พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 10 แห่งกัสติยา

อัลฟอนโซที่ 10 (; 23 พฤศจิกายน ค.ศ. 1221Valdeón Baruque , Julio (2003). Alfonso X: the forge of modern Spain (1st edition). Ediciones Temas de Hoy, SA ISBN  84-8460-277-X . – 4 เมษายน ค.ศ. 1284) หรือ อันฟอนโซผู้ทรงปัญญา () ครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์แห่งกัสติยาและเลออนตั้งแต่ ค.ศ. 1252 ถึง ค.ศ. 1284

 ต้นชีวิต 
อัลฟอนโซเสด็จพระราชสมภพในโตเลโด ราชอาณาจักรกัสติยา เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน ค.ศ. 1221 ซึ่งเป็นวันฉลองของนักบุญเคลเมนต์ เป็นพระโอรสคนโตของพระเจ้าเฟร์นันโดที่ 3 แห่งกัสติยากับเอลีซาเบ็ท (เบียทริซ) แห่งสวาเบีย พระมารดาของพระองค์เป็นลูกพี่ลูกน้องทางฝั่งพระบิดาของจักรพรรดิฟรีดริชที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ พระอัยกาอัยกีทางฝั่งพระมารดาของพระองค์คือฟิลลิพแห่งสวาเบียกับอีรีนี อันเจลีนา ไม่ค่อยมีข้อมูลว่าพระองค์ได้รับการเลี้ยงดูเช่นไร แต่พระองค์น่าจะเติบโตในโตเลโด ในช่วงเก้าปีแรกของชีวิตอัลฟอนโซเป็นทายาทในกัสติยาเพียงที่เดียวจนกระทั่งพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 แห่งเลออน พระอัยกาฝั่งพระบิดาของพระองค์สิ้นพระชนม์ ทำให้พระบิดาของพระองค์รวมราชอาณาจักรกัสติยาและราชอาณาจักรเลออนเข้าด้วยกัน ทรงเริ่มต้นหน้าที่การงานด้วยการเป็นทหารภายใต้การบัญชาการของพระบิดาตอนพระชนมายุ 16 พรรษา

หลังพระเจ้าตีโบที่ 1 ได้รับเลือกเป็นกษัตริย์แห่งนาวาร์ พระบิดาของพระองค์พยายามจับอัลฟอนโซแต่งงานกับบล็องช์แห่งนาวาร์ พระธิดาของพระเจ้าตีโบ แต่ทำไม่สำเร็จ ในเวลานั้นพระองค์มีความสัมพันธ์อันหวานชื่นกับมายอร์ กิเยน เด กุซมัน ที่มีบุตรสาวให้พระองค์หนึ่งคนชื่อเบอาตริซ ในปี ค.ศ. 1240 ทรงแต่งงานกับมายอร์ กิเยน เด กุซมัน แต่ต่อมาการแต่งงานถูกประกาศให้เป็นโมฆะและบุตรของทั้งคู่ถูกประกาศให้เป็นบุตรนอกสมรส ในช่วงไล่เลี่ยกัน (ค.ศ. 1240–1250) ทรงพิชิตที่มั่นหลายแห่งในอัลอันดะลุสของชาวมุสลิมเคียงข้างพระบิดา เช่น มูร์เซีย, อาลิกันเต, กาดิซ

ในปี ค.ศ. 1249 อัลฟอนโซแต่งงานกับโยลันดาแห่งอารากอน พระธิดาของพระเจ้าไชเมที่ 1 แห่งอารากอนกับโยลานแห่งฮังการี ซึ่งทั้งคู่หมั้นหมายกันในปี ค.ศ. 1246

 การครองราชย์ 
อัลฟอนโซสืบทอดตำแหน่งต่อจากพระบิดาเป็นกษัตริย์แห่งกัสติยาและเลออนในปี ค.ศ. 1252 ปีต่อมาทรงบุกโปรตุเกส ยึดแคว้นอัลการ์วือ พระเจ้าอาฟงซูที่ 3 แห่งโปรตุเกสยอมจำนนต่อพระองค์ แต่หลังจากยอมอภิเษกสมรสกับเบอาตริซแห่งกัสติยา บุตรสาวนอกสมรสของพระเจ้าอัลฟอนโซ พระองค์ก็ได้รับการทำข้อตกลงว่าดินแดนที่ได้มาจะกลับไปเป็นของทายาทของทั้งคู่ ในปี ค.ศ. 1261 ทรงยึดเฆเรซ ปี ค.ศ. 1263 ทรงคืนอัลการ์วือให้กษัตริย์แห่งโปรตุเกสและลงนามในสนธิสัญญาบาดาโฆซ (ค.ศ. 1267)

ปี ค.ศ. 1254 พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 10 ลงนามในสนธิสัญญาพันธมิตรกับพระเจ้าเฮนรีที่ 3 กษัตริย์แห่งอังกฤษและดยุคแห่งอากีแตน ทรงสนับสนุนพระองค์ในการทำสงครามกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 แห่งฝรั่งเศส ในปีเดียวกันเลโอนอร์แห่งกัสติยา พระขนิษฐาต่างพระมารดาของพระเจ้าอัลฟอนโซแต่งงานกับเอ็ดเวิร์ด ทายาทในบัลลังก์อังกฤษ ซึ่งทำให้พระเจ้าอัลฟอนโซสละการอ้างสิทธิ์ทั้งหมดในดัชชีกัสกอญซึ่งทรงได้สิทธิ์มาจากการอภิเษกสมรสกับเอเลนอร์แห่งอังกฤษของพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 8 แห่งกัสติยา

 การสืบทอดตำแหน่งที่เป็นปัญหา 
เฟร์นันโด เด ลา เซร์ดา พระโอรสคนโตและทายาทในบัลลังก์สิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1275 ในบิยาร์เรอัลขณะกำลังเผชิญหน้ากับการรุกรานครั้งใหม่ของชาวแอฟริกาเหนือในอันดาลูซิอา

ตามกฎปฏิบัติของกัสติยา หากพระโอรสคนแรกสิ้นพระชนม์ สิทธิ์ในการสืบทอดบัลลังก์จะตกเป็นของพระโอรสคนที่สองคือซันโช ทว่ากฎแบบโรมันให้การสืบทอดตำแหน่งตกเป็นของบุตรชายของเฟร์นันโด เด ลา เซร์ดา

กษัตริย์เอนเอียงไปทางกฎที่เข้าข้างซันโชซึ่งการทำสงครามกับผู้รุกรานชาวอิสลามทำให้พระองค์โดดเด่นขึ้นมา แต่แรงกดดันจากโยลันดา พระมเหสี กับพระเจ้าฟีลิปที่ 3 แห่งฝรั่งเศส พระมาตุลาของบุตรชายของเฟร์นันโด บีบให้พระองค์ต้องหาวิธีชดเชยให้กับทั้งคู่ ซันโซหันมาเผชิญหน้ากับพระบิดาเมื่อพระองค์พยายามสร้างราชอาณาจักรในฆาเอนให้อัลฟอนโซ เด ลา เซร์ดา บุตรชายคนโตของทายาทคนเดิม

สุดท้ายอินฟันเตซันโชกับขุนนางจำนวนมากของราชอาณาจักรก่อกบฏริบอำนาจมาจากพระเจ้าอัลฟอนโซ แต่ไม่ได้ครองตำแหน่งเป็นกษัตริย์ มีเพียงเซบิยา, มูร์เซีย และบาดาโฆซที่ยังคงภักดีต่อพระมหากษัตริย์พระองค์เดิม พระเจ้าอัลฟอนโซสาปแช่งพระโอรสที่ทรงตัดชื่อออกจากพินัยกรรม พระองค์สิ้นพระชนม์ในเซบิยาในวันที่ 4 เมษายน ค.ศ. 1284 แม้ซันโชจะถูกตัดชื่อออกจากพินัยกรรม แต่ก็ได้รับการสวมมงกุฎในโตเลโดในวันที่ 20 เมษายน ค.ศ. 1284

 การแต่งงานและทายาท 
ก่อนแต่งงานกับโยลันดาแห่งอารากอน ได้มีการพูดคุยเรื่องการแต่งงานของพระองค์มาแล้วสองครั้งในช่วงวัยรุ่น ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1234 กับเจ้าหญิงบล็องช์แห่งนาวาร์ (หรือแห่งช็องปาญ) พระธิดาของพระเจ้าตีโบที่ 1 แห่งนาวาร์González , Julio (1986). Reign and diplomas of Fernando III . III Documents (1233-1253). Córdoba: Publications of Monte de Piedad and Caja de Ahorros de Córdoba. ISBN  84-7580-260-5 . ต่อมากับฟีลิปแห่งปงตีเยอ น้องสาวของพระราชินีฌาน พระมารดาเลี้ยง แต่สุดท้ายในปี ค.ศ. 1240 การแต่งงานของพระองค์กับโยลันดาได้บรรลุข้อตกลง

ก่อนแต่งงาน พระองค์มีบุตรนอกสมรสหลายคน ดังนี้
 กับมาริอา อัลฟอนโซ เด เลออน พระปิตุจฉา บุตรสาวนอกสมรสของพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 แห่งเลออนกับตึเรซา ฌิล ดือ ซูวือรอซา มีบุตรธิดาด้วยกัน คือ
 เบเรงเกลา อันฟอนโซ (เกิด ค.ศ. 1241) ถูกพระองค์ทำข้อตกลงแต่งงานกับเปโดร นุญเญซ เด กุซมัน แต่เสียชีวิตในวัยเด็กและไม่มีลูกหลาน
 กับเอลบิรา โรดริเกซ เด บิยาดา บุตรสาวของโรดริโก เฟร์นันเดซ เด บิยาดา มีบุตรธิดาด้วยกัน คือ
 อัลฟอนโซ เฟร์นันเดซ เอล นิญโญ (ค.ศ. 1242–1281) ลอร์ดแห่งโมลินาและเมซาจากการแต่งงานกับบลังกา อัลฟอนโซ เด โมลินา พระปนัดดาของพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 แห่งเลออน
 กับมายอร์ กิเยน เด กุซมัน บุตรสาวของกิเยน เปเรซ เด กุซมัน กับมาริอา กอนซาเลซ ฆิรอน มีบุตรธิดาด้วยกัน คือ
 เบอาตริซ (ค.ศ. 1242/1244–1303) สืบทอดตำแหน่งต่อจากมารดาและเป็นพระราชินีแห่งโปรตุเกสจากการแต่งงานกับพระเจ้าอาฟงซูที่ 3 แห่งโปรตุเกส

จากการแต่งงานในวันที่ 26 ธันวาคม ค.ศ. 1246 ในบายาโดลิดกับพระราชินีโยลันดาแห่งอารากอน พระธิดาของพระเจ้าไชเมที่ 1 ผู้พิชิต ทรงมีพระโอรสธิดาด้วยกันหลายคน คือ
 เบเรงเกลา (ค.ศ. 1253–1300) ได้รับการประกาศเป็นทายาทของราชอาณาจักรในปี ค.ศ. 1254 จนกระทั่งเฟร์นันโด พระอนุชาของพระองค์ประสูติ ทรงถูกหมั้นหมายกับหลุยส์แห่งฝรั่งเศส พระโอรสและทายาทของพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 แต่ทั้งคู่ไม่ได้แต่งงานกับเพราะเจ้าบ่าวสิ้นพระชนม์ก่อนโตเป็นหนุ่มในปี ค.ศ. 1260 เป็นพระโอรสธิดาคนเดียวของกษัตริย์ที่อยู่ฝั่งพระองค์ในช่วงการก่อกบฏของอินฟันเตซันโช
 เบอาตริซ (ค.ศ. 1254–1280) แต่งงานกับมาร์ควิสกุลเยลโมที่ 7 แห่งมอนแฟร์ราโตในปี ค.ศ. 1271 ในมูร์เซีย
 เฟร์นันโด เด ลา เซร์ดา (ค.ศ. 1255–1275) ทายาทในบัลลังก์กัสติยา แต่งงานในปี ค.ศ. 1269 กับบล็องช์แห่งฝรั่งเศส พระธิดาของพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 แห่งฝรั่งเศส ทั้งคู่มีบุตรด้วยกันสองคน การสิ้นพระชนม์ของพระองค์เปิดทางให้ซันโช พระอนุชาได้เป็นกษัตริย์
 เลโอนอร์ (ค.ศ. 1256–1275)
 พระเจ้าซันโชที่ 4 ผู้กล้าหาญ (ค.ศ. 1258–1295) กษัตริย์แห่งกัสติยาหลังพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 10 สิ้นพระชนม์
 กอนส์ตันซา (ค.ศ. 1259–1280) แม่ชีในอารามซานตามาริอาลาเรอัลเดลัสอูเอลกัส ร่างของพระองค์ถูกฝังที่นั่น
 เปโดร (ค.ศ. 1260–1283) แต่งงานกับมาร์การิตา เด นาร์โบนา
 ฆวน (ค.ศ. 1262Domínguez Sánchez, Santiago (1998). «A diploma of the infant don Juan, son of Alfonso X, as king of León, Galicia and Seville». Humanistic studies. Geography, history and art (León: Universidad de León) (20). ISSN  0213-1390 .–1319)
 อิซาเบล (ค.ศ. 1263–1264) สิ้นพระชนม์ในวัยเด็ก
 บิโอลันเต (ประสูติ ค.ศ. 1265) แต่งงานกับดิเอโก โลเปซที่ 5 เด อาโร ลอร์ดแห่งบิซกายา
 ไฆเม (ค.ศ. 1267–1284) ลอร์ดแห่งกาเมโรส

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์กัสติยา
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์เลออน