จังหวัดของประเทศศรีลังกา

จังหวัด หรือในชื่อภาษาท้องถิ่นได้แก่ปฬาตะ () และมากาณัม () เป็นเขตการปกครองย่อยระดับแรกของประเทศศรีลังกา จังหวัดในประเทศศรีลังกามีที่มาตั้งแต่สมัยที่อยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิบริติช โดยเริ่มแบ่งเขตจังหวัดครั้งแรกใน ค.ศ. 1833 อย่างไรก็ตาม ในช่วงศตวรรษต่อมา อำเภอซึ่งเป็นหน่วยย่อยของจังหวัดเริ่มมีบทบาทสำคัญในการปกครองมากกว่า ในขณะที่จังหวัดเริ่มลดความสำคัญลงเป็นเพียงเชิงสัญลักษณ์เท่านั้น จนกระทั่ง ค.ศ. 1987 สภาจังหวัดจึงได้รับอนุมัติให้จัดตั้งขึ้นหลังจากการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐสังคมนิยมประชาธิปไตยศรีลังกา ค.ศ. 1978 ครั้งที่ 13 ในปัจจุบันประเทศศรีลังกาประกอบด้วย 9 จังหวัด

 การแบ่งเขตการปกครองสมัยบริติชซีลอน 
หลังจากจักรวรรดิบริติชเข้าปกครองเกาะซีลอนโดยสมบูรณ์ใน ค.ศ. 1815 เกาะซีลอนถูกแบ่งออกเป็นสามเขตตามชนชาติได้แก่ชาวสิงหลพื้นที่ราบ ชาวสิงหลกัณฏิ และชาวทมิฬ ต่อมาใน ค.ศ. 1829 ทางจักรวรรดิบริติชได้ตั้งกรรมาธิการ–คาเมรอนเพื่อทบทวนการบริหารราชการบริติชซีลอนอีกครั้ง กรรมาธิการดังกล่าวเสนอว่าเขตชนชาติทั้งสามเขตควรยุบรวมกันเป็นหน่วยเดียวและแบ่งออกเป็นจังหวัดตามที่ตั้งภูมิศาสตร์แทน ในวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1833 จึงได้มีการจัดตั้งจังหวัด 5 จังหวัดดังนี้

 จังหวัดกลาง
 จังหวัดตะวันออก
 จังหวัดเหนือ
 จังหวัดใต้
 จังหวัดตะวันตก

ตลอดช่วงที่เหลือของคริสต์ศตวรรษที่ 19 ได้มีการจัดตั้งจังหวัดเพิ่มเติมอีก 4 จังหวัดได้แก่
 จังหวัดตะวันตกเฉียงเหนือ แยกตัวออกมาจากจังหวัดตะวันตกใน ค.ศ. 1845
 จังหวัดกลางเหนือ แยกตัวออกมาจากจังหวัดเหนือใน ค.ศ. 1873
 จังหวัดอูวะ จัดตั้งขึ้นจากพื้นที่บางส่วนของจังหวัดกลาง จังหวัดตะวันออก และจังหวัดใต้ใน ค.ศ. 1886
 จังหวัดสพรคมุวะ จัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1889

 จังหวัดตะวันออกเฉียงเหนือ (ค.ศ. 1988 – 2006) 
200px|thumb|left|แผนที่แสดงพื้นที่ของจังหวัดตะวันออกเฉียงเหนือ (ค.ศ. 1988 – 2006)
หลังจากที่ประธานาธิบดี เจ. อาร์. ชยวรรธนะแห่งสาธารณรัฐสังคมนิยมประชาธิปไตยศรีลังกาและนายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณรัฐอินเดียร่วมลงนามในข้อตกลงอินโด-ลังกาในช่วงสงครามกลางเมืองศรีลังกาใน ค.ศ. 1987 ในปีถัดมาประธานาธิบดีชยวรรธนะได้ประกาศยุบรวมจังหวัดตะวันออกและจังหวัดเหนือเข้าด้วยกันเป็นจังหวัดตะวันออกเฉียงเหนือ โดยตั้งใจจะให้เป็นมาตรการชั่วคราวจนกว่าจะมีการจัดประชามติประชาชนในจังหวัดตะวันออกว่าจะให้ยุบรวมเป็นการถาวรหรือไม่ อย่างไรก็ตาม ประธานาธิบดีหลายคนที่ขึ้นดำรงตำแหน่งต่อจากประธานาธิบดีชยวรรธนะตัดสินใจที่จะต่ออายุมาตรการชั่วคราวดังกล่าวออกไปเรื่อย ๆ แทนที่จะจัดประชามติ ประชามติดังกล่าวนั้นไม่เคยเกิดขึ้น ชาวศรีลังกาชาตินิยมไม่พอใจกับการยุบรวมสองจังหวัดดังกล่าว ในวันที่ 14 กรกฎาคม ค.ศ. 2006 พรรคจนตาวิมุกติเปรมุณะ หรือพรรคแนวร่วมประชาชนปลดปล่อยของศรีลังกาได้ยื่นคำร้องต่อศาลสูงสุดเพื่อให้พิจารณาตั้งสภาจังหวัดตะวันออกขึ้นมาใหม่อีกครั้ง ในวันที่ 16 ตุลาคมปีเดียวกัน ศาลสูงสุดได้วินิจฉัยว่าการยุบรวมจังหวัดตะวันออกและจังหวัดเหนือตามประกาศของประธานาธิบดีชยวรรธนะเป็นโมฆะ จังหวัดตะวันออกเฉียงเหนือแยกตัวกลับไปเป็นจังหวัดเหนือและจังหวัดตะวันออกตามเดิมในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2007

 จังหวัดของประเทศศรีลังกาในปัจจุบัน 
ในปัจจุบันประเทศศรีลังกาแบ่งการปกครองออกเป็น 9 จังหวัดได้แก่

ธงจังหวัดชื่อจังหวัดอักษรไทยชื่อจังหวัดอักษรสิงหลชื่อจังหวัดอักษรทมิฬแผนที่เมืองเอกค.ศ. ที่จัดตั้งพื้นที่พื้นดิน(ตร.กม.)พื้นที่พื้นน้ำ(ตร.กม.)พื้นที่รวม(ตร.กม.)ประชากร(ค.ศ. 2012)ความหนาแน่น(ต่อ ตร.กม)รหัสไอเอสโอ 100pxจังหวัดกลางමධ්‍යම පළාතมัธยมะปฬาตะமத்திய மாகாணம்มัตติยะมากาณัม100px|alt=Area map of Central Province of Sri Lankaกัณฏิ1833 5,575 99 5,674 2,571,557 461 LK-2 100pxจังหวัดกลางเหนือඋතුරු මැද පළාතอุตุรุแมดะปฬาตะவட மத்திய மாகாணம்วฏะมัตติยะมากาณัม100px|alt=Area map of North Central Province of Sri Lankaอนุราธปุระ1873 9,741 731 10,472 1,266,663 130 LK-7 100pxจังหวัดตะวันตกබස්නාහිර පළාතบัสนาหิระปฬาตะமேல் மாகாணம்เมลมากาณัม100px|alt=Area map of Western Province of Sri Lankaโคลัมโบ1883 3,593 91 3,684 5,851,130 1628 LK-1 100pxจังหวัดตะวันตกเฉียงเหนือවයඹ පළාතวยัมบะปฬาตะவட மேல் மாகாணம்วฏะเมลมากาณัม100px|alt=Area map of North Western Province of Sri Lankaกุรุแณกละ1845 7,506 382 7,888 2,380,861 317 LK-6 100pxจังหวัดตะวันออกනැගෙනහිර පළාතแนเกนหิระปฬาตะகிழக்கு மாகாணம்กิฬักกุมากาณัม100px|alt=Area map of Eastern Province of Sri Lankaตรินโคมาลี1833 9,361 635 9,996 1,555,510 166 LK-5 100pxจังหวัดใต้දකුණු පළාතดกุนุปฬาตะதென் மாகாணம்เต็ณมากาณัม100px|alt=Area map of Southern Province of Sri Lankaกอลล์1833 5,383 161 5,544 2,477,285 460 LK-3 100pxจังหวัดสพรคมุวะසබරගමුව පළාතสพรคมุวะปฬาตะசபரகமுவ மாகாணம்จปรกมุวะมากาณัม100px|alt=Area map of Sabaragamuwa, Sri Lankaรัตนปุระ1889 4,921 47 4,968 1,928,655 392 LK-9 100pxจังหวัดเหนือඋතුරු පළාතอุตุรุปฬาตะவட மாகாணம்วฏะมากาณัม100px|alt=Area map of Northern Province of Sri Lankaแจฟฟ์นา1833 8,290 594 8,884 1,061,315 128 LK-4 100pxจังหวัดอูวะඌව පළාතอูวะปฬาตะஊவா மாகாணம்อูวะมากาณัม100px|alt=Area map of Uva, Sri Lankaพทุลละ1886 8,335 165 8,500 1,266,463 152 LK-8รวม 62,705 2,905 65,610 20,359,439 325

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:หน่วยการบริหารของประเทศศรีลังกา
*