พระองค์เจ้ามาลิกา ยุคันธร

สมเด็จพระสว่างวัฒนาราชกนิษฐาจำเริญรัตน์ (, สมฺเฎจพระสวางฺควฑฺฒนาราชกนิษฐาจมฺเรนฺรตฺน) พระนามเดิม พระองค์เจ้ามาลิกา ยุคันธรฉ่ำ ทองคำวรรณ. กัมพุชบรรณ เล่ม 1 แบบเรียนภาษาเขมร. พระองค์เจ้ามาลิกา ยุคันธร แจกในการพระศพ พระองค์เจ้ายุคันธรแห่งกรุงกัมพูชาธิบดี ณ วัดมงกุฎกษัตริยาราม กรุงเทพฯ วันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2477. พระนคร : จิตรวัฒนา, 2477, หน้า ข (; ส่วนพระองค์สะกดว่า ยุคุนธร; พ.ศ. 2414 – 18 มีนาคม พ.ศ. 2494) เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร ประสูติแต่นักนางพยาม หรือพยู (บางแห่งว่าชื่อ แญก นู) และเป็นพระชายาในพระองค์เจ้านโรดม อรุณยุคนธร (หรือ ยุคุนธร) พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร ประสูติแต่พระนางจอมผลทิพสุดาจันทร์ พระสนมเอกฉ่ำ ทองคำวรรณ. กัมพุชบรรณ เล่ม 1 แบบเรียนภาษาเขมร. พระองค์เจ้ามาลิกา ยุคันธร แจกในการพระศพ พระองค์เจ้ายุคันธรแห่งกรุงกัมพูชาธิบดี ณ วัดมงกุฎกษัตริยาราม กรุงเทพฯ วันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2477. พระนคร : จิตรวัฒนา, 2477, หน้า ก ซึ่งเป็นพระเชษฐาต่างพระมารดา ประสูติพระโอรส-ธิดาด้วยกันสี่พระองค์ พระธิดาสองพระองค์ประกอบกิจเป็นครู พระองค์หนึ่งเป็นครูโรงเรียนโรดม และอีกพระองค์หนึ่งเป็นครูโรงเรียนมาลิกา ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง พระองค์เจ้าปิงเปียง ยุคันธร ซึ่งเป็นพระธิดาพระองค์หนึ่ง ได้รับเลือกให้เป็นตัวแทนของกัมพูชาในการประชุมสมัชชาสหภาพฝรั่งเศสในกรุงปารีส ก่อนถูกเลือกให้เป็นรองประธานสมัชชาดังกล่าวใน พ.ศ. 2492Paul Preston and Michael Partridge. British document on foreign affair–reports and papers from the Foreign Office confidential print. Part IV, From 1946 through 1950 Series E, Asia, 1950. University Publications of America, 2003, p. 66 ในหนังสือ ถกเขมร ของหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช กล่าวถึงพระธิดาอีกองค์ คือ พระองค์เจ้าเป็งป็อก ยุคันธร ทรงดำรงตำแหน่งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการของกัมพูชาคึกฤทธิ์ ปราโมช, หม่อมราชวงศ์. ถกเขมร (ฉบับปรับปรุง). พิมพ์ครั้งที่ 5. นนทบุรี : ดอกหญ้า 2000. 2556, หน้า 157

พระองค์เจ้ามาลิกาสามารถตรัสและเขียนภาษาไทยได้ดีเช่นเดียวกับพระธิดาพระองค์เล็กซึ่งเข้าไปศึกษาในกรุงเทพมหานคร จากเดิมที่ตรัสภาษาไทยไม่ได้ทั้งสองพระองค์ ทรงสนิทสนมกับสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ มาตั้งแต่ครั้งยังประทับอยู่ในกรุงเทพมหานคร พระองค์เจ้ามาลิกาเป็นสัญลักษณ์ของสตรีกัมพูชายุคใหม่Tham Seong Chee. Essay on Literature and Society in Southeast Asia. Singapore : Singapore University Press, 1981, p. 74 ทรงตั้งโรงเรียนเอกชนสำหรับสตรีภายในพระตำหนักส่วนพระองค์ ใช้ชื่อว่า โรงเรียนมาลิกา ก่อตั้งเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2454 มีนักเรียนจำนวน 50 คน เปิดสอนวิชาภาษาเขมร ภาษาฝรั่งเศสขั้นพื้นฐาน และวิชาเย็บปักถักร้อย โดยมีพระธิดาพระองค์หนึ่งเป็นครูสอนในโรงเรียนดังกล่าว ในช่วงปลายพระชนม์ชีพพระองค์เจ้ามาลิกาได้รับการสถาปนาให้มีพระอิสริยยศสูงขึ้น มีพระนามว่า สมเด็จสว่างวัฒนาคึกฤทธิ์ ปราโมช, หม่อมราชวงศ์. ถกเขมร (ฉบับปรับปรุง). พิมพ์ครั้งที่ 5. นนทบุรี : ดอกหญ้า 2000. 2556, หน้า 156

พระองค์เจ้ามาลิกา ยุคันธร สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2494

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เจ้าหญิงกัมพูชา
หมวดหมู่:ชาวกัมพูชาเชื้อสายไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากพนมเปญ
หมวดหมู่:ราชสกุลนโรดม
หมวดหมู่:ชาวกัมพูชาในประเทศไทย
หมวดหมู่:ครูชาวกัมพูชา
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าหญิง