาน: รสชาติแห่งเวียดนาม (2013) – ผู้จัด 
 แบ็กทูเบสิกส์ (2013) – ผู้จัด
 มาร์ติน หยาน: รสชาติแห่งมาเลเซีย (2015) – ผู้จัด
 ถนนสู่เม็กซิโกของริก สไตน์ - ตอนที่ 1 (2017) – รับเชิญ
 มาร์ติน หยาน เอเชียนเฟเวอริตส์ (2018— ) – ผู้จัด

 ตำราอาหาร  
 Chinese Recipes (1978)
 The Joy of Wokking (1978)
 The Yan Can Cook Book (1981, reprinted 1983)
 Everybody's Wokking
 The Well-Seasoned Wok
 Martin Yan's Feast: The Best of Yan Can Cook
 Chinese Cooking for Dummies
 Martin Yan's Asian Favorites
 Martin Yan's Quick and Easy
 Martin Yan's Chinatowns
 Martin Yan's Chinatown Cooking: 200 Traditional Recipes From 11 Chinatowns Around the World
 Martin Yan's Culinary Journey Through China
 Martin Yan's Asia
 Martin Yan’s China
 Martin Yan's Entertainment At-Home
 Martin Yan the Chinese Chef
 Martin Yan's Invitation to Chinese Cooking
 Martin Yan's Feast
 A Wok for All Seasons, 1988

 ภัตตาคาร 
+ ร้านอาหารที่มาร์ติน หยาน เป็นเจ้าของ ชื่อ  ที่ตั้ง  ปีที่เปิด  หมายเหตุ  อ้างอิง เอ็ม.วาย. เอเชีย  ฮอร์สชูลาสเวกัส มีนาคม 2023– สิงหาคม 2023   เอ็ม.วาย. ไชนา  ห้างเวสต์ฟิลด์ซานฟรานซิสโกเซ็นเตอร์  2012–2020 ปิดเนื่องจากสถานการณ์​โควิด-​19  เอ็ม.วาย. ไชนา  เกรตันรีสอร์ทแอนด์กาสิโนโรเนิร์ตพาร์ก แคลิฟอร์เนีย  2013–2015    หยานแคน  ซานตาคลารา แคลิฟอร์เนีย   

 รางวัล 
 ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์สาขาศิลปะการประกอบอาหาร โดยมหาวิทยาลัยจอห์นสันแอนด์เวลส์ 
 รางวัล Daytime Emmy สาขารายการทำอาหารยอดเยี่ยม ปี 1988
 รางวัล James Beard สาขาวารสารศาสตร์อาหารทางโทรทัศน์ยอดเยี่ยม ปี 1996
 รางวัล James Beard สาขารายการทำอาหารทางโทรทัศน์ยอดเยี่ยม ปี 1994
 รางวัล Antonin Careme จากสมาคมเชฟแห่งชายฝั่งแปซิฟิก
 The Courvoisier Leadership Award by Courvoisier
 2008 Picnic Day (UC Davis) parade marshal
 2022 James Beard Lifetime Achievement Award

 ดูเพิ่ม 
 อาหารจีนแบบอเมริกัน
 อาหารกวางตุ้ง
 วิทยาศาสตร์การอาหาร
 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
 มาร์ติน หยาน ในอินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
 มาร์ติน หยาน ในพีบีเอส

หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายฮ่องกง
หมวดหมู่:นักเขียนชาวอเมริกัน