กีฬาสาธิตสามัคคี

กีฬาสาธิตสามัคคี เป็นการแข่งขันมหกรรมกีฬาระหว่างโรงเรียนสาธิตในประเทศไทยที่อยู่ภายใต้มหาวิทยาลัยในสังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม โดยจะมีนักกีฬาจากโรงเรียนสมาชิกทั้ง 22 โรงเรียน เข้ามาแข่งขันในโรงเรียนเจ้าภาพ ที่ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนทุกปีการศึกษา  

กีฬาสาธิตสามัคคี ถือเป็นหนึ่งกิจกรรมสำคัญในการกระชับมิตรระหว่างโรงเรียนสาธิตด้วยกัน และถือเป็นการแข่งขันกีฬาระหว่างโรงเรียนสาธิตที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทยตามจำนวนโรงเรียนที่เข้าร่วม (23 โรงเรียน) และชนิดกีฬาที่แข่งขัน (19 ชนิดกีฬา)  

ตลอดการแข่งขันกีฬาสาธิตสามัคคี 47 ครั้ง มีโรงเรียนเจ้าภาพจัดการแข่งขันแล้ว 13 โรงเรียน โดยมี 23 โรงเรียนเข้าร่วม โดยกีฬาสาธิตสามัคคีครั้งหลังสุดได้จัดขึ้นที่โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยรามคำแหง กรุงเทพมหานคร ระหว่างวันที่ 19-25 ธันวาคม พ.ศ. 2567 ในชื่อ "เจ้ารามเกมส์" และการแข่งขันครั้งต่อไป จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 18-24 ธันวาคม พ.ศ. 2568 ที่โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ องครักษ์ จังหวัดนครนายก ในชื่อ "องครักษ์เกมส์"  

 ประวัติ 
กีฬาสาธิตสามัคคีมีจุดเริ่มต้นในปี พ.ศ. 2518 เมื่ออาจารย์พลศึกษาของโรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร ฝ่ายประถมและโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน ซึ่งได้แก่ อาจารย์สุกรี รอดโพธิ์ทอง, อาจารย์อุดร รัตนภักดิ์, อาจารย์ศรีประภา สาระคุณ (แม้นสงวน), และอาจารย์ สุภารัตน์ วรทอง ได้มีการหารือกันในแนวคิดที่จะจัดการแข่งขันว่ายน้ำระหว่างโรงเรียนผ่านจุดประสงค์ในการเสริมสร้างสุขภาพ ทักษะ และความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียน จึงได้ร่วมกันจัดการแข่งขันว่ายน้ำในระดับโรงเรียนเรียกในชื่อ ว่ายน้ำสาธิต–สามัคคี โดยมีอาจารย์ใหญ่ของโรงเรียนสาธิตทั้ง 4 แห่ง ได้แก่ อาจารย์รุจิระ สุภรณ์ไพบูลย์ อาจารย์ใหญ่โรงเรียนสาธิตจุฬาฯ, ศาสตราจารย์ ดร.อุบล เรียงสุวรรณ อาจารย์ใหญ่โรงเรียนสาธิตเกษตรศาสตร์, ผศ.คุณหญิง สมจิตต์ ศรีธัญรัตน์ อาจารย์ใหญ่โรงเรียนสาธิตปทุมวัน, และอาจารย์ละออ การุณยะวนิช อาจารย์ใหญ่โรงเรียนสาธิตประสานมิตร ฝ่ายประถม ร่วมเป็นคณะกรรมการอำนวยการถาวร ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันทุกปี และจะมีการจัดตั้งคณะกรรมการอำนวยการแข่งขันและคณะกรรมการจัดการแข่งขันจากคณาจารย์ของโรงเรียนเพื่อทำงานร่วมกัน โดยมีอาจารย์จากโรงเรียนเจ้าภาพเป็นประธาน 

การแข่งขันครั้งแรกเริ่มต้นขึ้นในเดือนมกราคม พ.ศ. 2519 ณ สระว่ายน้ำจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยมีโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นเจ้าภาพ การแข่งขันในช่วงแรกมีโรงเรียนสาธิต 4 โรงเรียนข้างต้นเข้าร่วม จนกระทั่งในการแข่งขันครั้งที่ 6 เมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2525 ได้มีการเชิญ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยรามคำแหง เข้าร่วมการแข่งขันด้วย 

ต่อมาในการแข่งขันครั้งที่ 10 ได้มีการเพิ่มชนิดกีฬา และเปลี่ยนชื่อการแข่งขันเป็น "กีฬาสาธิตสามัคคี" ให้ครอบคลุมกีฬาที่เพิ่มขึ้น คือ กรีฑา ฟุตบอล บาสเกตบอล วอลเลย์บอล เทนนิส ปิงปอง ตะกร้อ และแบดมินตัน เป็น 9 ชนิด

 การจัดการแข่งขัน 

 สถานที่จัดการแข่งขัน 

นับตั้งแต่การแข่งขันครั้งแรกในปี พ.ศ. 2519 มีการจัดแข่งขันกีฬาสาธิตสามัคคีดังนี้:

  ปีการศึกษา (พ.ศ.) โรงเรียนเจ้าภาพ   โรงเรียนที่เข้าร่วม ชนิดกีฬาหมายเหตุ อ้างอิง12518 สาธิตจุฬาฯช่วงเดือนมกราคม 251941 22520สาธิตเกษตร14 มกราคม 252141เริ่มมี เพลงมาร์ช "สาธิต-สามัคคี" เป็นครั้งแรก 32521สาธิตประสานมิตรและสาธิตปทุมวัน20 มกราคม 252241 42522สาธิตจุฬาฯ26 มกราคม 252341 52523สาธิตเกษตร17 มกราคม 252441 62524สาธิตประสานมิตรและสาธิตปทุมวัน16 มกราคม 252561โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (5) และ มัธยมสาธิตรามคำแหง (6) เข้าร่วม 72525สาธิตจุฬาฯ29 มกราคม  252661 82526สาธิตเกษตร28 มกราคม  252781โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น (7) และ โรงเรียนสาธิต "พิบูลบำเพ็ญ" มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ บางแสน (8) เข้าร่วม 92527สาธิตประสานมิตร19 มกราคม  252881 102528สาธิตปทุมวัน17 มกราคม  252999ปีแรกที่เพิ่มกีฬาเป็น 9 ชนิด คือ ว่ายน้ำ กรีฑา ฟุตบอล บาสเกตบอล วอลเลย์บอล เทนนิส ปิงปอง ตะกร้อ แบดมินตัน 
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ นครปฐม (9) เข้าร่วม 112529สาธิตจุฬาฯ23 มกราคม24 มกราคม98 122530สาธิตเกษตร8 สิงหาคม26 กันยายน98ครั้งแรกและครั้งเดียวที่จัดแข่งขันสองช่วง ช่วงละ 1 วัน 132531สาธิตบูรพา10 ตุลาคม14 ตุลาคม912 142532สาธิตรามคำแหง12 พฤศจิกายน17 พฤศจิกายน911 152533สาธิตเชียงใหม่12 ตุลาคม17 ตุลาคม1011โรงเรียนสาธิตสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี (10) เข้าร่วม 162534สาธิตประสานมิตร3 พฤศจิกายน8 พฤศจิกายน1011 172535สาธิตปทุมวัน24 ตุลาคม29 ตุลาคม1012 182536สาธิตขอนแก่น19 ตุลาคม25 ตุลาคม1013 192537สาธิตจุฬาฯ15 ตุลาคม20 ตุลาคม913 202538สาธิตบูรพา20 ตุลาคม26 ตุลาคม913 21 2539สาธิตเกษตร21 ตุลาคม26 ตุลาคม1013 222540สาธิตศิลปากร14 ตุลาคม28 ตุลาคม1313 232541สาธิตรามคำแหง15 พฤศจิกายน 21 พฤศจิกายน 1413โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (14) เข้าร่วม 242542สาธิตเชียงใหม่17 ตุลาคม23 ตุลาคม1313โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยรามคำแหง ฝ่ายประถม (15) เข้าร่วม 252543สาธิตประสานมิตร22 ตุลาคม28 ตุลาคม1513 262544สาธิตสงขลานครินทร์17 ตุลาคม23 ตุลาคม158 272545สาธิตปทุมวัน20 ตุลาคม26 ตุลาคม1513 282546สาธิตขอนแก่น15 ตุลาคม21 ตุลาคม1514 292547สาธิตจุฬาฯ17 ตุลาคม23 ตุลาคม1515 302548สาธิตกำแพงแสน15 ตุลาคม21 ตุลาคม1516 312549สาธิตเกษตร15 ตุลาคม21 ตุลาคม1516 322550สาธิตเชียงใหม่11 ตุลาคม17 ตุลาคม1516 332551สาธิตรามคำแหง2 พฤศจิกายน8 พฤศจิกายน1716โรงเรียนประถมสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (16) และโรงเรียนมหาวิทยาลัยนเรศวร (17) เข้าร่วม 342552สาธิตบูรพา19 ตุลาคม25 ตุลาคม1815 352553สาธิตประสานมิตร17 ตุลาคม23 ตุลาคม1816 362554สาธิตมหาสารคาม16 ตุลาคม22 ตุลาคม1816 372555สาธิตปทุมวัน21 ตุลาคม27 ตุลาคม1916 382556สาธิตศิลปากร2 ตุลาคม26 ตุลาคม2116สาธิตพะเยา (20) และ สาธิต มศว.องครักษ์ (21) เข้าร่วม392557สาธิตจุฬาฯ21 ธันวาคม27 ธันวาคม2116402558สาธิตขอนแก่น6 มกราคม13 มกราคม2116412559สาธิตเกษตร6 มกราคม12 มกราคม2117422560สาธิตกำแพงแสน18 ธันวาคม24 ธันวาคม2117432561สาธิตนเรศวร3 ธันวาคม9 ธันวาคม2117442562สาธิตประสานมิตร22 ธันวาคม28 ธันวาคม2117452565สาธิตบูรพา3 พฤศจิกายน9 พฤศจิกายน2217การแข่งขันถูกเลื่อนเป็นเวลา 2 ปีจากการระบาดทั่วของโควิด-19 462566สาธิตเชียงใหม่4 พฤศจิกายน10 พฤศจิกายน2218ปีแรกที่เพิ่มกีฬามาอีก 1 ชนิด คือเทคบอล472567สาธิตรามคำแหง19 ธันวาคม25 ธันวาคม2519ปีแรกที่เพิ่มกีฬามาอีก 1 ชนิด คือ บาสเกตบอล 3x3
สาธิตทักษิณ ฝ่ายมัธยม (23) สาธิตทักษิณ ฝ่ายประถม (24) สาธิตรามคำแหง วิทยาลัยเขตบางนา (25) เข้าร่วม482568สาธิตองครักษ์18 ธันวาคม24 ธันวาคม2520ปีแรกและปีเดียวที่เพิ่มกีฬามา 1 ชนิด คืออีสปอร์ต492569สาธิตพะเยา 24 ตุลาคม 30 ตุลาคม 27 19502570สาธิตปทุมวัน colspan="4" 

 พิธีสำคัญ 

 พิธีเปิด 
ก่อนการแข่งขันทุกครั้ง เจ้าภาพจัดแข่งขันจะต้องจัดการแสดงเปิดงาน โดยจะมีการแสดงโชว์เชียร์ชุดพิเศษจากโรงเรียนเจ้าภาพและโรงเรียนอื่น ๆ (ถ้ามี) และการแสดงเปิดงานจากเจ้าภาพ โดยอาจมีหลายชุดได้ จากนั้นจะมีการเคลื่อนขบวนพาเหรดนักกีฬาของแต่ละสถาบันเข้าสู่สนาม ประธานคณะอำนวยการจัดการแข่งขันจึงจะกล่าวเปิดงาน เชิญธงการแข่งขันขึ้นสู่ยอดเสา และจะมีการแสดงอัญเชิญคบเพลิงและจุดไฟเป็นอันเสร็จพิธี ทั้งนี้พิธีเปิดในแต่ละครั้งจะขึ้นอยู่กับเจ้าภาพในการจัดพิธี

 พิธีปิด 
หลังจากการแข่งขันรายการสุดท้ายเสร็จสิ้นลงแล้ว ผู้ร่วมงานจะเข้าชมการแสดงปิดการแข่งขันคล้ายกับการแสดงเปิดงาน จากนั้นจะมีการเคลื่อนขบวนพาเหรดนักกีฬาของแต่ละสถาบันเข้าสู่สนาม และจะมอบรางวัลชนะเลิศรวมในแต่ละหมวดกีฬา และจะทำการมอบถ้วยเกียรติยศและธงการแข่งขันให้แก่เจ้าภาพจัดการแข่งขันครั้งต่อไป ประธานคณะอำนวยการกล่าวปิดการแข่งขันเป็นอันเสร็จพิธี เช่นเดียวกัยพิธีเปิด พิธีปิดในแต่ละครั้งจะขึ้นอยู่กับเจ้าภาพในการจัดพิธี 

ในช่วงแรกที่ยังเป็นการแข่งขันว่ายน้ำสาธิต–สามัคคี เจ้าภาพครั้งปัจจุบันจะทำการมอบถ้วยเกียรติยศให้เจ้าภาพครั้งต่อไปพร้อมธงการแข่งขันว่ายน้ำ “สาธิต – สามัคคี” สีฟ้าหม่น

 อัตลักษณ์การแข่งขัน 

 เพลงประจำการแข่งขัน 
ในช่วงแรก มีการสร้างเพลงมาร์ชประจำการกีฬาสาธิตสามัคคี ในชื่อ มาร์ชสาธิตสามัคคี ซึ่งได้มีอาจารย์ระลึก สัทธาพงศ์ (ตำแหน่ง ณ ขณะนั้น) เป็นผู้แต่งเนื้อร้องและทำนอง โดยมีต้นแบบทำนองมาจากเพลงพื้นบ้านอเมริกัน I’ve been working on the rail road และมีคุณพิมพ์ปฏิภา พึ่งธรรมจิตต์ เรียบเรียงเสียงประสาน เพลงมาร์ชเริ่มใช้ในการแข่งขันครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2521 ณ สระว่ายน้ำจุฬาภรณวลัยลักษณ์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ที่โรงเรียนสาธิตเกษตรเป็นเจ้าภาพ ในครั้งนั้นได้เชิญคุณนิทัศน์ ละอองศรี, คุณศรีสุดา เริงใจ และนักร้องวงจิตราทัศน์ มาขับร้องหมู่และบรรเลง

ปัจจุบันในการแข่งขันแต่ละครั้ง โรงเรียนเจ้าภาพจะสร้างสรรค์เพลงประจำการแข่งขันครั้งนั้น ๆ ควบคู่กับเพลงมาร์ชสาธิตสามัคคี ซึ่งเริ่มครั้งแรกในการแข่งขันครั้งที่ 39 กับเพลงดอกแก้วเกมส์ โดยตั้งแต่การแข่งขันครั้งที่ 44 จะมีการทำมิวสิกวิดีโอประกอบเพลงนั้น ๆ

 สัญลักษณ์การแข่งขัน 
ในช่วงที่ยังเป็นการแข่งขันว่ายน้ำสาธิตสามัคคี จะมีสัญลักษณ์ปรากฏอยู่บนธงการแข่งขันว่ายน้ำ “สาธิต – สามัคคี” สีฟ้าหม่นทั้งสองด้าน โดยในด้านที่ 1 จะมีรูปสัญลักษณ์กีฬาว่ายน้ำกับตรามหาวิทยาลัยต้นสังกัดของโรงเรียนสาธิต ผู้ร่วมริเริ่มจัดการแข่งขันเรียงลำดับสัญลักษณ์มหาวิทยาลัยเป็น มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เพื่อสื่อถึงประวัติของการแข่งขันฯ ซึ่งทั้งหมดจะอยู่ในวงกลมสองวงซ้อนกัน  ในด้านที่ 2 ประดับด้วย “พระวชิระ” ตราประจำทบวงมหาวิทยาลัย กับห้าห่วงสัมพันธ์

ปัจจุบันในการแข่งขันแต่ละครั้ง โรงเรียนเจ้าภาพจะออกแบบสัญลักษณ์ประจำการแข่งขันและสัญลักษณ์นำโชคประจำการแข่งขันครั้งนั้น ๆ เองด้วย โดยมักจะมีสองตัวละครที่สื่อถึงธรรมชาติ ความเป็นมา ประวัติ หรือวัฒนธรรมของพื้นที่นั้นๆ

 เหรียญรางวัล 
กีฬาสาธิตสามัคคีจะแบ่งเหรียญรางวัลออกเป็น 3 ระดับตามมาตรฐานของกีฬาโอลิมปิก ได้แก่ เหรียญทอง เหรียญเงิน และเหรียญทองแดง ซึ่งจะมอบให้ผู้ชนะเลิศ รองชนะเลิศอันดับหนึ่ง และรองชนะเลิศอันดับที่สองตามลำดับ ในปัจจุบันเจ้าภาพจะออกแบบและจัดทำเหรียญรางวัลใหม่ ซึ่งจะแตกต่างกันไปตามการแข่งขันในแต่ละครั้ง 

 โรงเรียนที่เข้าร่วม 
ในการแข่งขันครั้งล่าสุด มีโรงเรียนที่เข้าร่วมการแข่งขันทั้งหมด 27 โรงเรียน ดังนี้:

 โรงเรียนสาธิตที่เข้าร่วมแข่งขัน โรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการศึกษา
 โรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ศูนย์วิจัยและพัฒนาการศึกษา
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น วิทยาเขตหนองคาย
 โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ฝ่ายประถม)
 โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ฝ่ายมัธยม)
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระดับอนุบาลและประถมศึกษา
 โรงเรียนอนุบาลและประถมสาธิตมหาวิทยาลัยนเรศวร
 โรงเรียนมัธยมสาธิตมหาวิทยาลัยนเรศวร
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยพะเยา
 โรงเรียนสาธิต "พิบูลบำเพ็ญ" มหาวิทยาลัยบูรพา
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายประถม)
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม)
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยรามคำแหง (ฝ่ายประถม)
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยรามคำแหง (ฝ่ายมัธยม)
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยรามคำแหง วิทยาเขตบางนา
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝ่ายประถม)
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝ่ายมัธยม)
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ องครักษ์
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศิลปากร (ปฐมวัยและประถมศึกษา)
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศิลปากร (มัธยมศึกษา)
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ฝ่ายประถมศึกษา)
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ฝ่ายมัธยมศึกษา)
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยทักษิณ ฝ่ายประถม
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยทักษิณ ฝ่ายมัธยม

 กีฬาที่จัดแข่งขัน 
ตลอดระยะเวลาที่มีการแข่งขันสาธิตสามัคคี ปรากฏว่ามีการแข่งขันกีฬาทั้งหมด 20 ชนิด ดังตารางต่อไปนี้:

กีฬาปีที่แข่งขัน (พ.ศ.)17x17px ว่ายน้ำตั้งแต่ 251917x17px กรีฑาตั้งแต่ 252917x17px ฟุตบอลตั้งแต่ 252917x17px บาสเกตบอลตั้งแต่ 252917x17px วอลเลย์บอลตั้งแต่ 252917x17px เทนนิส2529-2543, ตั้งแต่ 254517x17px เทเบิลเทนนิสตั้งแต่ 252917x17px เซปักตะกร้อ2529, ตั้งแต่ 253117x17px แบดมินตัน2530-2543, ตั้งแต่ 254517x17px แฮนด์บอล2531, 2535-2543, ตั้งแต่ 254517x17px หมากกระดาน2531-2543, ตั้งแต่ 254517x17px เปตองตั้งแต่ 253117x17px กอล์ฟ2536-2543, ตั้งแต่ 254517x17px ซอฟต์บอลตั้งแต่ 254617x17px ฮอกกี2547-2551, ตั้งแต่ 255317x17px ลีลาศตั้งแต่ 254817x17px ฟุตซอลตั้งแต่ 256017x17px เทคบอล2566-256717x17px บาสเกตบอล 3x3ตั้งแต่ 256717x17px อีสปอร์ตตั้งแต่ 2568 - 2568(ธ.ค.)

 ดูเพิ่ม 

 โรงเรียนสาธิต

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 

 มนเฑียร อยู่เย็น. (2549) พัฒนาการการแข่งขันกีฬาสาธิตสามัคคี /. มหาวิทยาลัยรามคำแหง,:ม.ป.ท.

หมวดหมู่:สาธิตสามัคคี
หมวดหมู่:โรงเรียนสาธิต
หมวดหมู่:กีฬาในประเทศไทย
หมวดหมู่:การแข่งขันกีฬาหลายประเภท