พระเจ้าฌูเอาที่ 1 แห่งโปรตุเกส

ฌูเอาที่ 1 (; 11 เมษายน ค.ศ. 1357 – 14 สิงหาคม ค.ศ. 1433) ทรงได้รับสมัญญานามว่า เจ้าชายแห่งความทรงจำที่ดี (), ฌูเอาแห่งอาวิช (), ฌูเอามหาราช () และ ฌูเอาบุตรนอกสมรส () เป็นกษัตริย์แห่งโปรตุเกสตั้งแต่ ค.ศ. 1385 ถึง ค.ศ. 1433 ผู้รักษาเอกราชจากกัสติยาและริเริ่มการขยายดินแดนทางทะเล ทรงเป็นผู้สถาปนาราชวงศ์อาวิชหรือราชวงศ์ฌูเอา

 วัยเยาว์ 
ฌูเอาเป็นโอรสนอกสมรสของพระเจ้าเปดรูที่ 1 แห่งโปรตุเกสกับตึเรซา โลเร็งซู ตอนพระชนมายุ 6 พรรษาพระองค๋ได้รับแต่งตั้งเป็นมาสเตอร์แห่งอัศวินอาวิช ทรงได้รับการศึกษาในด้านศาสนาและด้านการทหาร (อาจจะ) ที่อาวิชในอาเล็งแตฌู พระบิดาของพระองค์สิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1367 ฟือร์นังดู พระเชษฐาต่างมารดาของพระองค์ได้ขึ้นเป็นกษัตริย์และเริ่มตั้งตนเป็นศัตรูกับพระเจ้าเอนริเกที่ 2 ผู้ปกครองคนใหม่ของกัสติยา แต่สุดท้ายพระเจ้าฟือร์นังดูก็ถูกบีบบังคับให้ยอมรับการสมรสเข้ากัสติยาของบียาตริช ทายาทวัยทารกของพระองค์

ในปี ค.ศ. 1383 เมื่อพระเจ้าฟือร์นังดูสิ้นพระชนม์ ลียูโนร์ พระราชินีม่ายของพระองค์ได้ยอมจำนนต่อคำสั่งให้ยอมรับพระเจ้าฆวนที่ 1 แห่งกัสติยา พระชามาดาของตนเป็นกษัตริย์แห่งโปรตุเกส ประชาชนที่หวาดกลัวว่าโปรตุเกสจะถูกผนวกเข้ากับกัสติยาและต่อต้านการสำเร็จราชการแผ่นดินของพระราชินีลียูโนร์ได้ลุกฮือขึ้นก่อกบฏจนเกิดเป็นสงครามกลางเมืองNewitt , MDD (2005). A history of Portuguese overseas expansion, 1400-1668 . Routledge. ISBN 9780415239806 , p. 16 ต้นเดือนธันวาคม ค.ศ. 1383 กลุ่มกบฏได้เข้ายึดกรุงลิสบอน ฌูเอาแห่งอาวิชที่คอยจับตาดูสถานการณ์อยู่เบื้องหลังอย่างระมัดระวังถูกกลุ่มคนหนุ่มสาวผู้รักชาตินำโดยนูนู อัลวารึช ปึไรรา โน้มน้าวให้สังหารฌูเอา ฟือร์นังดึช อังไดรู เคานต์แห่งโอไรLivermore , HV (1947). A History of Portugal . Cambridge University Press . OCLC  396474 , p. 174 ขุนนางคนโปรดและที่ปรึกษาของพระราชินีลียูโนร์

ประชาชนได้ให้การสนับสนุนฌูเอา พระราชินีลียูโนร์หนีออกจากลิสบอนลี้ภัยไปอยู่ที่อาเล็งแกร์ นูนู อัลวารึชเสนอให้ลียูโนร์สมรสกับฌูเอาแห่งอาวิชเพื่อเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินร่วมกันแต่พระนางปฏิเสธ ฌูเอาจึงพยายามปิดล้อมโจมตีอาเล็งแกร์ แต่ลียูโนร์ได้หนีไปซังตาไรLivermore , HV (1947). A History of Portugal . Cambridge University Press . OCLC  396474 , p. 176 พระนางได้กะเกณฑ์ไพร่พลและขอความช่วยเหลือจากกษัตริย์กัสติยาผู้เป็นพระชามาดาStephens , H. Morse (1891). Portugal A History . Forgotten Books. ISBN  9781440083563 , p. 109 เดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1384 กองทัพกัสติยาปิดล้อมโจมตีฌูเอาในลิสบอน แต่ก็ต้องถอนทัพไปในเดือนกันยายนเมื่อกาฬโรคแพร่ระบาด

 การได้รับเลือกเป็นกษัตริย์ 
ความล้มเหลวของพระเจ้าฆวนที่ 1 แห่งกัสติยาทำให้ฌูเอาแห่งอาวิชยิ่งได้รับความนิยม วันที่ 6 เมษายน ค.ศ. 1385 สภาขุนนางได้กลับมารวมตัวกันอีกครั้งในกูอิงบราและได้ประกาศให้บียาตริช พระธิดาพระเจ้าฟือร์นังดูเป็นบุตรนอกสมรส ฌูเอาแห่งอาวิชได้รับเลือกเป็นกษัตริย์แห่งโปรตุเกส ลิสบอน, โปร์ตู, กลุ่มพ่อค้า และกลุ่มสมาคมผู้ค้าสนับสนุนพระองค์ แต่ขุนนางอาวุโสส่วนใหญ่ยังคงเอนเอียงไปทางทายาทในฝั่งกัสติยามากกว่า พระเจ้าฌูเอากับนูนู อัลวารึช ซึ่งตอนนี้ได้กลายเป็นผู้ตรวจตราของพระองค์ได้เดินทัพขึ้นเหนือและได้รับการสวามิภักดิ์จากผู้นำในพื้นที่ส่วนนั้น แต่ขณะเดียวกันก็ได้ข่าวว่ากัสติยากำลังเตรียมพร้อมสำหรับการบุกครั้งใหญ่ กองทัพสเปนได้เข้าสู่ตอนกลางของโปรตุเกส พระเจ้าฌูเอาและนูนู อัลวารึช ได้เข้าสกัดกั้นไม่ให้กองทัพเดินทางเข้าสู่ลิสบอนได้และได้รับชัยชนะครั้งสำคัญที่สมรภูมิอัลฌูบาโรตาในวันที่ 14 สิงหาคม ค.ศ. 1385 ชัยชนะครั้งนี้เป็นเครื่องตอกย้ำถึงเอกราชของโปรตุเกส

พระเจ้าฌูเอาได้ความช่วยเหลือส่วนหนึ่งมาจากอังกฤษ พลธนูชาวอังกฤษกลุ่มเล็ก ๆ ได้ช่วยพระองค์ต่อสู้ในอัลฌูบาร์โรตา วันที่ 9 พฤษภาคม ค.ศ. 1386 พระองค์ได้ลงนามในสนธิสัญญาวินด์เซอร์ เสาหลักแห่งมิตรภาพระหว่างอังกฤษกับโปรตุเกสที่สนับสนุนให้การอ้างสิทธิ์เป็นกษัตริย์แห่งกัสติยาของกอนส์ตันซา พระธิดาของพระเจ้าเปโดรผู้โหดร้ายแห่งกัสติยา และจอห์นแห่งกอนต์ ดยุคแห่งแลงคาสเตอร์ผู้เป็นพระสวามีชอบด้วยกฎหมายMínguez Fernández , José María (2000). Alfonso VI: power, expansion and internal reorganization . Editorial NEREA. ISBN  9788489569478 , p. 15. เดือนกุมภาพัธ์ ค.ศ. 1387 พระเจ้าฌูเอาแห่งอาวิชผนึกสัมพันธไมตรีด้วยการสมรสกับฟิลิปปา ธิดาของดยุคแห่งแลงคาสเตอร์ ทว่าการร่วมมือกันรุกรานกัสติยาประสบความล้มเหลวSuárez Fernández , Luis (1976). Ancient history of Spain and a half I . Rialp editions. ISBN 9788432118821 , pp. 431-433, Vol. I. พระเจ้าฌูเอาแห่งอาวิชทำสนธิสัญญาพักรบ 10 ปีกับกัสติยาในปี ค.ศ. 1389 แต่การกระทบกระทั่งบริเวณพรมแดนโปรตุเกส-กัสติยายังคงเกิดขึ้นเป็นพัก ๆ และสงบลงด้วยสนธิสัญญาสันติภาพในปี ค.ศ. 1411

 รัชสมัยการปกครอง 
ในปี ค.ศ. 1415 พระเจ้าฌูเอาที่ 1 กับพระโอรสได้นำทัพเข้ายึดเซวตา เมืองหน้าด่านในแอฟริกาเหนือ อันเป็นการเปิดศักราชแห่งการขยายดินแดนเข้าสู่ทวีปแอฟริกา พระองค์เป็นกษัตริย์โปรตุเกสคนแรกที่เขียนกฎหมายด้วยภาษาถิ่น (ภาษาโปรตุเกส) ทรงทำผลงานมากมายจนได้รับการขนานนามว่า "พระเจ้าฌูเอามหาราช" แต่ในสเปนพระองค์ยังคงถูกเรียกว่า "พระเจ้าฌูเอาบุตรนอกสมรส"

นอกเหนือจากความโปรดปรานการล่าสัตว์และการเรียนรู้ ว่ากันว่าพระองค์เป็นคนใจบุญและฉลาดหลักแหลม ราชสำนักของพระองค์ได้กลายเป็นศูนย์กลางด้านวัฒนธรรมซึ่งได้รับอิทธิพลจากธรรมเนียมอังกฤษซึ่งมาจากพระราชินีฟิลิปปา ทั้งคู่มีชีวิตสมรสที่มีความสุขเมื่อเทียบกับมาตรฐานทั่วไปของกษัตริย์ในยุคนั้น พระโอรสของทั้งคู่ถูกเรียกว่า "รุ่นแห่งความรุ่งโรจน์" พระเจ้าฌูเอาได้นำเอาตำแหน่งดยุคมาใช้ในโปรตุเกสเพื่อพระราชทานยศดังกล่าวให้แก่พระโอรส พระองค์กับพระราชินีฟิลิปปามีพระโอรสธิดาด้วยกัน 8 คน คือ

 บรังกา (ประสูติ ค.ศ. 1388) สิ้นพระชนม์ในวัยทารก
 อาฟงซู (ประสูติ ค.ศ. 1390) สิ้นพระชนม์ในวัยเด็ก
 ดูวาร์ตึ (ประสูติ ค.ศ. 1391) บริหารบ้านเมืองภายใต้การปกครองของพระบิดา ต่อมาได้ขึ้นเป็นกษัตริย์หลังพระบิดาสิ้นพระชนม์
 เปดรู (ประสูติ ค.ศ. 1392) ดยุคแห่งกูอิงบรา สำเร็จราชการแผ่นดินแทนพระเจ้าอาฟงซูที่ 5 พระภาติยะในช่วงที่ยังเยาว์วัย
 เอ็งรีกึราชนาวิก (ประสูติ ค.ศ. 1394) ดยุคแห่งวีเซว เป็นที่รู้จักในฐานะนักสำรวจทางทะเลผู้อุปถัมภ์และวางรากฐานการสำรวจทางทะเล พระองค์พยายามเพิ่มอำนาจทางเศรษฐกิจแก่โปรตุเกสด้วยการสร้างเส้นทางการค้าสายตรงสู่ตะวันออกไกล
 อีซาเบล (ประสูติ ค.ศ. 1397) สมรสกับฟีลิปที่ 3 ผู้ดีงาม ดยุคแห่งบูร์กอญและเป็นมารดาของชาร์ลผู้อาจหาญ การสมรสของพระองค์เป็นการกระชับความสัมพันธ์ระหว่างโปรตุเกสกับกลุ่มประเทศแผ่นดินต่ำ
 ฌูเอา (ประสูติ ค.ศ. 1400) เทศมนตรีและข้าหลวงแห่งคณะอัศวินซานเตียโก
 ฟือร์นังดู เจ้าชายนักบุญ (ประสูติ ค.ศ. 1402)


ก่อนสมรสกับฟิลิปปาแห่งแลงคาสเตอร์ เมื่อครั้งยังเป็นมาสเตอร์แห่งอัศวินอาวิช พระองค์ได้มีสัมพันธ์รักกับอีเนช ปีรึช และมีบุตรนอกสมรสด้วยกันสองคน คือ

 อาฟงซู (เกิด ค.ศ. 1371) เคานต์แห่งบาร์แซลุชและดยุคแห่งบาร์กังซา สมรสกับธิดาของผู้ตรวจตรานูนู อัลวารึช และเป็นต้นราชวงศ์บรากังซาที่ปกครองโปรตุเกสตั้งแต่ ค.ศ. 1640
 บียาตริช (เกิด ค.ศ. 1380) สมรสกับทอมัส ฟิตซาลัน เอิร์ลที่ 12 แห่งอารันเดล

การสู้รบอันยาวนานระหว่างพระเจ้าฌูเอากับกัสติยาก่อเกิดปัญหาทางการเงินครั้งใหญ่ เนื่องจากต้องจ่ายค่าตอบแทนมากมายให้แก่ชนชั้นสูงกลุ่มใหม่ซึ่งมีรากฐานมาจากชนชั้นกลาง พระองค์ได้รับการหนุนหลังจากประชาชนและมีชื่อเสียงในฐานะผู้นำที่รอบคอบและรัฐบุรุษผู้หลักแหลม พระเจ้าฌูเอาสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม ค.ศ. 1433 จากกาฬโรค ร่างของพระองค์ถูกฝังเคียงข้างกับพระมเหสีในอารามซังตามารีอาในบาตัลยาซึ่งพระองค์ได้สร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์สถานแห่งชัยชนะที่อัลฌูบาร์โรตา ในปัจจุบันสามารถเยี่ยมชมอนุสาวรีย์สำริดรูปพระเจ้าฌูเอาทรงม้าได้ที่ปราซาดาฟีไกรา ("จัตุรัสต้นมะเดื่อ") ในกรุงลิสบอน ประเทศโปรตุเกส

 อ้างอิง 
 John I KING OF PORTUGAL: Britannica
 King João I: Travel in Portugal
 João I Of Portugal (1357–1433): Encyclopedia.com

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 1900
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 1976
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์โปรตุเกส
หมวดหมู่:ราชวงศ์อาวิช
หมวดหมู่:บุคคลในคริสต์ศตวรรษที่ 14
หมวดหมู่:บุคคลในคริสต์ศตวรรษที่ 15
หมวดหมู่:มหาราช