กรมการขนส่งทางราง

กรมการขนส่งทางราง () เป็นส่วนราชการในสังกัดกระทรวงคมนาคม จัดตั้งขึ้นตาม พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ 18) พ.ศ. 2562 เมื่อวันจันทร์ที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2562 พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ ๑๘) พ.ศ. ๒๕๖๒ โดยยกฐานะขึ้นมาจากสำนักงานโครงการพัฒนาระบบราง ในสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร กรมการขนส่งทางรางมีหน้าที่กำกับดูแลระบบขนส่งทางรางทั่วประเทศให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน รวมถึงการเสนอแนะนโยบาย ยุทธศาสตร์ และแผนงานการกำกับดูแลกิจการขนส่งทางรางให้เป็นมาตรฐาน อีกทั้งการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการขนส่งทางรางของประเทศให้สามารถแข่งขันและเชื่อมต่อการขนส่งรูปแบบอื่นและประเทศเพื่อนบ้านได้

 ประวัติ 
กรมการขนส่งทางรางจัดตั้งขึ้นตาม พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ 18) พ.ศ. 2562 ที่ได้ประกาศลงในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอน 49 หน้า 9 เมื่อวันอาทิตย์ที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2562 ซึ่งมีผลบังคับใช้ในวันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา (คือวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2562) โดยได้ยกฐานะและโอนกิจการ สิทธิ หนี้สิน และภาระผูกพัน รวมถึงข้าราชการและพนักงานลูกจ้างของสำนักงานโครงการพัฒนาระบบราง สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร กระทรวงคมนาคม ออกมาจัดตั้งเป็นกรมการขนส่งทางราง โดยในวาระเริ่มแรกนั้น ทางกรมใช้ชั้น 3 อาคารสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร เป็นที่ทำการชั่วคราว

จากนั้นในการประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อวันอังคารที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ที่ประชุมมีมติเห็นชอบให้ สราวุธ ทรงศิวิไล ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมการขนส่งทางรางคนแรก และในวันเดียวกัน ชัยวัฒน์ ทองคำคูณ ปลัดกระทรวงคมนาคม และอดีตผู้อำนวยการ สนข. ได้ลงนามในคำสั่งโอนย้าย สรพงศ์ ไพฑูรย์พงษ์ ผู้ช่วยปลัดกระทรวงคมนาคม ให้มาดำรงตำแหน่งรองอธิบดีกรมการขนส่งทางราง ต่อมาเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้แต่งตั้งสราวุธ ทรงศิวิไล ให้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมการขนส่งทางรางอย่างเป็นทางการ ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญ (กระทรวงคมนาคม:นายสราวุธ ทรงศิวิไล) 

 หน้าที่ 
กรมการขนส่งทางรางมีหน้าที่จัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ยุทธศาสตร์ และแผนการพัฒนาการขนส่งทางรางของประเทศ, กำหนดและกำกับดูแลผู้ประกอบการให้ดำเนินการตามมาตรฐานการขนส่งทางราง ความปลอดภัย การบำรุงทาง การประกอบกิจการ ผู้ประจำหน้าที่, ดูแลการใช้ประโยชน์โครงสร้างพื้นฐานการขนส่งทางราง, พัฒนานวัตกรรมการขนส่งทางราง, ประสานงานด้านการขนส่งทางรางกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และหน้าที่อื่น ๆ

 การแบ่งส่วนราชการ 
กรมการขนส่งทางรางแบ่งส่วนราชการออกเป็น 5 ส่วนดังต่อไปนี้ กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมการขนส่งทางราง กระทรวงคมนาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ 

 สำนักงานเลขานุการกรม
 กองกฎหมาย
 กองกำกับกิจการขนส่งทางราง
 กองมาตรฐานความปลอดภัยและบำรุงทาง
 กองยุทธศาสตร์และแผนงาน

 รายนามอธิบดี 
 ลำดับ  ภาพ  ชื่อ  ดำรงตำแหน่ง  หมายเหตุ 1  นายสราวุธ ทรงศิวิไล  9 มิถุนายน พ.ศ. 2562 - 30 กันยายน พ.ศ. 2562    2   นายสรพงศ์ ไพฑูรย์พงศ์  18 มกราคม พ.ศ. 2563 ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญ - 30 กันยายน พ.ศ. 2563  รักษาราชการแทน ตั้งแต่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2563 - 14 ธันวาคม พ.ศ. 2563  3  นายกิตติพันธ์ ปานจันทร์ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญ -30 กันยายน พ.ศ. 2564 รักษาราชการแทน ตั้งแต่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2563 - 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 25644นายสรพงศ์ ไพฑูรย์พงศ์ -รักษาราชการแทน ตั้งแต่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2564เซ็นตั้ง “สรพงศ์ ไพฑูรย์พงษ์”รองปลัดคมนาคมนั่งรักษาการอธิบดีกรมราง - 20 พฤษภาคม พ.ศ. 25655ดร.พิเชฐ คุณาธรรมรักษ์21 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 -ตั้งแต่วันที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งครม.เคาะแต่งตั้ง "พิเชฐ คุณาธรรมรักษ์” เป็นอธิบดีกรมรางคนใหม่

 พระราชบัญญัติการขนส่งทางราง 

พระราชบัญญัติการขนส่งทางราง เป็นพระราชบัญญัติของไทยที่มีวัตถุประสงค์ในการจัดระเบียบกิจการการขนส่งทางรางให้มีประสิทธิภาพและมีความปลอดภัย

 บทบัญญัติ 
พระราชบัญญัติการขนส่งทางรางมุ่งพัฒนาระบบการขนส่งทางรางของประเทศไทยให้ทันสมัย ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพ โดยกำหนดบทบาทและหน้าที่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ส่งเสริมการลงทุนภาคเอกชน พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยี กำหนดมาตรฐานด้านความปลอดภัยและคุณภาพการให้บริการ และส่งเสริมการเชื่อมโยงระบบรางกับการขนส่งอื่น ๆ เพื่อเพิ่มความสะดวกในการเดินทางและขนส่งสินค้า ตลอดจนสนับสนุนเศรษฐกิจและสังคมในระยะยาว

 การพิจารณา 
คณะรัฐมนตรีได้เสนอร่างพระราชบัญญัติการขนส่งทางรางเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎร พร้อมกับร่างพระราชบัญญัติในทำนองเดียวกันที่เสนอมาประกบอีก 2 ฉบับ โดยสภาผู้แทนราษฎรมีมติรับหลักการทั้ง 3 ฉบับโดยใช้ร่างของคณะรัฐมนตรีเป็นร่างหลัก ก่อนจะมีมติเห็นชอบร่างที่คณะกรรมการวิสามัญพิจารณาแล้ว

ต่อมาวุฒิสภามีมติรับหลักการร่างพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พร้อมกับตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญจำนวน 21 คน ก่อนจะมีมติเห็นชอบร่างที่คณะกรรมการวิสามัญพิจารณาแล้ว และส่งร่างกลับคืนสภาผู้แทนราษฎรเพื่อให้นายกรัฐมนตรีนำขึ้นทูลเกล้าฯ ให้ทรงลงพระปรมาภิไธยเพื่อประกาศใช้เป็นกฎหมายต่อไป โดยคาดว่าจะมีผลใช้บังคับในปี พ.ศ. 2569

 ประกาศใช้ 
ต่อมาในวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2568 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ พระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. 2568 โดยให้มีผลบังคับใช้ในอีก 90 วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์หลักของกรมการขนส่งทางราง กระทรวงคมนาคม 

หมวดหมู่:กระทรวงคมนาคม (ประเทศไทย)
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2562
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐบาลไทยในเขตดุสิต
การขนส่งทางราง
หมวดหมู่:หน่วยงานภาครัฐที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2562
หมวดหมู่:การขนส่งระบบรางในประเทศไทย