เพียร เวชบุล

แพทย์หญิง คุณเพียร เวชบุล (27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2441 – 20 เมษายน พ.ศ. 2527) ถือเป็นหนึ่งในแพทย์หญิงคนแรก ๆ ของประเทศไทย เป็นผู้บุกเบิกทางด้านสุขภาพสตรีในประเทศไทย ได้รับการยกย่องว่าเป็น "แม่พระ" เนื่องจากอุทิศตนเพื่อเด็กกำพร้า โสเภณีและรักษากามโรค เพียรก่อตั้งมูลนิธิพีระยานุเคราะห์เพื่อช่วยเหลือสตรี เด็ก และสตรีนอกสมรส

ประวัติ

 ชีวิตส่วนตัว 
เพียร เวชบุล มีนามสกุลเดิมว่า ฮุนตระกูล เกิดที่ตำบลสบตุ๋ย อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง เป็นบุตรของนายตรงกิจ และนางพันธ์ ฮุนตระกูล คหบดีเมืองลำปาง มีพี่ชาย 1 คน แต่เสียชีวิตแต่ยังเด็ก มารดาได้ฝากให้คุณยายเลี้ยง จนอายุ 7 ปี 

 การศึกษา 
เข้ากรุงเทพเพื่อศึกษาต่อะดับประถมที่โรงเรียนเสาวภา และชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ที่โรงเรียนเซนต์โยเซฟคอนเวนต์ จากนั้นเข้าสมัครเรียนที่โรงเรียนแพทย์ยาลัย ณ ศิริราชพยาบาล แต่ไม่รับเข้าศึกษาเพราะยังไม่ปรากฏว่ามีผู้หญิงเรียนแพทย์ จึงเดินทางไปศึกษาวิชาภาษาฝรั่งเศสที่โรงเรียนเซนต์ปอลคอนแวนต์ในกรุงไซ่ง่อน เวียดนาม เป็นเวลา 1 ปี แล้วได้มาเป็นครูที่โรงเรียนอัสสัมชัญคอนแวนต์ และโรงเรียนเซนต์โยเซฟคอนเวนต์ เป็นเวลาประมาณ 2 ปี จากนั้นได้ไปศึกษาที่โรงเรียนลีเชบูมาเฟมองต์ ประเทศฝรั่งเศสโดยตามเสด็จพระองค์เจ้าประภาวสิทธิ์นฤมล พระชายาเสด็จในกรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน จนได้เรียนเตรียมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และโรงเรียนแพทย์ ได้รับปริญญาทางการแพทย์มหาวิทยาลัยปารีส แพทยศาสตร์บัณฑิต คณะแพทยศาสตร์ ใช้เวลาศึกษาที่ฝรั่งเศสนาน 15 ปี จบในปี พ.ศ. 2476

 การทำงาน 
เพียรเดินทางกลับประเทศไทยปี พ.ศ. 2480 ได้รับการบรรจุเป็นแพทย์โท กรมสาธารณสุข ทำงานราชการได้เพียง 1 ปี ต่อมา พ.ศ. 2481 ก่อตั้งมูลนิธิพีระยานุเคราะห์ ในพระอุปถัมภ์ของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เพื่อช่วยเหลือสตรี เด็ก และสตรีนอกสมรส จากนั้นเป็นประธานผู้ก่อตั้งบ้านเกร็ดตระการ ดูแลให้การสงเคราะห์โสเภณี

ในปี พ.ศ. 2484 เป็นนายแพทย์โท แผนกกามโรค กองแพทย์สังคม กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2485–2492 เป็นหัวหน้าแผนกโรคติดต่อเรื้อรัง กองโรคติดต่อ พ.ศ. 2493–2495 เป็นหัวหน้าแพทย์โทประจำกรม (บางรัก) พ.ศ. 2496–2497 เป็นนายแพทย์โท แผนกป้องกันและบำบัดกามโรค กองกามโรค พ.ศ. 2499–2500 เป็นนายแพทย์โท รักษาการแทนผู้อำนวยการ กองควบคุมกามโรคและคุดทะราด พ.ศ. 2501–2505 เป็นนายแพทย์เอก ประจำกองควบคุมกามโรคและคุดทะราด

หมอเพียรได้รับรางวัล Spirit of Achievement ประจำปี 2506 จากมหาวิทยาลัยแพทย์อัลเบิร์ตไอน์สไตน์ แห่งเยชิวาในนครนิวยอร์ก ในฐานะที่ได้รับการเลือกให้เป็นสตรีนานาชาติที่ได้บำเพ็ญประโยชน์เพื่อมนุษยชาติ เพียรรับพระราชทานเหรียญตติยจุลจอมเกล้า และได้รับพระราชทานทุติยจุลจอมเกล้า ฮอลลีวูดยังได้สร้างภาพยนตร์เกี่ยวกับเธอในภาพยนตร์เรื่อง ผู้หญิงมหัศจรรย์

หมอเพียรได้รับนามสกุลพระราชทานใหม่ว่า เวชบุล จากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี

 เกียรติคุณ 

 พ.ศ. 2506 : เป็นสตรีเอเชียคนแรกที่ได้รับรางวัล Spirit of Achievement ประจำปี 2506 จากมหาวิทยาลัยแพทย์อัลเบิรต์ไอน์สไตน์ แห่งเยชิวาในนครนิวยอร์ค ในฐานะที่ได้รับการเลือกให้เป็นสตรีนานาชาติที่ได้บำเพ็ญประโยชน์เพื่อมนุษยชาติ เมื่อวันที่ 1 เมษายน 
 พ.ศ. 2509 : ได้รับประกาศนียบัตรรางวัลเพื่อมนุษยชาติ ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยสตรีอีฮวาแห่งโซล เกาหลีใต้
 ได้รับเหรียญทอง Woman of the World  จากสมาคมสตรีระหว่างประเทศ
 พ.ศ. 2524 : พระราชทานปริญญาสังคมวิทยาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ประจำปีการศึกษา 2523 จากสภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

 ไทย 
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 95 ตอนที่ 51 วันที่ 12 พฤษภาคม 2521 http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2521/D/051/7.PDF

 ต่างประเทศ 

  :
 พ.ศ. 2501 – 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นเชอวาลีเยhttps://pirayanavin2020.org/wp-content/uploads/2022/06/0022.jpg

อ้างอิง

หมวดหมู่:แพทย์สาธารณสุขชาวไทย
หมวดหมู่:แพทย์หญิงชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองลำปาง
หมวดหมู่:ครูชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนอัสสัมชัญคอนแวนต์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเซนต์โยเซฟคอนเวนต์

หมวดหมู่:พรรคสหประชาไทย