สถานีรถไฟปักกิ่ง

สถานีรถไฟปักกิ่ง หรือเรียกสั้น ๆ ว่า สถานีปักกิ่ง เป็นสถานีรถไฟโดยสารในเขตตงเฉิง ปักกิ่ง สถานีตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของใจกลางเมืองภายในถนนวงแหวนรอบที่สอง โดยมีถนนสถานีปักกิ่งอยู่ทางเหนือ และซากกำแพงเมืองระหว่างประตูฉงเหวินและประตูตงเปี้ยนอยู่ทางใต้ สถานีรถไฟปักกิ่งเปิดทำการเมื่อ ค.ศ. 1959 และเป็นสถานีรถไฟที่ใหญ่ที่สุดในประเทศจีน ณ ขณะนั้น แม้สถานีนี้จะถูกแทนที่ด้วยสถานีปักกิ่งตะวันตกและสถานีปักกิ่งใต้ที่มีขนาดใหญ่กว่า แต่สถานีนี้ยังคงเป็นสถานีเดียวที่ตั้งอยู่ภายในกำแพงเมืองเก่า รถไฟที่เข้าและออกจากสถานีวิ่งผ่านมุมประตูตงเปี้ยน สถาปัตยกรรมของสถานีรถไฟเป็นการผสานอิทธิพลของจีนดั้งเดิมกับสัจนิยมสังคมนิยมด้วยชายคาที่ประดับทองและหอนาฬิกาสูงตระหง่าน

โดยทั่วไป รถไฟที่เดินทางไปยังภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน (เฉิ่นหยาง ต้าเหลียน ฮาร์บิน) บนเส้นทางรถไฟปักกิ่ง–ฮาร์บิน ไปยังมณฑลชานตง (จี่หนาน ชิงเต่า) และสามเหลี่ยมปากแม่น้ำแยงซี (เซี่ยงไฮ้ หนานจิง และหางโจว) บนเส้นทางรถไฟปักกิ่ง–เซี่ยงไฮ้ และบางส่วนไปยังมองโกเลียในและสาธารณรัฐมองโกเลีย จะออกจากสถานีนี้ เส้นทางระหว่างประเทศบางสาย (โดยเฉพาะเส้นทางรถไฟที่เชื่อมปักกิ่งไปยังมอสโกและเปียงยาง ประเทศเกาหลีเหนือ และอื่น ๆ) ก็ออกจากสถานีนี้เช่นกัน

สถานีรถไฟปักกิ่งเคยเป็นสถานีปลายทางตะวันออกของรถไฟใต้ดินปักกิ่งสาย 1 กระทั่ง ค.ศ. 1987 เมื่อสถานีนี้กลายเป็นส่วนหนึ่งของสาย 2 เส้นทางรถประจำทางและรถรางในปักกิ่งมากกว่า 30 สายจอดที่หรือใกล้กับสถานีรถไฟ

 ประวัติ 
สถานีรุ่นก่อน
ใน ค.ศ. 1901 สถานีเจิ้งหยางเหมินตะวันออกถูกสร้างขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของประตูเจิ้งหยาง ประตูทางทิศใต้ของจัตุรัสเทียนอันเหมิน มันเป็นสถานีปลายทางของทางรถไฟปักกิ่ง–ชานไห่กวน สร้างโดยการรถไฟหลวงจีนตอนเหนือ สถานีเจิ้งหยางเหมินตะวันออกปิดตัวลงใน ค.ศ. 1959 พร้อมกับการเปิดสถานีรถไฟปักกิ่งซึ่งอยู่ห่างไปทางตะวันออก 2.5 กิโลเมตร และในที่สุดก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของพิพิธภัณฑ์รถไฟแห่งประเทศจีน

การออกแบบและก่อสร้าง
เนื่องในโอกาสครบรอบ 10 ปีการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนใน ค.ศ. 1958 ได้เริ่มวางแผนและก่อสร้างโครงการขนาดใหญ่สิบโครงการ ซึ่งเป็นที่รู้จักในนาม "สิบมหาอาคาร" เพื่อแสดงถึงทัศนียภาพใหม่ของประเทศและสถานีรถไฟปักกิ่งก็เป็นหนึ่งในโครงการที่ดำเนินการ

การออกแบบสถานีรถไฟแห่งใหม่เริ่มขึ้นในช่วงปลายเดือนตุลาคม ค.ศ. 1958 ตามบันทึกการก่อสร้างและการวางผังของรัฐบาลเทศบาลนครปักกิ่งในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1950 การออกแบบสถานีถูกมอบหมายให้กรมที่สามของสถาบันกระทรวงรถไฟ (ปัจจุบันคือกลุ่มบริษัทสำรวจและออกแบบทางรถไฟที่ 3) อาคารสถานีหลักได้รับการกำกับดูแลโดยสถาปนิกที่มีชื่อเสียงในสมัยนั้นคือหยาง ถิงเป่า () เฉิน เติงอ้าว () กรมอาคารและอุตสาหกรรมแห่งชาติและสถาบันออกแบบสถาปัตยกรรมหนานจิง ร่วมมือกันในงานออกแบบ การออกแบบสถานีมีความคืบหน้าอย่างรวดเร็วและภายในต้นเดือนธันวาคมปีเดียวกันนั้น ข้อเสนอการออกแบบทั้งหมดก็เสร็จสมบูรณ์ วันที่ 10 ธันวาคม ข้อเสนอการออกแบบได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการกลาง ขณะนั้น นายกรัฐมนตรีโจว เอินไหล มีความกังวลอย่างมากเกี่ยวกับการออกแบบและการก่อสร้างสถานีรถไฟปักกิ่งแห่งใหม่ และได้จัดการกับประเด็นต่าง ๆ ตั้งแต่ทิศทางและการวางตำแหน่งชื่อสถานี ไปจนถึงการจัดสภาพแวดล้อมของห้องรับรองแขกวีไอพี ในการกำหนดข้อเสนอโครงการออกแบบ โจวเสนอให้สร้างหอคอยเล็กบนปีกทั้งสองข้างของอาคารหลักและข้อเสนอนี้ได้รับการนำไปปฏิบัติ

วันที่ 20 มกราคม ค.ศ. 1959 การก่อสร้างสถานีใหม่ได้เริ่มต้นขึ้นโดยมีจำนวนคนงานก่อสร้างสูงสุดถึง 2 ล้านคนในช่วงที่มีการก่อสร้างมากที่สุดและการลงทุนในโครงการมีมูลค่า 57.82 ล้านหยวน ผู้เชี่ยวชาญโซเวียตยังถูกจ้างเพื่อให้คำแนะนำทางเทคนิค ณ สถานที่ก่อสร้าง โครงการเสร็จสมบูรณ์ในวันที่ 10 กันยายน ค.ศ. 1959 ใช้เวลาเพียงเจ็ดเดือนเท่านั้น สถานีรถไฟปักกิ่งแห่งใหม่มีพื้นที่ทั้งหมด 250,000 ตารางเมตร พื้นที่อาคารสถานีมีพื้นที่ , และลานสถานีมีพื้นที่ 40,000 ตารางเมตร ประธานเหมา เจ๋อตง เขียนตัวอักษรพู่กันในป้ายสถานีE. Perry Link, The Uses of Literature: Life in the Socialist Chinese Literary System Princeton University Press, 2000, pg. 6

สถานีรถไฟปักกิ่งเป็นหนึ่งในโครงการก่อสร้างที่ใหญ่ที่สุดในจีนแผ่นดินใหญ่ในช่วงเวลานั้นด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกที่ทันสมัยและยังเป็นสถานีปลายทางรถไฟขนาดใหญ่ที่ทันสมัยแห่งแรกของจีน ณ เวลาที่สร้างเสร็จ สถานีมีรางรถไฟ 12 ราง และชานชาลารถไฟ 6 ชานชาลาพร้อมพิดาน อาคารสถานีหันหน้าไปทางทิศใต้และสถาปัตยกรรมประกอบด้วยทั้งรูปแบบจีนดั้งเดิมและสถาปัตยกรรมสตาลินของโซเวียต ห้องพักผู้โดยสาร 12 ห้องมีพื้นที่รวม 14,000 ตารางเมตรและรองรับผู้โดยสารได้ 14,000 คน ภายในอาคารสถานีหลักที่ซับซ้อนประกอบด้วยห้องพักผู้โดยสาร ห้องพักแม่และเด็ก โรงภาพยนตร์ ห้องสันทนาการ ร้านอาหาร ที่ทำการไปรษณีย์ คลินิก และสิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ หลังคามีหอนาฬิกาคู่ ระฆังจะตีบอกเวลา 07:00 น. และ 21:00 น. โดยเล่นเพลง "ตงฟางหง"

อุปกรณ์ของสถานีปักกิ่งถูกพิจารณาว่าค่อนข้างทันสมัยในขณะนั้น โดยมีบันไดเลื่อนแบบ AC2-59 จำนวนสี่ตัวติดตั้งอยู่ภายใน การออกแบบและการผลิตบันไดเลื่อนได้รับการประสานงานร่วมกันโดยมหาวิทยาลัยเซี่ยงไฮ้เจียวทงและบริษัทลิฟต์เซี่ยงไฮ้ บันไดเลื่อนทั้งสี่ตัวถูกเปลี่ยนใหม่ในคริสต์ทศวรรษ 1980 และอีกครั้งในคริสต์ทศวรรษ 1990 ส่วนการเปลี่ยนลิฟต์ครั้งล่าสุดเกิดขึ้นในช่วงต้น ค.ศ. 2005 โดยแบบเป็นการผลิตของบริษัทโอทิส

 การดำเนินการ 
การรถไฟจีน

หลังสร้างสถานีรถไฟปักกิ่งแห่งใหม่เสร็จสมบูรณ์ ความสามารถในการขนส่งของสถานีนั้นก็เกินกว่าสถานีรถไฟตะวันออกที่เคยใช้มาก่อนและมีบทบาทเพิ่มขึ้นในภารกิจการขนส่งหนัก และปัจจุบันก็ยังคงเป็นสถานีรถไฟโดยสารที่สำคัญที่สุดของปักกิ่ง และมีปริมาณการจราจรในสถานีมากที่สุดในประเทศจีน จำนวนรถไฟและการจราจรเพิ่มขึ้นทุกปี ใน ค.ศ. 1959 มีเส้นทางรถไฟ 33 สาย ใน ค.ศ. 1966 มีเส้นทางรถไฟ 40 สาย ใน ค.ศ. 1978 เส้นทางรถไฟ 61 สาย ใน ค.ศ. 1985 มีเส้นทางรถไฟ 78 สาย และภายใน ค.ศ. 1993 มีเส้นทางรถไฟ 82 สาย ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1950 จำนวนผู้โดยสารที่ใช้ระบบขนส่งทางรถไฟอยู่ที่ 6 ล้านคนต่อปี ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1960 เพิ่มเป็น 8 ล้านคนต่อปี ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1970 เพิ่มขึ้นเป็น 15 ล้านคนต่อปี และหลังช่วงการปฏิรูปเศรษฐกิจจีน การใช้งานก็พุ่งสูงขึ้นเป็นมากกว่า 30 ล้านคน เพื่อบรรเทาแรงกดดันด้านการขนส่งที่สถานีรถไฟปักกิ่ง รัฐบาลเทศบาลนครปักกิ่งและกระทรวงการรถไฟได้เริ่มวางแผนและก่อสร้างสถานีผู้โดยสารแห่งที่สองของปักกิ่งใน ค.ศ. 1980 และสถานีรถไฟปักกิ่งตะวันตกได้สร้างเสร็จใน ค.ศ. 1996 ซึ่งจัดเตรียมเส้นทางขนส่งสำหรับทางรถไฟปักกิ่ง–กว่างโจวและทางรถไฟปักกิ่ง–เกาลูน ช่วยบรรเทาแรงกดดันที่สถานีรถไฟปักกิ่ง นำไปสู่การลดจำนวนผู้โดยสารของสถานีรถไฟปักกิ่งเหลือ 20 ล้านคน

ตั้งแต่ ค.ศ. 1976 เป็นต้นมา สถานีรถไฟปักกิ่งได้เริ่มดำเนินการปรับปรุงสิ่งอำนวยความสะดวกด้านบริการผู้โดยสารหลายอย่าง เช่น การติดตั้งระบบคอมพิวเตอร์สำหรับประมวลผลตั๋ว จอภาพโทรทัศน์ การสื่อสารไร้สาย ระบบกระจายเสียงอัตโนมัติ และการขยายชานชาลาให้ยาวขึ้นจาก 497 เป็น 603 เมตต (1,631 เป็น 1,978 ฟุต) เพื่อตอบสนองความต้องการของการไหลเวียนการขนส่งที่เพิ่มขึ้น ใน ค.ศ. 1988 โรงงานนาฬิกาไฟฟ้าเซี่ยงไฮ้ติดตั้งระบบแสดงผลจอขนาดใหญ่แห่งแรกของจีนที่จัตุรัสสถานีรถไฟปักกิ่ง ระหว่างเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1998 ถึงเดือนกันยายน ค.ศ. 1999 กระทรวงการรถไฟดำเนินการโครงการเสริมความแข็งแกร่งต้านแผ่นดินไหวให้กับสถานีรถไฟปักกิ่งและยังนำเสนอคุณสมบัติใหม่สำหรับผู้โดยสาร เช่น ระบบปรับอากาศส่วนกลาง ระบบนำทางผู้โดยสาร และระบบกระจายเสียงวิทยุอเนกประสงค์ ตั้งแต่วันที่ 18 มิถุนายน ค.ศ. 2003 สถานีรถไฟปักกิ่งเริ่มการขยายพื้นที่สองแห่งใหม่ โดยมีพื้นที่รวม  และรวมถึงสายสัมภาระขนาดใหญ่ การปรับปรุงรวมถึงการรื้อถอนพิดานคอนกรีต การปรับปรุงเสาเหล็กโค้งของสถานี และการปรับปรุงพื้นที่เดิมโดยยกสูงขึ้นจาก 1 เป็น 1.2 เมตร

ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2098 เพื่อตอบสนองความต้องการของการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกปักกิ่ง มีการจัดทำป้ายสองภาษาที่สถานีรถไฟปักกิ่งเพื่ออำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่เดินทางมาชมการแข่งขันกีฬาให้มากขึ้น นอกจากจะติดชื่อภาษาอังกฤษ "Beijing Railway Station" แล้ว ยังมีการติดตั้งป้ายอื่น ๆ ที่ทางเข้าออกสถานีและช่องขายตั๋วอีกด้วย

ตั้งแต่วันที่ 25 มิถุนายน ค.ศ. 2021 รถไฟความเร็วสูงสาย G902/903 และ G907/908 จะวิ่งไปถึงสถานีรถไฟปักกิ่ง ทำให้รถไฟความเร็วสูงสายปักกิ่ง–เฉิ่นหยางมีตารางเดินรถที่เดินทางมาถึงและออกจากสถานีรถไฟปักกิ่งthumb|left|รถไฟออกจากสถานีในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2021

 รถไฟใต้ดินปักกิ่ง 

สถานีรถไฟปักกิ่งเป็นศูนย์กลางการคมนาคมในปักกิ่ง
 รถไฟใต้ดินปักกิ่ง: สาย 2 หยุดที่สถานีรถไฟปักกิ่ง ทางออก D อยู่บริเวณลานสถานี
 สายรถโดยสารประจำทางปักกิ่งที่หยุดใกล้สถานี:
สถานีปักกิ่งตะวันออก () ห่างจากลานสถานีไปทางทิศตะวันออก 250 เมตร (820 ฟุต): 9, 10, 20, 25, 29, 39, 52, 59, 122, 203, 204, 209, 403, 420, 434, 637, 638, 639,  666, 668, 673, 674, 729, 804, 805, 827, 829, 938, 957
สถานีปักกิ่งตะวันตก () ห่างจากลานสถานีไปทางทิศตะวันตก 280 เมตร (919 ฟุต): 103, 104, 208, 209, 211, 673
ถนนหน้าสถานีรถไฟปักกิ่ง () ห่างจากลานสถานีไปทางทิศเหนือ 290 เมตร (951 ฟุต): 9, 24, 204, 673, 674, 729, 804, 
แยกสถานีปักกิ่งตะวันออก () อยู่บนถนนฉางอาน ห่างจากลานสถานีไปทางทิศเหนือ 600 เมตร (1,969 ฟุต): 1, 52, 90, 99, 120, 126, 205, 208, 420, 637, 666, 728, 
สะพานเจี้ยนกั๋วเหมินใต้ () อยู่บนถนนวงแหวนหมายเลข 2 ห่างจากลานสถานีไปทางทิศตะวันออก 900 เมตร (2,953 ฟุต): 25, 39, 43, 44, 52, 122, 434, 637, 638, 750, 
รถโดยสารประจำทางสนามบินปักกิ่ง สาย 3 มีสถานีปลายทางตั้งอยู่ประมาณ 300 เมตร (984 ฟุต) ทางตะวันออกของลานสถานี
หมายเลขสายรถประจำทางที่แสดงเป็นตัวหนา หมายถึงสถานีปลายทางของรถโดยสารประจำทาง

 ผังสถานี 
สถานีมีชานชาลาเกาะกลางใต้ดิน

 ทางออก 
มีทางออกสี่ทาง ระบุด้วยตัวอักษร A, B, C และ D ทางออก A สามารถเข้าถึงได้

 สถานีพี่น้อง 
สถานีรถไฟโซล ประเทศเกาหลีใต้
สถานีรถไฟโตเกียว (ยุติใน ค.ศ. 1980) และสถานีรถไฟอูเอโนะ (ยุติใน ค.ศ. 1980) ประเทศญี่ปุ่น

 แกลเลอรี 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 เว็บไซต์ทางการ
 ตารางเดินรถไฟปักกิ่ง

หมวดหมู่:สถานีรถไฟในประเทศจีน
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในปักกิ่ง