ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล

ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล ( คำย่อ ศตก.) เป็นส่วนปฏิบัติการ ขึ้นตรงต่อกองบัญชาการกองทัพไทย มีหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพไทยและสำนักงานตำรวจแห่งชาติขึ้นตรงการควบคุมด้านยุทธการ

ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของผู้บัญชาการทหารสูงสุด มีคำขวัญว่า We are one we win

วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2568 พลโท ธีรเดช กลัมพสุต ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องให้นายทหารรับราชการ เล่มที่ 142 ตอนพิเศษ 292 ง​ ราชกิจจานุเบกษา​ 5 กันยายน 2568 หน้าที่​ 17 รายชื่อ ที่ 228เป็นผู้บัญชาการ พลตรี ธนพล สุขมากประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องให้นายทหารรับราชการ เล่มที่ 142 ตอนพิเศษ 292 ง​ ราชกิจจานุเบกษา​ 5 กันยายน 2568 หน้าที่​ 20 รายชื่อ ที่ 270เป็นรองผู้บัญชาการ

 ประวัติ 
ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2526 ตามมติคณะรัฐมนตรีในขณะนั้นที่สภาความมั่นคงแห่งชาติได้เสนอไป ขณะนั้นใช้ชื่อว่า ศูนย์ปฏิบัติการข่าวการต่อต้านการก่อการร้ายสากล อยู่ภายใต้สังกัดกองกำลังรักษาพระนคร มีภารกิจหลักในด้านข่าวกรองโดยการต่อต้านการก่อการร้ายสากลทั้งทางยุทธศาสตร์และทางยุทธวิธี โดยมีกองกำลังรักษาพระนครเป็นหน่วยประสานงานส่วนที่เกี่ยวข้อง
ต่อมาเมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2540 ได้มีมติคณะรัฐมนตรีให้โอนศูนย์ปฏิบัติการข่าวการต่อต้านการก่อการร้ายสากลมาอยู่ในสังกัดของกองบัญชาการทหารสูงสุด (กองบัญชาการกองทัพไทยในปัจจุบัน) โดยจัดหน่วยรองรับชื่อว่า ศูนย์อำนวยการร่วม 106 (ศอร.106) ศูนย์อำนวยการร่วม กองบัญชาการกองทัพไทย เพื่อให้เกิดเอกภาพในการทำงานของศูนย์ พร้อมกันกับศูนย์อำนวยการร่วม 107 (ศอร.107) ดูแลการดำเนินการตามอนุสัญญาออตตาวาเกี่ยวกับการห้ามใช้ทุ่นระเบิดบุคคล ปัจจุบันคือศูนย์ปฏิบัติการทุ่นระเบิดแห่งชาติ และศูนย์อำนวยการร่วม 108 (ศอร.108) ดูแลด้านการบำบัดฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด และมีมติเห็นชอบอีกครั้งเมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2540 มอบหมายให้สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ เป็นผู้รับผิดชอบเกี่ยวกับงบประมาณประจำปีของศูนย์ ในปี พ.ศ. 2546 ศูนย์อำนวยการร่วม 106 ได้เปลี่ยนชื่อเป็นศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล

จากนั้นเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 หน่วยงานได้รับการอนุมัติให้จัดตั้งขึ้นจากศูนย์อำนวยการร่วมเป็นหน่วยปกติ ใช้ชื่อว่า ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล มีบทบาทและภารกิจในการประสานงาน อำนวยการ วางแผน และดำเนินการเกี่ยวกับการป้องกันปราบปราบการก่อการร้าย และมีหน้าที่ควบคุมทางยุทธการต่อหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพไทย สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และชุดปฏิบัติการพิเศษอื่น ๆ ที่มีการมอบหมาย

การทำงานของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากลมีการพัฒนามาจากระบบบัญชาการเหตการณ์ (Incident command system) สำหรับการควบคุม อำนวยการ และสั่งการบุคลากรและชุดปฏิบัติการที่มาจากต่างหน่วยงานกันอย่างมีประสิทธิภาพ ตามพื้นฐานจากการฝึกทีมเผชิญสถานการณ์วิกฤต (Crisis response team) ซึ่งมาจากโครงการความช่วยเหลือหน่วยงานต่อต้านการก่อการร้ายของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ (Anti-Terrorism Assistance Program, Department of State) ในช่วงปี พ.ศ. 2540 จนประเทศไทยสามารถที่จะออกเอกสารชื่อว่า คู่มือการปฏิบัติการร่วมในการต่อต้านการก่อการร้าย พ.ศ. 2547 ขึ้นมาเพื่อเป็นแนวปฏิบัติภายในประเทศไทย และได้นำแนวคิดเกี่ยวกับระบบบัญชาการเหตุการณ์มาใส่ไว้ใน แผนแม่บทการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2558 รวมถึงยังมีการประมวลองค์ความรู้ต่าง ๆ ออกมาเป็น คู่มือระบบบัญชาการเหตุการณ์ กับการจัดการในสภาวะฉุกเฉินของประเทศไทย พ.ศ. 2560 เพื่อเป็นแนวปฏิบัติของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล

นอกเหนือจากการควบคุมทางยุทธการต่อหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพและสำนักงานตำรวจแห่งชาติแล้ว บุคลากรของศูนย์เองยังได้รับการฝึกให้สังกัดในหน่วยย่อยของศูนย์ในการปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้าย เช่น หน่วยปฏิบัติการพิเศษ, หน่วยปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์, หน่วยทำลายล้างวัตถุระเบิด, หน่วยแพทย์ และหน่วยอื่น ๆ ที่สนับสนุนภารกิจ

 บทบาทหน้าที่ 
ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล มีหน้าที่ในการควบคุมบังคับบัญชาและประสานการปฏิบัติกองกองทัพ ได้แก่ กองทัพบก กองทัพเรือ กองทัพอากาศ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เพื่อปฏิบัติการในการปกป้องผลประโยชน์ของชาติ โดยใช้ศูนย์เป็นกลไกในการดำเนินการแก้ไขปัญหาจากการก่อการร้ายสากล ซึ่งมีคณะกรรมการในการรับผิดชอบ 2 ระดับ ได้แก่

 คณะกรรมการนโยบายและอำนวยการแก้ไขปัญหาการก่อการร้ายสากล (นอก.) มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน
 คณะอนุกรรมการอำนวยการแก้ไขปัญหาการก่อการร้ายสากล (อกรส.) มีผู้บัญชาการทหารสูงสุดเป็นประธาน

ในระดับปฏิบัติการ มีศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล (ศตก.)  รับหน้าที่ในการวางแผน อำนวยการ ประสานการปฏิบัติการและกำกับดูแลหน่วยปฏิบัติการพิเศษที่มีความพร้อมสูง รวมไปถึงส่วนราชการอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อบรรลุภารกิจคือการต่อต้านการก่อการร้ายสากลทุกรูปแบบ

 โครงสร้าง 

ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล ประกอบด้วยโครงสร้างหน่วยงาน ดังนี้
 กองกลาง (กกล.)
 กองแผนและโครงการ (กผค.)
 กองข่าว (กขว.)
 กองการฝึก (กกฝ.)
 กองปฏิบัติการพิเศษ (กปษ.)
 แผนกปฏิบัติการพิเศษ
 แผนกสนับสนุนทางยุทธวิธี
 ชุดปฏิบัติการวิทยาศาสตร์
 ชุดเก็บกู้ และทำลายล้างวัตถุระเบิดแสวงเครื่อง
 ชุดเครื่องมือพิเศษ และหาข่าวทางยุทธวิธี
 ชุดสื่อสารทางยุทธวิธี

 ด้านยุทธการ 
หน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติที่ขึ้นตรงในด้านยุทธการต่อศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล มีดังนี้

 กองทัพบก 
 กองพันปฏิบัติการพิเศษรักษาพระองค์ กรมรบพิเศษที่ 3 รักษาพระองค์ (ฉก.90)

 กองทัพเรือ 
 หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ กองเรือยุทธการ

 กองทัพอากาศ 
 กรมปฏิบัติการพิเศษ หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน

 สำนักงานตำรวจแห่งชาติ 
 อรินทราช 26 กองกำกับการต่อต้านการก่อการร้าย กองบังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ กองบัญชาการตำรวจนครบาล
 นเรศวร 261 กองกำกับการ 3 กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ (ตำรวจพลร่ม) กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน

 การฝึก 

นอกจากนี้ยังมีการฝึกร่วมผสมกับหน่วยรบพิเศษของชาติพันธมิตรทางการทหารกับประเทศไทย เช่น สหรัฐ มีการฝึกร่วมกันกับกองพันที่ 1 กองรบพิเศษที่ 1 สหรัฐ ในรหัสบาลานซ์ทัช (Balance Torch) และหน่วยรบพิเศษกองทัพบกสหรัฐ (กรีนเบอเรต์) การฝึกร่วมกันกับชาติสมาชิกสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในการการฝึกภาคสนามของคณะทำงานผู้เชี่ยวชาญด้านการต่อต้านการก่อการร้าย ภายใต้กรอบการประชุมรัฐมนตรีกลาโหมอาเซียนและรัฐมนตรีกลาโหมประเทศคู่เจรจา ณ ประเทศจีนโดยมีกำลังจาก 18 ประเทศในชาติอาเซียนและคู่เจรจารวมกว่า 855 นายเข้าร่วมการฝึก

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:หน่วยงานสังกัดกองบัญชาการกองทัพไทย
หมวดหมู่:การต่อต้านการก่อการร้าย
หมวดหมู่:หน่วยและรูปขบวนหน่วยรบพิเศษ