ศาสนาเพิน

เตอเมเพิน (gdod ma'i bon) คือ เพินยุคโบราณของชางชุงและทิเบตโดยเป็นศาสนาเพินที่เน้นเกี่ยวกับเชื่อมโยงกับธรรมชาติ, การบูชาเทพประจําถิ่นและนาค รวมถึงการบูชายัญ ดังที่ปรากฏในพุทธประวัติของพระเติมปาเชนรับว่า เมื่อครั้งที่พระองค์เสด็จมายังทิเบตพระองค์ทรงได้ห้ามปรามไม่ให้ชาวทิเบตโบราณซึ่งถือในเตอเมเพินบูชายัญเดียวการฆ่าสัตว์แต่เปลี่ยนเป็นการปั้นตอร์มาแทน ซึ่งต่อมาเพินกลุ่มได้ถูกพระคุรุปัทมะสัมภวะปราบ
เพินผสม (Mixed Bön) หมายถึง กลุ่มเพินที่เป็นประเพณีและความเชื่อขอเหล่าชนเผ่าหลากหลายที่มีมีความเชื่อและปฏิบัติอยู่ในพื้นที่ชายแดนที่ล้อมรอบทิเบตและเทือกเขาหิมาลัยซึ่งผสมผสานความเชื่อของเพินประเภทต่าง ๆ กับฮินดูและพุทธศาสนา
ยุงตรุงเพิน หรือ พุทธเพิน (g.yung drung bon) หมายถึง พระธรรมอันเป็นนิรันดร์ ซึ่งก่อตั้งโดย เติมปา เชนรับ มิโวเช () ซึ่งผู้ปฏิบัติเชื่อว่าท่าน คือ ซังเจ (แปลว่าพระพุทธเจ้า) โดยเชื่อกันว่ามีมา 18,000 ปี (ตามการคํานวณของทางวัดแมนรีหากตามพุทธประวัติพระเติมปาเชนรับกล่าวว่าประมาณ 3,800ปี) และต่อมาโดนกวาดล้างในยุคของ พระเจ้าตรีซงเดเซน ของทิเบตโดยการยึดอาณาจักรชางชุงและอัญเชิญพุทธศาสนาจากอินเดียมาแทนที่ หลังจากนั้นในหลายยุคต่อมาได้มีการค้นพบคําสอนที่ถูกซ้อนไว้ หรือ ธรรมสมบัติของยุงตรุงเพินและจึงรวบรวมคําสอนและสร้างวัดชื่อเยรูเว็นซากา ต่อมานํ้าท่วมทําให้คัมภีร์สูญหายพระภิกษุต้องอพยบไปอยู่วัดนิกายสาเกียต่อ พระอาจารย์ญัมเม เชรับ เกียลเซ็น () ลามะเพินผู้ที่ได้ชื่อว่าพระมัญชุสีบนโลกมนุษย์ได้ก่อตั้ง วัดต้าชีแมนรี สถานที่ศูนย์กลางการปฏิบัติและวมรวมคําสอนของยุงตรุงเพินขึ้น ต่อมาทิเบตสูญเสียเอกราช ทําให้ยุงตรุงเพิน ได้รับความเสียหายอย่างหนัก สมเด็จแมนรีทริซินพระองค์ที่ 33 ประมุขสูงสุดของยุงตรุงเพินในยุคนั้นจึงได้สร้างวัดแมนรีแห่งใหม่ที่โดลันจี ประเทศอินเดียโดยเป็นศูนย์กลางการศึกษาคําสอนของยุงตรุงเพินแห่งใหม่

ผู้ที่นับถือศาสนาเพินเรียกว่า เพินโป ()

ความสัมพันธ์ระหว่างเพินนี้กับศาสนาพุทธยังคงเป็นที่ถกเถียง กอฟฟรีย์ ซามูเอล (Geoffrey Samuel) นักวิชาการร่วมสมัย อธิบายว่า "ศาสนาเพินคือศาสนาพุทธแบบทิเบตรูปแบบหนึ่ง" เพราะมีความคล้ายคลึงกับนิกายญิงมาอยู่หลายประการ แต่ศาสนาเพินยังเก็บรักษาความเชื่อยุคเก่าที่มีมาก่อนการรับศาสนาพุทธ

อ้างอิง

หมวดหมู่:วัฒนธรรมทิเบต
หมวดหมู่:ศาสนาในทิเบต