ตำบลนครชุม (อำเภอเมืองกำแพงเพชร)

นครชุม เป็นตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของแม่น้ำปิง และอยู่ตรงข้ามกับตัวเมืองกำแพงเพชร ปัจจุบันมีประชากรทั้งหมด 17,381 คน เป็นที่ตั้งของสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์มากมาย อาทิ วัดพระบรมธาตุเจดียาราม วัดซุ้มกอ วัดเจดีย์กลางทุ่ง เป็นต้น และยังเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชรอีกด้วย สมัยก่อนเมืองนครชุมเคยเป็นเมืองที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากเป็นเมืองลูกหลวงของอาณาจักรสุโขทัย แต่ต่อมาได้ถูกทิ้งร้าง เพราะผู้คนได้อพยพมาตั้งถิ่นฐานที่ฝั่งเมืองกำแพงเพชร

 ประวัติ 
เมืองนครชุม เป็นเมืองโบราณที่สร้างในสมัยก่อนอาณาจักรสุโขทัย สันนิษฐานว่าถูกสร้างขึ้นเมื่อก่อนพุทธศักราช 1800 และมีฐานะเป็นเมืองลูกหลวงในสมัยอาณาจักรสุโขทัย เมืองนครชุมเจริญถึงขีดสุดในช่วงสมัยการครองราชย์ของพระมหาธรรมราชาที่ 1 (พญาลิไทย) ซึ่งเป็นพระมหากษัตริย์แห่งสุโขทัยพระองค์ที่ 6 เมื่อคราที่พระองค์ได้เสด็จมาที่เมืองนครชุม พระองค์ได้โปรดให้สร้างพระเจดีย์เพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุจากลังกา และสถาปนาพระศรีมหาโพธิ์ไว้ ณ เมืองนครชุมแห่งนี้ด้วยสันติ อภัยราช. ประวัติวัดพระบรมธาตุนครชุม. เข้าถึงได้จาก: http://sunti-apairach.com/book/book1pdf/booksec1_014.pdf. สืบค้นเมื่อ 23 มีนาคม 2565.

ราวพุทธศักราช 2000 เกิดน้ำกัดเซาะกำแพงเมือง และโรคไข้ป่าระบาด ผู้คนเจ็บป่วยล้มตายกันเป็นจำนวนมาก ประกอบกับอาณาจักรสุโขทัย ถูกผนวกเป็นอาณาจักรเดียวกับกรุงศรีอยุธยา ทำให้เมืองนครชุมเริ่มหมดความสำคัญลง ผู้คนจึงอพยพข้ามแม่น้ำปิงมาตั้งถิ่นฐานทางฝั่งตะวันออก หรือเมืองกำแพงเพชรแทน เมืองนครชุมจึงเป็นเมืองร้างในเวลายาวนานกว่าสามร้อยปี

เมื่อสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ได้มีการอพยพชาวลาวเวียงจันทน์ประมาณหนึ่งร้อยครอบครัว มาตั้งถิ่นฐานที่เมืองนครชุมแห่งนี้ ซึ่งต่อมาเรียกกันว่า "บ้านปากคลอง" โดยแบ่งเป็นบ้านปากคลองเหนือ บ้านปากคลองกลาง และบ้านปากคลองใต้ ตอนนี้ยังไม่มีใครรู้จักเมืองนครชุม จนกระทั่งสมเด็จพุฒาจารย์ (โต) ได้มาค้นพบเมืองนครชุมอีกครั้ง และฟื้นฟูเมืองนครชุมขึ้น พร้อมกับวัดพระบรมธาตุ ต่อมาเมื่อทราบว่าบ้านปากคลองนี้คือเมืองนครชุม จึงกลับมาเรียกว่าตำบลนครชุมดังแต่โบราณ

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
ตำบลนครชุมมีที่ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิงและตัวเมืองกำแพงเพชร มีระยะทางห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 351 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 68.5 ตารางกิโลเมตร หรือ 42,812.5 ไร่ ตำบลนครชุมมีอาณาเขตติดต่อกับตำบลข้างเคียง ดังนี้ 
 ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลทรงธรรม
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลในเมือง และตำบลเทพนคร
 ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลอ่างทอง ตำบลคลองแม่ลาย และตำบลท่าขุนราม
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลนาบ่อคำ

 การปกครอง 
 หมู่บ้าน 
พื้นที่ตำบลนครชุมมีประชากรทั้งหมด 17,381 คน โดยแบ่งเป็นประชากรชายทั้งหมด 8,301 คน และประชากรหญิงทั้งหมด 9,080 คน (เดือนธันวาคม 2564) แบ่งการปกครองออกเป็น 13 หมู่บ้าน ดังนี้

+ หมู่บ้านในตำบลนครชุม หมู่ที่ ชื่ออักษรไทย ชื่ออักษรโรมัน 1 บ้านวังยาง Ban Wang Yang 2 บ้านหัวยาง Ban Hua Yang 3 บ้านปากคลองใต้ Ban Pak Khlong Tai 4 บ้านปากคลองกลาง Ban Pak Khlong Klang 5 บ้านนครชุม Ban Nakhon Chum 6 บ้านสว่างอารมณ์ Ban Sawang Arom 7 บ้านทุ่งสวน Ban Thung Suan 8 บ้านคลองแม่ลายเหนือ Ban Khlong Mae Lai Nuea 9 บ้านทุ่งเศรษฐี Ban Thung Setthi 10 บ้านโนนม่วง Ban Non Muang 11 บ้านหวังใหม่ Ban Wang Mai 12 บ้านเนินสำราญ Ban Noen Sam Ran 13 บ้านป่ามะม่วง Ban Pa Mamuang

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่ตำบลนครชุมอยู่ในการดูแลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลนครชุม เป็นเทศบาลขนาดกลาง ครอบคลุมพื้นที่ 5 หมู่บ้านของตำบลนครชุม ได้แก่ หมู่ที่ 4, 5 และบางส่วนของหมู่ที่ 2, 3 และ 6 มีขนาดพื้นที่ 3.5 ตารางกิโลเมตร  มีจำนวนประชากรรวมทั้งสิ้น 6,829 คน โดยแบ่งเป็นประชากรชายทั้งหมด 3,192 คน และประชากรหญิงทั้งหมด 3,637 คน แต่เดิมมีฐานะเป็นสุขาภิบาลนครชุม และจึงมีการยกฐานะเป็นเทศบาลตำบลในปี พ.ศ. 2542

 องค์การบริหารส่วนตำบลนครชุม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนครชุมในส่วนที่อยู่นอกเขตเทศบาล ขนาดพื้นที่ 65 ตารางกิโลเมตร มีจำนวนประชากรรวมทั้งสิ้น 10,552 คน โดยแบ่งเป็นประชากรชายทั้งหมด 5,109 คน และประชากรหญิงทั้งหมด 5,443 คน

 การคมนาคม 
  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน)
  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 (ถนนกำแพงเพชร)
  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 112 (ทางเลี่ยงเมืองกำแพงเพชร)
  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1116 (ถนนสายนครชุม-หนองแดน)

 การศึกษา 
 ระดับอุดมศึกษา 
 มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร

 โรงเรียนมัธยมศึกษาและประถมศึกษา 
 โรงเรียนวชิรปราการวิทยาคม
 โรงเรียนบ้านทุ่งเศรษฐี
 โรงเรียนบ้านทุ่งสวน
 โรงเรียนบ้านโนนม่วง
 โรงเรียนสาธิตฯ
 โรงเรียนสาธิตวัดพระบรมธาตุ
 โรงเรียนอนุบาลเมืองกำแพงเพชร (บ้านนครชุม)

 สถานที่สำคัญ 
พื้นที่ตำบลนครชุมมีสถานที่สำคัญหลายแห่ง ดังนี้
 วัดพระบรมธาตุเจดียาราม
 วัดเจดีย์กลางทุ่ง
 วัดซุ้มกอ
 วัดหม่องกาเล
 วัดหนองพิกุล 
 วัดหนองลังกา
 ป้อมทุ่งเศรษฐี

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์เทศบาลตำบลนครชุม
 เว็บไซต์องค์การบริหารส่วนตำบลนครชุม

นครชุม
หมวดหมู่:อำเภอเมืองกำแพงเพชร