ความเอนเอียงเชิงอนุรักษนิยม

ในสาขาจิตวิทยาเชิงประชานและทฤษฎีการตัดสินใจ ความอนุรักษนิยม หรือ ความเอนเอียงเชิงอนุรักษนิยม () เป็นความโน้มเอียงที่จะเปลี่ยนความเชื่อของตนอย่างไม่เพียงพอเมื่อได้หลักฐานใหม่ๆ
เป็นลักษณะการเปลี่ยนความเชื่อของมนุษย์ที่ให้ความสำคัญกับความน่าจะเป็นก่อน (prior distribution, base rate) เกินจริง และให้ความสำคัญแก่หลักฐานใหม่น้อยเกินไปโดยเทียบกับแบบจำลองการเปลี่ยนความคิดแบบเบย์เซียน (Bayesian belief-revision)

ตามทฤษฎีนี้ "ความคิดเห็นเปลี่ยนไปอย่างมีระเบียบมาก มักจะเป็นไปตามสัดส่วนของตัวเลขที่ระบุโดยทฤษฎีของเบยส์ แต่ก็ยังน้อยเกินไป"
กล่าวอีกอย่างก็คือ มนุษย์จะอัปเดตความเชื่อที่มีอยู่ก่อนเมื่อมีหลักฐานใหม่ แต่ก็เปลี่ยนช้าเกินไปเทียบกับทฤษฎีของเบยส์

นักจิตวิทยาชาวอเมริกัน วาร์ด เอ็ดวาร์ดส์ได้รายงานถึงปรากฏการณ์นี้ในปี1968 ตามการทดลองเช่นดังต่อไปนี้

มีกระเป๋าสะพายหลังสองใบ ใบหนึ่งมีเบี้ยสีแดง 700อัน และเบี้ยสีน้ำเงิน 300อัน กระเป๋าอีกใบมีเบี้ยแดง 300อัน และเบี้ยน้ำเงิน 700อัน 
ให้เอากระเป๋ามาใบหนึ่ง
ต่อไปให้สุ่มตัวอย่างเอาเบี้ยอันหนึ่งแล้วนำคืนใส่กระเป๋า
ในการชักตัวอย่าง 12ครั้ง คุณได้เบี้ยสีแดง 8อัน สีน้ำเงิน 4อัน
มีความน่าจะเป็นเท่าไรที่กระเป๋าที่คุณได้เป็นกระเป๋าที่มีเบี้ยแดงโดยมาก

ผู้ร่วมการทดลองโดยมากเลือกคำตอบราวๆ .7
แต่คำตอบตามทฤษฎีของเบยส์อยู่ใกล้ๆ .97
เอ็ดวาร์ดส์เสนอว่า มนุษย์เปลี่ยนความเชื่ออย่างอนุรักษนิยม เป็นไปตามทฤษฎีของเบยส์แต่ก็ช้ากว่า 
คือ เปลี่ยนค่าความน่าจะเป็นที่เริ่มจาก .5อย่างไม่แม่นยำ โดยเป็นไปตามความเอนเอียงที่เห็นได้จากการทดลองหลายการทดลอง

 ในการเงิน 
ในสาขาการเงิน มีหลักฐานว่านักลงทุนตอบสนองน้อยเกินไปต่อเหตุการณ์ที่เกิดกับบริษัท ซึ่งเป็นไปตามคาดเนื่องกับปรากฏการณ์นี้
เหตุการณ์รวมทั้งการประกาศรายได้ การเปลี่ยนเงินปันผล และการแตกหุ้น

 คำอธิบาย 
คำอธิบายดั้งเดิมของปรากฏการณ์นี้ก็คือมันเป็นส่วนเพิ่มของ ความเอนเอียงโดยตั้งหลัก (anchoring bias)
"หลัก" (anchor) ที่ตั้งไว้แต่แรกคือค่าความน่าจะเป็นที่.5 เมื่อมีทางเลือกสองทางโดยไม่มีหลักฐานอื่น แล้วต่อมาไม่สามารถปรับให้ไกลจากหลักนี้ได้พอ
แต่งานศึกษาปี2012 เสนอว่า ความอนุรักษนิยมในการเปลี่ยนความคิดอาจอธิบายได้โดยกลไกทางทฤษฎีสารสนเทศที่สมมุติว่า การแปลงหลักฐานที่เป็นปรวิสัย (คือหลักฐานที่ได้) ให้เป็นค่าประเมินทางอัตวิสัย (คือการตัดสินใจ) เป็นกระบวนการที่มีสัญญาณกวนมาก
งานศึกษาอธิบายว่า ค่าประเมินของความน่าจะเป็นแบบมีเงื่อนไขเป็นไปในทางอนุรักษนิยม เพราะมีสัญญาณรบกวนในการระลึกถึงความจำ โดยสัญญาณรบกวนนิยามว่า เป็นหลักฐานที่ผสมผเสกัน

งานทดลองที่ให้รางวัลกับผู้ร่วมการทดลองพบว่า ปรากฏการณ์นี้สามารถทำให้ลดลงได้สำหรับผู้ที่มีสมรรถภาพทางประชานดี แต่ก็ยังไม่หายไปโดยสิ้นเชิง

 ดูเพิ่ม 
 เหตุผลวิบัติโดยอัตราพื้นฐาน
 Belief perseverance
 รายชื่อความเอนเอียงทางประชาน

 เชิงอรรถและอ้างอิง 

หมวดหมู่:ความเชื่อ
หมวดหมู่:ญาณวิทยา
หมวดหมู่:การแทนความรู้ 
หมวดหมู่:ทฤษฎีทางสถิติ
หมวดหมู่:ทฤษฎีความน่าจะเป็น
หมวดหมู่:ผลพวงเชิงตรรกะ
หมวดหมู่:ความเฉื่อยทางประชาน
หมวดหมู่:ความผิดพลาด
หมวดหมู่:ความรู้
หมวดหมู่:ความคิด