ตำบลโคราช

โคราช เป็นตำบลในอำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา เป็นที่ตั้งของโบราณสถานสำคัญ ได้แก่ ปราสาทเมืองเก่า ปราสาทเมืองแขก ปราสาทโนนกู่ แต่เดิมเป็นที่ตั้งของเมืองโคราฆปุระ ต่อมาได้เรียกเพี้ยนเป็นเมืองโคราช อันเป็นต้นกำเนิดเมืองนครราชสีมา

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
ตำบลโคราช มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลสูงเนิน ตำบลบุ่งขี้เหล็ก และตำบลโค้งยาง
 ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลสูงเนิน
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลกุดจิก และตำบลโค้งยาง
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลสูงเนิน

 ประวัติ 
สูงเนิน มีเมืองที่สำคัญอยู่ 2 เมือง คือ เมืองเสมา และเมืองโคราฆะปุระหรือเมืองโคราช ซึ่งเมืองทั้งสองเป็นเมืองประวัติศาสตร์ของชาติไทยมาช้านานตั้งแต่สมัยสุวรรณภูมิ เคยเจริญรุ่งเรืองในสมัยขอม แต่ในปัจจุบันเป็นเมืองร้างตั้งอยู่ริมลำตะคอง ต่อมาจึงได้ยุบเมืองทั้งสองไปเป็นเมืองนครราชสีมา รัชกาลที่ 1 โปรดเกล้าฯ ให้ยกฐานะเป็นเมืองชั้นเอก ผู้สำเร็จราชการเมืองมียศเป็นเจ้าพระยา โดยเจ้าพระยานครราชสีมาคนแรกชื่อ ปิ่น ณ ราชสีมา และในรัชกาลนี้เมืองนครราชสีมาได้นำช้างเผือก 2 เชือกขึ้นน้อมเกล้าถวาย 

ต่อมาในปี พ.ศ. 2369 ในสมัยรัชกาลที่ 3 เจ้าอนุวงศ์ ผู้ครองเมืองเวียงจันทน์ก่อการกบฏยกกองทัพมาตีเมืองนครราชสีมาและกวาดต้อนพลเมืองไปเป็นเชลย คุณหญิงโม ภรรยาปลัดเมืองนครราชสีมา (พระสุริยเดชวิเศษ ฤทธิ์ทศทิศวิชัย) ผู้รักษาเมืองแสร้งทำกลัวเกรงและประจบเอาใจทหารลาว เมื่อถูกกวาดต้อนมาถึงทุ่งสัมฤทธิ์ในเขตอำเภอพิมาย ก็หยุดพักกลางทางพอได้โอกาส คุณหญิงโม ก็จัดกองทัพโจมตีกองทัพเวียงจันทน์แตกพ่ายไป วีรกรรมที่คุณหญิงโมได้ประกอบขึ้นนี้ รัชกาลที่ 3 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนา คุณหญิงโม ดำรงฐานันดรศักดิ์เป็น "ท้าวสุรนารี" ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้โปรดเกล้าฯให้รวบรวมหัวเมืองในเขตที่ราบสูง ให้นครราชสีมาเป็นที่ว่าการมณฑลลาวกลาง ในปี พ.ศ. 2434 (ร.ศ. 110)

ในปี พ.ศ. 2490 ได้แบ่งพื้นที่หมู่ 1 บ้านใหญ่กกลาน, หมู่ 2 บ้านตากแดด, หมู่ 3 บ้านพลับ, หมู่ 4 บ้านทัดทา, หมู่ 5 บ้านบุ่งขี้เหล็ก, หมู่ 6 บ้านกุดเวียน, หมู่ 7 บ้านหนองเอื้อง, หมู่ 8 บ้านมะม่วง, หมู่ 9 บ้านหนองกระดี่, หมู่ 10 บ้านดอน หมู่ 11-12 บ้านโคกมะกอก ของตำบลโคราช รวม 12 หมู่บ้าน แยกตั้งเป็น ตำบลบุ่งขี้เหล็ก วันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2490 ตำบลโคราชจึงเหลือพื้นที่เพียง 8 หมู่บ้านจนถึงปัจจุบัน

 การแบ่งเขตการปกครอง 

 การปกครองส่วนภูมิภาค 
ตำบลโคราชแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 หมู่บ้าน ได้แก่
หมู่ 1บ้านเมืองเก่า(Ban Muang Kao)หมู่ 2บ้านวังวน(Ban Wang Won)หมู่ 3บ้านโบสถ์(Ban Bot)หมู่ 4บ้านนาตะโครก(Ban Na Takhrok)หมู่ 5บ้านหัวบึง(Ban Hua Bueng)หมู่ 6บ้านหัวนา(Ban Hua Na)หมู่ 7บ้านกกกอก(Ban Khok Kok)หมู่ 8บ้านกุดหิน(Ban Kut Hin)

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่ตำบลโคราช มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพียงแห่งเดียว คือ องค์การบริหารส่วนตำบลโคราช ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคราชทั้งหมด ซึ่งเป็นสภาตำบลโคราช ที่จัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2516 วันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2516 และยกฐานะขึ้นเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลโคราชในวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2542 วันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2542 จนถึงปัจจุบัน

 อ้างอิง 

โคราช
โคราช