พระยาสโมสรสรรพการ (ทัด ศิริสัมพันธ์)

นายพลโท พระยาสโมสรสรรพการ (ทัด ศิริสัมพันธ์) (29 เมษายน พ.ศ. 2393 – 20 มกราคม พ.ศ. 2469)พระยาสโมสรสรรพการ (ทัด ศิริสัมพันธ์)ข่าวตาย (หน้า 3914–3915) เป็นทหารบกชาวไทย อดีตปลัดทูลฉลองกระทรวงโยธาธิการ อดีตเจ้ากรมสรรพาวุธทหารบก, อดีตเจ้ากรมยุทธโยธาทหารบก คนแรก อดีตองคมนตรีในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และต้นตระกูลศิริสัมพันธ์พระราชทานนามสกุล ครั้งที่ 3 (ลำดับที่ 181)

 ประวัติ 
พระยาสโมสรสรรพการ เกิดเมื่อวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2393 ที่เมืองจันทบุรี เป็นบุตรชายของพระยาไกรโกษา (สองเมือง ศิริสัมพันธ์) กับนางลำใย ศิริสัมพันธ์

พระยาสโมสรสรรพการถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคไข้หวัดใหญ่ เมื่อวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2469

 รับราชการ 
พระยาสโมสรสรรพการเริ่มต้นรับราชการในกรมทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ กระทั่งปี 2425 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์เป็น หลวงสโมสรพลการ ต่อมาในวันพุธ เดือน 8 อุตราสาธ ขึ้น 10 ค่ำ ท่านได้รับพระราชทานสัญญาบัตรยศเป็น ร้อยเอก หลวงสโมสรพลการพระราชทานสัญญาบัตรทหาร จากนั้นในวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2432 ท่านได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนยศเป็น พันตรี หลวงสโมสรพลการพระราชทานสัญญาบัตรทหาร 

หลังจากนั้นในปี 2435 ท่านได้โอนมารับราชการในกระทรวงโยธาธิการ ในตำแหน่งรองอธิบดีชั้น 1ตำแหน่งข้าราชการ กระทรวงโยธาธิการ หรือต่อมาคือตำแหน่ง ปลัดทูลฉลองแจ้งความกระทรวงโยธาธิการ และได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น พันตรี พระยาสโมสรสรรพการ ถือศักดินา 1000 เมื่อเดือนมิถุนายนปี 2436พระราชทานสัญญาบัตรขุนนาง (หน้า 136)

จากนั้นท่านได้โอนกลับมารับราชการทหารและได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนยศเป็น พันโท พระยาสโมสรสรรพการ ต่อมาในวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2445 ท่านได้รับพระราชทานสัญญาบัตรให้เป็นมรรคนายกวัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหารพระราชทานสัญญาบัตรมรรคนายก จากนั้นในวันที่ 16 มกราคม ศกเดียวกัน ท่านได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนยศเป็น พันเอก พระยาสโมสรสรรพการพระราชทานสัญญาบัตรทหารบก นอกจากนี้ยังได้เป็น เจ้ากรมสรรพาวุธทหารบก (ในยุคนั้นใช้ชื่อว่า กรมแสงสรรพาวุธ)ตำแหน่งข้าราชการ กระทรวงกลาโหม

ในวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2447 ท่านได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นเจ้ากรมยุทธโยธาทหารบกเป็นคนแรกแจ้งความกรมยุทธนาธิการ แต่ก็ยังดำรงตำแหน่ง เจ้ากรมแสงสรรพาวุธตำแหน่งข้าราชการ กระทรวงกลาโหม ต่อมาในวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2451 ท่านได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนยศเป็น พลตรี พระยาสโมสรสรรพการพระราชทานสัญญาบัตรทหารบก ในเดือนกรกฎาคม ปีถัดมา ท่านได้รับโปรดเกล้าฯ ให้เป็นเกียกกายทัพบกคนแรกพร้อมกับรักษาราชการในตำแหน่งเจ้ากรมยุทธโยธาทหารบกแจ้งความกรมยุทธนาธิการ และกรมแสงสรรพาวุธตำแหน่งข้าราชการ กระทรวงกลาโหม (หน้า 460)

ในวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2453 ท่านได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งเกียกกายทัพบกเพียงตำแหน่งเดียวโดยพ้นจากตำแหน่ง เจ้ากรมแสงสรรพาวุธแจ้งความกระทรวงกลาโหม จากนั้นในวันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2459 ท่านได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นองคมนตรีรายพระนามและนามผู้ซึ่งได้รับพระราชทานตราตั้งเป็นองคมนตรี ในเดือนตุลาคม ศกเดียวกัน ท่านได้กราบถวายบังคมลาออกจากราชการเพราะชราทำให้พ้นจากตำแหน่งเกียกกายทัพบกโดยมี นายพันเอก พระยาเสนาภิมุข ผู้บัญชาการกองพลทหารบกที่ 3 มารับตำแหน่งแทนแจ้งความกระทรวงกลาโหม ในวันที่ 3 ตุลาคม ท่านได้รับพระราชทานเลื่อนยศเป็น นายพลโทพระราชทานยศนายทหารบก โดยโปรดเกล้าฯ ให้กระทรวงกลาโหมส่งสัญญาบัตรยศทหารบกไปพระราชทานเมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2461ส่งสัญญาบัตรยศทหารบกไปพระราชทาน

 ยศ 
 ยศเสือป่า 
 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2455 – นายหมู่โทพระราชทานสัญญาบัตรเสือป่า

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งสยามและต่างประเทศ ดังนี้
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์สยาม 
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๓๒ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๑๘๙๓, ๒๑ พฤศจิกายน ๒๔๕๘
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า, เล่ม ๓๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๑๙๔, ๑๙ พฤศจิกายน ๒๔๕๙
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๒๒ ตอนที่ ๒๗ หน้า ๕๙๘, ๑ ตุลาคม ๑๒๔
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา, เล่ม ๒๗ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๖๔๓, ๒๙ มกราคม ๑๒๙
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๐ ตอนที่ ๔๑ หน้า ๔๕๖, ๗ มกราคม ๑๑๒
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญจักรพรรดิมาลา, เล่ม ๑๓ ตอนที่ ๒ หน้า ๒๗, ๑๒ เมษายน ๑๑๕
ราชกิจจานุเบกษา, ส่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไปพระราชทาน, เล่ม ๔๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๔๖๗, ๒ พฤษภาคม ๒๔๖๙
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๒๗ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๔๒๐, ๑๑ มกราคม ๑๒๙

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ 
  :
 พ.ศ. 2437 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย ชั้นที่ 3ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานพระบรมราชานุญาตเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ, เล่ม ๑๑ ตอนที่ ๓๕ หน้า ๒๗๒, ๒๕ พฤศจิกายน ๑๑๓

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ขุนนางไทย
หมวดหมู่:องคมนตรีในรัชกาลที่ 6
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์ชั้นพระยา
หมวดหมู่:ขุนนางในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์
หมวดหมู่:ทหารบกชาวไทย