รอยัลแฟมิลี (ภาพยนตร์)

รอยัลแฟมิลี () หรือรู้จักในชื่อ เดอะรอยัลแฟมิลี เป็นภาพยนตร์สารคดีทางโทรทัศน์ของอังกฤษเกี่ยวกับพระบรมวงศ์ของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ออกอากาศครั้งแรกทางบีบีซีวันและไอทีวีในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1969 ภาพยนตร์เรื่องนี้ดึงดูดผู้ชมกว่า 38 ล้านคนในสหราชอาณาจักรและถูกจำหน่ายไปทั่วโลกโดยมีผู้รับชมประมาณ 350 ล้านคน ภายหลังสมเด็จพระราชินีนาถได้สั่งห้ามเผยแพร่สารคดีเรื่องนี้ ซึ่งไม่ได้ออกอากาศทางโทรทัศน์ของอังกฤษตั้งแต่ ค.ศ. 1977 และการเข้าถึงเพื่อรับชมภาพยนตร์ถูกจำกัดอย่างเข้มงวด ในช่วงต้น ค.ศ. 2021 ภาพยนตร์เรื่องนี้รั่วไหลและเผยแพร่บนอินเทอร์เน็ต ปัจจุบันภาพยนตร์ยังคงสามารถรับชมได้บนแพลตฟอร์มแบ่งปันวิดีโอยูทูบ และเว็บไซต์ห้องสมุดดิจิทัลอินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์

 การถ่ายทำ 
รอยัลแฟมิลี ได้รับมอบหมายจากสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 เพื่อเฉลิมฉลองพระราชพิธีสถาปนาเจ้าชายแห่งเวลส์ของเจ้าชายชาลส์ พระราชโอรสองค์โต ภาพยนตร์กำกับโดยริชาร์ด คอว์สตัน เขียนบทโดยแอนโทนี เจย์ และบรรยายโดยไมเคิล แฟลนเดอส์ ภาพยนตร์เรื่องนี้ร่วมผลิตโดยบีบีซีและไอทีวี

เป็นแนวคิดของวิลเลียม เฮเซลไทน์ ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งเลขาธิการฝ่ายสื่อมวลชนประจำราชสำนัก และจอห์น แบรเบิร์น ผู้ผลิตรายการโทรทัศน์ (บุตรเขยของลอร์ดเมานต์แบ็ตเทน) ทั้งสองเชื่อว่าการแสดงชีวิตประจำวันของราชวงศ์ทางโทรทัศน์จะช่วยฟื้นฟูความสนใจของสาธารณชนต่อสถาบันที่ถูกมองอย่างกว้างขวางในช่วงทศวรรษ 1960 ว่าล้าสมัยและไม่เกี่ยวข้อง

คอว์สตันได้รับการติดต่อในเดือนมีนาคม 1968 และเริ่มถ่ายทำในวันที่ 8 มิถุนายนในพิธีสวนสนามทรูปิงเดอะคัลเลอร์ (Trooping the Colour) มีการถ่ายทำฟุตเทจรวมทั้งหมด 43 ชั่วโมงสำหรับสารคดีนี้ การตัดต่อเริ่มต้นในเดือนมีนาคม 1969 ขณะที่การถ่ายทำสิ้นสุดลงในเดือนพฤษภาคม ฉากทั้งหมดต้องได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมาธิการที่ปรึกษาซึ่งมีพระราชสวามีในสมเด็จพระราชินีนาถ เจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระ เป็นประธาน อย่างไรก็ตาม คอว์สตันได้รับอนุญาตให้ถ่ายทำทุกอย่างที่เขาต้องการ โดยภายหลังเขาเล่าว่า "ผมไม่เคยขอสิ่งที่คิดว่าไม่เหมาะสม ดังนั้นจึงไม่มีปัญหาเรื่องการขอในสิ่งที่ต้องถูกปฏิเสธ" สมเด็จพระราชินีนาถทรงทอดพระเนตรภาพยนตร์ฉบับเต็มหนึ่งเดือนก่อนออกอากาศ

 เนื้อหา 
สารคดีความยาว 110 นาทีนี้ครอบคลุมชีวิตของสมเด็จพระราชินีนาถเป็นเวลาหนึ่งปี โดยให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับชีวิตส่วนพระองค์ของราชวงศ์ ตลอดจนบทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์ในศตวรรษที่ 20 วันปกติของพระองค์จะเป็นการกำหนดภาพรว โดยเริ่มต้นด้วยการเข้าเฝ้าฯ อย่างเป็นทางการ ตามด้วยพระกระยาหารกลางวันและงานเลี้ยงในสวนช่วงบ่าย ในตอนเย็น สมเด็จพระราชินีนาถทรงเลือกฉลองพระองค์เพื่อเสด็จฯ ไปชมโอเปราthumb|ประธานาธิบดีนิกสันกับราชวงศ์ที่พระราชวังบักกิงแฮม, 1969
alt=Her Majesty The Queen in 1969|thumb|สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ในปี 1969
ภายหลังในภาพยนตร์สมเด็จพระราชินีนาถ เจ้าชายฟิลิป และพระราชโอรสธิดาทรงเพลิดเพลินกับการปิกนิกบาร์บีคิวที่ปราสาทแบลมอรัล ประเทศสกอตแลนด์ ในอีกฉากหนึ่ง สมเด็จพระราชินีนาถทรงซื้อไอศกรีมให้เจ้าชายเอ็ดเวิร์ดจากร้านค้า ครั้งหนึ่ง เจ้าชายชาลส์กำลังทรงซ้อมเชลโล แล้วสายเชลโลเกิดขาดดีดใส่พระพักตร์ของเจ้าชายเอ็ดเวิร์ด พระอนุชา สมาชิกราชวงศ์ปรากฏในฉากกำลังเสวยพระกระยาหารเช้า ทอดพระเนตรโทรทัศน์ ทรงเล่นสกีน้ำ ทรงต้อนรับทีมโอลิมปิกของอังกฤษ และทรงเสวยพระกระยาหารกลางวันกับริชาร์ด นิกสัน ประธานาธิบดีสหรัฐในขณะนั้น ภาพยนตร์ยังรวมถึงการเสด็จพระราชดำเนินเยือนอเมริกาใต้และยังแสดงให้เห็นเจ้าหญิงแอนน์เสด็จฯ เยี่ยมชมแท่นขุดเจาะก๊าซในทะเลเหนือด้วย

ในฉากสุดท้าย สมเด็จพระราชินีนาถทรงพระราชปฏิสันถารกับพระบรมวงศ์เกี่ยวกับบทสนทนาก่อนหน้านี้กับรัฐมนตรีมหาดไทย ซึ่งได้บรรยายถึงเอกอัครราชทูตสหรัฐในขณะนั้น เดวิด เค. อี. บรูซ ว่าเป็น "กอริลลา" ศัพท์ที่สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธทรงตรัสว่า "ไม่สุภาพมาก" อย่างไรก็ตาม พระองค์ทรงเล่าถึงการพบปะกับแขกผู้นั้นว่า "ฉันยืนอยู่กลางห้องและกดกริ่ง ประตูเปิดออก และมีกอริลลาอยู่ตรงนั้น ฉันลำบากมากที่จะกลั้นยิ้มไว้ได้ — ท่านก็รู้ เขามีรูปร่างเตี้ยและแขนยาว"

 ออกอากาศ 
รอยัลแฟมิลี ออกอากาศครั้งแรกทางบีบีซีวันในวันที่ 21 มิถุนายน 1969 และทางไอทีวีในสัปดาห์ต่อมาคือวันที่ 28 หรือ 29 มิถุนายน ต่อมาออกอากาศในออสเตรเลียในวันที่ 21 กันยายน 1969 มีผู้ชมในสหราชอาณาจักร 30.6 ล้านคน คำบรรยายต้องมีการปรับเปลี่ยนเล็กน้อยสำหรับผู้ชมชาวอเมริกันในเวอร์ชันที่ออกอากาศในสหรัฐ เนื่องจากการที่ภาพยนตร์เรื่องนี้มีผู้ชมถึงสามในสี่ของประชาชนชาวบริติชในขณะนั้น จึงไม่มีการออกอากาศพระราชสาส์นอำนวยพรเนื่องในวันคริสต์มาสในปี 1969 โดยมีการนำภาพยนตร์เรื่องนี้กลับมาฉายซ้ำพร้อมกันทั้งทางบีบีซีวันและบีบีซีทูในวันคริสต์มาสแทน สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ทรงมีพระราชสาส์นเป็นลายลักษณ์อักษรแทนเพื่อเลี่ยงความเป็นไปได้ที่จะมีการเปิดเผยเรื่องราวมากเกินไป สารคดีเรื่องนี้ถูกฉายทางบีบีซีทูในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 1972 เพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 20 ปีที่สมเด็จพระราชินีนาถเสด็จขึ้นครองราชย์ และออกอากาศทางโทรทัศน์ครั้งสุดท้ายทางบีบีซีทูในเดือนสิงหาคม 1977 ส่วนหนึ่งของการเฉลิมฉลอง Festival 77 ของช่องเนื่องในโอกาสพระราชพิธีรัชดาภิเษกในสมเด็จพระราชินีนาถ

ภาพยนตร์เรื่องนี้ซึ่งอยู่ภายใต้การคุ้มครองลิขสิทธิ์ของรัฐบาล ไม่ได้ถูกนำมาฉายอีกเลยตั้งแต่ทศวรรษ 1970 เนื่องจากในเวลาต่อมาถูกพิจารณาว่า "เป็นของสมัยนั้นและสำหรับสมัยนั้นเท่านั้น" ตามที่เฮเซลไทน์กล่าวไว้ว่า "เรากำหนดข้อจำกัดที่เข้มงวดมากสำหรับภาพยนตร์เรื่องนี้เพราะเราตระหนักดีว่ามันเป็นการเปลี่ยนแปลงทัศนคติครั้งใหญ่" ในทศวรรษ 1990 ภาพยนตร์เรื่องนี้สามารถรับชมได้เป็นการส่วนตัวที่บีบีซีโดยนักวิจัยที่ได้รับอนุญาตจากพระราชวังบักกิงแฮม โดยมีค่าธรรมเนียม 35 ปอนด์ ผู้แพร่ภาพกระจายเสียงได้รับอนุญาตให้ใช้คลิปสั้นในสารคดีอื่นได้ ตัวอย่างเช่น เป็นส่วนหนึ่งของสารคดี The Duke at 90 ของบรบีซีในปี 2011 เพื่อเฉลิมฉลองวันประสูติครบ 90 พรรษาของเจ้าชายฟิลิป หรือระหว่างการรายงานข่าวการเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระราชินีนาถของบีบีซีในปี 2022

ในปี 2011 มีการประกาศว่าคลิปวิดีโอจากสารคดีจะถูกนำมาเผยแพร่ให้สาธารณชนได้รับชมในฐานะส่วนหนึ่งของการเฉลิมฉลองพระราชพิธีพัชราภิเษกในสมเด็จพระราชินีนาถ โดยคลิปดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของนิทรรศการชื่อ Queen: Art and Image ซึ่งจัดแสดงพระบรมฉายาลักษณ์ของสมเด็จพระราชินีนาถจากหลายยุคหลายสมัย

ใน 2021 ภาพยนตร์เรื่องนี้รั่วไหลและเผยแพร่ออนไลน์ ต่อมาถูกนำออกจากยูทูบเนื่องจากมีการอ้างสิทธิ์ในลิขสิทธิ์หลังบีบีซีพยายามให้ลบออก ภายหลังมีการอัปโหลดซ้ำโดยหลายช่องและไม่ถูกนำลง

 การตอบรับ 
รอยัลแฟมิลี ถูกกล่าวหาว่าเปิดเผยเรื่องราวเกี่ยวกับราชวงศ์มากเกินไป เดวิด แอตเทนบะระ ผู้ควบคุมบีบีซีทูในขณะนั้น เตือนคอว์สตันว่าภาพยนตร์ของเขาเสี่ยงจะ "ฆ่าล้างระบอบกษัตริย์" ตามจดหมายที่แอตเทนบะระเขียนในเวลานั้น: "สถาบันทั้งหมดขึ้นอยู่กับความลึกลับและหัวหน้าเผ่าในกระท่อมของเขา... หากสมาชิกคนใดของชนเผ่าเคยเห็นภายในกระท่อม ระบบหัวหน้าเผ่าทั้งหมดก็จะเสียหายและชนเผ่าก็จะแตกสลายในที่สุด" นักวิจารณ์ภาพยนตร์ มิลตัน ชูลแมน เขียนว่า "ทุกสถาบันที่พยายามใช้ทีวีเพื่อทำให้ตนเองเป็นที่นิยมหรือยิ่งใหญ่ขึ้นล้วนถูกทำให้กลายเป็นเรื่องเล็กน้อยโดยทีวี"

บทวิจารณ์ใน เดอะไทมส์ สรุปว่าภาพยนตร์ของคอว์สตันได้มอบ "ความเข้าใจอย่างลึกซึ้งว่าสมาชิกราชวงศ์เป็นอย่างไรในฐานะบุคคลโดยไม่ทำให้ศักดิ์ศรีของพวกเขาตกต่ำหรือสูญเสียความรู้สึกของระยะห่าง" นักข่าว เพเรกริน เวิสต์ทอร์น ตั้งข้อสังเกตว่า: "ในตอนแรกประชาชนจะชื่นชอบการได้เห็นราชวงศ์ที่ไม่แตกต่างจากคนทั่วไป... แต่ในเวลาไม่นาน ความคุ้นเคยจะก่อให้เกิดความคุ้นเคย หากไม่ใช่การดูหมิ่น"

ในอีกหลายปีต่อมา บางคนโทษว่าภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นสาเหตุที่ทำให้ความเคารพต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ลดลงเรื่อย ๆ อย่างไรก็ตาม วิลเลียม เฮเซลไทน์ ไม่ได้เสียใจเลยและยังเรียกมันว่า "ความสำเร็จที่ยอดเยี่ยมมาก"

ในซีรีส์ของเน็ตฟลิกซ์ปี 2016 เรื่อง เดอะคราวน์ ตอน "Bubbikins" มีการนำเสนอเรื่องราวการถ่ายทำสารคดี โดยแสดงให้เห็นถึงการวางแผน การดำเนินการ และปฏิกิริยาตอบรับ

เดอะเทลิกราฟ ใช้โอกาสนี้รีวิวภาพยนตร์หลังมันรั่วไหลบนอินเทอร์เน็ต: "ราชวงศ์วินด์เซอร์เปิดเผยทุกอย่าง เป็นธรรมชาติ ไม่ได้ถูกฝึกฝนด้านสื่อ เหมือนกับการดูรายการเรียลลิตีทีวีต้นฉบับ... ราชวงศ์ไม่รู้ว่าควรจะวางตัวอย่างไรเมื่ออยู่หน้ากล้อง ดังนั้นพวกเขาจึงทำตัวตามธรรมชาติของตัวเอง"

 ดูเพิ่ม 
 Elizabeth R: หนึ่งปีในชีวิตของสมเด็จพระราชินี
 Monarchy: ราชวงศ์ในที่ทรงงาน

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2512