ยูโรเปียนแชมเปียนคลับส์คัพ

ยูโรเปียนแชมเปียนคลับส์คัพ (, ) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า ยูโรเปียนคัพ เป็นถ้วยรางวัลที่มอบให้เป็นประจำทุกปีโดยยูฟ่าแก่สโมสรฟุตบอลที่ชนะเลิศยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก การแข่งขันในรูปแบบเก่านั้นมีชื่อเดียวกันกับถ้วยรางวัล โดยเป็นที่รู้จักในชื่อ ยูโรเปียนคัพ ก่อนที่จะเปลี่ยนชื่อใหม่ในฤดูกาล 1992–93 

ถ้วยรางวัลเคยมีการเปลี่ยนโฉมอย่างเป็นทางการหลายครั้ง สโมสรมีสิทธิ์ที่จะเก็บถ้วยรางวัลไว้ได้หลังจากชนะเลิศห้าครั้งหรือชนะเลิศติดต่อกันสามครั้ง โดยจะต้องสร้างถ้วยรางวัลใหม่สำหรับฤดูกาลถัดไป ถ้วยรางวัลในช่วงปีแรก ๆ ของการแข่งขันจนถึงฤดูกาล 1966–67 มีการออกแบบที่แตกต่างออกไปอย่างชัดเจน

ถ้วยรางวัล

ถ้วยรางวัลยูโรเปียนคัพรูปแบบดั้งเดิมได้รับการบริจาคโดย เลอกิป หนังสือพิมพ์กีฬาฝรั่งเศส ถ้วยรางวัลมอบให้กับเรอัลมาดริดเป็นการถาวรในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1967 ณ เวลานั้น พวกเขาเป็นแชมป์เก่าและชนะเลิศแล้วหกสมัย รวมถึงชนะเลิศในการแข่งขันห้าครั้งแรก ตั้งแต่ ค.ศ. 1956 ถึง 1960 เซลติก จึงกลายเป็นสโมสรแรกที่ชนะเลิศถ้วยรางวัลรูปแบบปัจจุบันใน ค.ศ. 1967

ถ้วยรางวัลทดแทนซึ่งมีการออกแบบที่แตกต่างไปจากเดิมเล็กน้อย ได้รับการสั่งทำโดยยูฟ่าจาก ยอร์ก สตาเดลมันน์ ซึ่งเป็นช่างอัญมณีจาก แบร์น, สวิตเซอร์แลนด์ ถ้วยรางวัลมีมูลค่า 10,000 ฟรังก์สวิส เป็นโลหะเงิน สูง 74 ซม. หนัก 11 กก. ถ้วยรางวัลทดแทนในเวลาต่อมาได้จำลองการออกแบบนี้ รูปร่างของด้ามจับทำให้ได้รับฉายาว่า "หูใหญ่" ในหลายภาษา ได้แก่ ฝรั่งเศส ("la Coupe aux grandes oreilles"), สเปน ("La Orejona") และอิตาลี ("La Coppa dalle grandi orecchie") ตั้งแต่ ค.ศ. 1967 ถึง 1994 ถ้วยรางวัลจะสลักคำว่า "Coupe des Clubs Champions Européens" เอซี มิลาน เป็นสโมสรสุดท้ายที่ชนะเลิศถ้วยรางวัลรูปแบบนี้ ตั้งแต่นั้นมา ถ้วยรางวัลจะสลักชื่อด้วยตัวพิมพ์ใหญ่ แม้ว่าขนาดตัวอักษรจะเพิ่มขึ้นในถ้วยรางวัลรูปแบบถัดมาและปัจจุบันก็ตาม

ถ้วยรางวัลที่ได้รับการมอบในปัจจุบันเป็นถ้วยที่หก และใช้มาตั้งแต่ ค.ศ. 2006 หลังลิเวอร์พูลชนะเลิศยูโรเปียนคัพสมัยที่ห้าใน ค.ศ. 2005 ตั้งแต่ ค.ศ. 2009 ผู้ชนะเลิศแชมเปียนส์ลีกไม่ได้เก็บถ้วยรางวัลจริงไว้ โดยถ้วยรางวัลยังคงอยู่ในความดูแลของยูฟ่าตลอดเวลา ถ้วยรางวัลจำลองขนาดเท่าจริง ถ้วยรางวัลผู้ชนะเลิศแชมเปียนส์ลีก จะมอบให้กับสโมสรผู้ชนะเลิศ โดยจะมีชื่อของพวกเขาสลักอยู่ สโมสรผู้ชนะเลิศจะได้รับอนุญาตให้สร้างแบบจำลองของตนเองได้ จะต้องมีการทำเครื่องหมายไว้อย่างชัดเจนและต้องมีขนาดไม่เกินร้อยละ 80 ของขนาดถ้วยรางวัลจริง

สโมสรได้รับถ้วยรางวัลจริงเป็นการถาวร
ไบเอิร์นมิวนิก ชนะเลิศยูโรเปียนคัพสามสมัยติดต่อกันระหว่าง ค.ศ. 1974–76 ถ้วยด้านขวาสุดคือถ้วยรางวัลจริงที่ไบเอิร์นได้รับถาวรใน ค.ศ. 1976 ส่วนถ้วยที่เหลือด้านซ้ายนั้นเป็นแบบจำลองขนาดเล็กกว่าเล็กน้อย
กฎที่นำมาใช้ก่อนฤดูกาล 1968–69 อนุญาตให้สโมสรเก็บถ้วยรางวัลเดิมไว้ได้หลังจากชนะเลิศห้าครั้งหรือชนะเลิศสามครั้งติดต่อกัน ณ เวลานั้น เรอัลมาดริดเป็นสโมสรเดียวที่ผ่านคุณสมบัติทั้งสองรายการ เมื่อสโมสรได้รับถ้วยรางวัลแล้ว จำนวนครั้งที่ชนะเลิศเริ่มนับใหม่จากศูนย์

ห้าสโมสรที่ได้รับถ้วยรางวัลจริงเป็นการถาวรภายใต้กฏเก่า ตั้งแต่ ฤดูกาล 1968–69 ถึง 2008–09:
 เรอัลมาดริด, หลังชนะเลิศสมัยที่หกใน ค.ศ. 1966
 อายักซ์, หลังชนะเลิศสามสมัยติดต่อกันใน ค.ศ. 1973
 ไบเอิร์นมิวนิก, หลังชนะเลิศสามสมัยติดต่อกันใน ค.ศ. 1976
 มิลาน, หลังชนะเลิศสมัยที่ห้าใน ค.ศ. 1994
 ลิเวอร์พูล, หลังชนะเลิศสมัยที่ห้าใน ค.ศ. 2005

ก่อนฤดูกาล 2008–09 สโมสรที่ชนะเลิศแชมเปียนส์ลีกที่ไม่ใช่ครั้งที่ห้าหรือชนะเลิศติดต่อกันเป็นครั้งที่สาม จะยังคงเก็บถ้วยรางวัลจริงไว้เป็นเวลาสิบเดือนหลังจากชัยชนะของพวกเขา และได้ถ้วยจำลองขนาดเล็กมาเก็บไว้เป็นการถาวร

ตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัย
"ตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัย" บางครั้งก็เรียกว่า "ตราสัญลักษณ์เกียรติยศ" เริ่มต้นใช้ครั้งแรกในฤดูกาล 2000–01 สำหรับสโมสรที่เก็บรักษาถ้วยรางวัลไว้เป็นการถาวร ตราสัญลักษณ์จะติดไว้ที่แขนเสื้อซ้ายของทีมในระหว่างการแข่งขันแชมเปียนส์ลีก ตราสัญลักษณ์ดั้งเดิมเป็นรูปวงรีสีน้ำเงินซึ่งมีโครงร่างสีขาวของถ้วยรางวัลปัจจุบัน ทับด้วยโลโก้รูปดาวของแชมเปียนส์ลีกบางส่วน เหนือถ้วยรางวัลคือจำนวนครั้งที่สโมสรชนะเลิศ เริ่มตั้งแต่ฤดูกาล 2012–13 ตราสัญลักษณ์กลายเป็นสีเทาพร้อมกับการออกแบบใหม่ ซึ่งใช้มาจนถึงสิ้นสุดฤดูกาล 2020–21

ตั้งแต่ฤดูกาล 2021–22 ยูฟ่ายกเลิกการใช้ตราสัญลักษณ์บนแขนเสื้อด้านซ้าย โดยอนุญาตให้มีผู้สนับสนุนบนแขนเสื้อได้ และรวมตราสัญลักษณ์ดังกล่าวเข้ากับ "ตราสัญลักษณ์สตาร์บอล" โดยจำนวนครั้งที่ชนะเลิศจะอยู่ด้านบนของดาวตรงกลาง ทีมอื่น ๆ จะสวมตราสัญลักษณ์เดียวกันแต่ไม่มีตัวเลข นอกจากนี้ แชมป์เก่าที่ชนะเลิศติดต่อกันสามครั้งหรือห้าครั้ง จะมีจำนวนครั้งที่ชนะเลิศสลักไว้บนโลโก้แชมป์เก่า โดยที่สตาร์บอลจะถูกตัดออก ในขณะที่แชมป์เก่าที่ไม่มีสิทธิ์สวมตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัยจะมีโลโก้แชมป์เก่าสีน้ำเงินว่างเปล่า

ถึงแม้ว่าถ้วยรางวัลจะไม่ได้มอบให้กับสโมสรที่ชนะเลิศห้าครั้งหรือชนะเลิศติดต่อกันสามครั้งอีกต่อไปแล้ว แต่ตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัยก็ยังคงมอบให้แก่สโมสรดังกล่าวอยู่

หกสโมสรที่ชนะเลิศห้าครั้งหรือชนะเลิศติดต่อกันสามครั้ง และสามารถสวมตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัยได้:

 เรอัลมาดริด (3 ครั้งติดต่อกัน -สองรอบ-, 15 สมัย)
 มิลาน (7 สมัย)
 ไบเอิร์นมิวนิก (3 ครั้งติดต่อกัน, 6 สมัย)
 ลิเวอร์พูล (6 สมัย)
 บาร์เซโลนา (5 สมัย)
 อายักซ์ (3 ครั้งติดต่อกัน, 4 สมัย)

โลโก้แชมป์เก่า
สโมสรที่ชนะเลิศแชมเปียนส์ลีกจะสวม "โลโก้แชมป์เก่า" แยกต่างหากในการแข่งขันในฤดูกาลถัดไป แทนที่โลโก้ปกติที่สโมสรอื่นสวมในการแข่งขัน โลโก้มีสีน้ำเงินเข้มเป็นหลักและเริ่มต้นใช้ในฤดูกาล 2004–05 กับโปร์ตู ซึ่งเป็นแชมป์เก่า ตั้งแต่ ฤดูกาล 2006–07 ถึง 2010–11 แชมป์เก่าใช้ลูกบอลที่ใช้ในนัดชิงชนะเลิศในการแข่งขันที่สนามเหย้า แต่ในฤดูกาล 2011–12 เป็นต้นไป แชมป์เก่าใช้ลูกบอลแข่งขันลูกเดียวกันกับสโมสรอื่น

การออกแบบดั้งเดิมของตราสัญลักษณ์แชมป์เก่านั้นมีรูปดาวเชื่อมต่อกันสองดวงซึ่งเป็นโลโก้ลูกบอลดาวของการแข่งขันอยู่ด้านบน พร้อมคำบรรยายว่า "แชมเปียนส์" และปีที่ชนะเลิศอยู่ตรงกลางตราสัญลักษณ์ มีการปรับเปลี่ยนเล็กน้อยในฤดูกาล 2008–09 ให้มีโลโก้ลูกบอลดาวทั้งหมด โดยที่ดาวดวงอื่นจะค่อย ๆ จางลง และมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมากในฤดูกาล 2009–10 โดยที่ไม่มีพื้นหลังเป็นลูกบอลดาว แต่จะใช้การออกแบบเป็นถ้วยรางวัลซึ่งใช้สำหรับการสร้างแบรนด์ของนัดชิงชนะเลิศของฤดูกาลก่อนแทน

มีการปรับปรุงใหม่ในฤดูกาล 2010–11 โดยแสดงลูกบอลดาวบางส่วนไว้ใต้คำว่า "แชมเปียนส์" และปีที่ชนะเลิศ ต่อมา มีการออกแบบใหม่อีกครั้งซึ่งใช้ครั้งแรกโดยเชลซีในฤดูกาล 2012–13 โดยมีการออกแบบโครงร่างของถ้วยรางวัลพร้อมกับปีที่ชนะเลิศ การออกแบบเดียวกันยังคงใช้ตั้งแต่ฤดูกาล 2015–16 แต่ได้เปลี่ยนวัสดุที่ใช้ทำโลโก้ เริ่มตั้งแต่ฤดูกาล 2021–22 แชมป์เก่าจะสวมโลโก้ใหม่ซึ่งยังคงการออกแบบเดิมไว้ แต่จะเป็นสีเทาและไม่แสดงปีที่ชนะเลิศอีกต่อไป ในกรณีที่แชมป์เก่ายังสวมตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัย จำนวนครั้งที่ชนะเลิศจะรวมอยู่ในโลโก้ซึ่งใช้แทนลูกบอลดาว

ผู้ชนะเลิศ
ถ้วยรางวัลดั้งเดิม
 เรอัลมาดริด (6) – 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966
 ไบฟีกา (2) – 1961, 1962
 อินเตอร์มิลาน (2) – 1964, 1965
 มิลาน (1) – 1963

ถ้วยรางวัลออกแบบใหม่

 เรอัลมาดริด (9) – 1998, 2000, 2002, 2014, 2016, 2017, 2018, 2022, 2024
 มิลาน (6) – 1969, 1989, 1990, 1994, 2003, 2007
 ไบเอิร์นมิวนิก (6) – 1974, 1975, 1976, 2001, 2013, 2020
 ลิเวอร์พูล (6) – 1977, 1978, 1981, 1984, 2005, 2019
 บาร์เซโลนา (5) –  1992, 2006, 2009, 2011, 2015
 อายักซ์ (4) – 1971, 1972, 1973, 1995
 แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด (3) – 1968, 1999, 2008
 นอตทิงแฮมฟอเรสต์ (2) – 1979, 1980
 ยูเวนตุส (2) –  1985, 1996
 โปร์ตู (2) – 1987, 2004
 เชลซี (2) – 2012, 2021
 เซลติก (1) – 1967
 ไฟเยอโนร์ด (1) – 1970
 แอสตันวิลลา (1) – 1982
 ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา (1) – 1983
 สเตอัวบูคูเรสตี (1) – 1986
 เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน (1) – 1988
 เรดสตาร์เบลเกรด (1) – 1991
 มาร์แซย์ (1) – 1993
 โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ (1) – 1997
 อินเตอร์มิลาน (1) – 2010
 แมนเชสเตอร์ซิตี (1) – 2023
 ปารีแซ็ง-แฌร์แม็ง (1) – 2025

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น
The trophy on UEFA.com website

หมวดหมู่:ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก
หมวดหมู่:รางวัลฟุตบอล
หมวดหมู่:รางวัลยูฟ่า
หมวดหมู่:รางวัลฟุตบอลยุโรป