ทวี ญาณสุคนธ์

ศาสตราจารย์ ดร. ทวี ญาณสุคนธ์ อาจารย์รุ่นบุกเบิกของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หนึ่งในคณะผู้ร่วมก่อตั้งคณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ ปัจจุบันคือคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์หนังสือที่ระลึก “30 ปี คณะวิทยาศาสตร์ มก.” ผู้บุกเบิกด้านการสอนจุลชีววิทยาทางการเกษตรในประเทศไทย และวิชาดังกล่าวได้พัฒนาจนกระทั่งกำเนิดเป็นภาควิชาจุลชีววิทยา ตลอดจนดำรงตำแหน่งคณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์คนแรกคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ทำเนียบคณบดี  เรียกดูวันที่ 2019-05-31และเป็นติดต่อกันหลายสมัยจนเกษียณอายุราชการ

 ชีวิต 
ศาสตราจารย์ ดร. ทวี ญาณสุคนธ์ เป็นบุตรของนายตา นางสมบุญ ญาณสุคนธ์ สำเร็จการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และได้เข้าศึกษาเพิ่มเติมอีกหนึ่งปีที่โรงเรียนราชบุรีวิทยาลัย ต่อมาได้สอบชิงทุนเล่าเรียนหลวง (King's Scholarship) ไปศึกษาระดับปริญญาตรีที่ประเทศฟิลิปปินส์ ในด้านเกษตรศาสตร์ ณ University of the Philippines at Los Banos ภายหลังสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาตรีได้กลับมาเข้ารับราชการที่กระทรวงเกษตราธิการ และต่อมาได้รับทุนคุรุสภาจากกระทรวงศึกษาธิการไปศึกษาต่อในระดับปริญญาโทที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ณ Utah State University ในสาขาวิทยาศาสตร์ผลิตภัณฑ์นม (Dairy Science) และสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาเอกจาก Southern California University ในสาขาจุลชีววิทยา และได้ทำวิจัยหลังปริญญาเอกต่ออีกราวหนึ่งปี จึงได้เดินทางกลับพร้อมทั้งโอนย้ายสังกัดมาเป็นอาจารย์ที่ภาควิชาชีววิทยา คณะกสิกรรมและสัตวบาล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ที่ระลึกพิธีเปิด อาคารทวี ญาณสุคนธ์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วันจันทร์ที่ 9 มีนาคม 2552. (2552). ม.ป.ท: .  เรียกดูวันที่ 2020-03-19 

ศาสตราจารย์ ดร. ทวี ญาณสุคนธ์ เป็นผู้ทำคุณประโยชน์อย่างมากในด้านการวิจัย และการเขียนตำราและบทความทางวิชาการ เช่น งานวิจัยด้านการใช้บักเตรีที่ให้คุณประโยชน์แก่พืชตระกูลถั่ว ซึ่งผลงานดังกล่าวได้เผยแพร่จนเป็นที่สนใจแก่วงการวิทยาศาสตร์การเกษตรทั่วโลก เคยเป็นผู้แทนของประเทศไทยในการประชุมระดับนานาชาติเกี่ยวกับการเกษตรและชีววิทยาหลายครั้ง นอกจากนี้ยังมีบทบาทสำคัญในด้านการวางหลักสูตรการศึกษา โดยได้ริเริ่มวางรากฐานการศึกษาสาขาจุลชีววิทยาในด้านการเกษตร อาหาร และอุตสาหกรรม ทั้งในระดับปริญญาตรีและปริญญาโท และเป็นผู้หนึ่งที่มีส่วนสำคัญยิ่งในการก่อตั้งคณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปัจจุบันคือคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รวมทั้งยังเป็นคณบดีท่านแรกของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ด้วยหนังสือที่ระลึก “ครบรอบ 25 ปี คณะวิทยาศาสตร์ มก.” 

นอกจากนี้ ในภายหลังจากที่เกษียณอายุราชการแล้ว ก็ยังคงเอาใจใส่ปฏิบัติงานวิชาการอย่างไม่หยุดหย่อน คือ เป็นอาจารย์พิเศษในวิชาจุลชีววิทยา ณ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และทำการศึกษาค้นคว้าวิจัยจุลชีววิทยาทางการเกษตร เพื่อส่งเสริมและเผยแพร่ความรู้แก่เกษตรกรและผู้สนใจทั่วไปอยู่เสมออีกด้วย  

 การศึกษา 
พ.ศ. 2475-2476 - โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
พ.ศ. 2477 - โรงเรียนราชบุรีวิทยาลัย
พ.ศ. 2478-2482 - College of Agriculture, University of the Philippines (B.S.)
พ.ศ. 2492-2493 - Utah State University (M.S.)
พ.ศ. 2494-2498 - University of Southern California (Ph.D.)
พ.ศ. 2502-2503 อบรมหลักสูตรการใช้ราดิโอไอโซโทปที่มหาวิทยาลัยคอร์เนลล์และมหาวิทยาลัยชิคาโก

 การรับราชการ 
พ.ศ. 2483 - นักเกษตรผู้ช่วยโท กระทรวงเกษตราธิการ
พ.ศ. 2486 - อาจารย์โท แผนกสัตวบาล คณะกสิกรรมและสัตวบาล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
พ.ศ. 2509 - รักษาการหัวหน้าแผนกชีววิทยาและคณบดีคณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (คณบดีคนแรก)หอประวัติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. ศาสตราจารย์ ดร. ทวี ญาณสุคนธ์. บูรพาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิ. เรียกดูวันที่ 2019-07-30คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ทำเนียบคณบดี  เรียกดูวันที่ 2019-05-31หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ กึ่งศตวรรษ KU27 เรียกดูวันที่ 2019-10-13
พ.ศ. 2510 - อาจารย์ชั้นพิเศษ คณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
พ.ศ. 2514 - ศาสตราจารย์ในสาขาชีววิทยา
พ.ศ. 2521 - เกษียณอายุราชการ, ข้าราชการบำนาญและอาจารย์พิเศษวิชาชีววิทยาและจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

 ตำรา งานเขียน และบทความวิชาการ 
ศาสตราจารย์ ดร. ทวี ญาณสุคนธ์ มีผลงานเป็นที่ประจักษ์ในทางวิชาการทั้งตำรา งานเขียน บทความวิชาการ ตลอดจนงานวิจัย อาทิ

 ตำรา 
 ชื่อตำรา  ปีที่พิมพ์  รายละเอียด คู่มือปฏิบัติการจุลชีววิทยาทวี ญาณสุคนธ์. (2501). คู่มือปฏิบัติการจุลชีววิทยา. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.  พ.ศ. 2501  หนังสือคู่มือปฏิบัติการเกี่ยวกับความรู้พื้นฐานการเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อและการกำจัดเชื้อ การแยกเชื้อบริสุทธิ์ การศึกษาสมบัติบางประการของจุลินทรีย์ การควบคุมจุลินทรีย์ด้วยวิธีทางกายภาพ และเคมี การตรวจสอบจุลินทรีย์ในสิ่งแวดล้อม หลักสัตววิทยา เล่ม 1ทวี ญาณสุคนธ์. ([ม.ป.ป.]). หลักสัตววิทยา เล่ม 1 (I). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ภาควิชาชีววิทยา.ทวี ญาณสุคนธ์. ([ม.ป.ป.]). หลักสัตววิทยา เล่ม 1 (II). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ภาควิชาชีววิทยา.  ม.ป.ป.หนังสือชีววิทยาเบื้องต้นของเซลล์ เนื้อเยื่อและระบบอวัยวะของสัตว์ การจัดจำแนกหมวดหมู่ของสัตว์ วิวัฒนาการของสัตว์ และพฤติกรรมของสัตว์คู่มือปฏิบัติการหลักชีววิทยาทวี ญาณสุคนธ์. (2516). คู่มือปฏิบัติการหลักชีววิทยา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี.พ.ศ. 2516หนังสือคู่มือปฏิบัติการเกี่ยวกับการใช้กล้องจุลทรรศน์ เซลล์พืชและเซลล์สัตว์ การแบ่งเซลล์ การลำเลียงสารผ่านเซลล์ กระบวนการเมแทบอลิซึม เนื้อเยื่อพืช และโครงสร้างพืช เนื้อเยื่อสัตว์และโครงสร้างสัตว์ การจัดจำแนกสิ่งมีชีวิต นิเวศวิทยาเบื้องต้น และ พันธุศาสตร์เบื้องต้น ไวน์ทวี ญาณสุคนธ์. (2518). อนุสรณ์งานฌาปนกิจศพ นายตา ญาณสุคนธ์. ไวน์. (น. 73 หน้า). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ศรีเมืองการพิมพ์.  พ.ศ. 2518หนังสืออนุสรณ์ฯ บรรยายความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับไวน์ ชนิดไวน์ ความหลากหลายของไวน์ และยีสต์ 

 บทความในหนังสือ 

 ชื่อบทความ  ปีที่พิมพ์  ชื่อหนังสือการค้นคว้าเรื่องบักเตรีในแหนมทวี ญาณสุคนธ์ และ จรูญ คำนวณตา. (2509). รายงานการประชุมทางวิชาการเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 5 สาขาพืชและชีววิทยา สาขาสัตว์ และสาขาเศรษฐศาสตร์เกษตร ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน 2-4 กุมภาพันธ์ 2509. การค้นคว้าเรื่องบักเตรีในแหนม. (น. 754 หน้า). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.พ.ศ. 2509 รายงานการประชุมทางวิชาการเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 5 สาขาพืชและชีววิทยา สาขาสัตว์ และสาขาเศรษฐศาสตร์เกษตร ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน 2-4 กุมภาพันธ์ 2509

 บทความในวารสาร 
 ชื่อบทความ  ปีที่พิมพ์  ชื่อวารสารจำนวนบัคเตรีในไอสครีมที่กรุงเทพฯทวี ญาณสุคนธ์ และ ศรีวัย พิกุล. (2505). จำนวนบัคเตรีในไอสครีมที่กรุงเทพฯ. วารสารวิทยาสารเกษตรศาสตร์ สาขาวิทยาศาสตร์, 2(2), 77-88.พ.ศ. 2505 วารสารวิทยาสารเกษตรศาสตร์การศึกษาบักเตรีในลำไส้ของหอยทากยักษ์ทวี ญาณสุคนธ์ และ โชคชัย เสนะวงศ์. (2509). การศึกษาบักเตรีในลำไส้ของหอยทากยักษ์. วารสารวิทยาสารเกษตรศาสตร์ สาขาวิทยาศาสตร์, 6(2), 49-59.พ.ศ. 2509 วารสารวิทยาสารเกษตรศาสตร์สิ่งมีชีวิตทวี ญาณสุคนธ์. (2525). วารสารวิทยาศาสตร์ มก., 1(1), 9-18.  พ.ศ. 2525วารสารวิทยาศาสตร์ ม.ก. มะเร็งระบาดในปลาทวี ญาณสุคนธ์. (2527). มะเร็งระบาดในปลา. วารสารวิทยาศาสตร์ ม.ก., 3(1), 19-21.  พ.ศ. 2527  วารสารวิทยาศาสตร์ ม.ก.

 การเชิดชูเกียรติ 
 ปริญญากิตติมศักดิ์ 
วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (จุลชีววิทยา) จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2524หนังสือที่ระลึก “ครบรอบ 25 ปี คณะวิทยาศาสตร์ มก.”หอจดหมายเหตุ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. ผู้ทำประโยชน์ฯ. ศาสตราจารย์ ดร. ทวี ญาณสุคนธ์ . ฐานข้อมูลบูรพาจารย์แห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. เรียกดูวันที่ 2019-07-30

 สถานที่อันเนื่องด้วยนาม 
อาคารทวี ญาณสุคนธ์ (อาคารปฏิบัติการวิทยาศาสตร์พื้นฐาน) ของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์คำสั่งคณะวิทยาศาสตร์ ที่ 98/2551 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการจัดงานเปิดป้ายชื่อ อาคารทวี ญาณสุคนธ์.  (2551). ม.ป.ท: . เรียกดูวันที่ 2020-01-02 โดยได้รับพระกรุณาธิคุณจากสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เสด็จเปิดอาคารเมื่อวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2542 ในวันสถาปนาคณะวิทยาศาสตร์ ครบรอบปีที่ 33หนังสือ "5 ทศวรรษ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์" พระกรุณาธิคุณของสมเด็จพระสังฆราชฯ ที่มีต่อคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เรียกดูวันที่ 2019-06-28 ที่ระลึกพิธีเปิด อาคารทวี ญาณสุคนธ์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วันจันทร์ที่ 9 มีนาคม 2552. (2552). ม.ป.ท: .  เรียกดูวันที่ 2020-03-19

ห้องประชุมทวี ญาณสุคนธ์ ห้องประชุมใหญ่ภายในอาคารทวี ญาณสุคนธ์ ใช้สำหรับการประชุม บรรยาย และจัดกิจกรรมต่าง ๆ ตลอดจนใช้เป็นห้องบรรยายหลักของนิสิตเตรียมแพทยศาสตร์ วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๙๕ ตอนที่ ๓๔ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๔๔, ๒๗ มีนาคม ๒๕๒๑
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๘๙ ตอนที่ ๒๐๒ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๙๕๑, ๓๑ ธันวาคม ๒๕๑๕
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลาและเหรียญจักรพรรดิมาลา, เล่ม ๘๒ ตอนที่ ๑๑๑ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๗๘๔, ๒๓ ธันวาคม ๒๕๐๘

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

หอจดหมายเหตุ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 
หอประวัติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2460
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
หมวดหมู่:คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
หมวดหมู่:ศาสตราจารย์
หมวดหมู่:นักชีววิทยาชาวไทย
หมวดหมู่:อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์
หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยยูทาห์สเตต
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยเซาเทิร์นแคลิฟอร์เนีย