วัดเขาบางทราย

วัดเขาบางทราย เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ สังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย ตั้งอยู่ในตำบลบางทราย อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี 

วัดเขาบางทราย หรือ วัดเขาพระพุทธบาทบางทราย มีประวัติกล่าวกันว่าพระมหากษัตริย์ผู้ครองกรุงศรีอยุธยาเป็นผู้สร้างขึ้นในระหว่าง พ.ศ. 2249–2275 เป็นพระอารามหลวงที่มีความรุ่งเรืองอยู่ระยะหนึ่ง ต่อมากลายเป็นวัดร้าง จนในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ได้โปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งเจ้าพระยาพระคลังที่สมุหกลาโหม ยกทัพไปปราบอั้งยี่ ที่วัดคงคาลัย ตำบลบางทราย อำเภอเมืองชลบุรี (ปัจจุบันวัดคงคาลัย เป็นที่ตั้งตลาดสด บางทราย เหลือเพียงศาลและป้ายชื่อวัดเท่านั้น) เจ้าพระยาพระคลังได้มีบัญชาสั่งให้ปลัดทัพสถาปนาวัดเขาบางทรายขึ้นมาใหม่ ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2384 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2389

ต่อมาวัดได้รับการบูรณะอีกครั้งในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยพระยาวิชิตชลเขต ผู้กำกับราชการเมืองชลบุรีกับพระราชาคณะหลายรูป เสนาสนะที่ได้รับการบูรณะได้แก่ มณฑปพระพุทธบาท เจดีย์ วิหาร ตึกพำนักเจริญภาวนาและบ่อน้ำ เป็นต้น พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวขณะทรงผนวชเสด็จพระราชดำเนินมานมัสการพระพุทธบาทและเสด็จเยี่ยมเจ้าอาวาส เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2447 ตรงกับวันพฤหัสบดี แรม 9 ค่ำ เดือน 12 ปีมะโรง ทางราชการเคยใช้วัดนี้เป็นสถานที่ทำพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยาเรื่อยมาจนตลอดสมัยรัชกาลที่ 5

งานประเพณีที่สำคัญ ในช่วงวันสิ้นเดือน 4 จนถึงวันขึ้น 2 ค่ำ เดือน 5 จะมีการจัดงานประเพณีเดินขึ้นไปไหว้พระพุทธบาทบางทราย รวมทั้งงานประเพณีตักบาตรเทโวที่จัดขึ้นช่วงวันออกพรรษา

อ้างอิง

เขาบางทราย
เขาบางทราย