พระยาอมรฤทธิธำรงค์ (บุญชู บุนนาค)

มหาอำมาตย์ตรี จางวางตรี พระยาอมรฤทธิธำรง (บุญชู บุนนาค) (12 ธันวาคม พ.ศ. 2426 – 30 มีนาคม พ.ศ. 2470) อดีตองคมนตรี อดีตปลัดมณฑลกรุงเก่า และอดีตผู้ว่าราชการ จังหวัดตะกั่วป่า

 ประวัติ 
พระยาอมรฤทธิธำรง มีชื่อเดิมว่า บุญชู บุนนาค เกิดเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2426 เป็นบุตรชายของ พระศรีธรรมสาสน (เชย บุนนาค) กับ ท้าวราชกิจวรภัตร ศรีสวัสดิ์รสาหาร (ปุย บุนนาค) พระราชทานสัญญาบัตรฝ่ายใน 

ด้านชีวิตครอบครัวสมรสกับ คุณหญิงชุมนุม บุนนาค ธิดาของ มหาอำมาตย์โท พระยามนตรีสุริยวงศ์ (ชื่น บุนนาค)

พระยาอมรฤทธิธำรงถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2470 ด้วยโรคบิด สิริอายุเพียง 43 ปี ข่าวตาย 

 รับราชการ 
พระยาอมรฤทธิธำรงเริ่มต้นรับราชการเป็นเสมียนในกรมปลัดบัญชี กระทรวงมหาดไทย เมื่อ พ.ศ. 2444 ขณะอายุเพียง 18 ปีจากนั้นในวันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2451 จึงได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น นายจำนงราชกิจ หุ้มแพรวิเศษ กรมพระอาลักษณ์ ถือศักดินา ๕๐๐ ขณะอายุได้ 25 ปีต่อมาในวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2453 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น หลวงมหาสิทธิโวหาร และได้รับโปรดเกล้าฯ ให้แต่งเครื่องแต่งตัวอย่าง มหาดเล็กชั้นที่ 2 ตรีเทียบเท่าชั้นจ่า เมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2454 ต่อมาได้รับพระราชทานตราวชิรมาลาเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2454 และโปรดเกล้าฯ ให้แต่งเครื่องแต่งตัวอย่างมหาดเล็กชั้นที่ 2 เอกเทียบเท่าชั้น หัวหมื่นมหาดเล็ก เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2454 รวมถึงได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้น ตริตาภรณ์มงกุฎไทย ในงานสวดมนต์พระราชพิธีฉัตรมงคลเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2454

ถึงวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2455 หลวงมหาสิทธิโวหารจึงได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น พระยาราชสาสนโสภณ มีตำแหน่งราชการใน กรมราชเลขานุการ พร้อมกับเลื่อนยศเป็น จางวางตรี ในวันเดียวกันและได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้น ทุติยจุลจอมเกล้า  เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456 โดยดำรงตำแหน่ง ราชเลขานุการในพระองค์ 

แต่ในเวลาต่อมา พระยาราชสาสนโสภณ พ้นจากตำแหน่งราชเลขานุการในพระองค์เมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2456 เนื่องจากปฏิบัติราชการเป็นที่เสื่อมเสียมัวหมองโดยมี พระยาบุรีนวราษฐ์ (ชวน สิงหเสนี) ซึ่งดำรงตำแหน่งราชเลขานุการฝ่ายต่างประเทศมาดำรงตำแหน่งแทนอีกตำแหน่งหนึ่ง นอกจากนี้ยังได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้เรียกคืนพานทองเครื่องยศและเครื่องราชอิสริยาภรณ์จากพระยาราชสาสนโสภณเมื่อวันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2456 นอกจากนี้ยังโปรดเกล้าฯ ให้เรียกคืนยศทั้งหมดของพระยาราชสาสนโสภณอาทิ

 จางวางตรี
 มหาเสวกตรี
 นายกองตรี
 นายร้อยเอกในกรมทหารรักษาวัง

เมื่อวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2457 ก่อนที่ในเวลาต่อมาจะได้รับโปรดเกล้าฯ ให้กลับเข้ารับราชการและได้คืนบรรดาศักดิ์และได้โอนกลับไปรับราชการที่กระทรวงมหาดไทย โดยในวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2459 ท่านได้รับพระราชทานยศ อำมาตย์เอก จากนั้นในวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2461 ท่านได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็น ปลัดมณฑลกรุงเก่า

 ยศและบรรดาศักดิ์ 
 7 กันยายน พ.ศ. 2451 นายจำนงราชกิจ หุ้มแพรวิเศษ กรมพระอาลักษณ์ ถือศักดินา ๕๐๐ พระราชทานสัญญาบัตรขุนนาง 
 30 ธันวาคม พ.ศ. 2453 หลวงมหาสิทธิโวหาร ถือศักดินา ๑๐๐๐ พระราชทานสัญญาบัตรขุนนาง 
 16 เมษายน พ.ศ. 2454 แต่งเครื่องแต่งตัวอย่าง มหาดเล็กชั้นที่ 2 ตรี (เทียบเท่าชั้น จ่ามหาดเล็ก) แจ้งความกรมมหาดเล็ก 
 4 สิงหาคม พ.ศ. 2454 นายหมู่ตรี พระราชทานสัญญาบัตรกองเสือป่า 
 30 สิงหาคม พ.ศ. 2454 แต่งเครื่องแต่งตัวอย่างมหาดเล็กชั้นที่ 2 เอก (เทียบเท่าชั้น หัวหมื่นมหาดเล็ก) แจ้งความกรมมหาดเล็ก 
 30 กันยายน พ.ศ. 2454 นายหมู่โท พระราชทานสัญญาบัตรกองเสือป่า (หน้า ๑๕๐๔) 
 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2454 นายหมู่เอก พระราชทานสัญญาบัตรเสือป่า (หน้า ๒๕๙๔) 
 8 กันยายน พ.ศ. 2455 พระยาราชสาสนโสภณ ถือศักดินา ๓๐๐๐ พระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์ 
 8 กันยายน พ.ศ. 2455 จางวางตรี แจ้งความกรมมหาดเล็ก เรื่อง เลื่อนยศหัวหมื่นขึ้นเป็นชั้นจางวางตรี 
 1 ตุลาคม พ.ศ. 2455 นายหมู่ใหญ่ พระราชทานสัญญาบัตรเสือป่า 
 28 ตุลาคม พ.ศ. 2455 มหาเสวกตรี พระราชทานยศ 
 2 มกราคม พ.ศ. 2455 ร้อยเอกพิเศษ ในกรมทหารรักษาวัง แจ้งความกรมทหารรักษาวัง เรื่อง ตั้งนายร้อยเอกพิเศษกรมทหารรักษาวัง 
 8 มิถุนายน พ.ศ. 2456 นายกองตรี พระราชทานสัญญาบัตรเสือป่า (หน้า ๔๗๙) 
 21 ธันวาคม พ.ศ. 2459 อำมาตย์เอก พระราชทานยศ 
 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2461 พระยาอมรฤทธิธำรง คงถือศักดินา ๓๐๐๐ พระราชทานบรรดาศักดิ์ 
 18 มีนาคม พ.ศ. 2461 – เข้ารับพระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์รายวันพระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์
 13 มกราคม พ.ศ. 2462 – นายกองตรีพระราชทานยศเสือป่า
 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2463 จางวางตรี 
 11 ธันวาคม พ.ศ. 2463 – มหาอำมาตย์ตรีพระราชทานยศ

 ตำแหน่ง 
 ราชเลขานุการในพระองค์
 10 มีนาคม พ.ศ. 2456 พ้นจากตำแหน่งราชเลขานุการในพระองค์ แจ้งความกรมราชเลขานุการ 
 29 มีนาคม พ.ศ. 2456 เรียกคืนพานทองเครื่องยศและเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ประกาศกระทรวงวัง 
 2 กันยายน พ.ศ. 2457 เรียกคืนยศทั้งหมด แจ้งความกระทรวงวัง เรื่อง คืนยศพระยาราชสาสนโสภณ 
 4 ตุลาคม พ.ศ. 2461 ปลัดมณฑลกรุงเก่า แจ้งความกระทรวงมหาดไทย 
 21 มิถุนายน พ.ศ. 2462 ผู้รักษาพระนครศรีอยุธยา แจ้งความกระทรวงมหาดไทย 
 4 เมษายน พ.ศ. 2464 องคมนตรี รายพระนามและนามผู้ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เป็นองคมนตรี 
 7 มิถุนายน พ.ศ. 2465 ผู้ตรวจการในกระทรวงมหาดไทย แจ้งความกระทรวงมหาดไทย 
 เจ้ากรมการภายใน
 25 มีนาคม พ.ศ. 2468 รั้งตำแหน่งผู้ว่าราชการ จังหวัดตะกั่วป่า แจ้งความกระทรวงมหาดไทย (หน้า ๓๙๕๓) 
 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2469 ผู้ว่าราชการจังหวัดตะกั่วป่า แจ้งความกระทรวงมหาดไทย 

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา,  พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๓๗ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๘๐๔, ๒๘ พฤศจิกายน ๒๔๖๓

 เครื่องยศ 
 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2454 – โต๊ะทอง กาทองพระราชทานเครื่องยศ

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ขุนนางไทย
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์ชั้นพระยา
หมวดหมู่:สกุลบุนนาค
หมวดหมู่:สมาชิกกองเสือป่า
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2426
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2470
หมวดหมู่:องคมนตรีในรัชกาลที่ 6
หมวดหมู่:ผู้ว่าราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากโรคบิด