ทีพู สุลต่าน

ทีพู สุลต่าน (, อักษรโรมัน: Tipu Sultan) หรือ ฏิปปุ สุลตาน (, อักษรโรมัน: Tippu Sultan) (สุลต่าน ฟาเตฮ์ อะลี ซาฮับ ทีพู; 1 ธันวาคม 1751 – 4 พฤษภาคม 1799) หรือเรียกอีกชื่อว่า เสือแห่งไมสูรุ () เป็นผู้นำชาวมุสลิมอินเดียแห่งราชอาณาจักรไมสูรุในอินเดียใต้ ผู้ริเริ่มการทำปืนใหญ่จรวดDalrymple, p. 243 ในสมัยปกครองไมสูรุ เขาเป็นผู้ริเริ่มนวัตกรรมทางการปกครองมากมาย เช่น ระบบกษาปณ์และปฏิทินใหม่, ระบบเงินได้จากที่ดินใหม่ ซึ่งช่วยจุดการเติบโตของอุตสาหกรรมผ้าไหมไมสูรุ และยังเป็นคนแรก ๆ ที่ริเริ่มของเล่นจันนปัฏณะ เขาเป็นผู้ขยายจรวดไมสูรุหุ้มเหล็ก และแต่งคู่มือการทหาร Fathul Mujahidin ขึ้น ในระหว่างบรรดาสงครามกับอังกฤษ เขาได้ยิงจรวดเพื่อต้านทานการรุกคืบของกองทัพอังกฤษ รวมถึงในระหว่างยุทธการที่พอลลีลัวร์ และ การล้อมนครศรีรังคปัฏณะ

ทีพู สุลต่าน และบิดาของเขา ใช้กองทัพที่ฝึกมาแบบฝรั่งเศสภายใต้พันธมิตรกับฝรั่งเศสในการต้านทานกองทัพของอังกฤษ และอำนาจในภูมิภาคโดยรอบ ทั้งมราฐา, สิระ, บรรดาผู้นำของมะละบาร์, โกฑคู, เพฑเนาร์, กรณาฏกะ และ ทราวันคอร์ บิดาของทีพู ไฮเดอร์ อะลี ขึ้นสู่อำนาจก่อนที่ทีพูจะสืบทอดตำแหน่งผู้นำแห่งไมสูรุหลังบิดาเสียชีวิตด้วยมะเร็งในปี 1782 ทีพูมีชัยเหนืออังกฤษในสงครามครั้งที่สองกับอังกฤษ และในปี 1784 ได้ต่อรองสนธิสัญญามังคาลูรุกับอังกฤษเพื่อสิ้นสุดสงครามในครั้งนั้น

ข้อขัดแย้งกับอำนาจท้องถิ่นโดยรอบของไมสูรุในสมัยของทีพู สุลต่าน รวมถึงสงครามกับมราฐา ซึ่งสิ้นสุดจากการลงนามสนธิสัญญาคเชนทรครห์ ซึ่งบังคับให้ทีพู สุลต่าน ต้องจ่ายค่าปฏิกรรมสงคราม 4.8 ล้านรูปี แก่มราฐาในงวดเดียว และอีก 1.2 ล้านรูปีต่อปี รวมถึงต้องส่งคืนดินแดนทั้งหมดที่ยึดได้มาในสมัยไฮเดอร์ อะลี แก่มราฐา

ในสงครามอังกฤษ-ไมสูรุ ที่สี่ กองกำลังร่วมของบริษัทตะวันออกของอังกฤษภายใต้การสนับสนุนของพวกมราฐาและนีซัมแห่งไฮเดอราบาด เอาชนะเหนือทีพูได้ และทีพูถูกสังหารเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 1799 ขณะปกป้องที่มั่นในศรีรังคปัฏณะ

อ้างอิง

บรรณานุกรม




หมวดหมู่:ผู้นำชาวอินเดีย
หมวดหมู่:สุลต่าน
หมวดหมู่:ไมสูรุ
หมวดหมู่:การบุกครองที่ถูกยกเลิก