วัดพระมหาธาตุราชบวรวิหาร

วัดพระมหาธาตุราชบวรวิหาร () หรือ วัดธาตุน้อย เป็นวัดตั้งอยู่บนถนนเจ้าฟ้างุ้ม ในหลวงพระบาง ประเทศลาว ติดกับวัดหอเซียงวรวิหาร สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2091 ในสมัยสมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช 

จากจารึกของวัดระบุว่าเกี่ยวข้องกับงานประเพณีโบราณ คือ การกัลปนาที่ดิน ที่นา ข้าวัด และการส่งส่วย ในศักราช 910 (พ.ศ. 2091) พระราชอัยกามหาเทวีเจ้า (น่าจะหมายถึงยายของสมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช หรือพระมเหสีของพระเมืองเกษเกล้า มากกว่าย่าของสมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช) ทรงตั้งพระมหาธาตุและถวายข้าไพร่แก่อาราม กำหนดให้บ้านโคม บ้านคาง บ้านโจน ส่งส่วยข้าว (งวดข้าว) บ้านใหม่ บ้านจีม และ บ้านซวากส่งส่วยหมาก (งวดหมาก) ตามที่กำหนดและนาพูภู (ภูกูด) และถวายนาข้าว พระพุทธรูป ข้าทาส ไว้แก่วัด

อาคารเสนาสนะที่สำคัญ คือ สิมสถาปัตยกรรมแบบล้านช้าง ซึ่งหลังเดิมถูกพายุพัดทำลายลงไปเมื่อ พ.ศ. 2443 และได้สร้างขึ้นใหม่เมื่อ พ.ศ. 2450–2455 โดนเจ้ามหาอุปราชบุนคง มีการบูรณะวัดอยู่หลายครั้ง เช่นเมื่อ พ.ศ. 2494 ได้รื้อหลังคาใหม่ ก่อผนังปูน มีการติดลายทอง ทำหน้าบันใหม่ มีภาพจิตรกรรมฝาผนัง

ธาตุเป็นเจดีย์ทรงปราสาทที่แสดงอิทธิพลศิลปะล้านนาในพุทธศตวรรษที 21 อย่างมาก อย่างไรก็ตาม รายละเอียดของเจดีย์องค์นี้แตกต่างพอสมควรไปจากเจดีย์ล้านนา ซึ่งความแตกต่างดังกล่าวอาจแสดงให้เห็นว่าเจดีย์องค์นี้ได้รับการบูรณะปฏิสังขรณ์ในระยะหลังด้วย ธาตุอยู่ในผังสี่เหลี่ยม ไม่ยกเก็จ (ล้านนามักสร้างฐานยกเก็จเสมอ) ฐานบัวสองชั้นที่มีท้องไม้คั่นกลาง แต่กลับไม่เพิ่มมุมใดๆ ฐานดังกล่าวรองรับเรือนธาตุในผังเพิ่มมุม ซ้อนกันตามรูปแบบเจดีย์ล้านนา เรือนธาตุมีซุ้มจระนำประดิษฐานพระพุทธรูป ถัดขึ้นไปเป็นหลังคาลาด และส่วนยอดเป็นเจดีย์ทรงระฆัง

อ้างอิง

พระมหาธาตุราชบวรนิหาร