แลค วาแวนซา

แลค วาแวนซา () เป็นรัฐบุรุษ นักเคลื่อนไหวสิทธิแรงงานชาวโปแลนด์ และผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพเมื่อ ค.ศ. 1983

วาแวนซาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีโปแลนด์ระหว่างปี ค.ศ. 1990–1995 (พ.ศ. 2533–2538) หลังจากการชนะการเลือกตั้งเมื่อค.ศ. 1990 วาแวนซาเป็นประธานาธิบดีโปแลนด์คนแรกที่ได้มาจากการเลือกตั้งตั้งแต่ ค.ศ. 1926 และเป็นประธานาธิบดีโปแลนด์คนแรกที่ได้มาจากการเลือกตั้งทางตรง ในช่วงสาธารณรัฐประชาชนโปแลนด์นั้น วาแวนซาประกอบอาชีพช่างไฟฟ้าและได้เข้าร่วมสหภาพแรงงานโซลิดาริตีจนได้ขึ้นเป็นหัวหน้าของสหภาพแรงงานดังกล่าวในที่สุด ระหว่างนั้นเขาได้ทำการเรียกร้องประชาธิปไตยในโปแลนด์อยู่หลายครั้งจนกระทั่งเมื่อ ค.ศ. 1989 ระบอบคอมมิวนิสต์ที่ปกครองโปแลนด์มาตั้งแต่จบสงครามโลกครั้งที่สองนั้นได้สิ้นสุดลง อันเป็นการเร่งให้สงครามเย็นจบเร็วขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

เมื่อครั้นยังประกอบอาชีพช่างไฟฟ้าที่อู่ต่อเรือเลนิน วาแวนซาได้ผันตัวเป็นนักเคลื่อนไหวสหภาพแรงงานที่ซึ่งเขานั้นถูกจับตามองโดยรัฐ โดนไล่ออกจากงานใน ค.ศ. 1976 และถูกจับกุมอยู่หลายครั้ง ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1980 วาแวนซาเป็นเครื่องมือสำคัญในการเจรจาทางการเมืองที่ซึ่งนำไปสู่ข้อตกลงแห่งเดือนสิงหาคมระหว่างผู้ประท้วงแรงงานและรัฐบาล เขานั้นเป็นผู้ร่วมก่อตั้งสหภาพแรงงานโซลิดาริตีที่ซึ่งจำนวนสมาชิกเติบโตจนถึงกว่าหมื่นคน

หลังจากการประกาศกฎอัยการศึกในประเทศโปแลนด์และสหภาพแรงงานโซลิดาริตีทำให้เป็นสิ่งผิดกฎหมาย วาแวนซาถูกจับกุมอีกครั้ง หลังจากการปล่อยตัว วาแวนซายังคงเรียกร้องสิทธิแรงงานอยู่และเป็นบุคคลสำคัญในการทำให้เกิดข้อตกลงโต๊ะกลมขึ้นใน ค.ศ. 1989 อันนำไปสู่การเลือกตั้งกึ่งเสรีในปีเดียวกันและรัฐบาลอันนำโดยโซลิดาริตี วาแวนซาเป็นแกนนำในการเปลี่ยนระบอบการปกครองของโปแลนด์จากรัฐสังคมนิยมลัทธิมากซ์–เลนินไปสู่รัฐทุนนิยมตลาดเสรีประชาธิปไตยเสรีนิยม บทบาททางการเมืองของเขาได้ชะงักลงใน ค.ศ. 1995 หลังจากการแพ้การเลือกตั้งประธานาธิบดีในปีดังกล่าว

หมวดหมู่:ประธานาธิบดีโปแลนด์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ
หมวดหมู่:ชาวโปแลนด์ผู้ได้รับรางวัลโนเบล
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดกูยาวือ-ปอมอแช