หอบรรพบุรุษ

หอวงสกุล หรือ  ศาลสกุล (; สือถัง หรือ จงสือ ตามสำเนียงจีนกลาง; เวียดนาม Nhà thờ họ) เป็นอาคารที่สร้างขึ้นเพื่ออุทิศให้กับต้นกำเนิด และใช้เคารพในพิธีไหว้วงสกุลในประเพณีจีน หอต้นสกุลยังเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับปรัชญาในลัทธิขงจื้อ ซึ่งเน้นความกตัญญูกตเวที 

 องค์ประกอบสำคัญและการใช้งาน 
องค์ประกอบสำคัญทั่วไปของหอวงสกุลคือ "ป้ายสกุล" ซึ่งเป็นที่เก็บรวบรวมวิญญาณเชื้อสกุลที่ล่วงลับไปแล้วEdward L. Davis (Editor), Encyclopedia of Contemporary Chinese Culture, Routledge, 2004 โดยทั่วไปป้ายวงสกุลจะจัดเรียงตามลำดับอาวุโสของวงตระกูล แท่นบูชา และวัตถุที่ใช้ในพิธีกรรมต่าง ๆ เช่น กระถางธูปรูปปั้นวงสกุลรูปปั้น และรูปปั้นเทพเจ้าเพื่อแสดงความวงศ์สกุลเชื้อสกุลที่ล่วงลับไปแล้ว 

หอวงศ์วานนอกจากจะใช้สำหรับพิธีเคารพสายสกุลและงานรวมญาติเพื่อฉลองร่วมกันเพื่อเป็นเกียรติแก่เชื้อสกุลแล้วEdward L. Davis (Editor), Encyclopedia of Contemporary Chinese Culture, Routledge, 2004 ในหลายชุมชนยังใช้เป็นสถานที่กลางสำหรับงานพิธีอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับครอบครัวและชุมชน เช่น งานแต่งงาน และงานศพ บางชุมชนยังใช้เป็นสถานที่ในการชุมนุมต่าง ๆ เช่น การประชุมหมู่บ้าน และการเลือกตั้งท้องถิ่น 

ในพิธีแต่งงานแบบประเพณีจีนดั้งเดิม โถงประชุมของหอวงศ์สกุลยังทำหน้าที่ในเชิงสัญลักษณ์ที่สำคัญของ การแต่งงานเข้าครอบครัวสามีของฝ่ายหญิง โดยในระหว่างพิธีแต่งงานคู่บ่าวสาวจะสักการะศาลปู่ย่าตายายของเจ้าบ่าวโดยโค้งคำนับดังนี้:  

 คำนับแรก - สวรรค์และโลก 
 คำนับที่สอง - เครือสกุล 
 คำนับที่สาม - มารดาบิดาและผู้อุปการะเลี้ยงดู
 คำนับที่สี่ - คู่สมรส 

สามเดือนหลังจากแต่งงาน ภรรยาทำพิธีสักการะที่ศาลเชื้อสกุลของฝ่ายสามีในพิธีที่เรียกว่า เมี่ยวเจี้ยน ()  

ในจีนแผ่นดินใหญ่ หอเชื้อสกุลและรวมถึงวัดต่าง ๆ มักถูกแปรสภาพเพื่อใช้งานในทางฆราวาส เช่น ใช้เป็นโรงเรียนประจำหมู่บ้าน หรือ ยุ้งฉางในช่วงการปฏิรูปที่ดินในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950 และในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ซึ่งหอเชื้อสกุลหลายแห่งสามารถฟื้นฟูกลับมาใช้ตามวัตถุประสงค์ดั้งเดิม นับตั้งแต่การเปิดเสรีทางเศรษฐกิจในช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1980Edward L. Davis (Editor), Encyclopedia of Contemporary Chinese Culture, Routledge, 2004 โดยเฉพาะอย่างยิ่งการฟื้นฟูหอเชื้อสกุลอย่างเข้มแข็งในภาคใต้ของจีนที่ซึ่งสมาคมตระกูลและเชื้อสายมีรากฐานที่แข็งแกร่งในวัฒนธรรมท้องถิ่น และมีสมาชิกตระกูลที่อาศัยอยู่ในโพ้นทะเลซึ่งให้การสนับสนุนการสร้างหอเชื้อสกุลขึ้นใหม่  

 หอเชื้อสกุลในเขตบริหารพิเศษฮ่องกง และประเทศอื่น ๆ 

 ฮ่องกง 
หอเชื้อสกุลที่มีชื่อเสียงในเขตบริหารพิเศษฮ่องกง ได้แก่ : 
 หอเชื้อสกุลบุรุษเติ้งซ่งหลิง (鄧松嶺祠堂 Tang Chung Ling Ancestral Hall) หอเชื้อสกุลที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในฮ่องกง สร้างขึ้นในปี 1525 เพื่อรำลึกถึงเชื้อสกุลผู้ก่อตั้ง (เติ้งซ่งหลิง) 
 หอเชื้อสกุลตระกูลเติ้ง (鄧氏宗祠 Tang Ancestral Hall) และ หอเชื้อสกุลยู่เชี่ยวเอ้อกง (愈喬二公祠 Yu Kiu Ancestral Hall) ตามเส้นทางมรดกทางวัฒนธรรมผิงชาน (Ping Shan Heritage Trail) 
 คิงลอว์กะจุ๊

 ไทย 

ในประเทศไทย หอเชื้อสกุล หรือ ศาลเชื้อสกุล มักถูกเรียกว่า ศาลเจ้าเชื้อสกุล เนื่องจากชุมชนจีนในประเทศไทยไม่ได้อาศัยเป็นหมู่บ้านประจำตระกูล แต่รวมกันเป็นชุมชนจีนกลางเมือง (China Town; ย่านชาวจีน) หอเชื้อสกุลเหล่านี้มักมีการสร้างรูปปั้นเทพเจ้าและรูปเคารพต่าง ๆ เพื่อความสะดวกในการใช้ประกอบศาสนพิธีอื่น ๆ เป็นส่วนหนึ่งในการเป็นศาสนสถานร่วมของชุมชน รูปปั้นเทพเจ้าจึงเป็นที่มาของการเรียกชื่อรวมกัน ศาลเจ้าเชื้อสกุล (ศาลเจ้า-ศาลเชื้อสกุล) ซึ่งในชื่อภาษาจีนยังคงเรียกตามความหมายเดิม (ศาลบรรพบุรุษ) เช่น ในจังหวัดภูเก็ต

 เวียดนาม 
หอเชื้อสกุลในเวียดนามเรียกว่า nhà thờ họ หรือ nhà thờ tộc  ซึ่งทุกปีจะใช้ในการจัดพิธีวันครบรอบการเสียชีวิตของเชื้อสกุล และโดยปกติแล้วพิธีครบรอบนี้จะใช้เป็นโอกาสในการต่ออายุความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกในวงตระกูล

 ในศาสนาและวัฒนธรรมอื่น ๆ 
หอวงศ์เชื้อสกุลหรือแนวคิดที่คล้ายคลึงกันยังมีอยู่ทั่วไปในศาสนาและวัฒนธรรมอื่น ๆ ไม่เพียงแต่ในเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เท่านั้น ยังพบในศาสนาแอฟริกันดั้งเดิม ซึ่งมีศาลเชื้อสกุล หรือ สุสานเชื้อสกุล การบูชาเชื้อสกุลเป็นพิธีกรรมที่สำคัญและยังคงปฏิบัติอยู่ทั่วไปโดยสาวกของศาสนาพื้นเมืองของแอฟริกา รวมถึงชาวแอฟริกาที่นับถือศาสนาคริสต์และมุสลิมด้วย  

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ศาสนาชาวบ้านจีน