กลุ่มโบราณสถานแห่งขชุราโห

กลุ่มโบราณสถานขชุราโห () เป็นหมู่โบสถ์พราหมณ์และโบสถ์ไชนะตั้งอยู่ในอำเภอฉัตรปุระ, รัฐมัธยประเทศ, ประเทศอินเดีย ราว 175 กิโลเมตรทางตะวันออกเฉียงใต้จากฌันสี ปัจจุบันเป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโก หมู่มนเทียร (ศาสนสถาน) เหล่านี้ขึ้นชื่อในฐานะสถาปัตยกรรมแบบนคร และงานแกะสลักวาบหวิวประดับมนเทียรPhilip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, , pp 352-353

มนเทียรส่วนใหญ่ในขชุราโหสร้างขึ้นในปี 950 ถึง 1050 โดยจักรวรรดิจันเทละ เอกสารโบราณระบุว่าขชุราโหมี 85 มนเทียรในศตวรรษที่ 12 ครอบคลุมพื้นที่ราว 20 ตารางกิโลเมตร ในจำนวนนี้มีเพียง 25 แห่งที่หลงเหลือมาถึงปัจจุบัน ในอาณาเขตราวหกตารางกิโลเมตรKhajuraho Group of Monuments UNESCO World Heritage Site ในบรรดามนเทียรที่ยังคงอยู่ กันทรียะมหาเทวมนเทียร เป็นมนเทียรที่มีการประดับประดาและก่อสร้างอย่างวิจิตรตระการตามากที่สุดแห่งหนึ่งDevangana Desai (2005), Khajuraho, Oxford University Press, Sixth Print, 

หมู่มนเทียรขชุราโหมีมนเทียรที่สร้างขึ้นเพื่อบูชาในศาสนาฮินดู กับ ศาสนาไชนะ ซึ่งเป็นไปได้ว่าในอดีตมีการอยู่อาศัยร่วมกันของศาสนิกชนทั้งสองศาสนาอย่างกลมเกลียวJames Fergusson, Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho History of Indian and Eastern Architecture,  Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London

มนเทียรต่าง ๆ ในขชุราโหเป็นมนเทียรในศาสนาฮินดู นิกายไวษณวและนิกายไศว กับในศาสนาไชนะ หลักฐานทางโบราณคดีเสนอว่ามนเทียรต่าง ๆ สร้างขึ้นไล่เลี่ยกันในปลายศตวรรษที่สิบ วิลล์ ดิวรานท์ ระลุว่าการสร้างมนเทียรร่วมกันในพื้นที่นี้แสดงให้เห็นถีงการอดกลั้นทางศาสนา การยอมรับซึ่งมุมมองที่แตกต่าง และการอยู่ร่วมกันของศาสนิกชนWill Durant (1976), Our Oriental Heritage - The Story of Civilization, , Simon & Schuster

รายชื่อสิ่งก่อสร้าง

   ที่
  ชื่อมนเทียรในปัจจุบัน
  ศาสนา
  เทพเจ้าองค์ประธาน
  สร้างเสร็จในปี(ค.ศ.)From inscription or estimated from other evidence
  ภาพ
   1
  ชาวสาถโยคินีมนเทียร
  ฮินดู
  เทวี, 64 โยคินี
  885
  100px
   2
  ลาลคุนมหาเทวมนเทียร
  ฮินดู
  พระศิวะ
  900
  100px
   3
  พราหมมนเทียร
  ฮินดู
  พระวิษณุ
  925
  100px
   4
  ลักษมณมนเทียร
  ฮินดู
  พระไวกูณฐวิษณุ
  939
  100px
   5
  วราหมนเทียร
  ฮินดู
  พระวิษณุ
  950
  100px
   6
  ปารศวนาถมนเทียร
  ไชนะ
  พระปารศวนาถ
  954
  100px
   7
  ฆานไตมนเทียร
  ไชนะ
  พระอาทินาถ
  960
  100px
   8
  มหิศสุรมรรทินี 
  ฮินดู
  มหิษสูรมรรทินี
  995
   9
  วิศวนาถมนเทียร
  ฮินดู
  พระศิวะ
  999
  100px
   10
  มตันเคศวรมนเทียร
  ฮินดู
  พระศิวะ
  1000
  100px
   11
  วิษณุทรงครุฑ
  ฮินดู
  พระวิษณุ
  1000
    12
  ซากของพีชมณฑลมนเทียร (Beejamandal Temple ruins)
  ฮินดู
  พระศิวะ
  1000

   13
  พระคเณศ
  ฮินดู
  พระศิวะ
  1000

   14
  เทวีชคทัมพีมนเทียร
  ฮินดู
  เทวีชคทัมพี
  1023
  100px
   15
  จิตรคุปตมนเทียร
  ฮินดู
  พระอาทิตย์ พระจิตรคุปต์
  1023
  100px
   16
  อาทินาถมนเทียร
  ไชนะ
  พระอาทินาถ
  1027
  100px  17
  ศานตินาถมนเทียร
  ไชนะ
  พระศานตินาถ
  1027
  100px
   18
  กันทรียมหาเทวมนเทียร (ใหญ่ที่สุด)
  ฮินดู
  พระศิวะ
  1029
  100px
   19
  วามานมนเทียร
  ฮินดู
  พระวามนะ
  1062
  100px
   20
  ชวารีมนเทียร
  ฮินดู
  พระวิษณุ
  1090
  100px
   21
  จุตรภูชมนเทียร
  ฮินดู
  พระวิษณุ
  1110
  100px
   22
  ทุลเทวมนเทียร (ทุลเทโอ)
  ฮินดู
  พระศิวะ
  1125
  100px


 อ้างอิง 

หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:โบสถ์พราหมณ์ในรัฐมัธยประเทศ
หมวดหมู่:นครศักดิ์สิทธิ์