ตลับ ยมราช

ท่านผู้หญิงตลับ ยมราช (20 มกราคม พ.ศ. 2412 – 2 กันยายน พ.ศ. 2474)หนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ เป็นสตรีชนชั้นสูงชาวไทย เป็นภรรยาเอกของมหาอำมาตย์นายก เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม)

 ประวัติ 
ท่านผู้หญิงตลับเกิดเมื่อวันพุธ ขึ้น 8 ค่ำ เดือน 3 ปีมะโรง สัมฤทธิศก จุลศักราช 1230 ตรงกับวันพุธที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2411 (แบบสากลคือ พ.ศ. 2412) ในช่วงต้นรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นบุตรสาวของพระยาชัยวิชิตสิทธิศักดา มหานคราภิบาล (นาค) ผู้รักษาพระนครศรีอยุธยา กับคุณหญิงนวน เป็นพี่สาวต่างมารดาของพระยาชัยวิชิตวิศิษฏ์ธรรมธาดา (ขำ ณ ป้อมเพชร์) อดีตอธิบดีกรมราชทัณฑ์ และมีศักดิ์เป็นป้าของท่านผู้หญิงพูนศุข พนมยงค์ เข้าเรียนที่โรงเรียนกุลสตรีวังหลัง (ปัจจุบันคือโรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย) แต่ก็ออกมาปรนิบัติบิดาและดูแลงานบ้านเพราะคุณหญิงนวนผู้เป็นมารดาถึงแก่กรรม

ด้านชีวิตครอบครัว ท่านสมรสกับมหาอำมาตย์นายก เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) อดีตเสนาบดีกระทรวงโยธาธิการ อดีตเสนาบดีกระทรวงนครบาล และอดีตผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร เมื่อปี พ.ศ. 2431 ขณะที่เจ้าพระยายมราชมีบรรดาศักดิ์เป็น ขุนวิจิตรวรสาสน์ โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ และเจ้าจอมมารดาชุ่ม ในรัชกาลที่ 4 ผู้เป็นพระมารดาทำหน้าที่เป็นเถ้าแก่สู่ขอ มีบุตรธิดาด้วยกันทั้งสิ้น 10 คนแต่ที่มีชีวิตเติบโตเป็นผู้ใหญ่จำนวน 7 คน

ท่านผู้หญิงตลับ สุขุมถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2474ข่าวตาย (หน้า 2096)

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า, เล่ม ๓๖ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๔๐๙, ๒๓ พฤศจิกายน ๒๔๖๒
 2463 – เข็มข้าหลวงเดิมสำหรับสตรี
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ฝ่ายใน, เล่ม ๓๘ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๑๓๒, ๓๐ ตุลาคม ๒๔๖๔

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ท่านผู้หญิง
หมวดหมู่:สกุลสุขุม
หมวดหมู่:สกุล ณ ป้อมเพชร์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:บุคคลในยุครัชกาลที่ 5