ตำนานหนังสือสามก๊ก

ตำนานหนังสือสามก๊ก เป็นพระนิพนธ์เชิงสารคดีในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงพระนิพนธ์เป็นภาคผนวกประกอบหนังสือ สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ที่ตรวจชำระโดยราชบัณฑิตยสภาและตีพิมพ์เป็นของประทานในงานพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวีเมื่อ พ.ศ. 2471 ตำนานหนังสือสามก๊ก มีเนื้อหาเกี่ยวกับประวัติการประพันธ์นวนิยาย สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ประวัติการแปลเป็นภาษาไทย และประวัติการตีพิมพ์ในประเทศสยาม

 ประวัติ 
สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี พระมเหสีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สิ้นพระชนม์ด้วยพระโรคพระปับผาสะพิการเมื่อวันเสาร์ที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2470ราชกิจจานุเบกษา, ข่าวสิ้นพระชนม์ , เล่ม 44, ตอน ง, 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2470, หน้า 1198 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดฯ ให้สร้างพระเมรุที่ท้องสนามหลวง มีกำหนดจะพระราชทานเพลิงพระศพในช่วงต้น พ.ศ. 2471 

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี ทรงพระปรารภจะบำเพ็ญพระกุศลสนองพระคุณพระชนนี จึงทรงปรึกษากับสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพซึ่งเวลานั้นทรงดำรงตำแหน่งนายกราชบัณฑิตยสภาถึงเรื่องหนังสือที่จะตีพิมพ์เป็นของประทานในงานพระราชทานเพลิงพระศพ โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิตทรงพระดำริจะให้ตีพิมพ์เรื่อง สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) จึงทรงมอบหมายให้ราชบัณฑิตยสภารับหน้าที่ชำระต้นฉบับและตีพิมพ์ 

ภายหลังจากที่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพกราบทูลรับการมอบหมายจากสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต พระองค์ทรงพิจารณาถึงเรื่องการเขียนคำนำสำหรับหนังสือ สามก๊ก ทรงเห็นว่าการเขียนความรู้เกี่ยวกับสามก๊กนั้นมีมากเกินกว่าจะเขียนในคำนำ แล้วทรงรำลึกถึงเมื่อครั้งที่พระองค์ทรงพระนิพนธ์ ตำนานละครอิเหนา เป็นภาคผนวกของบทละครเรื่อง อิเหนา พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยที่ตีพิมพ์เนื่องในวโรกาสที่สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวีทรงบำเพ็ญพระกุศลฉลองพระชันษาครบ 60 พรรษาเมื่อ พ.ศ. 2465 จึงทรงพระดำริจะทรงพระนิพนธ์ ตำนานหนังสือสามก๊ก เป็นภาคผนวกให้หนังสือ สามก๊ก เหมือนอย่างที่เคยทรงพระนิพนธ์ ตำนานละครอิเหนา เป็นภาคผนวกของบทละครเรื่อง อิเหนา

ตำนานหนังสือสามก๊ก ได้รับการตีพิมพ์ครั้งแรกโดยโรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากรเมื่อ พ.ศ. 2471

 เนื้อหา 
 ว่าด้วยหนังสือสามก๊ก
 ว่าด้วยแปลหนังสือสามก๊ก
 ว่าด้วยสำนวนแปลหนังสือสามก๊ก
 ว่าด้วยพิมพ์หนังสือสามก๊กภาษาไทย
 ว่าด้วยรูปเรื่องสามก๊ก
 ว่าด้วยวินิจฉัยเรื่องสามก๊ก
 รูปภาพสามก๊ก
 ว่าด้วยแผนที่สามก๊ก

ภาคผนวกส่วนท้ายของหนังสือ ตำนานหนังสือสามก๊ก เป็น "ชื่อภูมิประเทศในเรื่องสามก๊ก" จัดทำโดยพระเจนจีนอักษร (สุดใจ ตัณฑากาศ) แสดงรายชื่อของสถานที่และตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ต่าง ๆ  ที่ปรากฏในนวนิยาย สามก๊ก

 ดูเพิ่ม 
 สามก๊ก
 สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน)

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 ตำนานหนังสือสามก๊ก ที่เว็บไซต์ห้องสมุดดิจิทัลวัชรญาณ

หมวดหมู่:สามก๊ก
หมวดหมู่:หนังสือปี พ.ศ. 2471
หมวดหมู่:หนังสือสารคดีไทย