เจ้าจอมมารดาสัมฤทธิ์ ในรัชกาลที่ 3

เจ้าจอมมารดาสัมฤทธิ์ เป็นพระสนมในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เจ้าจอมมารดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนเจริญผลภูลสวัสดิ์ และพระอัยยิกาในสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระชินวรวิสุทธิเทวารยวงศ์

ประวัติ
เจ้าจอมมารดาสัมฤทธิ์ เกิดเมื่อ พ.ศ. 2346 ในปลายรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เป็นธิดาของพระยาพิมานประสิทธิ์กับนางเหมือน ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เจ้าจอมมารดาสัมฤทธิ์ได้เป็นนางละครสำรับกลาง ดังปรากฏใน ประชุมพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 4 ภาคปกิณณกะ ภาค 1/2 เรื่องช้างเผือกกับนางงาม ว่าประชุมพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่-๔-ภาคปกิณณกะ-ภาค-๑/๒-เรื่องช้างเผือกกับนางงาม

...ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรงอิเหนาในทอดแรก... สำรับกลางนั้นที่ใช้เป็นพระเอกนางเอกออกโรงอยู่ คือ จันสังข์ ขำเงาะ องุ่นสีดาหรือรจนา จั่นเสียง น้อยงอก มีสุรเสนา สัมฤทธิ์เจ้าจอมมารดา ปรางจิ๋ว...

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เจ้าจอมมารดาสัมฤทธิ์ได้เป็นอาจารย์สอนอักขรสมัยไทยให้แก่พระนัดดา ซึ่งหนึ่งในนั้นคือสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระชินวรวิสุทธิเทวารยวงศ์

เจ้าจอมมารดาสัมฤทธิ์ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2434 ขณะอายุได้ 88 ปี รับพระราชทานน้ำหลวงอาบศพ หีบทองทึบ ฉัตรเบญจา และกลองชนะเขียว 3 คู่ จ่าปี่ 1 ประโคมเมื่ออาบน้ำศพ ข่าวตาย 

พระราชโอรส
เจ้าจอมมารดาสัมฤทธิ์ ได้มีพระราชโอรส 1 พระองค์ คือ
พระองค์เจ้าชมพูนุท ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสถาปนาเป็น กรมหมื่นเจริญผลพูลสวัสดิ์ ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเลื่อนเป็น กรมขุนเจริญผลพูลสวัสดิ์  ทรงเป็นพระชนกในสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระชินวรวิสุทธิเทวารยวงศ์

อ้างอิง

หมวดหมู่:เจ้าจอมมารดา
หมวดหมู่:พระภรรยาในรัชกาลที่ 3