โต้นเซมี่นต้าจี้

มหาสุสิริธัมมราชา (, ; ค.ศ. 1842–1879) มีพระนามเดิมว่า มโหย่-ทเว เป็นที่รู้จักในราชทินนาม โต้นเซมี่นต้า () หรือ โต้นเซมี่นต้าจี้ () เคยดำรงพระอิสริยยศเป็นอุปราชจังหวัดชินด์วิน นับเป็นพระราชโอรสที่มีพระอิสริยยศสูงสุดพระองค์หนึ่งของพระเจ้ามินดงKhin Khin Lay 2003: 396 และมีพระชนนีสืบเชื้อสายมาจากสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์แห่งอาณาจักรอยุธยา

 พระประวัติ 
มโหย่-ทเว ประสูติใน ค.ศ. 1842 เป็นพระราชโอรสพระองค์ใหญ่จากพี่น้องร่วมพระชนกชนนีทั้ง 13 พระองค์ ของพระเจ้ามินดง กับโกนนา-ยวามิบะยาKonbaung Set Vol. 3 2004: 307 พระองค์มีเชื้อสายไทยจากพระชนนี ซึ่งสืบสันดานมาจากสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ พระมหากษัตริย์พระองค์สุดท้ายของอาณาจักรอยุธยา เมื่อพระชนกขึ้นเสวยราชสมบัติกรุงพม่าเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม ค.ศ. 1853 ทรงโปรดเกล้าฯ พระราชทานอิสริยยศ ตะโด้มี่นซอ () พร้อมกับยกให้มโหย่-ทเวเป็นมโหย่ซ่า () กินส่วยเมืองเลาง์ชี ()Konbaung Set Vol. 3 2004: 121 ต่อมาพระเจ้ามินดงโปรดเกล้าฯ พระราชทานให้มโหย่-ทเว กินส่วยเมืองโต้นเซ () เมื่อวันที่ 13 มีนาคม ค.ศ. 1854 มีราชทินนามเป็น โต้นเซ-มโหย่ซ่า ()Konbaung Set Vol. 3 2004: 128

กรกฎาคม ค.ศ. 1854 ขณะพระชันษา 12 ปี มโหย่-ทเวเข้าพระราชพิธียองโดน-บเว คือการไว้พระเกศายาวแล้วม้วนพระเมาลีขึ้นกลางพระเศียร และพระราชพิธีชีน-บยุ คือการบรรพชาเป็นสามเณรหลวง พร้อมกับเจ้านายฝ่ายหน้าอีกสามพระองค์ เป็นสัญลักษณ์ว่าเจ้านายพระองค์นี้เข้าสู่วัยเจริญพันธุ์Konbaung Set Vol. 3 2004: 150 กระทั่งวันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ. 1862 มโหย่-ทเวในพระชันษา 20 ปี เสกสมรสกับเจ้าหญิงยันออง-มยีน พระธิดาในกะนองมี่นต้า ที่ประสูติแต่คีน-คเยKonbaung Set Vol. 3 2004: 211

ในพระราชพิธีออกพรรษาเดือนตะดี้นจุ เมื่อ ค.ศ. 1862 พระเจ้ามินดงโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระนามใหม่แก่มโหย่-ทเว ว่า "มหาสุสิริธัมมราชา" () และประกาศเลื่อนพระอิสริยยศชั้นสูงสุด มี่นต้าจี้ () มีราชทินนามว่า โต้นเซมี่นต้าจี้ ()Konbaung Set Vol. 3 2004: 199

เมื่อพระเจ้ามินดงมีพระอาการเพียบหนักจวนจะเสด็จสวรรคตใน ค.ศ. 1878 เจ้านายฝ่ายหน้าชั้นผู้ใหญ่ รวมไปถึงโต้นเซมี่นต้าจี้ ถูกจองจำไว้ในตรุ ตามพระบรมราชโองการโดยมีพระนางอเลนันดอบงการอยู่เบื้องหลังSein Tin 2005: 59–62Khin Khin Lay 2003: 375–378 ในช่วงสัปดาห์สุดท้ายของพระชนม์ชีพ พระเจ้ามินดงทรงพระราชทานอภัยโทษและปล่อยตัวโต้นเซมี่นต้าจี้ พร้อมกับทรงพระราชทานพระอิสริยยศเป็นอุปราชจังหวัดชินด์วิน แต่โต้นเซมี่นต้าจี้ก็ถูกควบคุมตัวอีกครั้งในวันรุ่งขึ้นSein Tin 2005: 63–64Khin Khin Lay 2003: 397–400

ที่สุดโต้นเซมี่นต้าจี้ถูกประหารชีวิตพร้อมกับเจ้านายพระองค์อื่นในเหตุสังหารหมู่สมาชิกพระราชวงศ์พม่าเมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1879 โดยพระศพทั้งหมดถูกฝังรวมกัน บริเวณสนามภายในพระราชวังมัณฑะเลย์

 พระกรณียกิจ 
โต้นเซมี่นต้าจี้เสด็จประพาสเมืองพะโคและเมืองย่างกุ้งเมื่อวันที่ 21 มีนาคม ค.ศ. 1863Konbaung Set Vol. 3 2004: 213 ครั้นเมื่อนิวัตพระราชวังมัณฑะเลย์ ก็นำความกราบบังคมทูลพระเจ้ามินดงพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ก่อตั้งโรงเรียนหลวงประจำมุขมณฑล (ปัจจุบันคือ โรงเรียนมัธยมศึกษาการศึกษาขั้นพื้นฐานหมายเลข 10 มัณฑะเลย์) ไว้สำหรับเจ้านายฝ่ายหน้าทรงพระอักษร

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เจ้าชายพม่า
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์โก้นบอง
หมวดหมู่:ชาวพม่าเชื้อสายไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากอังวะ
หมวดหมู่:บุคคลจากมัณฑะเลย์
หมวดหมู่:ชาวพม่าที่ถูกประหารชีวิต