สนธยาประชาธิปไตย

สนธยาประชาธิปไตย: ทำไมคนดี ๆ ถึงกลายเป็นเผด็จการ () เป็นหนังสือตีพิมพ์เมื่อปี 2020 (ฉบับภาษาไทยตีพิมพ์ปี 2021) โดยแอน แอพเพิลบอม พูดคุนเกี่ยวกับการถดถอยของประชาธิปไตย และการผงาดของการเมืองแบบประชานิยมฝั่งขวากับโอกาสเป็นเผด็จการเบ็ดเสร็จ โดยบอกเล่าผ่านสามกรณีหลัก ได้แก่ โปแลนด์, สหราชอาณาจักร และสหรัฐ หนังสอนี้ยังรวมการพูดถึงฮังการีและสเปนด้วยVintage ed., June 2021, pp. 118–131.

การวิเคราะห์ของแอพเพิลบอมพุ่งเป้าไปที่กลุ่มปัญญาชน (intellectual) ซึ่งเธอเรียกว่า "ครูสอนศาสนา" (clercs) ผู้ให้เหตุผลแก้ต่างให้กับการกลายเป็นเผด็จการ

เนื้อหา
แอพเพิลบอมเป็นนักข่าวชาวอเมริกันที่เดินทางอาศัยเข้าออกประเทศโปแลนด์ เธอเปิดเรื่องหนังสือโดยการเล่าปาร์ตีเมื่อปี 1999 ที่เธอจัดขึ้นในโปแลนด์และมีผู้เข้าร่วมเป็นผู้นิยมการเมืองประชาธิปไตยขวากลาง และ "เสรีนิยม, ผู้นิยมตลาดเสรี" และเธอได้ติดตามผู้เข้าร่วมปาร์ตีนั้นมาสู่ชีวิตของบุคคลเหล่านั้นในปัจจุบัน ที่ซึ่งจำนวนหนึ่งหันหน้าเข้าสู่ขั้วการเมืองแบบประชานิยมฝั่งขวา และเผด็จการเบ็ดเสร็จ (และแม้แต่บางคนถึงขั้นสนับสนุนทฤษฎีสมคบคิดต่อต้านชาวยิว) ส่วนอีกจำนวนหนึ่งยังคงเป็นผู้นิยมประชาธิปไตย เธอเรียกกลุ่มแรกว่าเป็นพวก ครูสอนศาสนา (clercs)"หมายเหตุผู้แปล" to the English translation of Julien Benda's book while explaining the choice of the English title, The Treason of the Intellectuals, says that the term "clerc" was defined by Benda as "all those who speak to the world in a transcendental manner". โดยอ้างจากหนังสือ La Trahison des Clercs ของ จูเลียน เบนดา และพุ่งประเด็นของหนังสือส่วนใหญ่ไปที่การอธิบายการแปรผันของ ครูสอนศาสนา เหล่านี้ จากผู้สนับสนุนอุดมการณ์ประชาธิปไตยไปเป็นผู้นิยมเผด็จการ เธอมองว่าคนกลุ่ม ครูสอนศาสนา เป็นตัวการสำคัญที่ผลักดันสังคมให้ยอมรับเผด็จการ

ในบรรดา ครูสอนศาสนา ที่เธออ้างถึงในหนังสือ มีทั้ง ราฟาเอล บาร์ดาฆี (สเปน), Ania Bielecka (โปแลนด์), ไซมอน เฮฟเฟอร์ (สหราชอาณาจักร), ลอรา อิงกรัม (สหรัฐ) และมาริออ ชมิดท์ (ฮังการี) ผู้ที่แอพเพิลบอมระบุว่า "[ท้ายที่สุดกลับ]มาบ่อนทำลายหน้าที่ของปัญญาชน ซึ่งคือการบอกความเป็นจริงแก่สาธารณะ" ในทางกลับกัน คนเหล่านี้กลับ "ปกป้องผู้นำของตน โดยไม่สนใจว่าการกระทำน้้นจะเลวร้าย ขัดต่อหลักการเหตุผล และบ่อนทำลายประเทศชาติเพียงใด"

การตอบรับ
บิล เคลเลอร์ นักข่าวจากเดอะนิวยอร์กไทมส์ เขียนว่าหนังสือเล่มนี้เป็นการสืบทอดการพูดคุยที่มีไว้ในหนังสือ The Death of Democracy ของ เบนจามิน คาร์เทอร์ เฮทท์ ซึ่งเป็นหนังสือเกี่ยวกับว่าทำไมการล่มสลายของเยอรมนีไวมาร์นำไปสู่การเติบโตของลัทธินาซี, How Democracies Die หนังสือรัฐศาสตร์ของ Steven Levitsky และ Daniel Ziblatt ซึ่งพูดคุยเกี่ยวกับข้อผิดพลาดที่เกิดในรัฐที่ล้มเหลวทางประชาธิปไตย และหนังสือ Surviving Autocracy ของ Masha Gessen ซึ่งเนื้อหาเกี่ยวกับลัทธิทรัมป์ เมื่อเปรียบเทียบหนังสือเล่มนี้กับผลงานชิ้นสำคัญก่อนหน้านี้ของแอพเพิลบอม เคลเลอร์อธิบายว่าหนังสือนี้เป็น "บทความในนิตยสารที่ขยายความออกมาเป็นหนังสือ ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่างการใคร่ครวญส่วนหนึ่งและการบันทึกความทรงจำอีกส่วนหนึ่ง"

John Kampfner จาก เดอะการ์เดียน เรียกหนังสือเล่มนี้ว่าเป็นหนังสือการเมืองที่ "น่าสนใจจนวางไม่ลง" (engrossing) และ "เป็นส่วนตัวอย่างหนัก (intensely personal) ซึ่งยิ่งทำให้เล่มนี้ทรงพลังขึ้นไปอีก"

ส่วนในนิตยสาร The American Scholar Charles Trueheart กล่าวถึงหนังสือนี้เป็น "เรื่องราวอันมืดมนเกี่ยวกับการที่โลกตะวันตกกำลังก้าวไปสู่ระบอบเผด็จการ"

หมายเหตุ


อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
Presentation by Applebaum on Twilight of Democracy, July 21, 2020, C-SPAN
NPR Morning Edition interview with Applebaum, July 22, 2020

Category:หนังสือเกี่ยวกับประชาธิปไตย
Category:หนังสือเกี่ยวกับลัทธิเผด็จการ
Category:หนังสือปี พ.ศ. 2564
Category:หนังสือปี พ.ศ. 2563