พระเจ้าอู่ติง

พระเจ้าอู่ติง (; จึ เจา) เป็นกษัตริย์แห่งราชวงศ์ชาง พระองค์ทรงครองราชย์ราวปี 1250–1192 ก่อนคริสต์ศักราช แต่ในบันทึกโบราณได้บันทึกว่าพระองค์ทรงครองราชย์ราวปี 1324–1266 ก่อนคริสต์ศักราช

พระเจ้าอู่ติงเป็นคนแรกใน ประวัติศาสตร์ราชวงศ์จีน ว่าได้รับการยอมรับในบันทึกประวัติศาสตร์ร่วมสมัย ประชุมพงศาวดารในราชวงศ์ชางได้ถูกรวบรวมโดยนักประวัติศาสตร์ในภายหลัง โดยมีความเชื่อมาตลอดว่าเรื่องราวมีมากกว่าแค่ตำนาน จนกระทั่งได้พบกับบันทึกคำพยากรณ์ ที่ถูกจารึกลงบนกระดูกที่ถูกฝังใต้ดิน ในเรื่องวันเวลาของรัชกาล และชากปรักหักพังของ หยิน (ซินอวี่) (ร่วมสมัยใกล้เคียงกับ Anyang) ในปี 1899

พระราชประวัติ
ในปีที่หกของการครองราชย์ของ พระเจ้าเสี่ยวอี่ พระราชบิดา พระองค์ถูกพระราชบิดารับสั่งให้ไปอยู่ด้วย พระองค์ก็ได้เสด็จไป และได้ศึกษาอยู่กับก้านผาน ในปีแรก ๆ ที่พระองค์ได้พบกับประชาชนทั่วไป ทำให้พระองค์คุ้นเคยกับปัญหาของประชาชน

ใน บันทึกประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่ ที่ ซือหม่า เชียน บันทึกไว้ ระบุว่า พระองค์ทรงเป็นกษัตริย์องค์ที่ 22 แห่งราชวงศ์ชาง พระองค์ครองราชย์ต่อจาก พระเจ้าเสี่ยวอี่ พระราชบิดา () แต่ในจารึกคำพยากรณ์บนกระดูกระบุว่าพระองค์เป็นกษัตริย์องค์ที่ 21 พระองค์ทรงเสวยราชย์ในปีติงเว่ย์ () โดยมี กาน ผาน () เป็นเสนาบดี

เขาได้สร้างความจงรักภักดีของเมืองใกล้เคียงโดยพระองค์ทรงแต่งงาน กับผู้หญิงคนหนึ่งของแต่ละเมือง พระองค์ทรงเข้าสยุมพร และแต่งตั้งพระนางฟู่ ห่าว ให้ก้าวข้ามจากลำดับชั้นของสังคมทาสในการผ่านตำแหน่งสู่นายพล และมหาปุโรหิตระดับสูง ส่วนมเหสีอีกองค์ของพระเจ้าอู่ติง คือ พระนางฟูจิง นั้นมีหน้าที่รับผิดชอบด้านเกษตรกรรม

ในปีที่ยี่สิบห้าของการครองราชย์ของพระองค์ รัชทายาทจู่ จี สิ้นพระชนม์ในพื้นที่ห่างไกลหลังจากถูกเนรเทศ

ในปีที่ยี่สิบเก้าแห่งรัชกาลของพระองค์ พระองค์ได้ประกอบพิธีกรรมบูชา พระเจ้าชางทัง ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์ชาง ที่พระอารามหลวง ขณะนั้นมีไก่ป่าตัวหนึ่งยืนอยู่บนเรือที่ทำด้วยทองสัมฤทธิ์ ทำให้พระองค์ทรงพิโรธมาก พระองค์ทรงประณามข้าราชบริพารที่ทำการบกพร่อง และเขียนบทความชื่อว่า "Day of the Supplementary Sacrifice to Gao Zong"

ในปีที่สามสิบสองแห่งการครองราชย์ของพระองค์พระองค์ทรงเสด็จยกทัพไปกุ้ยฟง (鬼方) ทำสงครามอยู่ 3 ปีจึงพ่ายแพ้ ตี้ (氐) และเชียง (羌) คนเถื่อนได้ส่งราชทูตมาเพื่อเจรจาสงบศึก 

ต่อมา ในปีที่ 43 ข้าศึกได้ส่งกองกำลังมาพิชิตต้าเผิง และได้ยกทัพมาตีเมืองทันเหว่ยในอีก 7 ปีให้หลัง

พระองค์เสียชีวิตในปีที่ห้าสิบเก้าของรัชสมัยของพระองค์ ตามแหล่งข้อมูลที่มีอยู่ทั้งหมด กล่าวได้ว่า พระองค์ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นหนึ่งในกษัตริย์ที่ดีที่สุดของราชวงศ์ชาง หลังจากพระองค์เสด็จสวรรคต พระเจ้าสู่เกิง ราชโอรสขึ้นเสวยราชย์ต่อไป

อ้างอิง

อู่ติง