ถ้ำก่อกู้น

ถ้ำก่อกู้น (; หรือ มอญ: ထီုကအ်ဂေါန်) บ้างทับศัพท์เป็น ถ้ำก๊อกุ๊นกู่ หรือ ถ้ำเกาะกูน เป็นถ้ำวัดพุทธใน พะอัน รัฐกะเหรี่ยง ประเทศพม่า ภายในถ้ำเต็มไปด้วยพระพุทธรูปขนาดเล็กนับพันองค์ประดับอยู่ตามผนังถ้ำ ปัจจุบันเป็นทั้งศาสนสถานและสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญแห่งหนึ่งของพะอัน

 ที่ตั้ง 
ถ้ำก่อกู้น อยู่ห่างจากพะอัน 8 ไมล์ ห่างจากมอละมไยน์ 28 ไมล์ และห่างจากฝั่งตะวันตกของแม่น้ำสาละวิน 2 ไมล์ ถ้ำนี้ตั้งอยู่ที่เชิงเขาก่อกู้น มีความยาว 130 ฟุต กว้าง 70 ฟุต และสูง 25 ฟุต

 ประวัติ 
ถ้ำก่อกู้นเป็นถ้ำหินปูน ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าสร้างขึ้นเมื่อใด แต่เชื่อว่าสร้างขึ้นในราวคริสต์ศตวรรษที่ 7 ส่วนนักประวัติศาสตร์ Nai Maung Toe ได้ตั้งข้อสันนิษฐานจากจารึกของถ้ำว่าน่าจะสร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 6 หรือ 7 นักเดินทางชาวตะวันตกคนแรกที่เขียนถึงถ้ำนี้คือจอห์น ครอวเฟิร์ด เมื่อมกราคม ค.ศ. 1827

ภายในยังพบประติมากรรมหินสามองค์ สององค์เป็นพุทธและอีกองค์เป็นฮินดู โดยชิ้นที่เป็นประติมากรรมพุทธชิ้นหนึ่งปรากฏจารึกอักษรมอญโบราณ 23 บรรทัด สลักไว้ที่ด้านซ้ายของชายเสื้อ ส่วนชายเสื้อด้านขวาแตกหักเสียหายเหลือเพียง 3 บรรทัดเท่านั้น บนประติมากรรมฮินดูมีจารึกถึงพระพรหม, พระวิษณุ, พระศิวะ และพระคเณศด้วย ถ้ำก่อกู้นมีจารึกหินและข้อความเขียนด้วยหมึกที่จารึกไว้ระบุนามผู้บริจาคและคำอธิษฐาน ตลอดจนจำนวนพระพุทธรูปที่บริจาค บนหินจารึกอักษรมอญโบราณระบุว่าพระพุทธรูปบางองค์บริจาคโดยพระราชินีแห่งเมาะตะมะ เมื่อครั้นพระเจ้าอโนรธามังช่อแห่งพุกาม ได้ยึดครองอาณาจักรสะเทิม และนำตัวพระเจ้ามนูหะไปยังพุกาม พระราชินีแห่งเมาะตะมะสามารถหลบหนีออกมาได้ ว่ากันว่าพระนางหลบซ่อนอยู่ในถ้ำนี้และบริจาคพระพุทธรูปไว้เช่นกัน 

จารึกอักษรมอญโบราณ 23 บรรทัด โดยทั่วไปสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ การบริจาคและคำอธิษฐาน คำแปลที่ใกล้เคียงที่สุดได้ความว่า "ข้าพเจ้าคือราชินีแห่ง Muhtah (เมาะตะมะ) ผู้อาศัยอยู่ใน Du'vop ได้แกะสลักพระพุทธรูปองค์นี้ ข้าพเจ้าและผู้ติดตามได้ตั้งใจสร้างพระพุทธรูปดินเผาและพระพุทธรูปหินแกะสลักใน Du'vop และในชนบท ข้าพเจ้าเป็นแรงดลใจให้ช่างศิลป์อื่นได้แกะสลักพระพุทธรูปหิน"

ปัจจุบันถ้ำอยู่ภายใต้การพิทักษ์ตามกฎหมายของกระทรวงวัฒนธรรม

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

กอกน
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในรัฐกะเหรี่ยง
หมวดหมู่:โบราณสถานในประเทศพม่า
หมวดหมู่:สถานที่ท่องเที่ยวในประเทศพม่า
หมวดหมู่:จารึกในประเทศพม่า