ตำนานพระทอง-นางนาค

พระทอง (พระเจ้าเกาฑิณยะชัยวรมันที่ 1) และ นางนาค (พระนางโสมา) เป็นบุคคลสัญลักษณ์ในวัฒนธรรมกัมพูชา ตามคติความเชื่อของชาวเขมร การอภิเษกสมรสของพระทองและนางนาคถือเป็นจุดกำเนิดของประเทศกัมพูชา ทำให้เกิดอาณาจักรเขมรโบราณก่อนยุคเมืองพระนครหรืออาณาจักรฟูนานขึ้น  

ในปัจจุบันประเพณีการแต่งงานของเขมรส่วนใหญ่สามารถสืบย้อนกลับไปได้ถึงการแต่งงานของพระทองและยุคกลาง

150px|right|thumb|แผนที่แสดงการอ้างสิทธิ์อาณาเขตของอาณาจักรเขมรสุวรรณภูมิที่เชื่อว่าเคยเป็นดินแดนอาณาจักรฟูนานอ้างสิทธิ์ในสมัยสังคมราษฎรนิยมของพระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ
ตามบันทึกของเอกสารนักสำรวจชาวจีนทั้งสองได้แก่ คัง ไตและจู หยิง ในศตวรรษที่ 1 รัฐฟูนันก่อตั้งขึ้นโดยพราหมณ์ชาวอินเดีย นามว่า เกาฑินยะ ได้เดินทางมายังชายฝั่งของดินแดนเขมรสุวรรณภูมิ เกาฑินยะได้รับคำสั่งในความฝันให้เอาธนูวิเศษจากวิหารเพื่อเอาชนะเจ้าหญิงนาคนามว่า พระนางโสมา (ตามเอกสารจีน:หลิวเย่), ธิดาของราชาพญานาค เกาฑินยะได้เสกเวทมนตร์คาถายิงธนูวิเศษมาที่เรือธิดาพญานาค ทำให้นางตกพระทัยกลัว แล้วยินยอมอภิเษกด้วย ส่วนพญานาคผู้บิดาได้ทรงดื่มน้ำทะเลจนเหือดแห้งเพื่อสร้างอาณาจักรให้ราชบุตรเขยและธิดา

เมื่อเจ้าหญิงโสมาได้อภิเษกสมรสกับเกาฑินยะ (เอกสารจีน: ฮุนเตียน) ถือกำเนิดเชื้อสายปฐมวงศ์ของราชวงศ์วรมัน

ส่วนเกาฑินยะได้ทรงขึ้นเป็นพระเจ้าเกาฑิณยะชัยวรมันที่ 1 (พระมหากษัตริย์กัมพูชาพระองค์แรกแห่งอาณาจักรฟูนาน) ต่อมาพระองค์ได้สร้างเมืองหลวงและเปลี่ยนชื่อประเทศเป็น กัมโพชะ หรือ กัมพูชา The Asia-Pacific World 

อย่างไรก็ตามทั้งหมดนี้เป็นเพียงนิทานไม่สามารถอ้างอิงจากประวัติศาสตร์ที่สามารถพิสูจน์ได้ การแต่งกายในอดีตล้วนต้องได้รับอิทธิพลการแต่งกายจากอินเดียเป็นหลัก แต่ปัจจุบันนั้นชาวกัมพูชาพยายามแต่งกายเพื่อผูกโยงกับนิทานเรื่องดังกล่าว

 ราชานุสาวรีย์ตำนานพระทองนางนาค 

ราชานุสาวรีย์ตำนานพระทองนางนาค ตั้งอยู่ที่วงเวียนหมู่บ้านโกกี (ตะเคียน) ตำบลเบิตตาง อำเภอไปรนุบ จังหวัดพระสีหนุ ถือเป็น สัญลักษณ์แห่งการถือกำเนิดประวัติศาสตร์และอารยธรรมเขมร อนุสาวรีย์แห่งนี้สร้างขึ้นจากทองแดง ออกแบบโดยชาวกัมพูชา โดยทำการหล่อโลหะขึ้นรูป มีความสูง 21 เมตร น้ำหนัก 40 ตัน หันหน้าออกไปทางทะเล  อนุสาวรีย์ก่อสร้างสำเร็จและเปิดอย่างเป็นทางการในวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2565 โดยดำริของนายกรัฐมนตรีสมเด็จอัครมหาเสนาบดี เดโช ฮุนเซน

พระทองนางนาค มีที่มาจากตำนานโบราณของกัมพูชา เกี่ยวข้องกับการถือกำเนิดของอารยธรรมเขมร อนุสาวรีย์เป็นรูปพระทอง ถือชายสไบของนางนาค เพื่อดำน้ำตามไปยังเมืองบาดาล ไปพบบิดาและมารดาของนาง ซึ่งเป็นพญานาค โดยถือเป็นสัญลักษณ์ของการถือกำเนิดแผ่นดิน อารยธรรม วัฒนธรรม และจารีตประเพณีของกัมพูชา

 วัฒนธรรมสมัยนิยม 
 เพลง พระทอง นางนาค ของพงษ์สิทธิ์ คัมภีร์

 ดูเพิ่ม 
 อาณาจักรฟูนัน
 ประเทศกัมพูชา
 ชาวเขมร

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:วัฒนธรรมเขมร