อำเภอของประเทศอินโดนีเซีย

อำเภอ หรือ กาบูปาเต็น (; ) เป็นหน่วยการบริหารระดับที่สองของประเทศอินโดนีเซียรองลงมาจากจังหวัด ชื่อในภาษาอินโดนีเซีย กาบูปาเต็น บางครั้งสามารถแปลได้ว่า "เทศบาล" อำเภอและนครของประเทศอินโดนีเซียจะแบ่งย่อยลงไปอีกเป็นตำบล ซึ่งมีชื่อเรียกสองชื่อได้แก่ เกอจามาตัน () และ ดิซตริก () คำว่า ดิซตริก จะใช้เฉพาะในพื้นที่นิวกินีตะวันตก

 ศัพทมูลวิทยา 
ในภาษาอังกฤษ อำเภอของประเทศอินโดนีเซียจะเรียกว่า  ซึ่งมีที่มาจากสมัยอาณานิคมของเนเธอร์แลนด์ โดยอำเภอในสมัยนั้นปกครองโดยนายอำเภอหรือ บูปาตี () และมีชื่อเรียกว่า เรอเคนต์สคัป () หรือ กาบูปาเต็น () ชื่อ กาบูปาเต็น ในภาษาชวาได้แพร่เข้ามาในภาษาอินโดนีเซียและใช้ในภาษาอินโดนีเซียจนถึงปัจจุบัน ชื่อตำแหน่ง บูปาตี มีมาตั้งแต่ก่อนเนเธอร์แลนด์จะเข้าปกครองอินโดนีเซีย และเมื่อเนเธอร์แลนด์ได้เข้าครองอินโดนีเซียและล้มล้างราชวงศ์เดิม บูปาตี ก็ยังคงได้รับการรักษาไว้ ชื่อตำแหน่ง บูปาตี นั้นมาจากภาษาสันสกฤต ภูมิปติ () ซึ่งหมายถึงเจ้าผู้ครองนคร และปรากฏเป็นชื่อตำแหน่งที่เข้าร่วมพระราชพิธีแสดงความจงรักภักดีต่อกษัตริย์บนจารึกเตอลากาบาตูในสมัยอาณาจักรศรีวิชัยCasparis, J.G., (1956), Prasasti Indonesia II: Selected Inscriptions from the 7th to the 9th Century A.D., Dinas Purbakala Republik Indonesia, Bandung: Masa Baru.

 สมัยอาณานิคมเนเธอร์แลนด์ 
แม้ว่าชื่อตำแหน่ง บูปาตี จะส่อว่าผู้ปกครองท้องถิ่นจะสัมพันธ์ใกล้ชิดกับชนพื้นถิ่นก็ตาม แต่ในความเป็นจริงแล้ว บูปาตี จะรับคำสั่งจากขุนนางชาวเนเธอร์แลนด์ซึ่งเป็นเจ้าอาณานิคม อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ระหว่าง บูปาตี กับตัวแทนของเนเธอร์แลนด์จะค่อนข้างก้ำกึ่งกัน รัฐบาลเนเธอร์แลนด์มีอำนาจทางกฎหมายและทางการทหารในอินโดนีเซีย (หรือหมู่เกาะอินเดียตะวันออก) แต่ขุนนางตัวแทนของรัฐบาลเนเธอร์แลนด์จะมีฐานะเป็นเพียงที่ปรึกษาให้กับ บูปาตี เท่านั้น

 ยุคหลังซูฮาร์โต 
หลังจากที่ซูฮาร์โตประกาศลาออกจากตำแหน่ง ได้มีการเคลื่อนไหวที่จะกระจายอำนาจออกจากศูนย์กลางเข้าสู่ระดับท้องถิ่นที่เรียกว่า เปอเมอการัน () กฎหมายสำคัญหลายฉบับเกี่ยวกับการปกครองท้องถิ่นถูกประกาศใช้ใน ค.ศ. 1999 จำนวนอำเภอและนครในประเทศอินโดนีเซียเพิ่มขึ้นจากประมาณ 300 ในช่วงปลาย ค.ศ. 1998 เป็น 514 ใน ค.ศ. 2014 ซึ่งทำให้เป็นที่ถกเถียงในยุคปัจจุบันว่าอาจจะสิ้นเปลืองงบประมาณมากเกินไป รัฐบาลระดับสูงมองว่าควรชะลอหรือหยุดแบ่งเขตอำเภอหรือนครเพิ่ม ในขณะที่นักการเมืองท้องถิ่นสนับสนุนให้มีเขตอำเภอหรือนครใหม่เพิ่มขึ้น มีรายงานวิจัยว่าการกระจายอำนาจและงบประมาณสู่ระดับท้องถิ่นช่วยลดช่องว่างระหว่างรายได้ของแต่ละภูมิภาคได้

 สถิติ 
ใน ค.ศ. 2020 ประเทศอินโดนีเซียมี 416 อำเภอและ 98 นคร โดยเกาะสุมาตรามี 120 อำเภอ เกาะชวามี 85 อำเภอ หมู่เกาะซุนดาน้อยมี 37 อำเภอ เกาะบอร์เนียวมี 47 อำเภอ เกาะซูลาเวซีมี 70 อำเภอ หมู่เกาะโมลุกกะมี 17 อำเภอ และเกาะนิวกินีมี 40 อำเภอ

 ดูเพิ่ม 
 รายชื่ออำเภอและนครของประเทศอินโดนีเซีย
 สถานะนครในประเทศอินโดนีเซีย
 หน่วยการบริหารของประเทศอินโดนีเซีย

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:หน่วยการบริหารของประเทศอินโดนีเซีย