ชุดตัวอักษรสากลสำหรับการถอดอักษรภาษาสันสกฤต

ชุดตัวอักษรสากลสำหรับการถอดอักษรภาษาสันสกฤต () หรือ ไอเอเอสที () เป็นระบบการถอดอักษรจากภาษาสันสกฤตและภาษาอื่นของอินเดียเป็นอักษรโรมัน ระบบนี้ได้มาจากระบบการถอดอักษรที่เสนอโดยเซอร์ชาลส์ เทรเวลเยน, วิลเลียม โจนส์, มอเนียร์ มอเนียร์-วิลเลียมส์ และนักวิชาการคนอื่น ๆ และได้รับการตรวจสอบและนำมาใช้โดยคณะกรรมการถอดอักษรแห่งการประชุมใหญ่นักบุรพคดีนานาชาติ ณ เจนีวา ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1894

การใช้งาน
โดยทั่วไป นักวิชาการในระดับอุดมศึกษาใช้ไอเอเอสทีในงานตีพิมพ์ที่มีการอ้างถึงข้อความในภาษาสันสกฤต ภาษาบาลี และภาษาคลาสสิกอื่น ๆ ของอินเดีย

ใน ค.ศ. 2001 ได้มีการเริ่มใช้ระบบมาตรฐานการถอดอักษรสากลสำหรับการถอดอักษรอินเดีย ไอเอสโอ 15919 ซึ่งส่วนใหญ่คล้ายคลึงกับระบบไอเอเอสทียกเว้นความแตกต่างเล็กน้อยบางจุด (เช่น ṃ/ṁ และ ṛ/r̥)

การถอดอักษร
อักษรของระบบไอเอเอสทีใช้การเปรียบเทียบกับอักษรเทวนาครี ซึ่งสามารถใช้ในการถอดอักษรภาษาสันสกฤต ภาษาฮินดี และภาษาอื่นที่ใช้อักษรเทวนาครี อย่างไรก็ตาม อาจมีความแตกต่างทางสัทวิทยาเกิดขึ้น

+ สระและพยัญชนะท้ายพยางค์อักษรเทวนาครีอักษรโรมันหมวดหมู่अaAสระเดี่ยวและพยัญชนะเหลวแกนพยางค์ आāĀइiIईīĪउuUऊūŪऋṛṚॠṝṜऌḷḶॡḹḸएeEสระประสมสองเสียงऐaiAiओoOऔauAuंṃṂอนุสวารःḥḤวิสรรคะँ˜ จันทรพินทุऽ'อวครหะ

+ พยัญชนะเพดานอ่อนเพดานแข็งลิ้นม้วนฟันริมฝีปากหมวดหมู่क  k  Kच  c  Cट  ṭ  Ṭत  t  Tप  p  P เสียงหยุด ไม่ก้อง ไม่พ่นลมख  kh  Khछ  ch  Chठ  ṭh  Ṭhथ  th  Thफ  ph  Ph เสียงหยุด พ่นลมग  g  Gज  j  Jड  ḍ  Ḍद  d  Dब  b  B เสียงหยุด ก้องघ  gh  Ghझ  jh  Jhढ  ḍh  Ḍhध  dh  Dhभ  bh  Bh เสียงหยุด ก้อง พ่นลมङ  ṅ  Ṅञ  ñ  Ñण  ṇ  Ṇन  n  Nम  m  Mเสียงนาสิกह  h  Hय  y  Yर  r  Rल  l  Lव  v  Vเสียงเปิด   श  ś  Śष  ṣ  Ṣस  s  S   เสียงเสียดแทรกอุสุม

การเปรียบเทียบกับไอเอสโอ 15919
ส่วนใหญ่แล้ว ไอเอเอสทีเป็นส่วนหนึ่งของไอเอสโอ 15919 ยกเว้นแต่ความแตกต่างเล็กน้อยบางประการ

อักษรเทวนาครีไอเอเอสทีไอเอสโอ 15919หมายเหตุeē (e) e ในระบบไอเอสโอโดยทั่วไปใช้แทน  ซึ่งมีเสียงสั้น แต่อาจใช้แทน  ซึ่งมีเสียงยาวในอักษรเทวนาครี เบงกอล คุรมุขี คุชราต และโอริยาoō (o) o ในระบบไอเอสโอโดยทั่วไปใช้แทน  ซึ่งมีเสียงสั้น แต่อาจใช้แทน  ซึ่งมีเสียงยาวในอักษรเทวนาครี เบงกอล คุรมุขี คุชราต และโอริยาṃṁ ṃ ในระบบไอเอสโอใช้แทน  ในอักษรคุรมุขีṛr̥ ṛ ในระบบไอเอสโอใช้แทน ड़ ṝr̥̄เพื่อให้สอดคล้องกับ r̥ḷl̥ ḷ ในระบบไอเอสโอใช้แทน ळ ḹl̥̄เพื่อให้สอดคล้องกับ l̥

ดูเพิ่ม
 การถอดอักษรเทวนาครี
 ระบบจำนวนอารยภัฏ
 ระบบการถอดอักษรของฮันเตอร์
 ระบบฮาร์วาร์ด-เคียวโตะ
 ไอทรานส์
 ระบบการถอดเป็นอักษรโรมันของหอสมุดแห่งชาติที่โกลกาตา
 ไอเอสโอ 15919
 ศิวะสูตร
 แม่แบบ:IAST

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น



 Typing a macron  - page from Penn State University about typing with accents
 International Phonetic Alphabet chart with pronunciation guide
 A visual chart which shows clearly 1. Which part of the mouth for each sound  2. The 3 groups where the 12 diacritics appear. - from Dina-Anukampana Das
 Sanskrit Pronunciation Tips for beginners & Simple Charts to help memorize where the diacritics fit in. - pages from Dina-Anukampana Das
 A pronunciation guide with chart and pronunciation tips. - from Dina-Anukampana Das
 IAST <==> Devanagari online converter (Transliteration tool) 
 Sanskrit Transliteration Tool
 Keyswap – IAST Diacritics Windows software (for Sanskrit scholars)

Category:ภาษาฮินดี
Category:การถอดเป็นอักษรโรมัน
Category:ภาษาสันสกฤต
Category:การเข้ารหัส