ปฏิทินประจำชาติอินเดีย

ปฏิทินประจำชาติของอินเดีย บางครั้งเรียกว่า ปฏิทินศาลิวาหนะศักราช (Shalivahana Shaka) ใช้ควบคู่ไปกับ ปฏิทินเกรกอเรียน ใช้ในรัฐกิจจานุเบกษาของอินเดีย (The Gazette of India) ใช้ในการประกาศข่าวออกอากาศโดย All India Radio ใช้เป็นปฏิทินทั่วไปและใช้ในการสื่อสารที่เป็นทางการของรัฐที่ออกโดย รัฐบาลอินเดีย  

จากอิทธิพลของวัฒนธรรมอินเดียในทางประวัติศาสตร์ ปฏิทินศก (Saka calendar) ยังคงใช้ใน ชวา และ บาหลี ในหมู่ ชาวอินโดนีเซียที่นับถือฮินดู วัน Nyepi ซึ่งเป็น "วันแห่งความเงียบ" เป็นการเฉลิมฉลองปีใหม่ของศก (Saka) ในบาหลี วัน Sambat ของ เนปาล วิวัฒนาการมาจากปฏิทินศก ซึ่งยังใช้ในหลายพื้นที่ใน ฟิลิปปินส์ ยุคก่อนการล่าอาณานิคมตามคำอ้างของ Laguna Copperplate Inscription 

จากรูปแบบการใช้ปฏิทินนี้ ทำให้อาจสันนิษฐานการได้รับอิทธิพลจาก ปฏิทินฮินดู จาก ยุค Shalivahana ซึ่งมีอิทธิพลต่อปฏิทินอื่น ๆ ที่ยังใช้กันอย่างแพร่หลายทั่วไป   

 โครงสร้างปฏิทิน 
เดือนตามปฏิทินนี้เป็นไปตามสัญลักษณ์ ของจักรราศีแบบท้่วไป(ที่อิงการโคจรของดวงอาทิตย์) แทนที่จะเป็นจักรราศีราศีแบบไซดีเรียล (ที่อิงการหมุนของโลกต่อดาวที่มีจุดอ้างอิงแน่นอน) ที่ใช้กับ ปฏิทินฮินดู 
 เดือนที่  ชื่อ (ภาษาสันสกฤต อักษรไทย และ อักษรโรมัน) ชื่อ (ภาษาบาลี อักษรไทย) จำนวนวัน วันที่เริ่มต้น (เทียบตามปฏิทินเกรกอเรียน)  จักรราศีท้่วไป จักรราศีท้่วไป (ภาษาสันสกฤต อักษรโรมัน และ อักษรไทย) 1 ไจตฺร (Chaitra)จิตฺต 30/31  22/21 มีนาคม  ราศีเมษ 
(Aries) Meṣa (เมษา) 2 ไวศาข (Vaishākha)วิสาข 31  21 เมษายน  ราศีพฤษภ 
(Taurus) Vṛṣabha (พฤษภา หรือ วฤษภา) 3  เชฺยษฺฐ (Jyēshtha) เชฏฺฐ 31  22 พ.ค.  ราศีเมถุน 
(Gemini) Mithuna (มิถุนา) 4  อาษาฒ  (Āshādha) อาสาฬฺห 31  22 มิถุนายน  ราศีกรกฎ (Cancer) Karkata / Karka (กรกฎา หรือ กรกา) 5  ศฺราวณ (Shrāvana)สาวน 31  23 กรกฎาคม  ราศีสิงห์ (Leo) Simha (สิงหา) 6  ภาทฺร (Bhaadra)ภทฺทปท, 
โปฏฺฐป 31  23 สิงหาคม  ราศีกันย์ 
(Virgo) Kanyā (กันยา) 7  อาศฺวิน (Āshwin)อสฺสยุช 30  23 กันยายน  ราศีตุลย์
(Libra) Tulā (ตุลา) 8  การฺตฺติก ( Kārtika)กตฺติก 30  23 ตุลาคม  ราศีพิจิก
(Scorpio) Vṛścik‌‌‌a (พฤศจิกา หรือ วฤศจิกา) 9  อักรหายนา (Agrahayana)อกฺกหาย 30  22 พฤศจิกายน  ราศีธนู
(Sagitarius) Dhanur (ธนุรฺ) 10  เปาษ (Pausha) ปุสฺส 30  22 ธันวาคม  ราศีมังกร
(Capricorn) Makara (มกรา) 11  มาฆ ( Māgha) มาฆ 30  21 มกราคม  ราศีกุมภ์
(Aquarius) Kumbha (กุมภา) 12  ผาลฺคุน (Phalguna)ผคฺคุณ 30  20 กุมภาพันธ์  ราศีมีน
(Pisces) Mīna (มีนา)
ไจตฺร (Chaitra)  เป็นเดือนแรกของปฏิทินนี้ มี 30 วันเริ่มในวันที่ 22 มีนาคม(ตามปฏิทินสุริคติไทย) ยกเว้น ปีอธิกสุรทิน ซึ่งเดืิอนนี้มี 31 วัน และเริ่มจากวันที่ 21 มีนาคม  

ในช่วงครึ่งแรกของปีในปฏิทินนี้ทุกเดือนมี 31 วัน เพื่อทดการเคลื่อนไหวช้าลงของดวงอาทิตย์เข้าสู่ สุริยุปราคา ในช่วงครึ่งปีนี้ 

ชื่อของเดือนทั้งหมดในปฏิทินประจำชาติของอินเดียสืบทอดมาจาก ปฏิทินฮินดู ที่เป็นปฏิทินสุริยจันทรคติ โดยยังคงการเรียกชื่อของเดือนตามแบบเดิมอยู่ อาจทำให้เกิดความสับสนได้ว่าเป็นการแบ่งช่วงวันในแต่ละเดือนตามแบบปฏิทินฉบับใด

ชื่อของวันในสัปดาห์ วันแรกของสัปดาห์คือ รวิวาร (Ravivara) (คือ วันอาทิตย์)  ปฏิทินอย่างเป็นทางการพิจารณาโดยรัฐบาลอินเดีย โดยนับสัปดาห์จากวันอาทิตย์ถึงวันเสาร์  
+ วันของปฏิทินศก (Saka calendar)   วันธรรมดา  ปฏิทินศก ปฏิทินเกรกอเรียน 0  รวิวาร (Ravivara)  วันอาทิตย์  1  โสมฺวาร (Somvara) วันจันทร์  2  มงคลาวาร (Mangalavara)  วันอังคาร  3  พุธวาร (Budhavara) วันพุธ  4  พฤหฺสปฺตีวาร (Brahaspativara) วันพฤหัสบดี  5  สุขราวาร (Sukravara) วันศุกร์  6  ศนิวาร (Sanivara) วันเสาร์ 
ปีจะถูกอ้างอิงจาก มหาศักราช (การนับปีตามยุคศกะ (Saka era)) โดยเริ่ม ปีที่ 0 ในปี 78 ของ ยุคทั่วไป ในการกำหนดปีอธิกสุรทินให้เพิ่ม 78 ปีในปีมหาศักราช - ถ้าผลลัพธ์เป็นปีอธิกสุรทินในปฏิทินเกรกอเรียนปีสีกาก็เป็นปีอธิกสุรทินเช่นกัน โครงสร้างของมันเหมือนกับ ปฏิทินเปอร์เซีย 

 การปรับใช้ 
คณะกรรมการปฏิรูปปฏิทิน โดยนักฟิสิกส์ดาราศาสตร์อาวุโสชาวอินเดีย Meghnad Saha (หัวหน้าคณะกรรมการ) ภายใต้หน่วยงานของ สภาวิจัยวิทยาศาสตร์และอุตสาหกรรม และ สมาชิกของคณะกรรมการ ได้แก่ AC Banerjee, KK Daftari, JS Karandikar, Gorakh Prasad, RV Vaidya และ NC Lahiri มีภารกิจขั้นต้น คือ การสังคายนาปฏิทินให้ถูกต้องตามวิถีทางวิทยาศาสตร์ซึ่งต้องสามารถนำไปใช้ได้ทั่วอินเดียนั้นเป็นงานมหึมาเนื่ิองจากคณะกรรมการต้องทำการศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับปฏิทินที่แตกต่างกันมากกว่าสามสิบแบบที่ใช้แพร่หลายในภูมิภาคต่างๆของประเทศ ภารกิจนี้มีความซับซ้อนมากขึ้นโดยต้องรวมปฏิทินเหล่านั้นเข้ากับความคิดทางศาสนาและความอ่อนไหวของประเพณีในท้องถิ่นต่าง ๆ 

ชวาหะร์ลาล เนห์รู (Jawaharlal Nehru) นายกรัฐมนตรีคนแรกของอินเดียได้เขียนบทนำของรายงานของคณะกรรมการ (ซึ่งตีพิมพ์ในปี 2498) ว่า “(ปฏิทินต่างกัน) เหล่านี้  แสดงถึงความแตกแยกทางการเมืองในอดีตของประเทศ... บัดนี้เราได้รับอิสรภาพแล้ว เป็นที่พึงปรารถนาอย่างชัดเจนว่าเราควรมีเอกภาพที่ชัดเจนในปฏิทินสำหรับพลเมืองของเรา สังคมของเรา และประสงค์อื่น ๆ ซึ่งภารกิจนี้ควรสัมฤทธิ์ผลการแก้ปัญหาตามแนวทางวิทยาศาสตร์"http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/saha/sahanew.htm  Meghnad Saha

การใช้งานเริ่มต้นอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 เดือนไจยตรา ม.ศ. 1879 หรือ วันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2500 (ค.ศ. 1957)

 ดูเพิ่มเติม

 ปฏิทินฮินดู
 ปฏิทิน
 มหาศักราช
 ฤดู (Ritu - Indian season)

 อ้างอิง 

 รายงานของคณะกรรมการปฏิรูปปฏิทิน (New Delhi: Council of Scientific and Industrial Research, 1955) - ลิงค์ออนไลน์ 
 เวลาในการทำแผนที่: ปฏิทินและประวัติ โดย EG Richards (     ), 1998, น.   184–185 
หมวดหมู่:วัฒนธรรมอินเดีย