กัณฑรีย์ นาคประภา

กัณฑรีย์ นาคประภา หรือ กัณฑรีย์ สิมะเสถียร (11 สิงหาคม 2467 - 4 กันยายน 2544) นักร้อง นักแสดงอาวุโสเจ้าบทบาทในอดีต ได้รับยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นบูรพศิลปิน สาขาศิลปะการแสดง ปี พ.ศ. 2558http://book.culture.go.th/newbook/artbura/files/mobile/index.html#274

 ประวัติ 
วัยเยาว์
กัณฑรีย์เกิดเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ ศ. 2467 ที่กรุงเทพมหานคร เป็นธิดาของรองอำมาตย์โทเผิญ เลื่อนฉวี และนางแฉล้ม หุตะโกวิท บิดามารดาแยกทางกันตั้งแต่เธอยังเล็ก มารดาจึงพาไปอยู่กับคุณยาย เรียนหนังสือระดับประถมศึกษาที่โรงเรียนประสารอักษร บางรัก กรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2472 - 2476 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 - 3 ที่โรงเรียนสุริวงศ์ กรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2477 - 2479 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 - 6 ที่โรงเรียนสตรีมหาพฤฒาราม

กัณฑรีย์มีแววเป็นนักร้อง นักแสดงมาตั้งแต่เยาว์วัยเนื่องจากคุณยายมักพาไปชมละครคณะต่าง ๆ ที่มีชื่อในขณะนั้นเป็นประจำ แม้จะไม่พาไปกัณฑรีย์ก็มักขอให้คนรู้จักพาไปเสมอจนสามารถจดจำเพลงและเนื้อร้องในละครได้ขณะเรียนชั้นประถมศึกษาก็ได้รับการคัดเลือกให้ร้องเพลงและแสดงงานของโรงเรียนเสมอ ๆ แม้เมื่อมาเรียนในโรงเรียนสตรีมหาพฤฒารามแล้วก็ยังได้รับคัดเลือกให้เป็นนักร้องประจำโรงเรียน

เข้าสู่วงการ
เมื่อจบการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาแล้ว เข้าทำงานที่การไฟฟ้านครหลวงสามเสน ณ ที่แห่งนี้ได้มีโอกาสฝึกร้องเพลงและเป็นศิษย์ของครูบุญช่วย กมลวาทิน นักแต่งเพลงชื่อดังในยุคนั้น จนกระทั่งครูแต่งเพลงให้ร้องเพลงแรกชื่อ "จันทร์เอ๋ย" เธอได้นำไปร้องในงานรื่นเริงของกระทรวงมหาดไทยที่การไฟฟ้านครหลวงเมื่อ พ.ศ. 2485 ได้รับการปรบมือเกรียวกราวเมื่อเพลงจบ จากนั้นเป็นต้นมานางกัณฑรีย์จึงได้เป็นตัวแทนของกระทรวงมหาดไทยในการแสดงหรือร้องเพลงทุกครั้งที่กระทรวงอื่นเชิญไปร่วมงาน นับว่าเป็นก้าวแรกของชีวิตนักร้องอย่างจริงจัง

ต่อมาครูบุญช่วยกมลวาทิน พาไปฝากทำงานที่แผนกดนตรี สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และเริ่มมีชื่อเสียงขึ้น จนต้องเปลี่ยนนามสกุลจาก “เลื่อนฉวี” มาเป็น “นาคประภา” เพราะบิดาไม่ชอบให้เป็นศิลปิน จึงไปใช้นามสกุลของคุณยายทวดและลาออกจากการไฟฟ้านครหลวง เพื่อมาร้องเพลง จนกระทั่งวงดนตรีทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ยุบเลิกไปแต่โอกาสการเป็นนักแสดงของเธอมาเยือนอีกครั้งเมื่อกัณฑรีย์ไปดูซ้อมละครของคณะศิวารมณ์จากการชวนของนาวาโทศรีโรจน์ หงส์ประสิทธิ์ ซึ่งมีหน้าที่บอกบทให้คณะละคร พอดีกับที่คณะละครกำลังมองหาคน รับบท นางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์ กัณฑรีย์ได้รับเลือกให้แสดงละครเรื่องนี้เป็นเรื่องแรก ได้รับการฝึกสอนจากครูเนรมิตและครูมารุต ผู้กำกับการแสดงมีชื่อเสียงในสมัยนั้น

ชีวิตส่วนตัว
กัณฑรีย์พบรักกับฉลอง สิมะเสถียร พระเอกละครเวทีร่วมสมัยกับเธอ มีบุตรสาวหนึ่งคน ชื่อ กัญชลิกา สิมะเสถียร โดยเธอได้นำชื่อลูกสาวมาตั้งชื่อคณะละครที่เธอเป็นผู้ดูแล ซึ่งกัณฑรีย์มีศักดิ์เป็นคุณยายของณัฐภัสสร สิมะเสถียร (ดาว โอเกะ) นักแสดงและดีเจชื่อดัง

 ผลงาน 
ละครเวที
2487: ท้าวศรีสุดาจันทร์
2490: มัจจุราชจำแลง
2490: กรุงสะท้าน
2491: อธิราชทมิฬ
2492: ขุนทัพพญายม
2493: บ้านทรายทอง https://pantip.com/topic/40568921
2532: พันท้ายนรสิงห์ (ผู้กำกับ)
2536: ศกุนตลา
2537: จุฬาตรีคูณ (ผู้กำกับ)

ภาพยนตร์
2497: นางกลางเมือง
2498: สร้อยฟ้าขายตัว
2498: น้ำใจสาวจีน
2498: โตเกียวพิศวาส
2499: เสียแรงรัก
2499: ยอดดรุณี
2500: ก่อนอรุณจะรุ่ง
2500: โชคมนุษย์
2502: กล่อมกากี
2502: ดวงใจที่รัก
2504: กระท่อมทิพย์
2504: สลักจิต
2505: ฉุยฉาย
2505: จอมใจเวียงฟ้า
2506: เจ็ดประจัญบาน
2507: ละอองดาว
2508: หมอกสวาท
2508: กำไลหยก
2508: น้ำเพชร
2509: น้ำค้าง
2509: หงส์เหิร
2509: เชลยใจ
2509: ชุมทางรัก
2509: แม่ยอดชีวิต
2509: มือนาง
2510: โนรี
2510: จันทร์เจ้า
2510: ไฟเสน่หา
2511: ขวัญเรือน
2511: อีแตน
2511: จั๊กจั่น
2511: แสนพยศ
2512: ปีศาจเสน่หา
2515: แม่ยาย
2522: ชื่นรัก
2522: เขยใหม่ปึ๋งปั๋ง
2524: รักข้ามคลอง
2524: ไอ๊หยาอาตือ
2525: รักต้องหึง
2525: รักมหาสนุก
2525: มาดามยี่หุบ
2525: ปรากริมไข่เต่า
2526: น.ส.เย็นฤดี
2527: สวัสดีคุณนาย
2529: รักพลิกล็อค
2529: แหม่มกะปิ
2531: อีจู้กู้ปู่ป่า

ละครโทรทัศน์
 ปี  เรื่อง  รับบท  ออกอากาศไม่ทราบปี นาฏลิกา ช่อง 4 บางขุนพรหม ชลธีพิศวาส เสือเก่า2500 นุสรา กัลยา2501 บ้านทรายทอง ม.ร.ว. ภาวิณีจรัสเรือง สว่างวงศ์ (หญิงเล็ก)2506 เครือณรงค์2507 ศึกถลาง2510 จำพราก เขาหาว่าฉันเป็นบ้า2511 บ้านทรายทอง ม.ร.ว. ภาวิณีจรัสเรือง สว่างวงศ์ (หญิงเล็ก)2514 เพ็ญเดือนสี่ที่ตะโก อีสา2519 ทัดดาวบุษยา เดือนช่อง 92521 ฝ้ายแกมแพร ทอแสง สกาวเดือน เทวินา2522 แม่ยอดสร้อย ช่อง 3 ฝ้ายแกมแพร ทอแสง ช่อง 52523 เรือมนุษย์ เฟื่องทอง2524 ชลาลัย คุณจอมเข็ม ช่อง 9 หลง 2525 ปราสาทมืด นางแช่ม ช่อง 5 หนึ่งในร้อย2526 ในม่านเมฆ คุณหญิงอัมพร เขยบ้านนอก  เสื้อสีฝุ่น วิมานคนบาปช่อง 9เขยใหม่2527 เปลวไฟในดวงดาวรำไพช่อง 5 เลือดขัตติยา  ช่อง 3 เมื่อรักร้าว เขมมิกา ช่อง 9 วงเวียนหัวใจบุษบา พิมุขโยธกานต์2528 กิ่งมัลลิกา โพยมศรี https://www.facebook.com/photo/?fbid=107314094921630&set=a.107314728254900 ช่อง 72530 ไฟเสน่หา คุณหญิงประพฤติ ช่อง 32531 คมพยาบาท คุณหญิงอนุรักษ์ อนุรักษ์ธานินทร์ ช่อง 5 สามอนงค์คุณหญิงศจี ช่อง 3 ระบำไฟ ชิงฉัตร2532 ผู้พิชิตมัจจุราช  ดอกฟ้าและโดมผู้จองหอง  แม่ผัวตัวแสบ2534 วนิดา คุณนายน้อม มหศักดิ์2535 ไฟโชนแสง 2536 ฉุยฉาย หม่อมวาด2539 ทรายสีเพลิง คุณหญิงศิริ พรหมมาศนารายณ์2542 เมียหลวง 

 กำกับการแสดง 
2500: ก่อนอรุณจะรุ่ง ช่อง 4
2510: ค่าของคน ช่อง 4
2510: วนิดา ช่อง 4
2511: บ้านทรายทอง ช่อง 4
2523: สี่แผ่นดิน ช่อง 3
2523: จำเลยรัก ช่อง 5
2524: เงามฤตยู ช่อง 9
2525: หนึ่งในร้อย ช่อง 5
2527: วิมานคนบาป ช่อง 9
2527: ความรักสีดำ ช่อง 3
2529: เงื้อมมือมาร ช่อง 3
2528: ระเบียงรัก ช่อง 9
2533: เมื่อรักร้าว ช่อง 5
2533: วิมานไม้ฉำฉา ช่อง 3

พิธีกร
เพลงกล่อมจิต (เป็นการนำเพลงในวงทรัพย์ส่วนพระมหากษัตริย์มาร้องใหม่) ช่อง 4
เพลงมิตรกล่อมใจ ช่อง 4
เพลงแห่งความหลัง (นำเพลงของพรานบูรพ์มาร้องใหม่) ช่อง 4

เสียชีวิต
ในช่วงบั้นปลายชีวิตกัณฑรีย์มีปัญหาทางด้านสุขภาพจึงวางมือทางด้านการแสดงลง โดยมีรับเชิญแสดงบ้างเป็นครั้งคราว จนเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็ง เมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ.2544 สิริอายุ 77 ปี

อ้างอิง

หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทยในศตวรรษที่ 20
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากมะเร็ง
หมวดหมู่:ผู้จัดละครชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้กำกับละครโทรทัศน์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงละครเวทีหญิง
หมวดหมู่:นักร้องหญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงภาพยนตร์หญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงละครโทรทัศน์หญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงอาวุโส
หมวดหมู่:บูรพศิลปินสาขาศิลปะการแสดง