ตำบลฮอด

ฮอด เป็นตำบลในอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ พื้นที่โดยทั่วไปเป็นที่ราบลุ่ม บางส่วนเป็นป่าและภูเขาสูง ส่วนใหญ่อยู่ในเขตน้ำท่วมของการไฟฟ้าฝ่ายผลิต และเขตอุทยานแห่งชาติออบหลวง วันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2534

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
ตำบลฮอดมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้ วันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2540

 ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลหางดง
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลบ้านตาล
 ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลบ้านแอ่น (อำเภอดอยเต่า)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลนาคอเรือ

 ประวัติ 
เมืองฮอด มาจากคำว่า หอด ภาษาล้านนาหมายถึง หิว อดอยาก กระหายน้ำ ในระหว่างการเดินทางอันยาวไกลนี้ ไพร่พลรู้สึกเหนื่อยและหิวมาก กระบวนเสด็จของพระนางจามเทวีได้ผ่านความอดอยากมากมาย กว่าจะถึงจุดหมายปลายทาง เมื่อมาถึงหมู่บ้านแห่งหนึ่งจึงเรียกชื่อว่า เมืองหอด อาจเป็นไปได้ว่า คำว่าหอด ฟังแล้วเป็นนามที่ค่อนไปทางอวมงคล ทำให้เมื่อวันเวลาผ่านไปหลายศตวรรษ การเรียกชื่อจึงเพี้ยนไปเป็น ฮอด ทำให้ความหมายเปลี่ยนจากเดิม เพราะคำว่า ฮอด แปลว่า ถึงหรือบรรลุ เพื่อให้ความหมายเป็นสิริมงคลมากขึ้น"เวียงหอด" หรือ "เวียงฮอด" ประวัติชื่อของอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ - องค์การบริหารส่วนตำบลฮอด อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ วันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2567

กระทรวงมหาดไทยได้แยกพื้นที่หมู่ 1 บ้านแม่ลอง, หมู่ 2 บ้านท่าข้าม, หมู่ 3 บ้านหางดง, หมู่ 4 บ้านผาแตน, หมู่ 5 บ้านแม่ทัง และหมู่ 6 บ้านกองหิน รวม 6 หมู่บ้านของตำบลฮอด ตั้งเป็น ตำบลหางดง วันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2490 ต่อมาปี พ.ศ. 2500 นายประเสริฐ กาญจนดุล ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่พิจารณาว่าที่ว่าการอำเภอฮอด เป็นที่ตั้งศูนย์ราชการ สุขศาลา สถานีตำรวจ ตลาด ชุมชนหนาแน่นบริเวณริมแม่น้ำปิง จึงตั้งเป็น สุขาภิบาลฮอด วันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2500. 

ต่อมามีการกำหนดพื้นที่ตำบลฮอด เป็นเขตน้ำท่วมของเขื่อนภูมิพล วันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2502 ทำให้พ.ต.อ.นิรันดร ชัยนาม ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ และพลเอก ป. จารุเสถียร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยในขณะนั้น พิจารณาย้ายที่ว่าการอำเภอฮอด ออกจากพื้นที่น้ำท่วมของเขื่อนภูมิพล โดยได้สร้างที่ว่าการอำเภอฮอดแห่งใหม่ที่หมู่ 2 บ้านท่าข้าม ตำบลหางดง และเปิดใช้ในวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2505 วันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2505

จากการย้ายที่ว่าการอำเภอ ทำให้พื้นที่ตำบลฮอดถูกลดความสำคัญลง ชุมชนย้ายไปที่บ้านท่าข้าม ทำให้เกิดพื้นที่ศูนย์กลางทางราชการ และความเจริญแห่งใหม่ เป็น สุขาภิบาลท่าข้าม ในปี พ.ศ. 2506 วันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2506 ทำให้ในปี พ.ศ. 2507 ประชาชนย้ายออกและมีประชาชนอยู่ในเขตสุขาภิบาลฮอดน้อย พ.ต.อ.นิรันดร ชัยนาม ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ และศาสตราจารย์ ทวี แรงขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย จึงพิจารณายุบสุขาภิบาลฮอดลง วันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2507

 การแบ่งเขตการปกครอง 

 การปกครองส่วนภูมิภาค 
พื้นที่ตำบลฮอดประกอบด้วยหมู่บ้านทั้งสิ้นจำนวน 5 หมู่บ้าน มีจำนวนประชากร 3,042 คน แบ่งเป็นชาย 1,473 คน หญิง 1,569 คน (เดือนธันวาคม 2566)กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2564." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2565. สืบค้น 24 มกราคม 2565. เป็นตำบลที่มีจำนวนประชากรน้อยที่สุดในอำเภอฮอด





* ปี พ.ศ. 2558 มีการรวมผู้ที่ไม่ได้สัญชาติไทยในทะเบียนราษฎร ส่งผลให้ข้อมูลจำนวนประชากรปีดังกล่าวเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก
หมู่บ้านพ.ศ. 2566กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2564." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2565. สืบค้น 24 มกราคม 2565.พ.ศ. 2565กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2563." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2564. สืบค้น 18 มีนาคม 2564.พ.ศ. 2564กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2563. สืบค้น 10 มกราคม 2563.พ.ศ. 2563กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/036/T_0032.PDF 2562. สืบค้น 12 กุมภาพันธ์ 2562.พ.ศ. 2562กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2561/E/041/22.PDF 2561. สืบค้น 26 กุมภาพันธ์ 2561.พ.ศ. 2561กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2559." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/y_stat59.htm 2560. สืบค้น 3 มีนาคม 2560.พ.ศ. 2560กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2558." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/y_stat58.htm 2558. สืบค้น 16 กุมภาพันธ์ 2559.แพะดินแดง905921932943954955968ดงดำ854856856856852848852แควมะกอก575580576578580578576วังลุง554562567580588589580ห้วยทราย154182187193196196190รวม3,0423,1013,1183,1503,1703,1663,166

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ตำบลฮอดเดิมมีฐานะเป็นสภาตำบลฮอด ในปี พ.ศ. 2516 วันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2516 ต่อมาปี พ.ศ. 2538 สภาตำบลฮอดมี 5 หมู่บ้าน พื้นที่ 51.00 ตารางกิโลเมตร ประชากร 3,200 คน และ 917 ครัวเรือนประชากรรายตำบลในประเทศไทย ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2538 (เขตตำบลฮอด อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่) สืบค้นเมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2567 ปี พ.ศ. 2539 กระทรวงมหาดไทยจึงพิจารณาให้สภาตำบลฮอดอยู่ในเงื่อนไขที่จะจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลได้ จึงได้รับการจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลฮอด วันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2539

 อ้างอิง 

ฮอด