ระบบการลงคะแนนแบบแฮร์-คลาร์ก

ระบบการลงคะแนนแบบแฮร์-คลาร์ก () เป็นระบบการลงคะแนนประเภทหนึ่งของการลงคะแนนแบบถ่ายโอนคะแนนเสียงซึ่งเป็นการเลือกตั้งระบบสัดส่วนที่ใช้ในการเลือกตั้งในแทสเมเนียและออสเตรเลียนแคพิทอลเทร์ริทอรี

วิธีการในการจัดสรรลำดับความชอบนั้นคล้ายคลึงกับในระบบลงคะแนนอื่น ๆ ที่ใช้ในประเทศออสเตรเลีย เช่น ในการเลือกตั้งวุฒิสภาออสเตรเลีย

ที่มาของชื่อของระบบนั้นนำมาจากทอมัส แฮร์ เนติบัณฑิตชาวอังกฤษ และแอนดรูว์ อิงกลิส คลาร์ก อัยการสูงสุดแห่งแทสเมเนีย ซึ่งเป็นผู้ริเริ่มแปลงระบบมาใช้ในแทสเมเนียใน ค.ศ. 1896

การนับคะแนน
ตัวอย่างวิธีการนับคะแนน
1. การนับคะแนน

คะแนนบัตรเสียนั้นจะไม่ถูกนับ (เช่น ไม่ได้ทำเครื่องหมายใด ๆ) และจากนั้นคะแนนความชอบในลำดับแรกในบัตรลงคะแนนแต่ละใบนั้นถูกนับ

ตัวอย่าง:

จากคะแนนเสียงทั้งหมด 10,500 คะแนนในหน่วยเลือกตั้ง มี 500 คะแนนเป็นบัตรเสีย ดังนั้นจึงเหลือจำนวนบัตรดีรวมทั้งสิ้น 10,000 ใบ

2. การกำหนดโควตา

จำนวนทั้งหมดของบัตรดีจะนำมาคำนวณโควตาที่ใช้ในการหาผู้สมัครที่จะได้รับเลือก (โควตาดรูป)

ตัวอย่าง:

คะแนนจากบัตรดีรวมทั้งสิ้น 10,000 คะแนน และมีผู้แทนที่จะต้องเลือกจำนวนทั้งสิ้น 3 ที่นั่ง

โควตาสำหรับเลือกผู้ชนะ (x)=((10000)/(3+1))+1
x  = 2501

จำนวนโควตาที่ใช้ในการเลือกผู้สมัครคือ 2,501 คะแนน

3. การประกาศผู้ชนะ 
ผู้สมัครจะได้รับเลือกเมื่อคะแนนเสียงที่ได้รับถึงจำนวนโควตา ในขณะที่คะแนนเสียงส่วนเกินจากโควตานั้นจะแบ่งออกไปตามเกณฑ์ในข้อ 4 ด้านล่าง หากไม่มีผู้สมัครใดที่ได้คะแนนเสียงเกินจากโควตา และยังมีที่นั่งเหลือ จะต้องดำเนินการนับคะแนนต่อตามข้อ 5 การนับคะแนนจะสิ้นสุดลงเมื่อไม่มีที่นั่งเหลือ

ตัวอย่าง:

ผู้สมัคร PLATYPUS ได้รับคะแนน 3,000 คะแนนเสียงจากลำดับแรก และเป็นจำนวนมากกว่าโควตาที่ 2,501 คะแนน ดังนั้นผู้สมัคร PLATYPUS ได้รับเลือก

4. ผู้สมัครที่มีคะแนนเกิน

จำนวนคะแนนเสียงที่เกินจากโควตาถือเป็นคะแนนเกิน จำนวนคะแนนเกินนั้นจะใช้ในการกำหนดค่าการโอนคะแนนของผู้สมัครรายนั้น

4a. การกำหนดค่าการโอน

ตัวอย่าง:

ผู้สมัคร PLATYPUS ซึ่งมีคะแนนเสียงในลำดับแรก 3,000 คะแนน ซึ่งเกินกว่าโควตา 499 คะแนน

ค่าการโอน (x)=(499/3000)
(x)=0.17

ค่าการโอนของผู้สมัคร PLATYPUS คือ 0.17

4b. การแบ่งคะแนนความชอบ

คะแนนความชอบจากผู้สมัครรายที่ได้รับเลือกจะถูกรวมจากบัตรลงคะแนนทั้งหมด และแบ่งให้ตามอัตราค่าการโอน

ตัวอย่าง:

จากคะแนนความชอบในลำดับแรกทั้งหมด 3,000 คะแนนของผู้สมัคร PLATYPUS, ประกอบด้วยคะแนนเสียง 1,000 คะแนนซึ่งออกให้ผู้สมัคร WOMBAT เป็นลำดับสอง ดังนั้น WOMBAT จะได้รับคะแนนเหล่านี้ตามค่าอัตราการโอน 

ผู้สมัคร WOMBAT จะได้รับ 170 คะแนน โดยนำไปรวมกับคะแนนเดิม

4c. การนับคะแนนรวมใหม่

คะแนนรวมใหม่ของผู้สมัครจะถูกคำนวณ (ย้อนไปที่ขั้นตอนที่ 3)

5. ผู้สมัครรายที่เหลืออยู่ที่ยังไม่ถึงโควตา 
ในกรณียังมีที่นั่งเหลือ แต่ผู้สมัครที่เหลือทั้งหมดได้คะแนนเท่ากัน หรือน้อยกว่าโควตา ผู้สมัครรายที่มีคะแนนน้อยที่สุดจะตกรอบ โดยคะแนนความชอบของผู้สมัครที่ตกรอบนั้นจะถูกแบ่ง และนับคะแนนรวมใหม่อีกรอบ (ย้อนกลับไปข้อที่ 3) การนับคะแนนจะสิ้นสุดลงเมื่อใดที่ทุกที่นั่งได้รับการจัดสรรจนครบ

ดูเพิ่ม
 โควตาแฮร์

อ้างอิง

อ่านเพิ่มเติม
Election 2014: Tasmania's Hare-Clark Electoral System
Hare-Clark Explained – Tasmanian Electoral Commission (video)
แหล่งข้อมูลอื่น
Parliament of Tasmania
Tasmanian Electoral Commission
ACT Electoral Commission

ฮ