แม่เจ้าศรีโสภา

แม่เจ้าศรีโสภา เป็นพระธิดาในพระยาวังขวา (เจ้าคำเครื่อง ณ น่าน) ประสูติแต่เจ้านางภูคา และเป็นพระนัดดา (หลานปู่)ใน พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชฯ เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 63 และเป็นอัครชายาในเจ้ามหาพรหมสุรธาดา เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 64 แห่งราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์

 พระประวัติ 

แม่เจ้าศรีโสภาอัครชายา เป็นพระธิดาในพระยาวังขวา (คำเครื่อง ณ น่าน) พระยาวังขวานครเมืองน่าน (เจ้าคำเครื่อง ผู้เป็นพระโอรสในพระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 63 กับแม่เจ้ายอดหล้าอัครราชเทวี (ชายาองค์ที่ 1) ประสูติแต่เจ้านางอุษา (บางแห่งระบุว่าเป็น เจ้านางภูคา ณ น่าน) ต่อมาในปี พ.ศ. 2409 ได้วิวาหมงคลเสกสมรสกับเจ้าน้อยมหาพรหม ณ น่าน (ภายหลังได้เป็น เจ้ามหาพรหมสุรธาดาฯ เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 64) ผู้เป็นพระโอรสในเจ้าอนันตวรฤทธิเดชฯ เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 62 กับแม่เจ้าขอดแก้วราชเทวี (ชายาองค์ที่ 2) แม่เจ้าศรีโสภาอัครชายา ประสูติกาลพระโอรสพระธิดากับเจ้ามหาพรหมสุรธาดาฯ รวมทั้งสิ้น 8 องค์ และได้ถึงแก่กรรมตั้งแต่เยาว์วัยไป 4 องค์ ที่เหลือมีรายพระนามตามลำดับ ดังนี้

 เจ้าน้อยยานนท์ ณ น่าน
 เจ้านางบัวเขียว ณ น่าน 
 เจ้าน้อยขัตติยศ ณ น่าน
 เจ้าน้อยหมอกฟ้า ณ น่าน

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2449 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้น จตุตถจุลจอมเกล้า (จ.จ.) (ฝ่ายใน) (วิสามัญสมาชิกาจตุตถจุลจอมเกล้า) แด่แม่เจ้าศรีโสภาชายาในเจ้าอุปราช (น้อยมหาพรหม ณ น่าน) เจ้าอุปราชนครเมืองน่านราชกิจจานุเบกษา พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เมื่อวันที่ ๒๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๔๙ เล่ม ๒๓ ตอนที่ ๓๕ หน้า ๘๙๓

ถึงแก่อนิจกรรม

แม่เจ้าศรีโสภาอัครชายา ได้ถึงแก่อนิจกรรม เมื่อปี พ.ศ. 2467 (นับปีใหม่วันที่ 1 เมษายน) ในบันทึกความทรงจำของนายสำราญ จรุงจิตรประชารมย์ มหาดเล็กในเจ้ามหาพรหมสุรธาดาฯ กล่าวถึงงานศพแม่เจ้าศรีโสภาว่า 

พระราชทานเพลิงศพ

วันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2468 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพนักงานจัดหีบเพลิงส่งไปพระราชทานเพลิงพระศพ แม่เจ้าศรีโสภาอัครชายา (จ.จ.) (ชายาองค์ที่ 1) ในเจ้ามหาพรหมสุรธาดาฯ เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 64 ณ สุสานหลวงดอนไชย อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน โดยได้พระราชทานเงิน 1,000 สตางค์ ผ้าขาว 2 พับ กับเครื่องกัณฑ์เทศน์เปนพิเศษเครื่องหนึ่งราชกิจจานุเบกษา ส่งหีบเพลิงไปพระราชทานเพลิงศพ เมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๔๖๘ เล่ม ๔๒ หน้า ๑๙๓๘

 ราชโอรส/ธิดา 

แม่เจ้าศรีโสภาอัครชายา และเจ้ามหาพรหมสุรธาดา เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 64 ทรงมีราชโอรส/ราชธิดา ร่วมกัน 4 องค์ ได้แก่

 เจ้าสุริยวงศ์ (น้อยอินทนนท์ ณ น่าน)
 เจ้านางบัวเขียว สมรสกับ เจ้าราชวงศ์ (สุทธิสาร ณ น่าน)
 เจ้าบุรีรัตน์ (ขัติยศ ณ น่าน) สมรสกับ เจ้านางจันทรประภา ณ น่าน
 เจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน) สมรสกับ เจ้านางบุญสม ณ น่าน

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

(ฝ่ายใน)ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๒๓ ตอนที่ ๓๕ หน้า ๘๙๓, ๒๕ พฤศจิกายน ร.ศ. ๑๒๕

 ราชตระกูล 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:แม่เจ้า
หมวดหมู่:เจ้าหญิงน่าน
หมวดหมู่:สกุล ณ น่าน
หมวดหมู่:มเหสี
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดน่าน
หมวดหมู่:ราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์
ศรีโสภา