กลุ่มอาการอักเสบหลายระบบในเด็ก

กลุ่มอาการการอักเสบหลายระบบในเด็ก () หรือ กลุ่มอาการการอักเสบทั่วร่างกายในโควิด-19 () เป็นโรคทั้งระบบที่พบได้น้อยและทำให้ผู้ป่วยมีไข้ร่วมกับมีการอักเสบรุนแรงภายหลังการได้รับเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 ซึ่งทำให้เกิดโรคโควิด-19 และยังเชื่อกันว่าอาจพบเป็นภาวะแทรกซ้อนของการรับวัคซีนโควิด-19 ได้ด้วย ภาวะนี้สามารถทำให้เกิดภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ เช่น ช็อก (ร่างกายได้รับเลือดหล่อเลี้ยงไม่เพียงพอ), อวัยวะล้มเหลวระบบใดระบบหนึ่งหรือหลายระบบได้ สัญญาณเตือนคือการมีไข้ต่อเนื่องโดยไม่พบสาเหตุ ร่วมกับมีอาการรุนแรงต่างๆ ภายหลังการได้รับเชื้อที่ทำให้เกิดโควิด-19 ผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับการส่งต่อเพื่อรับการรักษาจากกุมารแพทย์โดยเร็ว และส่วนใหญ่จำเป็นต้องได้รับการรักษาในหออภิบาลผู้ป่วยหนัก

ลักษณะบางอย่างของผู้ป่วยโรคนี้มีความคล้ายคลึงกับที่พบในผู้ป่วยโรคคาวาซากิ ซึ่งเป็นโรคหลอดเลือดอักเสบชนิดหนึ่งที่พบได้ในเด็ก และยังมีอาการคล้ายคลึงกับโรคอักเสบทั่วร่างที่พบในเด็กอื่น ๆ เช่น กลุ่มอาการช็อกจากพิษ ติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือด และกลุ่มอาการแมโครเฟจถูกกระตุ้น

ชื่อ
ภาวะนี้ถูกกล่าวถึงด้วยชื่อต่าง ๆ ดังตัวอย่างต่อไปนี้

 Multisystem inflammatory syndrome in children (MIS-C) 
 Multisystem inflammatory syndrome (MIS) in children and adolescents temporally related to COVID-19
 Paediatric inflammatory multisystem syndrome (PIMS)
 Paediatric inflammatory multisystem syndrome, temporally associated with SARS-CoV-2 infection (PIMS-TS)
 Paediatric multisystem inflammatory syndrome (PMIS)
 Kawa-COVID-19
 Systemic inflammatory syndrome in COVID-19 (SISCoV)

 กลไก 
ไม่ทราบพยาธิกำเนิด ไวรัส SARS-CoV-2 อาจมีบทบาทหลายอย่าง โดยสามารถทำหน้าที่เป็นตัวกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อมสำหรับอาการป่วยทั้งทางตรงและทางอ้อม (โดยการปูทางสำหรับตัวกระตุ้นที่แตกต่างอื่น)

การเร่งโดยอาศัยแอนติบอดีสามารถช่วยให้ไวรัสเข้าสู่เซลล์เจ้าบ้านได้เช่นเดียวกับโรคคาวาซากิ โดยการพัฒนาแอนติบอดีได้รับการเสนอให้เป็นกลไกที่มีศักยภาพ การพิจารณาทางระบาดวิทยาทำให้กลไกหลังการติดเชื้อมีความเป็นไปได้ อาจเป็นไปพร้อมกับการพัฒนาของระบบภูมิคุ้มกันแบบจำเพาะต่อไวรัส มีผู้แนะนำว่าภาวะนี้อาจเกิดจากพายุไซโตไคน์ที่เกิดจากโควิด-19 ความสามารถที่เป็นลักษณะเฉพาะของไวรัสโคโรนาในการปิดกั้นการตอบสนองของอินเตอร์เฟียรอนประเภท I และประเภท III สามารถช่วยอธิบายพายุไซโตไคน์ที่ล่าช้าในเด็กที่ระบบภูมิคุ้มกันพยายามควบคุมการจำลองแบบของไวรัส SARS-CoV-2 หรือถูกครอบงำด้วยปริมาณไวรัสเริ่มต้นที่สูง กลุ่มเหตุการณ์ที่เป็นไปได้อันหนึ่งซึ่งนำไปสู่การตอบสนองของภูมิคุ้มกันมากเกินไปอาจเกี่ยวข้องกับการกระตุ้นโดยไวรัสในระยะเริ่มต้นของการกระตุ้นมาโครฟาจ ตามด้วยการกระตุ้นเซลล์ทีเฮลเปอร์ ซึ่งนำไปสู่การปลดปล่อยไซโตไคน์ การกระตุ้นของเซลล์มาโครฟาจ, นิวโทรฟิล และโมโนไซต์ ร่วมกับการกระตุ้นเซลล์บีและเซลล์พลาสมา และการผลิตแอนติบอดี

ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัดว่าพยาธิสรีรวิทยาคล้ายกับกลุ่มอาการอักเสบในเด็กอื่น ๆ ที่มีลักษณะทางคลินิกที่คล้ายคลึงกันมากน้อยเพียงใด อาการทางคลินิกที่ทับซ้อนกันกับกลุ่มอาการที่มีสาเหตุต่างกัน (โรคคาวาซากิ, ภาวะช็อกจากพิษ, กลุ่มอาการกระตุ้นแมคโครฟาจ และภาวะฮีโมฟาโกไซติก ลิมโฟฮีสติโอไซโตซิสชนิดทุติยภูมิ) อาจอธิบายได้ด้วยการกระตุ้นภูมิคุ้มกันและความผิดปกติของวิถีการอักเสบที่คล้ายคลึงกัน ในแต่ละอาการเหล่านี้ พายุไซโตไคน์นำไปสู่ความล้มเหลวของอวัยวะหลายส่วน อาการเหล่านี้ร่วมกับ MIS-C และกรณีที่รุนแรงของ COVID-19 ทำให้ทั้งมีระดับสูงของเฟอร์ริติน (ที่ปล่อยออกมาโดยนิวโทรฟิล) และเกิดภาวะฮีโมฟาโกไซโตซิส

การอักเสบของต่อมน้ำเหลืองส่วนทางเดินอาหารและเยื่อแขวนลำไส้บ่อยครั้งเกิดขึ้นตามที่รับทราบกันว่า SARS-CoV-2 ชอบที่จะจำลองแบบในเซลล์เอ็นเทโรไซต์ สมาคมโรคคล้ายคาวาซากิกับโควิด-19 สนับสนุนมุมมองที่ว่า SARS-CoV-2 สามารถทำให้เกิดโรคหลอดเลือดอักเสบทั่วร่างกาย โดยการกำหนดเป้าหมายเยื่อบุผนังหลอดเลือดด้วยเอ็นไซม์เอซีอี 2 (angiotensin-converting enzyme 2) ซึ่งเป็นโปรตีนที่ไวรัสใช้เพื่อเข้าสู่เซลล์ แม้ว่าการติดเชื้อในระยะแรกจะทราบกันดีอยู่แล้วว่าสามารถก่อให้เกิดความเสียหายของภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันได้ การเกิดกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบอาจเชื่อมโยงกับการอักเสบของระบบที่กระตุ้นโดยการตอบสนองของภูมิคุ้มกันที่ไม่เป็นระเบียบ มีข้อเสนอแนะว่าไวรัส SARS-CoV-2 อาจนำไปสู่ความเสียหายที่เกิดจากภูมิคุ้มกันต่อหัวใจและหลอดเลือดหัวใจผ่านทางภูมิคุ้มกันเชิงซ้อนหรือการตอบสนองของเซลล์ทีที่เพิ่มขึ้น

การทำความเข้าใจพยาธิสรีรวิทยาเป็นสิ่งสำคัญอันดับแรกในการวิจัย คำถามเกี่ยวกับกลไกระดับโมเลกุลที่นำไปสู่ความผิดปกติภายหลังการสัมผัสกับไวรัส SARS-CoV-2 ได้แก่ การระบุปัจจัยความไวแฝงรับโรคทางพันธุกรรมใด ๆ; ความเกี่ยวข้องใด ๆ กับไวรัสเฉพาะสายพันธุ์ย่อย; รูปแบบโมเลกุลใด ๆ ที่สามารถกระตุ้นการตอบสนองภูมิคุ้มกันต้านตนเอง/การอักเสบต้านตนเองอัตโนมัติได้ คำถามสำคัญอีกข้อหนึ่งคือกลไกระดับโมเลกุลที่กระตุ้นการตอบสนองของภูมิคุ้มกัน/การอักเสบต้านตัวเองในเด็กที่มีอาการ PMIS และผู้ใหญ่ที่ติดเชื้อโควิด-19 รุนแรง (รวมถึงการชักนำ IL-6 ที่มีความเข้มข้นสูง) มีความคล้ายคลึงหรือแตกต่างกันหรือไม่

การเชื่อมโยงที่เป็นไปได้กับโรคคาวาซากิกำลังอยู่ในระหว่างการอภิปราย มีการตั้งข้อสังเกตว่าสมมติฐานเด่นสำหรับการก่อโรคคาวาซากิยังเกี่ยวข้องกับการตอบสนองต่อการอักเสบมากเกินของการติดเชื้อไวรัส (เช่น โดยไวรัสอาร์เอ็นเอชนิดใหม่) ในเด็กที่มีความไวแฝงรับโรคทางพันธุกรรมบางคน และว่าตอนนี้ไวรัส SARS-CoV-2  "ถูกเพิ่มลงในรายการ" ของไวรัสตัวกระตุ้นที่เกี่ยวข้องแล้ว มีความหวังว่าการศึกษาอาการป่วยกรณีใหม่อาจช่วยให้เข้าใจกลไกที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังโรคคาวาซากิ

 ข้อเสนอบทบาทของวิถี STING 
มีการเสนอบทบาทที่เป็นไปได้ของตัวกระตุ้นของยีนอินเตอร์เฟียรอนที่เรียกว่า STING ไวรัส SARS-CoV-2 มีความสามารถในการควบคุมโปรตีน STING (เข้ารหัสโดยโปรตีนทรานส์เมมเบรน TMEM173 และแสดงออกในถุงลม, เซลล์บุผนังหลอดเลือด และม้าม) ส่งผลให้เกิดการปลดปล่อยอินเตอร์เฟียรอน-เบตา และไซโตไคน์จำนวนมากจากการกระตุ้น NF-κB และ IRF-3 ในอาการ MIS-C สถานการณ์ดังกล่าวอาจนำไปสู่ภาพทางคลินิกที่คล้ายคลึงกับภาวะหลอดเลือดทำงานผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับ STING ที่เริ่มมีอาการในวัยเด็ก (หรือที่เรียกว่า SAVI) ซึ่งเป็นภาวะที่มีไข้, มีอาการบาดเจ็บที่ปอด, การอักเสบของหลอดเลือด, กล้ามเนื้ออักเสบ, แผลที่ผิวหนัง (บางครั้งเป็นเนื้อร้ายชนิด acral necrosis) และหลอดเลือดโป่งพอง ความแปรปรวนในการแสดงและความรุนแรงของอาการ MIS-C อย่างน้อยอาจอธิบายได้บางส่วนโดยลักษณะที่แตกต่างในพหุสัณฐานของ TMEM173 ที่พบในประชากรกลุ่มต่าง ๆ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

 Fact sheet for parents  เผยแพร่โดย New York City's Health Department
 Information for parents โดย Children's Hospital Los Angeles
 Information for paediatric health care providers ในสหรัฐ (จาก CDC)

หมวดหมู่:กุมารเวชศาสตร์
หมวดหมู่:การอักเสบ