เรดเฮร์ริง

ในนิยายรหัสคดี แรงพยาบาท นักสืบ  โฮมส์ ได้ตรวจสอบร่องรอยทางอาชญากรรมซึ่งตอนหลังในนิยายก็จะปรากฏว่าเป็นเรื่องตั้งใจทำให้เข้าใจไขว้เขว
ปลาเฮร์ริงที่ทาเกลือ ใส่สี แล้วรมควัน จนกระทั่งมีสีแดง-น้ำตาล ซึ่งก็คือปลาเฮร์ริงแดง หรือเรดเฮร์ริง หรือเรียกในภาษาอังกฤษอีกอย่างว่าคิปเปอร์ (kipper)
ในสมัยก่อนจะมีการแช่ คิปเปอร์มีชื่อว่ามีกลิ่นแรง 
ในปี1807  เขียนว่าเมื่อยังเป็นเด็ก เขากับเด็กอื่นๆ ได้ใช้คิปเปอร์ล่อสุนัขล่าเนื้อให้ไปที่อื่นจากบริเวณที่เด็กๆ ต้องการจะล่ากระต่าย เรื่องนี้น่าจะเป็นต้นกำเนิดของคำว่า เรดเฮร์ริง
เรดเฮร์ริง ( แปลว่า ปลาเฮร์ริงแดง) เป็นอะไรที่ทำให้เข้าใจเขว หรือดึงความสนใจไปจากปัญหาหรือคำถามที่เป็นประเด็นหรือสำคัญ
มันอาจเป็นเหตุผลวิบัติทางตรรกะ หรือเป็นเทคนิคการประพันธ์ ที่ทำให้ผู้อ่านหรือผู้ชมสรุปเรื่องอย่างผิดๆ 
ผู้ประพันธ์อาจใช้เทคนิคนี้อย่างตั้งใจ เช่นในนิยายรหัสคดี หรือเป็นโวหารการพูด เช่น ในการเมือง หรืออาจใช้เพื่อให้เหตุผลอย่างไม่ได้ตั้งใจ

นักโต้เถียงชาวอังกฤษวิลเลียม คอบเบ็ตต์ ได้ทำคำนี้ให้เป็นที่นิยมในปี1807 เมื่อเล่าเรื่องการใช้ปลารมควันที่มีกลิ่นแรง เพื่อจะเบนความสนใจของสุนัขล่าเนื้อไม่ให้ไปไล่กระต่าย

 เหตุผลวิบัติ 
เมื่อเป็นเหตุผลวิบัติอรูปนัย เรดเฮร์ริงอยู่ในกลุ่มเหตุผลวิบัติโดยความไม่เข้าประเด็น (relevance fallacies)
ไม่เหมือนกับเหตุผลวิบัติอีกอย่างคือหุ่นฟาง ซึ่งเป็นการบิดเบียนจุดยืนของฝ่ายตรงข้าม
เรดเฮร์ริงจะดูเหมือนคำอธิบายที่เป็นไปได้ แต่จริงๆ ก็จะเป็นคำอธิบายที่ไม่เข้าประเด็น เพียงแต่เบี่ยงความสนใจ
ตามพจนานุกรมภาษาอังกฤษ ฉบับออกซฟอร์ด เรดเฮร์ริงอาจจะตั้งใจหรือไม่ได้ตั้งใจเพื่อให้เข้าใจไขว้เขว
เป็นพจน์ที่โดยหลักใช้ระบุว่า เหตุผลที่ให้ไม่เข้าประเด็น 
เช่น "ผมคิดว่าเราควรจะมีข้อบังคับทางการศึกษาที่เคร่งครัดขึ้นสำหรับนักเรียน 
ผมอยากให้คุณสนับสนุนเรื่องนี้ เพราะเราอยู่ในวิกฤติทางงบประมาณ และเราก็ไม่ต้องการให้มีผลต่อเงินเดือนของเรา"
แม้ประโยคท้ายดูเหมือนจะใช้สนับสนุนประโยคแรก แต่ก็ไม่ได้อยู่ในประเด็น 

 กลวิธีเรื่องเล่า 
วรรณคดีทั้งที่เป็นนิยายและสารคดี อาจตั้งใจใช้เรดเฮร์ริงเพื่อให้ผู้อ่านหรือผู้ชมสรุปเรื่องอย่างผิดๆ
ตัวอย่างเช่น ตัวละครคือ บิชอปอาริงกาโรซ่า ในนิยายรหัสลับดาวินชีของแดน บราวน์ ปรากฏเกือบตลอดทั้งเรื่องว่าเป็นตัวการการสมคบคิดของคริสตจักร แต่ภายหลังจึงเปิดเผยว่า ถูกตัวร้ายจริงๆ หลอก 
ชื่อภาษาอิตาลีของตัวละครแปลคร่าวๆ ได้ว่า ปลาเฮร์ริงแดง ( โดย  จริงๆ แปลว่าสีชมพู แต่ก็ใกล้คำว่า  คือสีแดงมาก)

หนังสือเชอร์ล็อก โฮมส์เล่มแรกคือ แรงพยาบาท ก็ใช้เรดเฮร์ริงด้วย เมื่อฆาตกรในเรื่องเขียนไว้ในที่เกิดเหตุว่า 
(เป็นคำเยอรมันแปลว่า การแก้แค้น) ซึ่งทำให้ทั้งตำรวจในเรื่องและผู้อ่านเข้าใจผิดว่า เป็นคนเยอรมัน 

การศึกษาและการทดสอบทางกฎหมาย มักจะใช้เรดเฮร์ริงเพื่อให้นักศึกษาเข้าใจข้อสรุปประเด็นทางกฎหมายอย่างผิดๆ 
เป็นการทดสอบความเข้าใจกฎหมายที่เป็นพื้นฐาน และทดสอบสมรรถภาพการแยกแยะพฤติการณ์แวดล้อมที่สำคัญตามความเป็นจริง

 ประวัติ 

 ดูเพิ่ม 

 ปืนของเชคอฟ
 ผลบวกลวงและผลลบลวง

 เชิงอรรถ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

หมวดหมู่:กลวิธีเรื่องเล่า
หมวดหมู่:ละคร
หมวดหมู่:บันเทิงคดี
หมวดหมู่:วรรณกรรม
หมวดหมู่:วัฒนธรรม
หมวดหมู่:มโนทัศน์ทางสังคม
หมวดหมู่:วัฒนธรรมศึกษา
หมวดหมู่:เหตุผลวิบัติโดยประเด็น
หมวดหมู่:เหตุผลวิบัติอรูปนัย
หมวดหมู่:ภาพพจน์
หมวดหมู่:ปลา
หมวดหมู่:สัตว์มีกระดูกสันหลัง
หมวดหมู่:สัตว์กับมนุษย์
หมวดหมู่:สัตว์ในวัฒนธรรม
หมวดหมู่:วัฒนธรรมทางทะเล
หมวดหมู่:สำนวนภาษาอังกฤษ
หมวดหมู่:อาหารและเครื่องดื่ม
หมวดหมู่:กิจกรรมของมนุษย์
หมวดหมู่:การเสแสร้ง