วุฒิสภาเบลเยียม

วุฒิสภา (; ; ) เป็นหนึ่งในสองสภาในรัฐสภากลางเบลเยียมโดยจัดเป็นสภาสูง ส่วนอีกสภาหนึ่งได้แก่สภาผู้แทนราษฎร (สภาล่าง)

วุฒิสภาได้รับการก่อตั้งขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1831 ในครั้งแรกนั้นมีจำนวนสมาชิกเท่ากันกับสภาผู้แทนราษฎร โดยได้ผ่านการปฏิรูปสำคัญใน ค.ศ. 1993 และ ค.ศ. 2014 ซึ่งในครั้งล่าสุดนั้นเป็นวุฒิสภาสมัยแรกที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งทางตรง โดยประกอบด้วยสมาชิกจากสรรหาจากรัฐบาลแคว้นและประชาคมของเบลเยียมจำนวน 50 ที่นั่ง และอีกส่วนหนึ่งเป็นสมาชิกที่ได้รับการแต่งตั้งจากสมาชิกวุฒิสภาส่วนแรกอีกจำนวน 10 ที่นั่ง วุฒิสภานั้นถือเป็นสภาอันเป็นตัวแทนของประชาคมและจังหวัดต่าง ๆ ในเบลเยียมซึ่งใช้เป็นกลไกหลักในการอภิปรายเกี่ยวกับปัญหาและประเด็นต่าง ๆ ระหว่างประชาคมกับรัฐบาลกลาง ในปัจจุบันวุฒิสภามีบทบาทด้านนิติบัญญัติน้อยลงในรัฐสภากลาง แต่ก็ยังเป็นโครงสร้างสำคัญในรัฐธรรมนูญควบคู่กับสภาผู้แทนราษฎรในการตรากฎหมายที่เกี่ยวกับรัฐบาลกลาง โดยตั้งแต่ ค.ศ. 2014 เป็นต้นมา มีการประชุมสภาประมาณ 10 ครั้งต่อปี

องค์ประกอบ
ภาพรวม
 1831–1892 1894-1898 1900–1919 1921–1991 1995–2010 ตั้งแต่ 2014 สมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการเลือกตั้งทางตรง 51 (1831) – 101 (1946) – 106 (1949 ถึง 1991)(จำนวนกึ่งหนึ่งของสภาผู้แทนราษฎร โดยกำหนดจากจำนวนประชากร โดยใช้จนถึงปี 1949)  40 (25 ด + 15 ฝ)  —เขตเลือกตั้ง 38 เขต(สองรอบ) 21 เขต(สัดส่วนตามประชากร) มีคณะผู้เลือกตั้งดัตช์ 1 คณะ + ฝรั่งเศส 1 คณะ(ตามสัดส่วนประชากร) สมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการเลือกตั้งโดยสภาจังหวัด —  26 (1894) – 27 (1919)(ตามจำนวนประชากรของจังหวัดนั้น ๆ)  40 (1921) – 52 (1991)(ตามจำนวนประชากรของจังหวัดนั้น ๆ)  — สมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการแต่งตั้งโดยสมาชิกวุฒิสภาด้วยกัน —  20 (1921) – 26 (1991)(กึ่งหนึ่งของจำนวนวุฒิสภาที่สรรหาโดยสภาประชาคม)  10 (6 ด + 4 ฝ) สมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการสรรหาโดยรัฐบาลประชาคม/แคว้น —  21 (10 ด + 10 ฝ + 1 ย)  50 (29 ด + 20 ฝ + 1 ย) จำนวนทั้งหมด (คน)* ไม่รวมสมาชิกวุฒิสภาโดยสิทธิ (ถ้ามี) 51–76 *  102–120 *  153–184 *  71 *  60

โครงสร้างในปัจจุบัน
ตั้งแต่การปฏิรูปครั้งล่าสุดใน ค.ศ. 2014 สมาชิกวุฒิสภาเบลเยียมประกอบด้วยสมาชิกจำนวน 60 คน โดย 50 คนมาจากการสรรหาโดยสภาประชาคม/สภาแคว้น และอีก 10 คน มาจากการสรรหาของสมาชิกวุฒิสภา

สมาชิกวุฒิสภาที่มาจากประชาคม/แคว้น
ตั้งแต่การเลือกตั้งเมื่อ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 2014 เป็นต้นมา สมาชิกวุฒิสภาจำนวน 50 คน มาจากการแต่งตั้งของสภาประชาคม/สภาแคว้นของเบลเยียม
 29 คน จากการแต่งตั้งของสภาเฟลมิชหรือจากกลุ่มผู้ใช้ภาษาดัตช์ในสภาแคว้นนครหลวงบรัสเซลส์
 10 คน จากการแต่งตั้งของสภาประชาคมฝรั่งเศส (ประกอบด้วยสมาชิกทั้งหมดของสภาวอลลูนและสมาชิกหลายคนในกลุ่มผู้ใช้ภาษาฝรั่งเศสในสภาแคว้นนครหลวงบรัสเซลส์
 8 คน จากการแต่งตั้งของสภาวอลลูน
 2 คน จากการแต่งตั้งของกลุ่มผู้ใช้ภาษาฝรั่งเศสในสภาแคว้นนครหลวงบรัสเซลส์
 1 คน จากการแต่งตั้งของสภาประชาคมผู้พูดภาษาเยอรมัน

สมาชิกวุฒิสภาที่มาจากเลือกตั้งโดยสมาชิกวุฒิสภา
สมาชิกวุฒิสภาอีก 10 ที่นั่งมาจากการสรรหาโดยสมาชิกวุฒิสภาด้วยกันเอง ประกอบด้วย 6 ที่นั่งจากกลุ่มภาษาดัตช์ และ 4 ที่นั่งจากกลุ่มภาษาฝรั่งเศส โดยแบ่งตามสัดส่วนที่นั่งตามสังกัดพรรคในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งล่าสุด

สมาชิกวุฒิสภาประเภทนี้ได้เริ่มใช้ครั้งแรกใน ค.ศ. 1921 โดยระบุไว้ในรัฐธรรมนูญเพื่อให้เหล่าสมาชิกวุฒิสภาสามารถสรรหาผู้เชี่ยวชาญหรือตัวแทนองค์กรสำคัญมาเป็นสมาชิก วัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มความมีประสิทธิภาพในการอภิปรายและนิติบัญญัติ อย่างไรก็ตาม กลุ่มการเมืองหลักได้ใช้ประโยชน์ในการแต่งตั้งสมาชิกคนสำคัญของพรรคที่ไม่ได้รับการเลือกตั้งเข้ามาในวุฒิสภาแทน

บทบาทหน้าที่
วุฒิสภามีบทบาทหน้าที่ดังนี้

 ด้านนิติบัญญัติ วุฒิสภาร่วมกับสภาผู้แทนราษฎร มีอำนาจโดยตรงตามรัฐธรรมนูญในการกลั่นกรองและตรากฎหมายในการปกครองประเทศ โดยการผ่านกฎหมายนั้นใช้เกณฑ์ต่างกันในแต่ละประเภท เช่น เสียงข้างมากแบบพิเศษ ซึ่งจะต้องใช้เสียงจำนวนสองในสามของวุฒิสภา และจะต้องได้เสียงส่วนใหญ่ในแต่ละกลุ่มภาษา

 ด้านรายงาน วุฒิสภาสามารถเรียกดูรายงานสำคัญโดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับการปกครองหรือกฎหมายในระดับประชาคมและแคว้น

 ด้านผลประโยชน์ทับซ้อน โดยมีหน้าที่โดยตรงในการกำกับดูแลด้านผลประโยชน์ทับซ้อนระหว่างสภาประชาคมกับแคว้นในระบบการปกครอง

 ด้านองค์กรระหว่างประเทศ โดยวุฒิสภามีหน้าที่ส่งตัวแทนเข้าประชุมในองค์กรระหว่างประเทศเพื่อความร่วมมือระหว่างประเทศ

 ด้านการแต่งตั้งตุลาการ โดยวุฒิสภามีหน้าที่ในการแต่งตั้งตุลาการในระดับศาลสูง (ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลฎีกา และศาลปกครองสูงสุด)

อ้างอิง

หมวดหมู่:สภาสูงแห่งชาติ