ยุคทองของอิสลาม

ยุคทองของอิสลาม () เป็นยุครุ่งเรืองทางวัฒนธรรม เศรษฐกิจ และวิทยาศาสตร์ในประวัติศาสตร์อิสลาม ตามธรรมเนียมถือว่าเริ่มตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 8 จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 13

ช่วงนี้ตามธรรมเนียมเข้าใจกันว่าเริ่มขึ้นในรัชสมัยของเคาะลีฟะฮ์ฮารูน อัรเราะชีด (ค.ศ. 786–809) แห่งราชวงศ์อับบาซียะฮ์ ด้วยการเปิดบัยตุลฮิกมะฮ์ ซึ่งนักวิชาการจากทั่วสารทิศในโลกมุสลิมหลั่งไหลมายังแบกแดด เมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลกในขณะนั้น เพื่อแปลความรู้สมัยคลาสสิกของโลกเป็นภาษาอาหรับและภาษาเปอร์เซีย ตามธรรมเนียมถือกันว่ายุคทองของอิสลามสิ้นสุดลงพร้อมกับการล่มสลายของรัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์เนื่องจากการโจมตีของชาวมองโกลและการล้อมแบกแดดใน ค.ศ. 1258

เส้นเวลายุคทองมีการระบุไว้แตกต่างกัน นักวิชาการจำนวนหนึ่งกำหนดจุดสิ้นสุดของยุคทองไว้ในราว ค.ศ. 1350 โดยเชื่อมกับสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาของตีมูร์ ในขณะที่อีกส่วนระบุจุดสิ้นสุดของยุคทองไว้ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 16 โดยเชื่อมกับสมัยดินปืนอิสลาม

 ประวัติแนวคิด 
อุปลักษณ์ยุคทองเริ่มใช้งานในวรรณกรรมเกี่ยวกับประวัติศาสตร์อิสลามเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 19 ในบริบทกระแสความงามแบบตะวันตกที่รู้จักกันในชื่อ คตินิยมแบบตะวันออก ผู้เขียน คู่มือสำหรับนักเดินทางในซีเรียและปาเลสไตน์ ใน ค.ศ. 1868 สังเกตว่ามัสยิดที่สวยงามที่สุดในดามัสกัสนั้น "เหมือนกับลัทธิโมฮัมเมดันเอง ซึ่งกำลังเสื่อมถอยอย่างรวดเร็ว" และเป็นซากโบราณของ "ยุคทองของอิสลาม"Josias Leslie Porter, A Handbook for Travelers in Syria and Palestine, 1868, [ p. 49].

ไม่มีคำจำกัดความที่ชัดเจนสำหรับคำนี้ และคำนี้อาจถูกตีความว่าหมายถึงช่วงเวลาที่แตกต่างกันอย่างมาก ขึ้นอยู่กับว่าใช้ในบริบทของความสำเร็จทางวัฒนธรรมหรือทางทหาร เช่น นักเขียนในศตวรรษที่ 19 คนหนึ่งตีความว่าครอบคลุมถึงช่วงเวลาของการปกครองของรัฐเคาะลีฟะฮ์ หรือ "หกศตวรรษครึ่ง" ในขณะที่อีกส่วนระบุว่ายุคนี้สิ้นสุดหลังการพิชิตของรอชิดูนเพียงไม่กี่ทศวรรษ ด้วยการเสียชีวิตของอุมัรถึงฟิตนะฮ์ครั้งที่หนึ่ง thumb|215px|การพัฒนาแอสโตรเลบเป็นหนึ่งในความสำเร็จทางวิทยาศาสตร์จากยุคนี้

ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 คำนี้ถูกใช้เพียงบางครั้ง และมักถูกอ้างถึงว่าเป็นความสำเร็จทางทหารในช่วงต้นของรัฐเคาะลีฟะฮ์รอชิดูน จนกระทั่งในช่วงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 20 คำนี้จึงถูกนำมาใช้บ่อยขึ้น โดยส่วนใหญ่หมายถึงความเจริญรุ่งเรืองทางวัฒนธรรมของวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ภายใต้รัฐเคาะลีฟะฮ์ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 9 ถึง 11 (ระหว่างการก่อตั้งระบบการศึกษาในบัยตุลฮิกมะฮ์ถึงจุดเริ่มต้นสงครามครูเสด)"The Ninth, Tenth and Eleventh centuries were the golden age of Islam" Life magazine, 9 May 1955, []. แต่บ่อยครั้งที่ขยายไปถึงช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 8 หรือต้นคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 13 คำจำกัดความอาจยังคงแตกต่างกันอย่างมาก

การเทียบจุดสิ้นสุดของยุคทองกับจุดสิ้นสุดของรัฐเคาะลีฟะฮ์เป็นจุดตัดที่สะดวกโดยอิงจากเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ แต่สามารถโต้แย้งได้ว่าวัฒนธรรมอิสลามได้เข้าสู่ช่วงเสื่อมถอยอย่างค่อยเป็นค่อยไปก่อนหน้านั้นมาก ดังนั้น Khan (2003) จึงระบุยุคทองที่แท้จริงว่าเป็นช่วงสองศตวรรษระหว่าง ค.ศ. 750 ถึง 950 โดยให้เหตุผลว่า การสูญเสียดินแดนในช่วงเริ่มต้นของสมัยฮารูน อัรเราะชีด เลวร้ายลงหลังการสวรรคตของอัลมะอ์มูนเมื่อ ค.ศ. 833 และสงครามครูเสดในคริสต์ศตวรรษที่ 12 ส่งผลให้จักรวรรดิอิสลามอ่อนแอลงและไม่สามารถฟื้นตัวได้อีกเลย

ในหัวเรื่องเกี่ยวกับจุดจบของยุคทอง Mohamad Abdalla โต้แย้งถึงแนวทางที่โดดเด่นของนักวิชาการคือ "ทฤษฎีความเสื่อมถอย":ยุคทองถือได้ว่าเกิดขึ้นจากความพยายามอย่างมหาศาลในการแสวงหาและแปลความรู้ทางวิทยาศาสตร์โบราณของชาวกรีกระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 8 ถึง 9 ยุคแห่งการแปลนี้ตามมาด้วยช่วงเวลาแห่งความคิดและการมีส่วนร่วมอันยอดเยี่ยมสองศตวรรษ และเป็นที่รู้จักกันในชื่อ "ยุคทอง" ของวิทยาศาสตร์อิสลาม ยุคทองที่ว่านี้เชื่อกันว่ากินเวลาตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 9 ถึงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 11 ยุคหลังจากนั้นโดยทั่วไปเรียกว่า "ยุคแห่งความเสื่อมถอย" การสำรวจวรรณกรรมตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 19 เป็นต้นมาแสดงให้เห็นว่าทฤษฎีความเสื่อมถอยกลายเป็นกระบวนทัศน์ที่ได้รับความนิยมในแวดวงวิชาการโดยทั่วไปMohamad Abdalla, "Ibn Khaldun on the Fate of Islamic Science after the 11th Century", Islam & Science  5.1 (2007). online 

 สาเหตุ 

 อิทธิพลศาสนา 

คำสอนต่าง ๆ ในคัมภีร์อัลกุรอาน ซึ่งให้คุณค่าแก่การศึกษาและเน้นความสำคัญของการแสวงหาความรู้ มีบทบาทสำคัญในการชี้นำชาวมุสลิมในยุคนี้ในการแสวงหาความรู้และการพัฒนาวิทยาศาสตร์

 การสนับสนุนของรัฐ 
จักรวรรดิอิสลามให้การสนับสนุนนักวิชาการอย่างมาก เงินที่ใช้ไปกับขบวนการแปลภาษาสำหรับงานแปลบางฉบับ คาดว่าเทียบเท่ากับงบประมาณการวิจัยประจำปีของสภาวิจัยทางการแพทย์แห่งสหราชอาณาจักรถึงสองเท่า นักวิชาการที่ดีที่สุดและนักแปลที่มีชื่อเสียง เช่น ฮุนัยน์ อิบน์ อิสฮาก ได้รับเงินเดือนที่คาดว่าเทียบเท่ากับนักกีฬาอาชีพในปัจจุบัน หอแห่งปัญญาเป็นหอสมุดที่ก่อตั้งขึ้นในแบกแดด ประเทศอิรักสมัยราชวงศ์อับบาซียะฮ์ โดยเคาะลีฟะฮ์อัลมันศูร ใน ค.ศ. 825 โดยจำลองมาจากสถาบันการศึกษาญุนดีซาบูร์

 เปิดกว้างต่ออิทธิพลที่หลากหลาย 

ในช่วงเวลานี้ ชาวมุสลิมแสดงความสนใจในการนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์จากอารยธรรมที่ถูกพิชิตมาปรับใช้อย่างมาก ผลงานคลาสสิกโบราณจำนวนมากที่อาจสูญหายไปหากไม่ได้รับการแปล ถูกแปลจากภาษากรีกโบราณ ซีรีแอก เปอร์เซียสมัยกลาง และสันสกฤต ไปเป็นภาษาซีรีแอกและอาหรับ ซึ่งต่อมาผลงานบางส่วนก็ได้รับการแปลเป็นภาษาอื่น ๆ เช่น ภาษาฮีบรูและภาษาละติน

ชาวคริสต์ โดยเฉพาะผู้ที่นับถือคริสตจักรแห่งตะวันออก (เนสโตเรียน) ได้มีส่วนร่วมในอารยธรรมอิสลามในช่วงราชวงศ์อุมัยยะฮ์และอับบาซียะฮ์ ด้วยการแปลงานของนักปรัชญากรีกและวิทยาศาสตร์โบราณเป็นภาษาซีรีแอก และต่อมาเป็นภาษาอาหรับ พวกเขายังมีความเชี่ยวชาญในหลายสาขา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านปรัชญา วิทยาศาสตร์ (เช่น ฮุนัยน์ อิบน์ อิสฮาก ยูซุฟ อัลคูรี อัลฮิมศี กุสฏอ อิบน์ ลูกอ, มาซะวัยฮ์, อัครบิดรยูติคีอุส, และญับรีล อิบน์ บุคตีชูอ์) และเทววิทยา เป็นเวลานานที่แพทย์ส่วนพระองค์ของเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์มักเป็นชาวอัสซีเรียที่นับถือศาสนาคริสต์ ในบรรดาตระกูลคริสเตียนที่มีชื่อเสียงที่สุดที่ทำหน้าที่เป็นแพทย์ประจำพระองค์ของกาหลิบนั้น มาจากตระกูล BukhtishuRémi Brague, Assyrians contributions to the Islamic civilization Britannica, Nestorian  ตลอดช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 4 ถึง 7 งานวิชาการของคริสเตียนในภาษากรีกและซีรีแอกได้รับการแปลใหม่หรือได้รับการอนุรักษ์ไว้ตั้งแต่สมัยเฮลเลนิสติก ในบรรดาศูนย์กลางการเรียนรู้และการถ่ายทอดภูมิปัญญาคลาสสิกที่โดดเด่น ได้แก่ วิทยาลัยคริสเตียน เช่น สำนักนิซิบิส และสำนักเอเดสซาThe School of Edessa , Nestorian.org. ศูนย์การเรียนรู้ของลัทธินอกศาสนาในฮัรรอน และโรงพยาบาลกับสถาบันการแพทย์แห่งโกนเดชอพูร์ ซึ่งเป็นศูนย์กลางทางปัญญา เทววิทยา และวิทยาศาสตร์ของคริสตจักรแห่งตะวันออกUniversity of Tehran Overview/Historical Events Kaser, Karl The Balkans and the Near East: Introduction to a Shared History  p. 135.Yazberdiyev, Almaz Libraries of Ancient Merv  Yazberdiyev is Director of the Library of the Academy of Sciences of Turkmenistan, Ashgabat. นักวิชาการในบัยตุลฮิกมะฮ์หลายคนมีภูมิฐานเป็นชาวคริสต์ และนำโดยฮุนัยน์ อิบน์ อิสฮาก แพทย์ชาวคริสต์ ด้วยการสนับสนุนจากวงการการแพทย์ไบแซนไทน์ ผลงานทางปรัชญาและวิทยาศาสตร์ที่สำคัญที่สุดหลายชิ้นในโลกยุคโบราณได้รับการแปล รวมถึงผลงานของเกเลน ฮิปโปเครติส เพลโต อริสโตเติล ปโตเลมี และอาร์คิมิดีสHyman and Walsh Philosophy in the Middle Ages Indianapolis, 1973, p. 204' Meri, Josef W. and Jere L. Bacharach, Editors, Medieval Islamic Civilization Vol. 1, A–K, Index, 2006, p. 304.

ชาวเปอร์เซียยังเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่มีสัดส่วนสูงอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งมีส่วนสำคัญต่อยุคทองของอิสลาม ตามที่เบอร์นาร์ด ลูอิสกล่าวไว้ว่า: "ในด้านวัฒนธรรม การเมือง และที่น่าทึ่งที่สุดคือด้านศาสนา การมีส่วนร่วมของชาวเปอร์เซียต่ออารยธรรมอิสลามใหม่นี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง ผลงานของชาวอิหร่านสามารถพบเห็นได้ในทุกสาขาของความพยายามทางวัฒนธรรม รวมถึงบทกวีภาษาอาหรับ ซึ่งกวีเชื้อสายอิหร่านที่แต่งบทกวีเป็นภาษาอาหรับได้สร้างคุณูปการอย่างมาก"

ในอดีต อิทธิพลทางวัฒนธรรมแผ่ขยายออกไปจากแบกแดด หลังการทำลายล้างของมองโกลในรัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์ อิทธิพลอาหรับจึงลดลง อิหร่านและเอเชียกลางได้รับประโยชน์จากการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมกับเอเชียตะวันออกที่เพิ่มมากขึ้นภายใต้การปกครองของมองโกล ทำให้มีความเจริญรุ่งเรืองและพัฒนาอย่างโดดเด่นจากอิทธิพลของชาวอาหรับ เช่น สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาของตีมูร์ของราชวงศ์ตีมูร์

 เทคโนโลยีใหม่ 
ด้วยระบบการเขียนแบบใหม่และง่ายกว่า กับการนำเข้ากระดาษ ข้อมูลได้รับการเผยแพร่สู่สาธารณะอย่างกว้างขวาง จนกระทั่งมีความป็นไปได้ที่จะหาเลี้ยงชีพได้จากการเขียนและขายหนังสือเพียงอย่างเดียวเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ การใช้กระดาษเผยแพร่จากจีนมายังภูมิภาคมุสลิมในคริสต์ศตวรรษที่ 8 ผ่านการผลิตจำนวนมากที่ซามาร์กันด์และโฆรอซอน มาถึงอัลอันดะลุสที่คาบสมุทรไอบีเรีย (ปัจจุบันคือสเปนและโปรตุเกส) ในคริสต์ศตวรรษที่ 10 กระดาษชนิดนี้ผลิตได้ง่ายกว่าแผ่นหนังสัตว์ แตกยากกว่ากระดาษปาปิรุส และสามารถดูดซับหมึกได้ ทำให้ลบยากและเหมาะสำหรับการเก็บรักษาบันทึกอย่างยิ่ง ผู้ผลิตกระดาษชาวอิสลามได้คิดค้นวิธีการคัดลอกเอกสารตัวเขียนด้วยมือแบบสายการผลิต เพื่อผลิตสำเนาจำนวนมากกว่าที่มีอยู่ในยุโรปเป็นเวลาหลายศตวรรษ ประเทศเหล่านี้เองที่เป็นแหล่งเรียนรู้การทำกระดาษจากผ้าลินินสำหรับประเทศอื่น ๆ ทั่วโลก

 การศึกษา 

 เสื่อมถอย 

 ปัจจัยทางวัฒนธรรม 
Joel Mokyr นักประวัติศาสตร์เศรษฐกิจ ได้โต้แย้งว่า อัลเฆาะซาลี (ค.ศ. 1058–1111) นักปรัชญาอิสลาม ผู้เขียนหนังสือ ความไม่สอดคล้องกันของนักปรัชญา "เป็นบุคคลสำคัญในการเสื่อมถอยของวิทยาศาสตร์อิสลาม" และสิ่งนี้ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมที่หันเหออกจากการคิดเชิงวิทยาศาสตร์ อย่างไรก็ตาม มีการโต้แย้งว่า อัลเฆาะซาลีเป็นเพียงผู้ชื่นชมและยึดมั่นในปรัชญา แต่วิพากษ์วิจารณ์การใช้ปรัชญาในเรื่องทางศาสนาเท่านั้น นอกจากนี้ Saliba (2007) ยังชี้ให้เห็นว่า ยุคทองไม่ได้ชะลอตัวลงหลังจากอัลเฆาะซาลี ผู้มีชีวิตอยู่ในคริสต์ศตวรรษที่ 11 ในขณะที่คนอื่น ๆ ขยายยุคทองไปจนถึงประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 16 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 17

 ปัจจัยทางการเมืองและเศรษฐกิจ 

อะห์มัด วาย. อัลฮะซันได้ปฏิเสธวิทยานิพนธ์ที่ว่าการขาดความคิดสร้างสรรค์เป็นสาเหตุ โดยโต้แย้งว่าวิทยาศาสตร์นั้นแยกออกจากการโต้แย้งทางศาสนาเสมอ เขาจึงวิเคราะห์การลดลงในแง่ของปัจจัยทางเศรษฐกิจและการเมือง โดยอ้างอิงจากงานของอิบน์ ค็อลดูน นักเขียนในคริสต์ศตวรรษที่ 14

นักวิชาการร่วมสมัยคนอื่น ๆ อีกหลายคนได้วิเคราะห์การเสื่อมถอยในแง่ของปัจจัยทางการเมืองและเศรษฐกิจ งานวิจัยในปัจจุบันนำไปสู่ข้อสรุปว่า "หลักฐานที่มีอยู่สอดคล้องกับสมมติฐานที่ว่า อำนาจทางการเมืองที่เพิ่มขึ้นของชนชั้นนำเหล่านี้เป็นสาเหตุการลดลงของผลผลิตทางวิทยาศาสตร์ที่สังเกตได้" การลดลงนี้อาจเป็นส่วนหนึ่งของแนวโน้มที่ใหญ่กว่าที่โลกมิใช่ตะวันตก ตกอยู่เบื้องหลังฝั่งตะวันตกด้วย Great Divergence ต่อมาใน ค.ศ. 1206 เจงกิสข่านได้สถาปนาจักรวรรดิมองโกล ซึ่งในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 13 ได้พิชิตดินแดนส่วนใหญ่ของทวีปยูเรเซีย รวมทั้งจีนทางตะวันออก และดินแดนส่วนใหญ่ของรัฐเคาะลีฟะฮ์อิสลามเก่า (รวมถึงเคียฟรุส) ทางตะวันตก บางคนมองว่าการทำลายเมืองแบกแดดและหอแห่งปัญญาโดยฮูลากู ข่านใน ค.ศ. 1258 เป็นจุดสิ้นสุดยุคทองของอิสลาม อย่างไรก็ตาม ในขณะที่อิทธิพลทางวัฒนธรรมเคยแผ่ขยายออกไปจากแบกแดด หลังการล่มสลายของแบกแดด อิหร่านและเอเชียกลางกลับเจริญรุ่งเรืองทางวัฒนธรรม โดยได้รับประโยชน์จากการเข้าถึงทางวัฒนธรรมข้ามชาติที่เพิ่มขึ้นในเอเชียตะวันออกภายใต้การปกครองของมองโกล

อ้างอิง

อ่านเพิ่ม














แหล่งข้อมูลอื่น

 Islamicweb.com: History of the Golden Age
 Khamush.com: Baghdad: Metropolis of the Abbasid Caliphate – Chapter 5 , by Gaston Wiet.
 U.S. Library of Congress.gov: The Kirkor Minassian Collection – contains examples of Islamic book bindings.


หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ของวิทยาศาสตร์อิสลาม
หมวดหมู่:วัฒนธรรมอิสลาม
หมวดหมู่:ศาสนาอิสลามในสมัยกลาง
หมวดหมู่:การศึกษาในยุโรปสมัยกลาง
หมวดหมู่:ศาสนาในสมัยกลาง
หมวดหมู่:วิทยาศาสตร์ในสมัยกลาง
หมวดหมู่:ยุคทอง (อุปลักษณ์)