พระเจ้ามี่นบีนแห่งมเยาะอู้

พระเจ้ามี่นบีน (ยะไข่และ, , ออกเสียงแบบยะไข่: ) หรือที่รู้จักกันในพระนาม มี่นบาจี้ (, , ม่านบา-กรี่, ออกเสียงแบบยะไข่: ); ค.ศ. 1493–1554) เป็นกษัตริย์ยะไข่จาก ค.ศ. 1531–1554 "รัชสมัยของพระองค์อาระกันกลายเป็นมหาอำนาจ"Seekins 2006: 295 ด้วยความช่วยเหลือจากทหารรับจ้างชาวโปรตุเกสและปืนไฟ กองทัพเรือและกองทัพอันทรงพลังของพระองค์ได้ขยายเขตแดนเข้าไปจนถึงแคว้นเบงกอล และแม้แต่แทรกแซงกิจการของพม่าแผ่นดินใหญ่James 2004: 171

หลังความสำเร็จทางทัพในช่วงแรกต่อเบงกอลและตรีปุระ (1532–34) พระเจ้ามี่นบีนเริ่มมองตนเอง "เป็นผู้พิชิตโลกหรือพระเจ้าจักรพรรดิ" และเพื่อเป็นการระลึกถึงชัยชนะของพระองค์ในเบงกอล พระองค์จึงสร้างวัดชิตอง หนึ่งในเจดีย์ที่สำคัญของมเยาะอู้Gutman 2001: 96 อย่างไรก็ตาม ความพยายามขยายอำนาจของพระองค์ต้องพบกับอุปสรรคสำคัญ การควบคุมเบงกอลไกลเกินจิตตะกองของพระองค์เป็นเพียงในนามเท่านั้น และไม่เคยแก้ไขปัญหาการโจมตีเบงกอลของตรีปุระได้เลย เช่นเดียวกับสุลต่านแห่งเบงกอลก่อนหน้าพระองค์ นอกจากนี้การแทรกแซงพม่าตอนล่าง (ค.ศ. 1542) ของตองอูก่อให้เกิดการรุกรานของตองอูใน ค.ศ. 1545–47 ที่เกือบทำให้อำนาจของพระองค์ล่มสลาย พระองค์รอดชีวิตจากกการรุกรานและภายหลังให้ความช่วยเหลือทางทหารแก่อังวะ โดยหวังที่จะหยุดการรุดหน้าสู่พม่าตอนบนของตองอู
พระองค์สวรรคตในเดือนมกราคม ค.ศ. 1554 และ Min Dikkha พระราชโอรสองค์โตและรัชทายาท ขึ้นครองราชย์ต่อ มรดกของพระองค์ยังคงอยู่ การก่อสร้างเชิงป้องกันที่พระองค์สร้างขึ้นทั่วทั้งอาณาจักรจะขัดขวางการรุกรานของตองอูอีกครั้งจนถึง ค.ศ. 1580 นอกจากนี้ พระองค์ยังได้รับการยกย่องจากการก่อตั้งกองเรือที่ควบคุมอ่าวเบงกอล ซึ่งในศตวรรษต่อมาจะทำให้ยะไข่สามารถควบคุมแนวชายฝั่งที่ยาวกว่า 1,600 กิโลเมตร จากสุนทรวันไปจนถึงอ่าวเมาะตะมะTopich, Leitich 2013: 21 การครองราชย์ 22 ปีของพระองค์ทำให้มเยาะอู้กลายเป็นมหาอำนาจระดับภูมิภาค โดยรักษาสถานะนี้ไว้ได้อย่างดีจนถึงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 17

พระชนม์ชีพช่วงต้น
กษัตริย์ในอนาคตมีพระนามตอนพระราชสมภพว่า Min Pa (မင်းပါ) จากมกุฎราชกุมารยาซาแห่งมเยาะอู้กับเจ้าหญิง Saw Nandi เมื่อ ค.ศ. 1493 พระราชบิดามารดาของพระองค์เป็นลูกพี่ลูกน้องกัน โดยพระราชมารดาเป็นพระราชธิดาในพระปิตุลาของยาซาSandamala Linkara Vol. 2 1999: 26–27 พระองค์มีพระอนุชาอย่างน้อยหนึ่งพระองค์นามว่า Min Aung Hla ใน ค.ศ. 1502 Salingathu พระอัยกาสวรรคต และพระราชบิดาขึ้นครองราชย์ต่อ ในฐานะกษัตริย์ พระราชบิดาแต่งตั้งราชินีองค์ใหม่สามพระองค์ และให้พระราชมารดาของพระองค์เป็นพระมเหสีรอง ไม่กี่ปีต่อมา พระองค์แต่งตั้ง Min Pa เป็นนายพลในกองทัพ

ขึ้นสู่อำนาจ
ใน ค.ศ. 1513 ยาซาถูก Gazapati พระราชโอรสอีกพระองค์จากพระสนม โค่นอำนาจ แม้ว่า Min Pa มีพระชนมายุมากกว่า Gazapati และมีสิทธิในการอ้างราชบัลลังก์อย่างถูกต้องมากกว่า พระองค์อยู่ห่างจากจุดสนใจ โดยมีชีวิตรอดจากการวางแผนร้ายและการแย่งชิงอำนาจในราชสำนักซึ่งมีกษัตริย์ถึงสามพระองค์ (Gazapati, Saw O และ Thazata) ในช่วงแปดปีต่อมา ใน ค.ศ. 1521 พระเจ้า Thazata สวรรคต และมังฆ้อง พระอนุชาของพระองค์ขึ้นครองราชย์ต่อ แม้ว่า Min Pa สูญเสียราชบัลลังก์แก่พระเจ้ามังฆ้อง แต่พระองค์ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ว่าราชการแห่งตาน-ดแว เมืองที่มีความสำคัญเป็นอันดับ 2 ของอาณาจักร ณ ที่นั่น Min Pa สร้างฐานเสียงผู้จงภักดีและรวบรวมอาวุธอย่างใจเย็น สิบปีต่อมา พระองค์ก่อกบฏและเดินทัพไปยังมเยาะอู้ด้วยกำลังทางบกและทางทะเล เมื่อถึงมเยาะอู้ กองทัพของพระองค์เอาชนะกองทัพของกษัตริย์และสั่งให้ประหารชีวิตพระเจ้ามังฆ้องSandamala Linkara Vol. 2 1999: 28

สวรรคต
พระเจ้ามี่นบีนสวรรคตในวันที่ 11 มกราคม ค.ศ. 1554 (แรม 8 ค่ำ เดือนดะโบ่-ดแว 915 ME) Dikkha รัชทายาท ขึ้นครองราชย์ต่อจากพระองค์

หมายเหตุ

 อ้างอิง 

บรรณานุกรม












หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2036
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2097
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์แห่งมเยาะอู้