หนานหมาน

หนานหมาน (,  อนารยชนทางใต้) เดิมเป็นชื่อเรียกของชนเผ่าบางกลุ่มในภาคใต้ของจีน โดย 3 ราชวงศ์ ในสมัยราชวงศ์เซี่ยจนถึงสมัยราชวงศ์โจว หรือ ชนชาติในที่ราบลุ่มภาคกลาง《尔雅·释地》：“九夷、七戎、六蛮，谓之四海。”郭璞注：“六蛮在南。”

ชนชาติฮั่น ซึ่งวิวัฒนาการมาจากชนเผ่าต่าง ๆ ในจิ่วโจวสืบทอดชื่อนี้และใช้แทนชนชาติต่างชาติที่ไม่ใช่ชาวฮั่นในภาคใต้ ในมุมมองแบบเอาชาวจีนเป็นศูนย์กลางแล้ว ซีหรง, ตงอี๋, เป่ย์ตี๋ และหนานหมาน ถูกเรียกรวมกันว่าซื่ออี๋ (四夷)

บางแนวคิดบ่งบอกให้เห็นว่าดินแดนของราชวงศ์ซ่งใต้ ในอดีตถูกชาวมองโกล เรียกว่า หมานจึกั๋ว (蠻子國) ซึ่งหมายถึงแดนเถื่อน《中国历史文物》编辑部，《中國歷史文物》（第1-6期），2008年，第26頁 ส่วนชาวแมนจูเรียกชาวฮั่นว่า หมานจึ (蠻子)《明實錄．神宗．卷五百二十四》萬曆四十二年九月壬戌，廵按山東御史翟鳳翀疏言：「自奴酋反側...向來夷漢一家，墩臺俱廢哨瞭不設，夷人假入市伺虛實，漢人亦出邊透漏消息，且聞高淮一撤參隨司房等役半投東夷，與近年懼罪脫逃之人俱以奴寨為窟穴，奴酋特築一城居之，號曰蠻子城，其人往來內地，人不知覺...。」 และ กองทัพราชวงศ์ชิงเองก็เรียกชาวฮั่นว่า หมานจึ (蠻子)《嘉定乙酉紀事》：「丁每遇一人，輒呼蠻子獻寶，其入悉取腰纏奉之，意滿方釋。遇他兵，勒取如前。所獻不多，輒砍三刀。至物盡則殺。」

 "หนานหมาน" ก่อนยุคฉิน 
กษัตริย์แห่งฉู่เคยเรียกตัวเองว่า หมานอี๋ (蠻夷)《史記．卷四十．楚世家第十》 ชาวจิ้นและชาวเจิ้งต่างก็เรียกพวกเขาว่าจิงหมาน (荊蠻)劉寶才《先秦史》，五南圖書出版，第330頁 และต่อมาชาวฉู่ก็กลายเป็นหนึ่งในกลุ่มที่ถูกเรียกว่า จูเซี่ย (諸夏)《左傳．襄公十三年》秋，楚共王卒，子囊謀諡，大夫曰：「君有命矣。」子囊曰：「君命以共，若之何毀之？赫赫楚國，而君臨之，撫有蠻夷，奄征南海，以屬諸夏。而知其過，可不謂共乎！請謚之共。」大夫從之。《史記·太史公自序》春秋之後，陪臣秉政，彊國相王；以至于秦，卒并諸夏，滅封地，擅其號。作六國年表第三。 นอกจากนี้ ราชวงศ์โจวใช้คำว่า 蠻 เรียกกลุ่มชนเผ่าอื่น ๆ ในสมัยนั้น เช่นพวก เยวี่ย (越), ยง (庸), ไป่ผู (百濮), ปา (巴), สู่ (蜀), เจียวเหยา (僬僥), เต่าอี๋ (島夷), ซานเหมียว (三苗) เหออี๋ (和夷)

นักวิชาการชื่อหลู เหม่ย์ซง (盧美松) เชื่อว่า 蠻 เป็นคำที่เรียกตัวเอง หมายถึง "คน, ประชนชน"

นักภาษาศาสตร์ ไป๋ อีผิง (白一平) และซาเจียเอ่อร์ (沙加爾) ได้รื้อฟื้นการสร้างการออกเสียงของภาษาจีนโบราณขึ้นมาใหม่ แล้วมองว่า 蠻 ในภาษาจีนโบราณออกเสียงว่า  ซึ่งคล้ายกับคำว่า 閩 ซึ่งใช้เรียกกลุ่มชนเผ่าทางใต้ซึ่งอ่านว่า  มากBaxter, William H. and Laurent Sagart. 2014. Old Chinese: A New Reconstruction. Oxford University Press, .

สวี ซวี่เซิง (徐旭生) มองว่าต้นกำเนิดที่สำคัญทั้งสามของชาวจีนคือเผ่าหัวเซี่ย, ตงอี๋ และ หนานหมาน徐旭生《中國古史的傳說時代》：「華夏、夷、蠻三族實為秦漢間所稱中國人的三個主要來源。」

 "หนานหมาน" ในฐานะคนนอกเผ่า 
พวกต่างชาติที่จัดอยู่ในกลุ่มหนานหมานได้แก่: หลินอี๋ (林邑), ฝูหนาน (扶南)《晉書．卷九十七．列傳第六十七．四夷傳．南蠻》條《南齊書卷五十八》, เหลียวเหริน (獠人)《魏書．卷一百一．列傳第八十九》：「獠者，蓋南蠻之別種。」, หลี่จู๋ (俚族)《宋書卷九十七》, ผานผาน (盤盤), หลางหยาซิว (狼牙脩) , ซือจึกั๋ว (師子國)《梁書卷五十四》, หนานเจ้า (南詔), ซื่อลี่ฝัวซื่อ (室利佛逝), หนานผิงเหลียว (南平獠), เปียวกั๋ว (驃國), เจินลา (真臘), ตงเซี่ยหมาน (東謝蠻), ซีเจ้าหมาน (西趙蠻) ฯลฯ

ตั้งแต่สมัยราชวงศ์สุยและถัง ชนกลุ่มน้อยทางตอนใต้เรียกว่าถงหมาน (峒蠻) และ ต้งหมาน (洞蠻) ในช่วงราชวงศ์ชิง มีบางส่วนมองว่าชาวซูงการ์ เรียกชาวแมนจูว่า หมานจึ《大義覺迷錄》：「滿洲人皆恥附於漢人之列，準噶爾呼滿洲為蠻子，滿洲聞之，莫不忿恨之。」

南蠻 ในวัฒนธรรมญี่ปุ่นหมายถึงชาวยุโรปตั้งแต่ได้เริ่มทำการค้ากับยุโรปในศตวรรษที่ 15 (ดูรายละเอียดที่ ศิลปะนัมบัง)

 อ่านเพิ่มเติม 
 link=|alt=维基文库中的相关文本：|class=noviewer|16x16px|维基文库 《周書·卷49》，出自令狐德棻《周書》
 link=|alt=维基文库中的相关文本：|class=noviewer|16x16px|维基文库 《舊唐書·卷197》，出自刘昫《舊唐書》

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:สเลอร์เกี่ยวกับชาติพันธุ์และศาสนา
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประวัติศาสตร์จีน
หมวดหมู่:บทความที่มีข้อความภาษาเวียดนาม