สายทอง ทองเจริญ

สายทอง ทองเจริญ (1 มิถุนายน พ.ศ. 2490 – 11 มิถุนายน พ.ศ. 2568) หรือที่รู้จักในนาม แซมซู่ซ่า  เป็นศิลปินพื้นบ้าน เป็นนักร้อง และเป็นนักประพันธ์เพลงคำเมือง มีชื่อเสียงจากการร้องเพลงตลกคำเมือง คู่กับ ลุงใจ ประพันธ์ แก้วเก๋ และวงการันตรี มีผลงานเป็นที่รู้จักจากเพลง ลุงใจแก้บน, ต๋ำฮากุ๊ยลาบ, คนเฒ่าป๋าปิ้ง และอีกหลายผลงานเพลง และเคยดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบลสะเมิงเหนือ

 ประวัติ 
สายัณห์ เกิดเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2490 ที่บ้านป๊อก ตำบลสะเมิงเหนือ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นบุตรนายคำ นางจันทร์ทิพย์ คำทิพย์โพธิ์ทอง เคยสมรสกับนางลำดวน คำทิพย์โพธิ์ทอง ไม่มีบุตร สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 (ม.ศ.3) จากโรงเรียนปัทมเวทผดุง จังหวัดเชียงใหม่ 

ต่อมาได้เริ่มออกหาประสบการณ์เกี่ยวกับการขับขานซอพื้นบ้าน โดยฝึกเรียนกับนายหล้า บ้านหนองก๋าย อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ จากนั้นได้ไปเรียนต่อจากนายทองสุข สิงห์สา บ้านแม่หยวก อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ และได้เริ่มออกหาประการณ์ด้วยการประกอบอาชีพรับงานการแสดงร้องเพลง และการขับซอพื้นบ้านเรื่อยมา จนได้รับการยอมรับจากวงการเพลงพื้นเมือง และเป็นนักประพันธ์เพลงลูกทุ่งคำเมืองให้กับ บริษัท S.N โปรโมชั่น และศิลปินเพลงลูกทุ่งคำเมืองหลายท่าน จนได้รับความนิยมแพร่หลาย ต่อมาได้ตั้งบริษัทผลิตเพลงคำเมืองชื่อ “บริษัทการันตี โปรโมชั่น” สายัณห์ ถือเป็นกวีพื้นบ้านล้านนาผู้มีความคิดสร้างสรรค์ สืบทอดภาษาและวรรณกรรมล้านนา อันมีคุณค่าทางศิลปะการแสดงและวรรณศิลป์ดังปรากฏในผลงานการแต่งเพลงคำเมืองล้านานา และบทซอต่างๆ ซึ่งมี เนื้อหามากด้วยคุณค่าทางวัฒนธรรม และจิตวิญญาณแห่งล้านนา มีการประยุกต์ใช้ให้เข้ากับยุคสมัย ฟังแล้วเข้าใจ ง่าย สายัณห์ คำทิพย์โพธิ์ทอง หรือ สายทอง ทองเจริญ ซึ่งเป็นชื่อเรียก ที่รู้จักกันทั่วไปในกลุ่มผู้ชื่นชอบศิลปะการแสดงซอพื้นเมือง และในนามเพลงลูกทุ่งคำเมืองในชื่อ “ไอ้แซม ซู่ซ่าส์” และด้วยความคิดที่มุ่งมั่นและความหวังที่ไม่อยากให้ศิลปะพื้นบ้านลางหายไปจากแผ่นดินล้านนา เนื่องจากท่านมองว่าศิลปะแขนงนี้ต้องอยู่คู่กับ วัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิต และพระพุทธศาสนา อันเป็นสิ่งค้ำจุนจิตใจของคนในชุมชน และท้องถิ่นในล้านนา สายัณห์ จึงทุ่มเททั้งกายและใจ เพือให้เป็นสมบัติทางวัฒนธรรมสืบต่อให้กับเยาวชนรุ่นหลังสืบไป

 เสียชีวิต 

สายัณห์ เสียชีวิตเมื่อวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2568 ด้วยอาการวูบที่บ้านพัก สิริอายุ 78 ปี ตั้งบำเพ็ญกุศล ณ วัดลัฎฐิวัน อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ และประชุมเพลิงในวันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2568 โดยงานฌาปนกิจครั้งนี้มีผู้ร่วมพิธีอย่างมาก อาทิ ประพันธ์ แก้วเก๋, ผ่องศรี เมืองพาน, จั๋นติ๊บ จ๋อมตอง, ทิพวรรณ จันทร์สวย, สุวรรณ บ้านดอน, เสมา เมืองเม็งราย, ภานุทัต อภิชนาธง, จู ขี้เมี้ยง และชวนพิศ เชียงตา เป็นต้น

 ผลงานเพลง 
 ผลงานการประพันธ์เพลงลูกทุ่งคำเมือง (วงการันตี) ที่ได้รับความนิยม 

 อัลบั้ม ชุดที่ 1 สจ. - อบต.รอแฟน
 อัลบั้ม ชุดที่ 2 น้ำต๋าไก่ ไข้หวัดนก
 อัลบั้ม ชุดที่ 3 ลุงใจแก้บน
 อัลบั้ม ชุดที่ 4 เสียเพราะเหล้า เมาไม่ขับ
 อัลบั้ม ชุดที่ 5 ต๋ำฮากุ๊ยลาบ
 อัลบั้ม ชุดที่ 6 นางในก๊อง
 อัลบั้ม ชุดที่ 7 ศีลห้า
 อัลบั้ม ชุดที่ 8 บนเจ้าตี้

นอกจากนี้ยังประพันธ์เพลงให้กับศิลปินเพลงคำเมืองให้กับหลายๆ คน เช่น วิฑูรย์ ใจพรหม และน้ำอ้อย ธรรมลังกา เป็นต้นศิลปินพื้นบ้าน . รายชื่อศิลปินพื้นบ้าน. สือค้นเมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2562.สำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม. ผลงานและเกียรติประวัติของผู้ได้รับรางวัล. สือค้นเมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2562.

 การันตี ชุด สจ. - อบต.รอแฟน 

 การันตี ชุด น้ำต๋าไก่ ไข้หวัดนก 

 ลักเมาน้องอ้อน
 ต๋าบอดน้ำใส
 อีวอก อีลิง
 แอ่วสาวบ่าเก่า
 โลภมากลาภหาย
 ไข้หวัดนก
 คำปันดอจคอม
 เมียครู
 นางงูเห่า
 สิบแปดมงกุฎ
 เสียงจากผู้นำ
 น้ำต๋าไก่

 การันตี ชุด ลุงใจแก้บน 

 ลุงใจแก้บน
 คนเฒ่าป๋าปิ้ง
 ผีปู่ย่าแค้น
 สายเสียแล้ว
 สองเกลอลักไก่
 ทิพยาทร
 เสน่ห์ยาแฝด
 นักพนันจนมุม
 แค้นต้องชำระ
 เฒ่าชีกอ
 หวยปลอม
 ฮักพี่หนีพ่อ

 การันตี ชุด เสียเพราะเหล้า เมาไม่ขับ 

 เสียเพราะเหล้า
 เมาไม่ขับ
 ผีสองนาง
 คนขี้จุ๊
 อะไรเอ่ย
 ขี้เมาบาร์เบอร์
 สองเฒ่าสองมุม
 เสียเจิงเมียเสี่ยว
 เสียงจากลุงใจ
 ขอบคุณเมีย
 การันตีสืบสาน
 พิษการเมือง

 การันตี ชุด ต๋ำฮากุ๊ยลาบ 

 ต๋ำฮากุ๊ยลาบ
 กินฟรี
 ควายไทย
 แจกผ้าห่ม
 ต้มเมีย
 แบ่งปลา
 เปิดไฟใส่หมวก
 ผีย่าหม้อนึ้ง
 ฟังหูไว้หู
 เลี้ยงงัวแบ่งเกิ่ง
 โล่นตวยก้นจ๊าง
 หนุ่มวัยงอม

 การันตี ชุด นางในก๊อง 

 ขางลูกสาว
 ขายโต๊กโต
 คนเฒ่าลำเอียง
 แก้วแตก
 นางในก๊อง
 น้ำต๋าควาย
 ยาหนุ่ม
 เสียงครวญจากเจ้าที่
 เลือกผู้นำ
 อำนาจเงิน
 เมียสองคน

 การันตี ชุด ศีลห้า 

 ศีลข้อหนึ่ง ปาณา
 กงกรรมกงเกวียน
 ศีลข้อสอง อทินนา
 กรรมตามทัน
 ศีลข้อสาม กาเม
 ใจเขาใจเรา
 ศีลข้อสี่ มุสา
 ข้อคิดคนลวง
 ศีลข้อห้า สุราเมรัย
 สุราพาวิวาท
 คมในฝัก
 หันเงินหน้าดำ หันคำหน้าเศร้า

 การันตี ชุด สังคมก้มหน้า 

 เศรษฐกิจพอเพียง
 สังคมก้มหน้า
 แม่ง่อม
 คนเฒ่าขายเขียว
 ฝันที่เป็นจริง
 กรรมคนแก่
 บนควาย
 ครอบครัวหูหนวก
 ผ้าป่าปลอม
 แปลกจริงหนอ
 ข้าวแข็งแกงจืด
 เล่าเจี้ยกำเมือง

 การันตี ชุด บนเจ้าตี้ 

 บนเจ้าตี้
 สาวน้อยคาแฟ่
 แก่แต่ก๋าย
 เด็กเอ๋ยเด็กน้อย
 น้ำจาแมวโพง
 ป้อง่อม
 สาวน้อยไฟแรง
 ยาบ้าพาไป
 แชมป์มาสาย
 ทุกข์ชาวบ้าน
 บ่าวเคิ้นไฟเขียว
 ใจลอยคอยแฟน

 การันตี ชุด ลำใยอบแห้ง 

 ดูดไขมัน
 แก่แต่กาย
 เด็กเอ๋ยเด็กน้อย
 ลำใยอบแห้ง
 โดนตัดตอน
 บนเจ้าตี้
 แชมป์มาสาย
 หมอกับครู
 เฒ่าคืนศีล
 แข่งกลองหลวง
 ผัวเปรตเมียยักษ์
 ปุ๋ยปลอม
 ทุกข์ชาวบ้าน
 สู้ให้เป็น

 การันตี ชุด มหาเหยิม 

 มหาเหยิม
 คนแก่ชีกอ
 คนขี้กั้ง
 แม่พ่าน
 ลูกเนรคุณ
 สามคุ๊เปลือกเดือย
 ให้แน่...แต่ช้าหน่อย
 เงินซอมอ
 อุทยานผาช่อ
 วอนน้องกลับนา
 คิดถึงบ้านนา
 กะเทยเกษียณ

 การันตี (New Single) 

 ปิดนมลูก
 ลองใจ๋เมีย
 หน้ากากโควิด 19
 ไฟไหม้ป่า
 ผีข้าวมันไก่
 แอ้ม อิค อุ้ยป้อ ลุงใจ (Cover เจน นุ่น โบว์)

 การันตี (ละครซอ/เรื่อง) 

 เลือดต่างสี

 รางวัล 
 พ.ศ. 2559 รางวัลภูมิแผ่นดินปิ่นล้านนา สาขาศิลปะการแสดงและการขับขานพื้นบ้าน

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 การันตีโปรโมชั่น

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:นักดนตรีพื้นเมืองภาคเหนือ
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอสะเมิง
หมวดหมู่:นักดนตรีจากจังหวัดเชียงใหม่