พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี (นพ พหลโยธิน)

นายพลโท พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี (22 เมษายน พ.ศ. 2414 - 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2462) นามเดิม นพ นามสกุล พหลโยธิน อดีตนายทหารและขุนนางชาวสยาม อดีตองคมนตรี อดีตสมุหเทศาภิบาลมณฑลนครราชสีมา อดีตผู้บัญชาการกองพลที่ ๔ มณฑลราชบุรี อดีตราชองครักษ์เวร อดีตราชองครักษ์พิเศษ และผู้ขอพระราชทานนามสกุล "พหลโยธิน" ซึ่งเป็นนามสกุลพระราชทานลำดับที่ 468 ประกาศกระทรวงมุรธาธร ประกาศพระราชทานนามสกุล ครั้งที่ ๖ (หน้า ๑๒๙๘) เป็นพี่ชายต่างมารดาของ พลเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) หัวหน้าคณะราษฎร และอดีต นายกรัฐมนตรีของไทย และเป็นบิดาของนาย แนบ พหลโยธิน หนึ่งในสมาชิกของคณะราษฎร และอดีตรัฐมนตรี

 ประวัติ 
พลโท พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี เกิดเมื่อวันเสาร์ เดือน ๖ ขึ้น ๔ ค่ำ ปีมะเมีย จุลศักราช ๑๒๓๓ ตรงกับวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2414 เป็นบุตรชายของ พันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (กิ่ม พหลโยธิน) ข่าวตาย ข้าหลวงเดิมใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งได้นำบุตรชายของตนเข้าถวายตัวเป็นมหาดเล็กตั้งแต่เด็ก และเข้าเรียนที่ โรงเรียนสราญรมย์ จากนั้นจึงได้เข้าเรียนหนังสือในสำนักของ พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) และ ขุนปรีชานุสาสน์

ต่อมาเมื่อมีการตั้งโรงเรียนนายร้อยทหารบกขึ้นที่วังสราญรมย์นายนพมหาดเล็กจึงได้เข้าศึกษาที่โรงเรียนนายร้อยทหารบกสราญรมย์กระทั่งจบการศึกษาและได้รับพระราชทานยศ ร้อยตรี เมื่อปี พ.ศ. 2431 จากนั้นจึงได้เจริญก้าวหน้าในราชการขึ้นเรื่อย ๆ จนมียศทหารและบรรดาศักดิ์สุดท้ายที่ พลโท พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี

ด้านชีวิตครอบครัวสมรสกับ คุณหญิงล้วน (สกุลเดิม จารุจินดา) มีบุตรชายคนสำคัญคือนาย แนบ พหลโยธิน หนึ่งในสมาชิกของ คณะราษฎร ผู้ชักชวน พลเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) ผู้เป็นอาให้เป็นหัวหน้าคณะราษฎร

พลโท พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2462 ด้วยโรคไตพิการ สิริรวมอายุเพียง 48 ปี ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ พระราชทานโกศโถและฉัตรเบญจาตั้ง ๔ เป็นเกียรติยศ ข่าวตาย 

 ยศและบรรดาศักดิ์ 
 พ.ศ. 2431 ร้อยตรี
 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2435 ร้อยโท
 19 กันยายน พ.ศ. 2440 ร้อยเอก
 20 กันยายน พ.ศ. 2441 หลวงศิลปสารสราวุธ ถือศักดินา ๘๐๐
 15 สิงหาคม พ.ศ. 2442 พันตรี
 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2443 พระศรีณรงควิไชย ถือศักดินา ๑๐๐๐ พระราชทานสัญญาบัตรขุนนางและสัญญาบัตรทหาร 
 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2445 พันโท
 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2446 พันเอก พระราชทานสัญญาบัตรทหารบก 
 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2446 พระยาพหลพลพยุหเสนา ถือศักดินา ๑๕๐๐ พระราชทานสัญญาบัตรขุนนาง 
 12 มิถุนายน พ.ศ. 2448 พลตรี พระราชทานสัญญาบัตรทหารบก 
 นายหมู่ใหญ่
 16 มิถุนายน พ.ศ. 2455 นายกองตรี ส่งสัญญาบัตรเสือป่าไปพระราชทาน 
 19 มิถุนายน พ.ศ. 2456 มหาอำมาตย์ตรี พระราชทานยศเลื่อนยศ 
 8 กันยายน พ.ศ. 2456 พระยากำแหงสงคราม ราชราชภักดี พิริยะพาห ถือศักดินา ๑๐๐๐๐ พระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์ 
 11 พฤศจิกายน 2458 – พลโทพระราชทานสัญญาบัตรยศทหารบก
 25 ธันวาคม พ.ศ. 2459 - นายกองเอกhttp://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2459/D/2669.PDF
 8 ตุลาคม พ.ศ. 2462 พระยาพหลโยธินรามินทรภักดี คงถือศักดินา ๑๐๐๐๐พระราชทานบรรดาศักดิ์

 ตำแหน่ง 
 16 มกราคม พ.ศ. 2453 ราชองครักษ์เวร แจ้งความกระทรวงกระลาโหม 
 12 เมษายน พ.ศ. 2456 ราชองครักษ์พิเศษ แจ้งความกระทรวงกระลาโหม เรื่อง ตั้งราชองครักษ์พิเศษ 
 12 เมษายน พ.ศ. 2456 สมุหเทศาภิบาลสำเร็จราชการมณฑลนครราชสีมา ประกาศตั้งสมุหเทศาภิบาล 
 พฤษภาคม พ.ศ. 2456 พ้นจากตำแหน่ง ผู้บัญชาการกองพลที่ ๔ มณฑลราชบุรี แจ้งความกระทรวงกระลาโหม เรื่อง ย้ายและผลัดเปลี่ยนนายทหาร 
 26 พฤษภาคม 2456 – กราบถวายบังคมลาไปรับตำแหน่งสมุหเทศาภิบาลข้าราชการกราบถวายบังคมลา
 4 เมษายน พ.ศ. 2458 องคมนตรี รายพระนามและนามซึ่งได้รับพระราชทานตราตั้งเป็นองคมนตรี (หน้า ๑๑๖) 
 8 ตุลาคม พ.ศ. 2462 พ้นจากตำแหน่งสมุหเทศาภิบาลมณฑลนครราชสีมา ประกาศกระแสพระบรมราชโองการ เรื่อง ตั้งสมุหเทศาภิบาลมณฑลนครราชสีมา 

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๓๐ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๔๓๘, ๑๘ มกราคม ๒๔๕๖
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในงานพระราชพิธีฉัตรมงคล วันที่ ๑๑ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๕๗, เล่ม ๓๑ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๑๘๔๐, ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๕๗
ราชกิจจานุเบกษา, ส่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไปพระราชทาน, เล่ม ๒๘ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๑๓๒, ๒๓ เมษายน ๑๓๐
พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญจักรมาลา, เล่ม ๑๖ ตอนที่ ๔๓ หน้า ๖๑๕, ๒๑ มกราคม ๑๑๘
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๒๗ ตอนที่ ๐ ง กอนา ๓๐๙๘, ๑๙ มีนาคม ๑๒๙
พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ทหารบกชาวไทย
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์ชั้นพระยา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ บ.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ช.
หมวดหมู่:สมาชิกกองเสือป่า
หมวดหมู่:นายพลชาวไทย
หมวดหมู่:สกุลพหลโยธิน
หมวดหมู่:พลโทชาวไทย
หมวดหมู่:ขุนนางไทย
หมวดหมู่:ขุนนางในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์