วอยแชค ยารูแซลสกี

วอยแชค วีตอลต์ ยารูแซลสกี (, ) เป็นนายพลและนักการเมืองชาวโปแลนด์ที่ซึ่งดำรงตำแหน่งผู้นำโดยพฤตินัยของโปแลนด์ตั้งแต่ 2524 ถึง 2532 และเป็นเผด็จการทหารที่ปกครองโปแลนด์ตั้งแต่วันที่ 13 ธันวาคม 2524 ถึง 22 กรกฎาคม 2526 เขาเคยเป็นผู้นำสหพรรคแรงงานโปแลนด์ระหว่างปี 2524 ถึง 2532 อันเป็นการทำให้เขาเป็นผู้นำสหพรรคแรงงานโปแลนด์คนสุดท้าย ยารูแซลสกีดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีระหว่างปี 2524 ถึง 2528 ประธานสภาแห่งรัฐโปแลนด์ระหว่าง 2528 ถึง 2532 และประธานาธิบดีโปแลนด์ระหว่างปี 2532 ถึง 2533 หลังจากตำแหน่งดังกล่าวได้ถูกฟื้นฟูขึ้นมา 37 ปีให้หลัง อนึ่ง ยารูแซลสกีเป็นเสนาธิการคนสุดท้ายของกองทัพประชาชนโปแลนด์ที่ซึ่งต่อมาเปลี่ยนเป็นกองทัพโปแลนด์หลังจากการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองโปแลนด์เมื่อปี 2532

ยารูแซลสกีเกิดในครอบครัวขุนนางโปแลนด์ที่หมู่บ้านกูรุฟเมื่อ พ.ศ. 2466 (ค.ศ. 1923) ต่อมาเมื่อการบุกครองโปแลนด์เกิดขึ้น ยารูแซลสกีและครอบครัวของเขาถูกเนรเทศให้ไปอาศัยอยู่ที่ไซบีเรียโดยเอ็นเควีดี ระหว่างการบังคับใช้แรงงานในป่าดงพงไพรของไซบีเรียนั้น ยารูแซลสกีเกิดอาการกระจกตาอักเสบจากรังสี UV จึงทำให้เขาจำเป็นที่จะต้องใส่แว่นตาป้องกันแสงไปตลอดชีวิต ในปี 2486 (ค.ศ. 1943) เขาได้เข้าร่วมกองทัพโปแลนด์ที่ 1 ที่เพิ่งก่อตั้งใหม่และต่อสู้กับนาซีเยอรมนีเคียงบ่าเคียงใหล่กับทหารโซเวียตโดยเฉพาะอย่างยิ่งในการปลดปล่อยวอร์ซอและการยุทธที่เบอร์ลิน ภายหลังจากการล้มล้างอิทธิพลของสตาลินในโปแลนด์เมื่อ พ.ศ. 2499 (ค.ศ. 1956) และการเรียกตัวกลับของคอนสตันติน โรคอสซอฟสกีไปยังโซเวียต ยารูแซลสกีได้รับตำแหน่งสำคัญในกองทัพโปแลนด์และเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของโปแลนด์เมื่อ พ.ศ. 2511 (ค.ศ. 1968) ในที่สุด 

ยารูแซลสกีได้ขึ้นดำรงตำแหน่งเลขาธิการเอกของสหพรรคแรงงานโปแลนด์และเป็นผู้นำโปแลนด์ภายหลังจากการสิ้นสุดวาระการครองตำแหน่ง 1 ปีของสตาญิสวัฟ กาญา ผู้ดำรงตำแหน่งก่อนหน้ากาญา แอดวาร์ต กีแยแร็ก ได้ลี้ภัยออกจากโปแลนด์แม้ว่ายังคงเป็นหนี้จากการกู้เงินจากต่างชาติก็ตาม เศรษฐกิจของโปแลนด์ ณ ขณะนั้นไม่มีเสถียรภาพเป็นอย่างมากเมื่อยารูแซลสกีได้เข้ามาดำรงตำแหน่ง เมื่อโปแลนด์ได้เข้าสู่สภาวะหาทางออกจากปัญหาดังกล่าวไม่เจอ การปันส่วนอาหารและสิ่งอุปโภคบริโภคนั้นถูกบังคับใช้ขึ้น สภาพการเป็นอยู่และการทำงานของประชาชนโปแลนด์เริ่มแย่ลงอันเป็นการทำให้ประชาชนเริ่มฝักใฝ่กลุ่มต่อต้านคอมมิวนิสต์โดยเฉพาะขบวนการโซลิดาริตี คณะรัฐบาลที่ปกครองโปแลนด์อยู่ ณ ขณะนั้นหวั่นเกรงถึงภัยที่ขบวนการโซลิดาริตีอาจจะก่อต่อคณะผู้ปกครองและองค์การสนธิสัญญาวอร์ซอ เนื่องด้วยความกลัวที่โปแลนด์จะมีชะตาเดียวกันกับประเทศฮังการีเมื่อปี 2499 และประเทศเชโกสโลวาเกียเมื่อปี 2511 ยารูแซลสกีได้ประกาศกฎอัยการศึกทั่วสาธารณรัฐประชาชนโปแลนด์เมื่อวันที่ 13 ธันวาคม 2524 เพื่อเป็นการกำจัดกลุ่มต่อต้านคอมมิวนิสต์ รัฐบาลทหารของโปแลนด์ได้บังคับใช้เคอร์ฟิวและจำกัดการท่องเที่ยวภายในตั้งแต่วันที่ประกาศกฎอัยการศึกไปจนถึงวันที่ 22 กรกฎาคม 2526 

ในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษที่ 1980 (พ.ศ. 2523—2532) การให้ความสำคัญของการเซ็นเซอร์โดยรัฐและอำนาจของสหพรรคแรงงานโปแลนด์ได้ลดลง จึงทำให้ประชาชนโปแลนด์เริ่มมีสิทธิ์เสรีภาพในการแสดงออกมากขึ้น ในช่วงการปฏิวัติแห่งปี 2532 ในภูมิภาคยุโรปกลางและตะวันออก ยารูแซลสกีสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงรูปแบบรัฐบาลเพื่อผลประโยชน์ของชาติและต่อมาเขาได้ลาออกจากตำแหน่งหลังจากการลงนามในข้อตกลงโต๊ะกลมอันนำไปสู่การเลือกตั้งหลายพรรคในโปแลนด์ เขาได้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีอย่างคร่าวตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2532 โดยที่เขานั้นไม่ได้ใช้อำนาจในการปกครองอย่างเต็บรูปแบบเลย เมื่อการเลือกตั้งประธานาธิบดีโปแลนด์เมื่อปี 2533 มาถึง แลค วาแวนซา ได้ชนะการเลือกตั้งและดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีโปแลนด์ต่อจากเขา 

เนื่องจากที่ตัวของยารูแซลสกีเองดำรงตำแหน่งผู้นำโปแลนด์ในช่วงปีสุดท้ายของระบอบคอมมิวนิสต์ ยารูแซลสกียังคงเป็นหนึ่งในบุคคลที่ถูกถกเถียงอยู่บ่อยครั้งในโปแลนด์ เขาถูกยกย่องจากการเปลี่ยนผ่านเป็นระบอบประชาธิปไตยของโปแลนด์อย่างสันติ แต่ก็ยังถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงจากคนร่วมสมัยถึงการประกาศกฎอัยการศึกโดยตัวเขาเอง รวมทั้งการปราบปรามผู้ชุมนุมอย่างรุนแรงโดยรัฐ การจับกุมผู้เรียกร้องสิทธิหลายพันคนโดยไม่มีข้อหาที่ชัดเจน และกรณีการละเมิดสิทธิมนุษยชนอยู่หลายครั้ง 

อ้างอิง

 เชิงอรรถ 

 บรรณานุกรม 
Berger, Manfred E. Jaruzelski: Traitor or Patriot? London: Hutchinson, 1990.  
Berger, Manfred E., and Zbigniew Bauer. Jaruzelski. Kraków: Oficyna Cracovia, 1991. 
Labedz, Leopold. Poland Under Jaruzelski: A Comprehensive Sourcebook on Poland During and After Martial Law. New York: Scribner, 1984. 
Pelinka, Anton. Politics of the Lesser Evil: Leadership, Democracy, & Jaruzelski's Poland. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers, 1999. 
Swidlicki, Andrzej. Political Trials in Poland, 1981–1986. London: Croom Helm, 1988.  
Weschler, Lawrence. The Passion of Poland, from Solidarity Through the State of War. New York: Pantheon Books, 1982.  
, "Jaruzelski, the Shaker of Polish History" Beijing, Shijiezhishi, 2016   

หมวดหมู่:เสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมอง
หมวดหมู่:ประธานาธิบดีโปแลนด์
หมวดหมู่:นักลัทธิคอมมิวนิสต์
หมวดหมู่:เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดลูบลิน