จดหมายรักจากเมียเช่า

"จดหมายรักจากเมียเช่า" เป็นเพลงที่ประพันธ์โดยนักเขียนชาวไทย อาจินต์ ปัญจพรรค์ ในช่วง พ.ศ. 2510 เพื่อใช้ประกอบละครโทรทัศน์ของคณะสุเทพโชว์ บันทึกเสียงร้องโดยนักแสดงนำของเรื่อง มานี มณีวรรณ วางจำหน่ายในรูปแบบแผ่นเสียงซิงเกิลโดยค่ายสุเทพเรเคิดส์ "จดหมายรักจากเมียเช่า" เป็นเพลงลูกทุ่งที่เขียนด้วยภาษาไทยปนภาษาอังกฤษ เกี่ยวกับความลำบากและความโศกเศร้าของหญิงไทยที่ประกอบอาชีพเมียเช่าให้กับทหารอเมริกัน ที่ต้องพลัดพรากจากคู่รักซึ่งหมดหน้าที่ในประเทศไทยและกลับภูมิลำเนาที่อิลลินอย ในช่วงระหว่างสงครามเวียดนาม เพลงประสบความสำเร็จจากการออกอากาศทางวิทยุอย่างแพร่หลาย และมีเพลงแก้ที่บันทึกเสียงร้องโดยนักร้องเพลงลูกทุ่ง ชาตรี ศรีชล ออกตามมา

 ภูมิหลังและการเขียนเพลง 
ระหว่างสงครามเวียดนามประเทศไทยอนุญาตให้กองทัพอากาศสหรัฐใช้ท่าอากาศยานภายในประเทศตั้งเป็นฐานทัพ รวมถึงฐานทัพอากาศอุดร และค่ายรามสูร จังหวัดอุดรธานี ซึ่งเป็นฐานทัพสำคัญที่สุด และมีทหารอเมริกันหรือจีไอเข้ามาประจำการเป็นจำนวนมาก ส่งผลให้เศรษฐกิจของจังหวัดพัฒนาจากการดำเนินธุรกิจใหม่ เพื่อตอบสนองการพักผ่อนและนันทนาการของทหารที่กระทรวงกลาโหมสหรัฐสนับสนุนรายจ่าย โดยสถานบันเทิงเป็นธุรกิจที่ได้รับผลประโยชน์มากที่สุด คนในพื้นที่และย้ายถิ่นเข้ามาประกอบอาชีพภาคบริการเพิ่มขึ้น รวมถึงการค้าประเวณี ผู้ค้าประเวณีบางคนพัฒนาการบริการให้กับทหารอเมริกันโดยทำหน้าที่เปรียบเสมือนภรรยา และเกิดเป็นอาชีพใหม่ที่นิยมเรียกว่าเมียเช่า รูปแบบการดำเนินชีวิตของเมียเช่าปรากฏในเพลงลูกทุ่งตลอดช่วงสงครามเวียดนาม เพลงส่วนใหญ่มีเนื้อหาเชิงเสียดสี กล่าวถึงการสูญเสียทรัพยากรมนุษย์ในชนบท การมองผู้หญิงเป็นวัตถุทางเพศ หรือความน่ากลัวจากการพลัดพรากกับทหารอเมริกันที่หมดหน้าที่จากประเทศไทยในช่วงระหว่างสงคราม

"จดหมายรักจากเมียเช่า" เขียนถึงผลกระทบจากสงครามเวียดนามต่อเมียเช่าออกมาเป็นเรื่องสั้น ผ่านมุมมองของเมียเช่าที่ต้องการเขียนจดหมายถึงทหารอเมริกันชื่อจอห์น อาจินต์ ปัญจพรรค์ เขียนเนื้อร้องและทำนองเพลงในช่วง พ.ศ. 2510 ระหว่างเที่ยวกับเพื่อนที่ไนต์คลับโดเรมีของสุเทพ วงศ์กำแหง โดยเขาอยู่ด้วยขณะเขียนเพลง อาจินต์เลือกเขียนเพลงเกี่ยวกับเมียเช่า และนำชื่อจังหวัดอุดรธานีมาสร้างคำคล้องจองในเนื้อร้อง "ไอเขียนเลตเตอร์ถึงเธอเดียร์จอน / เขียนในแฟลตที่ยูเคยนอน / จังหวัดอุดรประเทศไทยแลนด์" เนื้อร้องเขียนด้วยภาษาไทยปนภาษาอังกฤษ ซึ่งเลียนแบบการสื่อสารระหว่างเมียเช่ากับทหารอเมริกัน ผ่านคนรู้จักของอาจินต์ที่สอนภาษาอังกฤษให้กับพวกเธอ เนื้อร้องบรรยายถึงความลำบากของเมียเช่า เนื่องจากขาดแคลนเงินดอลลาร์ดำรงชีพและเจ็บป่วยจากไข้ไทฟอยด์ สุดท้ายเธอตัดสินใจทำอัตวินิบาตกรรมด้วยการบริโภคดีดีที ซึ่งเป็นความตั้งใจของอาจินต์ที่เขียนบทสรุปเป็นโศกนาฏกรรม ทำนองเพลงมีจังหวะช้าที่เขียนใหม่ตลอดทั้งเพลง ยกเว้นท่อนฮุกที่ใช้ทำนองเพลง "แซดมูฟวีส์ (เมกมีคราย)" (พ.ศ. 2504) ของนักร้องชาวอเมริกัน ซู ทอมป์สัน และกล่าวถึงชื่อเพลงเพื่อเปรียบเทียบกับความโศกเศร้า สุเทพขอนำเพลงที่เขียนเสร็จไปให้นักแสดง มานี มณีวรรณ บันทึกเสียงร้องเพื่อใช้ประกอบละครโทรทัศน์ของคณะสุเทพโชว์ที่เธอแสดงนำ ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 7

 การตอบรับ 
"จดหมายรักจากเมียเช่า" ออกอากาศทางวิทยุในประเทศไทยอย่างแพร่หลาย หนังสืออัตชีวประวัติของอาจินต์ ตีพิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2539 ระบุว่า มานีแสดงสดตามไนต์คลับ "เจ็ดถึงแปดแห่งทุกคืน" และเปรียบเทียบความสำเร็จกับเพลงที่อาจินต์เขียนเนื้อร้องให้กับวงดนตรีสุนทราภรณ์ "สวัสดีบางกอก" (พ.ศ. 2504) บันทึกเสียงร้องโดยอ้อย อัจฉรา นักประพันธ์เพลงลูกทุ่ง เบญจมินทร์ ได้เขียนเพลง "จดหมายจากผัวฝรั่ง" เป็นเพลงแก้ออกตามมา บันทึกเสียงร้องโดยชาตรี ศรีชล เนื้อร้องปรับเปลี่ยนเป็นมุมมองของทหารอเมริกันที่เขียนจดหมายตอบกลับเมียเช่า แต่คงรูปแบบการเขียนเดิมและนำทำนองเพลง "มายเลิฟอิสกอนฟรอมมี" (พ.ศ. 2510) ของนักร้องชาวอเมริกัน เอ็ด เอมส์ มาใช้ในท่อนฮุก

 รายชื่อเพลง 
 แผ่นเสียงขนาด 7 นิ้ว
 "จดหมายรักจากเมียเช่า" (มานี มณีวรรณ)
 "เพื่อนตาย" (วรินทร์ วีระเทพ)

 บุคลากร 
รายชื่อบุคลากรปรับมาจากกิตติประกาศในบันทึกย่อของ "จดหมายรักจากเมียเช่า/เพื่อนตาย"

 สถานที่
 บันทึกเสียงที่ห้องบันทึกเสียงกมลสุโกศล จังหวัดพระนคร

 บุคลากร
 มานี มณีวรรณ – เสียงขับร้อง
 อาจินต์ ปัญจพรรค์ – นักประพันธ์เพลง
 วิสุทธิ์ กิวานนท์ – บันทึกเสียง
 อพอลโล – วงดนตรีพื้นหลัง

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เพลงลูกทุ่ง