ควากษะ

ในสถาปัตยกรรมอินเดีย ควากษะ หรือ จันทรศาลา (ในอินเดียเหนือ) และ กูฑุ หรือ นาสี (ในอินเดียใต้)gavākṣa, candraśālās, kūḍu. Harle, 49, 166, 276. เป็นคำที่ทั่วไปใช้เรียกโครงสร้างแม่บทที่เน้นส่วนโค้งโอจี ส่วนโค้งครึ่งวงกลม หรือส่วนโค้งรูปเกือกม้าที่ใช้ประดับโครงสร้างของมนเทียรแบบอินเดีย โดยเฉพาะในมนเทียรเจาะหิน ในรูปแบบดั้งเดิม ควากษะมีรูปคล้ายกับภาพตัดขวางของโครงสร้างทรงโค้งประทุน เมื่อใช้ประดับโถงเจดีย์รอบหน้าต่างบานใหญ่อาจเรียกว่าเป็นโครงสร้างโค้งเจดีย์ (chaitya arch) ในภายหลังได้มีวิวัฒนาการและใช้งานโดยแพร่หลาย จนได้รับการเรียกขานว่าเป็น "โครงสร้างแม่บทที่พบได้มากที่สุดในสถาปัตยกรรมมนเทียรฮินดู"Harle, 48 ควากษะ เป็นคำในภาษาสันสกฤตที่แปลว่าดวงตาของกระทิงหรือดวงตาของวัว ในเชิงสัญลักษณ์ฮินดู ควากษะมีไว้แทนแสงและความรัศมีความยิ่งใหญ่ของเทวรูปองค์ประธานในครรภคฤห์ รวมถึงอาจมองว่าเป็นหน้าต่างให้แก่เทพเจ้าภายในครรภคฤห์ได้มองออกโลกภายนอกเช่นกันElgood (2000), 103

อ้างอิง

บรรณานุกรม

Elgood, Heather, Hinduism and the Religious Arts, 2000, A&C Black, , 9780304707393, google books
Hardy, Adam, Indian Temple Architecture: Form and Transformation : the Karṇāṭa Drāviḍa Tradition, 7th to 13th Centuries, 1995, Abhinav Publications, , 9788170173120, google books
Harle, J.C., The Art and Architecture of the Indian Subcontinent, 2nd edn. 1994, Yale University Press Pelican History of Art,  
Kramrisch, Stella, The Hindu Temple, Volume 1, 1996 (originally 1946), , 9788120802223, google books
Michell, George, The Penguin Guide to the Monuments of India, Volume 1: Buddhist, Jain, Hindu, 1989, Penguin Books, 

Category:สถาปัตยกรรมโบสถ์พราหมณ์
Category:สถาปัตยกรรมพุทธ
Category:องค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม