วัดโพธาราม (อำเภอศรีประจันต์)

วัดโพธาราม ตั้งอยู่เลขที่ 119 หมู่ที่ 4 ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นวัดราษฎร์ คณะสงฆ์มหานิกาย เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรณบุรี คณะสงฆ์ ภาค14

 ประวัติ 
เดิมชื่อ วัดบ้านคอยเหนือ ตั้งอยู่ริมแม่น้ำท่าว้า ฝั่งตะวันออก ห่างจากท่าคอย ราว 1 กิโลเมตร ตามพระราชพงศาวดารบันทึกว่าสมเด็จพระนเรศวรมหาราชเสด็จยกทัพมาปะทะข้าศึกบริเวณนี้ ครั้งสงครามยุทธหัตถี พ.ศ. 2135 

วัดสร้างเมื่อใดไม่ปรากฏหลักฐานชัดเจน สันนิษฐานจากโบราณวัตถุ โบราณสถาน ที่ปรากฏ คือ ใบเสมา วิหาร (อุโบสถหลังเก่า) มีรูปแบบศิลปกรรมและสถาปัตยกรรมสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย จึงสันนิษฐานว่าวัดแห่งนี้น่าจะสร้างขึ้นตั้งแต่นั้นเป็นอย่างน้อยพีระศักดิ์ สุนทรวิภาต. (2561). ประวัติวัด คณะสงฆ์มหานิกาย ในอำเภอศรีประจันต์. ม.ป.ท. : ม.ป.พ.

เมื่อ พ.ศ. 2480 ทางวัดปรับสภาพภูมิประเทศในวัด ได้ขุดพบเครื่องปั้นดินเผา อาวุธโลหะ ดาบ โล่ ขอ ง้าว สภาพผุพังจำนวนหนึ่ง ต่อมา พ.ศ. 2524 กรมชลประทานขุดลอกแม่น้ำบริเวณวัด พบอาวุธโลหะลักษณะเป็นดาบ โล่ จมอยู่ในท้องน้ำอีกจำนวนหนึ่ง สภาพชำรุดผุพังทั้งสิ้น จากลักษณะที่พบมีผู้สันนิษฐานว่าอาจมีอายุอยู่ในสมัยกรุงศรีอยุธยาประนันท์ ศรีหมากสุก. (2536). ที่ระลึกเนื่องในงานปิดทองฝังลูกนิมิต ผูกพัทธสีมา และฉลองสิ่งปลูกสร้าง วัดโพธาราม ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี 9-17 มกราคม 2536. พิมพ์ครั้งที่ 1. สุพรรณบุรี: เซ็นทรัลมีเดีย แอนด์ แอดเวอร์ไทซิ่ง.

ที่ดินตั้งวัดมีพื้นที่จำนวน 33 ไร่ 52 ตารางวา ได้รับอนุญาตตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2345กรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). ประวัติวัดทั่วราชอาณาจักร เล่ม 21. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์การศาสนา ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2487 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตรราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ พระราชทานวิสุงคามสีมา (ให้วัดที่มีชื่อในบัญชีท้ายประกาศ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาตามเขตที่กำหนดไว้ในบัญชีนั้น)ประกาศ ณ วันที่ 7 กันยายน พุทธศักราช 2487), เล่ม 61, ตอน 58 ก, 19 กันยายน 2487, หน้า 837

เป็นวัดซึ่งมีอดีตเจ้าอาวาส คือ พระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก) เป็นพระเถราจารย์ที่มีชื่อเสียง เป็นที่เคารพนับถือของประชาชน วัตถุมงคลของท่านได้รับความนิยมเล่า เรื่อง "พระ ". (2562, 19 ธันวาคม). พระครูโอภาสพุทธิคุณ หรือ #หลวงพ่อกอง โอภาโส วัดโพธาราม (วัดบ้านคอยเหนือ) จ.สพรรณบุรี[Status update]. Facebook.

เป็นโบราณสถาน หมายเลขทะเบียน 0010631 ของกรมศิลปากรที่ขึ้นทะเบียนตามพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ.2556ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนและกำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน [โบราณสถานวัดโพธาราม จังหวัดสุพรรณบุรี], เล่ม 130, ตอนพิเศษ 56 ง, 7 พฤษภาคม 2556, หน้า 54

 ลำดับเจ้าอาวาส 
ลำดับเจ้าอาวาส และผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดโพธาราม (เท่าที่พบข้อมูล)
+ลำดับรายนามเริ่มวาระสิ้นสุดวาระหมายเหตุ1เจ้าอธิการอินทร์ ราวสมัยรัชกาลที่ 5 ราวสมัยรัชกาลที่ 5เจ้าอาวาส, เจ้าคณะหมวดบ้านคอยว่าง - - -ไม่พบข้อมูลว่างพระยวง ราวสมัยรัชกาลที่ 7 -ผู้รั้ง2พระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง ภูฆัง โอภาสโก) -พ.ศ. 2486ผู้รักษาการพ.ศ. 2486พ.ศ. 2508เจ้าอาวาส, เจ้าคณะตำบลบางงาม, มรณภาพว่างพระมหาคำพร ปรีชาศิลป์ เมธงฺกุโร ป.ธ.4พ.ศ. 2508พ.ศ. 2510ผู้รักษาการว่างพระมหาสมพร รอดนวล ป.ธ.3พ.ศ. 2511 -ผู้รักษาการ3พระอธิการบัว สุคนฺโธ - -ผู้รักษาการพ.ศ. 2515 -เจ้าอาวาส4พระใบฎีกาบุญเทียม อริญฺชโญพ.ศ. 2523พ.ศ. 2533เจ้าอาวาส, ลาสิกขาว่างพระครูศรีประจันตคณารักษ์ (สมทรง พลเสน โชติปญฺโญ) ป.ธ.3พ.ศ. 2533 พ.ศ. 2533เจ้าคณะอำเภอ ทำหน้าที่รักษาการว่างพระเอ๋ อร่ามแสง พ.ศ. 2533 พ.ศ. 2534ผู้รักษาการว่างพระบรรเจิด ปฏิจิตฺโต พ.ศ. 2534พ.ศ. 2536ผู้รักษาการว่างพระจำหริด อำไพเราะ สนฺติกโร -พ.ศ. 2537ผู้รักษาการว่างพระครูพิพัฒน์สุวรรณาภรณ์ (วิชัย เผือกวงศ์ จนฺทโชโต)พ.ศ. 2538 -เจ้าคณะตำบล ทำหน้าที่รักษาการว่างพระวิวัฒน์ กลฺยาโณ - -ผู้รักษาการ5พระอธิการประเสริฐ มณีวงษ์ กตปุญฺโญ พ.ศ. 2550 -เจ้าอาวาส, ลาออกว่างพระสุนทร มูลนิสาร ธมฺมวโร -พ.ศ. 2553ผู้รักษาการ, มรณภาพว่างพระสุริยัณห์ จันทรัตน์ สิริปุญฺโญพ.ศ. 2553พ.ศ. 2554เลขานุการเจ้าคณะอำเภอ ทำหน้าที่รักษาการ6พระครูวินัยธรภัคพล อัครธัญกร ฐานกโรพ.ศ. 2554พ.ศ. 2566เจ้าอาวาส, ลาออกว่างพระครูใบฎีกาสุริยัณห์ จันทรัตน์ สิริปญฺโญพ.ศ. 2566พ.ศ. 2567เลขานุการเจ้าคณะอำเภอ ทำหน้าที่รักษาการว่าง


 ปูชนียวัตถุ และปูชนียสถาน 

 วิหาร (อุโบสถหลังเก่า) สร้างเมื่อใดไม่ปรากฏหลักฐาน บริเวณโดยรอบตัวอาคารในอดีต มีใบเสมาหินทรายแดงรูปแบบสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย (ปัจจุบันถูกเก็บรักษาไว้ที่อื่น) ตัวอาคารมีรูปแบบทางสถาปัตยกรรมส่วนฐานแอ่นโค้งคล้ายท้องสำเภา อันเป็นรูปแบบนิยมในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย วิหารหลังนี้มีช่องประตูเป็นรูปแบบเฉพาะ คือ อยู่ริมขอบด้านหน้า แทนที่จะเป็นบริเวณกึ่งกลางอย่างที่พบเห็นโดยทั่วไป รูปแบบนี้สามารถเปรียบเทียบได้กับวิหารที่วัดบ้านกร่าง อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี และวิหารที่วัดหนองหลวง อำเภอหนองหญ้าไซ จังหวัดสุพรรณบุรี อันเป็นลักษณะนิยมในสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นแถบนี้ ในอดีตมีการซ่อมแซมวิหารหลังนี้แล้วหลายครั้ง กรมศิลปากรดำเนินการบูรณะเมื่อ พ.ศ. 2551 ขึ้นทะเบียนตามพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2556

 พระพุทธรูปในวิหาร มีพระนามว่า หลวงพ่อเพชร หลวงพ่อเงิน และหลวงพ่อทอง เป็นพระพุทธรูปเก่าแก่คู่วิหาร ในอดีตถูกโจรกรรมทุบทำลายเสียหาย ต่อมาทางวัดจึงดำเนินการบูรณะขึ้นใหม่
 อุโบสถ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2535 โดยการอุปถัมภ์ของพระครูสุวรรณวิสุทธิ์ (เจริญ ปภาโส) อดีตเจ้าคณะอำเภอดอนเจดีย์ อดีตเจ้าอาวาสวัดธัญญวารี จัดงานผูกพัทธสีมาระหว่างวันที่ 9 - 17 มกราคม พ.ศ. 2536 ( 9 วัน 9 คืน)
 พระประธานในอุโบสถ เป็นพระพุทธชินราช (จำลอง) คณะศิษยานุศิษย์เสด็จพ่อเทพจักรี สร้างถวายเป็นพระประธานประจำอุโบสถ ประดิษฐานเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2535
 มณฑปหลวงพ่อกอง สร้างโดยคณะศิษย์พระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก) โดยการนำของนายประนันท์ นางนวลปราง ศรีหมากสุก เพื่อเป็นสถานที่ประดิษฐานรูปเหมือนหลวงพ่อกอง เมื่อ พ.ศ. 2536
 รูปเหมือนหลวงพ่อกอง พระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก) อดีตเจ้าอาวาส ปัจจุบันประดิษฐานบนศาลาการเปรียญ

 เทศกาล และงานประจำปี 
วันบูรพาจารย์ พิธีบำเพ็ญกุศลทักษิณานุปทาน วันคล้ายวันมรณภาพพระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก) วันที่ 18 ธันวาคม ของทุกปี

อ้างอิง

โพธาราม
หมวดหมู่:วัดในจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:โบราณสถานในจังหวัดสุพรรณบุรี