นครภายใต้มณฑล

นคร เดิมเรียกว่า นครภายใต้มณฑล เป็นหน่วยการปกครองประเภทหนึ่งของสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน)

 ประวัติ 

เขตการปกครองที่เรียกว่า "นคร" ในไต้หวันได้ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกในทศวรรษ 1920 ระหว่างที่อยู่ภายใต้การปกครองของญี่ปุ่น ในเวลานั้น นครต่าง ๆ อยู่ภายใต้การปกครองของจังหวัด หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 นครที่อยู่ภายใต้จังหวัดจำนวน 9 แห่งจากทั้งหมด 11 แห่งที่จัดตั้งโดยรัฐบาลญี่ปุ่น ได้เปลี่ยนแปลงรูปแบบเป็นนครที่อยู่ภายใต้มณฑล การอ่านชื่อของนครต่าง ๆ ได้เปลี่ยนจากภาษาญี่ปุ่นเป็นภาษาจีนกลาง โดยยังคงตัวอักษรจีนของญี่ปุ่นไว้

+การเปลี่ยนแปลงการสะกดชื่อของนครภายใต้มณฑลในปี 1945ตัวอักษรภาษาญี่ปุ่น(ก่อนปี 1945)ภาษาจีน(หลังปี 1945)ตัวอักษรภาษาญี่ปุ่น(ก่อนปี 1945)ภาษาจีน(หลังปี 1945)ไทโฮกุ  Taihokuไถเป่ย์  Taipeiคางิ  Kagiเจียอี้  Chiayiคีรุง  Kīrunจีหลง  Keelungไทนัง  Tainanไถหนาน  Tainanชินจิกุ  Shinchikuซินจู๋  Hsinchuทากาโอะ  Takaoเกาสยง  Kaohsiungไทจู  Taichūไถจง  Taichungเฮโต  Heitōผิงตง  Pingtungโชกะ  Shōkaจางฮว่า  Changhua

การเปลี่ยนแปลงเป็นไปตาม กฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งนคร () ของสาธารณรัฐจีน ซึ่งกฎหมายนี้ออกในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 เกณฑ์ในการจัดตั้งเป็นนครภายใต้มณฑล ได้แก่ เมืองที่เป็นเมืองหลวงของมณฑล หรือมีประชากรมากกว่า 200,000 คน หรือมากกว่า 100,000 คน หากเมืองนั้นมีความสำคัญในด้านการเมือง เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม การเปลี่ยนแปลงระบบการแบ่งเขตการปกครองในปี 1945 นั้น ได้มีการอะลุ่มอล่วยระหว่างระบบของญี่ปุ่นกับระบบของจีน นครที่มีประชากรไม่ถึงเกณฑ์บางแห่งก็ยังสามารถจัดตั้งเป็นนครภายใต้มณฑล

หลังจากที่รัฐบาลสาธารณรัฐจีนย้ายที่ตั้งไปอยู่ที่ไทเป มณฑลไต้หวันในปี 2492 เกณฑ์จำนวนประชากรในการจัดตั้งนครภายใต้มณฑลก็ได้เพิ่มขึ้นเป็น 500,000 คน ตาม โครงร่างการปกครองท้องถิ่นของเทศมณฑลและนครในมณฑลไต้หวัน () ซึ่งบังคับใช้ในปี 1981 ต่อมาได้เพิ่มขึ้นอีกเป็น 600,000 คน หลังจากการปรับปรุงการบริหารของมณฑลให้คล่องตัวขึ้นในปี 1998 ทำให้นครภายใต้มณฑลทั้งหมดอยู่ภายใต้การปกครองรัฐบาลกลางโดยตรง และเปลี่ยนชื่อเรียกให้สั้นลงว่า นคร

สาธารณรัฐประชาชนจีน ที่อ้างสิทธิ์ไต้หวันเป็นมณฑลที่ 23 ได้กำหนดประเภทให้นครภายใต้มณฑลทั้งหมดในไต้หวันมีสถานะเป็นนครระดับอำเภอ

 ปี-เดือน-วัน  จัดตั้งเพิ่ม  ถอดถอน  จำนวน คำอธิบาย1945-10 จางฮว่า, เจียอี้, ซินจู๋,เกาสฺยง, จีหลง, ผิงตง, ไถจง, ไถหนาน, ไทเป 9จัดระเบียบใหม่จากเดิมเป็นนครภายใต้จังหวัดระหว่างที่อยู่ภายใต้การปกครองของญี่ปุ่น1950-08-16    เจียอี้  8 ยุบรวมเข้ากับเทศมณฑลเจียอี้ และกลายเป็นนครภายใต้เทศมณฑล1951-12-01    จางฮว่า, ซินจู๋, ผิงตง  5 ลดฐานะลงเป็นนครภายใต้เทศมณฑล1967-07-01    ไทเป  4 ยกฐานะขึ้นเป็นนครปกครองโดยตรง1979-07-01    เกาสฺยง  3 ยกฐานะขึ้นเป็นนครปกครองโดยตรง1982-07-01 เจียอี้, ซินจู๋   5 ยกฐานะขึ้นจากเดิมเป็นนครภายใต้เทศมณฑล2010-12-25    ไถจง, ไถหนาน  3 ยุบรวมเข้ากับเทศมณฑลไถจง และเทศมณฑลไถหนาน และยกฐานะขึ้นเป็นนครปกครองโดยตรง นครในปัจจุบัน: เจียอี้, ซินจู๋, จีหลง (3)

 นครในปัจจุบัน 

ในปัจจุบัน รัฐบัญญัติการปกครองท้องถิ่นของกระทรวงมหาดไทยไต้หวันมีผลบังคับใช้ในการจัดตั้งนคร ซึ่งนครจำเป็นต้องมีประชากรระหว่าง 500,000 ถึง 1,250,000 คน และมีบทบาทสำคัญทางการเมือง เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม โดยทั้งนครทั้ง 3 แห่งที่มีอยู่ในปัจจุบันนี้ไม่มีคุณสมบัติในด้านจำนวนประชากร แต่ได้รับการจัดตั้งด้วยเหตุผลทางประวัติศาสตร์

ปัจจุบัน มีนครจำนวน 3 แห่ง ทั้งหมดอยู่ในมณฑลไต้หวัน
ชื่ออักษรจีนฮั่นยฺหวี่พินอินเวด-ไจลส์ทงย่งพินอินเป่อ่วยจีภาษาฮกเกี้ยนพักฟ้าซื้อภาษาฮากกาพื้นที่(ตร.กม.)ที่ตั้งศาลาว่าการวันที่จัดตั้ง(ปี-เดือน-วัน) นครเจียอี้JiāyìChia¹-i⁴JiayìKa-gīKâ-ngi60.03เขตตะวันออก1982-07-01 นครซินจู๋XīnzhúHsin¹-chu²SinjhúSin-tekSîn-chuk104.10เขตเหนือ1982-07-01 นครจีหลงJīlóngChi¹-lung²JilóngKe-lângKî-lùng132.76เขตจงเจิ้ง1945-10-25

หน่วยงานปกครองท้องถิ่นของนครจะประกอบด้วย ฝ่ายบริหาร และฝ่ายนิติบัญญัติ ซึ่งวางระเบียบโดยรัฐบัญญัติการปกครองท้องถิ่น

 ดูเพิ่ม 
 นครของประเทศญี่ปุ่น
 เขตการปกครองของไต้หวัน (ค.ศ. 1895–1945)
 นครระดับจังหวัดของสาธารณรัฐประชาชนจีน

 หมายเหตุ 

 คำในภาษาพื้นเมือง 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:หน่วยการบริหารของไต้หวัน