ตำรวจภูธรภาค 5

กองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 5 เป็นส่วนราชการของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ระดับกองบัญชาการ มีหน้าที่ดูแล 8 จังหวัดในภาคเหนือของประเทศไทยhttps://police5.go.th/p5/about-us/fieldได้แก่ 

 จังหวัดเชียงราย
 จังหวัดเชียงใหม่
 จังหวัดน่าน
 จังหวัดพะเยา
 จังหวัดแพร่
 จังหวัดแม่ฮ่องสอน
 จังหวัดลำปาง
 จังหวัดลำพูน

 ประวัติ 
ในอดีตพื้นที่บริเวณภาคเหนือของประเทศไทยเคยเป็นอาณาจักรล้านนามาก่อน อันเป็นประเทศราชของสยามในอดีตที่มีอำนาจปกครองตนเอง แต่ขึ้นกับราชอาณาจักรสยาม (รัตนโกสินทร์) จนกระทั่งในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงได้รวมอาณาจักรล้านนาเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรสยาม และถูกจัดการปกครองใหม่ให้เป็นสองมณฑลมณฑลพายัพอันได้แก่ มณฑลพายัพ และ มณฑลมหาราษฎร์ (ภายหลังในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีการยุบมารวมกับมณฑลพายัพ)มณฑลมหาราษฎร์ เมื่อการปกครองมีลักษณะขึ้นอยู่กับส่วนกลางเป็นหลักแล้วจึงต้องมีการจัดตั้งหน่วยราชการจากส่วนกลาง 

โดยในส่วนของตำรวจนั้นช่วงแรกเป็นหน้าที่ของกรมพลตระเวนหัวเมือง ภายหลังสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งกรมตำรวจภูธรขึ้นแทน โดยสังกัดกับกระทรวงมหาดไทย และมีการจัดตั้งกองตำรวจภูธรไปตามมณฑลต่าง ๆhttp://www.ppr3.go.th/aboutus/history
รวมถึงทมณฑลในภาคเหนือทั้งสองนี้ด้วย โดยเมื่อมีการจัดตั้งกองตำรวจภูธรในภาคเหนือแล้ว รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ พลตำรวจตรี เจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) ผู้ซึ่งเป็นหนึ่งในเจ้านายฝ่ายเหนือเป็นผู้บังคับบัญชาท่านแรก 
โดยในช่วงแรกนี้เองก็ถูกเรียกว่ากองบัญชาการตำรวจภูธรเขต 3 ก็ได้ตั้งอยู่ในคุ้มเจ้าหลวงนครลำปางด้วยความอนุเคราะห์จาก พล.ต.ต.เจ้าราชวงศ์(เจ้าแก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) ภายหลังได้ย้ายไปอยู่ ณ ที่ตั้งเดิมของกงศุลอังกฤษในสมัยที่เป็นอาณาจักรล้านนา ริมแม่น้ำ
้วัง ใน อ.เมืองลำปาง จ.ลำปาง 

ในปี พ.ศ. 2494 ได้มีการเปลี่ยนชื่อเป็น กองบังคับการตำรวจภูธรเขต 5 และทำการสร้างตัวกองบัญชาการขึ้นใหม่ใกล้กับกองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดลำปาง และสถานีตำรวจภูธรอำเภอเมืองลำปาง แต่ภายหลังในปี พ.ศ. 2519 ได้มีการออก พรฎ.การแบ่งส่วนราชการกรมตำรวจ พ.ศ. ๒๕๑๙​ ก่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนใหม่อีกครั้งโดยครั้งนี้ใช้ชื่อ กองบัญชาการตำรวจภูธรภาคที่ ๓http://dl.parliament.go.th/handle/lirt/29259  โดยได้จัดตั้งกองบังคับการ 1-12 ขึ้น ในกองบัญชาการตำรวจภูธร 1-4 และกองบังคับการ 7 - 9 ขึ้นต่อกองบัญชาการตำรวจภูธร 3 

หลังจากนั้นก็มีการปรับโครงสร้างใหม่ให้เป็นกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 5 (บช.ภ.5) และสุดท้ายก็ได้มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างในครั้งสุดท้ายที่ยังใช้มาจนถึงปัจจุบันคือ พระราชกฤษฎีกา แบ่งส่วนราชการสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2552 ก็ได้กำหนดให้เป็นตำรวจภูธรภาค 5 (ภ.5)http://www.royalthaipolice.go.th/agencies_under.php ในปัจจุบันhttps://www.sbpolice.go.th/news/%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%8a%e0%b8%81%e0%b8%a4%e0%b8%a9%e0%b8%8e%e0%b8%b5%e0%b8%81%e0%b8%b2-%e0%b9%81%e0%b8%9a%e0%b9%88%e0%b8%87%e0%b8%aa%e0%b9%88%e0%b8%a7%e0%b8%99%e0%b8%a3/

 รายนามผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 5

1.พลตำรวจตรี เจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง)2.พันตำรวจโท หลวงอารักษ์ประชากร3.พันตำรวจเอก หลวงนรสุขประเสริฐ4.พันตำรวจเอก หลวงชาติตระการโกศล5.พันตำรวจเอก หลวงพิชิตธุรการ6.พันตำรวจเอก หลวงการุณธุระราษฎร์7.พันตำรวจเอก ทวน จันทรทีประ8.พันตำรวจเอก หลวงสรสิทธิ์เรืองเดช9.พันตำรวจเอก บรรจงศักดิ์ ชีพเป็นสุข10.พันตำรวจโท หลวงนิสสัย สรการ11.พันตำรวจเอก บรรจงศักดิ์ ชีพเป็นสุข12.พันตำรวจเอก หลวงจันทรบุรานุยุตต13.พันตำรวจเอก จง วีรยุทธิ์14.พันตำรวจเอก มงคล จีรเศรษฐ15.พันตำรวจเอก สุข สกุลพร16.พลตำรวจตรี กว้าง โรหิตรัตนะ17.พันตำรวจเอก ปาน ปุณฑริก18.พันตำรวจเอก พร้อม ณ ป้อมเพชร19.พลตำรวจตรี ศิริชัย ไชยคุณา20.พลตำรวจตรี บุญชัย เหราปัตย์21.พลตำรวจตรี เทพ ศุภสมิต22.พลตำรวจโท พงษ์ศักดิ์ ประนุทนรพาล23.พลตำรวจตรี ชวรวย ปริยานนท์24.พลตำรวจตรี สุภัทร์ วีณีน25.พลตำรวจโท จิตต์ ลีลายุทธ26.พลตำรวจโท ประสงค์ ศักดิ์สุภา27.พลตำรวจโท สุรจิตร์ ปันยารชุน28.พลตำรวจโท เดช ขัตพันธ์29.พลตำรวจโท ผ่อน ปลัดรักษา30.พลตำรวจโท องอาจ ผุดผาด31.พลตำรวจโท นิยม กาญจวัฒน์32.พลตำรวจโท สมบูรณ์ สมประเสริฐ33.พลตำรวจโท วิชัย วิชัยธนพัฒน์34.พลตำรวจโท นพเก้า ธัญญศิริ35.พลตำรวจโท โกวิท ภักดีภูมิ36.พลตำรวจโท ประสาน วงศ์ใหญ่37.พลตำรวจโท มานิต พรประสิทธิ์38.พลตำรวจโท อร่าม จันทร์เพ็ญ39.พลตำรวจโท เจษฎางค์ พรหมสาขา ณ สกลนคร40.พลตำรวจโท อินทเดช พรพิรพาน41.พลตำรวจโท ปรุง บุญผดุง42.พลตำรวจโท ชลอ ชูวงศ์43.พลตำรวจโท ภาณุพงศ์ สิงหรา ณ อยุธยา44.พลตำรวจโท กิตติธัช เรือนทิพย์45.พลตำรวจโท ธีรศักดิ์ ชูกิจคุณ46.พลตำรวจโท สถาพร ดวงแก้ว47.พลตำรวจโท สมคิด บุญถนอม48.พลตำรวจโท ชัยยะ ศิริอำพันธ์กุล49.พลตำรวจโท สุเทพ เดชรักษา50.พลตำรวจโท วันชัย ถนัดกิจ51.พลตำรวจโท ธนิตศักดิ์ ธีระสวัสดิ์52.พลตำรวจโท พูลทรัพย์ ประเสริฐศักดิ์53.พลตำรวจโท มนตรี สัมบุณณานนท์​54.พลตำรวจโท ประจวบ วงศ์สุข​55.พลตำรวจโท ปิยะ​ ต๊ะวิชัย​56.พลตำรวจโท กฤตธาพล  ยี่สาคร

 กองบังคับการในสังกัด 

ตำรวจภูธรภาค 5 ประกอบไปด้วย 3 กองบังคับการ 8 ตำรวจภูธรจังหวัดกฎกระทรวง แบ่งส่วนราชการเป็นกองบังคับการหรือส่วนราชการอย่างอื่นในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2552 (สถานะเทียบเท่ากองบังคับการ แต่ไม่ต้องเรียกขึ้นต้นด้วยคำว่ากองบังคับการ) 1 ศูนย์ฝึก และ 1 กองกำกับการ ประกอบด้วย
 กองบังคับการอำนวยการ (บก.อก.)
 กองบังคับการกฎหมายและคดี (บก.กค.)
 กองบังคับการสืบสวนสอบสวน (บก.สส.)
 กองกำกับการปฏิบัติการพิเศษ (กก.ปพ.)
 ตำรวจภูธรจังหวัดเชียงราย (ภ.จว.เชียงราย)
 ตำรวจภูธรจังหวัดเชียงใหม่ (ภ.จว.เชียงใหม่)
 ตำรวจภูธรจังหวัดน่าน (ภ.จว.น่าน)
 ตำรวจภูธรจังหวัดพะเยา (ภ.จว.พะเยา)
 ตำรวจภูธรจังหวัดแพร่ (ภ.จว.แพร่)
 ตำรวจภูธรจังหวัดแม่ฮ่องสอน (ภ.จว.แม่ฮ่องสอน)
 ตำรวจภูธรจังหวัดลำปาง (ภ.จว.ลำปาง)
 ตำรวจภูธรจังหวัดลำพูน (ภ.จว.ลำพูน)

 ศูนย์ฝึก 
 ศูนย์ฝึกอบรมตำรวจภูธรภาค 5 (ศฝร.ภ.5)

อ้างอิง

 ที่มา 
 https://police5.go.th/p5/about-us/history
 http://www.p2.go.th/newweb/index.php/en/about-us-2/history 
 พระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๒ 
 http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%AB%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%9D%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B7%E0%B8%AD 
 http://www.royalthaipolice.go.th/agencies_under.php

หมวดหมู่:หน่วยงานในสังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ