หลวงสวัสดิภักดี (ยิ้มซ้าย)

หลวงสวัสดิภักดี (ยิ้มซ้าย) หรือนายเสมใส บุตรชายของพระยาตานี (ขวัญซ้าย)ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าเมืองยะหริ่งคนที่ 2 ในตำแหน่งรักษาราชการเมืองยะหริ่งภูมิหลังสืบเชื้อสายพระยายะลา (PDF) P.1   

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เกิดเหตุการณ์ต่อต้านอำนาจจากกรุงเทพฯ เพราะหัวเมืองมลายูปัตตานีได้ถูกเกณฑ์ไปร่วมทำสงครามกับเมืองไทรบุรี ซึ่งถือว่าเป็นหัวเมืองมลายูที่เป็นเครือญาติกับหัวเมืองมลายูปัตตานีด้วยกันทั้งสิ้น เจ้าเมืองมลายูต่าง ๆ จึงไม่ยินยอมที่จะร่วมทำสงครามด้วยกับกองทัพสยาม พระยาเมืองจึงร่วมกันคิดก่อกบฎโดยมี พระยาตานี (ต่วนสุหลง) ผู้พี่ พระยาหนองจิก (ต่วนกะจิ) ผู้น้อง พระยายะลา (ต่วนบางกอก) และพระยาระแงะ (นิเดะ) โดยตีบ้านพระยายะหริ่ง (พ่าย) จากนั้นเข้าตีเมืองจะนะ ต่อด้วยเมืองเทพา เมื่อพระยาสงขลาทราบเรื่องจึงได้ส่งสารฉบับหนึ่งเพื่อกราบบังคมทูลไปยังพระเจ้าแผ่นดินที่กรุงเทพ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าฯ จึงส่งพระยาเพชรบุรีเป็นแม่ทัพไปสมทบช่วยเมืองสงขลาตีเมืองจะนะ เมืองเทพา ตลอดจนถึงเมืองระแงะได้สำเร็จ และจับพระยาตานี (ต่วนสุหลง) ผู้พี่ พระยาหนองจิก (ต่วนกะจิ) ผู้น้อง พระยายะลา (ต่วนบางกอก) ได้ที่ตำบลบ้านโต๊ะเดะ ในเขตแขวงเมืองระแงะ ส่วนพระยาระแงะ (นิกะจิ) หนีไปได้ ในระหว่างนั้นพระยาสงขลาได้แต่งตั้งหลวงสวัสดิ์ภักดี (ยิ้มซ้าย) ไปรักษาราชการเมืองยะลาประวัติจังหวัดยะลา ต่อมาได้ย้ายไปเป็นเจ้าเมืองยะหริ่งในตำแหน่งรักษาราชการเมืองยะหริ่งแทนพระยายะหริ่ง (พ่าย) ผู้เป็นอาที่ถึงแก่อนิจกรรม

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เจ้าเมืองยะหริ่ง
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ของจังหวัดปัตตานี