กฤษณา อโศกสิน

สุกัญญา ชลศึกษ์ หรือรู้จักในนามปากกาว่า กฤษณา อโศกสิน เกิดเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474 เป็นนักเขียนนวนิยายชาวไทย มีผลงานการประพันธ์มากกว่า 200 ชิ้น หลายเรื่องเขียนสะท้อนสังคมไทยจนได้รับการยกย่องว่าเป็น ราชินีแห่งนวนิยายชีวิต ผลงานเขียนที่ได้รับความนิยมเช่น จำหลักไว้ในแผ่นดิน, เวียงแว่นฟ้า, หนึ่งฟ้าดินเดียว, ขุนหอคำ, เพลิงบุญ, น้ำเล่นไฟ, ข้ามสีทันดร, ถ่านเก่าไฟใหม่, พญาไร้ใบ, ตะเกียงแก้ว, ลายแทงในถ้ำแก้ว, กาฬปักษี, น้ำเซาะทราย ฯลฯ ผลงานหลายเรื่องได้ถูกนำไปสร้างเป็นละครโทรทัศน์

การงาน
กฤษณา อโศกสิน ชื่นชอบในการแต่งโคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน มาตั้งแต่ยังเด็ก โดยเริ่มเขียนเรื่องสั้นให้เพื่อนในชั้นเรียนอ่านกัน จนเมื่ออายุ 15 ปี ได้ส่งเรื่องสั้นเรื่องแรก "ของขวัญวันใหม่" ใช้นามปากกา "กัญญ์ชลา" ให้หนังสือ ไทยใหม่วันจันทร์ ซึ่งต่อมาได้รับการตีพิมพ์ ได้ใช้นามปากกากฤษณา อโศกสิน ตั้งแต่ พ.ศ. 2501 จากนวนิยายเรื่อง วิหคที่หลงทาง เป็นเรื่องยาวเรื่องแรก ตีพิมพ์ใน สตรีสาร ซึ่งเรื่องนี้ได้รับความนิยมมาก

หลังจากจบการศึกษาเมื่อประมาณ พ.ศ. 2489 ได้เข้าทำงานเป็นเจ้าหน้าที่เสมียน กรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ยังคงทำงานเป็นนักเขียนไปด้วย โดยมีผลงานเรื่องสั้นลงตีพิมพ์ในนิตยสาร ศรีสัปดาห์ และทยอยลงตีพิมพ์ออกมาเรื่อย ๆ อย่างสม่ำเสมอไม่น้อยกว่าร้อยเรื่อง รวมถึงมีผลงานนวนิยาย ไม่ว่าจะเรื่อง หยาดน้ำค้าง, ดอกหญ้า และ ดวงตาสวรรค์ เป็นต้น

ระหว่าง พ.ศ. 2510–2520 เป็นช่วงเวลาที่กฤษณา อโศกสิน ทำงานเขียนหลายแห่ง ส่วนมากเป็นรายสัปดาห์เช่น แม่ศรีเรือน, นพเก้า, ศรีสยาม, ดวงดาว ผลงานหลายเรื่องได้รับนำไปสร้างเป็นละครและภาพยนตร์ เช่น เรือมนุษย์, ดวงตาสวรรค์, น้ำผึ้งขม, เมียหลวง, ข้ามสีทันดร, เนื้อนาง, ลายหงส์ และ ปีกทอง เป็นอาทิ

กฤษณา อโศกสินได้รับรางวัลรางวัลซีไรต์ในปี พ.ศ. 2528 ประเภทนวนิยายเรื่อง ปูนปิดทอง ได้ รางวัล สปอ. (องค์การสนธิสัญญาป้องกันร่วมกันแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้) ปี พ.ศ. 2511 จากเรื่อง เรือมนุษย์ และปี พ.ศ. 2515 จากเรื่อง ตะวันตกดิน เป็น 1 ใน 50 นักเขียนทั่วโลกผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวรรณกรรมเนื่องในโอกาสครบรอบ 50 ปี กาเบียลา มิสตรัล และได้รับรางวัลศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์ (นวนิยาย) เมื่อ พ.ศ. 2531 เป็นผู้ดำรงตำแหน่งศิลปินแห่งชาติยาวนานที่สุดที่ยังมีชีวิต

นอกจากนั้นยังได้ตั้งเว็บไซต์ชื่อว่า fiction log

 การศึกษา 

กฤษณา อโศกสิน ได้สำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาตรี คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 

ได้รับมติเห็นชอบให้สมควรได้รับพระราชทานปริญญาบัตรปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมาศักดิ์ สาขาวิชาภาษาไทย จากมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ประจำปี 2545 

ต่อมาสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้มีมติเห็นชอบให้กฤษณา อโศกสินได้รับปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมาศักดิ์ สาขาวิชาภาษาไทย โดยได้เข้ารับพระราชทานปริญญาบัตรจากพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ หอประชุมใหญ่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ ในวันที่ 27 พฤษภาคม 2565

ชีวิตส่วนตัว
กฤษณา อโศกสิน เป็นบุตรคนโตในพี่น้อง 6 คน บิดาเป็นหัวหน้ากองสหกรณ์ธนกิจ และผู้แทนราษฎรจังหวัดสุพรรณบุรี ถูกกุมขังเป็นนักโทษการเมือง เนื่องจากรัฐประหาร ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง บั้นปลายชีวิตบิดาได้บวชและเสียชีวิตที่แคนาดา ตอนอายุ 64 ปี ส่วนมารดาเสียชีวิตจากเหตุการณ์เรือล่มตั้งแต่กฤษณา อโศกสิน อายุได้ 13 ปี

กฤษณา อโศกสินได้สมรสและมีบุตรธิดารวม 4 คน เป็นชาย 3 คน และผู้หญิง 1 คน

 ผลงาน 

 นามปากกา กฤษณา อโศกสิน 
 กายนาง
 กิ่งมัลลิกา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2528 ช่อง 7)
 เกสรดอกสวาท
 เกิดมาสวย
 กระจกขอบทอง
 กระเช้าสีดา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2537 ช่อง 3 และ 2564 ช่องวัน 31)
 กระท่อมปลายนา
 ข้ามบรรพกาล
 ข้ามเมฆา
 ข้ามมหาสาคร
 ข้ามสีทันดร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2542 ช่อง 7 และ 2561 ช่อง 3)
 ขุนหอคำ
 เข็มซ่อนปลาย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2539 ช่อง 3 และ 2565 ช่อง 7)
 ขอบน้ำจรดขอบฟ้า
 ขอบฟ้าจรดขอบน้ำ
 ขอบฟ้าใหม่
 คาวน้ำค้าง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2545 ช่อง ITV)
 ควันเทียน
 ความรักแสนกล (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2524 ช่อง 5 และ 2528 ช่อง 3)
 เงาจันทร์
 จันทร์ยาตรา
 จ้าวอสุรินทร์
 จำหลักไว้ในแผ่นดิน
 ฉากทอง
 ชาวกรง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2541 ช่อง 3)
 ชิงช้าดอกบานชื่น (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2544 ช่อง 9)
 ชีวิตเป็นของเรา
 ชลธีพิศวาส (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง ไม่ทราบปี ช่อง 4, 2527 ช่อง 7)
 ดาดฟ้าดาว
 ดาราอรุณ
 ดาวเหนือ
 ดวงตาสีอำพัน
 เดือนครึ่งดวง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง 2525 ช่อง 9 อสมท. 2530 ช่อง 7 และ 2548 ช่อง 3)
 ดอกไม้ไร้นาม
 ตะวันตกดิน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2526 ช่อง 7  และ 2564 ช่องอมรินทร์ทีวี)
 ตัวละครของฉัน
 ถ่านเก่าไฟใหม่ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2542 ช่อง 3)
 เถาวัลย์สวาท (สร้างเป็นละครโทรทัศน์  2525 ช่อง 5)
 ถนนไปดวงดาว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2525 ช่อง 3)
 ถนนสายเสน่หา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2523 ช่อง 3)
 ทะเลโลกย์
 ทรายย้อมสี (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2541 ช่อง 3  และ 2560 ช่อง 8)
 น้ำค้างกลางดึก
 น้ำค้างยามเช้า
 น้ำท่วมเมฆ
 น้ำผึ้งขม และ ระฆังวงเดือน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 7 ครั้ง  2514 ช่อง 4 บางขุนพรหม  2520 ช่อง 9 อสมท.  2523 ช่อง 5  2529 ช่อง 7  2543, 2552 และ 2568 ช่อง 3)
 น้ำเซาะทราย (สร้างเป็นภาพยนตร์ 2529 ละครโทรทัศน์ 5 ครั้ง  2516 ช่อง 4 บางขุนพรหม  2522 ช่อง 5  2536 และ 2560 ช่อง 7  2544 ช่อง 3)
 น้ำเล่นไฟ
 นางพญาหลวง
 เนื้อทอง
 เนื้อนาง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2529 ช่อง 7 และ  2563 ช่องอมรินทร์ทีวี)
 เนื้อใน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2563 ช่อง GMM25)
 บันไดเมฆ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2530 ช่อง 3)
 บันไดไม้รัก
 บัลลังก์ใยบัว
 บาดาลใจ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง  2525 ช่อง 5 , 2536 และ 2551 ช่อง 3)
 บ้านขนนก (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2528 ช่อง 3)
 บาปสลาย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2523 ช่อง 9 อสมท.)
 ใบไม้เปลี่ยนสี
 บุษบกใบไม้
 บุหลันรัญจวน
 ป่ากามเทพ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2537 ช่อง 3 และ  2559 ช่อง GMM25; สร้างเป็นภาพยนตร์ 2519)
 ปีกทอง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง 2525 ช่อง 3  2542 ช่อง 7 และ 2559 ช่อง GMM25)
 ปูนปิดทอง ได้รับรางวัลซีไรต์ นวนิยาย ประจำปี 2528 (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2525 ช่อง 9 และ 2530 ช่อง 11)
 เปลวเทียน
 ไปสู่ฉิมพลี
 ประตูที่ปิดตาย
 ปลาผิดน้ำ
 ฝ้ายแกมแพร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 6 ครั้ง 2521 ช่อง 9 อสมท., 2522 ช่อง 5, 2528 ช่อง 3, 2535 ช่อง 3 และ 2563 ช่อง GMM25)
 ฝันหลงฤดู
 ฝนกลางฝุ่น
 พันไว้ด้วยใบรัก
 พญาไร้ใบ
 เพชรในเรือน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2536 ช่อง 3)
 เพลงบินใบงิ้ว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2536 ช่อง 9 อสมท. และ 2565 ช่องอมรินทร์ทีวี)
 เพลงสาป
 เพลิงกินรี (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2523 ช่อง 3)
 เพลิงบุญ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง 2514 ช่อง 4 2539 และ 2560 ช่อง 3)
 พลอยพราวแสง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2539 ช่อง 9 อสมท.)
 พฤกษาสวาท (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง 2527 และ 2550 ช่อง 3 , 2538 ช่อง 5)
 ไฟหนาว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2524 ช่อง 5)
 ไฟในทรวง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2525 ช่อง 5 และ 2537 ช่อง 3)
 ไฟพ่าย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2519 ช่อง 3)
 ภมร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2562 ช่องอมรินทร์ทีวี)
 มารสวาท
 ไม้ป่า (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2541 ช่อง 3)
 ไม้ผลัดใบ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2526 ช่อง 3)
 เมรัยสีกุหลาบ
 เมียหลวง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 5 ครั้ง  2512 ช่อง 4  2524 ช่อง 5  2532 และ 2552 ช่อง 7  2542 และ 2560 ช่อง 3 2566 WeTV)
 แมลงและมาลี
 มณีดิน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2524 ช่อง 3)
 หยาดน้ำค้าง
 ระบำมาร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2526 ช่อง 3 และ 2561 ช่อง 7)
 รากแก้ว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2565 ช่อง 3)
 ริมหน้าต่างกระจก
 รูปทอง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2561 ช่อง GMM25)
 เรือมนุษย์ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 4 ครั้ง 2523 ช่อง 5, 2528 ช่อง 9 อสมท., 2538 ช่อง 3 และ 2562 ช่อง 7)
 รสรักปักอุรา
 รสอมฤต
 หลงไฟ (สร้างเป็นภาพยนตร์ปี 2533 ละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง 2544 ไอทีวี 2560 Gmm 25)
 หลังลับแล
 เหลี่ยมกุหลาบ
 ลานภุมรา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2526 ช่อง 3)
 ลายดอกไม้ร่วง
 ลายดอกหญ้า
 ลายสลักอักษรา
 ลายหงส์ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2531 ช่อง 3 และ 2559 ช่อง GMM25)
 ลีลาพระพาย
 ลูกไม้ลายดอกรัก
 ล่องทะเลดาว
 เลื่อมสลับลาย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง 2526 และ 2558 ช่อง 7 , 2541 ช่อง 3)
 โลกของมัทรี
 ลมที่เปลี่ยนทาง
 ลมบูรพา
 ลมพัดชายน้ำ
 วังอาชาไนย
 วิมานไฟ (สร้างเป็นภาพยนตร์ 2512 2522 ละครโทรทัศน์ 5 ครั้ง 2515 ช่อง 4 บางขุนพรหม,  2524 ช่อง 9 อสมท., 2533 ช่อง 3, 2548 ช่อง 5  และ 2567 ช่องวัน 31)
 วิมานไม้ฉำฉา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2533 ช่อง 3)
 วิหคที่หลงทาง
 วิหคโสภา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2527 ช่อง 3)
 เวิ้งระกำ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2530 ช่อง 7)
 เวียงแว่นฟ้า
 ศัตรูหัวใจ (พิมพ์ครั้งแรกในชื่อ คลื่นอารมณ์)
 ศาลานกน้อย
 ศาลาหกเหลี่ยม
 สะพานข้ามดาว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2537 ช่อง 7)
 สามคม  (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2542 ช่อง 3)
 สายรุ้งสลาย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2530 ช่อง 3)
 เสียงนกจากพราก
 สมมติว่าเขารักฉัน
 สวรรค์เบี่ยง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 5 ครั้ง 2514 ช่อง 4 บางขุนพรหม 2521 ช่อง 9 อสมท. 2531 และ 2541 ช่อง 7 2551 ช่อง 3)
 ห้องที่จัดไม่เสร็จ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2527 ช่อง 3)
 หน้าต่างบานแรก (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2545 ช่อง ITV)
 หนามกุหลาบ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2525 ช่อง 5)
 หนามดอกไม้
 หนึ่งห้องหัวใจ
 หนึ่งฟ้าดินเดียว
 หนึ่งในหล้า
 อุทยานเครื่องเทศ
 อุโมงค์เวลา

 นามปากกา กัญญ์ชลา 
 กรงทอง
 ชีวิตเป็นของเรา
 ดอกหญ้า-ดวงตาสวรรค์  (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 4 ครั้ง  2521 และ 2554 ช่อง 3  2533 ช่อง 7 และ 2568 monomax)
 ตะเกียงแก้ว
 ในกระแสชล
 บ่วงดวงใจ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง  2528 และ 2541 ช่อง 3)
 ประตูสีเทา  (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2523 ช่อง 3)
 ฝันกลางฤดูฝน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง  2519 และ  2524 ช่อง 5  2532 ช่อง 3)
 ฝนหยาดสุดท้าย  (สร้างเป็นละครโทรทัศน์  2527 ช่อง 3)
 พระจันทร์หลงเงา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2524 ช่อง 5 และ 2526 ช่อง 3)
 ไฟทะเล  (สร้างเป็นละครโทรทัศน์  2526 ช่อง 5)
 รอบรวงข้าว
 ลานลูกไม้ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์  2530 ช่อง 3)
 หลังคาใบบัว  (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง  2546 ช่อง ITV และ 2566 ช่องอมรินทร์)
 สวรรค์สร้าง
 สาปสวาท  (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง  2516 ช่อง 4 บางขุนพรหม 2526 และ 2533 ช่อง 9 อสมท.)
 เสื้อสีฝุ่น  (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง  2526 ช่อง 5  2545 และ 2557 ช่อง 3)

 นามปากกา สไบเมือง 

 กาฬปักษี
 ความมืดแห่งคูหาทอง
 ลายแทงในถ้ำแก้ว
 เสียงแห่งมัชณิมยาม
 มายาในวารี
 ไพรีในเมรัย

 เรื่องสั้น และ อื่นๆ 

 ยอดเจดีย์ทอง สองฟากอิรวดี
 เสียงหัวเราะและน้ำตาในศิลานคร
 สารคดี ม่านไหมลายทอง (เขียนร่วมกับ นันทวัน หยุ่น)
 ปลายสายฝนที่ทาคายามา
 ตัวละครของฉัน (เขียนเบื้องหลังผลงานของ กฤษณา อโศกสิน)
 วรรคเพชร
 กลิ่นฟาง (The Sweet Scent of Hay) เป็นการประพันธ์เรื่องของ กฤษณา อโศกสิน โดยมี Wanda (วาสนา ชลศึกษ์ เคนแมน) เป็นผู้แปลจากภาษาไทยเป็นภาษาอังกฤษ ซึ่งได้ทั้งอรรถรสของเนื้อหาและยังได้รับความสุข สนุกเพลิดเพลิน และความรู้ จากการอ่านเรื่องสั้นทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษในเล่มเดียวกัน
 หมึกสองสี...พี่กับน้อง (เขียนร่วมกับ นายา)
 รวมเรื่องสั้น เพชรสีน้ำเงิน (เขียนร่วมกับ ชูวงศ์ ฉายะจินดา , ชมัยภร แสงกระจ่าง , แก้วเก้า ว.วินิจฉัยกุล , นราวดี , กิ่งฉัตร , ปิยะพร ศักดิ์เกษม , นายา และ ประภัสสร เสวิกุล )

 รางวัล 

  รางวัล ส.ป.อ. 

 พ.ศ. 2511 จากเรื่อง เรือมนุษย์
 พ.ศ. 2515 จากเรื่อง ตะวันตกดิน

 รางวัลซีไรต์ (S.E.A. WRITE AWARD) 

 พ.ศ. 2528 จากเรื่อง ปูนปิดทอง

 รางวัลดีเด่น จากคณะกรรมการพัฒนาหนังสือ ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ 

 บุษบกใบไม้ ปี พ.ศ. 2529
 ไฟทะเล ปี พ.ศ. 2531
 ข้ามสีทันดร ปี พ.ศ. 2541
 พญาไร้ใบ ปี พ.ศ. 2542
 จำหลักไว้ในแผ่นดิน ปี พ.ศ. 2548
 น้ำเล่นไฟ ปี พ.ศ. 2554

 รางวัลเซเว่นบุ๊คอวอร์ด 

เวียงแว่นฟ้า ปี พ.ศ. 2547
น้ำเล่นไฟ ปี พ.ศ. 2554
กระจกขอบทอง ปี พ.ศ. 2560

 รางวัลชมเชย จากคณะกรรมการพัฒนาหนังสือ ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ 

 รากแก้ว ปี พ.ศ. 2517
 ไม้ผลัดใบ ปี พ.ศ. 2519
 ลมที่เปลี่ยนทาง ปี พ.ศ. 2520
 บ้านขนนก ปี พ.ศ. 2522
 ไฟหนาว ปี พ.ศ. 2523
 กระเช้าสีดา ปี พ.ศ. 2528
 ภมร ปี พ.ศ. 2531
 ถ่านเก่าไฟใหม่ ปี พ.ศ. 2532
 เพลงบินใบงิ้ว ปี พ.ศ. 2534
 ชาวกรง ปี พ.ศ. 2536
 เนื้อใน ปี พ.ศ. 2539
 พญาไร้ใบ ปี พ.ศ. 2542
 เวียงแว่นฟ้า ปี พ.ศ. 2544
 ตะเกียงแก้ว ปี พ.ศ. 2548
 ลายสลักอักษรา ปี พ.ศ. 2560

 รางวัลชมเชย จากสมาคมผู้จัดพิมพ์และจำหน่ายหนังสือ 

 พ.ศ. 2515 จากเรื่อง ฝันกลางฤดูฝน

 รางวัลอื่น ๆ 

 บุษบกใบไม้ ได้รับคัดเลือกเป็นหนังสืออ่านนอกเวลาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เมื่อปี พ.ศ. 2539
 ได้รับการประกาศยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ปี พ.ศ. 2531
 ข้ามสีทันดร ได้รับคัดเลือกเป็นหนังสืออ่านนอกเวลาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เมื่อปี พ.ศ. 2541 และ หน้าต่างบานแรก ได้รับคัดเลือกเป็นหนังสืออ่านนอกเวลาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เมื่อปี 2554
 ได้รับเหรียญที่ระลึกจากศูนย์วัฒนธรรม กระทรวงศึกษาธิการ แห่งประเทศชิลี ที่จัดทำขึ้นเพื่อมอบเป็นเกียรติแก่ศิลปินผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวรรณกรรมทั่วโลกจำนวน 50 คน เนื่องในโอกาสครบรอบ 50 ปี Gabriela Mistral ซึ่งเป็นนักเขียนหญิงชาวชิลีคนแรกที่ได้รับรางวัลโนเบล เมื่อปี พ.ศ. 2539
 ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นสมาชิกวุฒิสภา เมื่อ 22 มีนาคม 2539
 ได้รับพระราชทานปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาภาษาไทย จากมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เมื่อ พ.ศ. 2545
 ได้รับรางวัลลุ่มน้ำโขง (Mekong River Literature Award) ประจำปี พ.ศ. 2557 ที่ประเทศกัมพูชา
 ได้รับการคัดเลือกยกย่องในโครงการ “1เขต 1 วรรณกรรม” ของกรุงเทพมหานคร คือ ชาวกรง (เขตราชเทวี) หน้าต่างบานแรก (เขตบางพลัด) และ ลมที่เปลี่ยนทาง (เขตภาษีเจริญ)
 ‘น้ำเล่นไฟ‘ ได้รับการประกาศยกย่องจากกระทรวงวัฒนธรรม ให้เป็น “วรรณกรรมแห่งชาติ” เมื่อ พ.ศ. 2557
 ได้รับรางวัล ‘นักเขียนอมตะ‘ จาก ‘มูลนิธิอมตะ’ ของคุณวิกรม กรมดิษฐ์ เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2562
 ไดัรับพระราชทานปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาภาษาไทย ประจำปีการศึกษา 2562 จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อปี พ.ศ. 2565

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:นักเขียนชาวไทย
หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์
หมวดหมู่:นักประพันธ์รางวัลซีไรต์ชาวไทย
หมวดหมู่:นามปากกา
หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย