ตำบลเมืองก๋าย

เมืองก๋าย เป็นตำบลในอำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ สภาพทั่วไปเป็นภูเขาสลับซับซ้อน มีป่าไม้อุดมสมบูรณ์ พื้นที่เกือบทั้งหมดอยู่ในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าแม่เลา-แม่แสะ วันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2527 เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่เลา-แม่แสะ วันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 และเขตของป่าสงวนแห่งชาติ วันที่21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2515

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
ตำบลเมืองก๋ายมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้ วันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2540

 ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลกื๊ดช้าง
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลบ้านช้าง
 ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลสบเปิง
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลป่าแป๋

 ประวัติ 
เมืองก๋าย เดิมเป็นหมู่บ้านหมู่ที่ 10 ในเขตตำบลสบเปิง อำเภอแม่แตง โดยชื่อ เมืองก๋าย ตามที่ผู้เฒ่าผู้แก่เล่าให้ฟังเรื่องชื่อหมู่บ้านมาจากชื่อน้ำห้วยแม่ก๋าย จึงนำมาตั้งเป็นชื่อหมู่บ้านว่า บ้านเมืองก๋าย โดยส่วนใหญ่คนในหมู่บ้านเป็นคนพื้นเมืองดั้งเดิม ประกอบอาชีพทำสวนทำไร่และรับจ้างทั่วไป ซึ่งชาวบ้านมีที่ดินทำกินทุกครัวเรือนโดยเป็นการสืบทอดมาจากรุ่นสู่รุ่นร่วมร้อยปี 

ปี พ.ศ. 2518 นายอาษา เมฆสวรรค์ และนายชลอ ธรรมศิริ ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ พร้อมกับศาสตราจารย์พิเศษคนึง ฦาไชย รองปลัดกระทรวงมหาดไทย ได้ประกาศแยก 4 หมู่บ้านด้านทิศตะวันตกของตำบลสบเปิง ได้แก่ หมู่ 10 บ้านเมืองก๋าย, หมู่ 11 บ้านเหล่า, หมู่ 12 บ้านก๋ายน้อย และหมู่ 13 บ้านออบ มาตั้งเป็น ตำบลเมืองก๋าย วันที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2519 โดยลำดับหมู่บ้านจากการตั้งตำบลขึ้นใหม่ คือ กำหนดให้หมู่ 12 (เดิม) เป็นหมู่ 1 บ้านก๋ายน้อย, หมู่ 10 (เดิม) เป็นหมู่ 2 บ้านเมืองก๋าย, หมู่ 13 (เดิม) เป็นหมู่ 3 บ้านออบ และหมู่ 11 (เดิม) เป็นหมู่ 4 บ้านเหล่า ตามลำดับ

ปี พ.ศ. 2528 ได้ตั้งศูนย์พัฒนาโครงการหลวงม่อนเงาะ โดยหม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี องค์ประธานมูลนิธิโครงการหลวง ซึ่งได้รับคำสั่งให้สำรวจสภาพพื้นที่บ้านม่อนเงาะ พบว่าชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นชาวไทยภูเขาเผ่าม้งอาศัยอยู่ในพื้นที่ และตัดไม้ทำลายป่าเพื่อประกอบอาชีพทำไร่เลื่อนลอยอย่างการปลูกฝิ่นและพืชไร่หมุนเวียนทุกปี อีกทั้งยังมีสภาพความเป็นอยู่ที่ค่อนข้างยากจน ทางโครงการหลวงเข้าไปส่งเสริมการเพาะปลูกเมี่ยงและกาแฟ เนื่องจากพื้นที่ที่โครงการหลวงรับผิดชอบมีระดับความสูง 800 - 1,200 เมตร จึงส่งเสริมให้ชาวบ้านที่อยู่บนพื้นที่ปลูกกาแฟแซมสวนชาเมี่ยงมากยิ่งขึ้น รวมถึงส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกพืชผักและผลไม้เมืองหนาวบ้านเมืองก๋าย (Ban Mueang Kai) และโครงการหลวงม่อนเงาะสืบค้นเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2567

 การแบ่งเขตการปกครอง 

 การปกครองส่วนภูมิภาค 
พื้นที่ตำบลเมืองก๋ายประกอบด้วยหมู่บ้านทั้งสิ้นจำนวน 5 หมู่บ้าน มีจำนวนประชากร 1,695 คน แบ่งเป็นชาย 872 คน หญิง 823 คน (เดือนธันวาคม 2566)กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2564." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2565. สืบค้น 24 มกราคม 2565. เป็นตำบลที่มีจำนวนประชากรน้อยที่สุดในอำเภอแม่แตง





* ปี พ.ศ. 2558 มีการรวมผู้ที่ไม่ได้สัญชาติไทยในทะเบียนราษฎร ส่งผลให้ข้อมูลจำนวนประชากรปีดังกล่าวเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก
หมู่บ้านพ.ศ. 2566กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2564." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2565. สืบค้น 24 มกราคม 2565.พ.ศ. 2565กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2563." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2564. สืบค้น 18 มีนาคม 2564.พ.ศ. 2564กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2563. สืบค้น 10 มกราคม 2563.พ.ศ. 2563กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/036/T_0032.PDF 2562. สืบค้น 12 กุมภาพันธ์ 2562.พ.ศ. 2562กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2561/E/041/22.PDF 2561. สืบค้น 26 กุมภาพันธ์ 2561.พ.ศ. 2561กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2559." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/y_stat59.htm 2560. สืบค้น 3 มีนาคม 2560.พ.ศ. 2560กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2558." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/y_stat58.htm 2558. สืบค้น 16 กุมภาพันธ์ 2559.ม่อนเงาะ483477480474471458452เหล่า419421425432404375388ก่ายน้อย293292299301305269274ออบ255252248243248252253เมืองก๋าย245246243244244245243รวม1,6951,6881,6951,6941,6721,5991,610

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ตำบลเมืองก๋ายเดิมมีฐานะเป็นสภาตำบลเมืองก๋าย หลังจากการจัดตั้งตำบลขึ้น ต่อมาปี พ.ศ. 2538 สภาตำบลเมืองก๋ายมี 5 หมู่บ้าน พื้นที่ 66.32 ตารางกิโลเมตร ประชากร 1,660 คน และ 486 ครัวเรือนประชากรรายตำบลในประเทศไทย ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2538 (เขตตำบลเมืองก๋าย อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่) สืบค้นเมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2567 ซึ่งไม่ผ่านเงื่อนไขในการจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบล ที่ต้องมีจำนวนประชากรสองพันคนขึ้นไป

ปี พ.ศ. 2539 กระทรวงมหาดไทยพิจารณาให้สภาตำบลเมืองก๋าย ที่มีสภาพพื้นที่ห่างไกลจากที่ว่าการอำเภอ และทั้ง 5 หมู่บ้านมีสภาพเข้าองค์ประกอบความเป็นหมู่บ้าน สามารถที่จะจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลได้ โดยยกเว้นเงื่อนไขด้านประชากร จึงได้รับการจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลเมืองก๋าย วันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2539 โดยกำหนดให้มีพื้นที่ในการรับผิดชอบ 5 หมู่บ้าน พื้นที่ 66.32 ตารางกิโลเมตร ประชากร 1,587 คน และ 491 ครัวเรือนประชากรรายตำบลในประเทศไทย ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2539 (เขตตำบลเมืองก๋าย อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่) สืบค้นเมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2567

 อ้างอิง 

เมืองก๋าย
เมืองก๋าย