เปอไร

เปอไร () หรือภาษาไทยถิ่นใต้ว่า แปไหรอุดมสมบัติ (จัน), หลวง. จดหมายหลวงอุดมสมบัติ. พระนคร : ศิวพร. 2505, หน้า 136 เป็นเขตชุมชนเมืองของเซอเบอรังเปอไร รัฐปีนัง ประเทศมาเลเซีย ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเปอไรซึ่งคั่นเมืองบัตเตอร์เวิร์ททางทิศเหนือ และเป็นที่มาของชื่อเซอเบอรังเปอไร ซึ่งเป็นดินแดนภาคพื้นทวีปของรัฐปีนัง

พื้นที่เปอไรนี้ตกเป็นของบริษัทอินเดียตะวันออกของบริเตนเมื่อ ค.ศ. 1800 โดยมีแม่น้ำเปอไรเป็นเส้นเขตแดนระหว่างดินแดนใหม่ของสหราชอาณาจักรกับรัฐเกอดะฮ์ (หรือไทรบุรี) ทางตอนเหนือ ครั้นมีการก่อสร้างเส้นทางรถไฟระหว่างเปอไรกับเปรักช่วงคริสต์ทศวรรษ 1890 ทำให้เปอไรเป็นจุดหมายสำคัญสำหรับส่งออกดีบุกไปทางทะเล และปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 เปอไรก็กลายเป็นเมืองอุตสาหกรรมอย่างเต็มที่

ปัจจุบันเปอไรเป็นเขตนิคมอุตสาหกรรมเช่นเดียวกับเมืองเซอเบอรังจายาซึ่งอยู่ติดกัน รวมทั้งยังเป็นเมืองที่เชื่อมการเดินทางระหว่างแผ่นดินใหญ่กับเกาะปีนังผ่านสะพานปีนัง และยังเป็นพื้นที่สำหรับอำนวยความสะดวกแก่ท่าเรือปีนัง

 ศัพทมูลวิทยา 
เปอไรตั้งอยู่ริมแม่น้ำเปอไร เมื่อบริษัทอินเดียตะวันออกเข้าครอบครองพื้นที่ใน ค.ศ. 1800 จึงตั้งนามเมืองตามชื่อแม่น้ำสายดังกล่าว โดยชื่อแม่น้ำเปอไร มาจากคำในภาษาไทยว่า ปลาย แปลว่า "ส่วนสุด, ส่วนท้าย" เพราะเป็นปลายเขตแดนระหว่างมณฑลไทรบุรีซึ่งเป็นประเทศราชของสยาม กับพรอวินซ์เวลส์ลีย์ (หรือสมารังไพร) ของสหราชอาณาจักร ด้วยเหตุนี้แม่น้ำเปอไรจึงเป็นจุดใต้สุดและจุดสิ้นสุดของอิทธิพลจากราชสำนักสยาม แผนที่ฝ่ายสหราชอาณาจักรจึงระบุภูมินามของดินแดนฝั่งใต้ของแม่น้ำว่า พราย (Prye) ใน จดหมายหลวงอุดมสมบัติ ระบุว่าชาวไทยถิ่นใต้ที่เรียกกันว่าชาวนอก ออกเสียง เปอไร ซึ่งเป็นคำควบสองตัวไม่ได้ จึงออกเสียงเป็น แปไหร ใช้เรียกแผ่นดินส่วนที่สหราชอาณาจักรเช่าไปจากพระยาไทรบุรี (คือเซอเบอรังเปอไร) และใช้เรียกเมืองตรงข้ามเกาะปีนัง (หรือเกาะหมาก)

 ประวัติ 
มีผู้คนเข้าไปตั้งถิ่นฐานที่เปอไรในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 หลังสหราชอาณาจักรครอบครองพื้นที่ดังกล่าว ช่วงแรกถูกพัฒนาเป็นสวนอ้อยใกล้ ๆ กับเขตนิคม จะเห็นได้ว่าเปอไรในยุคแรกมีระบบเศรษฐกิจอิงเกษตรกรรม ครั้นปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 เปอไรพัฒนาขึ้นเป็นเมืองท่าที่ลักษณะเป็นศูนย์กลางในการกระจายสินค้า โดยเฉพาะหลังการสร้างทางรถไฟเชื่อมกับรัฐเปรักในคริสต์ทศวรรษ 1890 ซึ่งตรงกับยุคดีบุกรุ่งเรืองในคาบสมุทรมลายูพอดี เปอไรจึงกลายสภาพเป็นเมืองศูนย์กลางในการขนส่งสินค้า ดีบุกที่ขุดได้จากรัฐเปรักจะถูกส่งต่อไปยังเมืองท่าจอร์จทาวน์บนเกาะปีนัง

เปอไรเริ่มมีการพัฒนาเป็นเมืองอุตสาหกรรมเมื่อ ค.ศ. 1970 โดยปีนังดิเวลเลิปเมนต์คอร์เพอเรเชิน (Penang Development Corporation) ด้วยการสร้างนิคมอุตสาหกรรมเปอไร และนิคมอุตสาหกรรมเซอเบอรังจายา ซึ่งอยู่ใกล้กัน ครั้น ค.ศ. 1974 ท่าเรือปีนังถูกย้ายจากเมืองจอร์จทาวน์ข้ามไปฝั่งเซอเบอรังเปอไร  คลังสินค้า และลานเก็บตู้คอนเทนเนอร์ ถูกสร้างขึ้นในเขตเปอไร และบัตเตอร์เวิร์ท ซึ่งส่งเสริมเศรษฐกิจแก่เปอไรเป็นอันมาก

 ภูมิศาสตร์ 
เปอไรตั้งอยู่ริมแม่น้ำเปอไรซึ่งลงในสู่ช่องแคบปีนังในมหาสมุทรอินเดีย ทางตอนเหนือติดกับเมืองบัตเตอร์เวิร์ท และทางตะวันออกติดกับเมืองเซอเบอรังจายา ส่วนเขตนิคมอุตสาหกรรมเปอไรตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งทะเลเกือบทั้งหมด เริ่มตั้งแต่แม่น้ำเปอไรไปจนถึงสะพานปีนัง

 ประชากร 
ใน โคลงภาพคนต่างภาษา ที่ระบุถึงคนเชื้อชาติต่าง ๆ ที่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร ซึ่งสร้างในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ระบุว่าเมืองแปะไหร คือเปอไร มีประชากรเป็นชาวมลายูนับถือศาสนาอิสลามและมีขนบธรรมเนียมเช่นเดียวกับเมืองไทรบุรีและเมืองยะหริ่งสุจิตต์ วงษ์เทศ. กรุงเทพฯ มาจากไหน. กรุงเทพฯ : มติชน. 2548, หน้า 197 ดังปรากฏความตอนหนึ่ง ความว่า

จากการสำรวจสำมะโนครัวประชากร ค.ศ. 2010 จัดทำขึ้นโดยกรมสถิติ ประเทศมาเลเซีย ระบุว่าเปอไรมีประชากร 14,433 คน มีกลุ่มชาติพันธุ์หลักอยู่สามกลุ่ม ได้แก่ ชาวจีน ร้อยละ 36.38 มลายู ร้อยละ 28.07 และอินเดีย ร้อยละ 27.31 ในจำนวนที่ใกล้เคียงกัน แต่ชาติพันธุ์หลักแต่ละกลุ่มมีประชากรราวหนึ่งในสี่ของประชากรทั้งเมือง นอกจากนี้ยังมีภูมิบุตรอื่น (ที่ไม่ใช่ชาวมลายู) ร้อยละ 0.17 และอื่น ๆ อีกร้อยละ 0.55

เนื่องจากเปอไรเป็นพื้นที่อุตสาหกรรมหนัก ทำให้ผู้คนนอกพื้นที่หลั่งไหลกันเข้ามาตั้งถิ่นฐานในเปอไร ใน ค.ศ. 2010 พบว่ามีประชากรต่างด้าวอาศัยในเปอไรมากถึงร้อยละ 7.52 ของประชากร

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เมืองในรัฐปีนัง