โปเกมอน คริสตัล

เป็นวิดีโอเกมแนวสวมบทบาท พัฒนาโดยเกมฟรีก และจัดจำหน่ายโดยนินเท็นโด สำหรับเครื่องเกมบอยคัลเลอร์ วางจำหน่ายครั้งแรกในญี่ปุ่นเดือนธันวาคม 2000 และทั่วโลกในปี 2001 เป็นภาคปรับปรุงของโปเกมอน โกลด์ และ ซิลเวอร์ ที่ออกในปี 1999 และเป็นภาคสุดท้ายของเกมชุดโปเกมอนเจเนอเรชันที่สอง เพิ่มเนื้อเรื่องเสริม พื้นที่แบตเทิลทาวเวอร์ ตัวเลือกเล่นเป็นตัวเอกหญิง ภาพเคลื่อนไหวของสไปรต์โปเกมอน และการปรับปรุงอื่น ๆ เวอร์ชันญี่ปุ่นรองรับอุปกรณ์โมไบล์อะแดปเตอร์จีบี เพื่อแลกเปลี่ยนและต่อสู้ผ่านโทรศัพท์มือถือ ด้วยบริการสมัครสมาชิก "โมไบล์ซิสเต็มจีบี" การเพิ่มคุณสมบัติเหล่านี้เกิดขึ้นได้เพราะความสามารถทางเทคนิคที่ปรับปรุงขึ้นของเครื่องเกมบอยคัลเลอร์ ทำให้โปเกมอน คริสตัล เป็นเกมภาคแรกของซีรีส์ที่ไม่สามารถเล่นบนเกมบอยรุ่นดั้งเดิมได้

แม้ว่าโปเกมอน คริสตัล จะมียอดขายน้อยที่สุดในบรรดาเกมหลักของซีรีส์ แต่ยังติดหนึ่งในสิบเกมที่ขายดีที่สุดบนเกมบอย นักวิจารณ์ชื่นชมคุณสมบัติและการปรับปรุงใหม่ แม้หลายอย่างในเวอร์ชันนอกญี่ปุ่นจะมีความสำคัญลดลงเพราะไม่รองรับโมไบล์อะแดปเตอร์จีบี ต่อมาเมื่อมองย้อนกลับไป ภายหลังเกมได้รับการยกย่องว่าภาคคริสตัลเป็นผู้บุกเบิกคุณสมบัติหลายอย่างที่กลายเป็นมาตรฐานของซีรีส์ และมีบทบาทสำคัญในการรักษาความนิยมของแฟรนไชส์ในช่วงกระแสเริ่มอ่อนตัว

 ระบบการเล่น 

เช่นเดียวกับโปเกมอน โกลด์ และ ซิลเวอร์ เกมโปเกมอน คริสตัล เป็นเกมแนวสวมบทบาท ผู้เล่นสำรวจโลกสมมติ จับ ฝึก และต่อสู้ด้วยโปเกมอน เกมปรับปรุงทั้งภาพและระบบการเล่น ในด้านภาพ คริสตัลเพิ่มแอนิเมชันของโปเกมอนเมื่อเริ่มต่อสู้ แสดงป้ายชื่อพื้นที่เมื่อเข้าสู่เขตใหม่ และปรับกราฟิกย่อยหลายส่วนในแผนที่ ผู้เล่นเลือกตัวละครหลักได้สองเพศ โดยมีคริสเป็นเทรนเนอร์หญิงพร้อมสไปรต์เฉพาะ อีกทั้งเพิ่มสถานที่ใหม่ชื่อแบตเทิลทาวเวอร์ ให้ผู้เล่นสู้กับเทรนเนอร์เจ็ดคน โดยใช้โปเกมอนสามตัวที่ตั้งค่าระดับได้เอง เพื่อชิงรางวัลเมื่อชนะครบทุกแมตช์

 โมไบล์ซิสเต็มจีบี 

ในเวอร์ชันญี่ปุ่นของโปเกมอน คริสตัล รองรับการใช้งานอุปกรณ์โมไบล์อะแดปเตอร์จีบี ที่เชื่อมเครื่องเกมบอยคัลเลอร์หรือเกมบอยอัดวานซ์เข้ากับโทรศัพท์มือถือ เพื่อใช้งานออนไลน์ผ่านบริการโมไบล์ซิสเต็มจีบี  ผู้เล่นสามารถต่อสู้และแลกเปลี่ยนโปเกมอนผ่านอินเทอร์เน็ต รับข่าวสาร ตอบคำถาม เล่นมินิเกม และสร้างหรือดาวน์โหลดวิดีโอบันทึกการต่อสู้ ซึ่งส่งต่อไปยังเกมโปเกมอน สเตเดียม 2 บนเครื่องนินเท็นโด 64 ได้ผ่านทรานสเฟอร์แพ็ก บริการนี้ยังมีการแจกไอเท็มพิเศษเพื่อให้จับเซเลบีได้ ผู้ใช้จ่ายค่าบริการตามเวลาการเชื่อมต่อ และมีค่าธรรมเนียม 10–100 เยน สำหรับฟีเจอร์เฉพาะ เช่น การต่อสู้ การแลกเปลี่ยน และการดาวน์โหลดข้อมูล

นินเท็นโดเดิมวางแผนจำหน่ายอุปกรณ์โมไบล์อะแดปเตอร์จีบีและเปิดบริการโมไบล์ซิสเต็มจีบีพร้อมเกมโปเกมอน คริสตัล ในเดือนธันวาคม แต่เกิดความล่าช้าในการจัดตั้งระบบบริการ ทำให้ต้องเลื่อนเปิดตัวไปเป็นวันที่ 27 มกราคม ค.ศ. 2001 คุณสมบัติออนไลน์ของโปเกมอน คริสตัล ได้รับการส่งเสริมอย่างหนัก และเกมถูกคาดหวังให้เป็น "คิลเลอร์แอป" ที่จะผลักดันให้บริการโมไบล์ซิสเต็มจีบีประสบความสำเร็จ

โมไบล์อะแดปเตอร์จีบีไม่ประสบความสำเร็จทางการค้า มียอดขายเพียง 80,000 ชุดในปีแรก ส่งผลให้นินเท็นโดไม่จำหน่ายในต่างประเทศ บริการโมไบล์ซิสเต็มจีบีถูกยุติเมื่อวันที่เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม ค.ศ. 2002 หลังเปิดให้บริการไม่ถึงสองปี แต่ผู้เล่นยังสามารถใช้การเชื่อมต่อแบบตรงระหว่างเครื่องหรือเพียร์ทูเพียร์ที่ไม่ต้องผ่านระบบออนไลน์ของบริการดังกล่าวได้ต่อ

 เนื้อเรื่อง 

เนื้อเรื่องและฉากของโปเกมอน คริสตัล ใกล้เคียงกับโปเกมอน โกลด์ และ ซิลเวอร์ ผู้เล่นมีเป้าหมายฝึกและต่อสู้กับโปเกมอนเพื่อเอาชนะเหล่าหัวหน้ายิมแห่งภูมิภาคโจโตะและสี่จตุรเทพ เพื่อก้าวเป็นแชมป์ของลีกโจโตะ ภาคคริสตัลเพิ่มเหตุการณ์และตัวละครใหม่ให้เนื้อเรื่องชัดเจนขึ้น โดยเน้นบทบาทของโปเกมอนในตำนาน ซุยคูน เอนเท และไรโค ซึ่งผู้เล่นจะได้พบและปลุกในช่วงต่าง ๆ ของเกม พร้อมตัวละครใหม่ มินากิ หรือยูซีน ผู้ตามหาซุยคูนมาเป็นเวลานาน ช่วยให้เส้นทางการเผชิญหน้าโปเกมอนในตำนานมีความต่อเนื่อง นอกจากนี้ยังมีการปรับฉากพบอิบูกิ หรือแคลร์ หัวหน้ายิมเมืองฟุสุเบะ และเพิ่มบทบาทของโปเกมอนอันโนนในโบราณสถานอัลฟ์ ที่ผู้เล่นสามารถไขปริศนาเพื่อรับรางวัลและข้อความลับได้

 การพัฒนาและวางจำหน่าย 

ภาคคริสตัล พัฒนาโดยบริษัทเกมฟรีก ในปี 1999 หลังการวางจำหน่ายโปเกมอน โกลด์ และ ซิลเวอร์ เป็นเกมแรกที่จุนอิจิ มาสุดะรับหน้าที่ผู้กำกับหลักหลังเคยเป็นนักแต่งเพลงและผู้ช่วยผู้กำกับในภาคโกลด์ และ ซิลเวอร์ นินเท็นโดประกาศพัฒนาภาคคริสตัลพร้อมอุปกรณ์โมไบล์อะแดปเตอร์จีบีในเดือนธันวาคม 1999 ใช้ชื่อชั่วคราวว่า โปเกมอน X เค็ง ซูงิโมริ ระบุว่าเกมถูกพัฒนาเพื่อสนับสนุนการเปิดตัวบริการโมไบล์ซิสเต็มจีบีของนินเท็นโด มาสุดะอธิบายว่าชื่อ "คริสตัล" ได้รับแรงบันดาลใจจาก "คริสตัลที่ใช้ในการส่งสัญญาณอิเล็กทรอนิกส์" ส่วนประธานนินเท็นโดขณะนั้น ฮิโรชิ ยามาอุจิ กล่าวว่า "โปเกมอน ซึ่งมีองค์ประกอบของการแลกเปลี่ยนและสะสม จะเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการทำให้ผู้คนเข้าใจแนวเกมใหม่ที่ใช้โทรศัพท์มือถือได้"

นินเท็นโดเปิดตัวโปเกมอน คริสตัล และอุปกรณ์โมไบล์อะแดปเตอร์จีบีครั้งแรกในงานสเปซเวิลด์ เดือนสิงหาคม 2000 จากนั้นเกมออกวางจำหน่ายในญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม 2000 สำหรับตลาดต่างประเทศ นินเท็นโด ได้นำเกมไปเปิดตัวที่งานอี3 เดือนพฤษภาคม 2001 ก่อนออกวางจำหน่ายในอเมริกาเหนือวันที่ 30 กรกฎาคม 2001 ในออสเตรเลียวันที่ 30 กันยายน 2001 และในยุโรป วันที่ 2 พฤศจิกายน 2001 ในอเมริกาเหนือมีชุดพิเศษ โปเกมอน คริสตัล บันเดิล ที่รวมเกมกับเครื่องเกมบอยคัลเลอร์สีเขียวมะนาว 

ต่อมา โปเกมอน คริสตัลถูกนำกลับมาให้เล่นอีกครั้งผ่านนินเท็นโด อีช็อป บนเครื่องนินเท็นโด 3ดีเอส เมื่อวันที่ 28 มกราคม 2018

 การตอบรับ 

โปเกมอน คริสตัลได้รับเสียงวิจารณ์เชิงบวกโดยทั่วไปเมื่อออกวางจำหน่าย นักวิจารณ์ต่างชื่นชมในด้านคุณสมบัติใหม่ที่เพิ่มเข้ามามากมาย แฟรงก์ โพรโว จากเกมสปอต ระบุว่าการเพิ่มเติมต่าง ๆ ในเกม "มีคุณค่ามาก" โดยยกย่องคุณสมบัติที่ช่วย "เพิ่มความหลากหลายให้กับเกม" เช่น ระบบกิจกรรมตามเวลา, การปรับปรุงการใช้งานให้สะดวกขึ้น และการตกแต่งภาพให้ดูสวยงามขึ้น นิตยสารนินเท็นโดเพาเวอร์ กล่าวถึงการเพิ่มแบตเทิลทาวเวอร์ ว่าเป็นส่วนเสริมที่ "ท้าทายอย่างแท้จริง" และจะถูกใจแฟนเกมระดับฮาร์ดคอร์ ขณะที่ เคลลี สตาร์ จากนินเท็นโดเกมเมอร์ เห็นว่าเกมนี้ "มีรายละเอียดที่แตกต่างพอสมควร" จนคุ้มค่าที่จะเล่น โดยชื่นชมการเพิ่มตัวละครหญิงให้เลือกเล่นได้ การแสดงชื่อสถานที่เมื่อเข้าสู่พื้นที่ใหม่ และแอนิเมชันที่สวยงามยิ่งขึ้น

นักวิจารณ์หลายคนมองว่าการเปลี่ยนแปลงใน โปเกมอน คริสตัล มีน้อยเกินไปและแทบไม่ต่างจากโปเกมอน โกลด์ และ ซิลเวอร์ เครก แฮร์ริส จากไอจีเอ็น ระบุว่าเกมมีการปรับปรุงด้านการออกแบบโดยรวม แต่การเปลี่ยนแปลงทางภาพนั้น "เล็กน้อยมาก" พร้อมวิจารณ์ว่าเกมยังใช้เอนจินเดิมที่ถูกใช้มาหลายปีแล้ว ไซมอน บรูว์ จากเกมบอยเอกซ์ตรีม เห็นว่าเกม "แทบไม่มีอะไรใหม่ให้ผู้เล่นเก่า" และกล่าวว่าเกมนี้ "ยืดสูตรเดิมของซีรีส์ไปจนถึงขีดจำกัด" คริส จอห์นสตัน จากอิเล็กทรอนิกเกมมิงมันท์ลี แสดงความคิดเห็นว่าคุณสมบัติที่เพิ่มเข้ามา "ไม่เปลี่ยนประสบการณ์การเล่นเลย" และควรจะถูกใส่มาในเกมต้นฉบับตั้งแต่แรก ส่วนคริส ทอมป์สัน จากพ็อกเก็ตเกมส์ ยอมรับว่าเกมนี้เป็น "จุดเริ่มต้นที่ยอดเยี่ยมสำหรับผู้เล่นใหม่" แต่สิ่งที่เพิ่มเข้ามายังไม่มากพอจะทำให้คุ้มค่าต่อการซื้อซ้ำ

 ยอดขาย 

แม้ว่าโปเกมอน คริสตัล ขายได้น้อยกว่าภาคโกลด์ และ ซิลเวอร์ และเป็นภาคหลักที่มียอดขายต่ำที่สุดของซีรีส์ เนื่องจากความสนใจต่อเกมเวอร์ชันปรับปรุงลดลงเวอร์ชันปรับปรุง แต่ยังทำยอดขายได้โดดเด่น ติดหนึ่งในสิบเกมที่ขายดีที่สุดบนเกมบอย โดยมียอดขายรวมทั่วโลกของโปเกมอน คริสตัล ประมาณ 6.3 ล้านชุด เทียบกับ 23.7 ล้านชุดของโปเกมอน โกลด์ และ ซิลเวอร์

เมื่อออกวางจำหน่ายในญี่ปุ่น เกมขึ้นอันดับหนึ่งในตารางยอดขายประจำสัปดาห์ และมียอดขายรวม 1,871,307 ชุด เป็นเกมบอยคัลเลอร์ที่ขายดีที่สุดเป็นอันดับสองของญี่ปุ่น ในต่างประเทศ ภาคคริสตัลเป็นเกมของนินเท็นโดที่ขายดีที่สุดบนเกมบอยในเดือนมกราคม ค.ศ. 2002 และติดสิบอันดับแรกของนิตยสารนินเท็นโดเพาเวอร์ตลอดปี ในสหรัฐอเมริกาเพียงแห่งเดียว มียอดขายกว่า 600,000 ชุดภายในสองสัปดาห์แรกหลังวางจำหน่าย

 สิ่งสืบทอด 

ในการรีวิวย้อนหลังของภาคคริสตัล ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นหนึ่งในเกมที่ดีที่สุดของซีรีส์โปเกมอน แดร์ริน บอนธูยส์ จากเกมสปอต เรียกเกมนี้ว่า "เกมโปเกมอนที่สมบูรณ์แบบที่สุดในยุคเกมบอย" และเป็นหนึ่งในเกมที่ดีที่สุดของเกมบอยคัลเลอร์ โดยชมแอนิเมชันและเนื้อเรื่องว่า "ปฏิวัติวงการ" คริส แทปเซล จากยูโรเกมเมอร์ ยกให้เป็น "เกมโปเกมอนที่ดีที่สุด" ด้วยศิลปะที่ "ไร้คู่เทียบ" และภาพที่ "สวยงามราวภาพวาดในขอบเขตจำกัดของเครื่อง" ส่วนอาร์จุน โจชี จากนินเท็นโดไลฟ์ กล่าวว่าภาคคริสตัล "เพิ่มชีวิตชีวาให้เกมที่มีสีสันอยู่แล้วให้โดดเด่นขึ้น" พร้อมชื่นชมแอนิเมชันและองค์ประกอบเนื้อเรื่องว่า "น่าหลงใหลและจดจำได้ไม่ลืม"

นักวิจารณ์จำนวนมากมองว่าโปเกมอนคริสตัล เป็นภาคบุกเบิกที่วางรากฐานให้คุณสมบัติซึ่งต่อมากลายเป็นมาตรฐานของซีรีส์ เช่น การออกเวอร์ชันปรับปรุงหลังเกมหลักในแต่ละเจเนอเรชัน การเลือกเพศของตัวละครผู้เล่น เนื้อเรื่องแนว "ผู้ถูกเลือก" และโหมดแบตเทิลทาวเวอร์ โทมัส ฟรานเซซี จากดูอัลช็อกเกอส์ ระบุว่าเกมนี้วาง "แนวทางและแบบแผนหลายอย่าง" ให้กับซีรีส์ในอนาคต ขณะที่นินเท็นโดเพาเวอร์ ชี้ว่า แม้คุณสมบัติโมไบล์อะแดปเตอร์จีบีจะจำกัดเฉพาะญี่ปุ่น แต่แนวคิดดังกล่าวมีอิทธิพลต่อการพัฒนาระบบเชื่อมต่อไร้สายในผลิตภัณฑ์ของนินเท็นโดรุ่นถัดมา เช่นเกมบอยอัดวานซ์ไวร์เลสอะแดปเตอร์ และนินเท็นโด ดีเอส

นักเขียนหลายคนมองว่าภาคคริสตัล มีบทบาทสำคัญในการรักษาความนิยมของแฟรนไชส์ในช่วงเปลี่ยนผ่านยุค อารานา จูดิธ จากเวลเพลด์ มองว่าภาคคริสตัลเป็น "จุดสิ้นสุดของวิสัยทัศน์และการออกแบบดั้งเดิมของซีรีส์" เพราะออกในช่วงปลายอายุของเกมบอยคัลเลอร์ และช่วงที่กระแสโปเกมอนเริ่มอิ่มตัวในวัฒนธรรมสมัยนิยม นักวิจารณ์ยุคนั้นมองว่าเกมออกมาท่ามกลางความสนใจที่ลดลงในแฟรนไชส์ จูดิธเขียนว่า แม้ภาครูบี และแซฟไฟร์ จะสานต่อความยั่งยืนของซีรีส์ แต่ขณะที่ภาคคริสตัล วางจำหน่ายนั้น "สินค้าของโปเกมอนเริ่มหายไปจากชั้นวาง" และ "กระแสโปเกมาเนีย ที่เคยครอบงำปลายศตวรรษที่ 20 กำลังจางหายไปจริง ๆ" ส่วนรีแอนนอน บีแวน จากเทคแร็ปเตอร์ เห็นว่าคุณสมบัติใหม่ในภาคคริสตัล "กล้าทำในสิ่งใหม่" และวางรากฐานให้ซีรีส์คงความนิยมได้ยาวนาน

ภาคคริสตัลได้รับการยกย่องในภายหลังเรื่องความ "เปิดกว้างและครอบคลุม" จากการเพิ่มตัวเลือกเพศของตัวละครผู้เล่น จูโน สตัมป์ จากโพลีกอน เขียนว่าโปเกมอน คริสตัล และตัวละคร คริส "มีอิทธิพลอย่างมากต่อเด็กผู้หญิง เพราะทำให้เราเห็นตัวเองในวิดีโอเกม และได้ออกผจญภัยในโลกโปเกมอนของเราเอง" แคลร์ แม็กไบรด์ จากไซฟายไวร์ เห็นว่าเกมนี้มีความสำคัญต่อผู้หญิง เพราะ "แทนที่จะต้องตั้งชื่อเราให้กับตัวละครชายอย่างที่เคย เราได้รับเชิญให้เข้าสู่โลกโปเกมอนในฐานะตัวของเราเอง" แม้คุณสมบัตินี้จะถูกออกแบบมาเพื่อ "ดึงดูดกลุ่มเด็กผู้หญิงเพศกำเนิด" แต่อันยา อาร์เชอร์ จากไวรด์ ระบุว่ามันยังมีความหมายต่อผู้เล่นข้ามเพศ เพราะเปิดโอกาสให้เล่นเป็นตัวละครที่ไม่จำเป็นต้องสะท้อนเพศที่ได้รับตั้งแต่เกิด

เมื่อวันที่ 2 มีนาคม ค.ศ. 2014 โปเกมอน คริสตัล ถูกนำมาเล่นผ่านโปรเจกต์ทวิตช์เพลส์โปเกมอน กิจกรรมอินเทอร์แอกทีฟที่ให้ผู้ชมบนแพลตฟอร์มทวิตช์ร่วมควบคุมเกมโดยพิมพ์คำสั่งในช่องแชต สตรีมนี้ใช้ตัวละครหลักและโปเกมอนชุดเดียวกับสตรีมก่อนหน้าเพื่อสร้างความต่อเนื่องของเรื่องราว อย่างไรก็ตาม มีเสียงวิจารณ์จากผู้ชมบางส่วนที่พยายามเลียนแบบเหตุการณ์จากสตรีมแรก เช่น การปล่อยโปเกมอนในกล่องพีซี และการเพิ่มระบบ "Democracy" และ "Anarchy" ซึ่งภายหลังถูกยกเลิก การสตรีมภาคคริสตัล จบลงหลังใช้เวลา 13 วัน 2 ชั่วโมง

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
  (US)


หมวดหมู่:วิดีโอเกมโปเกมอน
หมวดหมู่:วิดีโอเกมที่ออกวางจำหน่ายในปี พ.ศ. 2543
หมวดหมู่:เกมสำหรับเกมบอยคัลเลอร์
หมวดหมู่:เกมจากค่ายเกมฟรีก
หมวดหมู่:วิดีโอเกมแบบผู้เล่นหลายคนและผู้เล่นคนเดียว
หมวดหมู่:วิดีโอเกมเล่นตามบทบาท
หมวดหมู่:วิดีโอเกมที่พัฒนาขึ้นในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:วิดีโอเกมที่ผู้เล่นสามารถเลือกเพศได้
หมวดหมู่:ผลงานโดยซาโตชิ ทาจิริ
หมวดหมู่:วิดีโอเกมที่มีฉากในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:วิดีโอเกมภาคต่อ