ผู้นำสูงสุดของจีน

ผู้นำสูงสุด (; ) เป็นศัพท์อย่างไม่เป็นทางการสำหรับบุคคลทางการเมืองที่สำคัญที่สุดในสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยทั่วไปแล้วผู้นำสูงสุดจะควบคุมพรรคคอมมิวนิสต์จีนและกองทัพปลดปล่อยประชาชน ซึ่งมักดำรงตำแหน่งเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนและประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง"How China is ruled" . ผู้แทนรัฐ (ประธานาธิบดี) หรือหัวหน้ารัฐบาล (นายกรัฐมนตรี) ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้นำสูงสุดเสมอไป ภายใต้ระบบพรรค-รัฐของจีน บทบาทในพรรคคอมมิวนิสต์จีนมีความสำคัญทางการเมืองมากกว่าตำแหน่งของรัฐ

ผู้นำสูงสุดไม่ใช่ตำแหน่งอย่างเป็นทางการหรือไม่ใช่ตำแหน่งในสำนักงานด้วยตัวมันเอง ศัพท์นี้เริ่มเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในช่วงสมัยของเติ้ง เสี่ยวผิง (ค.ศ. 1978–1989) เมื่อเขาสามารถใช้อำนาจทางการเมืองได้โดยไม่ต้องดำรงตำแหน่งอย่างเป็นทางการหรือตำแหน่งสำคัญในพรรคหรือรัฐบาลในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง (เช่น ผู้แทนรัฐ หัวหน้ารัฐบาลหรือผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีน) แต่เป็นประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน (ค.ศ. 1981–1989) ในฐานะผู้นำของประเทศที่มีเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในโลกเมื่อพิจารณาจาก GDP ตามอำนาจซื้อ (GDP PPP) และเป็นอันดับสองของโลกเมื่อพิจารณาจาก GDP ตามราคาตลาด (nominal GDP) รวมถึงเป็นมหาอำนาจที่มีศักยภาพ ผู้นำสูงสุดจึงถูกพิจารณาว่าเป็นหนึ่งในบุคคลทางการเมืองที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก

มีการทับซ้อนกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่างสถานะผู้นำสูงสุดและสถานะผู้นำแกนหลัก (leadership core) โดยผู้นำสูงสุดส่วนใหญ่แต่ไม่ใช่ทั้งหมดเป็นแกนหลักด้วยเช่นกัน แม้ทั้งสองจะเป็นแนวคิดที่แยกจากกันก็ตาม ศัพท์นี้ถูกใช้น้อยลงในการอธิบายถึงผู้สืบทอดตำแหน่งของเติ้ง ได้แก่ เจียง เจ๋อหมิน, หู จิ่นเทาและสี จิ้นผิง ซึ่งทั้งหมดล้วนดำรงตำแหน่งอย่างเป็นทางการคือ เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน (ผู้นำพรรค) ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน (ผู้แทนรัฐ) และประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง (ผู้บัญชาการทหารสูงสุด) ด้วยเหตุนี้เจียง, หูและสีจึงมักถูกเรียกขานว่าประธานาธิบดีในเวทีระหว่างประเทศ ตำแหน่งที่ประมุขแห่งรัฐส่วนใหญ่ในระบบสาธารณรัฐใช้ อย่างไรก็ตาม ผู้สืบทอดตำแหน่งของเติ้งได้รับอำนาจแท้จริงจากตำแหน่งเลขาธิการใหญ่ ตำแหน่งหลักในโครงสร้างอำนาจของจีน. และโดยทั่วไปนักวิชาการถือว่าเป็นตำแหน่งที่ผู้ดำรงตำแหน่งสามารถถือเป็นผู้นำสูงสุดได้ ตำแหน่งประธานาธิบดีเป็นตำแหน่งทางพิธีการเสียส่วนใหญ่ตามรัฐธรรมนูญ ตำแหน่งที่ทรงอำนาจที่สุดในระบบการเมืองของจีนคือเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน. เลขาธิการใหญ่เป็นเจ้าหน้าที่ที่มียศสูงสุดในระบบการเมืองของจีนมาตั้งแต่ ค.ศ. 1982

สี จิ้นผิงเป็นผู้นำสูงสุดคนปัจจุบัน เขาได้รับการพิจารณาว่าเข้ารับตำแหน่งนี้ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2012 เมื่อเขากลายเป็นเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน แทนที่จะเป็นเดือนมีนาคม ค.ศ. 2013 เมื่อเขาสืบทอดตำแหน่งประธานาธิบดีจากหู จิ่นเทา

ประวัติศาสตร์
ประธานเหมา เจ๋อตงเป็นผู้ปกครองจีนคอมมิวนิสต์แต่เพียงผู้เดียวตั้งแต่เริ่มต้นในปี 1949 และดำรงตำแหน่งประธานสามตำแหน่งพร้อมกัน ได้แก่ ประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีน ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลางและประธานสาธารณรัฐประชาชนจีน (ระหว่างปี 1954–59) ทำให้เขาเป็นผู้นำของพรรค กองทัพและรัฐ ตามลำดับ ภายหลังการปฏิวัติวัฒนธรรม เกิดฉันทามติคร่าว ๆ ขึ้นภายในพรรคว่าความผิดพลาดร้ายแรงที่สุดนั้นเกิดจากการขาดการตรวจสอบและถ่วงดุลในการใช้อำนาจการเมืองและ "การปกครองแบบบูชาบุคคล" ที่เป็นผลมาจากเหมา

ตั้งแต่ทศวรรษ 1980 ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีนปรารถนาจะป้องกันไม่ให้มีผู้นำคนเดียวก้าวขึ้นมาอยู่เหนือพรรคได้อีก ดังเช่นที่ประธานเหมาเคยทำ ด้วยเหตุนี้ ตำแหน่งประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีนจึงถูกยกเลิกไปในปี 1982 และหน้าที่ส่วนใหญ่ถูกโอนไปยังตำแหน่งเลขาธิการใหญ่ที่ถูกฟื้นขึ้นมาใหม่ ผู้นำทดลองใช้รูปแบบกึ่งการแยกใช้อำนาจ โดยตำแหน่งเลขาธิการใหญ่ ประธานาธิบดีและนายกรัฐมนตรีถูกถือครองโดยบุคคลที่แตกต่างกัน ตัวอย่างเช่นในปี 1985 เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนคือหู เย่าปัง ประธานาธิบดีจีนคือหลี่ เซียนเนี่ยนและนายกรัฐมนตรีจีนคือจ้าว จื่อหยาง อย่างไรก็ตาม เติ้ง เสี่ยวผิงยังคงได้รับการยอมรับว่าเป็นแกนหลักของผู้นำ แม้ทั้งหูและจ้าวจะหมดความโปรดปรานในช่วงปลายทศวรรษ 1980 แต่เติ้งก็ยังคงสามารถรักษาการควบคุมการเมืองขั้นสูงสุดไว้ได้

ในการหารือกับสมาชิกคณะกรรมการกลางก่อนการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 4 ของคณะกรรมการกลางชุดที่ 13 (23–24 มิถุนายน 1989) เติ้ง เสี่ยวผิงนำเสนอแนวคิดเรื่อง "ผู้นำแกนหลัก" ในการวิเคราะห์ของเขา แม้จะมีบุคคลอย่างเฉิน ตู๋ซิ่ว, ฉฺวี ชิวไป๋, เซี่ยง จงฟา, หลี่ ลี่ซาน และหวัง หมิง พรรคก็ยังไม่มี "ผู้นำแกนหลัก" ที่เหมาะสมจนกระทั่งการขึ้นสู่อำนาจของเหมา เจ๋อตงในการประชุมจุนอี้ในปี 1935 การได้รับเลือกของเหมาเป็นการนำมาซึ่งผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีน "รุ่นที่หนึ่ง" สำหรับรุ่นที่สอง เติ้งยอมรับว่าเมื่อมองย้อนกลับไป ตัวเขาเองก็เป็น "แกนหลัก" แต่เขาก็วางแผนสำหรับการเปลี่ยนผ่านไปสู่รุ่นที่สามมาโดยตลอด ด้วยเหตุนี้ เขาจึงสนับสนุนให้ผู้ฟังของเขารวมตัวกันรอบ ๆ เจียง เจ๋อหมินในฐานะแกนหลักของ "รุ่นที่สาม"Deng, Xiaoping. Selected Works of Deng Xiaoping, vol. 3 [Chinese edition] 邓小平文集·第三卷, pp. 309-314. People's Publishing House, 1993. แม้เติ้งจะสละตำแหน่งประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลางอย่างเป็นทางการจนกระทั่งการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 5 (6–9 พฤศจิกายน 1989) แต่ประวัติศาสตร์อย่างเป็นทางการที่เผยแพร่โดยพรรคคอมมิวนิสต์จีนถือว่าการรับรองนี้ในการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 4 เป็นการเปลี่ยนผ่านจากคณะบริหารเติ้งไปสู่คณะบริหารเจียง"

ฉายาผู้นำสูงสุดได้ถูกนำมาใช้กับผู้สืบทอดอำนาจของเติ้ง ได้แก่ เจียง เจ๋อหมินและหู จิ่นเทา แม้โดยทั่วไปเป็นที่ยอมรับว่าทั้งสองไม่ได้มีอำนาจมากเท่ากับเติ้งถึงแม้จะดำรงตำแหน่งผู้นำมากกว่าก็ตาม มีการเน้นย้ำถึงผู้นำร่วมมากขึ้น ซึ่งผู้นำสูงสุดเป็นเสมือนอันดับหนึ่งในบรรดาผู้เท่ากัน โดยใช้อำนาจภายใต้ฉันทามติของคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมืองพรรคคอมมิวนิสต์จีน สิ่งนี้ปรากฏชัดเจนเป็นพิเศษในช่วงที่หู จิ่นเทาดำรงตำแหน่ง ตั้งแต่ปี 1993 เจียงดำรงตำแหน่งสามตำแหน่งอย่างเป็นทางการที่ทำให้เขากลายเป็นประมุขของพรรค รัฐ และกองทัพ:
เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน ผู้นำพรรคและตำแหน่งหลักของรัฐ
ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง กองบัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพปลดปล่อยประชาชน
ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน ผู้แทนของรัฐซึ่งส่วนใหญ่เป็นพิธีการภายใต้รัฐธรรมนูญ 1982"Section 2, Article 80–81" .

เมื่อเจียง เจ๋อหมินลงจากตำแหน่งเลขาธิการใหญ่และประธานาธิบดีในปี 2002 และ 2003 ตามลำดับ เขายังคงดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง อำนาจทางทหารมีความสำคัญมาโดยตลอดในการใช้อำนาจการเมืองของจีนภายใต้การปกครองของคอมมิวนิสต์และด้วยเหตุนี้การรั้งตำแหน่งสูงสุดทางทหารจึงหมายความว่าเจียงยังคงรักษาอำนาจอย่างเป็นทางการบางส่วนไว้ เมื่อเจียงก้าวลงจากตำแหน่งอย่างเป็นทางการระหว่างปี 2002 ถึง 2004 ก็ยังไม่ชัดเจนว่าใครคือผู้นำสูงสุด หู จิ่นเทาดำรงตำแหน่งทั้งสามตำแหน่งเช่นเดียวกันในช่วงที่เขาอยู่ในอำนาจ หูส่งทั้งสามตำแหน่งให้กับสี จิ้นผิง ผู้สืบทอดตำแหน่งของเขา ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2012 ซึ่งสีได้เป็นเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนและประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง และเดือนมีนาคม 2013 ซึ่งสีได้เป็นประธานาธิบดี นับตั้งแต่สีขึ้นสู่อำนาจ มีการจัดตั้งองค์กรใหม่สองแห่ง ได้แก่ คณะกรรมการความมั่นคงแห่งชาติและคณะกรรมการปฏิรูปเชิงลึกอย่างรอบด้านกลาง ซึ่งมีจุดประสงค์เพื่อรวมอำนาจการเมืองไว้ที่ผู้นำสูงสุดในระดับที่มากขึ้นกว่าใคร ๆ นับตั้งแต่เติ้ง องค์กรเหล่านี้ได้รับมอบหมายให้กำหนดทิศทางนโยบายทั่วไปสำหรับความมั่นคงแห่งชาติ ตลอดจนการปฏิรูปเศรษฐกิจ ทั้งกลุ่มสองนี้มีเลขาธิการใหญ่เป็นประธาน.

 รายชื่อผู้นำสูงสุด 

ตำแหน่งที่เน้นตัวหนาหมายถึงตำแหน่งสูงสุดในพรรคคอมมิวนิสต์จีน

 รูปภาพ ชื่อ ระยะเวลา อุดมการณ์ ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีน ประธานาธิบดี นายกรัฐมนตรี ตำแหน่งที่ดำรง  เหมา เจ๋อตง(1893–1976) 1 ตุลาคม 1949↓9 กันยายน 1976() ความคิดของเหมา เจ๋อตง(หนึ่ง) ตนเอง ตนเองหลิว เช่าฉียกเลิกตำแหน่ง โจว เอินไหลฮฺว่า กั๋วเฟิง ประธานกรมการเมืองกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน 20 กันยายน 1943 – 28 กันยายน 1956 ประธานสำนักเลขาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน ประธานคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน 19 มิถุนายน 1945 – 9 กันยายน 1976 ประธานรัฐบาลประชาชนกลางสาธารณรัฐประชาชนจีน 1 ตุลาคม 1949 – 27 กันยายน 1954 ประธานคณะกรรมาธิการแห่งชาติสภาที่ปรึกษาการเมืองประชาชนจีน 9 ตุลาคม 1949 – 25 ธันวาคม 1954 ประธานคณะกรรมาธิการการทหารส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน 8 กันยายน 1954 – 9 กันยายน 1976 ประธานสาธารณรัฐประชาชนจีน 27 กันยายน 1954 – 27 เมษายน 1959 100px ฮฺว่า กั๋วเฟิง(1921–2008) 9 กันยายน 1976↓22 ธันวาคม 1978() สองอะไรก็ตาม(หนึ่ง) ตนเอง ยกเลิกตำแหน่ง ตนเอง ประธานคณะมนตรีรัฐกิจสาธารณรัฐประชาชนจีน 4 กุมภาพันธ์ 1976 – 10 กันยายน 1980 รองประธานคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน คนที่ 1 7 เมษายน 1976 – 7 ตุลาคม 1976 ประธานคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน 7 ตุลาคม 1976 – 28 มิถุนายน 1981 ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง 100px เติ้ง เสี่ยวผิง(1904–1997) 22 ธันวาคม 1978↓9 พฤศจิกายน 1989()"Verdict of the Central Committee on the Major Accomplishments and Historical Experience of the Communist Party during the Past 100 Years". Zhonggong Zhongyang Guanyu Dang de Bainian Fendou Zhongda Chengjiu he Lishi Jingyan de Jueyi 中共中央关于党的百年奋斗重大成就和历史经验的决议. People's Publishing House, 2021. ทฤษฎีของเติ้ง เสี่ยวผิง(สอง) ฮฺว่า กั๋วเฟิงหู เย่าปังจ้าว จื่อหยางเจียง เจ๋อหมิน ยกเลิกตำแหห่งหลี่ เซียนเนี่ยนหยาง ช่างคุน ฮฺว่า กั๋วเฟิงจ้าว จื่อหยางหลี่ เผิง รองประธานคณะมนตรีรัฐกิจสาธารณรัฐประชาชนจีน คนที่ 1 17 มกราคม 1975 – 18 มิถุนายน 1983 ประธานคณะกรรมาธิการแห่งชาติสภาที่ปรึกษาการเมืองประชาชนจีน 8 มีนาคม 1978 – 17 มิถุนายน 1983 ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง พรรคคอมมิวนิสต์จีน 28 มิถุนายน 1981 – 9 พฤศจิกายน 1989 ประธานคณะกรรมการที่ปรึกษาส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน 13 กันยายน 1982 – 2 พฤศจิกายน 1987 ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลาง สาธารณรัฐประชาชนจีน 6 มิถุนายน 1983 – 19 มีนาคม 1990 100px เจียง เจ๋อหมิน(1926–2022) 9 พฤศจิกายน 1989↓15 พฤศจิกายน 2002()"Verdict of the Central Committee on the Major Accomplishments and Historical Experience of the Communist Party during the Past 100 Years". Zhonggong Zhongyang Guanyu Dang de Bainian Fendou Zhongda Chengjiu he Lishi Jingyan de Jueyi 中共中央关于党的百年奋斗重大成就和历史经验的决议. People's Publishing House, 2021. สามตัวแทน(สาม) ตนเอง หยาง ช่างคุนตนเอง หลี่ เผิงจู หรงจี เลขาธิการใหญ่คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน 24 มิถุนายน 1989 – 15 พฤศจิกายน 2002 ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน 9 พฤศจิกายน 1989 – 19 กันยายน 2004 ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลางสาธารณรัฐประชาชนจีน 19 มีนาคม 1990 – 13 มีนาคม 2005 ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน 27 มีนาคม 1993 – 15 มีนาคม 2003 100px หู จิ่นเทา(เกิด 1942) 15 พฤศจิกายน 2002↓15 พฤศจิกายน 2012( ปี) ทัศนะวิทยาศาสตร์ว่าด้วยการพัฒนา(สี่) ตนเอง เวิน เจียเป่า เลขาธิการใหญ่คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน 15 พฤศจิกายน 2002 – 15 พฤศจิกายน 2012 ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน 15 มีนาคม 2003 – 14 มีนาคม 2013 ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน 19 กันยายน 2004 – 15 พฤศจิกายน 2012 ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลางสาธารณรัฐประชาชนจีน 13 มีนาคม 2005 – 14 มีนาคม 2013 100px สี จิ้นผิง(เกิด 1953) 15 พฤศจิกายน 2012↓ปัจจุบัน() ความคิดของสี จิ้นผิง(ห้า) ตนเอง หลี่ เค่อเฉียงหลี่ เฉียง [[[เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน|เลขาธิการใหญ่]]คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน 15 พฤศจิกายน 2012 – ปัจจุบัน ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน 14 มีนาคม 2013 – ปัจจุบัน ประธานคณะกรรมาธิการทหารส่วนกลางสาธารณรัฐประชาชนจีน ผู้นำคณะกรรมการปฏิรูปเชิงลึกอย่างรอบด้านส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีจ 30 ธันวาคม 2013 – ปัจจุบัน ประธาน คณะกรรมการความมั่นคงแห่งชาติพรรคคอมมิวนิสต์จีน 25 มกราคม 2014 – ปัจจุบัน

 รายชื่อคู่สมรสของผู้นำสูงสุด / สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งของประเทศจีน 
ผู้นำทั้งหกคนมีคู่สมรสระหว่างดำรงตำแหน่ง สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งคนปัจจุบันคือเผิง ลี่-ยฺเหวียน ภริยาของเลขาธิการใหญ่สี จิ้นผิง

 รูปภาพ ชื่อ ผู้นำ วาระ 100px เจียง ชิง(1914–1991) เหมา เจ๋อตง 1 ตุลาคม 1949 – 9 กันยายน 1976 100px หัน จือจฺวิ้น(เกิด 1930) ฮฺว่า กั๋วเฟิง 9 กันยายน 1976 – 22 ธันวาคม 1978 100px จัว หลิน(1916–2009) เติ้ง เสี่ยวผิง 22 ธันวาคม 1978 – 9 พฤศจิกายน 1989 100px หวัง เย่ผิง(เกิด 1928) เจียง เจ๋อหมิน 9 พฤศจิกายน 1989 – 15 พฤศจิกายน 2002 100px หลิว หย่งชิง(เกิด 1940) หู จิ่นเทา 15 พฤศจิกายน 2002 – 15 พฤศจิกายน 2012 100px เผิง ลี่-ยฺเหวียน(เกิด 1962) สี จิ้นผิง 15 พฤศจิกายน 2012 – ปัจจุบัน

 ดูเพิ่ม 

รายชื่อผู้นำจีน
ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีน
ลำดับอาวุโสในประเทศจีน
ผู้นำผู้ยิ่งใหญ่
Primus inter pares
หมายเหตุ

 อ้างอิง 


หมวดหมู่:เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน
หมวดหมู่:การเมืองจีน
หมวดหมู่:คำศัพท์การเมือง
หมวดหมู่:ตำแหน่งผู้มีอำนาจ