พระยาวิชิตชลธาร (หม่อมหลวงเวศร์ กุญชร)

มหาเสวกตรี พลเรือตรี พระยาวิชิตชลธาร (หม่อมหลวงเวศร์ กุญชร) (14 ธันวาคม 2431 - 20 ธันวาคม 2475ข่าวตาย (หน้า ๓๔๕๑)) ขุนนางชาวไทย อดีตเจ้ากรมเรือยนต์หลวง อดีตองคมนตรีในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

 ประวัติ 
พระยาวิชิตชลธาร เกิดเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม ปี พ.ศ. 2431 เป็นบุตรชายของ เจ้าพระยาเทเวศร์วงศ์วิวัฒน์ (หม่อมราชวงศ์หลาน กุญชร) กับ วัน กุญชร ณ อยุธยา 

 รับราชการ 
รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น หลวงวิเศษสาลี ถือศักดินา 600 เมื่อวันที่ 16 เมษายน ปี พ.ศ. 2451พระราชทานสัญญาบัตรขุนนาง จากนั้นในวันที่ 10 กรกฎาคม ปีเดียวกัน หลวงวิเศษสาลี ได้กราบถวายบังคมลาอุปสมบทที่ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหารข้าราชการกราบถวายบังคมลาอุปสมบท

จากนั้นจึงได้โอนย้ายมารับราชการในกรมมหาดเล็กโดยได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น หลวงวิเศษพจนกรณ์ พร้อมกับรับตำแหน่ง เสมียนตรากรมมหาดเล็ก เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม ปี พ.ศ. 2455 ต่อมาได้รับพระราชทานเลื่อนยศเป็น จ่า เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม ปี พ.ศ. 2456

 ยศ บรรดาศักดิ์ ตำแหน่ง 
 16 เมษายน พ.ศ. 2451 - หลวงวิเศษสาลี ถือศักดินา 600
 25 สิงหาคม พ.ศ. 2454 - นายหมู่ตรีพระราชทานสัญญาบัตรกองเสือป่า
 16 ธันวาคม พ.ศ. 2454 - นายหมู่โทพระราชทานสัญญาบัตรเสือป่า (หน้า ๒๐๘๐)
 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2455 - หลวงวิเศษพจนกรณ์ คงถือศักดินา 600 พร้อมตำแหน่ง เสมียนตรากรมมหาดเล็กพระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์
 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2455 - นายหมู่เอกพระราชทานสัญญาบัตรเสือป่า
 30 ธันวาคม พ.ศ. 2456 - จ่าแจ้งความกรมมหาดเล็ก
 21 กุมภาพันธ์ 2456 – นายหมู่ใหญ่พระราชทานสัญญาบัตรเสือป่า
 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2457 - พระวิเศษพจนกรณ์ คงถือศักดินา 600พระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์ (หน้า ๑๘๗๒)
 12 พฤศจิกายน 2457 – นายเวรพระราชทานเลื่อนยศ
 ธันวาคม 2457 – นายหมวดเอกประกาศเลื่อนยศเสือป่า
 6 กุมภาพันธ์ 2457 – นายกองตรี ผู้บังคับกองพาหนะหลวงประกาศเลื่อนยศเสือป่ากองพลหลวง
 14 กันยายน พ.ศ. 2458 - เจ้ากรมเรือยนต์หลวงแจ้งความกรมมหาดเล็ก เปลี่ยนและย้ายตำแหน่งหน้าที่ราชการ
 18 กันยายน พ.ศ. 2458 - พระผ่านนทีว่อง คงถือศักดินา 600พระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์ (หน้า ๑๓๗๘)
 19 ตุลาคม 2459 – หัวหมื่นพระราชทานยศ
 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2459 - พระวิชิตชลธาร ถือศักดินา 800พระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์
 26 กุมภาพันธ์ 2459 – ราชองครักษ์เวรแจ้งความกรมราชองครักษ์
 31 ธันวาคม 2460 – พระยาวิชิตชลธาร เจ้ากรมเรือยนต์หลวง ถือศักดินา 1600พระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์
 13 มีนาคม 2460 – นายนาวาโท ราชนาวีเสือป่าพระราชทานยศเสือป่า
 13 มีนาคม 2460 – ราชองครักษ์เวรแจ้งความกรมราชองครักษ์ เรื่อง ตั้งนายเสือป่าเป็นราชองครักษ์เวร
 31 พฤษภาคม 2464 – นายนาวาเอก ราชนาวีเสือป่า
 1 มิถุนายน 2464 – จางวางตรี
 10 ธันวาคม พ.ศ. 2467 – นายพลเรือตรีพิเศษ

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, ข่าวในพระราชสำนัก วันอังคารที่ ๑๑ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๖๗, เล่ม ๓๑ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๖๒๘, ๒๓ พฤศจิกายน ๒๔๖๗
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ฝ่ายใน, เล่ม ๔๐ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๔๗๖, ๗ มกราคม ๒๔๖๖
ราชกิจจานุเบกษา, ข่าวในพระราชสำนัก วันพฤหัสบดีที่ ๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๔๖๒, เล่ม ๓๖ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๐๖๑, ๑๑ มกราคม ๒๔๖๒
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานตราวชิรมาลา, เล่ม ๓๒ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๔๖, ๑๑ เมษายน ๒๔๕๘
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลปัจจุบันฝ่ายหน้า, เล่ม ๓๐ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๑๐๕๑, ๒๔ สิงหาคม ๒๔๕๖
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญราชรุจิ, เล่ม ๓๑ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๑๙๓๒, ๒๒ พฤศจิกายน ๒๔๕๗

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์ชั้นพระยา
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2431
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2475
หมวดหมู่:ราชสกุลกุญชร
หมวดหมู่:สมาชิกกองเสือป่า
หมวดหมู่:องคมนตรีในรัชกาลที่ 6
หมวดหมู่:พลเรือตรี