กิจการวิทยุคมนาคม

กิจการวิทยุคมนาคม () เป็นไปตามมาตรา 1 ข้อ 1.19 ของข้อบังคับวิทยุของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ITU Radio Regulations: ITU RR)ITU Radio Regulations, Article 1, Section III – Radio services, No. 1.19, definition: Radiocommunication service ซึ่งกำหนดว่า "กิจการ...ที่เกี่ยวข้องกับการส่ง การปล่อย และ/หรือ การรับคลื่นวิทยุเพื่อวัตถุประสงค์ด้านการโทรคมนาคมโดยเฉพาะ"

วิทยุคมนาคมถูกแบ่งออกเป็นวิทยุคมนาคมในอวกาศและบนภาคพื้น โดยวิทยุคมนาคมในอวกาศถูกกำหนดไว้ในข้อบังคับวิทยุฯ ว่า มาตรา 1 ข้อ 1.8 ระบุว่า "วิทยุคมนาใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้สถานีอวกาศตั้งแต่หนึ่งแห่งขึ้นไป หรือการใช้ดาวเทียมในการสะท้อนกลับหรือวัตถุอื่นในอวกาศตั้งแต่หนึ่งดวงขึ้นไป" ส่วนวิทยุคมนาคมภาคพื้นได้ให้คำจำกัดความไว้ว่า "วิทยุคมนาคมใด ๆ นอกเหนือจากวิทยุคมนาคมอวกาศ หรือวิทยุดาราศาสตร์"

ในแต่ละประเทศจะมีหน่วยงานที่คอยกำกับดูแลกิจการวิทยุคมนาคม ทั้งในด้านของการใช้ความถี่และด้านของอุปกรณ์ส่งสัญญาณ โดยหน่วยงานนั้นมักจะเป็นสมาชิกของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศด้วย ซึ่งอาจจะยึดตามข้อบังคับวิทยุของสหภาพฯ หรืออาจจะกำหนดกิจการอื่น ๆ เพิ่มเติมขึ้นมาได้

 การแบ่งประเภท 
ส่วนที่ 3 ของมาตรา 2 ของข้อบังคับวิทยุของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ กำหนดคำจำกัดความของกิจการวิทยุเป็น 40 ประเภท โดยมีกิจการต่าง ๆ เช่น กิจการประจำที่ กิจการเคลื่อนที่ กิจการเคลื่อนที่ทางบก กิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ กิจการความถี่มาตรฐานและสัญญาณเวลา กิจการดาวเทียมต่าง ๆ รวมถึงให้คำจำกัดความของวิทยุดาราศาสตร์ ซึ่งหมายถึง "กิจการที่เกี่ยวข้องกับการใช้วิทยุดาราศาตร์" กิจการวิทยุดาราศาสตร์ไม่ใช่กิจการวิทยุคมนาคม แต่เป็นกิจการที่เกี่ยวข้องกับการใช้วิทยุดาราศาสตร์เท่านั้น

 ข้อบังคับวิทยุของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ  ข้อ
  คำอธิบาย
  ย่อ1.19 กิจการวิทยุคมนาคม1.20 กิจการประจำที่ (Fixed service) fixed เลิกใช้งาน กิจการประจำที่ทางการบิน (Aeronautical fixed service)1.21 กิจการประจำที่ผ่านดาวเทียม (Fixed-satellite service) FSS 1.22 กิจการติดต่อระหว่างดาวเทียม (Inter-satellite service) ISS 1.23 กิจการปฏิบัติการอวกาศ (Space operation service) SOS 1.24 กิจการเคลื่อนที่ (Mobile service) mobile 1.25 กิจการเคลื่อนที่ผ่านดาวเทียม (Mobile-satellite service) MSS 1.26 กิจการเคลื่อนที่ทางบก (Land mobile service) LMS 1.27  กิจการเคลื่อนที่ทางบกผ่านดาวเทียม (Land mobile-satellite service) LMSS 1.28 กิจการเคลื่อนที่ทางทะเล (Maritime mobile service) MMS 1.29 กิจการเคลื่อนที่ทางทะเลผ่านดาวเทียม (Maritime mobile-satellite service) MMSS 1.30  กิจการปฏิบัติการท่าเรือ (Port operations service) POS 1.31 กิจการเกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของเรือ (Ship movement service) SMS 1.32 กิจการเคลื่อนที่ทางการบิน (Aeronautical mobile service)AMS 1.33 กิจการเคลื่อนที่ทางการบินในเส้นทางพาณิชย์ (Aeronautical mobile (R) service) (R) – route หมายถึง ในเส้นทางบินพาณิชย์  AMS (R) 1.34 กิจการเคลื่อนที่ทางการบินนอกเส้นทางพาณิชย์ (Aeronautical mobile (OR) service) (OR) – off-route หมายถึง นอกเส้นทางพาณิชย์ AMS (OR) 1.35 กิจการเคลื่อนที่ทางการบินผ่านดาวเทียม (Aeronautical mobile-satellite service) AMSS 1.36 กิจการเคลื่อนที่ทางการบินผ่านดาวเทียมในเส้นทางบินพาณิชย์ (Aeronautical mobile-satellite (R) service) AMS (R) S 1.37 กิจการเคลื่อนที่ทางการบินผ่านดาวเทียมนอกเส้นทางบินพาณิชย์ (Aeronautical mobile-satellite (OR) service) AMS (OR) S 1.38 กิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ (Broadcasting service) BS 1.39  กิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ผ่านดาวเทียม (Broadcasting-satellite service)BSS  1.40 กิจการวิทยุตรวจการณ์และตรวจค้นหา (Radiodetermination service) RDS 1.41 กิจการวิทยุตรวจการณ์และค้นหาผ่านดาวเทียม (Radiodetermination-satellite service) DRSS 1.42 กิจการวิทยุนำทาง (Radionavigation service) RNS 1.43 กิจการวิทยุนำทางผ่านดาวเทียม (Radionavigation-satellite service) RNSS 1.44 กิจการวิทยุนำทางทางทะเล (Maritime radionavigation service) MRNS 1.45 กิจการวิทยุนำทางทางทะเลผ่านดาวเทียม (Maritime radionavigation-satellite service) MRNSS 1.46 กิจการวิทยุนำทางทางการบิน (Aeronautical radionavigation service) ARNS 1.47 กิจการวิทยุนำทางทางการบินผ่านดาวเทียม (Aeronautical radionavigation-satellite service) ARNSS 1.48 กิจการวิทยุหาตำแหน่ง (Radiolocation service) RLS 1.49 กิจการวิทยุหาตำแหน่งผ่านดาวเทียม (Radiolocation-satellite service) RLSS 1.50 กิจการช่วยอุตุนิยมวิทยา (Meteorological aids service)1.51 กิจการสำรวจพิภพผ่านดาวเทียม (Earth exploration-satellite service) EESS 1.52 กิจการอุตุนิยมวิทยาผ่านดาวเทียม (Meteorological-satellite service)1.53 กิจการความถี่มาตรฐานและสัญญาณเวลา (Standard frequency and time signal service) SFTS 1.54 กิจการความถี่มาตรฐานและสัญญาณเวลาผ่านดาวเทียม (Standard frequency and time signal-satellite service)SFTSS 1.55 กิจการวิจัยอวกาศ (Space research service) SRS 1.56 กิจการวิทยุสมัครเล่น (Amateur service) Amateur 1.57 กิจการวิทยุสมัครเล่นผ่านดาวเทียม (Amateur-satellite service) Amateur-satellite1.58 กิจการวิทยุดาราศาสตร์ (Radio astronomy service) RAS 1.59 กิจการเพื่อความปลอดภัย (Safety service)1.60 กิจการวิทยุพิเศษ (Special radio service)

 กิจการย่อยและการกำหนดเอง 
กิจการบางชนิดเป็นส่วนย่อยของกิจการอื่น ตัวอย่างเช่น กิจการเคลื่อนที่ทางบกถือว่าเป็นสาขาหนึ่งของกิจการเคลื่อนที่ ซึ่งครอบคลุมหมดทั้งการเคลื่อนที่ทางบก ทางเรือ และทางอากาศ ซึ่งกิจการวิทยุคมนาคมภาคพื้นดินหลายประเภทมีการบริการวิทยุคมนาคมอวกาศ เช่น กิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ และ กิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ผ่านดาวเทียม

ส่วนแยกย่อยเพิ่มเติมของกิจการต่าง ๆ ในระดับสากลอาจจะถูกกำหนดเพิ่มเติมขึ้นมาได้ในระดับประเทศ เช่น ภายในกิจการเคลื่อนที่ทางบก ประเทศนั้น ๆ อาจจะเลือกที่จะกำหนดกิจการอื่นเพิ่มเติม เช่น กิจการเพจจิ้ง กิจการวิทยุสื่อสารสองทาง กิจการโทรคมนาคม กิจการวิทยุเคลื่อนที่ทรังก์ เป็นต้น ซึ่งคำจำกัดความของแต่ละส่วนย่อยเหล่านี้จะขึ้นอยู่กับลักษณะของกิจการนั้น ๆ มากกว่าที่จะอ้างอิงกิจการวิทยุคมนาคมในระดับสากล ซึ่งในอีกความหมายหนึ่ง "กิจการ" (Service) สามารถใช้งานได้ในสองลักษณะที่แตกต่างกันได้ ไม่ว่าจะในรูปแบบของการกำหนดเฉพาะในประเทศนั้น ๆ โดยมีข้อยกเว้นบางข้อที่ได้รับการยกเว้นจากข้อบังคับวิทยุฯ ซึ่งการใช้คลื่นความถี่จะต้องสอดคล้องกับคำจำกัดความสากลของกิจการวิทยุ

 อ้างอิง