วัตถุดาวฤกษ์อายุน้อย

วัตถุดาวฤกษ์อายุน้อย ( หรือ YSO) หมายถึง ดาวฤกษ์ที่อยู่ในขั้นต้นของการวิวัฒนาการ ในชั้นนี้จะประกอบไปด้วยวัตถุสองกลุ่ม ได้แก่ ดาวฤกษ์ก่อนเกิดและดาวฤกษ์ก่อนแถบลำดับหลัก

การจัดประเภทโดยการกระจายพลังงานสเปกตรัม
ดาวฤกษ์ก่อตัวจากการรวมกันของวัสดุที่ตกลงสู่ดาวฤกษ์ก่อนเกิด จากจานรอบดาวฤกษ์หรือสิ่งที่หุ้มมันอยู่ วัสดุในจานเย็นกว่าบริเวณพื้นผิวของดาวฤกษ์ก่อนเกิด ดังนั้นมันจึงแผ่รังสีคลื่นยาวที่ยาวกว่าแสงที่ถูกปล่อยมาจากการปล่อยพลังงานอินฟราเรดส่วนเกิน เมื่อวัสดุในจานหมดลงไปแล้ว อินฟราเรดส่วนเกินจะลดลง ดังนั้น วัตถุดาวฤกษ์อายุน้อยมันจะถูกจัดประเภทให้เป็นขั้นวิวัฒนาการ ขึ้นกับความชันของการกระจายพลังงานสเปกตรัมของมันในย่านมิดอินฟราเรด โดยใช้แผนซึ่งถูกเสนอโดยลาดา (1987) เขาเสนอให้แบ่งการจัดประเภทเป็นสามหมวด (I, II และ III) ขึ้นกับค่าอันตรภาคของดัชนีสเปกตรัม ():

โดย  คือความยาวคลื่น และ  คือความหนาแน่นของฟลักซ์

 ถูกคำนวณในช่วงความยาวคลื่นระหว่าง 2.2–20 (ย่านใกล้อินฟราเรดและมิดอินฟราเรด) อันเดรและคณะ (1993) เป็นผู้ค้นพบหมวด 0 ซึ่งเป็นชั้นที่วัตถุมีการปลดปล่อยซับมิลลิเมตรอย่างรุนแรง แต่เจือจางมากที่  ต่อมากรีนน์และคณะ (1994) ได้เพิ่มหมวดที่ 5 หรือแหล่ง "สเปกตรัมราบ" เข้ามา

แหล่ง หมวด 0 – ไม่สามารถตรวจพบได้ที่ค่า 
แหล่ง หมวด I มีค่า 
แหล่ง สเปตรัมราบ มีค่า 
แหล่ง หมวด II มีค่า 
แหล่ง หมวด III มีค่า 

แผนการจัดประเภทนี้สะท้อนให้เห็นลำดับการวิวัฒนาการได้อย่างคร่าว ๆ เชื่อกันว่าสิ่งที่ฝังอยู่ลึกที่สุดในแหล่งหมวด 0 จะค่อย ๆ พัฒนาไปเป็นหมวด I โดยการสลายตัวของสิ่งหุ้มรอบดาวฤกษ์ จนในที่สุดแล้วพวกมันจะปรากฎให้มองเห็นได้บนเส้นเวลาเกิดดาวฤกษ์ และบนดาวฤกษ์ก่อนแถบลำดับหลัก

วัตถุในหมวด II มีจานรอบดาวฤกษ์และสัมพันธ์กันอย่างคร่าว ๆ กับการจัดประเภทดาวฤกษ์ชนิด ที วัว ขณะที่หมวด III ดาวฤกษ์ได้สูญเสียจานของตัวเองไป และสัมพันธ์โดยประมาณกับดาวฤกษ์ชนิด ที วัวอย่างอ่อน โดยในขั้นกลางที่จานสามารถตรวจพบได้ที่ความยาวคลื่นช่วงยาว (เช่น ที่ ) วัตถุเหล่านั้นจะถูกเรียกว่า วัตถุเปลี่ยนจาน (transition-disk objects)

คุณลักษณะ
วัตถุดาวฤกษ์อายุน้อยยังมีความเกี่ยวเนื่องกับปรากฏการณ์การวิวัฒนาการดาวฤกษ์ช่วงแรกด้วย นั่นคือ ไอพ่นและการไหลออกสองขั้ว, เมเซอร์, วัตถุเฮอร์บิก–อาโร และจานดาวเคราะห์ก่อนเกิด (จานรอบดาวฤกษ์ หรือ proplyds)

การจัดประเภทตามมวล
ดาวฤกษ์เหล่านี้อาจจะแตกต่างกันไปตามมวล โดยแบ่งเป็น วัตถุดาวฤกษ์อายุน้อยมวลมาก (Massive YSO), วัตถุดาวฤกษ์อายุน้อยมวลปานกลาง (Intermediate-mass YSO) และดาวแคระน้ำตาล

ดูเพิ่ม
กลุ่มเมฆบอก

อ้างอิง