หฺวาน อี่

หฺวาน อี่ () หรือ สวนกี เป็นขุนพลของรัฐฉินในช่วงปลายยุครณรัฐ (ช่วงใกล้ 221 ปีก่อนคริสตกาล)

 ประวัติ 
เมื่อ 236 ปีก่อนคริสตกาล ขุนพลผาง หน่วน (龐煖) แห่งรัฐจ้าวเข้ายึดครองหลายเมืองของรัฐเยียน รัฐเยียนจึงขอความช่วยเหลือจากรัฐฉิน หฺวาน อี่, หยาง ตฺวานเหอ (楊端和) และหวาง เจี่ยน (王翦) นำเข้าโจมตีรัฐจ้าวเพื่อช่วยรัฐเยียน แล้วเข้ายึดยึดเมืองเย่ (鄴; ปัจจุบันคืออำเภอหลินจาง มณฑลเหอเป่ย์) และอานหยาง (安陽; อยู่ในมณฑลเหอเป่ย์) รวมถึงเอ้อ-ยฺหวี่ (閼與; อำเภอเหอชุ่น มณฑลชานซี) และเลียวหยาง (撩陽; อำเภอจั่วเฉฺวียน มณฑลชานซี) หฺวาน อี่และหวาง เจี่ยนยึดได้เก้าเมืองในภูมิภาคเย่

เมื่อ 234 ปีก่อนคริสตกาล หฺวาน อี่โจมตีผิงหยาง (平陽; นครหลินเฝิน มณฑลชานซี) และอู่เฉิง (武城; อำเภอฉือเซี่ยน มณฑลเหอเป่ย์) สังหารขุนพลฮู่ เจ๋อ (扈輒) และสังหารหมู่ทหารของรัฐจ้าว 100,000 นาย จากนั้นจึงออกจากช่างต่าง (上黨) ผ่านเทือกเขาไท่หาง (太行山 ไท่หางชาน) และบุกรัฐจ้าวโดยการยึดเมืองชื่อลี่ (赤麗) และอี๋อาน (宜安; เขตเก่าเฉิง มณฑลเหอเป่ย์) รัฐจ้าวจึงมอบอำนาจบัญชาการทหารสูงสุดให้กับหลี่ มู่ (李牧) หลี่ มู่เอาชนะหฺวาน อี่ได้ในยุทธการที่เฝย์ (肥; อำเภอจิ้นเสียน มณฑลเหอเป่ย์

ไม่มีบันทึกถึงหฺวาน อี่ในฉื่อจี้ (史記) หลังการพ่ายแพ้ที่เฝย์ อย่างไรก็ตามในจ้านกั๋วเช่อ (戰國策; อีกหนึ่งแหล่งข้อมูลทางประวัติศาสตร์) กล่าวถึงหฺวาน อี่ในภายหลังว่าเสียชีวิตขณะโจมตีหานตาน (邯鄲) นครหลวงของรัฐจ้าวซึ่งป้องกันโดยหลี่ มู่ในยุทธการครั้งหนึ่งในการศึกระหว่างรัฐฉินและรัฐจ้าวครั้งสุดท้าย

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 http://www.chinaknowledge.de/History/Zhou/personshuanyi.html
 Yang , Kuan (2003). History of the Warring States 战国史 (in Chinese) (reprint ed.). Shanghai: Shanghai People Publishing House. ISBN 7208045372.

หมวดหมู่:ขุนนางจีน
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐฉิน
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์ฉิน