ด๊าก ฮัมมาร์เฮิลด์

ด๊าก ฮัมมาร์เฮิลด์ (; เกิด 29 กรกฎาคม ค.ศ. 1905) เป็นนักเศรษฐศาสตร์และนักการทูตชาวสวีเดน อดีตเลขาธิการสหประชาชาติ คนที่สอง

ประวัติ
ด๊าก ฮัมมาร์สเชิลด์ เกิดที่เมืองเยินเชอปิง ในตระกูลขุนนางฮัมมาร์สเชิลด์ (หรือสะกดว่า ฮัมมาร์สเชิลด์) เขาใช้ชีวิตวัยเด็กส่วนใหญ่อยู่ที่อุปซอลา บ้านของเขาที่นั่นซึ่งเขาถือเป็นบ้านในวัยเด็ก คือปราสาทอุปซอลา เขาเป็นบุตรชายคนที่สี่และคนสุดท้องของยาลมาร์ ฮัมมาร์สเชิลด์ นายกรัฐมนตรีสวีเดน ระหว่างปี ค.ศ. 1914 ถึง ค.ศ. 1917

เขาศึกษาที่แคทเทอรัลสโกลันก่อน จากนั้นจึงศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยอุปซอลา ในปี ค.ศ. 1930 เขาได้รับปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต (Licentiate of Philosophy) และปริญญาโทนิติศาสตร์ ก่อนที่จะสำเร็จการศึกษานิติศาสตร์ เขาได้ทำงานเป็นผู้ช่วยเลขานุการคณะกรรมการว่างงาน

การทำงาน
ระหว่างปี พ.ศ. 2473 ถึง พ.ศ. 2477 ฮัมมาร์สเชิลด์ดำรงตำแหน่งเลขานุการคณะกรรมการรัฐบาลว่าด้วยการว่างงาน ในช่วงเวลานี้ เขาได้เขียนวิทยานิพนธ์เศรษฐศาสตร์เรื่อง "Konjunkturspridningen" ("การแพร่กระจายของวัฏจักรธุรกิจ") และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยสตอกโฮล์ม ในปี พ.ศ. 2479 เขาได้เป็นเลขานุการของธนาคารกลางสวีเดน (Riksbank) และตั้งแต่ปี พ.ศ. 2484 ถึง พ.ศ. 2491 เขาได้ดำรงตำแหน่งประธานสภาทั่วไปของธนาคารกลางสวีเดน

ประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็วในฐานะข้าราชการชาวสวีเดน เขาเป็นปลัดกระทรวงการคลัง (พ.ศ. 2479–2488) ผู้แทนสวีเดนประจำองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจยุโรป (พ.ศ. 2490–2496) เลขาธิการคณะรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศ (พ.ศ. 2492–2494) และรัฐมนตรีประจำรัฐบาลของทาเก แอร์ลันเดอร์ (พ.ศ. 2494–2496)

เขาช่วยประสานงานแผนงานของรัฐบาลเพื่อบรรเทาปัญหาเศรษฐกิจในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง และเป็นผู้แทนในการประชุมที่กรุงปารีสซึ่งได้กำหนดแผนมาร์แชลล์ ในปี พ.ศ. 2493 เขาได้เป็นหัวหน้าคณะผู้แทนสวีเดนประจำ UNISCAN ซึ่งเป็นเวทีเพื่อส่งเสริมความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างสหราชอาณาจักรและประเทศสแกนดิเนเวีย

แม้ว่าจะเคยดำรงตำแหน่งในคณะรัฐมนตรีที่พรรคสังคมประชาธิปไตยครองเสียงข้างมาก แต่เขาก็ไม่เคยเข้าร่วมพรรคการเมืองใด ๆ อย่างเป็นทางการเลย

ในปี พ.ศ. 2494 ดำรงตำแหน่งรองประธานคณะผู้แทนสวีเดนประจำสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ ณ กรุงปารีส ต่อมาในปี พ.ศ. 2495 เขาได้เป็นประธานคณะผู้แทนสวีเดนประจำสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ ณ นครนิวยอร์ก ต่อมาในวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2497 เขาได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งที่ว่างลงของบิดาในสถาบันสวีเดน

ดำรงตำแหน่งเลขาธิการสหประชาชาติ
การเสนอชื่อและการเลือกตั้ง

เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1952 ทริกเวอ ลี ประกาศลาออกจากตำแหน่งเลขาธิการสหประชาชาติ การเจรจาระหว่างมหาอำนาจตะวันตกและสหภาพโซเวียตดำเนินไปหลายเดือนโดยไม่สามารถบรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับผู้สืบทอดตำแหน่งได้ ในวันที่ 13 และ 19 มีนาคม ค.ศ. 1953 คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติได้ลงมติเลือกผู้สมัครสี่คน เลสเตอร์ บี. เพียร์สัน จากแคนาดา เป็นผู้สมัครเพียงคนเดียวที่ได้รับคะแนนเสียงข้างมากตามที่กำหนด แต่เขาถูกสหภาพโซเวียตวีโต้ ในการปรึกษาหารือของสมาชิกถาวรเมื่อวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2496 อองรี ฮอปเปอโนต์ ผู้แทนถาวรของฝรั่งเศส เสนอชื่อผู้สมัคร 4 คน ซึ่งรวมถึงตัวเขาเอง ซึ่งเขาได้พบที่องค์กรเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจแห่งยุโรปด้วย

มหาอำนาจต่างหวังที่จะแต่งตั้งเลขาธิการที่มุ่งเน้นประเด็นการบริหารและงดเว้นการเข้าร่วมการอภิปรายทางการเมือง ชื่อเสียงของเขาในขณะนั้น ดังคำกล่าวของเอเมอรี เคอเลน นักเขียนชีวประวัติ ที่ว่า "เป็นนักเศรษฐศาสตร์ผู้ปราดเปรื่อง ช่างเทคนิคผู้ไม่โอ้อวด และข้าราชการผู้สูงศักดิ์" ด้วยเหตุนี้ จึงแทบไม่มีความขัดแย้งใดๆ ในการคัดเลือกเขา วาเลเรียน โซริน ผู้แทนถาวรของสหภาพโซเวียต พบว่าเขา "ไม่เป็นอันตราย" โซรินประกาศว่าเขาจะลงคะแนนเสียงให้กับเขา สร้างความประหลาดใจให้กับมหาอำนาจตะวันตก ประกาศดังกล่าวได้จุดชนวนให้เกิดกิจกรรมทางการทูตอย่างมากมาย แอนโทนี อีเดน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของอังกฤษ สนับสนุนเขาอย่างแข็งขัน และเรียกร้องให้สหรัฐอเมริกา "ดำเนินการใดๆ ที่เหมาะสมเพื่อโน้มน้าวให้ชาวจีนชาตินิยมงดออกเสียง": Memorandum of Telephone Conversation, by the Deputy Director of the Office of United Nations Political and Security Affairs (Popper), 31 March 1953. (สวีเดนให้การยอมรับสาธารณรัฐประชาชนจีนและอาจถูกสาธารณรัฐจีนคว่ำได้) ที่กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ การเสนอชื่อครั้งนี้ "สร้างความประหลาดใจให้กับทุกคนที่มาที่นี่ และเราเริ่มรีบเร่งค้นหาว่าเขาคือใครและเขามีคุณสมบัติอย่างไร": Memorandum of Conversation, by the Deputy Assistant Secretary of State for United Nations Affairs (Sandifer), 30 April 1953. กระทรวงการต่างประเทศอนุมัติให้ เฮนรี คาบอต ลอดจ์ จูเนียร์ เอกอัครราชทูตสหรัฐฯ ลงคะแนนเสียงเห็นชอบ หลังจากที่เขาแจ้งกับกระทรวงฯ ว่าเขา "อาจจะดีที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้": The United States Representative at the United Nations (Lodge) to the Department of State, 30 March 1953—1:38 p.m.: Memorandum for the Files by the Assistant Secretary of State for United Nations Affairs (Hickerson), 30 March 1953.

เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2496 คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติลงมติ 10 ต่อ 0 ต่อ 1 เพื่อแนะนำตัวเขาต่อสมัชชาใหญ่ โดยมีการงดออกเสียงจากจีนชาตินิยม การลงคะแนนเสียงจัดขึ้นเป็นความลับ และฮัมมาร์สเฮิลด์ไม่ทราบว่าชื่อของเขาถูกเสนอชื่อเข้าชิงตำแหน่งนี้ หลังเที่ยงคืนของวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2496 ไม่นาน ฮัมมาร์เฮิลด์ก็ตื่นขึ้นเพราะมีโทรศัพท์จากนักข่าวที่โทรมาบอกข่าว ซึ่งเขาคิดว่าเป็นเพียงเรื่องตลกในวันเมษาหน้าโง่ คณะผู้แทนสวีเดนในนิวยอร์กได้ยืนยันการเสนอชื่อดังกล่าวเมื่อเวลา 03.00 น. และไม่นานหลังจากนั้น ก็มีการส่งแถลงการณ์จากคณะมนตรีความมั่นคงถึงเขา หลังจากปรึกษาหารือกับคณะรัฐมนตรีสวีเดนและบิดาของเขาแล้ว เขาก็ตัดสินใจยอมรับการเสนอชื่อ เขาส่งโทรเลขไปยังคณะมนตรีความมั่นคง

ด้วยความรู้สึกที่แข็งแกร่งว่าตนเองมีความไม่เพียงพอ ฉันลังเลที่จะยอมรับการเสนอชื่อ แต่ฉันไม่รู้สึกว่าฉันสามารถปฏิเสธที่จะรับงานที่ได้รับมอบหมายหากสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติปฏิบัติตามคำแนะนำของคณะมนตรีความมั่นคง ซึ่งฉันรู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่ง

ต่อมาในวันเดียวกันนั้น ฮัมมาร์สโจลด์ได้จัดงานแถลงข่าวที่กระทรวงการต่างประเทศสวีเดนสเวอร์เกอร์ ออส ตรอม นักการทูต กล่าวว่า เขาแสดงความสนใจและความรู้เกี่ยวกับกิจการของสหประชาชาติอย่างเข้มข้น ซึ่งเขาไม่เคยแสดงท่าทีเช่นนี้มาก่อน

สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติลงมติ 57 ต่อ 1 ต่อ 1 เมื่อวันที่ 7 เมษายน ค.ศ. 1953 ให้แต่งตั้งดัก ฮัมมาร์สเฮิลด์ เป็นเลขาธิการสหประชาชาติ ตัวเขาได้สาบานตนเข้ารับตำแหน่งเลขาธิการเมื่อวันที่ 10 เมษายน ค.ศ. 1953 เขาได้รับการเลือกตั้งอย่างเป็นเอกฉันท์เมื่อวันที่ 26 กันยายน ค.ศ. 1957 ให้ดำรงตำแหน่งอีกวาระหนึ่ง โดยมีผลในวันที่ 10 เมษายน ค.ศ. 1958

การถือครองกรรมสิทธิ์
ทันทีหลังจากรับตำแหน่งเลขาธิการ เขาพยายามสร้างความสัมพันธ์อันดีกับเจ้าหน้าที่ เขาได้เดินทางไปเยี่ยมเยียนทุกหน่วยงานของสหประชาชาติเพื่อจับมือกับเจ้าหน้าที่ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ รับประทานอาหารในโรงอาหารให้บ่อยที่สุดเท่าที่จะทำได้ และนำลิฟต์ส่วนตัวของเลขาธิการมาใช้ทั่วไป เขาเริ่มต้นวาระด้วยการจัดตั้งสำนักเลขาธิการของตนเองซึ่งประกอบด้วยผู้บริหาร 4,000 คน และกำหนดกฎระเบียบที่กำหนดความรับผิดชอบของพวกเขา นอกจากนี้ เขายังมีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในโครงการขนาดเล็กที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อมการทำงานของสหประชาชาติ ตัวอย่างเช่น เขาเป็นผู้นำในการสร้างห้องปฏิบัติธรรมที่สำนักงานใหญ่สหประชาชาติซึ่งผู้คนสามารถปลีกตัวเข้าสู่ตัวเองอย่างเงียบๆ โดยไม่คำนึงถึงศาสนา ความเชื่อ หรือศาสนา

ในระหว่างดำรงตำแหน่ง ฮัมมาร์เฮิลด์พยายามปรับปรุงความสัมพันธ์ระหว่างอิสราเอลและรัฐอาหรับโดยมักจะทำหน้าที่เป็นคนกลางระหว่างเดวิด เบนกูเรียนและกามาล อับเดล นัสเซอร์ ไฮไลท์อื่นๆ ได้แก่ การเยือนประเทศจีน ในปี ค.ศ. 1955 เพื่อเจรจาปล่อยตัวนักบินชาวอเมริกัน 11 คนที่ถูกจับตัวไป ซึ่งเคยรับราชการในสงครามเกาหลี การจัดตั้งกองกำลังฉุกเฉินแห่งสหประชาชาติใน ปี 1956 และการแทรกแซงวิกฤตการณ์สุเอซ ในปี ค.ศ. 1956 นักประวัติศาสตร์บางคนยกย่องเขาว่าเป็นผู้อนุญาตให้พระสันตะปาปาเข้าร่วมเป็นสมาชิกสหประชาชาติในปีนั้น

ในปี ค.ศ. 1960 ประเทศคองโก ที่เพิ่งได้รับเอกราช ได้ขอความช่วยเหลือจากสหประชาชาติในการคลี่คลายวิกฤตการณ์คองโกฮัมมาร์สโจลด์เดินทางไปคองโกสี่ครั้ง แต่ความพยายามของเขาในการปลดอาณานิคมแอฟริกาถูกมองว่าไม่เพียงพอโดยสหภาพโซเวียตในเดือนกันยายน 1960 รัฐบาลโซเวียตประณามการตัดสินใจของเขาในการส่งกองกำลังฉุกเฉินของสหประชาชาติเพื่อรักษาสันติภาพ พวกเขาเรียกร้องให้เขาลาออกและแทนที่ตำแหน่งเลขาธิการโดยผู้อำนวยการสามคนที่มี "อำนาจยับยั้ง" ในตัวที่เรียกว่า "ทรอยก้า" วัตถุประสงค์คือการอ้างอิงจากบันทึกความทรงจำของผู้นำโซเวียตเพื่อ "เป็นตัวแทนผลประโยชน์ของสามกลุ่มประเทศ ได้แก่ ทุนนิยม สังคมนิยม และประเทศที่เพิ่งได้รับเอกราชอย่างเท่าเทียมกัน" 

สหประชาชาติได้ส่งกองกำลังรักษาสันติภาพเกือบ 20,000 นายไปฟื้นฟูความสงบเรียบร้อยในคองโก-กินชาซา การที่ฮัมมาร์ชโจลด์ปฏิเสธที่จะส่งกองกำลังรักษาสันติภาพไปประจำการใน รัฐบาลที่ได้รับการเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญ ของลูมุมบาก่อให้เกิดปฏิกิริยาต่อต้านอย่างรุนแรงจากฝ่ายโซเวียต สถานการณ์ยิ่งอื้อฉาวมากขึ้นเมื่อ กองกำลัง ของชอมเบล ลอบสังหารลู มุมบา ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2504 สหประชาชาติได้อนุญาตให้กองกำลังรักษาสันติภาพใช้กำลังทหารเพื่อป้องกันสงครามกลางเมือง การโจมตีของกลุ่มหมวกเหล็กสีน้ำเงินที่กาตังกาทำให้ชอมเบลต้องหลบหนีไปยังแซมเบีย ทัศนคติที่แปรปรวนของฮัมมาร์ชโจลด์ที่ไม่สนับสนุนรัฐบาลของลูมุมบา ซึ่งได้รับการเลือกตั้งด้วยคะแนนเสียงของประชาชน ก่อให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงจากประเทศที่ไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด รวมถึงประเทศคอมมิวนิสต์และสังคมนิยม เขารู้ว่ารัฐบาลเบลเยียม ซึ่งถูกกล่าวหาว่าได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอเมริกา ได้วางแผนลอบสังหาร ปาทริส ลูมูมบา แต่ท้ายที่สุด การกระทำของเขากลับได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอเมริกาและเบลเยียม เท่านั้น

รายงานฉบับสุดท้ายของเขาที่ส่งถึงสหประชาชาติมีความยาวประมาณ 6,000 คำ และถือเป็นหนึ่งในรายงานที่สำคัญที่สุดของเขา รายงานฉบับนี้ได้รับการบอกเล่าให้ ฮันนาห์ พลาทซ์ ผู้ช่วยของเขาฟังภายในบ่ายวันเดียว

การเสียชีวิต

เมื่อวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2504 ฮัมมาร์เฮิลด์กำลังเดินทางไปเจรจาหยุดยิงระหว่างปฏิบัติการของสหประชาชาติในคองโกและกองกำลังคาตังเกสภายใต้การนำของโมอิเซ ทชอมเบ เครื่องบินโดยสารดักลาส ดีซี-6 เอสอี-บีดีวาย ของเขาตกใกล้เมืองนโดลาโรดีเซียเหนือ (ปัจจุบันคือประเทศแซมเบีย) เขาเสียชีวิตจากอุบัติเหตุเครื่องบินตก เช่นเดียวกับผู้โดยสารอีก 15 คน การเสียชีวิตของเขาทำให้เกิดวิกฤตการณ์การสืบทอดตำแหน่งในองค์การสหประชาชาติ เนื่องจากไม่มีลำดับการสืบทอดตำแหน่งและส่งผลให้คณะมนตรีความมั่นคงต้องลงคะแนนเสียงเลือกผู้สืบทอดตำแหน่ง
อ้างอิง

หมวดหมู่:ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ
หมวดหมู่:ชาวสวีเดนผู้ได้รับรางวัลโนเบล
หมวดหมู่:เลขาธิการสหประชาชาติ
หมวดหมู่:นักการทูตชาวสวีเดน
หมวดหมู่:บุคคลจากเยินเชอปิง
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยอุปซอลา
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยสต็อกโฮล์ม
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางการบินในทวีปแอฟริกา