นอร์เทิร์นโรดีเชีย

นอร์เทิร์นโรดีเชีย () เป็นรัฐในอารักขา ตั้งอยู่ในตอนกลางของภูมิภาคแอฟริกาใต้ ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1911 โดยการควบรวมรัฐในอารักขาสองรัฐ คือ บารอตซิแลนด์-นอร์ทเวสเทิร์นโรดีเชีย และนอร์ทอีสเทิร์นโรดีเชียNorthern Rhodesia Order in Council, 1911, S.R.O. 1911 No. 438, p. 85.Barotziland-North-Western Rhodesia Order in Council, 1899, S.E.O. 1901 No. 567 (as amended, S.R.O. Rev. 1904, V.)North-Eastern Rhodesia Order in Council, 1900, S.R.O 1900 No. 89Commonwealth and Colonial Law by Kenneth Roberts-Wray, London, Stevens, 1966. P. 753 โดยในช่วงแรก นอร์เทิร์นโรดีเชียอยู่ภายใต้การบริหารของบริษัทแอฟริกาใต้ของบริเตน (British South Africa Company; BSAC) ซึ่งเป็นบริษัทสัมปทาน ที่ได้รับอนุญาตจากรัฐบาลสหราชอาณาจักร เหมือนเช่นรัฐในอารักขาสองรัฐก่อนหน้า รัฐบาลสหราชอาณาจักรเข้ามาบริหารดินแดนแห่งนี้ตั้งแต่ ค.ศ. 1924 ในฐานะรัฐในอารักขา โดยอยู่ภายใต้เงื่อนไขที่คล้ายคลึงกับรัฐในอารักขาอื่น ๆ ของสหราชอาณาจักร และข้อกำหนดพิเศษที่บังคับใช้ขณะอยู่ภายใต้การปกครองของบริษัทเป็นอันยุติลงNorthern Rhodesia Order in Council, 1924, S.R.O. 1924 No. 324, S.RO. & S.I. Rev VIII, 154

แม้ว่าตอนที่อยู่ภายใต้สัมปทานของบริษัทแอฟริกาใต้ฯ นอร์เทิร์นโรดีเชียจะมีลักษณะเป็นอาณานิคมสัมปทานก็ตาม แต่สนธิสัญญาที่บริษัทแอฟริกาใต้ฯ ลงนามกับผู้ปกครองในท้องถิ่นและกฎหมายของบริเตน ทำให้นอร์เทิร์นโรดีเชียมีสถานะเป็นรัฐในอารักขา ดินแดนนี้ดึงดูดผู้ตั้งถิ่นฐานจากยุโรปได้ค่อนข้างน้อย แต่เมื่อพวกเขาเริ่มมีตัวแทนทางการเมือง พวกเขาก็เริ่มเรียกร้องให้อาณานิคมอยู่ภายใต้การปกครองของชาวผิวขาว ซึ่งเป็นชนกลุ่มน้อย ในฐานะอาณานิคมแยกต่างหาก หรือรวมตัวกับเซาเทิร์นโรดีเชียและอาจรวมนยาซาแลนด์เข้าไปด้วย แร่ธาตุอันมั่งคั่งของนอร์เทิร์นโรดีเชียทำให้นักการเมืองเซาเทิร์นโรดีเชียสนับสนุนให้มีการการควบรวมกันเป็นประเทศเดียว แต่รัฐบาลสหราชอาณาจักรสนับสนุนการรวมตัวอย่างหลวม ๆ มากกว่า ซึ่งจะรวมไปถึงนยาซาแลนด์ด้วย เพื่อปกป้องชาวแอฟริกาในนอร์เทิร์นโรดีเชียและนยาซาแลนด์จากกฎหมายเลือกปฎิบัติของเซาเทิร์นโรดีเชีย สหพันธรัฐโรดีเชียและนยาซาแลนด์ ซึ่งได้รับการจัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1953 ถูกต่อต้านจากชาวแอฟริกา ซึ่งเป็นประชากรส่วนใหญ่อย่างรุนแรง และยังเร่งให้เกิดการเรียกร้องการปกครองโดยชาวแอฟริกา ด้วยแรงกดดันดังกล่าว นอร์เทิร์นโรดีเชียจึงได้รับเอกราช กลายเป็นประเทศแซมเบียในปัจจุบันZambia Independence Act, 1964 (c. 65)

ในทางภูมิศาสตร์ คำว่า "โรดีเชีย" หมายความถึงภูมิภาคที่โดยทั่วไปประกอบด้วยพื้นที่ที่ในปัจจุบันคือประเทศแซมเบียและประเทศซิมบับเว ตั้งแต่ ค.ศ. 1964 เป็นต้นไป ชื่อ "โรดีเชีย" จะหมายถึงเซาเทิร์นโรดีเชียในอดีตเท่านั้น

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศแซมเบีย
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2454
หมวดหมู่:สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2507
หมวดหมู่:อดีตอาณานิคมและรัฐในอารักขาของอังกฤษในทวีปแอฟริกา‎