ตำบลแจระแม

ตำบลแจระแม เป็นตำบลในอำเภอเมืองฯ จังหวัดอุบลราชธานี ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของอำเภอเมืองอุบลราชธานี ห่างจากตัวเมืองอุบลราชธานีประมาณ 3 กิโลเมตร มีพื้นที่ 51.01 ตารางกิโลเมตร และมีหมู่บ้านในเขตปกครองทั้งสิ้น 10 หมู่บ้าน พื้นที่ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลเมืองแจระแม โดยมีพื้นที่บางส่วนของ 3 หมู่บ้าน คือ บ้านท่าบ่อใต้ บ้านท่าบ่อ และบ้านหนองหอย ที่อยู่ภายในเขตเทศบาลตำบลอุบล ลักษณะชุมชนในพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นชุมชนชานเมืองที่รองรับการขยายตัวของเทศบาลนครอุบลราชธานี 

ในสมัยโบราณ ชุมชนแถบนี้เป็นแหล่งผลิตเกลือสินเธาว์โดยใช้ดินเค็มจากลำห้วย ส่วนการจัดตั้งตำบลแจระแมนั้นเกิดขึ้นในช่วงใดไม่ปรากฏแน่ชัด โดยปรากฏชื่อตำบลแจระแมเป็นครั้งแรกในเอกสารทางราชการในปี พ.ศ. 2517 ซึ่งต่อมาได้มีการจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลแจระแมขึ้นมาในปี พ.ศ. 2539 เพื่อจัดการดูแลชุมชนในพื้นที่ จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2544 ได้มีการแยกพื้นที่บางส่วนของ 3 ชุมชนเลียบถนนเลี่ยงเมืองออกไปเพื่อจัดตั้งเป็นเทศบาลตำบลอุบล ส่วนพื้นที่ที่เหลือขององค์การบริหารส่วนตำบลแจระแมได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นเทศบาลเมืองแจระแมใน พ.ศ. 2555

ประวัติ
ชุมชนในแถบตำบลแจระแมนั้น เดิมเป็นชุมชนที่ผลิตเกลือสินเธาว์ในสมัยโบราณ โดยใช้ดินเค็มจากลำห้วย ซึ่งใช้เป็นที่สัญจรผ่านไปมาของคนทั่วไป เมื่อนำดินเค็มใส่รางแล้วนำน้ำมาเทแล้วกวนจนน้ำละลายเกลือจากดิน เมื่อผู้คนสัญจรผ่านไปมาจึงเรียกให้คนมาชิมรสเกลือ เป็นภาษาอีสานว่า "แจะทำแม้" ต่อมาจึงเพี้ยนเป็น "แจระแม" และใช้เป็นชื่อเรียกลำห้วยดังกล่าวว่า ห้วยแจระแม มาจนถึงปัจจุบัน

ชุมชนแจระแมได้รับการยกฐานะเป็น "องค์การบริหารส่วนตำบลแจระแม" เมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2539 ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2539 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา ฉบับทั่วไป เล่มที่ 113 ตอนที่ 96 ลงวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2539 ต่อมาองค์การบริหารส่วนตำบลแจระแมได้รับการจัดตั้งเป็นเทศบาลเมืองเมื่อ 5 กันยายน พ.ศ. 2555 ต่อมาในปี พ.ศ. 2544 ได้มีแยกชุมชนบางส่วนบริเวณเลียบถนนเลี่ยงเมือง ได้แก่ หมู่ที่ 1 บ้านท่าบ่อ (บ้านท่าบ่อใต้ในปัจจุบัน), หมู่ที่ 2 บ้านท่าบ่อ และหมู่ที่ 10 บ้านหนองหอย ให้ไปอยู่ภายใต้การบริหารของเทศบาลตำบลอุบล ซึ่งถูกจัดตั้งขึ้นในปีเดียวกันนั้น

เมื่อวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2555 กระทรวงมหาดไทยได้มีประกาศจัดตั้งเทศบาลเมืองแจระแม โดยยกฐานะจากองค์การบริหารส่วนตำบลแจระแม ให้มีขอบเขตพื้นที่การบริหารครอบคลุมพื้นที่ตำบลแจระแมทั้งหมดที่อยู่นอกเหนือเขตปกครองของเทศบาลตำบลอุบล

ขนาดและที่ตั้ง
ตำบลแจระแมตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของเมืองอุบลราชธานี ระยะทางห่างจากตัวเมืองฯ ประมาณ 3 กิโลเมตร การคมนาคมผ่านถนนสายหลักทางหลวงหมายเลข 212 (ถนนชยางกรู) มีขนาดพื้นที่  51.01  ตารางกิโลเมตร แบ่งเป็นพื้นที่ของเทศบาลเมืองแจระแม 50 ตารางกิโลเมตร และพื้นที่ของเทศบาลตำบลอุบล 1.01 ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น ดังนี้
ทิศเหนือ มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลหนองขอน และตำบลขามใหญ่  อำเภอเมืองอุบลราชธานี
ทิศใต้ มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลหนองกินเพล อำเภอวารินชำราบ
ทิศตะวันออก มีอาณาเขตติดต่อกับเทศบาลนครอุบลราชธานี และตำบลขามใหญ่ อำเภอเมืองอุบลราชธานี
ทิศตะวันตก มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลหนองกินเพล อำเภอวารินชำราบ และตำบลหนองบ่อ อำเภอเมืองอุบลราชธานี

ชุมชนและประชากร
ตำบลแจระแมประกอบด้วยหมู่บ้านทั้งสิ้น 10 หมู่บ้าน ในจำนวนนี้มี 3 หมู่บ้านที่ตั้งอยู่ระหว่างพื้นที่ของเทศบาลเมืองแจระแมและเทศบาลตำบลอุบล คือ หมู่ที่ 1 บ้านท่าบ่อใต้, หมู่ที่ 2 บ้านท่าบ่อเหนือ และหมู่ที่ 10 บ้านหนองหอย ส่วนอีก 7 หมู่บ้านที่เหลือนั้นตั้งอยู่ในเขตเทศบาลเมืองแจระแมทั้งหมด ปัจจุบัน ตำบลแจระแมมีประชากรทั้งสิ้น 13,681 คน แบ่งเป็น 5,381 ครัวเรือน นับถือศาสนาพุทธ (ร้อยละ 89.99) รองลงมาเป็นศาสนาคริสต์ (ร้อยละ 10.00) ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไป

จำนวนประชากรแยกรายหมู่บ้านและชุมชนย้อนหลัง 10 ปี ดังแสดงในรายการต่อไปนี้
สถิติประชากรตามทะเบียนราษฎร  ตำบลแจระแม  ปี (พ.ศ.)  ประชากร  ±% 2536 11,431 2539  11,850+3.67% 2542  12,203+2.98% 2545  12,591+3.18% 2547  12,662+0.56% 2549  12,698+0.29% 2551  12,697-0.01% 2553  12,768+0.56% 2555  12,744-0.19% 2557  13,439+5.45% 2559  13,540+0.75% 2561  13,608+0.50%

หมู่บ้าน ชุมชน ประชากร (คน) พ.ศ. 2562  พ.ศ. 2561  พ.ศ. 2560  พ.ศ. 2559  พ.ศ. 2558 พ.ศ. 2557 พ.ศ. 2556 พ.ศ. 2555 พ.ศ. 2554 พ.ศ. 2553 ทะเบียนบ้านกลาง  4000000000 บ้านท่าบ่อใต้† หมู่ที่ 1 1,7011,7191,7101,6711,6801,6751,6991,7071,6941,703 บ้านท่าบ่อ† หมู่ที่ 2 3,2683,2963,3153,3553,3553,3513,3333,3203,3763,420 บ้านหนองแก หมู่ที่ 3 1,6451,6271,6311,6281,6351,6111,6161,6011,5841,578 บ้านหนองจาน หมู่ที่ 4 1,2871,2781,2481,2381,2221,2191,2081,2171,1881,177 บ้านทุ่งขุนน้อย หมู่ที่ 5 1,2251,2091,2001,1871,1751,1711,160 1,1621,1541,153 บ้านคูเดื่อ หมู่ที่ 6 1,0931,0861,0741,0871,0731,0601,0511,0271,012997 บ้านทับไทย หมู่ที่ 7 1,6591,7291,7881,7001,5601,4471,3031,1061,1121,094 บ้านท่ากกแห่ หมู่ที่ 8 397391393383383382372363368370 บ้านทุ่งหว้า หมู่ที่ 9 447444441430421402409416406388 บ้านหนองหอย† หมู่ที่ 10 9558297718611,0461,1211,116825859888 colspan=2 13,68113,60813,57113,54013,55013,43913,26712,74412,75312,768

สถานที่สำคัญ
 มหาวิทยาลัยราชธานี
 เซ็นทรัล อุบลราชธานี
 หาดคูเดื่อ เป็นหาดทรายขนาดใหญ่ริมฝั่งแม่น้ำมูล อยู่ห่างจากตัวเมืองอุบลราชธานีประมาณ 12 กิโลเมตร เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญแห่งหนึ่งของตำบลแจระแม

ดูเพิ่ม
 เทศบาลเมืองแจระแม
 เทศบาลตำบลอุบล

อ้างอิง

แจระแม