ยัตซา

สมิงสมิงเป็นคำทับศัพท์จากตำแหน่งภาษามอญว่า သ္ငီยัตซา (, ; บางครั้งสะกดเป็น ,ชื่อนี้ปรากฏในพงศาวดารพม่ามาตรฐาน: ดู (Maha Yazawin Vol. 1 2006: 300) และ (Hmannan Vol. 1 2003: 430) ; เสียชีวิต ค.ศ. 1413) หรือในราชาธิราชเรียก สมิงพ่อเพชร เป็นอัครมหาเสนาบดีร่วมแห่งหงสาวดีและผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพหงสาวดีใน ค.ศ. 1388 ถึง 1413 ระหว่างรัชสมัยพระเจ้าราชาธิราช เขาเป็นเจ้าเมืองสำคัญที่มย่องเมียะ (ค.ศ. 1390–1413) และโดนวู่น (ค.ศ. 1388–1390) ร่วมกับเพื่อนร่วมงานของเขา เทียนมานียุต และสมิงนครอินทร์ ยัตซาเป็นส่วนสำคัญในภารกิจรวมแผ่นดินที่พูดภาษามอญในปลายคริสต์ทศวรรษ 1380 เช่นเดียวกับสงครามสี่สิบปีที่ต่อสู้กับอาณาจักรอังวะที่พูดภาษาพม่า จนเขาถึงแก่กรรม

 อาชีพช่วงต้น 
เขาได้รับการกล่าวถึงครั้งแรกในพงศาวดารราชาธิราช โดยเป็นหนึ่งในเสบาบดีผู้จงรักภักดีต่อพระเจ้าราชาธิราช กษัตริย์องค์ใหม่ ใน ค.ศ. 1384 ชื่อของเขาคือ Ma Thauk (မသောက်)Ma Thauk เป็นรูปสะกดภาษาพม่าที่อิงจากการทับศัพท์ชื่อในภาษามอญ မသောက် ตาม (Pan Hla 2005: 326, footnote 1) อักษร မ ออกเสียงในภาษามอญว่า Me () และอักษร သ ออกเสียงว่า "sa" ดังนั้น ชื่อของเขาควรทับศัพท์เป็น Me Sauk () และได้รับบรรดาศักดิ์ Than-Lan (သံလံ)Than-Lan เป็นรูปสะกดภาษาพม่าที่อิงจากการทับศัพท์ชื่อในภาษามอญ သံလံ เมื่ออิงกฎการสะกดภาษามอญแบบพื้นฐานตาม (Pan Hla 2005: 326, footnote 1) ชื่อนี้อาจทับศัพท์เป็น Sam-Lam จากกษัตริย์องค์ใหม่Pan Hla 2005: 164 พงศาวดารมอญฉบับปากลัดระบุว่าเขาเป็นอัครเสนาบดีและผู้บัญชาการอยู่แล้ว ซึ่งมีตำแหน่ง Smin Than-Byat (သမိန်သံဗြတ်)Than-Byat เป็นรูปสะกดภาษาพม่าที่อิงจากการทับศัพท์ชื่อในภาษามอญ သံဗြတ် เมื่ออิงกฎการสะกดภาษามอญแบบพื้นฐานตาม (Pan Hla 2005: 326, footnote 1) ชื่อนี้อาจทับศัพท์เป็น Sam-Brat เมื่อเขาประจำการที่ Tari ใน ค.ศ. 1387  (Pan Hla 2005: 171) : ในราชาธิราชระบุการรุกรานของพญาทะละไว้ว่า ผู้บัญชาการประจำการที่ Tari ซึ่งภายหลังรู้จักกันในชื่อยัตซา มีชื่อว่า Than-Lan อย่างไรก็ตาม ปากลัดระบุว่าบุคคลที่ภายหลังรู้จักกันในชื่อยัตซา เป็นอัครมหาเสนาบดี (အမတ်ကြီး) อยู่แล้ว ซึ่งมีชื่อว่า Than-Byat อย่างไรก็ตาม ไม่มีการกล่าวถึงเขาในฐานะผู้บัญชาการหรือเสนาบดีอาวุโสระหว่างการรุกรานหงสาวดีสองครั้งแรก (1385–1387) โดยอาณาจักรอังวะจากทางเหนือ โดยใน ค.ศ. 1387 เขามีทหารเพียง 500 นายเท่านั้นพงศาวดารหลายแห่ง (Pan Hla 2005: 171) ระบุว่าเขามีทหารเพียง 500 นาย แต่จาก (Harvey 1925: 333–336) ระบุว่า จำนวนทหารตามที่รายงานในพงศาวดารพม่าควรลดลงประมาณเท่าตัว ดังนั้น เขาน่าจะสั่งการทหารประมาณ 500 นาย

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 







หมวดหมู่:ราชวงศ์หงสาวดี
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 14