ปรีชา เถาทอง

ศาสตราจารย์ ปรีชา เถาทอง ศิลปินแห่งชาติผู้ได้รับการเชิดชูเกียรติในฐานะศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ สาขาย่อยการ (จิตรกรรม) ประจำปีพุทธศักราช 2552ฐานข้อมูลประวัติส่วนตัว

 ประวัติ 
ศาสตราจารย์ ปรีชา เถาทอง เกิดเมื่อวันที่  27 เมษายน พ.ศ. 2491เปิดประวัติ ปรีชา เถาทอง ที่จังหวัดพระนคร เป็นบุตรของนายเจริญ เถาทอง (บิดา) และ นางสิน เถาทอง (มารดา) เป็นบุตรคนที่ 5 ในจำนวนพี่น้อง 8 คน โดยพี่น้องร่วมมารดาทั้งหมดได้แก่
1. เป็นชาย (เสียชีวิต)
2. เป็นชาย (เสียชีวิต)
3. เป็นชาย (เสียชีวิต)
4. นายพิชัย เถาทอง (รับเหมาก่อสร้าง)
5. นายปรีชา เถาทอง (ศิลปินแห่งชาติ)
6. นายสุชาติ เถาทอง (ศิลปิน)
7. นายสมชาย เถาทอง (ศิลปิน)
8. นายสุวิชาญ เถาทอง (ศิลปิน)

 การศึกษา 
 จบการศึกษาระดับปริญญาตรี ศิลปบัณฑิต จิตรกรรม (เกียรตินิยมอันดับ 2) มหาวิทยาลัยศิลปากร  กรุงเทพมหานคร
 ได้รับทุนไป ศึกษาที่ L'Accademia di belle Arte ณ กรุงโรม ประเทศอิตาลี ในปี พ.ศ. 2519L'Accademia di belle Arte 
 จบการศึกษาระดับปริญญาโท ศิลปมหาบัณฑิต จิตรกรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร กรุงเทพมหานคร 
 ประกาศนียบัตร วิชาวาดเส้นจากอดาเคมีเบลลา อาร์เต กรุงโรม ประเทศอิตาลี

 การทำงาน 
ศาสตราจารย์ปรีชา เถาทอง ได้รับรางวัลจำนวนมากและยังดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ ที่มหาวิทยาลัยศิลปากร 
 ได้รับรางวัลศิลปินชั้นเยี่ยม สาขาจิตรกรรมจากงานแสดงศิลปกรรมแห่งชาติ ปี 2522
 รางวัลเหรียญเงินจากศิลปกรรมแห่งชาติครั้งที่ 22 (จิตรกรรม)
 รางวัลเหรียญทองจากศิลปกรรมแห่งชาติครั้งที่ 23
 รางวัลศิลปกรรมยอดเยี่ยมจากศิลปกรรมครบรอบที่ 3 ของหอศิลป พีระศรี
 รางวัลเหรียญทองศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 24
 รางวัลเหรียญทองศิลปกรรมแห่งชาติครั้งที่ 25
 ได้รับเกียรติให้เป็นศิลปินชั้นเยี่ยม สาขาจิตรกรรม
 อาจารย์พิเศษที่โรงเรียนเพาะช่าง
 อาจารย์ประจำคณะจิตรกรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร
 ได้รับทุนไป ศึกษาที่ L'Accademia di belle Arte ณ กรุงโรมประเทศอิตาลี ในปี พ.ศ. 2519
 ศาสตราจารย์ประจำคณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร
 ประธานสภาคณบดีศิลปะแห่งประเทศไทย
 23 มิถุนายน พ.ศ. 2552 กรรมการส่งเสริมศิลปะร่วมสมัย สาขาทัศนศิลป์
 8 มกราคม พ.ศ. 2552 ศิลปินแห่งชาติ ประจำปี 2552 สาขาสาขาทัศนศิลป์ด้านจิตรกรรม

 ผู้ร่วมรับรางวัลอันทรงเกียรติศิลปินแห่งชาติ 
ในปี พ.ศ. 2552 ปีเดียวกัน ยังมีผู้ได้รับการเชิดชูเกียรติในฐานะ "ศิลปินแห่งชาติ" นั้นมีผู้เข้าร่วมรับรางวัลทั้งหมด 9 ท่าน ดังนี้ 

ศิลปินที่ได้รับเลือกเป็นศิลปินแห่งชาติใน 3 สาขา ได้แก่ ทัศนศิลป์ วรรณศิลป์ และ สาขาศิลปะการแสดง ประจำปี พ.ศ. 2552

ศาสตราจารย์ ปรีชา เถาทอง ศิลปินแห่งชาติ ปี พุทธศักราช 2552 สาขาทัศนศิลป์ ด้านจิตรกรรม
นายองอาจ สาตรพันธุ์ ศิลปินแห่งชาติ ปี พุทธศักราช 2552 สาขาทัศนศิลป์ ด้านสถาปัตยกรรมร่วมสมัย 
นางเพ็ญพรรณ สิทธิไตรย์ ศิลปินแห่งชาติ ปี พุทธศักราช 2552 สาขาทัศนศิลป์ ด้านประณีตศิลป์ - แกะสลักเครื่องสด
นายวรนันท์ ชัชวาลทิพากร ศิลปินแห่งชาติ ปี พุทธศักราช 2552 สาขาทัศนศิลป์ด้านภาพถ่าย
นายเสกสรรค์ ประเสริฐกุล ศิลปินแห่งชาติ ปี พุทธศักราช 2552 สาขาวรรณศิลป์ ด้านเรื่องสั้น สารคดี นวนิยาย กวีนิพนธ์  
นายจตุพร รัตนวราหะ ศิลปินแห่งชาติ ปี พุทธศักราช 2552 สาขาศิลปะการแสดง ด้านนาฏศิลป-โขน 
นายอุทัย แก้วละเอียด ศิลปินแห่งชาติ ปี พุทธศักราช 2552 สาขาศิลปะการแสดง ด้านดนตรีไทย 
นางมัณฑนา โมรากุล ศิลปินแห่งชาติ ปี พุทธศักราช 2552 สาขาศิลปะการแสดง ด้านดนตรีไทยสากล-คำร้อง  
นายประยงค์ ชื่นเย็น ศิลปินแห่งชาติ ปี พุทธศักราช 2552 สาขาศิลปะการแสดง ด้านดนตรีไทยลูกทุ่ง-ผู้เรียบเรียงเสียงประสาน

โดยศิลปินแห่งชาติทั้ง 9 ท่านได้ผ่านหลักเกณฑ์การคัดเลือกศิลปินแห่งชาติอัน ประกอบด้วย 3 หลักเกณฑ์ใหญ่ ดังนี้

เป็นผู้มีความรู้ความสามารถ มีความเชี่ยวชาญและมีผลงานดีเด่น
เป็นที่ยอมรับของวงการศิลปะแขนงนั้น
เป็นผู้มีคุณธรรม มีผลงานที่ยังเป็นประโยชน์ต่อสังคมและมนุษยชาติ ได้รับรางวัลหรือเกียรติคุณระดับท้องถิ่น ระดับชาติ หรือระดับนานาชาติ
ซึ่งในปี พุทธศักราช 2552 มีผู้ผ่านการคัดเลือกจำนวนมาก และคณะกรรมการได้มีกระบวนการพิจารณาอย่างละเอียดมากที่สุดโดยศิลปินแห่งชาติปี 2552 ได้เข้ารับพระราชทานโล่และเข็มเชิดชูเกียรติจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 เนื่องในวันศิลปินแห่งชาติ ที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย

 รางวัล & เกียรติคุณ 
รางวัลและเกียรติคุณที่ได้รับ ประกอบด้วยฐานข้อมูลรางวัล
 ปี ชื่อรางวัล หน่วยงานที่มอบ หมายเหตุ 2517 รางวัลเกียรตินิยมอันดับ 2 เหรียญเงิน ประเภทจิตรกรรม ศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 22 2518 รางวัลเกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง ประเภทจิตรกรรม ศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 23 2520 รางวัลเกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง ประเภทจิตรกรรม ศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 24 2522 รางวัลเกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง ประเภทจิตรกรรม ศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 25 2522 ได้รับยกย่องเป็นศิลปินชั้นเยี่ยม ประเภทจิตรกรรม ลำดับที่ 14  2527 รางวัลที่ 1 การประกวดจิตรกรรมฝาผนัง ธนาคารอาคารสงเคราะห์  2527 รางวัลที่ 3 การออกแบบอนุสาวรีย์ 700 ปี ลายสือไทย  2535 รางวัลที่ 1 การประกวดจิตรกรรมฝาผนังตึก Escape กรุงเทพฯ รัฐบาลไทย  2537 รางวัลที่ 1 การประกวดจิตรกรรมฝาผนังตึกธนาคารแห่งประเทศไทย จังหวัดเชียงใหม่ ธนาคารแห่งประเทศไทย จังหวัดเชียงใหม่  2538  ออกแบบสร้างสรรค์ภาพประกอบหนังสือพระมหาชนกพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร 

 ผลงาน 
ผลงานทั้งหมดประกอบด้วยฐานข้อมูลผลงาน
 ปีที่ได้รับ ชื่อผลงาน เทคนิค ขนาด รางวัลที่ได้รับ หน่วยงานที่มอบ 2512  " วัดโพธิ์ " หรือ Wat Po 1969.  สีน้ำบนกระดาษ 50*70 ซม. - 2515   " แสงและเงา " หรือ Light & Shadow.  สีอะคริลิกบนผ้าใบ  114*100 ซม. ศิลปนิพนธ์ศิลปบัณฑิต (ศิลปไทย) มหาวิทยาลัยศิลปากร พ.ศ. 2515 2517    " ภายนอก 1/2517 " หรือ Exterior 1/1974.  สีอะคริลิกบนผ้าใบ  137*120 ซม.  2518 " เปลือย " หรือ Nude Light Shadow 1975.  สีอะคริลิกบนผ้าใบ  108*123 ซม.     2519 " แสงและเงา 4 " หรือ Light and Shadow 4.  สีอะคริลิก  108*123 ซม.  เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทองประเภทจิตรกรรม การแสดงศิลปกรรมแห่งชาติครั้งที่ 23 พ.ศ. 2519 2520   " รูปทรงของแสงบนเนื้อที่ของเงา 1 " หรือ Light Form on the Shade Area 1.  สีอะคริลิกบนผ้าใบ  140*170 ซม. เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทองประเภทจิตรกรรม การแสดงศิลปกรรมแห่งชาติครั้งที่ 25 พ.ศ. 2522 2520  " วัด 2 " หรือ Temple no. 2.  สีน้ำมันและสีอะคริลิก  150*180 ซม.  เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทองประเภทจิตรกรรม  การแสดงศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 24 พ.ศ. 2520 2522 " แสงภายใน " หรือ Interior with Light.  สีอะคริลิก  200*300 ซม.   รางวัลยอดเยี่ยมศิลปกรรม  การประกวดศิลปกรรมร่วมสมัยประจำปี 2522 2523   " จังหวะของแสง 2523 " หรือ  Rythm of Light 1980.  สีอะคริลิก สีน้ำมันบนผ้าใบ  110*129 ซม.   2524  " ยมกปาฏิหาริย์ 1981 " หรือ Yamokpha Tihan 1981.  ไม่ระบุเทคนิค , ศิลปะจัดวาง.   200*250 ซม.  2525    " มารผจญ 1982 " หรือ Marn Phajorn 1982.  ไม่ระบุเทคนิค 100*130 ซม.   2526  " ยมกปาฏิหาริย์ 1983 " หรือ Yamokpha Tihan 1983.  ไม่ระบุเทคนิค  200*250 ซม.   2526    " แสงและเงาบนกระดาษ 1/2526 " หรือ Light and Shade on Paper 1/1983.  กระดาษ 65*45 ซม.   2531  " ทวารบาล 2531 " หรือ Thawara Barn 1988.  สีอะคริลิก สีน้ำมันบนผ้าใบ 170*140 ซม.  2532 " มารผจญ 1989 " หรือ Marn Phajorn 1989.  สีอะคริลิกบนผ้าใบ 140*170 ซม.    2535 " แสงและทิศทาง " หรือ Light and direction.  สีอะคริลิก ผ้าใบ แสงไฟฟ้า 140*170 ซม.   2536  " 50 ปี ภาพสะท้อน " หรือ 50 Years Reflection.  สีอะคริลิก สติ๊กเกอร์ แผ่นกระดาษ  50*50 ซม.   2538   ออกแบบสร้างสรรค์ภาพประกอบ หนังสือพระมหาชนก พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ภาพประกอบเรื่อง “พระมหาชนก” บทที่ 33. พระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร. 
ภาพประกอบเรื่อง “พระมหาชนก” บทที่ 34. พระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร. 
ภาพประกอบเรื่อง “พระมหาชนก” บทที่ 35. พระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร. 
ภาพประกอบเรื่อง “พระมหาชนก” บทที่ 36. พระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร. 
ภาพประกอบเรื่อง “พระมหาชนก” บทที่ 37. พระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร.  2539   " จิต - วัตถุ, ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท " หรือ  Subjective, Your Majective. เทคนิคผสม 90*150 ซม. 

 ปรัชญาและเป้าหมายในการทำงาน 
ศาสตราจารย์ ปรีชา มีแนวคิดที่ว่า มนุษย์ต้องปรับตัวให้ทันยุคสมัย ขณะเดียวกันก็ต้องรู้จักวัฒนธรรมของตนเอง ซึ่งควรนำมาปรับให้เกิดดุลยภาพระหว่างการอนุรักษ์กับการพัฒนา ศิลปะก็เช่นเดียวกันคนไทยสามารถเรียนรู้ทฤษฎีศิลปะแบบตะวันตกแต่ในเวลาเดียวกันก็ต้องไม่ลืมความเป็นไทยของตนเองแล้วนำข้อดีของทั้งสองสิ่งมาปรับให้เกิดดุลยภาพเป็นแนวทางสร้างสรรค์ศิลปกรรมไทยร่วมสมัยอย่างมีเอกลักษณ์ ซึ่งเป็นการพัฒนาที่ยั่งยืนตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ขณะเดียวกัน ศิลปินเองก็ต้องพยายามสื่อสารกับผู้ชมด้วย" ปรีชาจึงพยายามทำหน้าที่ลดช่องว่างของความไม่เข้าใจศิลปะของบุคคล โดยนัยหนึ่งทำหน้าที่เป็นครูสอนศิลปะ อีกนัยหนึ่งทำหน้าที่สร้างสรรค์ผลงานศิลปะให้สอดคล้องกับอุดมการณ์ของครูสอนศิลปะผู้ที่ติดตามผลงานศิลปะของปรีชามาตั้งแต่ชุดแรก ๆ จะพบว่าผลงานที่สร้างสรรค์ได้สอดแทรกสาระเพื่อปูพื้นฐานแก่ผู้ชมเป็นลำดับอย่างต่อเนื่อง "ทั้งนี้ผู้ชมงานควรปรับตัวปรับใจให้เกิดความพร้อมที่จะรับรู้และชื่นชมกับผลงานศิลปะตามไปด้วยเพราะถ้าสังคมมุ่งส่งเสริมให้บุคคลรับรู้แต่ศาสตร์ที่เป็นวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี แต่ขาดความรู้เกี่ยวกับเรื่องสุนทรียภาพทางความดีความงามซึ่งเป็นเรื่องของจิตนิยม ต่อไปจิตใจของบุคคลเหล่านั้นก็จะขาดความอ่อนหวานนุ่มนวล ไม่มีสุนทรียรสในจิตใจ จนกระทั่งกลายเป็นมนุษย์ที่มีจิตใจแข็งกระด้างไม่รับรู้คุณค่าของความดีความงามทั้งมวลที่มีอยู่ในโลก

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ประจำปี ๒๕๕๖ , เล่ม ๑๓๐ ตอนที่ ๓๐ ข หน้า ๒๒, ๖ ธันวาคม ๒๕๕๖
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ประจำปี ๒๕๕๓ , เล่ม ๑๒๗ ตอนที่ ๑๔ ข หน้า ๕๐, ๘ ธันวาคม ๒๕๕๓
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ประจำปี ๒๕๕๘ , เล่ม ๑๓๒ ตอนที่ ๓๒ ข หน้า ๒๔, ๔ ธันวาคม ๒๕๕๘
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลาและเหรียญจักรพรรดิมาลา , เล่ม ๑๒๒ ตอนที่ ๑๑ ข หน้า ๑๔๙, ๒๓ กรกฎาคม ๒๕๔๘

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดพระนคร
หมวดหมู่:จิตรกรชาวไทย
หมวดหมู่:ศิลปินชาวไทย
หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร