การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทย พ.ศ. 2566

การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทย พ.ศ. 2566 เป็นการลงมติของสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา (การประชุมร่วมกันของรัฐสภา) เกิดขึ้นหลังจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ประกาศรับรองผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 อย่างเป็นทางการ โดยมีการลงมติในวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 และวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 จากการลงมติครั้งที่ 3 ส่งผลให้ เศรษฐา ทวีสิน เป็นนายกรัฐมนตรี

 ชื่อบุคคลที่ได้รับเสนอเป็นนายกรัฐมนตรี 

ครั้งที่ 1

การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทยวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 ชลน่าน ศรีแก้ว หัวหน้าพรรคเพื่อไทย ได้เสนอชื่อบุคคลเพียงคนเดียวดังนี้
 ผู้ได้รับการเสนอชื่อในรัฐสภา center|x150px|border สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร(ตั้งแต่ 24 มีนาคม 2562)

ครั้งที่ 2

การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทยวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 สุทิน คลังแสง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสังกัดพรรคเพื่อไทย ได้เสนอชื่อบุคคลเพียงคนเดียวดังนี้
 ผู้ได้รับการเสนอชื่อในรัฐสภา center|x150px|border สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร(ตั้งแต่ 24 มีนาคม 2562)
แต่อย่างใดก็ดีการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีครั้งที่สองเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2566 เริ่มต้นด้วยการที่ศาลรัฐธรรมนูญมีมติรับคำร้องและสั่งให้นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หยุดปฏิบัติหน้าที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชั่วคราวจากกรณีถือครองหุ้นสื่อ ส่งผลให้เกิดการโต้แย้งอย่างรุนแรงในที่ประชุมรัฐสภาโดยฝ่ายเสียงข้างมากยกข้อบังคับการประชุมรัฐสภาข้อที่ 41 ขึ้นมากล่าวอ้างว่าการเสนอชื่อบุคคลเดิมที่เคยไม่ได้รับความเห็นชอบไปแล้วนั้นถือเป็นญัตติซ้ำที่ต้องห้ามเสนอในสมัยประชุมเดียวกัน จนในที่สุดที่ประชุมรัฐสภาได้มีมติเห็นชอบตามข้อโต้แย้งดังกล่าว ส่งผลให้นายพิธาไม่สามารถถูกเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีในรอบนั้นได้อีกและนำไปสู่การเปลี่ยนแกนนำจัดตั้งรัฐบาลในเวลาต่อมา

ครั้งที่ 3

ในการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทยวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 ชลน่าน ศรีแก้วได้เสนอชื่อบุคคลเพียงคนเดียวดังนี้

 ผู้ได้รับการเสนอชื่อในรัฐสภา  center|x150px|border ประธานอำนวยการ บมจ.แสนสิริ
(2564–2566)

 ผลการลงมติ 
ครั้งที่ 1
การลงมติครั้งแรกจัดในวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 การลงมตินั้นจำเป็นต้องมีเสียงจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรรวมกับเสียงจากสมาชิกวุฒิสภาให้ได้ 375 เสียง ตามที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 ได้กำหนดไว้ (เดิมต้องเป็น 376 เสียง แต่เรณู ตังคจิวางกูร สมาชิกวุฒิสภา ได้ลาออกก่อนลงมติ 1 วัน จึงทำให้เหลือ 375 เสียง)

 ผู้ที่ได้รับการเสนอชื่อ   พรรคการเมือง  เห็นชอบ  ไม่เห็นชอบ  งดออกเสียง  ไม่เข้าร่วมประชุม  รวม พิธา ลิ้มเจริญรัตน์  ก้าวไกล  151  -  -  -  151 เพื่อไทย  141  -  -  -  141 ภูมิใจไทย  -  70  -  1  71 พลังประชารัฐ  -
  40  -  -  40 รวมไทยสร้างชาติ  -  36  -  -  36 ประชาธิปัตย์  -  -  25  -  25 ชาติไทยพัฒนา  -  -  10  -  10 ประชาชาติ  8  -  1  -  9 ไทยสร้างไทย  6  -  -  -  6 ชาติพัฒนากล้า  -  -  2  -  2 เพื่อไทรวมพลัง  2  -  -  -  2 เสรีรวมไทย  1  -  -  -  1 ประชาธิปไตยใหม่  -  1  -  -  1 ครูไทยเพื่อประชาชน  -  -  1  -  1 เป็นธรรม  1  -  -  -  1 พลังสังคมใหม่  1  -  -  -  1 ใหม่  -  -  1  -  1 ท้องที่ไทย  -  1  -  -  1 วุฒิสภา  13 34  159  43 249 รวม  324 182 199 44 749

↓324182243 เห็นชอบ ไม่เห็นชอบ งดออกเสียง+ไม่ร่วมประชุม

การลงมติครั้งแรกนั้น พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ ได้คะแนนเสียงเห็นชอบ 324 เสียง ซึ่งไม่ถึงตามที่กำหนด จึงทำให้วันมูหะมัดนอร์ มะทาตัดสินใจเลื่อนการลงมติออกไปก่อน

ครั้งที่ 2
หลังจากการลงมติครั้งแรกไม่สามารถหาบุคคลที่จะเป็นนายกรัฐมนตรีได้ จึงได้มีการเลื่อนกำหนดการการลงมติเป็นวันที่ 19 กรกฎาคม สุทิน คลังแสง รองหัวหน้าพรรคเพื่อไทย ได้เสนอ พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ อีกครั้ง แต่มีผู้ประท้วงว่าตามข้อบังคับที่ 41 ไม่สามารถเสนอชื่อซ้ำเดิมได้ ยกเว้นมีการเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างอื่น ประธานสภาจึงเปิดให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภาลงมติเรื่องดังกล่าว

 มติ   เห็นชอบ  ไม่เห็นชอบ  งดออกเสียง  ไม่ประสงค์ลงคะแนน  รวม เสนอชื่อแคนดิเดตนายกฯ ซ้ำไม่ได้  395  312  8  1  716

ผลมติดังกล่าว ส่งผลให้ไม่สามารถเสนอชื่อพิธาเป็นนายกรัฐมนตรีได้ในสมัยประชุมนี้ จึงเลื่อนการลงมติครั้งที่สามออกไปเป็นวันที่ 27 กรกฎาคม และอีกครั้งในวันที่ 4 สิงหาคม แต่แล้วก็ถูกเลื่อนออกไปอย่างไม่มีกำหนด เนื่องจาก ผู้ตรวจการแผ่นดิน ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญว่าการลงมติของวันที่ 19 กรกฎาคมนั้นขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่ ส่งผลให้ชะลอการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีออกไปก่อน  จนวันที่ 16 สิงหาคม ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเป็นเอกฉันท์ มีคำสั่งไม่รับคำร้องไว้พิจารณาวินิจฉัย เมื่อมีคำสั่งไม่รับคำร้องไว้พิจารณาแล้ว คำขออื่นย่อมมีอันตกไป เนื่องจากเห็นว่า ผู้ร้องเรียนไม่ใช่บุคคลซึ่งถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพโดยตรง ไม่อาจใช้สิทธิยื่นคำร้องเรียนได้ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 213 ทำให้ไม่สามารถเสนอชื่อพิธาเป็นนายกรัฐมนตรีได้อีกในสมัยประชุมเดียวกัน

เมื่อการตัดสินสิ้นสุดลง จึงสามารถดำเนินการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีรอบที่ 3 ดำเนินต่อไปได้ โดยมีการนัดลงมติในวันที่ 22 สิงหาคม

ครั้งที่ 3
การลงมติครั้งที่สามจัดในวันที่ 22 สิงหาคม โดยการลงมตินั้นจำเป็นต้องมีเสียงจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร บวกกับสมาชิกวุฒิสภารวมให้ได้ 375 เสียง ตามที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 ได้กำหนดไว้

 ผู้ที่ได้รับการเสนอชื่อ   พรรคการเมือง  เห็นชอบ  ไม่เห็นชอบ  งดออกเสียง  ไม่เข้าร่วมประชุม  รวม เศรษฐา ทวีสิน  ก้าวไกล  -  149  -  1  150 เพื่อไทย  140  -  - 1  141 ภูมิใจไทย  71  -  -  -  71 พลังประชารัฐ  39  -  -  1  40 รวมไทยสร้างชาติ  36  -  -  -  36 ประชาธิปัตย์  16  2  6 1  25 ชาติไทยพัฒนา  10  -  -  -  10 ประชาชาติ  8  -  1  -  9 ไทยสร้างไทย  -  -  6  -  6 ชาติพัฒนากล้า  2  -  -  -  2 เพื่อไทรวมพลัง  2  -  -  -  2 เสรีรวมไทย  1  -  -  -  1 ประชาธิปไตยใหม่  1  -  -  -  1 ครูไทยเพื่อประชาชน  1  -  -  -  1 เป็นธรรม  -  1  -  -  1 พลังสังคมใหม่  1  -  -  -  1 ใหม่  1  -  -  -  1 ท้องที่ไทย  1  -  -  -  1 วุฒิสภา  152  13  68  16 249 รวม  482 165 81 20 748
↓482165101 เห็นชอบ ไม่เห็นชอบ งดออกเสียง+ไม่ร่วมประชุม

และการลงมติครั้งที่สามนั้น เศรษฐา ทวีสิน ได้คะแนนเสียงทั้งหมด 482 เสียง จึงทำให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในที่สุด

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

2566
หมวดหมู่:การเมืองไทยในปี พ.ศ. 2566
หมวดหมู่:กรุงเทพมหานครในปี พ.ศ. 2566
หมวดหมู่:สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 26
หมวดหมู่:เศรษฐา ทวีสิน