พระยาสาครคณาภิรักษ์ (หลำ หุตะสิงห์)

อำมาตย์เอก พระยาสาครคณาภิรักษ์ (หลำ หุตะสิงห์) (7 มิถุนายน พ.ศ. 2421 – 23 มีนาคม พ.ศ. 2476)ข่าวตาย (หน้า 281–82) เป็นขุนนางชาวไทย อดีตผู้ว่าราชการเมืองสมุทรสาคร มีศักดิ์เป็นพี่ชายของพระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) นายกรัฐมนตรีสยามคนแรก

 รับราชการ 
พระยาสาครคณาภิรักษ์เริ่มต้นรับราชการในตำแหน่งล่ามในกรมสรรพากร กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ แล้วโอนมาเป็นล่ามในกรมกองตระเวน กระทรวงนครบาล เมื่อปี 2443 ก่อนจะโอนกลับมารับราชการในกรมสรรพากรนอกในตำแหน่งนายเวร เมื่อปี 2444 ในปีถัดมา โอนมารับราชการในกระทรวงมหาดไทยในตำแหน่งนายเวร และได้เข้าเฝ้าฯ รับพระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์เป็น พันพุฒอนุราช ถือศักดินา 300 เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2445พระราชทานสัญญาบัตร์ขุนนาง ต่อมาในปี 2446 ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นว่าที่ข้าหลวงมหาดไทยมณฑลนครชัยศรี จากนั้นในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2446 ท่านได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นข้าหลวงมหาดไทยมณฑลนครชัยศรี ลำดับยศชั้นที่ 2 ตรีแจ้งความกระทรวงมหาดไทย โดยได้เข้ารับพระราชทานสัญญาบัตรตำแหน่งหน้าที่ราชการเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์พระราชทานสัญญาบัตรตำแหน่งหน้าที่ราชการ และในวันที่ 7 กุมภาพันธ์ได้เข้าเฝ้ากราบถวายบังคมลาไปรับราชการตามหน้าที่ข้าราชการกราบถวายบังคมลา

ต่อมาในวันที่ 24 พฤษภาคม 2447 ท่านได้เข้าเฝ้ารับพระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น หลวงนิกรจำนง ถือศักดินา 600พระราชทานสัญญาบัตรขุนนาง จากนั้นในปี 2453 ได้โปรดเกล้าฯ ให้ย้ายมารักษาราชการแทนในตำแหน่ง ผู้ว่าราชการเมืองสมุทรสาคร แทนพระยาสาครสงคราม ที่ถึงแก่อนิจกรรม กระทั่งวันที่ 13 กรกฎาคม 2454 ได้โปรดเกล้าฯ ให้ท่านเป็นผู้ว่าราชการเมืองสมุทรสาครอย่างเป็นทางการแจ้งความกระทรวงมหาดไทย ในวันที่ 20 สิงหาคม 2454 ท่านได้รับพระราชทานยศเป็น อำมาตย์โท หลวงนิกรจำนงพระราชทานยศ กระทรวงมหาดไทย (หน้า 978) ต่อมาในวันที่ 22 พฤศจิกายน 2454 มีพระบรมราชโองการเลื่อนบรรดาศักดิ์ให้ท่านเป็น อำมาตย์โท พระสาครสงครามตั้งแลเลื่อนบรรดาศักดิ์ (หน้า 1958) โดยได้โปรดเกล้าฯ ให้กระทรวงมหาดไทยส่งสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์ไปพระราชทานเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2456ส่งสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์ไปพระราชทาน ในวันที่ 23 มีนาคม 2459 ได้โปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนบรรดาศักดิ์ของท่านเป็น อำมาตย์โท พระยาสาครคณาภิรักษ์ ถือศักดินา 3000พระราชทานบรรดาศักดิ์ และได้โปรดเกล้าฯ ให้กระทรวงมหาดไทยส่งสัญญาบัตรไปพระราชทานเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2460ส่งสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์ไปพระราชทาน

ในวันที่ 1 มกราคม 2466 ได้โปรดเกล้าฯ พระราชทานยศให้เป็น อำมาตย์เอก พระยาสาครคณาภิรักษ์พระราชทานยศ (หน้า 3184) ต่อมาท่านได้กราบถวายบังคมลาออกจากราชการเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2470 เนื่องจากป่วยเป็นโรคนิ่วในไต รับพระราชทานเบี้ยบำนาญเลี้ยงชีพ โดยมี รองอำมาตย์เอก หลวงศรีวิเศษ (โจ้ กนิษฐรัต) นายอำเภอมีน จังหวัดมีนบุรี มารักษาราชการแทนแจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งผู้รั้งตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร

 ยศและตำแหน่ง 
 ยศเสือป่า 
 – นายหมู่ตรี
 19 กุมภาพันธ์ 2455 – นายหมู่โทส่งสัญญาบัตรเสือป่าไปพระราชทาน
 21 กุมภาพันธ์ 2456 – นายหมู่เอกตั้งตำแหน่งยศเสือป่า
 26 ตุลาคม 2458 – นายหมวดโทพระราชทานยศเสือป่า
 8 ธันวาคม 2460 – นายหมวดเอกพระราชทานยศเสือป่า
 8 ตุลาคม 2463 – นายกองตรีพระราชทานยศนายเสือป่า

 ตำแหน่ง 
 1 ตุลาคม 2463 – ผู้บังคับกองพันราชนาวีเสือป่าสมุทรสาครประกาศกรมบัญชาการคณะเสือป่า

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งสยามและต่างประเทศ ดังนี้
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์สยาม 
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๔๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๑๐๗, ๒๖ พฤศจิกายน ๒๔๖๙
ราชกิจจานุเบกษา, ส่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไปพระราชทาน, เล่ม ๓๕ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๒๖๔, ๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๔๖๑
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๓๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๖, ๒ เมษายน ๒๔๕๙
ราชกิจจานุเบกษา, ส่งเหรียญราชอิสริยาภรณ์ไปพระราชทาน, เล่ม ๔๕ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๑๐๐๗, ๒๔ มิถุนายน ๒๔๗๑
ราชกิจจานุเบกษา, ส่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไปพระราชทาน, เล่ม ๔๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๔๙๑, ๒ พฤษภาคม ๒๔๖๙

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ 
  :
 พ.ศ. 2469 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎอิตาลี ชั้นที่ 3ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานพระบรมราชานุญาตประดับเครื่องอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ, เล่ม ๔๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๔๓๗๘, ๑๓ มีนาคม ๒๔๖๙

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ขุนนางไทย
หมวดหมู่:สกุลหุตะสิงห์
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์ชั้นพระยา
หมวดหมู่:ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากโรคไต