ราชวงศ์อาร์กีด

ราชวงศ์อาร์กีด () หรือที่รู้จักในชื่อ ราชวงศ์เทเมนิด เป็นราชวงศ์มาซิโดเนียโบราณที่มีเชื้อสายกรีกของชาวดอเรียน: "In historical times the royal house traced its descent from the mythical Temenus, king of Argos, who was one of the Heracleidae, and more immediately from Perdiccas I, who left Argos for Illyria, probably in the mid-seventh century BC, and from there captured the Macedonian plain and occupied the fortress of Aegae (Vergina), setting himself up as king of the Macedonians. Thus the kings were of largely Dorian Greek stock (see PHILIP (1)); they presumably spoke a form of Dorian Greek and their cultural tradition had Greek features.". ซึ่งเป็นผู้สถาปนาราชวงศ์และปกครองอาณาจักรมาซิโดเนียตั้งแต่ประมาณ 700 ถึง 310 ปีก่อนคริสตกาล.

ตามที่อธิบายไว้ในประวัติศาสตร์กรีกโบราณ สามารถสืบหาต้นกำเนิดของราชวงศ์ที่เมืองอาร์กอสของแคว้นเพโลพอนนีส ทางตอนใต้ของกรีซ จึงเป็นเหตุให้ราชวงศ์นี้มีชื่อว่า อาร์กีดส์ หรือ อาร์กิเวสArgive, Oxford Dictionaries.: "In the early 5th century the royal house of Macedonia, the Temenidae was recognised as Macedonian by the Presidents of the Olympic Games. Their verdict considered themselves to be of Macedonian descent." เมื่อถึงรัชสมัยของกษัตริย์ฟิลิปที่ 2 ซึ่งได้ขยายการปกครองออกไปอีก โดยรวมถึงรัฐมาซิโดเนียตอนบนทั้งหมด สมาชิกที่มีชื่อเสียงโด่งดังที่สุดของราชวงศ์คือกษัตริย์ฟิลิปที่ 2 แห่งมาซิโดเนียและอเล็กซานเดอร์มหาราช ซึ่งเป็นพระราชโอรสของพระองค์ ภายใต้การนำของราชอาณาจักรมาซิโดเนียที่ค่อย ๆ มีอำนาจเหนือกว่าทั่วกรีซ และเอาชนะจักรวรรดิอะคีเมนิด และขยายไปไกลถึงอียิปต์และอินเดีย ผู้สถาปนาราชวงศ์อาร์กีดในตำนานคือกษัตริย์คารานัส.According to Pausanias (Description of Greece 9.40.8–9), Caranus set up a trophy after the Argive fashion for a victory against Cisseus: "The Macedonians say that Caranus, king of Macedonia, overcame in battle Cisseus, a chieftain in a bordering country. For his victory Caranus set up a trophy after the Argive fashion, but it is said to have been upset by a lion from Olympus, which then vanished. Caranus, they assert, realized that it was a mistaken policy to incur the undying hatred of the non-Greeks dwelling around, and so, they say, the rule was adopted that no king of Macedonia, neither Caranus himself nor any of his successors, should set up trophies, if they were ever to gain the good-will of their neighbors. This story is confirmed by the fact that Alexander set up no trophies, neither for his victory over Dareius nor for those he won in India." โดยราชวงศ์อาร์กีดได้อ้างว่าสืบเชื้อสายมาจากเทพเฮราคลีส ผ่านปนัดดาของพระองค์นามว่า เทเมนัส ซึ่งเป็นกษัตริย์แห่งอาร์กอสด้วย

 ศัพทมูลวิทยา 

คำว่า Argead และ Argive มาจาก (ผ่านทางภาษาละติน Argīvus.) ภาษากรีกว่า Ἀργεῖος (Argeios หมายถึง "ของหรือจากอาร์กอส") ซึ่งมีการใช้คำนี้ครั้งแรกในโฮเมอร์ ซึ่งคำนี้ยังใช้เป็นคำเรียกรวมสำหรับชาวกรีก ("Ἀργείων Δαναῶν", Argive Danaans)Homer. Iliad, 2.155–175, 4.8; Odyssey, 8.578, 4.6. ราชวงศ์อาร์กีดได้อ้างว่าสืบเชื้อสายมาจากเทเมนิดส์แห่งอาร์กอสในแคว้นเพโลพอนนีส ซึ่งมีบรรพบุรุษในตำนานคือ เทเมนัส ปนัดดาของเทพเฮราคลีส 

 กษัตริย์แห่งราชวงศ์อาร์กีด 

 ข้อพิพาทการสืบสันตติวงศ์ 
การสวรรคตของกษัตริย์มักก่อให้เกิดข้อพิพาทเกี่ยวกับราชวงศ์และมักจะเกิดสงครามสืบราชสันตติวงศ์ระหว่างสมาชิกของราชวงศ์อาร์กีด ซึ่งนำไปสู่ความไม่มั่นคงทางการเมืองและเศรษฐกิจ โดยรวมถึงเหตุการณ์ดังต่อไปนี้

 ช่วงว่างระหว่างรัชกาลมาซิโดเนียหกปี (399–393 ปีก่อนคริสตกาล) หลังจากการสิ้นพระชนม์ของกษัตริย์อาร์เคลาอุส โดยเกิดข้อพิพาทระหว่างโอเรสเตส, แอโรปัสที่ 2, อมินตัสที่ 2 และเพาซาเนียส
 สงครามสืบราชสันตติวงศ์มาซิโดเนีย (393–392 ปีก่อนคริสตกาล) หลังจากการสิ้นพระชนม์ของกษัตริย์เพาซาเนียส โดยเกิดข้อพิพาทระหว่างอมินตัสที่ 3 และอาร์เกอุสที่ 2
 สงครามสืบราชสันตติวงศ์มาซิโดเนีย (369–368 ปีก่อนคริสตกาล) หลังจากการสวรรคตของกษัตริย์อมินตัสที่ 3 โดยเกิดข้อพิพาทระหว่างปโตเลมีแห่งอาโลรอสและอเล็กซานเดอร์ที่ 2 แห่งมาซิโดเนีย
 สงครามสืบราชสันตติวงศ์มาซิโดเนีย (360–359 ปีก่อนคริสตกาล) หลังจากการสิ้นพระชนม์ของกษัตริย์เพอร์ดิกคัสที่ 3 โดยเกิดข้อพิพาทระหว่างฟิลิปที่ 2 (ผู้ปลดกษัตริย์อมินตัสที่ 4), อาร์เกอุส (ได้รับการสนับสนุนโดยเอเธนส์), เพาซาเนียส (ได้รับการสนับสนุนโดยเทรซ) และอาร์เคลาอุส (ได้รับการสนับสนุนโดยสหพันธ์แห่งคาลซิเดีย)
 สงครามไดอาโดคี (323–277 ปีก่อนคริสตกาล) หลังจากการสิ้นพระชนม์ของกษัตริย์อเล็กซานเดอร์มหาราช ระหว่างไดอาโดจิ ("ผู้สืบทอด") ของพระองค์

นอกจากนี้ กษัตริย์ที่ครองราชย์ยาวนานยังอาจจะเผชิญกับการก่อกบฏโดยพระญาติ เมื่อเห็นว่าอดีตกษัตริย์อ่อนแอ เช่น การก่อกบฏของเจ้าชายฟิลิปต่อกษัตริย์เพอร์ดิกคัสที่ 3 ซึ่งเป็นพระเชษฐาของพระองค์ในช่วงเริ่มสงครามเพโลพอนนีเซียน (433–431 ปีก่อนคริสตกาล) 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:House_of_Argos.svg|thumb|พระราชพงศาวลีแห่งราชวงศ์อาร์กีด

 รายพระนามกษัตริย์ 
+กษัตริย์แห่งราชวงศ์อาร์กีดรูปภาพรัชสมัยพระนามคำอธิบาย-778 ปีก่อนคริสตกาลคารานอสผู้สถาปนาราชวงศ์อาร์กีด และเป็นกษัตริย์พระองค์แรกของมาซิดอน (อาจจะเป็นเรื่องสมมติ)-750 ปีก่อนคริสตกาลคออินอส(อาจจะเป็นเรื่องสมมติ)-700 ปีก่อนคริสตกาลไทริมมัส (อาจจะเป็นเรื่องสมมติ)-678 ปีก่อนคริสตกาลเพอร์ดิกคัสที่ 1-640 ปีก่อนคริสตกาลอาร์เกอุสที่ 1-602 ปีก่อนคริสตกาลฟิลิปที่ 1-576 ปีก่อนคริสตกาลแอโรปุสที่ 1576-547 ปีก่อนคริสตกาลอัลเคตัส547-498 ปีก่อนคริสตกาลอมินตัสที่ 1ทรงเป็นข้าราชบริพารของจักรวรรดิอะคีเมนิด ในช่วง 512/511 ปีก่อนคริสตกาล นักประวัติศาสตร์ยอมรับว่า กษัตริย์อมินตัสเป็นกษัตริย์มาซิโดเนียพระองค์แรกที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์200x200px497-454 ปีก่อนคริสตกาลอเล็กซานเดอร์ที่ 1อาณาจักรมาซิโดเนียเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิอะคีเมนิด หลังจาก 492 ปีก่อนคริสตกาล จากนั้นได้รับเอกราชอย่างสมบูรณ์หลังจาก 479 ปีก่อนคริสตกาล หลังจากการถอนทัพของจักรวรรดิอะคีเมนิด200x200px454-413 ปีก่อนคริสตกาลเพอร์ดิกคัสที่ 2200x200px413-399 ปีก่อนคริสตกาลอาร์เคลาอุส399-396 ปีก่อนคริสตกาลโอเรสเตสทรงปกครองร่วมกับกษัตริย์แอโรปุสที่ 2 จนกระทั่งพระองค์ทรงถูกสังหารโดยกษัตริย์แอโรปุสที่ 2200x200px399-394/393 ปีก่อนคริสตกาลแอโรปุสที่ 2ทรงปกครองร่วมกับกษัตริย์โอเรสเตสจนถึง 396 ปีก่อนคริสตกาล จากนั้นทรงปกครองแต่เพียงพระองค์เดียว200x200px393 ปีก่อนคริสตกาลอมินตัสที่ 2ทรงปกครองอย่างสั้น ๆ รัชสมัยของพระองค์สิ้นสุดลงด้วยการทรงถูกสังหารโดยขุนนางแห่งเอลิมิโอติสนามว่า เดอดัส200x200px393 ปีก่อนคริสตกาลเพาซาเนียสทรงถูกลอบปลงพระชนม์โดยกษัตริย์อมินตัสที่ 3 ในปีที่พระองค์ขึ้นครองราชย์200x200px393 ปีก่อนคริสตกาลอมินตัสที่ 3 (รัชสมัยแรก)393-392 ปีก่อนคริสตกาลอาร์เกอุสที่ 2ทรงขึ้นครองพระราชบัลลังก์จากกษัตริย์อมินตัสที่ 3 เป็นเวลาประมาณหนึ่งปีด้วยความช่วยเหลือจากชาวอิลลิเรียน200x200px392-370 ปีก่อนคริสตกาลอมินตัสที่ 3 (รัชสมัยที่สอง)ทรงคืนสู่พระราชบัลลังก์หลังจากนั้นประมาณหนึ่งปี370-368 ปีก่อนคริสตกาลอเล็กซานเดอร์ที่ 2ทรงถูกลอบปลงพระชนม์โดยปโตเลมีแห่งอาโลรอสผู้เป็นพระมาตุลา200x200px368-359 ปีก่อนคริสตกาลเพอร์ดิกคัสที่ 3ปโตเลมีแห่งอาโลรอสเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ตั้งแต่ 368-365 ปีก่อนคริสตกาล จนกระทั่งถูกปลงพระชนม์โดยกษัตริย์เพอร์ดิกคัสที่ 3359 ปีก่อนคริสตกาลอมินตัสที่ 3ทรงเป็นพระราชโอรสของกษัตริย์เพอร์ดิกคัสที่ 3 ซึ่งพระองค์ทรงถูกแย่งชิงพระราชบัลลังก์โดยกษัตริย์ฟิลิปที่ 2150x150px359-336 ปีก่อนคริสตกาลฟิลิปที่ 2ทรงขยายอาณาเขตและอิทธิพลของมาซิโดเนียเพื่อครอบครองคาบสมุทรบอลข่าน และรวบรวมนครรัฐกรีกส่วนใหญ่ในสหพันธ์แห่งคอรินธ์ภายใต้อำนาจของพระองค์150x150px336-323 ปีก่อนคริสตกาลอเล็กซานเดอร์ที่ 3 มหาราชทรงเป็นกษัตริย์แห่มาซิโดเนียที่โดดเด่นที่สุดและเป็นหนึ่งในกษัตริย์และนักยุทธศาสตร์การทหารที่โด่งดังที่สุดตลอดกาล เมื่อสิ้นสุดรัชสมัยของพระองค์ อเล็กซานเดอร์มหาราชทรงได้เป็นกษัตริย์แห่งมาซิโดเนีย ฟาโรห์แห่งอียิปต์ และกษัตริย์แห่งเปอร์เซียไปพร้อม ๆ กัน และได้พิชิตอาณาจักรอะคีเมนิดในอดีตทั้งหมดรวมถึงบางส่วนของหุบเขาสินธุตะวันตก153x153px323-317 ปีก่อนคริสตกาลฟิลิปที่ 3 อาร์ริเดอุสทรงเป็นพระอนุชาต่างพระมารดาของกษัตริย์อเล็กซานเดอร์มหาราช ทรงเป็นกษัตริย์หุ่นเชิดแห่งจักรวรรดิมาซิโดเนีย ในช่วงต้นของสงครามไดอาโดคี เนื่องจากพระองค์ทรงมีพระอาการทางจิตในระดับหนึ่ง และทรงถูกสำเร็จโทษโดยโอลิมเปียส113x113px323/317-309 ปีก่อนคริสตกาลอเล็กซานเดอร์ที่ 4เป็นพระราชโอรสในกษัตริย์อเล็กซานเดอร์มหาราชกับพระนางร็อกซานาแห่งบัคเตรีย ซึ่งยังทรงไม่ประสูติในขณะที่พระราชบิดาสิ้นพระชนม์ ทรงเป็นผู้อ้างสิทธิ์ในพระราชบัลลังก์ตั้งแต่ประสูติในช่วง 317 ปีก่อนคริสตกาล ทรงเป็นกษัตริย์หุ่นเชิดแห่งจักรวรรดิมาซิโดเนีย ในช่วงสงครามไดอาโดคีช่วงต้น-กลาง และทรงถูกสำเร็จโทษโดยแคสแซนเดอร์

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ราชวงศ์อาร์กีด
หมวดหมู่:ราชวงศ์อียิปต์โบราณ