เหตุระเบิดในโรงพยาบาลอัลอะฮ์ลีอัลอะเราะบี

ในวันที่ 17 ตุลาคม 2023 ในสงครามอิสราเอล–ฮะมาส เกิดเหตุระเบิดภายในโรงพยาบาลอัลอะฮ์ลีอัลอะเราะบี ซึ่งชาวปาเลสไตน์ผู้พลัดถิ่นหลายพันคนได้หาที่หลบภัยจากการโจมตีทางอากาศ ทำให้มีผู้เสียชีวิตในจำนวนที่ไม่เคยมีมาก่อน มากกว่าเหตุการณ์ใด ๆ ที่เกิดขึ้นในฉนวนกาซา นับตั้งแต่ความขัดแย้งระหว่างฉนวนกาซาและอิสราเอลเริ่มขึ้นในปี 2008 จำนวนผู้เสียชีวิตยังไม่แน่ชัด แต่มีรายงานมากกว่า 500 ราย ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงและเด็ก เหตุระเบิดครั้งนี้ถือเป็นการโจมตีโรงพยาบาลที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดครั้งหนึ่งในรอบหลายทศวรรษ 

สาเหตุของการระเบิดยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ กระทรวงสาธารณสุขฉนวนกาซา กล่าวว่าเหตุระเบิดมีสาเหตุมาจากการโจมตีทางอากาศของกองทัพอากาศอิสราเอล กองกำลังป้องกันอิสราเอลปฏิเสธสิ่งนี้ โดยกล่าวว่าการระเบิดดังกล่าวมีสาเหตุมาจากการยิงจรวดที่ล้มเหลวโดยญิฮาดอิสลามปาเลสไตน์ ที่มุ่งเป้าไปที่เมืองไฮฟาของอิสราเอล โฆษกญิฮาดอิสลามปฏิเสธความรับผิดชอบ ไม่มีความเห็นเป็นเอกฉันท์ว่าความเสียหายนั้นเกิดจากการโจมตีทางอากาศของอิสราเอลหรือจรวดที่ยิงจากในฉนวนกาซา ข้อสังเกตของผู้เชี่ยวชาญระบุว่าอาคารโรงพยาบาลที่ไม่พังทลาย รถยนต์บางคันที่ไม่เสียหาย และการไม่มีปล่องภูเขาไฟลึก ปัจจัยที่โดยทั่วไปไม่สอดคล้องกับการโจมตีทางอากาศของอิสราเอล

พลเรือตรี แดเนียล ฮาการี โฆษก IDF วิพากษ์วิจารณ์สื่อต่างๆ ที่เผยแพร่สิ่งที่กลุ่มฮะมาสเรียกว่า "คำกล่าวอ้างที่ไม่ได้รับการยืนยัน" อย่างรวดเร็วเกี่ยวกับจำนวนผู้เสียชีวิต ฮาการีเน้นย้ำว่าไม่น่าเป็นไปได้ที่กลุ่มฮะมาสจะระบุจำนวนผู้เสียชีวิตอย่างแม่นยำอย่างรวดเร็วหลังเกิดเหตุ

 ภูมิหลัง 
โรงพยาบาลเปิดดำเนินการมาตั้งแต่ปี 1882 ก่อตั้งโดยสมาคมเผยแพร่ข่าวประเสริฐ (Church Mission Society) ของคริสตจักรแห่งอังกฤษ และต่อมาได้ดำเนินการเป็นภารกิจทางการแพทย์โดยคณะแบ๊บติสต์ภาคใต้ ระหว่างปี 1954 ถึง 1982 มันกลับมาที่โบสถ์แองกลิกันในปี 1980 ส่วนใหญ่ได้รับทุนจากโบสถ์บาทหลวงและสหภาพยุโรป และดำเนินการเป็นโรงพยาบาลที่ไม่แบ่งแยกศาสนา บริหารงานโดยสังฆมณฑลแองกลิคันแห่งเยรูซาเลม ซึ่งรายงานว่ามีเตียงประมาณ 80 เตียง และเป็นโรงพยาบาลคริสเตียนแห่งเดียวในฉนวนกาซา

ผู้คนหลายพันคนต้องพลัดถิ่นจากการอพยพออกจากฉนวนกาซาตอนเหนือ ได้หาที่พักพิงที่โรงพยาบาลอัลอะฮ์ลีอัลอะเราะบี เพื่อหลีกเลี่ยงการโจมตีทางอากาศของอิสราเอล โรงพยาบาลได้รับความเสียหายจากการยิงจรวดของอิสราเอลเมื่อสายวันที่ 14 ตุลาคม ทำให้เจ้าหน้าที่ได้รับบาดเจ็บ 4 คน ตามคำแถลงของจัสติน เวลบี อาร์ชบิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี ก่อนเกิดเหตุจรวดเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม โรงพยาบาลได้ให้ที่พักพิงแก่ผู้พลัดถิ่นประมาณ 6,000 คน ต่อมาหลายคนหนีไป โดยเหลือประมาณ 1,000 คนอยู่ที่ลานบ้าน

เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม อิสราเอลสั่งให้ผู้ลี้ภัยในโรงพยาบาลอย่างน้อย 20 แห่งในฉนวนกาซา รวมถึงโรงพยาบาลอัลอะฮ์ลีอัลอะเราะบีอพยพออกไป    เนื่องจากเตียงในโรงพยาบาลไม่เพียงพอต่อความจุเกินความจุในฉนวนกาซาตอนใต้ และไม่มีวิธีขนส่งผู้ป่วยบางราย เช่น ทารกแรกเกิดในตู้อบหรือผู้ป่วยที่ใช้เครื่องช่วยหายใจ คำสั่งอพยพจึงถูกมองว่าเป็นไปไม่ได้ที่จะปฏิบัติตาม    

 การระเบิดและความรับผิดชอบ 
จำนวนผู้เสียชีวิตจากเหตุระเบิด รวมถึงสาเหตุของการระเบิด ยังไม่ได้รับการตรวจสอบโดยอิสระ กระทรวงสาธารณสุขฉนวนกาซา อ้างว่ามีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 500 คนในเหตุระเบิด และกล่าวโทษการโจมตีทางอากาศของอิสราเอล ผู้อำนวยการโรงพยาบาลอัลชิฟารายงานว่า มีผู้บาดเจ็บประมาณ 350 รายถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลของเขาด้วยรถพยาบาลและรถยนต์ส่วนตัว 

กองกำลังป้องกันประเทศอิสราเอล อ้างว่าสาเหตุของการระเบิดเป็น จรวดที่ ยิงผิดพลาดซึ่งมุ่งเป้าไปที่เมือง ไฮฟา ของอิสราเอล และถูกยิงโดย ญิฮาดอิสลามแห่งปาเลสไตน์ (PIJ) ซึ่งเป็นกลุ่มติดอาวุธชาวปาเลสไตน์ที่เป็นพันธมิตรกับกลุ่มฮะมาส พลเรือตรี แดเนียล ฮาการี จากหน่วยโฆษก IDF กล่าวว่า หน่วยข่าวกรองระบุว่า PIJ ได้ยิงจรวดจำนวนมากใกล้โรงพยาบาล และแบ่งปันภาพถ่ายทางอากาศที่รวบรวมโดยโดรนซึ่งเขากล่าวว่าไม่สอดคล้องกับอาวุธยุทโธปกรณ์ของอิสราเอล  IDF ยังอ้างว่าอิสราเอลสกัดกั้นการสนทนาระหว่างกลุ่มติดอาวุธโดยกล่าวว่าจรวดที่ยิงไม่ถูกต้องทำให้เกิดการระเบิด โฆษกญิฮาดอิสลามปฏิเสธความรับผิดชอบ เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม IDF ได้เผยแพร่ภาพโดรนโดยอ้างว่าจะแสดงโรงพยาบาลก่อนและหลังการระเบิด วิดีโอที่มีคำอธิบายประกอบแสดงให้เห็นยานพาหนะที่ถูกไฟไหม้ในลานจอดรถของโรงพยาบาล และสังเกตเห็นว่าไม่มีปล่องภูเขาไฟหรือความเสียหายทางโครงสร้างที่สำคัญต่ออาคารโดยรอบ IDF อ้างว่าคุณลักษณะเหล่านี้ไม่สอดคล้องกับผลพวงของการโจมตีด้วยอาวุธของอิสราเอล

หลังเหตุระเบิด บัญชีทวิตเตอร์อย่างเป็นทางการของอิสราเอลเผยแพร่แถลงการณ์โดยอ้างว่าการโจมตีดังกล่าวเป็นผลมาจากจรวดของศัตรู สิ่งที่แนบมากับทวีตคือภาพซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นหลักฐานว่าจรวดมาจากฉนวนกาซา อย่างไรก็ตาม อาริก โทเลอร์ นักข่าวของทีมสืบสวนด้วยการมองเห็นของ เดอะนิวยอร์กไทมส์ ระบุว่า การประทับเวลาในวิดีโอนั้นเป็นเวลาอย่างน้อย 40 นาทีหลังจากทราบว่าเกิดการระเบิด  หลังจากนั้นไม่นาน บัญชีทวิตเตอร์ของรัฐบาลอิสราเอลได้แก้ไขทวีต และลบวิดีโอออกจากทวีตในเวลาต่อมา

ตามรายงานของดิอีโคโนมิสต์ "นักวิเคราะห์ข่าวกรองแบบเปิดบางคนตั้งข้อสังเกตว่ามันเกิดขึ้นเมื่อจรวดปาเลสไตน์ระเบิดกลางอากาศ ซึ่งบางทีอาจถูกสกัดกั้นโดยระบบป้องกันภัยทางอากาศของอิสราเอล และหัวรบก็ตกลงไปที่โรงพยาบาล" BBC Verify รายงานว่าแม้ว่าจะไม่มีความเห็นพ้องต้องกันโดยรวม ผู้เชี่ยวชาญคนหนึ่งกล่าวว่าลักษณะเฉพาะของความเสียหายไม่สอดคล้องกับการโจมตีทางอากาศของอิสราเอล

ตามรายงานของกลุ่ม OSINT อิสระและนักวิเคราะห์ที่สัมภาษณ์โดยเดอะเทลิกราฟ จากหลักฐานเบื้องต้น มีแนวโน้มว่าการระเบิดมีสาเหตุมาจากจรวดที่ยิงผิด GeoConfirmed กลุ่มอาสาสมัครของ Geolocators ได้วิเคราะห์ภาพการระเบิดจากแหล่งต่างๆ หลายแห่ง และอ้างว่า "ตำแหน่งทางภูมิศาสตร์และระยะเวลาของภาพเป็นที่แน่ชัด" แต่ชี้แจงว่าเป็นเพียงการระบุตำแหน่งทางภูมิศาสตร์เท่านั้น อีวาน ฮิลล์ ซึ่งดำเนินการสืบสวนของ OSINT สำหรับวอชิงตันโพสต์ ยังอ้างว่าหลักฐานเบื้องต้นบ่งชี้ว่ามีการยิงจรวดผิดพลาด

 ปฏิกิริยา 
มะฮ์มูด อับบาส ประธานาธิบดีปาเลสไตน์ ประกาศไว้อาลัย 3 วันหลังจากเหตุการณ์ร้ายแรงดังกล่าว และยกเลิกการประชุมตามแผนกับประธานาธิบดี โจ ไบเดน ของสหรัฐ ไบเดนระบุว่าเขา "โกรธเคืองและเสียใจอย่างสุดซึ้งจากเหตุระเบิด" แต่ไม่ได้กล่าวโทษเหตุการณ์ดังกล่าวในทันที โดยระบุว่าสหรัฐจะสอบสวนเหตุการณ์ดังกล่าวแทน นายกรัฐมนตรี จัสติน ทรูโด ของแคนาดา กล่าวถึงเหตุระเบิดครั้งนี้ว่า “น่ากลัว” และ “ยอมรับไม่ได้” แต่ไม่ได้ตำหนิ เตโวโดรส อัดฮาโนม เกอเบรออีเยอซุส ผู้อำนวยการใหญ่องค์การอนามัยโลก ประณามการโจมตีดังกล่าว อังตอนียู กูแตรึช เลขาธิการสหประชาชาติ กล่าวว่าเขา "รู้สึกหวาดกลัวกับการสังหารพลเรือนชาวปาเลสไตน์หลายร้อยคนในการนัดหยุดงานในโรงพยาบาล" ฟ็อลเคอร์ เทือร์ค หัวหน้าฝ่ายสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ประณามการหยุดงานประท้วงที่ "ไม่อาจยอมรับได้โดยสิ้นเชิง" และ "น่าสยดสยอง" พร้อมเรียกร้องความรับผิดชอบ องค์การแพทย์ไร้พรมแดนกล่าวว่า "หวาดกลัว" กับ "ระเบิดของอิสราเอล" และเรียกมันว่าการสังหารหมู่ สภากาชาดรู้สึก "ตกใจและหวาดกลัว" กับรายงานดังกล่าว

ฮิซบุลลอฮ์ กล่าวว่าเหตุระเบิดดังกล่าวถือเป็น "การสังหารหมู่" ของอิสราเอล และเรียกร้องให้มี "วันแห่งความเดือดดาล" ในวันที่ 18 ตุลาคม เพื่อต่อต้านอิสราเอลและไบเดนที่รอการเยือนตะวันออกกลาง อียิปต์ อิหร่าน อิรัก จอร์แดน และตุรกีก็ประณามการโจมตีที่ถูกกล่าวหาเช่นกัน ขณะที่กาตาร์ประณามสิ่งที่พวกเขาอธิบายว่าเป็น "การยกระดับที่เป็นอันตราย"  ซาอุดีอาระเบียประณาม "กองกำลังยึดครอง" สำหรับการโจมตีที่ถูกกล่าวหา ซึ่งอธิบายว่าเป็น "อาชญากรรมที่ชั่วร้าย" รัสเซียและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เรียกร้องให้คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติจัดการประชุมอย่างเร่งด่วน สมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลลอฮ์ที่ 2 แห่งจอร์แดน ตรัสว่า ตะวันออกกลาง "จวนจะตกสู่เหว" ท่ามกลางความกลัวว่าความขัดแย้งอาจบานปลายไปสู่สงครามที่กว้างขวางยิ่งขึ้นซึ่งเกี่ยวข้องกับกลุ่มติดอาวุธอื่น ๆ ประธานาธิบดี เอบรอฮีม แรอีซี ของอิหร่านให้คำมั่นว่าจะ "ตอบโต้อย่างรุนแรง" ต่อสิ่งที่เกิดขึ้น 

ไอแซค เฮอร์ซ็อก ประธานาธิบดีอิสราเอล ประณามญิฮาดอิสลามปาเลสไตน์ โดยเขียนว่า "น่าเสียดายผู้ก่อการร้ายในฉนวนกาซาที่จงใจทำให้ผู้บริสุทธิ์ต้องหลั่งเลือด" เฮอร์ซ็อกกล่าวว่าข้อกล่าวหาว่าอิสราเอลเป็นต้นเหตุระเบิดนั้นเป็น "การหมิ่นประมาทนองเลือดในศตวรรษที่ 21" เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2023 สำนักนายกรัฐมนตรีอิสราเอล เบนจามิน เนทันยาฮู โพสต์ใน เอ็กซ์ ที่อ้างอิงคำพูดของเนทันยาฮูในรัฐสภาและกล่าวว่า "นี่คือการต่อสู้ระหว่างลูกหลานแห่งแสงสว่างและลูกหลานแห่งความมืด ระหว่างมนุษยชาติกับกฎแห่ง ป่า" โพสต์ดังกล่าวถูกลบออกหลังเหตุระเบิดที่โรงพยาบาลในฉนวนกาซา ท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในภาษาของตน ซึ่งบางคนเรียกว่า "การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์"

เหตุระเบิดทำให้เกิดการประท้วงในหลายประเทศ รวมถึงแคนาดา อียิปต์ อิหร่าน อิรัก จอร์แดน คูเวต เลบานอน ลิเบีย โมร็อกโก กาตาร์ ซีเรีย ตูนิเซีย ตุรกี สหราชอาณาจักร และเยเมน ในเมืองรอมัลลอฮ์ และเมืองอื่น ๆ ในเขตเวสต์แบงก์ ผู้ประท้วงตะโกนต่อต้านมะฮ์มูด อับบาส และขว้างก้อนหิน ส่งผลให้ตำรวจใช้แก๊สน้ำตาและระเบิดช็อตเพื่อพยายามสลายผู้ประท้วง ผู้ประท้วงหลายพันคนเดินขบวนออกไปนอกสถานกงสุลอิสราเอลในอิสตันบูลเพื่อประท้วงสงคราม  และในจอร์แดน ผู้ประท้วงพยายามโจมตีสถานทูตอิสราเอล สถานเอกอัครราชทูตสหรัฐและฝรั่งเศสในกรุงเบรุตก็เผชิญกับการประท้วงที่มุ่งสนับสนุนอิสราเอลเช่นกัน 

การประชุมสุดยอดรูปสี่เหลี่ยมระหว่างสมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลลอฮ์ที่ 2, มะฮ์มูด อับบาส, ประธานาธิบดีอียิปต์ อับดุล ฟาตะห์ อัล-เซสซี และโจ ไบเดน ถูกยกเลิกหลังจากที่จอร์แดนเพิกถอนการประชุมดังกล่าว และอับบาสก็ถอนตัวจากการประชุมดังกล่าว

 ดูเพิ่ม 
 การโจมตีทางอากาศใส่โรงเรียนของ UNRWA ตุลาคม พ.ศ. 2566
 การโจมตีทางอากาศใส่ค่ายผู้ลี้ภัยอัล-ชาติ
 การโจมตีทางอากาศใส่ตลาดค่ายจาบาเลีย

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:สงครามอิสราเอล–ฮะมาส พ.ศ. 2566
หมวดหมู่:เหตุระเบิดในปี พ.ศ. 2566