เตงเหียน

เตงเหียน (มีบทบาทในช่วง ค.ศ. 211-228) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เติ้ง เสียน () เป็นขุนพลของเล่าเจี้ยงขุนศึกในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ภายหลังเป็นขุนพลของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน

 ประวัติ 
เตงเหียนเดิมเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของเล่าเจี้ยง 

ในปี ค.ศ. 213 รัชสมัยพระเจ้าเหี้ยนเต้แห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันออก เล่าปี่ยกทัพเข้ารบกับเล่าเจี้ยงเพื่อชิงมณฑลเอ๊กจิ๋ว เตงเหียนพร้อมด้วยเล่ากุ๋ย เหลงเปา และเตียวหยิมร่วมกันรักษาอำเภอโปยเสีย (涪縣 ฝูเซี่ยน; ปัจจุบันคือเขตฝูหลิง นครฉงชิ่ง) เพื่อป้องกันการโจมตีของทัพเล่าปี่  หลังจากพ่ายแพ้ในการรบกับทัพเล่าปี่ เตงเหียนและคนอื่น ๆ ต่างก็ล่าถอยไปยังอำเภอกิมก๊ํก (綿竹 เหมียนจู๋)(璋遣劉跂、冷苞、張任、鄧賢等拒先主於涪，皆破敗，退保綿竹。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 32. 

ในปี ค.ศ. 228 รัชสมัยจักรพรรดิโจยอยแห่งวุยก๊ก เบ้งตัดเจ้าเมืองซินเสีย (新城 ซินเฉิง) และอดีตขุนพลของเล่าปี่ผู้แปรพักตร์เข้าด้วยวุยก๊ก ได้กลับไปเข้าด้วยจ๊กก๊กและเตรียมจะก่อกบฏต่อวุยก๊ก เตงเหียนผู้เป็นหลานชายของเบ้งตัดและลิจูผู้ใต้บังคับบัญชาของเบ้งตัดลอบร่วมมือกับสุมาอี้ เปิดประตูเมืองให้ทัพวุยก๊กที่นำโดยสุมาอี้เข้าเมือง เบ้งตัดถูกจับและถูกประหารชีวิต ในบันทึกประวัติศาสตร์ไม่มีการระบุถึงเตงเหียนอีกหลังจากนั้น(初，達與亮書曰：「宛去洛八百里，去吾一千二百里，聞吾舉事，當表上天子，比相反覆，一月間也，則吾城已固，諸軍足辦。則吾所在深險，司馬公必不自來；諸將來，吾無患矣。」及兵到，達又告亮曰：「吾舉事八日，而兵至城下，何其神速也！」上庸城三面阻水，達於城外為木柵以自固。帝渡水，破其柵，直造城下。八道攻之，旬有六日，達甥鄧賢、將李輔等開門出降。斬達，傳首京師。) จิ้นชู เล่มที่ 1.(魏略曰：宣王誘達將李輔及達甥鄧賢，賢等開門納軍。達被圍旬有六日而敗，焚其首於洛陽四達之衢。) อรรถาธิบายจากเว่ย์เลฺว่ในจดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 3.

 ในนิยายสามก๊ก 
ในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กในศตวรรษที่ 14 ซึ่งเล่าเรื่องเหตุการณ์ก่อนและระหว่างยุคสามก๊ก แบ่งบทบาทของเตงเหียนให้เป็นสองตัวละครที่แยกจากกัน

เตงเหียนคนแรกเป็นขุนพลของเล่าเจี้ยง เมื่อเล่าเจี้ยงจัดงานเลี้ยงต้อนรับเล่าปี่ที่อำเภอโปยเสีย เตงเหียนร่วมรำกระบี่กับขุนพลคนอื่น ๆ เพื่อปกป้องเล่าเจี้ยงจากการปองร้ายจากขุนพลของเล่าปี่ ภายหลังเมื่อเล่าปี่เริ่มทำศึกชิงมณฑลเอ๊กจิ๋ว เตงเหียน เล่ากุ๋ย เหลงเปา และเตียวหยิมไปรักษาอำเภอลกเสีย (雒城 ลั่วเฉิง) เพื่อป้องกันการโจมตีของทัพเล่าปี่ เตงเหียนและเหลงเปานำทหารมาตั้งค่ายอยู่นอกลกเสีย อุยเอี๋ยนขุนพลของเล่าปี่ยกกำลังทหารมาตีค่ายเหลงเปาแต่กลับถูกเหลงเปาตีแตกพ่าย อุยเอี๋ยนล่าถอยมาเจอเตงเหียนนำทหารมาสกัด ม้าของอุยเอี๋ยนเกิดก้าวพลาดล้มลงทำให้อุยเอี๋ยนตกจากหลังม้า เตงเหียนจึงขับจะใช้ทวนสังหารอุยเอี๋ยน แต่ขุนพลฮองตงตามมาช่วยอุยเอี๋ยนและยิงเกาทัณฑ์สังหารเตงเหียน 

เตงเหียนคนที่สองเป็นหลายชายของเบ้งตัด เมื่อเบ้งตัดก่อกบฏต่อวุยก๊ก เตงเหียนร่วมกับลิจูทรยศเบ้งตัดมอบเมืองซินเสียให้สุมาอี้ สุมาอี้มอบหมายให้เตงเหียนและลิจูรักษาเมืองซินเสีย

 ในวัฒนธรรมประชานิยม 
ในละครโทรทัศน์เรื่อง สุมาอี้ นักปราชญ์ยอดขุนพล (พ.ศ. 2560) เตงเหียนรับบทโดย หลี ยฺหวี่เหา

 ดูเพิ่ม 
 รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 
 ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). จดหมายเหตุสามก๊ก (ซันกั๋วจื้อ).
 เผย์ ซงจือ (ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายจดหมายเหตุสามก๊ก (ซานกั๋วจื้อจู้).
 ฝาง เสฺวียนหลิง (648). พงศาวดารราชวงศ์จิ้น (จิ้นชู).
 ล่อกวนตง (ศตวรรษที่ 14). สามก๊ก (ซันกั๋วเหยี่ยนอี้).

หมวดหมู่:ขุนพลของวุยก๊ก