เทียนมานียุต

เทียนมานียุต (;Pan Hla 2005: 370 , ) หรือในราชาธิราชเรียก อำมาตย์ทินมณิกรอด (/ทิน-มะ-นิก-รอด/) เป็นอัครมหาเสนาบดีร่วมแห่งอาณาจักรหงสาวดีระหว่างรัชสมัยพระเจ้าราชาธิราช (ค.ศ. 1384–1421) นอกจากนี้เขายังเป็นนายพลอาวุโสและเป็นเจ้าเมืองสำคัญอาทิ สิเรียม (คริสต์ทศวรรษ 1370–ค.ศ. 1408) พะสิม (ค.ศ. 1408–1415) และซิต้อง (ค.ศ. 1415 – คริสต์ทศวรรษ 1420) เทียนมานียุตร่วมกับยัตซา หรือ สมิงพ่อเพชร ผู้ร่วมงาน เป็นกำลังสำคัญในภารกิจการรวมแผ่นดินที่พูดภาษามอญในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1380 เช่นเดียวกับสงครามสี่สิบปีที่ต่อสู้กับอาณาจักรอังวะที่พูดภาษาพม่า 

 อาชีพช่วงต้น 
รายงานจากพงศาวดารราชาธิราช เขาเป็นเสนาบดีอาวุโสของราชสำนักพระยาอู่ตอนที่พระองค์สวรรคตใน ค.ศ. 1384Pan Hla 2005: 161Aung-Thwin 2017: 251 ในตอนนั้น เขารู้จักกันในชื่อ Tein Nge () หรือ Amat Dein/Tein ()พงศาวดารต่าง ๆ ใช้ชื่อที่คล้ายกันเพื่อสื่อถึงเสนาบดี-นายพลคนนี้ ในราชาธิราชต้นฉบับโดย Binnya Dala จาก (Aung-Thwin 2017: 251) เรียกเขาเป็น "Tein Nge" และ "Amat Tein" พงศาวดารหลักอย่าง (Yazawin Thit Vol. 1 2012: 213, 219) เรียกเขาว่า "Amat Tein" แต่พงศาวดารฉบับแก้ไขและปรับปรุงโดย Nai Pan Hla (Pan Hla 2005) เรียกเขาว่า Amat Dein (Harvey 1925: 114) และ (Fernquest 2006) เรียก "Deinmaniyut" ดู (Aung-Thwin 2017: 341–342) สำหรับชื่อของเสนาบดีตามที่รายงานในพงศาวดารต่าง ๆ และโดยนักประวัติศาสตร์หลายคน ดินหริอเทียนเป็นชื่อตำแหน่งที่เข้าได้รับเมื่อพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งเขาเป็นเจ้าเมืองสิเรียม (ปัจจุบันคือ ตาน-ลยีน)Pan Hla 2005: 162 การแต่งตั้งนั้นน่าจะเกิดขึ้นไม่เร็วกว่าช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1370พงศาวดารราชาธิราช (Pan Hla 2005: 60, 66) ระบุว่า เจ้าเมือง Smin Sam Brat (Thamein Than-Byat; ชื่อตัว: Ma Lagun) แห่งสิเรียมก่อกบฏในคริสต์ทศวรรษ 1370 แต่ไม่ได้ระบุชัดเจนว่าเทียนมานียุตดำรงตำแหน่งต่อจาก Sam Brat

 ครอบครัว 
พงศาวดารต่าง ๆ ไม่ได้กล่าวถึงสมาชิกในครอบครัวโดยตรงของเทียนมานียุต เขามีหลานชายชื่อ Sanda-Yathi ซึ่งรับใช้เขาตอนปกครองพะสิมPan Hla 2005: 273

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 









หมวดหมู่:ราชวงศ์หงสาวดี
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 14
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในคริสต์ศตวรรษที่ 15