เจ้าจอมมารดาห่วง ในรัชกาลที่ 4

เจ้าจอมมารดาห่วง  เป็นนางละครและบาทบริจาริกาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งให้ประสูติการพระราชโอรสและพระราชธิดาสามพระองค์คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุษบันบัวผัน พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมหิศรราชหฤทัย และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเจริญกมลสุขสวัสดิ์https://digital.lib.kmutt.ac.th/king4/index_family.html

 ประวัติ 
เจ้าจอมมารดาห่วง เป็นธิดาของขุนเทพฯ กับเกษ ถวายตัวเข้าเป็นฝ่ายในสนองพระเดชพระคุณเป็นบาทบริจาริกาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ให้ประสูติการพระราชโอรสและพระราชธิดาทั้งสิ้นสามพระองค์คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุษบันบัวผัน พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมหิศรราชหฤทัย และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเจริญกมลสุขสวัสดิ์

เจ้าจอมมารดาห่วงมีชื่อเสียงจากการรับบทเป็นนางจินตะหรา จากละครเรื่อง อิเหนา และได้เป็นครูละครหลวงในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวตำนานละครครั้งรัชกาลที่ ๔

หลังพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตก็ยังพำนักอยู่ในพระบรมมหาราชวังจนถึงแก่อนิจกรรมเมื่อปีวอก พ.ศ. 2463มหาชาติพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 4 พิมพ์แจกในงานพระราชทานเพลิงศพเจ้าจอมมารดาห่วงรัชกาลที่ 4 ปีวอก พ.ศ. 2463 ได้รับพระราชทานโกศแปดเหลี่ยม พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2463 ณ เมรุวัดเทพศิรินทราวาส

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 พ.ศ. 2436 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นทุติยจุลจอมเกล้าราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๐, ตอน ๓๕, ๒๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๓๖, หน้า ๓๗๔ 
ราชกิจจานุเบกษา,พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ ฝ่ายใน , เล่ม 21, ตอน 32, 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2447, หน้า 570

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:พระภรรยาในรัชกาลที่ 4
หมวดหมู่:เจ้าจอมมารดา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ม.ป.ร.3
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2463