เพศที่สาม

เพศที่สามเป็นแนวคิดที่ซึ่งปัจเจกถูกจัดหมวดหมู่ให้ไม่เป็นทั้งชายและหญิง ทั้งโดยสังคมหรือโดยตนเอง เพศที่สามยังเป็นหมวดหมู่ทางสังคมที่ปรากฏในสังคมที่ยอมรับเพศมากกว่าสองเพศ คำว่า ที่สาม มักเป็นที่เข้าใจว่าหมายถึง "อื่น ๆ" กระนั้นนักมานุษยวิทยาและสังคมวิทยาบางส่วนเคยบรรยายถึงเพศที่สี่Trumbach, Randolph (1994). London's Sapphists: From Three Sexes to Four Genders in the Making of Modern Culture. In Third Sex, Third Gender: Beyond Sexual Dimorphism in Culture and History, edited by Gilbert Herdt, 111-36. New York: Zone (MIT).  และห้าGraham, Sharyn (2001), Sulawesi's fifth gender , Inside Indonesia, April–June 2001.

สังคมส่วนใหญ่ใช้ระบบสองเพศ ซึ่งหมายถึงเพศชายและหญิงเท่านั้นKevin L. Nadal, The SAGE Encyclopedia of Psychology and Gender (2017, ), page 401: "Most cultures currently construct their societies based on the understanding of gender binary—the two gender categorizations (male and female). Such societies divide their population based on biological sex assigned to individuals at birth to begin the process of gender socialization." ส่วนในวัฒนธรรมที่มีเพศที่สามหรือสี่ เพศเหล่านี้มักใช้แทนสิ่งที่แตกต่างกันอย่างมาก ในวัฒนธรรมของชาวฮาวายพื้นถิ่น กับ ขาวตาฮีตี มีแนวคิดของ มาฮู หมายถึงสภาวะตรงกลางระหว่างชายและหญิง หรือที่เรียกว่าเป็นสภาวะ "กำกวมกึ่งกลาง (liminality) ทางเพศ" ชาวอเมริกันพื้นถิ่นบางวัฒนธรรมของดีเน (Diné) รับรู้ถึงสเปกตรัมของเพศอยู่สี่เพศ: หญิงที่มีความเป็นหญิง หญิงที่มีความเป็นชาย ชายที่มีความเป็นหญิง และ ชายที่มีความเป็นชาย (feminine woman, masculine woman, feminine man, และ masculine man ตามลำดับ) คำว่า "เพศที่สาม" ยังถูกนำมาใช้เพื่อบรรยายบรรดาหิฌระ ซึ่งมีสถานะตามกฎหมายในเอเชียใต้, ฟะอะฟาฟีเนในพอลีนีเซีย และ พรหมจารีย์โดยสาบานในแถบบอลข่านYoung, Antonia (2000). Women Who Become Men: Albanian Sworn Virgins.  วัฒนธรรมที่รับรู้การมีอยู่ของเพศที่สามไม่ได้แปลว่าจะยกย่องเพศที่สามว่ามีค่าเสมอไป หลายครั้ง เพศที่สามเป็นผลพวงจากการลดทอนคุณค่าของผู้หญิงอย่างเปิดเผย (explicit devaluation of women) ในวัฒนธรรมนั้น ๆ

เมื่อเปรียบเทียบกับวัฒนธรรมที่ไม่ใช่ตะวันตกแล้ว แนวคิดของบทบาทเพศที่สามหรือสี่ยังถือว่าค่อนข้างใหม่ต่อวัฒนธรรมกระแสหลักของโลกตะวันตกMcGee, R. Jon and Richard L. Warms 2011 Anthropological Theory: An Introductory History. New York, McGraw Hill.

ถึงแม้ว่าในนักวิชาการตะวันตกกระแสหลัก - โดยเฉพาะบรรดานักมานุษยวิทยาที่พยายามเขียนเกี่ยวกับแนวคิด "หิฌระ" ของเอเชียใต้ หรือ "เพศต่าง ๆ" กับ คนพหุวิญญาณ ของอเมริกันพื้นเมือง — มักจะพยายามทำความเข้าใจคำว่า "เพศที่สาม" ในภาษาของชุมชนเพศหลากหลายร่วมสมัยเพียงอย่างเดียว ในขณะที่รักวิชาการบางส่วน — โดยเฉพาะนักวิชาการที่เป็นชนพื้นถิ่น - ได้เน้นย้ำว่าการขาดความเข้าใจบริบทและวัฒนธรรมที่นักวิชาการกระแสหลักเป็นกันได้นำไปสู่การแสดงถึงโดยผิด ๆ (misrepresentation) ของคนกลุ่มนี้ไปอย่างแพร่หลาย ไปจนถึงว่าแท้จริงแนวคิดเพศที่สามนี้สามารถนำมาใช้กับวัฒนธรรมเหล่านี้ได้หรือไม่แต่แรก

อ้างอิง


หมวดหมู่:เพศ
หมวดหมู่:แอนโดรจีนี