ตำบลด่านแม่แฉลบ

ด่านแม่แฉลบ เป็น 1 ใน 6 ตำบลของอำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี เป็นที่ตั้งของที่ว่าการอำเภอศรีสวัสดิ์ สถานีตำรวจภูธรด่านแม่แฉลบ และโรงพยาบาลศุกร์ศิริศรีสวัสดิ์


 ที่ตั้งและอาณาเขต 
ตำบลด่านแม่แฉลบมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียงดังนี้

 ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลนาสวน และตำบลเขาโจด
 ทิศใต้  ติดต่อกับตำบลหนองเป็ด และตำบลท่ากระดาน
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลหนองรี (อำเภอบ่อพลอย)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลแม่กระบุง และตำบลลิ่นถิ่น ตำบลหินดาด ตำบลชะแล (อำเภอทองผาภูมิ)

 ประวัติ 
ด่านแม่แฉลบเป็นตำบลเก่าแก่ เดิมทีเดียวชาวบ้านได้ย้ายมาตั้งบ้านเรือน เนื่องจากเห็นว่าเป็นช่องด่านระหว่างภูเขาและลำห้วย ทำเลดี เมื่อสมัยที่ทำสงครามกับพม่า พม่าได้เดินทัพมาตีแถบชายแดนของประเทศไทย จึงได้ตั้งเป็นเมืองหน้าด่าน เรียกว่า เมืองศรีสวัสดิ์ ขึ้นตรงกับเจ้าเมืองกาญจนบุรี ในสมัย ร.1 ตำบลด่านแม่แฉลบเดิมชื่อ ห้วยแม่แฉลบ สภาพพื้นที่เดิมอยู่ริมแม่น้ำแควใหญ่ ซึ่งมีพื้นที่อุดมสมบูรณ์ ต่อมาปี พ.ศ. 2519 พื้นที่ตำบลนี้น้ำท่วมเมื่อมีการสร้างเขื่อนศรีนครินทร์ จึงต้องอพยพชาวบ้านมาอยู่บนที่ราบสูงภูเขา โดยการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยและเขื่อนศรีนครินทร์ได้จัดสรรที่ดินให้แก่ราษฎรเป็นที่อยู่อาศัยและทำกิน

ด่านแม่แฉลบเดิมเป็นที่ตั้งของสุขาภิบาลศรีสวัสดิ์ วันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2499 ที่จัดตั้งบริเวณที่ว่าการกิ่งอำเภอศรีสวัสดิ์ขึ้นในปี พ.ศ. 2499 ซึ่งที่ว่าการกิ่งอยู่ใกล้กับโรงเรียนด่านแม่แฉลบ และแม่น้ำแควใหญ่ เมื่อมีการสร้างเขื่อนศรีนครินทร์ทำให้เป็นพื้นที่น้ำท่วม ประชาชนย้ายออกและไม่มีประชาชนอยู่ในเขตสุขาภิบาลเลย จึงยุบสุขาภิบาลศรีสวัสดิ์ลงในปี พ.ศ. 2522 วันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2522 พร้อมกับจัดตั้งสุขาภิบาลเอราวัณขึ้นแทน วันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2522 ในท้องที่บ้านแก่งแคบ ของตำบลท่ากระดาน ที่มีประชาชนได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมในการสร้างเขื่อนศรีนครินทร์บางส่วนได้ย้ายไปตั้งถิ่นฐาน

 การแบ่งเขตการปกครอง 

 การปกครองส่วนภูมิภาค 
ตำบลด่านแม่แฉลบแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 หมู่บ้าน ได้แก่
หมู่ที่ 1บ้านท่าสนุ่น(Ban Tha Sanun)หมู่ที่ 2บ้านพุน้ำเปรี้ยว(Ban Phu Nam Priao)หมู่ที่ 3บ้านด่านแม่แฉลบ(Ban Dan Mae Chalaep)หมู่ที่ 4บ้านท่าสนุ่น(Ban Tha Sanun)หมู่ที่ 5บ้านโป่งหวาย(Ban Pong Wai)หมู่ที่ 6บ้านดงเสลา(Ban Dong Salao)หมู่ที่ 7บ้านปากเหมือง(Ban Pak Mueang)หมู่ที่ 8บ้านหาดแตง(Ban Hat Taeng)

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่ตำบลด่านแม่แฉลบมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพียงแห่งเดียว คือ องค์การบริหารส่วนตำบลด่านแม่แฉลบ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลด่านแม่แฉลบทั้งหมด ซึ่งเป็นสภาตำบลด่านแม่แฉลบที่จัดตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2517 วันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2517 และยกฐานะขึ้นเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลด่านแม่แฉลบในวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2539 วันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2539

 ประชากร 
พื้นที่ตำบลด่านแม่แฉลบประกอบด้วยหมู่บ้านทั้งสิ้นจำนวน 8 หมู่บ้าน มีจำนวนประชากร 4,801 คน แบ่งเป็นชาย 2,440 คน หญิง 2,361 คน (เดือนธันวาคม 2565)กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2564." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2565. สืบค้น 24 มกราคม 2565. เป็นตำบลที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 2 ในอำเภอศรีสวัสดิ์




* ปี พ.ศ. 2558 มีการรวมผู้ที่ไม่ได้สัญชาติไทยในทะเบียนราษฎร ส่งผลให้ข้อมูลจำนวนประชากรปีดังกล่าวเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก
หมู่บ้านพ.ศ. 2565กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2564." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2565. สืบค้น 24 มกราคม 2565.พ.ศ. 2564กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2563." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2564. สืบค้น 18 มีนาคม 2564.พ.ศ. 2563กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2563. สืบค้น 10 มกราคม 2563.พ.ศ. 2562กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/036/T_0032.PDF 2562. สืบค้น 12 กุมภาพันธ์ 2562.พ.ศ. 2561กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2561/E/041/22.PDF 2561. สืบค้น 26 กุมภาพันธ์ 2561.พ.ศ. 2560กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2559." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/y_stat59.htm 2560. สืบค้น 3 มีนาคม 2560.พ.ศ. 2559กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2558." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/y_stat58.htm 2558. สืบค้น 16 กุมภาพันธ์ 2559.ดงเสลา1,0531,0601,0531,0501,0471,0431,046ท่าสนุ่น (หมู่ 4)769767772764753758759โป่งหวาย705708686681674668675พุน้ำเปรี้ยว674675683683696681693ด่านแม่แฉลบ619615623628639649644ปากเหมือง497502493508503497488ท่าสนุ่น (หมู่ 1)243246250253255255258หาดแตง221219226221224222223**ทะเบียนกลาง202419232232230234รวม4,8014,8164,8055,0205,0235,0035,020
 สถานที่สำคัญ 
 สถานีตำรวจภูธรด่านแม่แฉลบ จัดตั้งขึ้นครั้งแรก คือ สถานีตำรวจภูธรกิ่งอำเภอศรีสวัสดิ์ ต่อมาสถานีตำรวจภูธรศรีสวัสดิ์ได้ย้ายไปที่แทนที่สถานีตำรวจภูธรท่ากระดาน ที่ตำบลท่ากระดาน เนื่องจากมีวัตถุประสงค์การสร้างเพื่อแทนสถานีตำรวจภูธรเดิม ทางราชการเห็นว่าพื้นที่เขื่อนศรีนครินทร์ฝั่งตะวันออกมีลักษณะถูกตัดขาดจากสถานีตำรวจภูธรที่ได้ย้ายไป จึงตั้งสถานีตำรวจภูธรศรีสวัสดิ์ (เดิม) ขึ้นเป็นสถานีตำรวจภูธรด่านแม่แฉลบในปี พ.ศ. 2530 วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2530 ไว้เป็นสถานีตำรวจภูธรตามเดิมด้วยเกรงว่าเหตุการณ์โจรผู้ร้ายจะกำเริบขึ้น โดยมีเขตอำนาจความรับผิดชอบใน 3 ตำบล 16 หมู่บ้าน ได้แก่ ตำบลเขาโจดทั้งตำบล ตำบลนาสวน (เฉพาะพื้นที่หมู่ 1–2, 4–5) และตำบลด่านแม่แฉลบ (เฉพาะพื้นที่หมู่ 1–6, 8)

 โรงพยาบาลศุกร์ศิริศรีสวัสดิ์ เป็นโรงพยาบาล 1 ใน 2 แห่งของอำเภอศรีสวัสดิ์ ตั้งอยู่ที่เลขที่ 80 หมู่ที่ 3 บ้านด่านแม่แฉลบ ตำบลด่านแม่แฉลบ อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี เป็นโรงพยาบาลชุมชนขนาดเล็ก (F3) จำนวนเตียงจริง 10 เตียง สังกัดกระทรวงสาธารณสุข เดิมทีเดียวอำเภอศรีสวัสดิ์ไม่มีโรงพยาบาลประจำอำเภอด้วยความที่มีความทุรกันดารการคมนาคมไม่สะดวก ฉลอง-อาภา เคียงศิริ มีความประสงค์จึงได้ปรึกษาหารือกับรองปลัดกระทรวงสาธารณสุข (น.พ.บรรลุ ศรีพาณิช/ว่ามีความประสงค์จะจัดสร้างโรงพยาบาลในถิ่นทุรกันดารโดยไม่ใช้งบประมาณของทางราชการ เมื่อท่านรองปลัดกระทรวงสาธารณสุขเห็นชอบในหลักการให้จัดสร้างโรงพยาบาลได้ในปี พ.ศ. 2528 ฉลอง-อาภา เคียงศิริ จึงได้ศึกษาด้านภูมิประเทศและความเป็นอยู่ของประชาชนที่เหมาะสมที่จะจัดสร้างโรงพยาบาล และในที่สุดทั้งสองท่านได้ตัดสินใจเลือกอำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรีเป็นสถานที่จัดสร้าง โดยมอบงบประมาณส่วนตัวเป็นเงิน 4,995,000 บาท ซึ่งมีนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด คือ นายแพทย์พยงค์ เสสนุตร และนายอำเภอศรีสวัสดิ์ คือ นายอำเภอประหยัด เสสบุตร ได้ให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี จนกระทั่งแล้วเสร็จพร้อมที่จะให้บริการแก่ประชาชนได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งอำเภอศรีสวัสดิ์ เป็นพื้นที่ห่างไกลการคมนาคมไม่สะดวกต้องข้ามแพขนานยนต์การจัดสร้างโรงพยาบาลในบริเวณนี้ จึงนับว่าเหมาะสมมากเพื่อให้การบริการด้านสุขภาพอนามัยแก่ประชาชนผู้ยากไร้ตราบเท่าทุกวันนี้ ฉลองและคอาภา เคียงศิริ ก็มิได้ทอดทิ้งโรงพยาบาลศุกร์ศิริศรีสวัสดิ์ดังเห็นได้จากเมื่อปี พ.ศ. 2537 น.พ. จุลทล ทรัพย์มูล ซึ่งในขณะนั้นรักษาการในตำแหน่งผู้อำนวนการโรงพยาบาลศุกร์ศิริอยู่ได้มีความคิดที่จะจัดสร้างอาคารผู้ป่วยพิเศษเพื่อเพิ่มศักยภาพในการให้บริการแก่ผู้ป่วยมากขึ้น เมื่อแจ้งความประสงค์ไปยังคุณฉลอง เคียงศิริท่านก็ได้มอบเงินจำนวน 1,000,000 บาท จนกระทั่งทุกวันนี้ความเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาในทางที่ดีขึ้นทำให้โรงพยาบาลศุกร์ศิริศรีสวัสดิ์เป็นสถานบริการที่สามารถรองรับผู้ป่วยได้ในขอบเขตของโรงพยาบาลขนาด 10 เตียง  ที่มาของชื่อ "ศุกร์ศิริศรีสวัสดิ์" คำว่า "ศุกร์" ย่อมาจากนามสกุลคุณอาภา ศรีศุกร์ คำว่า "ศิริ"ย่อมาจากนามสกุลคุณฉลอง เคียงศิริ คำว่า "ศรีสวัสดิ์" มาจากอำเภอศรีสวัสดิ์เมื่อรวมกันแล้ว จึงเป็น "ศุกร์ศิริศรีสวัสดิ์" ชื่อที่ฟังแล้วให้ความรู้สึกมงคล

 อ้างอิง 

ด่านแม่แฉลบ
ด่านแม่แฉลบ
หมวดหมู่:อำเภอศรีสวัสดิ์