ตำบลหนองบ่อ (อำเภอเมืองอุบลราชธานี)

ตำบลหนองบ่อ เป็นตำบลในอำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอเมืองอุบลราชธานี ห่างจากตัวเมืองอุบลราชธานีประมาณ 20 กิโลเมตร มีพื้นที่ 78 ตารางกิโลเมตร และมีหมู่บ้านในเขตปกครองทั้งสิ้น 7 หมู่บ้าน แบ่งออกเป็น 13 ชุมชน (หมู่) พื้นที่ทั้งหมดอยู่ในความรับผิดชอบขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองบ่อ 

ประชากรส่วนใหญ่พูดภาษาไทยถิ่นอีสาน สำเนียงลาวกลาง

ประวัติ
การเข้ามาตั้งถิ่นฐานของประชาชนในเขตตำบลหนองบ่อในช่วงแรกเริ่มนั้นยังไม่แน่ชัดว่าเกิดขึ้นในช่วงใด เชื่อกันว่า ชาวบ้านที่พื้นที่ตำบลหนองบ่อนั้นมีบรรพบุรุษมาจากลูกหลานของพระวอพระตา เมื่อครั้งก่อตั้งเมืองอุบลราชธานี โดยมีข้อสันนิษฐานหลายข้อเกี่ยวกับการตั้งถิ่นฐานดังกล่าว ได้แก่

ข้อสันนิษฐานที่ 1 มีการตั้งรกรากของชาวบ้านบริเวณชุมชนโบราณดั้งเดิมชื่อว่า บ้านแค ซึ่งตั้งอยู่ใกล้บริเวณวัดเก่าบ้านแค ทางตะวันตกของบ้านดงบังในปัจจุบัน แต่เนื่องจากโรคระบาด ชาวบ้านในชุมชนบ้านแคจึงกระจายตัวออกไปตั้งถื่นฐานเป็นชุมชนอื่นในบริเวณใกล้เคียง แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ 
 กลุ่มที่ 1: อพยพไปทางทิศเหนือ ก่อตั้ง บ้านโพนงาม ขึ้นในบริเวณวัดป่าอารามบ้านโพนงามในปัจจุบัน จากนั้นได้อพยพอีกครั้งมายังพื้นที่ที่เป็นบ้านโพนงามในปัจจุบัน
 กลุ่มที่ 2: อพยพไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ห่างจากชุมชนเดิมประมาณ 2 กิโลเมตร และได้ก่อตั้งชุมชนขึ้นชื่อว่า บ้านดงบัง
 กลุ่มที่ 3: เป็นกลุ่มใหญ่สุด อพยพไปทางทิศตะวันตก ห่างจากชุมชนเดิมประมาณ 1.8 กิโลเมตร และได้ก่อตั้ง บ้านหนองบ่อ ขึ้น

ข้อสันนิษฐานที่ 2 คล้ายกับข้อสันนิษฐานที่ 1 แต่ก่อนโรคระบาดชาวบ้านในชุมชนบ้านแคได้มีการอพยพย้ายถิ่นฐานไปบริเวณชุมชนบ้านตากแดด และเมื่อเกิดโรคระบาดขึ้น จึงได้ย้ายถิ่นฐานอีกครั้งโดยแบ่งเป็น 3 กลุ่มตามข้อสันนิษฐานที่ 1

ข้อสันนิษฐานที่ 3 เดิมมีตั้งถิ่นของชาวบ้าน 2 กลุ่ม ได้แก่ บริเวณวัดร้างบ้านแค และชุมชนร้างบ้านตากแดด เมื่อเกิดโรคระบาด ชาวบ้านในชุมชนบ้านแคได้อพยพไปยังพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ และก่อตั้งชุมชน บ้านดงบัง ขึ้น ส่วนชาวบ้านในชุมชนบ้านตากแดด ได้อพยพไปตั้งรกรากใหม่ในบริเวณบ้านโพนงาม และบ้านหนองบ่อในปัจจุบัน

ข้อสันนิษฐานที่ 4 แรกเริ่มชาวบ้านได้เข้ามาตั้งชุมชนในเขตตำบลหนองบ่อเพียง 1 ชุมชน คือ บ้านตากแดด และได้กระจายกันออกไปตั้งชุมชนใหม่โดยรอบเมื่อเกิดโรคระบาด

ขนาดและที่ตั้ง
ตำบลหนองบ่อตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของเมืองอุบลราชธานี ระยะทางห่างจากตัวเมืองฯ ประมาณ 20 กิโลเมตร การคมนาคมผ่านถนนสายหลักทางหลวงหมายเลข 212 (ถนนชยางกรู) มีขนาดพื้นที่  78  ตารางกิโลเมตร  มีอาณาเขตติดต่อกับองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น ดังนี้
ทิศเหนือ มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลหนองขอน อำเภอเมืองอุบลราชธานี และตำบลหัวดอน อำเภอเขื่องใน
ทิศใต้ มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลหนองกินเพล และตำบลบุ่งหวาย อำเภอวารินชำราบ
ทิศตะวันออก มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลแจระแม อำเภอเมืองอุบลราชธานี
ทิศตะวันตก มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลชีทวน อำเภอเขื่องใน และตำบลหนองแวง อำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ
สภาพทางภูมิศาสตร์
ตำบลหนองบ่อมีพื้นที่ครอบคลุมพื้นที่ลุ่มน้ำของแม่น้ำ 3 สาย ได้แก่ แม่น้ำชี ทางทิศตะวันตก แม่น้ำมูล ทางทิศใต้ และลำเซบายทางทิศเหนือและทิศตะวันออก พื้นที่ส่วนใหญ่จึงเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำ มีน้ำท่วมขังในฤดูน้ำหลาก

ชุมชนและประชากร
ตำบลหนองบ่อประกอบด้วยหมู่บ้านทั้งสิ้น 7 หมู่บ้าน แบ่งเป็น 13 ชุมชน (หมู่) ทั้งหมดอยู่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลหนองบ่อทั้งหมด ปัจจุบัน ตำบลหนองบ่อมีประชากรทั้งสิ้น 7,673 คน จำนวนครัวเรือน 1,842 ครัวเรือน จำนวนประชากรแยกรายหมู่บ้านและชุมชนย้อนหลัง 10 ปี ดังแสดงในรายการต่อไปนี้
สถิติประชากรตามทะเบียนราษฎร  ตำบลหนองบ่อ  ปี (พ.ศ.)  ประชากร  ±% 2536 7,340 2539  7,374+0.46% 2542  7,469+1.29% 2545  7,621+2.04% 2547  7,607-0.18% 2549  7,570-0.48% 2551  7,565-0.06% 2553  7,603+0.50% 2555  7,602-0.01% 2557  7,614+0.16% 2559  7,643+0.38% 2561  7,674+0.41%

หมู่บ้าน ชุมชน ประชากร (คน) พ.ศ. 2562  พ.ศ. 2561  พ.ศ. 2560  พ.ศ. 2559  พ.ศ. 2558 พ.ศ. 2557 พ.ศ. 2556 พ.ศ. 2555 พ.ศ. 2554 พ.ศ. 2553 ทะเบียนบ้านกลาง  0000000000บ้านหนองบ่อหมู่ที่ 1 781777795796794798803794796800 หมู่ที่ 2 477481485488492496511504506 511 หมู่ที่ 3 947950948951941938938936932 938 หมู่ที่ 4 631633633626634624632637637 645 colspan=2  2,8362,8412,8612,8612,8612,8562,8842,871 2,8712,894 บ้านมะเขือหมู่ที่ 5 742730729 725710711702685687684บ้านโพนงามหมู่ที่ 6 271275279271272280282288 288288 หมู่ที่ 7 599605616596588579573563556 564 colspan=2  870880895867860859855851844852บ้านดงบังหมู่ที่ 8 628621624627636636636634 629631 หมู่ที่ 9 533525523513520517516512 517 517 colspan=2  1,1611,1461,1471,1401,1561,1531,1521,1461,1461,148บ้านจานตะโนนหมู่ที่ 10 680691690668665660672679678673 หมู่ที่ 11 485485484482483 485486481481483 colspan=2  1,1651,1761,1741,1501,1481,1451,1581,1601,1591,156 บ้านสำลากหมู่ที่ 12 520522524526524519520523 520516 บ้านท่าสนามชัยหมู่ที่ 13 379379376374375371380366 364353 colspan=2 7,6737,6747,7067,6437,6347,6147,6517,6027,5917,603

สถานที่สำคัญ
 อุทยานนาควัตร

ดูเพิ่ม
 เทศบาลเมืองแจระแม
 เทศบาลตำบลอุบล

อ้างอิง

หนองบ่อ