ฟร็องซัว-อ็องรี ตูร์แป็ง

ฟร็องซัว-อ็องรี ตูร์แป็ง (; ค.ศ. 1709–1799) เอกสารไทยบางแห่งเขียนเป็น ตุรแปง เป็นชาวฝรั่งเศสซึ่งเป็น "คนรู้หนังสือ" (man of letters)

ชีวิต
ตูร์แป็งเกิดที่ก็อง (Caen) ซึ่งเป็นเมืองในประเทศฝรั่งเศส แรกเริ่มปฏิบัติหน้าที่เป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยก็อง จากนั้นเดินทางไปแสวงโชคที่ปารีส แต่ทำได้มากสุด คือ รับจ้างเขียนหนังสือให้แก่ร้านขายหนังสือ จึงใช้ชีวิตด้วยความยากลำบาก ในช่วงนั้น ตูร์แป็งฝากผลงานที่โดดเด่น คือ การนำผลงานภาษาอังกฤษของเอ็ดเวิร์ด มอนทากิว (Edward Montague) มาแปล หรือที่จริงคือดัดแปลง เป็นผลงานชื่อ อิสตัวร์ ดู กูแวร์เนอม็อง เด ซ็องเซียน เรปูว์บลิก (Histoire du gouvernement des anciennes républiques; "ประวัติศาสตร์การปกครองของสาธารณรัฐโบราณ") เผยแพร่เมื่อ ค.ศ. 1768 และยังรับหน้าที่เขียนภาคต่อให้แก่ผลงานของปีแยร์ โฌแซ็ฟ ดอร์เลอ็อง (Pierre Joseph d'Orléans) ชื่อ อิสตัวร์ เด เรโวลูซียง ด็องเกลอแตร์ (Histoire des revolutions d'Angleterre; "ประวัติศาสตร์การปฏิวัติของอังกฤษ") เผยแพร่เมื่อ ค.ศ. 1786

ตูร์แป็งได้นำบันทึกของปีแยร์ บรีโก (Pierre Brigot) มิชชันนารีชาวฝรั่งเศสในกรุงศรีอยุธยา มาดัดแปลงเป็นหนังสือชื่อ อิสตัวร์ นาตูว์แร็ล เอ ซีวิล ดู รัวโยม เดอ ซียาม (Histoire naturelle et civile du royaume de Siam; "ประวัติศาสตร์ด้านธรรมชาติและพลเมืองของราชอาณาจักรสยาม") เผยแพร่เมื่อ ค.ศ. 1771 แม้จะได้รับความสนใจ แต่ก็เป็นที่วิพากษ์วิจารณ์ว่า เต็มไปด้วยข้อมูลผิดพลาด และบรีโกเองก็กล่าวหาตูร์แป็งว่า บิดเบือนความคิดของตน หนังสือนี้มีสองเล่ม กรมศิลปากรแปลเป็นภาษาไทย ใหัชื่อเล่มแรกว่า ประวัติศาสตร์แห่งพระราชอาณาจักรสยาม เผยแพร่ใน พ.ศ. 2530 ผู้แปล คือ นายปอล ซาเวียร์ แปลจากภาษาฝรั่งเศสโดยตรง และให้ชื่อเล่มที่สองว่า ประวัติศาสตร์กรุงศรีอยุธยา ฉบับตุรแปง เผยแพร่ใน พ.ศ. 2522 ผู้แปล คือ นางสมศรี เอี่ยมธรรม ข้าราชการของกรม แปลจากคำแปลภาษาอังกฤษอีกทอดหนึ่ง มิได้แปลจากภาษาฝรั่งเศสโดยตรง

นอกจากนี้ ตูร์แป็งยังมีผลงานเด่นอีกสองเรื่อง เรื่องแรก คือ ลา ฟร็องส์ อีลูสทร์ อู เลอ ปลูว์ตาร์ก ฟร็องแซ (La France illustre, ou Le Plutarque français; "ฝรั่งเศสอันรุ่งเรือง หรือพลูทาร์กแบบฝรั่งเศส") เป็นประมวลประวัติบุคคลสำคัญในวงราชการ มีห้าเล่ม เผยแพร่ระหว่าง ค.ศ. 1777–1790 ถูกฌ็อง-ฟร็องซัว เดอ ลา อาร์ป (Jean-François de La Harpe) วิจารณ์ว่า ไม่ได้ทำให้ตูร์แป็งดูเป็นพลูทาร์กหรือเป็นชาวฝรั่งเศสแม้แต่น้อย อีกเรื่อง คือ อิสตัวร์ เด ซ็อม ปูว์บลิก ตีเร ดู ตีแยร์ เอตา (Histoire des hommes publics tires du tiers etat; "ประวัติบุคคลสาธารณะซึ่งหยิบยกมาจากฐานันดรที่สาม") เผยแพร่ใน ค.ศ. 1789

อ้างอิง

บรรณานุกรม



หมวดหมู่:นักเขียนชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:บุคคลจากก็อง