คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 63

คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 63 (1 กันยายน พ.ศ. 2566 – 3 กันยายน พ.ศ. 2567) เป็นคณะรัฐมนตรีไทยซึ่งจัดตั้งขึ้นภายหลังการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม ส่งผลให้ไม่มีพรรคใดครองเสียงข้างมากเด็ดขาดในรัฐสภา

ในระยะแรก พรรคก้าวไกลเป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาลผสมโดยรวบรวมเสียงพรรคการเมืองจำนวน 6 พรรค ต่อมาเพิ่มเป็น 8 พรรค และลงนามบันทึกความเข้าใจร่วมกัน เพื่อเสนอชื่อพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ เป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 30 แต่พิธาได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมร่วมรัฐสภาไม่ถึงเกณฑ์ที่กำหนด พรรคก้าวไกลจึงมอบสิทธิ์ในการจัดตั้งรัฐบาลให้กับพรรคเพื่อไทย

พรรคเพื่อไทยได้ยกเลิกบันทึกความเข้าใจดังกล่าว จากนั้นรวบรวมเสียงพรรคการเมืองในรอบใหม่ ได้จำนวน 11 พรรค และเสนอชื่อเศรษฐา ทวีสิน อดีตประธานอำนวยการ และกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท แสนสิริ จำกัด (มหาชน) เป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 30

เศรษฐาได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมร่วมรัฐสภาให้เป็นนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 และมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งในวันเดียวกัน ต่อมามีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 1 กันยายน โดยเศรษฐาได้นำคณะรัฐมนตรีเข้าเฝ้าฯ ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน เพื่อถวายสัตย์ปฏิญาณและเข้ารับหน้าที่เมื่อวันที่ 5 กันยายน และแถลงนโยบายต่อที่ประชุมร่วมรัฐสภาเพื่อเริ่มต้นการบริหารรัฐกิจเมื่อวันที่ 11 และ 12 กันยายน

เศรษฐาถูกศาลรัฐธรรมนูญถอดถอนออกจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2567 ส่งผลให้คณะรัฐมนตรีต้องพ้นจากตำแหน่งทั้งคณะ ยกเว้นเศรษฐา คณะรัฐมนตรียังคงปฏิบัติหน้าที่อย่างต่อเนื่อง โดยมีภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่แทนนายกรัฐมนตรี และสิ้นสุดลงในทางพฤตินัยเมื่อแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรีคนใหม่ ได้นำคณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 64 ที่แต่งตั้งใหม่เมื่อวันที่ 3 กันยายน เข้าเฝ้าฯ ถวายสัตย์ปฏิญาณและเข้ารับหน้าที่เสร็จสิ้นเมื่อวันที่ 6 กันยายน

 ประวัติ 

 การจัดตั้งรัฐบาลโดยพรรคก้าวไกล 

ภายหลังการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 พรรคก้าวไกลซึ่งได้จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นอันดับที่ 1 ได้เป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาลในครั้งแรก โดยชัยธวัช ตุลาธน เลขาธิการพรรคก้าวไกล ทำหน้าที่ผู้จัดการรัฐบาล รวบรวมพรรคการเมืองซึ่งเคยเป็นพรรคร่วมฝ่ายค้านในรัฐบาลชุดก่อนหน้าทั้งหมดที่ได้รับการเลือกตั้งในครั้งนี้มาร่วมจัดตั้งรัฐบาล ได้แก่ พรรคเพื่อไทย พรรคประชาชาติ พรรคไทยสร้างไทย และพรรคเสรีรวมไทย และยังมีพรรคที่เข้าร่วมเพิ่มเติมภายหลังได้แก่ พรรคเป็นธรรม พรรคพลังสังคมใหม่ และพรรคเพื่อไทรวมพลัง โดยมีการแถลงข่าวจัดตั้งรัฐบาลเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 ซึ่งทั้ง 8 พรรคมีมติสนับสนุนพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรค และบุคคลที่ได้รับเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีจากพรรคก้าวไกล เป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 30 ของประเทศไทย, จัดตั้งคณะทำงานเปลี่ยนผ่านรัฐบาลเพื่อแก้ปัญหาด้านต่าง ๆ และจัดทำบันทึกความเข้าใจ (MOU) จัดตั้งรัฐบาล ซึ่งถือเป็นการจัดตั้งรัฐบาลด้วยวิธีนี้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์การเมืองไทย จากนั้นมีข่าวว่าพรรคใหม่และพรรคชาติพัฒนากล้าได้ตกลงเข้าร่วมรัฐบาลด้วย แต่ถูกคัดค้านจากประชาชนจึงถอนตัวในเวลาต่อมา

 บันทึกความเข้าใจจัดตั้งรัฐบาล 
ทั้ง 8 พรรคได้ลงนามบันทึกความเข้าใจจัดตั้งรัฐบาลเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 ซึ่งเป็นวันครบรอบ 9 ปีของเหตุการณ์รัฐประหาร พ.ศ. 2557 โดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ในเวลาที่ใกล้เคียงกับเวลารัฐประหาร โดยบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ยึดหลักการผลักดันนโยบายที่ไม่กระทบรูปแบบของรัฐ การปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และการดำรงอยู่ในฐานะอันเป็นที่เคารพสักการะ ผู้ใดละเมิดไม่ได้ของพระมหากษัตริย์ ซึ่งหมายถึง ไม่มีวาระการแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 อยู่ในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ ประกอบด้วยวาระร่วม 23 ข้อ และแนวทางปฏิบัติ 5 ข้อ ซึ่งบรรจุประเด็นสำคัญต่าง ๆ เช่น การจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ผ่านสภาร่างรัฐธรรมนูญ, สมรสเท่าเทียม, การปฏิรูปกองทัพและตำรวจ, การเกณฑ์ทหารแบบสมัครใจ, การกระจายอำนาจ และการฟื้นฟูเศรษฐกิจ เป็นต้น

 การจัดตั้งรัฐบาลโดยพรรคเพื่อไทย 
ในการพิจารณาให้ความเห็นชอบบุคคลซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีรอบแรกเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม พิธาได้รับการลงมติเห็นชอบให้เป็นนายกรัฐมนตรีจากที่ประชุมร่วมรัฐสภาเพียง 324 เสียง ซึ่งไม่ถึง 376 เสียงตามที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กำหนดไว้ และวันที่ 19 กรกฎาคม มีการเสนอชื่อพิธาเป็นนายกรัฐมนตรีอีกครั้ง แต่รัฐสภามีมติให้การเสนอชื่อนายกรัฐมนตรีถือเป็นญัตติซ้ำ ทำให้ไม่สามารถเสนอชื่อพิธาได้อีกในสมัยประชุมเดียวกัน สองวันถัดมา ชัยธวัชจึงประกาศมอบสิทธิ์ให้พรรคเพื่อไทยเป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาลแทน โดยกล่าวว่ามีกลุ่มการเมืองฝ่ายตรงข้ามกับตนไม่ยอมให้พรรคก้าวไกลจัดตั้งรัฐบาลสำเร็จ

วันรุ่งขึ้น พรรคเพื่อไทยจึงได้เริ่มต้นเจรจากับพรรคภูมิใจไทย พรรคชาติพัฒนากล้า และพรรครวมไทยสร้างชาติ และวันถัดมาเจรจากับพรรคชาติไทยพัฒนา และพรรคพลังประชารัฐ ซึ่งทั้ง 5 พรรคระบุตรงกันว่าไม่ร่วมรัฐบาลที่มีพรรคการเมืองที่มีนโยบายยกเลิกหรือแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ต่อมาเมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม พรรคเพื่อไทยประกาศเสนอชื่อเศรษฐา ทวีสิน เป็นนายกรัฐมนตรี ให้ที่ประชุมร่วมรัฐสภาลงมติ จากนั้นเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม พรรคเพื่อไทยยกเลิกบันทึกความเข้าใจในการจัดตั้งรัฐบาลร่วมกับพรรคก้าวไกล และเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม พรรคเพื่อไทยได้ประกาศจัดตั้งรัฐบาลร่วมกับพรรคภูมิใจไทย โดยมีเงื่อนไขไม่แก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112, ไม่จัดตั้งรัฐบาลเสียงข้างน้อย และไม่นำพรรคก้าวไกลมาร่วมรัฐบาล จากนั้นเมื่อวันที่ 9 สิงหาคม มีพรรคที่เข้าร่วมรัฐบาลกับพรรคเพื่อไทยเพิ่มเติมคือ พรรคประชาชาติ พรรคชาติพัฒนากล้า พรรคเพื่อไทรวมพลัง พรรคเสรีรวมไทย พรรคพลังสังคมใหม่ และพรรคท้องที่ไทย และวันถัดมาเพิ่มพรรคชาติไทยพัฒนาเข้ามาด้วย ต่อมามีกระแสข่าวว่าพรรคเพื่อไทยจะได้รับเสียงสนับสนุนจากพรรคพลังประชารัฐและพรรครวมไทยสร้างชาติ และอาจดึงมาร่วมจัดตั้งรัฐบาล ซึ่งขัดกับหลักการที่พรรคเพื่อไทยหาเสียงไว้ในช่วงเลือกตั้ง ทำให้ถูกวิพากษ์วิจารณ์จากประชาชน พรรคก้าวไกลจึงมีมติเมื่อวันที่ 15 สิงหาคมว่า จะไม่สนับสนุนให้บุคคลที่ได้รับเสนอชื่อจากพรรคเพื่อไทยเป็นนายกรัฐมนตรี วันเดียวกัน พรรคเพื่อไทยมีมติเสนอชื่อเศรษฐาให้รัฐสภาพิจารณาให้ความเห็นชอบแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี สองวันถัดมาพรรครวมไทยสร้างชาติแถลงร่วมรัฐบาลกับพรรคเพื่อไทย

และเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม พรรคเพื่อไทยได้นำพรรคการเมืองทั้งหมดที่ตกลงเข้าร่วมรัฐบาล รวมถึงพรรคพลังประชารัฐ รวมจำนวน 11 พรรค มาร่วมกันแถลงข่าวจัดตั้งรัฐบาล โดยมีการจัดสรรกระทรวงภายในพรรคร่วมตามสัดส่วน และทุกพรรคตกลงที่จะร่วมผลักดันนโยบายหลักของพรรคเพื่อไทย เช่น โครงการเติมเงินผ่านกระเป๋าเงินดิจิทัล 10,000 บาท, การเพิ่มค่าจ้างขั้นต่ำ, การเกณฑ์ทหารโดยสมัครใจ รวมถึงการแก้ไขรัฐธรรมนูญ สุดท้าย ในการพิจารณาให้ความเห็นชอบบุคคลซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีครั้งที่สาม เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม เศรษฐาได้รับการลงมติเห็นชอบให้เป็นนายกรัฐมนตรีจากที่ประชุมร่วมรัฐสภา เป็นจำนวน 482 ต่อ 165 เสียง งดออกเสียง 81 เสียง ส่งผลให้เศรษฐาเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 30 ของประเทศไทย

 การแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีและการปฏิบัติหน้าที่ 
วันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2566 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งคณะรัฐมนตรีใหม่ โดยการแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีใหม่ในครั้งนี้เกิดขึ้นภายหลังการเลือกตั้งเป็นระยะเวลา 110 วัน นับเป็นคณะรัฐมนตรีที่ใช้เวลาจัดตั้งนานที่สุดในประวัติศาสตร์คณะรัฐมนตรีไทย

พรรคเพื่อไทยได้สัดส่วนผู้ดำรงตำแหน่งในคณะรัฐมนตรีชุดนี้มากที่สุด จำนวน 17 คน 20 ตำแหน่ง รองลงมาเป็นพรรคภูมิใจไทย 8 คน 9 ตำแหน่ง, พรรครวมไทยสร้างชาติ 4 คน 5 ตำแหน่ง (รวมโควตาบุคคลภายนอก), พรรคพลังประชารัฐ 3 คน 4 ตำแหน่ง, พรรคชาติไทยพัฒนา และพรรคประชาชาติ พรรคละ 1 คน 1 ตำแหน่ง ทั้งนี้ เศรษฐาดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเพิ่มอีกตำแหน่งหนึ่งด้วย

ในคณะรัฐมนตรีชุดนี้ สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล เป็นรัฐมนตรีที่อายุน้อยที่สุด (41 ปี) ขณะที่เสริมศักดิ์ พงษ์พานิช เป็นรัฐมนตรีที่อายุมากที่สุด (77 ปี) และมีผู้ดำรงตำแหน่งในคณะรัฐมนตรีที่เป็นสตรีจำนวน 5 คน

วันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2566 เวลา 13:53 น. เศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี นำคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ รวมจำนวน 34 คน เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต เพื่อถวายสัตย์ปฏิญาณก่อนเข้ารับหน้าที่ จากนั้นในวันรุ่งขึ้นได้มีการประชุมนัดพิเศษ ก่อนเข้าแถลงนโยบายต่อที่ประชุมร่วมรัฐสภาเพื่อเริ่มต้นการบริหารรัฐกิจเมื่อวันที่ 11 และ 12 กันยายน และได้เริ่มประชุมคณะรัฐมนตรีนัดแรกอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 13 กันยายน

 การปรับคณะรัฐมนตรี 
คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 63 มีการปรับคณะรัฐมนตรีเพียงครั้งเดียว คือเมื่อวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2567 มีรัฐมนตรีถูกปรับออก 4 คน ถูกโยกย้าย 6 คน และแต่งตั้งเพิ่ม 8 คน แต่ในวันถัดมามีรัฐมนตรีลาออกจากตำแหน่ง 1 คน จึงมีการแต่งตั้งเพิ่มเมื่อวันที่ 30 เมษายน และจากการปรับคณะรัฐมนตรีดังกล่าว ทำให้จิราพร สินธุไพร เป็นรัฐมนตรีที่อายุน้อยที่สุดในคณะรัฐมนตรีชุดนี้ (36 ปี) แทนสุดาวรรณในทันที โดยเศรษฐาได้นำรัฐมนตรีที่แต่งตั้งใหม่ในครั้งนี้เข้าเฝ้าฯ ถวายสัตย์ปฏิญาณเมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม เวลา 18:05 น.

 การสิ้นสุดของคณะรัฐมนตรี 
คณะรัฐมนตรีคณะนี้สิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2567 เนื่องจากศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยถอดถอนเศรษฐาพ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี จากกรณีทูลเกล้าฯ แต่งตั้งพิชิต ชื่นบาน เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ทั้ง ๆ ที่พิชิตเป็นบุคคลที่ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามในการดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี ทำให้เศรษฐาต้องพ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในทันที และเป็นผลให้คณะรัฐมนตรีทั้งคณะพ้นจากตำแหน่ง แต่ในระหว่างนี้คณะรัฐมนตรีทั้งหมดยกเว้นตัวนายกรัฐมนตรีจะปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งไปก่อน โดยมีภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ในขณะนั้น เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่แทนนายกรัฐมนตรี และสิ้นสุดลงในทางพฤตินัยเมื่อแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรีคนใหม่ ได้นำคณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 64 ที่แต่งตั้งใหม่เมื่อวันที่ 3 กันยายน เข้าเฝ้าฯ ถวายสัตย์ปฏิญาณและเข้ารับหน้าที่เสร็จสิ้นเมื่อวันที่ 6 กันยายน

 รายชื่อรัฐมนตรี 

 ตำแหน่ง  ลำดับ  รายนาม  เริ่มวาระ  สิ้นสุดวาระ  หมายเหตุ  พรรคการเมือง  นายกรัฐมนตรี   *  เศรษฐา ทวีสิน  15px  22 สิงหาคม พ.ศ. 2566  14 สิงหาคม พ.ศ. 2567  20px  พ้นจากตำแหน่งตามคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ  เพื่อไทย   ภูมิธรรม เวชยชัย  15px  14 สิงหาคม พ.ศ. 2567  16 สิงหาคม พ.ศ. 2567  20x20px ปฏิบัติหน้าที่นายกรัฐมนตรี   เพื่อไทย รองนายกรัฐมนตรี  1  ภูมิธรรม เวชยชัย  15px   1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย    สมศักดิ์ เทพสุทิน  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  27 เมษายน พ.ศ. 2567  15px  ไปเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข   เพื่อไทย   ปานปรีย์ พหิทธานุกร  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  27 เมษายน พ.ศ. 2567  15px  คงเหลือเฉพาะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ   เพื่อไทย  2  สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ  15px  27 เมษายน พ.ศ. 2567  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย  3  พิชัย ชุณหวชิร  15px  27 เมษายน พ.ศ. 2567  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย  4  อนุทิน ชาญวีรกูล  15px   1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   ภูมิใจไทย  5  พลตำรวจเอก พัชรวาท วงษ์สุวรรณ  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567   20x20px   พลังประชารัฐ  6  พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567   20x20px   รวมไทยสร้างชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี    พวงเพ็ชร ชุนละเอียด  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  27 เมษายน พ.ศ. 2567  20px  พ้นจากความเป็นรัฐมนตรี   เพื่อไทย   7  จักรพงษ์ แสงมณี  15px  27 เมษายน พ.ศ. 2567  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย    พิชิต ชื่นบาน  15px  27 เมษายน พ.ศ. 2567  21 พฤษภาคม พ.ศ. 2567  20px  ลาออกจากตำแหน่ง   เพื่อไทย   9   จิราพร สินธุไพร  15px  27 เมษายน พ.ศ. 2567  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย กลาโหม   10  สุทิน คลังแสง  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย การคลัง    เศรษฐา ทวีสิน  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  27 เมษายน พ.ศ. 2567  15px  คงเหลือเฉพาะนายกรัฐมนตรี   เพื่อไทย   *  พิชัย ชุณหวชิร  15px  27 เมษายน พ.ศ. 2567  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย    กฤษฎา จีนะวิจารณะ  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  8 พฤษภาคม พ.ศ. 2567  20px  ลาออกจากตำแหน่ง   รวมไทยสร้างชาติ   12  จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย    13  เผ่าภูมิ โรจนสกุล  15px  27 เมษายน พ.ศ. 2567  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย  การต่างประเทศ    ปานปรีย์ พหิทธานุกร  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  28 เมษายน พ.ศ. 2567  20px  ลาออกจากตำแหน่ง   เพื่อไทย   14  มาริษ เสงี่ยมพงษ์  15px  30 เมษายน พ.ศ. 2567  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย    จักรพงษ์ แสงมณี  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  27 เมษายน พ.ศ. 2567  15px  ไปเป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี   เพื่อไทย  การท่องเที่ยวและกีฬา    สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  27 เมษายน พ.ศ. 2567  15px  ไปเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม   เพื่อไทย    15  เสริมศักดิ์ พงษ์พานิช  15px  27 เมษายน พ.ศ. 2567  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย  การพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์   16  วราวุธ ศิลปอาชา  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   ชาติไทยพัฒนา การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม   17  ศุภมาส อิศรภักดี  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   ภูมิใจไทย  เกษตรและสหกรณ์   18  ร้อยเอก ธรรมนัส พรหมเผ่า  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   พลังประชารัฐ     ไชยา พรหมา  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  27 เมษายน พ.ศ. 2567  20px  พ้นจากความเป็นรัฐมนตรี   เพื่อไทย     อนุชา นาคาศัย  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  27 เมษายน พ.ศ. 2567  20px  พ้นจากความเป็นรัฐมนตรี   รวมไทยสร้างชาติ   19  อรรถกร ศิริลัทธยากร  15px  27 เมษายน พ.ศ. 2567  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   พลังประชารัฐ คมนาคม   *  สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย    20 มนพร เจริญศรี  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย    21  สุรพงษ์ ปิยะโชติ  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม    22  ประเสริฐ จันทรรวงทอง  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย  ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม   *  พลตำรวจเอก พัชรวาท วงษ์สุวรรณ  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   พลังประชารัฐ  พลังงาน   *  พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   รวมไทยสร้างชาติ พาณิชย์   *  ภูมิธรรม เวชยชัย  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย     23  นภินทร ศรีสรรพางค์  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   ภูมิใจไทย     24  สุชาติ ชมกลิ่น  15px  27 เมษายน พ.ศ. 2567  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   รวมไทยสร้างชาติ มหาดไทย    *  อนุทิน ชาญวีรกูล  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   ภูมิใจไทย    25  ทรงศักดิ์ ทองศรี  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   ภูมิใจไทย   26  ชาดา ไทยเศรษฐ์  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   ภูมิใจไทย    27  เกรียง กัลป์ตินันท์  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย ยุติธรรม   28  พันตำรวจเอก ทวี สอดส่อง  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   ประชาชาติ แรงงาน   29  พิพัฒน์ รัชกิจประการ  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   ภูมิใจไทย  วัฒนธรรม    เสริมศักดิ์ พงษ์พานิช  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  27 เมษายน พ.ศ. 2567  15px  ไปเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา   เพื่อไทย    30 สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล  15px  27 เมษายน พ.ศ. 2567  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย  ศึกษาธิการ   31  พลตำรวจเอก เพิ่มพูน ชิดชอบ  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   ภูมิใจไทย   32  สุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   ภูมิใจไทย  สาธารณสุข    ชลน่าน ศรีแก้ว  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  27 เมษายน พ.ศ. 2567  20px  พ้นจากความเป็นรัฐมนตรี   เพื่อไทย    33  สมศักดิ์ เทพสุทิน  15px  27 เมษายน พ.ศ. 2567  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   เพื่อไทย    34  สันติ พร้อมพัฒน์  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   พลังประชารัฐ  อุตสาหกรรม   35  พิมพ์ภัทรา วิชัยกุล  15px  1 กันยายน พ.ศ. 2566  3 กันยายน พ.ศ. 2567  20x20px   รวมไทยสร้างชาติ

หมายเหตุ:

 คณะรัฐมนตรีเศรษฐา 1/1 

 ดำรงตำแหน่งเมื่อตั้งคณะรัฐมนตรี 15px 
 นาย เศรษฐา ทวีสิน เป็น นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
 นาย ภูมิธรรม เวชยชัย เป็น รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์
 นาย สมศักดิ์ เทพสุทิน เป็น รองนายกรัฐมนตรี
 นาย ปานปรีย์ พหิทธานุกร เป็น รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
 นาย อนุทิน ชาญวีรกูล เป็น รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
 พลตำรวจเอก พัชรวาท วงษ์สุวรรณ เป็น รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
 นาย พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค เป็น รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน
 นาง พวงเพ็ชร ชุนละเอียด เป็น รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
 นาย สุทิน คลังแสง เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
 นาย กฤษฎา จีนะวิจารณะ เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง
 นาย จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง
 นาย จักรพงษ์ แสงมณี เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
 นางสาว สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
 นาย วราวุธ ศิลปอาชา เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
 นาง ศุภมาส อิศรภักดี เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
 ร้อยเอก ธรรมนัส พรหมเผ่า เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 นาย ไชยา พรหมา เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 นาย อนุชา นาคาศัย เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 นาย สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม
 นาง มนพร เจริญศรี เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม
 นาย สุรพงษ์ ปิยะโชติ เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม
 นาย ประเสริฐ จันทรรวงทอง เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
 นาย นภินทร ศรีสรรพางค์ เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์
 นาย เกรียง กัลป์ตินันท์ เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
 นาย ทรงศักดิ์ ทองศรี เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
 นาย ชาดา ไทยเศรษฐ์ เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
 พันตำรวจเอก ทวี สอดส่อง เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
 นาย พิพัฒน์ รัชกิจประการ เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน
 นาย เสริมศักดิ์ พงษ์พานิช เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม
 พลตำรวจเอก เพิ่มพูน ชิดชอบ เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
 นาย สุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
 นายแพทย์ ชลน่าน ศรีแก้ว เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
 นาย สันติ พร้อมพัฒน์ เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข
 นาง พิมพ์ภัทรา วิชัยกุล เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม

 ภายหลัง 

 ถูกปรับออกจากตำแหน่ง 20px 
รัฐมนตรีจำนวน 6 ราย พ้นจากความเป็นรัฐมนตรี มีผลวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2567

 นาย เศรษฐา ทวีสิน (เฉพาะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง)
 นาย ปานปรีย์ พหิทธานุกร (เฉพาะรองนายกรัฐมนตรี)
 นาง พวงเพ็ชร ชุนละเอียด (รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี)
 นาย ไชยา พรหมา (รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์)
 นาย อนุชา นาคาศัย (รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์)
 นาย ชลน่าน ศรีแก้ว (รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข)

 คณะรัฐมนตรีเศรษฐา 1/2  

 โยกย้าย 15px 
 นาย จักรพงษ์ แสงมณี (รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ) เป็น รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
 นาย เสริมศักดิ์ พงษ์พานิช (รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม) เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
 นางสาว สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล (รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา) เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม
 นาย สมศักดิ์ เทพสุทิน (รองนายกรัฐมนตรี) เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข

 แต่งตั้งเพิ่ม 15px 
 นาย สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ เป็น รองนายกรัฐมนตรี อีกตำแหน่งหนึ่ง
 นาย พิชัย ชุณหวชิร เป็น รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
 นาย พิชิต ชื่นบาน เป็น รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
 นางสาว จิราพร สินธุไพร เป็น รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
 นาย เผ่าภูมิ โรจนสกุล เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง
 นาย อรรถกร ศิริลัทธยากร เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 นาย สุชาติ ชมกลิ่น เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์

 ภายหลัง 

 ลาออก 20px 
มีรัฐมนตรีจำนวน 3 ราย ขอลาออกจากตำแหน่ง ดังนี้

 นาย ปานปรีย์ พหิทธานุกร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ลาออกเมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2567
 นาย กฤษฎา จีนะวิจารณะ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง ลาออกเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2567
 นาย พิชิต ชื่นบาน รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ลาออกเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2567

 แต่งตั้งเพิ่ม 15px 
 นาย มาริษ เสงี่ยมพงษ์ เป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ

 นโยบาย 
คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 63 ได้เข้าแถลงนโยบายต่อรัฐสภาเมื่อวันที่ 11 และ 12 กันยายน โดยมีนโยบายระยะเร่งด่วน 5 นโยบาย ดังนี้

 โครงการเติมเงินผ่านกระเป๋าเงินดิจิทัล 10,000 บาท เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจรากหญ้า และวางรากฐานเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศ
 การแก้ปัญหาหนี้สินในภาคการเกษตร ภาคธุรกิจ และภาคประชาชน เช่น การพักหนี้เกษตรกร การประคองภาระหนี้ให้กับกลุ่มเอสเอ็มอี
 การลดค่าไฟฟ้า ก๊าซหุงต้ม น้ำมันเชื้อเพลิง และปรับเปลี่ยนโครงสร้างพลังงาน โดยเน้นส่งเสริมพลังงานสะอาดและพลังงานทดแทน
 การสร้างรายได้จากการท่องเที่ยว เช่น ปรับปรุงขั้นตอนการตรวจลงตราก่อนเข้าประเทศ เพิ่มสนามบินและเที่ยวบินเข้าประเทศไทย
 การแก้ปัญหาความเห็นที่แตกต่างในเรื่องรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 โดยจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่ไม่มีการปรับแก้เนื้อหาในหมวดบททั่วไป และหมวดพระมหากษัตริย์

ส่วนนโยบายระยะกลางและระยะยาว เน้นการสร้างรายได้ โอกาส และคุณภาพชีวิตเป็นหลัก โดยแตกย่อยได้เป็นอย่างน้อย 22 นโยบาย นโยบายที่สำคัญในกลุ่มนี้ เช่น การยกระดับ 30 บาทรักษาทุกโรค, การพัฒนากองทัพ ซึ่งเน้นการปรับรูปแบบการเกณฑ์ทหารเป็นแบบสมัครใจ, 1 ครอบครัว 1 ทักษะซอฟต์พาวเวอร์ เป็นต้น

 ข้อเท็จจริง 

นับตั้งแต่คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 63 เริ่มทำงาน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยอยู่ในภาวะวิกฤติอันเนื่องมาจากความไม่แน่นอนในนโยบายของรัฐบาลอย่างที่ไม่เคยเกิดมาก่อน กล่าวคือ ดัชนีตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยไม่เคยตกต่ำลงเนื่องจากนโยบายของรัฐบาล แต่โครงการเติมเงินผ่านกระเป๋าเงินดิจิทัล 10,000 บาท ทำให้นักลงทุนต่างประเทศขาดความเชื่อมั่นหุ้นร่วงพิษเชื่อมั่น ดัชนีตลาดหลักทรัพย์ในวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2567 ตลาดหลักทรัพย์ปิดที่ 1,332.08 จุด ลดลง 14.934% นับจากปิดตลาดในวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2566 เวลา 17.00 น.หุ้นไทยวันนี้(31 ส.ค.66) ร่วง 10.73 จุด ขาย PTT-PTTEP-TOP

แม้ว่านายกรัฐมนตรีจะได้รับความเห็นชอบจากวุฒิสภาไทย ชุดที่ 12 แต่ภายหลังที่รักษาการสมาชิกวุฒิสภาชุดดังกล่าวจำนวน 40 คน ได้ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ ก็ส่อให้เห็นถึงความขัดแย้งระหว่างรักษาการสมาชิกวุฒิสภากับนายกรัฐมนตรี โดยศาลอาจสั่งให้นายกรัฐมนตรีหยุดปฏิบัติหน้าที่หรือพ้นจากตำแหน่งในกรณีการแต่งตั้ง นายพิชิต ชื่นบาน

 ข้อวิจารณ์ 

 ฉายารัฐบาล 
คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 63 ได้รับการตั้งฉายาเพียงปีเดียว คือในปี พ.ศ. 2566 ดังนี้
 ฉายารัฐบาล : แกง​ส้ม​ "ผลัก" รวม
 ฉายารัฐมนตรี : 
 เศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง : เซลล์แมนสแตนด์ "ชิน"
 ภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ : รองกอง
 สุทิน คลังแสง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม : พลิกทินสู่ดาว
 พันตำรวจเอก ทวี สอดส่อง​ รัฐมนตรี​ว่าการ​กระทรวงยุติธรรม : ทวี สอดไส้
 ชาดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย : มาเฟียละเหี่ยใจ
 วาทะแห่งปี : ผมจะทำงานไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย

 ดูเพิ่ม 
 การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566
 สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 26
 การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทย พ.ศ. 2566

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 


หมวดหมู่:คณะรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:เศรษฐา ทวีสิน
ไทย คณะที่ 63
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2566
ไทย คณะที่ 63
หมวดหมู่:สิ้นสุดในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2567