ประเทศไทยกับสหประชาชาติ

ประเทศไทยกับสหประชาชาติ ประเทศไทยได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกของสหประชาชาติเมื่อวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2489 ถือเป็นสมาชิกลำดับที่ 55 ของสหประชาชาติ

 ประวัติ 

 ปัญหากรณีพิพาทอินโดจีน 
แต่เดิมประเทศไทยได้มีส่วนในประชาคมโลกตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ได้เป็นสมาชิกแรกเริ่มผู้ร่วมก่อตั้งสันนิบาตชาติ ตามสนธิสัญญาสันติภาพ ต่อมาหลังจากสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง ประเทศไทยไม่ได้ร่วมเป็นหนึ่งในรัฐผู้ร่วมก่อตั้งด้วยเนื่องจากเหตุผลและความจำเป็นต่าง ๆ ทั้งที่เป็นผู้ร่วมผลักดันมาตั้งแต่แรก จึงต้องสมัครเข้าร่วมเป็นสมาชิกใหม่หลักจากก่อตั้งแล้ว

ด้วยเหตุนี้เองทำให้ประเทศไทยได้ยื่นใบสมัครเข้าร่วมต่อคณะมนตรีความมั่นคงเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2489 ซึ่งในเวลานั้นมีประเทศยื่นคำขอเข้าร่วมพร้อมกันอีก 8 ประเทศคือ แอลเบเนีย มองโกเลีย อัฟกานิสถาน ทรานส์จอร์แดน ไอร์แลนด์ โปรตุเกส ไอซ์แลนด์ และสวีเดน ซึ่งตามกฎบัตรสหประชาชาติระบุว่า จะต้องได้รับเสียงคะแนนจากคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาติอย่างน้อยจาก 2 ประเทศ จาก 11 ประเทศ ตามข้อ 4 วรรค 2 จึงจำเป็นต้องใช้เสียงสนับสนุนจากมหาอำนาจ 5 ชาติ ได้แก่ สหรัฐ สหราชอาณาจักร สหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต จีนและฝรั่งเศส ซึ่งขณะนั้นไทยมีข้อพิพาทจากการได้ดินแดนคืนจากอินโดจีนตามอนุสัญญาสันติภาพกรุงโตเกียว เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2489
ในการประชุมพิจารณาของคณะกรรมาธิการได้ประชุมกันมากถึง 14 ครั้ง ระหว่างวันที่ 31 กรกฎาคม ถึงวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2489 ซึ่งไม่มีประเทศใดขัดข้อง เว้นแต่ฝรั่งเศสที่ได้แถลงในการประชุมคณะกรรมาธิการเมื่อวันที่ 13 สิงหาคม ว่าฝรั่งเศสยังถือว่าฝรั่งเศสยังอยู่ในสถานะสงครามกับไทยอยู่ จนกว่าไทยจะคืนดินแดนตามอนุสัญญาสันติภาพกรุงโตเกียวให้กับอินโดจีนจึงไม่สนับสนุนไทย ส่วนผู้แทนสหภาพโซเวียตกล่าวว่าประเทศไทยยังไม่มีความสัมพันธ์ทางการทูตกับโซเวียตรัสเซีย จึงยังไม่สามารถสนับสนุนได้

ฝ่ายไทยได้ชี้แจงต่อสหภาพโซเวียตว่า ไทยและโซเวียตได้มีการแลกเปลี่ยนหนังสือเพื่อสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกันมานานแล้ว แต่การส่งทูตไปประจำถูกระงับเนื่องจากเหตุการณ์สงครามในยุโรป แต่ฝ่ายโซเวียตก็ยังติดใจในประเด็นที่รัฐบาลก่อน ๆ เคยเป็นปฏิบักษ์ต่อโซเวียตรัสเซีย ส่วนของฝรั่งเศส ไทยได้ปฏิเสธว่าไม่เคยมีสถานะสงครามกับฝรั่งเศส เนื่องจากยังไม่เคยประกาศสงครามต่อกัน รวมถึงไทยก็ได้ช่วยเหลือฝรั่งเศสมาตลอดระยะเวลาสงครามโลกและหลังจากนั้น ส่วนปัญหาดินแดนกับอินโดจีน ได้มีการหาทางยุติอย่างสันติวิธี ดั่งที่ไทยได้ส่งคณะผู้แทนนำโดยพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร เพื่อไปเจรจากับฝรั่งเศสที่กรุงวอชิงตัน และตอบรับข้อเสนอในการส่งเรื่องไปยังศาลยุติธรรมระหว่างประเทศพิจารณาของฝรั่งเศส และเหตุการณ์ความไม่สงบในอินโดจีนฝ่ายไทยก็ไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง เกิดจากความไม่สงบภายในเอง พร้อมทั้งกวดขันให้เจ้าหน้าที่ชายแดนระมัดระวังไม่ให้เกิดผลกระทบกับฝ่ายฝรั่งเศส

จากนั้นเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2489 ฝรั่งเศสได้ถอนข้อเสนอที่จะส่งเรื่องไปยังศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ เนื่องจากอ้างว่าประเทศไทยมีส่วนในเหตุการณ์ความไม่สงบในเสียมราฐพร้อมระบุว่ามีหลักฐาน และให้ไทยมาตกลงเรื่องดินแดนกับฝรั่งเศสก่อน มิฉะนั้นจะคัดค้านการเข้าเป็นสมาชิกกับสหประชาชาติของไทย
ด้วยเหตุนี้เองประเทศไทยจึงขอเลื่อนการพิจารณาออกไป จากรอบการพิจารณาคำขอการเข้าเป็นสมาชิกของคณะมนตรีความมั่นคง ในวันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2489 เพื่อไม่ให้เกิดปัญหากับอีก 8 ประเทศที่เหลือที่ยื่นสมัครในรอบเดียวกัน โดยคณะมนตรีความมั่นคงใช้เวลาพิจารณา 2 วัน ปรากฎว่า พิจารณารับ อัฟกานิสถาน ไอซ์แลนด์ และสวีเดน ด้วยคะแนนเสียง 10 จาก 11 คะแนน ไอร์แลนด์ ได้คะแนนเสียง 9 คะแนน ค้านโดยสหภาพโซเวียต ทรานส์จอร์แดนกับ​โปรตุเกส ได้คะแนนเสียง 8 คะแนน โปแลนด์และโซเวียตรัสเซียคัดค้าน แอลเบเนียและมองโกเลียได้คะแนนเสียงสนับสนุน 5 คะแนน และ 6 คะแนนตามลำดับ

จนกระทั่งวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2489 การเจรจาระหว่างไทยและฝรั่งเศสประสบผลสำเร็จ โดยผู้แทนทั้งสองประเทศได้ลงนามในความตกลงระงับในกรณีอินโดจีน ฝรั่งเศสจึงเปลี่ยนจากท่าทีขัดขวางเป็นสนับสนุนไทยในการเข้าเป็นสมาชิกในสหประชาชาติ จึงเหลือแค่เพียงท่าทีของสหภาพโซเวียต ประเทศไทยจึงได้ยื่นขอให้คณะมนตรีความมั่นคงได้พิจารณาคำขอเข้าร่วมของไทยใหม่เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2489 และไทยได้มอบหมายให้พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ได้เสด็จไปยังนิวยอร์กเพื่อพูดคุยกับสหภาพโซเวียตเมื่อวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2489 โดยเจรจาพูดคุยหลายวันจนกระทั่งฝ่ายสหภาพโซเวียตยอมถอนข้อขัดข้องในคณะมนตรีความมั่นคง และได้มีการประกาศรับรองประเทศไทยในฐานะของสมาชิกในสหประชาชาติในวันสุดท้ายของสมัยประชุม คือวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2489 โดยมีพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์เป็นผู้แทนรัฐบาลไทยในการลงนาม เนื่องจาก ดิเรก ชัยนาม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศในเวลานั้นเดินทางไปลงนามที่สหรัฐไม่ทันเนื่องจากผลการรับรองออกมากระชั้นชิดมาก

 เข้าร่วมสหประชาชาติ 
ในที่สุด ประเทศไทยเข้าร่วมเป็นสมาชิกของสหประชาชาติตามข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 13 เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2489 โดยเป็นสมาชิกลำดับที่ 55 ซึ่งก่อตั้งหลังการก่อตั้งสหประชาชาติได้เพียง 1 ปี โดย ดิเรก ชัยนาม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศในเวลานั้น ได้ให้เห็นผลในการเข้าร่วมของประเทศไทยไว้ ดังนี้ เพื่อความมั่นคงของไทย เนื่องจากสหประชาชาติเป็นองค์การที่มีกำลังมากที่สุดที่สามารถธำรงสันติภาพและความมั่นคง และให้ความยุติธรรมกับประเทศเล็ก ๆ อย่างประเทศไทย
 เพื่อแสดงให้โลกเห็นว่า ประเทศไทยเป็นชาติเก่าแก่ชาติหนึ่ง เนื่องจากการเข้าร่วมเป็นสมาชิกขององค์การโลกเป็นการยืนยันและรับรองฐานะของไทยอีกครั้งหนึ่ง
 ประเทศไทยคาดหวังความช่วยเหลือจากสหประชาชาติในด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
 เพื่อแสดงให้โลกได้เห็นว่า ไทยประสงค์ที่จะร่วมมือในการสร้างสันติภาพและความมั่งคงของโลกอย่างจริงจังต่อมาเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2492 ประเทศไทยได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกกับยูเนสโก เป็นสมาชิกลำดับที่ 48

ประเทศไทยมีส่วนร่วมในภารกิจต่าง ๆ ของสหประชาชาติอย่างต่อเนื่องนับตังแต่นั้นเป็นต้นมา ทั้งในด้านของสันติภาพและการพัฒนาในด้านของสิทธิมนุษยชน ปัจจุบันประเทศไทยทำงานร่วมกันกับสหประชาชาติผ่านคณะทำงานของสหประชาชาติที่เรียกว่า ทีมงานสหประชาชาติประจำประเทศ (UN Country Team) ซึ่งสำหรับประเทศไทยจะอยู่ภายใต้กรอบความร่วมมือหุ้นส่วนกับสหประชาชาติ (United Nations Partnership Framework: UNPAF) ซึ่งยึดตามระดับรายได้ของประเทศที่ประเทศไทยถูกจัดอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีรายได้ปานกลางระดับสูง และไทยมีกรอบความร่วมมือลักษณะนี้กับสหประชาชาติมาแล้วทั้งสิ้น 3 ฉบับ

 หน่วยงานสหประชาชาติที่ตั้งอยู่ในประเทศไทย 
ประเทศไทยเป็นประเทศที่ได้รับสมญาว่า เจนีวาแห่งเอเชีย เนื่องจากเป็นประเทศขนาดกลางที่มีความเป็นกลางในภูมิภาคเอเชีย จึงมีองค์การต่าง ๆ ของสหประชาชาติรวมไปถึงทบวงชำนัญพิเศษและองค์การระหว่างประเทศที่ไม่ใช่ของสหประชาชาติเข้ามาตั้งสำนักงานอยู่ จึงทำให้สะดวกในการประสานงานและจัดการประชุมขององค์การระหว่างประเทศต่าง ๆ รวมถึงประเทศไทยมีการผลักดันกฎหมายที่ให้ความคุ้มครองและเอกสิทธิ์ให้กับองค์การระหว่างประเทศที่ตั้งอยู่และเข้ามาร่วมประชุมในประเทศไทยอีกด้วย

องค์การสหประชาชาติประจำประเทศไทย ตั้งอยู่ในกลุ่มอาคารที่ทำการของคณะกรรมการเศรษฐกิจและสังคมแห่งเอเชียและแปซิฟิก ซึ่งเป็นหน่วยงานหนึ่งในห้าคณะกรรมการส่วนภูมิภาคของคณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ อยู่ในบริเวณถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร และมีหน่วยงานระดับภูมิภาคอื่น ๆ ตั้งกระจายอยู่ในพื้นที่กรุงเทพและปริมณฑล ประกอบไปด้วย

 อาคารสหประชาชาติ ถนนราชดำเนินนอก 
 สัทพจน์หน่วยงานระดับ ที่ตั้งสำนักงาน UNองค์การสหประชาชาติสำนักงานประจำประเทศไทย อาคารสหประชาชาติ ชั้น 12ถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานครESCAPคณะกรรมการเศรษฐกิจและสังคมแห่งเอเชียและแปซิฟิก สำนักงานใหญ่อาคารสหประชาชาติถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานครILOองค์การแรงงานระหว่างประเทศสำนักงานประจำอนุภูมิภาคเอเชียตะวันออกอาคารสหประชาชาติ ถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานครOHCHRสำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติสำนักงานประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อาคารสหประชาชาติ ชั้น 6ถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานครUNEPโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติสำนักงานประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกอาคารสหประชาชาติ ชั้น 2 บล็อก เอถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานครUN HABITATโครงการตั้งถิ่นฐานมนุษย์แห่งสหประชาชาติ  สำนักงานประจำประเทศไทย อาคารสหประชาชาติ ชั้น 5 บล็อก เอถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานครUN WOMENองค์การเพื่อสตรีแห่งสหประชาชาติ  สำนักงานประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก อาคารสหประชาชาติ ชั้น 14ถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานครUNAIDSโครงการเอดส์แห่งสหประชาชาติ สำนักงานประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกอาคารสหประชาชาติ ชั้น 9 บล็อก เอถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานครUNDPโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ  สำนักงานศูนย์กลางภูมิภาคกรุงเทพฯ
 สำนักงานประจำประเทศไทย อาคารบริการสหประชาชาติ ชั้น 3 ถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
 อาคารสหประชาชาติ ชั้น 12 ถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานครUNFPAกองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติ  สำนักงานประจำภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก
 สำนักงานประจำประเทศไทย อาคารบริการสหประชาชาติ ชั้น 4ถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานครUNHCRสำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ สำนักงานประจำประเทศไทย รับผิดชอบกัมพูชา ลาว ไทย และเวียดนาม อาคารสหประชาชาติ ชั้น 3 ถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
 สำนักงานภาคสนามแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน
 สำนักงานภาคสนามแม่สอด จังหวัดตากUNDRRสำนักงานว่าด้วยกลยุทธ์ระหว่างประเทศเพื่อการลดภัยพิบัติแห่งสหประชาชาติ สำนักงานประจำภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิกอาคารสำนักเลขาธิการสหประชาชาติ ชั้น 7ถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานครUNODCสำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ  สำนักงานประจำภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก อาคารสหประชาชาติ ชั้น 3ถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานครUNVโครงการอาสาสมัครของสหประชาชาติ  สำนักงานประจำภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก อาคารบริการสหประชาชาติ ชั้น 1ถนนราชดำเนินนอก เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

 กรุงเทพฯ และปริมณฑล 
สำนักงานของหน่วยงานในสังกัดของสหประชาชาติในพื้นที่อื่นในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ประกอบไปด้วย
สัทพจน์หน่วยงานระดับที่ตั้งสำนักงาน FAOองค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ สำนักงานประจำภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก เลขที่ 39 ถนนพระอาทิตย์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ประเทศไทยIOMองค์การระหว่างประเทศเพื่อการโยกย้ายถิ่นฐาน  สำนักงานประจำภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก อาคารรัจนาการ ชั้น 18 เลขที่ 3 ถนนสาทรใต้ กรุงเทพมหานครITCองค์การศูนย์กลางการค้าระหว่างประเทศผู้แทนประจำประเทศไทยเลขที่ 54-56 ถนนมงบริยองต์ 1202 เจนีวา สวิสเซอร์แลนด์ITUสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ สำนักงานประจำภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิกสำนักงาน กสทช. ภาค 1 เลขที่ 111 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานครUNESCOยูเนสโก  สำนักงานเพื่อการศึกษาส่วนภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก
 สำนักงานผู้แทนกลุ่มประเทศไทย เมียนมา ลาว สิงคโปร์ กัมพูชา และเวียดนาม อาคาร 100 ปี หม่อมหลวงปิ่น มาลากุลเลขที่ 920 ถนนสุขุมวิท แขวงพระโขนง เขตคลองเตย กรุงเทพมหานครUNICEFกองทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ สำนักงานประจำภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก เลขที่ 19 ถนนพระอาทิตย์ เขตพระนครกรุงเทพมหานครUNIDOองค์การพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งสหประชาชาติ สำนักงานภาคสนามประจำประเทศไทย ดูแลครอบคลุมประเทศอิหร่าน กัมพูชา ลาว เมียนมา มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ ปากีสถาน และเวียดนามอาคารกรมโรงงานอุตสาหกรรม ชั้น 5เลขที่ 57 ถนนพระสุเมรุ แขวงบางลำภู เขตพระนคร กรุงเทพมหานครUNOPSสำนักงานบริการโครงการแห่งสหประชาชาติ  สำนักงานประจำภูมิภาคเอเชีย
 สำนักงานประจำประเทศไทย อาคาร 208 ถนนวิทยุ ชั้น 14แขวงลุมพินี เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร
 อาคาร 208 ถนนวิทยุ ชั้น 16แขวงลุมพินี เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานครWHOองค์การอนามัยโลก สำนักงานประจำประเทศไทยเลขที่ 88/20 สำนักงานปลัดกระทรวงฯอาคาร 3 ชั้น 4 กระทรวงสาธารณสุข ถนนติวานนท์ นนทบุรี

 หมายเหตุ 

 กิจกรรม 

 กองบัญชาการสหประชาชาติ 


ประเทศไทยได้ปฏิบัติการในเกาหลีใต้ตั้งแต่วันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2493 จนถึง 23 มิถุนายน พ.ศ. 2515 ระยะเวลารวม 16 ปี 7 เดือน 15 วัน ซึ่งไทยส่งกำลังพลเข้าร่วมจำนวน 23 ผลัด จำนวน 11,776 - 11,786 นาย มีผู้เสียชีวิต 125 นาย บาดเจ็บ 318 นาย ป่วย 503 นาย และสูญหาย 5 นาย

 สำนักงานนายทหารติดต่อประจำกองบัญชาการสหประชาชาติ 
หลังจากการพักรบของสงครามเกาหลีในวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2496 ประเทศไทยได้จัดตั้ง สำนักงานนายทหารติดต่อประจำกองบัญชาการสหประชาชาติ ขึ้นมา โดยครั้งแรกตั้งอยู่ที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น โดยมีหัวหน้านายทหารติดต่อกองบัญชาการสหประชาชาติ ณ กรุงโตเกียว (หน.นตต.บก.สหประชาชาติ ณ กรุงโตเกียว) เป็นผู้บังคับบัญชา 

จากนั้นในปี พ.ศ. 2500 กองบัญชาการสหประชาชาติได้ย้ายไปตั้ง ณ กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ และได้ให้ไทยส่งทหารมาปฏิบัติงานในตำแหน่งนายทหารติดต่อที่กรุงโซลอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2504 จากนั้นในปี พ.ศ. 2507 กระทรวงกลาโหมได้มีการปรับอัตราและจัดตั้งตำแหน่งใหม่ โดยให้ผู้ช่วยทูตทหารฝ่ายกองทัพบก ทำหน้าที่เป็นหัวหน้านายทหารติดต่อกองบัญชาการสหประชาชาติ ณ กรุงโซล (หน.นตต.บก.สหประชาชาติ ณ กรุงโซล) และให้นายทหารติดต่อสื่อสารอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาอยู่ภายใต้บังคับบัญชา และได้ยุบตำแหน่งหัวหน้านายทหารติดต่อกองบัญชาการสหประชาชาติ ณ กรุงโตเกียวเมื่อปี พ.ศ. 2514 คงเหลือเพียงตำแหน่งที่กรุงโซล พร้อมทั้งมอบหมายให้ผู้ช่วยทูตทหารไทยประจำโตเกียวทำหน้าที่นายทหารติดต่อกองบัญชาการสหประชาชาติ (ส่วนหลัง) และแก้ไขอัตราอีกครั้งในปี พ.ศ. 2551 โดยให้ผู้ช่วยทูตทหารฝ่ายกองทัพอากาศทำหน้าที่เป็นนายทหารติดต่อกองบัญชาการสหประชาชาติอีกตำแหน่งหนึ่ง

 กองร้อยทหารเกียรติยศ 
ประเทศไทยเป็นหนึ่งในหมู่เกียรติยศสบทบ กองรร้อยทหารเกียรติยศ ประจำกองบัญชาการสหประชาชาติตั้งแต่ปี พ.ศ. 2515 จนถึงปัจจุบัน โดยสมาชิกในกองร้อยทหารเกียรติยศเดิมประกอบด้วยกำลังจากทั้ง 16 ชาติที่เข้าร่วมรบสงครามเกาหลี ต่อมาเมื่อมีการถอนกำลังออกไปในปี พ.ศ. 2503 จึงเหลือกำลังอยู่เพียง 5 ชาติ คือ สหรัฐ สหราชอาณาจักร เกาหลีใต้ ไทย และตุรกี โดยตรุกีได้ถอนกำลังออกไปเมื่อปี พ.ศ. 2513 และประเทศฟิลิปปินส์ได้จัดกำลังเข้ามาแทนที่ และสหราชอาณาจักรได้ถอนกำลังออกไปเมื่อปี พ.ศ. 2536 เพื่อไปประจำการในฮ่องกง กองพลทหารราบที่ 2 ของสหรัฐจึงจัดกำลังเข้าทดแทน

ปัจจุบันกองร้อยทหารเกียรติยศ กองบัญชาการสหประชาชาติประกอบไปด้วยกำลังพลจาก สหรัฐ เกาหลีใต้ ไทย และฟิลิปปินส์ โดยประเทศไทยจัดทหาร 1 หมู่เกียรติยศ จำนวน 6 นาย ประจำการอยู่ที่สำนักงานนายทหารติดต่อประจำกองบัญชาการสหประชาชาติ

 การรักษาสันติภาพ 
ประเทศไทยได้มีส่วนร่วมกับสหประชาชาติในส่วนของการรักษาสันติภาพมาโดยตลอดทั้งในภูมิภาคและต่างภูมิภาค โดยได้มีการจัดตั้ง กองปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ กรมยุทธการทหาร กองบัญชาการกองทัพไทย เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2543 มีหน้าที่หลักในการจัดส่งกำลังพลเข้าร่วมในภารกิจรักษาสันติภาพและปฏิบัติการด้านมนุษยธรรมภายนอกประเทศ และทำหน้าที่เป็นกองบัญชาการส่วนหลังสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยที่ปฏิบัติการรักษาสันติภาพในต่างประเทศ จากนั้นด้วยสถานการณ์โลกที่มีความขัดแย้งเกิดเพิ่มมากขึ้น ทำให้ความต้องการกองกำลังรักษาสันติภาพมีเพิ่มมากขึ้น จึงมีการปรับโครงสร้างหน่วยงาน ยกขึ้นเป็น ศูนย์ปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2549 อยู่ภายใต้สังกัดกรมยุทธการทหาร กองบัญชาการกองทัพไทย

สำหรับปฏิบัติการรักษาสันติภาพในกรอบของสหประชาชาติที่ประเทศไทยเข้าร่วม มีทั้งการส่งเจ้าหน้าที่พลเรือน เจ้าหน้าที่หทารและตำรวจเข้าร่วมปฏิบัติการ ประกอบไปด้วย
ปี (คณะผู้แทน)ประเทศความขัดแย้ง/กิจกรรมคณะผู้แทนบุคลากรที่เข้าร่วมหมายเหตุ2501วิกฤตเลบานอน พ.ศ. 2501คณะผู้แทนสังเกตการณ์ของสหประชาชาติในเลบานอน (UNOGIL)นายทหารมิถุนายน - ธันวาคม 25012532–2533สงครามประกาศอิสรภาพนามิเบียคณะช่วยเหลือการเปลี่ยนผ่านแห่งสหประชาชาติ (UNTAG)เจ้าหน้าที่ตำรวจสังเกตการณ์เลือกตั้งในปี 25332534–2546สงครามอ่าวคณะผู้แทนสังเกตการณ์ของสหประชาชาติประจำชายแดนอิรัก–คูเวต (UNIKOM)นายทหาร 91 นายนายทหาร ปีละ 7 นาย2534–2546สงครามอ่าวกองกำลังรักษาความปลอดภัยแห่งสหประชาชาติในอิรัก (UNGCI)นายทหาร 100 นายนายทหาร 2 ผลัด ผลัดละ 50 นาย คุ้มกัน จนท. ในการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม ตามมติ  ที่ 706/1991 และ 712/19912534–2535ความขัดแย้งในกัมพูชาคณะผู้แทนล่วงหน้าของสหประชาชาติในกัมพูชา (UNAMIC)กองพันทหารช่างเฉพาะกิจ 705 นาย2535–2536ความขัดแย้งในกัมพูชาองค์การบริหารชั่วคราวแห่งสหประชาชาติในกัมพูชา (UNTAC)เจ้าหน้าที่พลเรือนสังเกตการณ์เลือกตั้งในปี 25332535–2537การเลือกตั้งในแอฟริกาใต้ พ.ศ. 2537คณะผู้แทนสังเกตการณ์ของสหประชาชาติในแอฟริกาใต้ (UNOMSA)เจ้าหน้าที่ตำรวจสังเกตการณ์เลือกตั้งในปี 25372538–2545สงครามบอสเนียคณะผู้แทนสหประชาชาติในบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา (UNMIBH)เจ้าหน้าที่ตำรวจ 30 นายเจ้าหน้าที่ตำรวจ ปีละ 5 นาย2542–2548สงครามกลางเมืองเซียร์ราลีโอนคณะผู้แทนสหประชาชาติในเซียร์ราลีโอน (UNAMSIL)นายทหาร ประมาณ 30 นายนายทหาร 6 ผลัด ผลัดละ 3-5 นาย2544การเลือกตั้งในฟีจี พ.ศ. 2554คณะผู้แทนสังเกตการณ์เลือกตั้งในฟีจี (UNFEOM)เจ้าหน้าที่พลเรือนสังเกตการณ์เลือกตั้งในปี 25442542การรุกรานติมอร์ตะวันออกโดยอินโดนีเซียคณะผู้แทนสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก (UNAMET)เจ้าหน้าที่ตำรวจ 7 นาย นายทหารสื่อสาร 2 นาย2542−2543การรุกรานติมอร์ตะวันออกโดยอินโดนีเซียกองกำลังนานาชาติในติมอร์ตะวันออก (INTERFET)นายทหาร 1,581 นายไม่ใช่ของสหประชาชาติ จัดตั้งและนำโดย ตามมติของ 2542−2545การรุกรานติมอร์ตะวันออกโดยอินโดนีเซียองค์การบริหารช่วงเปลี่ยนผ่านแห่งสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก (UNTAET)นายทหาร 925 นายช่วงปี 2543-25452545–2548การรุกรานติมอร์ตะวันออกโดยอินโดนีเซียคณะผู้แทนสนับสนุนติมอร์ตะวันออกของสหประชาชาติ (UNMISET)นายทหาร 9 ผลัด ช่วงปี 2545-25472549–2012วิกฤตติมอร์ตะวันออก พ.ศ. 2549คณะผู้แทนบูรณาการของสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก (UNMIT)เจ้าหน้าที่ตำรวจ 40 นาย2547–2549สงครามกลางเมืองบุรุนดีปฏิบัติการสหประชาชาติในบุรุนดี (ONUB)นายทหาร 9 นาย กองร้อยทหารช่างรวม 525 นายนายตำรวจ ปีละ 3 นาย กองร้อยทหารช่างผลัดละ 177 นาย2550–2553คณะผู้แทนสหประชาชาติในเนปาล (UNMIN)นายทหาร 7 นายคณะผู้แทนพิเศษทางการเมือง ช่วงปี 2550–25512548–2554สงครามกลางเมืองซูดานครั้งที่สองคณะผู้แทนสหประชาชาติในซูดาน (UNMIS)นายทหารนายทหารสังเกตการณ์ ผลัดละ 10-15 นาย2546–2561สงครามกลางเมืองไลบีเรียครั้งที่สองคณะผู้แทนสหประชาชาติในไลบีเรีย (UNMIL)2547–2560รัฐประหารในประเทศเฮติ พ.ศ. 2547คณะผู้แทนสร้างเสถียรภาพของสหประชาชาติในเฮติ (MINUSTAH)เจ้าหน้าที่ตำรวจ 19 นาย2550–2563สงครามดาร์ฟูร์ปฏิบัติการผสมระหว่างสหภาพแอฟริกาและสหประชาชาติในดาร์ฟูร์ (UNAMID)นายทหาร และทหารราบ 1 กองพัน (812 นาย)นายทหาร ผลัดละ 15 นาย และกองกำลังเฉพาะกิจ 980 ไทย/ดาร์ฟู2492–ปัจจุบันกรณีพิพาทกัศมีร์คณะผู้แทนสังเกตการณ์ทางทหารของสหประชาชาติในอินเดียและปากีสถาน (UNMOGIP)นายทหารมีการส่งกำลังพลสลับเปลี่ยนกันไปประจำการทุกปี ผลัดละประมาณ 5 นาย2554–ปัจจุบันสงครามกลางเมืองซูดานใต้คณะผู้แทนสหประชาชาติในซูดานใต้ (UNMISS)ทหารช่าง 1,092 นายกองร้อยทหารช่าง ผลัดละ 273 นาย ปัจจุบันคือผลัดที่ 5

 บทบาทของคนไทยในสหประชาชาติ 
บทบาทของคนไทยที่ได้เข้าร่วมในตำแหน่งต่าง ๆ ที่สำคัญของสหประชาชาติตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ประกอบไปด้วย
+ชื่อ-สกุลปี (พ.ศ.)บทบาทพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์2499ประธานสมัชชาสหประชาชาติ สมัยประชุมที่ 112501ประธานการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทางทะเล (UNCLOS) ครั้งที่ 1ถนัด คอมันตร์2500ประธานคณะกรรมการภาวะทรัสตีแห่งสหประชาชาติสิทธิ เศวตศิลา2528ประธานการประชุมคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ วาระเดือน พฤษภาคม พ.ศ. 2528 ร่วมกันระหว่างสิทธิ เศวตศิลากับหม่อมหลวงพีระพงศ์ เกษมศรีหม่อมหลวงพีระพงศ์ เกษมศรี2529ประธานการประชุมคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ วาระเดือน กรกฎาคม พ.ศ. 2529อานันท์ ปันยารชุน2546ประธานคณะผู้ทรงคุณวุฒิระดับสูงด้านภัยคุกคาม ความท้าทายและการเปลี่ยนแปลง (High Level Panel on Threats, Challenges and Change) วาระปี พ.ศ. 2546ศุภชัย พานิชภักดิ์2548–2552เลขาธิการการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนา (UNCTAD) วาระปี พ.ศ. 2548–25522553–2557เลขาธิการการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนา (UNCTAD) วาระปี พ.ศ. 2553–2557สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา2554–2555ประธานคณะกรรมาธิการว่าด้วยการป้องกันอาชญากรรม และความยุติธรรมทางอาญา สมัยที่ 21 (CCPCJ)  ธันวาคม พ.ศ. 2554 - ธันวาคม พ.ศ. 2555สรรพสิทธิ์ คุ้มประพันธ์2552–2555สมาชิกคณะกรรมการว่าด้วยสิทธิเด็กของสหประชาชาติ (CRC) วาระปี พ.ศ. 2552–2555สำลี เปลี่ยนบางช้าง2547–2552ผู้อำนวยการองค์การอนามัยโลกประจำภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (WHO/SEARO) วาระปี พ.ศ. 2547–25522552–2557ผู้อำนวยการองค์การอนามัยโลกประจำภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (WHO/SEARO) วาระปี พ.ศ. 2552–2557วิทิต มันตาภรณ์2547–2553ผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติว่าด้วยสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (United Nations Special Rapporteur on the Situation of Human Rights in the Democratic People's Republic of Korea) ของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ปี พ.ศ. 2547–25532548–2550ประธานคณะกรรมการประสานงานด้านกระบวนการพิเศษแห่งสหประชาชาติ (Chairperson of the Coordinating Committee of the United Nations Special Procedures) ของสหประชาชาติ ปี พ.ศ. 2548–25502554ประธานคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในสาธารณรัฐโกตดิวัวร์ (Chair of the International Commission of Inquiry on the Ivory Coast) ของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติในปี พ.ศ. 25542554–2558กรรมการในคณะกรรมการที่ปรึกษาของกองทุนเพื่อความมั่นคงแห่งมนุษย์ (Member of the Advisory Board on Human Security) ของกองทุนเพื่อความมั่นคงแห่งมนุษย์แห่งสหประชาชาติ (United Nations Trust Fund for Human Security) พ.ศ. 2554–25582555–2559กรรมการในคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงในประเทศซีเรีย (Commissioner on the Independent International Commission of Inquiry on Syria) ของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ พ.ศ. 2555–25592564ผู้เสนอรายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติว่าด้วยสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศกัมพูชา (United Nations Special Rapporteur on the Situation of Human Rights in Cambodia) เริ่มปฏิบัติหน้าที่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2564สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว2554–2555ประธานคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (Human Rights Council - HRC) วาระปี พ.ศ. 2554–2555โสมสุดา ลียะวนิช2552–2556สมาชิกคณะกรรมการมรดกโลก (WHC) วาระปี พ.ศ. 2552–2556วิโรจน์ สุ่มใหญ่2553–2558สมาชิกคณะกรรมการควบคุมยาเสพติดระหว่างประเทศ (INCB) วาระปี พ.ศ. 2553–25582558–2563ประธานและสมาชิกคณะกรรมการควบคุมยาเสพติดระหว่างประเทศ (INCB) วาระปี พ.ศ. 2558–2563เกรียงศักดิ์ กิตติชัยเสรี2556–2559สมาชิกคณะกรรมาธิการกฎหมายระหว่างประเทศ (ILC) วาระปี พ.ศ. 2556–25592560–2568ผู้พิพากษาศาลกฎหมายทะเลระหว่างประเทศ (ITLOS) วาระปี พ.ศ. 2560–2568วิลาวรรณ มังคละธนะกุล2566–2570สมาชิกคณะกรรมาธิการกฎหมายระหว่างประเทศ (ILC) วาระปี พ.ศ. 2566–2570มณเฑียร บุญตัน2556–2559สมาชิกคณะกรรมการว่าด้วยสิทธิคนพิการ (CRPD) วาระปี พ.ศ. 2556–25592560–2563สมาชิกคณะกรรมการว่าด้วยสิทธิคนพิการ (CRPD) วาระปี พ.ศ. 2560–2563เสาวลักษณ์ ทองก๊วย2564–2567สมาชิกคณะกรรมการว่าด้วยสิทธิคนพิการ (CRPD) วาระปี พ.ศ. 2564–2567

 ดูเพิ่ม 
 ข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 13

 อ้างอิง 


หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของประเทศไทย