งานศึกษาวิกิพีเดียทางวิชาการ

ตั้งแต่วิกิพีเดียตั้งขึ้นได้ไม่กี่ปี ก็มีงานศึกษาวิกิพีเดียทางวิชาการจำนวนมากที่ตีพิมพ์ในวรรณกรรมที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน
การวิจัยแบ่งได้ออกเป็นสองหมวดคือ
หมวดแรกวิเคราะห์การสร้างและความเชื่อถือได้ของเนื้อหาสารานุกรม หมวดสองตรวจสอบประเด็นทางสังคม เช่นการใช้สอยและการดูแลระบบ
งานศึกษาเหล่านี้ทำได้ง่ายเพราะฐานข้อมูลของวิกิพีเดียสามารถดาวน์โหลดได้โดยไม่ต้องขออนุญาต

 เนื้อหา 
 การสร้าง 
 ผู้แก้ไขส่วนน้อยสร้างเนื้อหาที่คงยืนส่วนมาก 
ในวรรณกรรมทรงอิทธิพลที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน
ซึ่งหนังสือพิมพ์รายวันอังกฤษเดอะการ์เดียนได้กล่าวถึง
ทีมนักวิจัยหกท่านจากมหาวิทยาลัยมินนิโซตา (สหรัฐ) ได้วัดความสัมพันธ์ระหว่างจำนวนการแก้ไขกับจำนวนการดูคำที่ผู้เขียนนั้น ๆ เขียน โดยวัดเป็นจำนวนการดูคำที่ผู้เขียนหนึ่ง ๆ เพิ่มขึ้นในบทความ ซึ่งเรียกว่า persistent word views (PWV)
ผู้เขียนงานวิชาการอธิบายหลักการนับไว้ว่า "แต่ละครั้งที่ดูบทความ คำแต่ละคำก็ได้ดูด้วย
เมื่อดูคำที่เขียนโดยผู้เขียน ก ผู้เขียนก็จะได้รับเครดิตเป็นหนึ่ง PWV (เรียกว่าเป็นคะแนนต่อจากนี้)"
จำนวนการดูบทความประมาณจากบันทึกของเว็บเซิร์ฟเวอร์

นักวิจัยวิเคราะห์ 25 ล้านล้านคะแนน (1012) ที่ให้กับผู้ใช้ลงทะเบียนระหว่าง 1 กันยายน 2002 จนถึง 31 ตุลาคม 2006
ที่สุดของระยะนี้ ผู้แก้ไขมากสุดระดับ 1/10 (นับจำนวนแก้ไข) ได้คะแนน, ผู้แก้ไขมากสุด 1/100 ได้คะแนน และผู้แก้ไขมากสุด 1/1000 (จำนวน 4,200 คน) ได้คะแนน 
ซึ่งเท่ากับค่าวัดเกือบครึ่งหนึ่งตามงานศึกษานี้
ผู้แก้ไขมากสุด 10 คนแรก (ตามคะแนนดังว่า) ได้คะแนนเพียงแค่ร้อยละ 2.6 และเพียง 3 คนเท่านั้นที่มีจำนวนการแก้ไขในท๊อป 50
จากข้อมูลนี้ นักวิจัยได้อนุมานความสัมพันธ์ดังต่อไปนี้คือ

งานศึกษายังได้วิเคราะห์ผลของบอตต่อเนื้อหา
ตามจำนวนการแก้ไข บอตเป็นเจ้าวิกิพีเดีย
ผู้ใช้ ใน และ ใน เป็นบอต
แต่ตามลำดับคะแนน PWV บอต เท่านั้นที่อยู่ในท๊อป 50 โดยไม่มีเลยในท๊อป 10

ตามการเพิ่มอิทธิพลของผู้แก้ไขท๊อป 1/1000 ตามลำดับคะแนน PWV งานศึกษาได้ฟันธงว่า

 การแจกแจงงานและลำดับชั้นทางสังคม 

วรรณกรรมที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกันให้ข้อสังเกตว่า สังคมวิกิพีเดียมีลำดับชั้นเพราะมีชนชั้น "ผู้ดูแลระบบ/แอดมิน"
งานนี้เสนอว่า การจัดลำดับชั้นเช่นนี้อาจมีประโยชน์ในบางเรื่อง แต่ก็ระบุว่าผู้ดูแลระบบและผู้ใช้อื่น ๆ มีอำนาจและสถานะที่ไม่เท่ากันอย่างชัดเจน

เมื่อวิเคราะห์ประวัติการแก้ไขวิกิพีเดียอังกฤษทั้งหมดจนถึงเดือนกรกฎาคม 2006 งานศึกษาเดียวกันระบุว่า อิทธิพลการแก้ไขเนื้อหาของผู้ดูแลระบบได้ลดลงเรื่อย ๆ ตั้งแต่ปี 2003 เมื่อผู้ดูแลระบบแก้ไขเนื้อหาในอัตรา เทียบกับปี 2006 ที่
นี่เกิดแม้จำนวนการแก้ไขเฉลี่ยต่อผู้ดูแลระบบจะเพิ่มขึ้นเป็น ในช่วงเวลาเดียวกัน
ปรากฏการณ์นี้นักวิจัยได้ตั้งชื่อว่า "rise of the crowd" (กำเนิดชุมนุมชน)
การวิเคราะห์ที่วัดจำนวนคำที่เขียนแทนที่จำนวนการแก้ไขก็มีรูปแบบคล้าย ๆ กัน

เพราะผู้ดูแลระบบต่าง ๆ กันมากในเรื่องจำนวนการแก้ไข งานศึกษาจึงแบ่งผู้ใช้ตามจำนวนการแก้ไขด้วย
ผลสำหรับ "ผู้แก้ไขอภิชน/อีลิต" คือผู้ใช้ที่แก้ไขมากกว่า  ใกล้เคียงกับที่พบในผู้ดูแลระบบ
ยกเว้นว่า จำนวนคำที่เปลี่ยนโดยผู้ใช้อภิชนยังตามทันจำนวนการเปลี่ยนแปลงของผู้ใช้ใหม่ แม้จำนวนการแก้ใขของผู้ใช้ใหม่ก็ยังเติบโตในสัดส่วนที่เร็วกว่า
ผู้ใช้อภิชนได้เครดิตสำหรับการแก้ไขร้อยละ 30 ในปี 2006 
งานศึกษาสรุปว่า

 ความเชื่อถือได้ 

เอกสารงานประชุมทางปรัชญาด้านวิธีการให้เหตุผลปี 2010 ได้ประเมินว่า ความเชื่อถือได้ของวิกิพีเดียมาจากคุณค่าทางญาณวิทยา หรือว่ามาจากคุณค่าเกี่ยวกับความใช้ได้
แล้วสรุปว่า แม้ผู้อ่านอาจไม่สามารถประเมินความรู้และความเชี่ยวชาญ (ซึ่งเป็นคุณค่าทางญาณวิทยา) ของผู้เขียนบทความหนึ่ง ๆ แต่ก็อาจประเมินความหลงใหลของผู้เขียน และวิธีการสื่อสารที่ทำความหลงใหลนั้นให้ปรากฏ ซึ่งเป็นเหตุผลให้เชื่อถือGoodwin, Jean. (2010). The authority of Wikipedia . (archived) In Juho Ritola (Ed.), Argument cultures: Proceedings of OSSA 09, CD-ROM (pp. 1-21), Windsor, ON: Ontario Society for the Study of Argumentation. 

รายละเอียดก็คือ ผู้เขียนเอกสารได้อ้างว่า วิกิพีเดียเชื่อถือไม่ได้เพราะความเชี่ยวชาญของเอกบุคคล เพราะความรู้ของคนโดยรวม ๆ หรือแม้แต่เพราะประสบการณ์ที่ทำให้รู้สึกว่าเชื่อถือได้ในอดีต
นี่ก็เพราะความนิรนามหรือการใช้นามแฝงป้องกันไม่ให้ประเมินความรู้ของผู้เขียนได้ และวัฒนธรรมต่อต้านผู้เชี่ยวชาญของวิกิพีเดียก็ทำให้เรื่องนี้แก้ไขได้ยาก
การแก้ไขวิกิพีเดียโดยมากยังจำกัดอยู่ในวงผู้แก้ไขที่เป็นอภิชน โดยไม่ได้ประมวล "ปัญญาของชุมชน" ซึ่งในบางกรณีก็ทำคุณภาพของบทความให้ตกลงเสียเอง
ประสบการณ์ส่วนตัวในอดีตบวกกับงานศึกษาเชิงประสบการณ์ รวมทั้งเหตุการณ์ก่อการโต้แย้งของวิกิพีเดียในอดีต (รวม ) อาจทำให้สรุปได้ว่า วิกิพีเดียโดยทั่วไปเชื่อถือไม่ได้
ดังนั้น ปัจจัยทางญาณวิทยาเหล่านี้จึงไม่เป็นเหตุผลให้ใช้วิกิพีเดีย

ผู้เขียนเอกสารต่อมาจึงเสนอเหตุผลให้เชื่อถือวิกิพีเดียอาศัยคุณค่าเกี่ยวกับความใช้ได้ ซึ่งอาจกล่าวอย่างคร่าว ๆ ว่ามีสองปัจจัย 
ปัจจัยแรกคือ ขนาดและกิจกรรมมหาศาลในวิกิพีเดียเป็นเครื่องระบุว่า ผู้แก้ไขบทความมุ่งมั่นให้ความรู้แก่ชาวโลก
ปัจจัยที่สองคือ การพัฒนานโยบาย แนวปฏิบัติ สถาบัน และเทคโนโลยีที่โปร่งใส นอกเหนือจากกิจกรรมมหาศาลที่มองเห็นได้ ช่วยคลายความเคลือบแคลงใจในเรื่องต่าง ๆ ที่บุคคลอาจมีในการเชื่อวิกิพีเดีย
ความเคลือบแคลงที่ยกขึ้นรวมทั้ง นิยามว่าอะไรคือความรู้ การป้องกันการแก้ไขอย่างบิดเบือนของกลุ่มบุคคลที่ไม่มีความมุ่งมั่นเช่นกัน การแก้ไขความเสียหายต่อบทความให้ถูกต้อง การควบคุมและการเพิ่มพูนคุณภาพของบทความ

 ภูมิศาสตร์ 
งานวิจัยของสถาบันอินเทอร์เน็ตของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดได้แสดงว่า จนถึงปลายปี 2009 บทความวิกิพีเดียที่ติดพิกัด (คือที่ใช้แม่แบบ ) ตลอดทุกภาษา ครอบคลุมสถานที่ประมาณ แห่งในโลก
แต่ก็มีการแจกแจงทางภูมิศาสตร์ที่ไม่เสมอกัน
บทความโดยมากเกี่ยวกับทวีปอเมริกาเหนือ ยุโรป และเอเชียตะวันออก โดยไม่ครอบคลุมเขตภูมิศาสตร์ขนาดใหญ่ในประเทศกำลังพัฒนา รวมทั้งแอฟริกาโดยมาก

 การประมวลภาษาธรรมชาติ 
เนื้อหาที่เป็นถ้อยคำและลำดับชั้นอันเป็นโครงร่างบทความของวิกิพีเดียได้กลายเป็นแหล่งความรู้สำคัญอย่างหนึ่งสำหรับนักวิจัยในการประมวลภาษาธรรมชาติและปัญญาประดิษฐ์
ในปี 2007 นักวิจัยที่สถาบันเทคโนโลยีเทคนิออน-อิสราเอลได้พัฒนาเทคนิคที่เรียกว่า Explicit Semantic Analysis (การวิเคราะห์ความหมายชัดแจ้ง)
ซึ่งใช้ความรู้เกี่ยวกับโลกที่ได้จากวิกิพีเดียอังกฤษ
ระบบสร้างตัวแทนทางแนวคิดโดยใช้คำและตัวบทโดยอัตโนมัติ ซึ่งสามารถใช้คำนวณความคล้ายคลึงกันระหว่างคำกับคำและตัวบทกับตัวบท

ส่วนนักวิจัยที่แล็บประมวลผลความรู้แพร่หลาย (Ubiquitous Knowledge Processing Lab) ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีดาร์มชตัทแห่งประเทศเยอรมนีได้ใช้ความรู้เกี่ยวกับภาษาและโลกที่อยู่ในวิกิพีเดียและวิกิพจนานุกรมเพื่อสร้างฐานความรู้เกี่ยวกับภาษาคล้ายกับทรัพยากรที่ผู้เชี่ยวชาญได้สร้างเช่น WordNet
ผู้เชี่ยวชาญชาวเยอรมันคู่หนึ่งได้สร้างขั้นตอนวิธีเพื่อระบุความสัมพันธ์ระหว่างคำต่าง ๆ โดยตรวจวิกิพีเดียอังกฤษอาศัยการจัดหมวดหมู่ของบทความ แล้วสรุปว่า วิกิพีเดียได้สร้าง "อนุกรมวิธานที่สามารถแข่งขันกับ WordNet ในงานประมวลผลทางภาษา"

 ข้อวิจารณ์เกี่ยวกับเนื้อหา 
 ข้อมูลเกี่ยวกับสุขภาพ 

ข้อมูลสุขภาพในวิกิพีเดียอังกฤษเป็นที่นิยมเพราะเสิร์ชเอนจินและเว็บเพจที่แสดงผลของเสิร์ชเอนจินมักแสดงลิงก์ไปยังบทความของวิกิพีเดีย
มีการประเมินอย่างเป็นอิสระเรื่องคุณภาพของข้อมูลสุขภาพที่มีในวิกิพีเดีย และตรวจว่าใครเข้าดูข้อมูล
มีงานศึกษาในเรื่องจำนวนคนบวกข้อมูลทางประชากรศาสตร์ของบุคคลที่หาข้อมูลทางสุขภาพในวิกิพีเดีย ขอบเขตทางข้อมูลสุขภาพที่มี และคุณภาพของข้อมูล

แม้วิกิพีเดียจะเป็นแหล่งข้อมูลทางสุขภาพที่นิยมมากที่สุดอย่างหนึ่ง  9px.
แต่ก็มีข้อเสียบ้าง (โดยไม่ได้กล่าวไว้ในที่นี้)

 ด้านสังคม 
 ข้อมูลทางประชากรศาสตร์ 
งานศึกษาปี 2007 ของบริษัทฮิตไวส์ (Hitwise)
ที่ตีพิมพ์ในนิตยสารไทม์
พบว่า ชายกับหญิงเข้าเยี่ยมวิกิพีเดียเท่า ๆ กัน แต่ผู้แก้ไข เป็นชาย

ส่วนเว็บไซต์ WikiWarMonitor ซึ่งดำเนินการโดยมหาวิทยาลัยอเมริกันและมหาวิทยาลัยอังกฤษ ได้ทุนจากคณะกรรมาธิการยุโรป และมุ่งระงับสงครามแก้ไขในวิกิพีเดีย ได้ตีพิมพ์ผลงานต่อไปนี้
 ปี 2011 ตีพิมพ์ในฐานข้อมูลวิจัยคือ IEEE Xplore ในชื่อเรื่อง "สงครามการแก้ไขในวิกิพีเดีย (Edit wars in Wikipedia)" ใช้สำหรับงานประชุมการใช้คอมพิวเตอร์ทางสังคมสากลครั้งที่สามของสถาบันวิชาชีพวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ รายงานวิธีการวัดว่าบทความมีข้อพิพาทมากน้อยแค่ไหน โดยตรวจกับวิกิพีเดียภาษาอินโด-ยุโรเปียนถึง 6 ภาษา
 ปี 2012 ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการทางวิทยาศาสตร์ PLoS ONE ใช้ข้อมูลรวม ๆ ของวิกิพีเดีย 32 ภาษา รายงานว่าอาศัยการวิเคราะห์รูปแบบการทำงานตามจังหวะรอบวัน การมีส่วนร่วมแก้ไขวิกิพีเดียภาษาอังกฤษจากอเมริกาเหนือกับยุโรป-ตะวันออกไกล-ออสเตรเลีย เกือบเท่า ๆ กัน เทียบกับวิกิพีเดียภาษาอังกฤษอย่างง่ายที่คนยุโรป-ตะวันออกไกล-ออสเตรเลียแก้ไขในอัตรา งานศึกษายังวิเคราะห์ลักษณะทางประชากรศาสตร์ของวิกิพีเดียภาษาอื่น ๆ
 ในวารสารวิชาการทางวิทยาศาสตร์ Physical Review Letters ปี 2013 รายงานแบบจำลองพลวัตทางสังคมทั่วไปในสิ่งแวดล้อมที่ร่วมมือกัน โดยมีเรื่องโดยเฉพาะเกี่ยวกับวิกิพีเดียว่า บทความที่สงบอาจก่อเรื่องโต้แย้งเมื่อมีคนมาแก้ไขเพิ่มขึ้น cited


 ในปี 2014 ตีพิมพ์เป็นบทหนึ่งของหนังสือ บทมีชื่อ "ประเด็นก่อการโต้แย้งมากที่สุดในวิกิพีเดีย - การวิเคราะห์ในหลายภาษาและตามภูมิศาสตร์ (The Most Controversial Topics in Wikipedia: A Multilingual and Geographical Analysis)" ซึ่งวิเคราะห์จำนวนการแก้ไขบทความในภาษาต่าง ๆ ของวิกิพีเดีย 10 ภาษา เพื่อหาประเด็นที่ก่อการโต้เถียงมากที่สุดในภาษาต่าง ๆ และในกลุ่มภาษาต่าง ๆ สำหรับวิกิพีเดียอังกฤษ บทความที่ก่อการโต้เถียงมากสุดรวมจอร์จ ดับเบิลยู. บุช, อนาธิปไตย และมุฮัมมัด ประเด็นในภาษาอื่น ๆ ที่ก่อการโต้เถียงมากที่สุดคือประเทศโครเอเชีย (ในวิกิพีเดียภาษาเยอรมัน), นักการเมืองฝรั่งเศสเซกอแลน รัวยาล (วิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศส), ประเทศชิลี (วิกิพีเดียภาษาสเปน) และรักร่วมเพศ (ในวิกิพีเดียภาษาเช็ก)

 นโยบายและแนวทาง 
งานศึกษาเชิงพรรณนา
ได้วิเคราะห์นโยบายและแนวปฏิบัติของวิกิพีเดียอังกฤษจนถึงเดือนกันยายน 2007 แล้วระบุค่าสถิติสำคัญจำนวนหนึ่งเกี่ยวกับ
 นโยบายทางการ 44 ข้อ
 แนวปฏิบัติ 248 ข้อ

แม้นโยบายสั้น ๆ เช่น "ปล่อยวางกฎทั้งหมด"
ก็มีการอภิปรายและการอธิบายให้ชัดเจนเป็นจำนวนมาก คือ

งานศึกษาได้ให้ตัวอย่างการขยายนโยบายหลักบางอย่างตั้งแต่เริ่มขึ้น คือ
 ปล่อยวางกฎทั้งหมด 3,600% (รวมเอกสารอื่น ๆ ที่อธิบายนโยบาย)
 ความเห็นพ้อง 1,557%
 ลิขสิทธิ์ 938%
 อะไรที่ไม่ใช่วิกิพีเดีย 929%
 นโยบายการลบ 580% 
 ประพฤติเยี่ยงอารยชน 124%

 การเล่นอำนาจ 
นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยวอชิงตันและเอชพีแล็บ (แล็บของบริษัทฮิวเลตต์-แพคการ์ด) ได้ร่วมมือทำงานศึกษาที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกันในปี 2007
ได้ตรวจดูว่านโยบายวิกิพีเดียนำไปใช้อย่างไร และผู้แก้ไขทำงานร่วมกันให้ได้ความเห็นพ้องได้อย่างไร
งานศึกษาตรวจตัวอย่างหน้าพูดคุยที่มีความเคลื่อนไหวอยู่ด้วยการวิเคราะห์เชิงปริมาณ
ใช้ฐานข้อมูลวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเดือนพฤศจิกายน 2006 
ได้ตรวจหน้าพูดคุย ที่อยู่ในส่วนหางของกราฟการแจกแจง คือ เป็นหน้าพูดคุยเพียง แต่มีจำนวนการแก้ไขหน้าพูดคุยถึง และที่สำคัญยิ่งกว่านั้นก็คือ มีลิงก์ไปยังหน้านโยบายในอัตรา
จากประวัติของหน้าตัวอย่าง งานศึกษาตรวจดูแต่เดือนที่แก้ไขมาก ซึ่งเรียกว่าส่วนวิกฤติ (critical sections) คือเป็นเดือนต่อ ๆ กันที่ทั้งบทความและหน้าพูดคุยกำลังแก้โดยมีจำนวนสำคัญ

งานศึกษานิยามค่าวัดแล้ววัดความแพร่หลายของการอ้างนโยบาย
ส่วนวิกฤติหนึ่ง ๆ จัดว่า "หนักด้วยนโยบาย" (policy-laden) ถ้ามีเรื่องนโยบายอย่างน้อยเป็นทวีคูณของค่าเฉลี่ย
บทความหนึ่ง ๆ จะมีค่าระบุ 3 อย่าง คือ
 ก่อการโต้เถียง (controversial)
 บทความคัดสรร (featured)
 หนักด้วยนโยบาย (policy-laden)

ค่าต่าง ๆ ของตัวระบุ 3 อย่างนี้แบ่งบทความออกเป็น 8 หมวดที่ใช้ชักตัวอย่าง
งานศึกษาตั้งใจจะวิเคราะห์ส่วนวิกฤติ 9 ส่วนจากหมวดตัวอย่างแต่ละหมวด แต่ก็เลือกส่วนวิกฤติได้แค่ 69 ส่วน (ไม่ใช่ 72 ส่วน) เพราะมีบทความแค่ 6 บทความ (ไม่ใช่ 9 บทความ) ที่เป็นบทความคัดสรรด้วย ก่อการโต้เถียงด้วย และหนักด้วยนโยบายด้วย

งานศึกษาพบว่า นโยบายไม่ได้ประยุกต์ใช้อย่างสม่ำเสมอ
เพื่อแสดงตัวอย่างที่เฉพาะ จากสิ่งที่ได้ค้นพบซึ่งกว้างกว่า รายงานได้แสดงตัวอย่าง 2 ตัวอย่างจากหน้าพูดคุยของวิกิพีเดียเพื่อแสดงความแตกต่าง
 นี่เป็นการอภิปราย (แปล) ที่ผู้เข้าร่วมได้ตัดสินว่า การคำนวณค่าเฉลี่ยจากข้อมูลองค์กรของรัฐจัดเป็นงานค้นคว้าต้นฉบับ

 นี่เป็นการอภิปราย (แปล) ที่ได้ใช้การนิรนัยเชิงตรรกะ (logical deduction) เป็นข้อหักล้างนโยบายงานค้นคว้าต้นฉบับ

งานศึกษาอ้างว่า ความคลุมเครือเช่นนี้ทำให้เล่นอำนาจได้ง่าย ๆ และได้ระบุการเล่นอำนาจ 7 อย่างตามระเบียบวิธีทางสังคมศาสตร์คือ grounded theory รวมทั้ง
 ขอบเขตของบทความ (ว่าอะไรเป็นเรื่องนอกประเด็นบทความ)
 ความเห็นพ้องในอดีต (การตัดสินใจในอดีตแสดงว่าเป็นเรื่องเด็ดขาดและไร้ผู้ค้าน)
 อำนาจในการตีความ (กลุ่มในชุมชนที่อ้างว่ามีอำนาจในการตีความมากกว่ากลุ่มอื่น)
 ความชอบธรรมของผู้เขียน (เพราะความเชี่ยวชาญเป็นต้น)
 การคุกคามด้วยการลงโทษ (ด้วยการบล็อกผู้ใช้เป็นต้น)
 ข้อปฏิบัติในหน้าอื่น ๆ (คือจัดหน้าอื่น ๆ ว่าเป็นแบบอย่างที่ควรทำตาม)
 ความชอบธรรมของแหล่งอ้างอิง (กล่าวแย้งความเชื่อถือได้ของแหล่งอ้างอิงที่กำลังคัดค้านเป็นต้น)

เพราะเนื้อที่ไม่พอ งานศึกษาได้แสดงรายละเอียดของการเล่นอำนาจเพียง 4 อย่างแรกที่ทำผ่านการตีความนโยบาย
แต่ก็แสดงการใช้อำนาจอีกแบบที่ได้วิเคราะห์
คือ การละเมิดนโยบายแบบโต้ง ๆ ที่ได้ให้อภัยเพราะผลงานของผู้ใช้มีคุณค่าสูงแม้จะไม่เคารพกฎเกณฑ์

 ขอบเขตของบทความ 
งานศึกษาพิจารณาว่านโยบายของวิกิพีเดียคลุมเครือเกี่ยวกับขอบเขตของบทความ
มีตัวอย่างที่นำมาแสดงคือ 

งานศึกษาตีความคำโต้แย้งที่ดุเดือดเหล่านี้ว่า

 ความเห็นพ้องในอดีต 
งานศึกษาให้ข้อสังเกตว่า ความเห็นพ้องในวิกิพีเดียไม่มีวันจบ เพราะอาจเปลี่ยนไปเมื่อไรก็ได้
งานศึกษาพบว่า ความไม่ชัดเจนเช่นนี้ก่อการเล่นอำนาจ และทำการต่อสู้เป็นรุ่น ๆ เพื่อความเห็นพ้องให้เป็นส่วนของการต่อสู้ความเป็นเจ้าของบทความ

งานศึกษาใช้ตัวอย่างการอภิปรายนี้เพื่อแสดงการต่อสู้ที่เป็นไปอย่างต่อเนื่อง

 อำนาจในการตีความ 
ตัวอย่างหนึ่งแสดงให้เห็นว่า ผู้ดูแลระบบได้ลบล้างความเห็นพ้องแล้วลบบัญชีของผู้ใช้คนหนึ่งซึ่งเป็นผู้ป่วยที่ป่วยด้วยโรคซึ่งยังไม่ได้ชื่อ (เรียกว่า Frupism ในงานศึกษา)
ผู้ดูแลระบบได้ทำเช่นนี้เมื่อบทความกำลังได้เสนอให้เป็นบทความคัดสรร

 ความชอบธรรมของผู้เขียน 
การใช้อำนาจชนิดนี้แสดงด้วย[ผช24]ที่อ้างผลงานในอดีตเพื่อโต้เถียงผู้ร่วมงานอีกคนหนึ่งผู้กล่าวหา[ผช24]ว่า ทำให้งานเสียเปล่าและทำงานให้ยุ่งเหยิง (disruptive)

 ผลงานของผู้ใช้มีคุณค่าสูง 
งานศึกษาพบว่า มีผู้ร่วมงานที่ละเมิดนโยบายอย่างสม่ำเสมอและอย่างสำเร็จโดยไม่ถูกลงโทษ

 การได้เป็นผู้ดูแลระบบ 

ในปี 2008 นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยคาร์เนกีเมลลอน (สหรัฐ)
ได้สร้างแบบจำลองโพรบิต (probit model)
ของผู้แก้ไขวิกิพีเดียภาษาอังกฤษที่ได้ผ่านกระบวนการทบทวนเพื่อเป็นผู้ดูแลระบบได้อย่างสำเร็จ
โดยใช้เพียงข้อมูลอภิพันธุ์ของวิกิพีเดียรวมทั้งความย่อการแก้ไข แบบจำลองนี้พยากรณ์ผู้ได้การเสนอชื่อที่ประสบผลสำเร็จอย่างแม่นยำใน 

งานศึกษาให้ข้อสังเกตว่า แม้จะมีการคัดค้านความเช่นนี้ แต่ "ในด้านหลาย ๆ ด้าน การได้รับเลือกเป็นผู้ดูแลเป็นการเลื่อนตำแหน่ง ซึ่งแยกแกนนำผู้เป็นอภิชนจากชุมชนผู้แก้ไขจำนวนมากอื่น ๆ" 
ดังนั้น งานศึกษานี้จึงได้ใช้กระบวนการ policy capturing
ซึ่งในจิตวิทยาสังคม เป็นวิธีเปรียบเทียบลักษณะต่าง ๆ ที่สำคัญเพียงแต่พูดกับลักษณะอื่น ๆ ที่จริง ๆ ทำให้ได้เลื่อนตำแหน่งงาน

อัตราการเลื่อนตำแหน่งที่สำเร็จรวม ๆ กันได้ลดลงจาก ในปี 2005 เหลือ ในปี 2006 จนเหลือ ในปี 2007
อัตราความล้มเหลวที่สูงขึ้น ๆ เช่นนี้ให้เหตุว่า ผู้ดูแลระบบที่ได้เลื่อนตำแหน่งเร็ว ๆ นี้ต้องผ่านมาตรฐานที่สูงขึ้น ซึ่งได้รับการสนับสนุนโดยหลักฐานโดยเรื่องเล่าจากงานศึกษาอีกงานหนึ่งForte, A., and Bruckman, A. Scaling consensus: Increasing decentralization in Wikipedia governance. Proc. HICSS 2008.
ซึ่งอ้างอิงผู้ดูแลระบบรุ่นต้น ๆ ผู้แสดงข้อสงสัยว่า ตนจะผ่านเกณฑ์มาตรฐานเช่นนี้หรือไม่ถ้าการเลือกตั้งของตนได้ทำเร็ว ๆ นี้
เพราะเหตุนี้ งานศึกษาจึงอ้างว่า

+ การเพิ่ม/ลดโอกาสได้ตำแหน่งผู้ดูแลระบบสำหรับปัจจัยต่าง ๆ ต่อหน่วย	 ปัจจัย
	 ปี 2006-2007
	 ก่อนปี 2006	 การเสนอชื่อแต่ละครั้งในอดีต
	 -14.7%
	 -11.1%	 เดือนแต่ละเดือนหลังจากเริ่มแก้ไขเป็นครั้งแรก
	 0.4%
	 (0.2%)	 การแก้ไขบทความทุก ๆ 1,000 ครั้ง
	 1.8%
	 (1.1%)	 การแก้ไขนโยบายวิกิพีเดียทุก ๆ 1,000 ครั้ง
	 19.6%
	 (0.4%)	 การแก้ไขบทความโครงการวิกิ ทุก ๆ 1,000 ครั้ง
	 17.1%
	 (7.2%)	 การแก้ไขหน้าพูดคุยทุก ๆ 1,000 ครั้ง
	 6.3%
	 15.4%	 การแก้ไขหน้า คอต.//มารยาทแต่ละครั้ง
	 -0.1%
	 -0.2%	 คะแนนความหลากหลายแต่ละคะแนน (ดูข้อความต่อไป)
	 2.8%
	 3.7%	 อัตราการระบุว่าเป็นการแก้ไขเล็กน้อยในความย่อการแก้ไขทุก ๆ ร้อยละ 1
	 0.2%
	 0.2%	 อัตราการเขียนความย่อการแก้ไขทุก ๆ ร้อยละ 1
	 0.5%
	 0.4%	 การเขียนขอบคุณในความย่อการแก้ไขแต่ละครั้ง
	 0.3%
	 (0.0%)	 การแก้โดยระบุเหตุเป็นมุมมองที่ไม่เป็นกลางแต่ละครั้ง
	 0.1%
	 (0.0%)	 การแจ้งผู้ดูแลระบบ/การแก้ไข  แต่ละครั้ง
	 -0.1%
	 (0.2%)

อาจเป็นเรื่องผิดคาดว่า การเสนอชื่อเป็นผู้ดูแลระบบหลายครั้งหลายคราวกลับมีผลลบต่อการได้รับตำแหน่ง
คือความพยายามแต่ละครั้งมีโอกาสประสบความสำเร็จน้อยกว่าคราวที่แล้วในอัตรา
เวลาที่ได้ร่วมงานกับวิกิพีเดียมีผลดีเพียงเล็กน้อยต่อการได้รับเลือก

ข้อสำคัญที่งานค้นพบอย่างหนึ่งก็คือการแก้ไขนโยบายวิกิพีเดียหรือโครงการวิกิ มีค่าเป็น ของการแก้ไขบทความ
ข้อสังเกตอีกอย่างก็คือผู้ได้การเสนอชื่อที่มีประสบการณ์ใน "ส่วน" ต่าง ๆ หลายส่วนของระบบมีโอกาสได้รับเลือกมากกว่า
ซึ่งวัดเป็น คะแนนความหลากหลาย (diversity) คือการนับส่วนต่าง ๆ ที่ผู้แก้ไขได้ร่วมทำงาน

งานศึกษาได้แบ่ง "ส่วน" วิกิพีเดียออกเป็น 16 ส่วน รวมทั้ง บทความ หน้าคุยของบทความ หน้าเกี่ยวกับการลบบทความ/หมวดหมู่/หรือแม่แบบ หน้าทบทวนการย้อนการลบ เป็นต้น (ดูงานวิจัยสำหรับรายการทั้งหมด)
ยกตัวอย่างเช่น ผู้ใช้ที่ได้แก้บทความ หน้าผู้ใช้ของตน และโพ้สต์ครั้งหนึ่งในหน้าทบทวนการย้อนการลบก็จะได้ความหลายหลาก 3 คะแนน
การแก้ไขเพิ่มในส่วนอื่น ๆ ใดก็ได้มีสหสัมพันธ์กับโอกาสได้ตำแหน่งผู้ดูแลระบบเพิ่มขึ้น

การระบุว่าเป็นการแก้ไขเล็กน้อยก็ช่วยด้วย แม้นักวิจัยจะพิจารณาว่า นี่อาจเป็นเพราะการแก้ไขเล็กน้อยมีสหสัมพันธ์กับประสบการณ์
โดยเทียบกัน การแก้ไขแต่ละครั้งที่หน้าของ คอต. หรือคณะไกล่เกลี่ยข้อพิพาท หรือการปรึกษาเรื่องมารยาท ซึ่งล้วนเป็นหน้าที่ใช้ระงับข้อพิพาท กลับลดโอกาสประสบผลสำเร็จ
การโพสต์ไปที่ ก็มีผลลบเช่นกัน
งานศึกษาระบุว่านี่เป็นหลักฐานแสดงว่า ผู้มีส่วนร่วมเพิ่มความรุนแรงหรือทำให้ยืดยาวซึ่งข้อพิพาทมีโอกาสได้เป็นแอดมินน้อยลง

การขอบคุณหรืออะไรเช่นกันในความย่อการแก้ไข และการชี้ว่าเป็นการแก้ไขมุมมองที่ไม่เป็นกลาง (เพียงในความย่อการแก้ไข เพราะงานศึกษาวิเคราะห์เพียงข้อมูลอภิพันธุ์เท่านั้น) แต่ละครั้งมีผลบวกเล็กน้อย คือเพิ่มโอกาสร้อยละ 0.3 และ 0.1 ว่าจะได้ตำแหน่งในระหว่างปี 2006-2007 แม้จะไม่มีนัยสำคัญทางสถิติก่อนหน้านั้น

ปัจจัยบางอย่างพบว่าไม่สำคัญหรือสำคัญอย่างมากก็นิดหน่อยคือ
 การแก้ไขหน้าผู้ใช้ (รวมทั้งของตนเอง) ไม่ได้ช่วย และที่ค่อนข้างหน้าแปลกก็คือ การแก้ไขหน้าคุยกับผู้ใช้ก็ไม่มีผลเช่นกัน
 การต้อนรับผู้ใช้ใหม่หรือการใช้คำว่า "please" (โปรด/กรุณา) ในความย่อการแก้ไขก็ไม่มีผล
 การร่วมกันสร้างความเห็นพ้อง เช่น ในการลงคะแนนเพื่อเลือกตั้งผู้ดูแลหรือในสภากาแฟ ก็ไม่ได้เพิ่มโอกาสการได้ตำแหน่งเช่นกัน แต่งานศึกษาก็ยอมรับว่า ได้ใช้ค่าวัดเชิงปริมาณไม่ใช่เชิงคุณภาพ
 การระงับการก่อกวนวัดโดยการแก้ไขรายชื่อการก่อกวนก็ไม่มีผลเช่นกัน การแก้ไขทุก ๆ พันครั้งที่ใช้วิธีการย้อนโดยประการต่าง ๆ มีสหสัมพันธ์เชิงบวก (7%) กับตำแหน่งผู้ดูแลระหว่างปี 2006-2007 แต่ก็ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติยกเว้นถ้าจะลดค่า p < .1 ที่น่าสับสนก็คือ ก่อนปี 2006 จำนวนการย้อนมีสหสัมพันธ์เชิงลบ (-6.8%) กับการได้ตำแหน่ง และก็ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติแม้เมื่อค่า p < .1 นี่อาจเป็นเพราะการตั้งนโยบายกฎย้อนสามครั้งในปี 2006 เพื่อลดจำนวนการย้อน (คือการเพิ่มจำนวนการย้อนก่อนหน้ากฎย้อนสามครั้งอาจเป็นส่วนของสงครามแก้ไข แต่หลังจากนั้น อาจไม่ใช่)

งานศึกษาเสนอว่าความแปรผันของผลการได้ตำแแหน่ง ที่อธิบายไม่ได้อาจมาจากปัจจัยที่ไม่ได้วัด เช่น คุณภาพการแก้ไขหรือการร่วมมือประสานงานนอกเว็บไซต์ เช่น ในบัญชีจ่าหน้าลับที่รายงานในเว็บไซต์ข่าวและความเห็น The Register
งานศึกษาสรุปว่า

งานวิจัยต่อมาในปี 2011 ของนักวิจัยอีกทีมหนึ่งDerthick, K., P. Tsao, T. Kriplean, A. Borning, M. Zachry, and D. W. McDonald (2011). Collaborative Sensemaking during Admin Permission Granting in Wikipedia. In A.A. Ozok and P. Zaphiris (Eds.): Online Communities, HCII 2011, LNCS 6778, pp. 100-109.
ตรวจสอบเหตุผลของบุคคลเมื่อช่วยเลือกผู้ดูแลระบบ
ซึ่งพบว่า การตัดสินใจจะขึ้นกับการตีความร่วมกันของหลักฐานที่พบในวิกิและกับปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น ๆ ในอดีต

 วิกิพีเดียในการศึกษา 
แม้ครูอาจารย์จะไม่ค่อยเต็มใจให้ใช้วิกิพีเดียเป็นส่วนของการบ้าน แต่ก็พบว่านักเรียนนักศึกษาที่แก้ไขวิกิพีเดีย (ในงานวิจัยเป็นวิกิพีเดียภาษาฮีบรู) สนใจในการเรียนเพิ่ม ได้ผลงานเพิ่ม ปรับปรุงการเรียนและการพัฒนาตน และเพิ่มทำงานร่วมกับคนทั้งในพื้นที่และในระดับนานาประเทศ

 การเรียนรู้ของเครื่อง 
ขั้นตอนวิธีการสืบหาความรู้เชิงความหมายโดยอัตโนมัติและโดยใช้การเรียนรู้ของเครื่องได้ใช้เพื่อ "ดึงข้อมูลที่เครื่องแปลผลได้โดยมีค่าใช้จ่ายและความซับซ้อนค่อนข้างน้อย"
ดีบีพิเดียได้ใช้เนื้อหามีโครงสร้าง (structured content) ที่ดึงมาจากกล่องข้อมูลของวิกิพีเดียภาษาต่าง ๆ ด้วยขั้นตอนวิธีการเรียนรู้ของเครื่องเพื่อสร้างทรัพยากรเป็นข้อมูลลิงก์ (linked data) ภายในเว็บเชิงความหมาย

 สถิติการดูวิกิพีเดียและพฤติกรรมมนุษย์ 
ในงานศึกษาหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ PLoS ONE
นักวิชาการจากสถาบันอินเทอร์เน็ตแห่งออกซฟอร์ด () และผู้ร่วมงานจากมหาวิทยาลัยเซนทรัลยุโรเปียน () ได้แสดงว่า สถิติการดูหน้าเกี่ยวกับภาพยนตร์มีสหสัมพันธ์ที่ดีกับรายได้ภาพยนตร์
พวกเขาได้พัฒนาแบบจำลองคณิตศาสตร์ที่พยากรณ์รายได้ภาพยนตร์โดยวิเคราะห์จำนวนดูหน้าบวกกับจำนวนการแก้ไขและจำนวนผู้แก้ไข (เป็นเอกบุคคล) หน้าเกี่ยวกับภาพยนตร์
แม้แบบจำลองนี้จะได้พัฒนาโดยใช้ข้อมูลของวิกิพีเดียอังกฤษ แต่วิธีการที่ใช้เป็นอิสระจากภาษา จึงสามารถใช้กับภาษาอื่น ๆ และใช้กับผลิตภัณฑ์อื่น ๆ นอกเหนือจากภาพยนตร์

ในงานศึกษาอีกงานหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ Scientific Reports ในปี 2013
ทีมนักวิชาการได้แสดงว่า การเปลี่ยนแปลงจำนวนการดูหน้าบทความวิกิพีเดียอังกฤษเกี่ยวกับการเงินสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงขนาดใหญ่ในตลาดหลักทรัพย์สหรัฐ

 เชิงอรรถ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 







 Kopf, Susanne. "Debating the European Union transnationally: Wikipedians’ construction of the EU on a Wikipedia talk page (2001-2015)." (PhD dissertation Lancaster University, 2018) online  .















 แหล่งข้อมูลอื่น 
 WikiPapers  - a compilation of resources (conference papers, journal articles, theses, books, datasets and tools) focused on the research of wikis and Wikipedia

หมวดหมู่:วิชาการ
หมวดหมู่:วิกิพีเดีย