เครื่องปั้นดินเผายุคโจมง

เครื่องปั้นดินเผายุคโจมง () หรือ โจมงโดกิ () เป็นรูปแบบหนึ่งของเครื่องปั้นดินเผาที่เป็นเครื่องเคลือบโบราณ ซึ่งสร้างขึ้นระหว่างยุคโจมงในญี่ปุ่น คำว่า “โจมง” ("Jōmon"; 縄文) นั้นแปลว่า "ลายเป็นเชือก" (rope-patterned) ในภาษาญี่ปุ่นอันสื่อถึงลวดลายที่ใช้เชือกกดลงไปบนดินเหนียว ภาชนะดินเผาโบราณนี้ได้รับการยอมรับทั่วไปว่าเป็นเครื่องปั้นดินเผาที่เก่าแก่ที่สุดในญี่ปุ่นและเป็นหนึ่งในชิ้นที่เก่าแก่ที่สุดในโลก

การขุดค้น
พื้นที่ขุดค้นโอได ยามาโมโตะ ที่หนึ่ง (Odai Yamamoto I site) ในจังหวัดอาโอโมริ ในปัจจุบันมีเครื่องปั้นดินเผาที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศญี่ปุ่น การขุดค้นในปี 1998 ได้พบเศษเครื่องเคลือบ 46 ชิ้น ซึ่งมีอายุราว 14,500 ก่อนคริสต์กาล (หรือ 16,500 ก่อนกาลปัจจุบัน); จึงทำให้โบราณวัตถุเหล่านี้เป็นหนึ่งในเครื่องปั้นดินเผาที่เก่าแก่ที่สุดที่เคยขุดพบ ลักษณะนั้นเรียบง่าย ไม่มีการตกแต่ง

เครื่องปั้นดินเผาลายนูนแนวนอน ('Linear-relief') นั้นพบที่ถ้ำหมายเลขสาม ฟูกูอิ (Fukui Cave Layer III) อายุราย 13,850–12,250 ก่อนคริสต์กาล แหล่งขุดค้นนี้ตั้งอยู่ที่จังหวัดนางาซากิ, เกาะคิวชู ทั้งแบบลายนูนแนวนอน (linear-relief) และลายกดตะปู ('nail-impressed') มีการค้นพบที่เนินฝังศพเปลือกหอยโตริฮามะ (Torihama shell mound) ในจังหวัดฟูกูอิ อายุราว 12000-11000 ก่อนคริสต์กาลJunko Habu, Ancient Jomon of Japan. Volume 4 of Case Studies in Early Societies. Cambridge University Press, 2004  p.29 นอกจากนี้ยังพบซากเครื่องปั้นดินเผาบางส่วนในถ้ำบนชายฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของเกาะคิวชู อายุราว 12,700 ก่อคริสต์กาลเมื่อตรวจด้วยวิธีทางกัมมันตภาพรังสีRice, Prudence M. “On the Origins of Pottery.” Journal of Archaeological Method and Theory 6, no. 1 (1999): 1–54. Database on-line. Springerlink; accessed October 3, 2007.

อย่างไรก็ตามเชื่อกันว่ามีเครื่องปั้นดินเผาโจมงอีกมากที่น่าจะสร้างขึ้นก่อนช่วงเวลาเหล่านี้ แต่ด้วยความกำกวมและแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ล้วนอ้างอายุของโบราณวัตถุโดยใช้เทคนิกการประเมินอายุที่ต่างกัน จึงทำให้ยากที่จะระบุได้ชัดเจนว่าเครื่องปั้นดินเผาโจมงนั้นมีอายุเก่าแก่ที่สุดคือเมื่อไรKuzmin, Yaroslav V. “Chronology of the earliest pottery in East Asia: progress and pitfalls.” Antiquity 80, (2006): 362–371. Database on-line. EBSCOhost; accessed October 3, 2007.

ดูเพิ่ม

Corded Ware culture ในวัฒนธรรมยุคก่อนประวัติศาสตร์ของยุโรป
Emishi people

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น
 Japanese Pottery Dogu – Clay Figurines
Bridge of dreams: the Mary Griggs Burke collection of Japanese art, a catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on Jōmon pottery  (see index)
Comprehensive Database of Archaeological Site Reports in Japan,  Nara National Research Institute for Cultural Properties

Category:ยุคโจมง
Category:เครื่องปั้นดินเผา
Category:ศิลปะญี่ปุ่น
หมวดหมู่:บรรจุภัณฑ์