สินค้าอันตราย

สินค้าอันตราย ()United Nations. The Recommendations on the Transport of Dangerous Goods, Model Regulations. 20th revised edition. from https://www.unece.org/trans/danger/danger.htmlเป็นสินค้าที่อยู่ระหว่างการขนส่งมีความเสี่ยงที่จะเกิดความเสี่ยหายต่อชีวิต ทรัพย์สิน และสิ่งแวดล้อม รวมมถึงภาพลักษณ์ ซึ่งมีสมบัติตามลักษณะความเสี่ยง 9 ประเภทที่กำหนดโดยคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญด้านการขนส่งสินค้าอันตรายของสหประชาชาติ (Committee of Experts on the Transport of Dangerous Goods) การกำหนดลักษณะความเสี่ยงดังกล่าวจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนารูปแบบมาตรการจำกัดความเสี่ยงในการขนส่งสินค้าอันตรายในแต่ละรูปแบบ และได้ออกเอกสารข้อเสนอแนะสหประชาชาติว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตราย (UN Recommendations on the Transport of Dangerous Goods - Model Regulations) ซึ่งเป็นแนวทางในการออกข้อกำหนดของสินค้าอันตรายในรูปแบบการขนส่งต่างๆ ในทางสากล

 การจำแนกประเภทและฉลาก 

 ประเภท 1: วัตถุระเบิด 
 1.1  สารหรือสิ่งของที่มีอันตรายจากการระเบิดทั้งมวล
 1.2 สารหรือสิ่งของที่มีอันตรายจากการพุ่งกระเด็นแต่จะไม่ระเบิดทั้งมวล
 1.3 สารหรือสิ่งของที่มีอันตรายจากการติดไฟและมีการระเบิดหรือพุ่งกระเด็นหรือทั้งสองอย่างแต่จะไม่ระเบิดทั้งมวล
 1.4 สารหรือสิ่งของที่ไม่สามารถระบุลักษณะการระเบิดได้ชัดเจน
 1.5 สารที่ไม่มีความไวต่อการระเบิดและมีอันตรายจากการระเบิดทั้งมวล
 1.6 สารที่ไม่มีความไวต่อการระเบิดและไม่มีการระเบิดทั้งมวล


 100px วัตถุอันตราย ประเภท 1: การระเบิด 
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 1.1: การระเบิด 
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 1.2: การระเบิด 
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 1.3: การระเบิด  
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 1.4: การระเบิด  
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 1.5: การพุ่งกระเด็น   
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 1.6: การระเบิด   

 ประเภท 2: ก๊าซ 
 2.1 ก๊าซไวไฟ
 2.2 ก๊าซไม่ไวไฟและไม่มีพิษ
 2.3 ก๊าซพิษ


 100px วัตถุอันตราย ประเภท 2.1: ก๊าซไวไฟ 
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 2.2: ก๊าซไม่ไวไฟ 
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 2.3: ก๊าซพิษ 
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 2.2: ออกซิเจน 
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 2.3: อันตรายจากการสูดดม  
 ประเภท 3: ของเหลวไวไฟ 
 กลุ่มที่ 1 จุดเดือดเริ่มต้นของ 35 องศาเซลเซียส หรือต่ำกว่า ที่ความดันสัมบูรณ์ 101.3 kPa และ จุดวาบไฟที่เท่าใดก็ตาม เช่น ไดเอทิลอีเทอร์ หรือ คาร์บอนไดซัลไฟด์
 กลุ่มที่ 2 จุดเดือดเริ่มต้นมากกว่า 35 องศาเซลเซียส ที่ความดันสัมบูรณ์ 101.3 kPa และ จุดวาบไฟน้อยกว่า 23 องศาเซลเซียส เช่น น้ำมันเบนซิน และ อะซิโตน
 กลุ่มที่ 3 นอกเหนือจากเกณฑ์ในกลุ่มที่ 1 หรือที่ 2 เช่น น้ำมันก๊าด และ น้ำมันดีเซล 


 100px วัตถุอันตราย ประเภท 3: ของเหลวไวไฟ 
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 3: ติดไฟได้ 
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 3: น้ำมันเตา   
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 3: แก๊สโซลีน  

 ประเภท 4: ของแข็งไวไฟ 
 4.1 ของแข็งไวไฟ สารที่เป็นของแข็งที่จุดติดไฟและลุกติดไฟได้ง่าย เช่น ไนโตรเซลลูโลส, แมกนีเซียม
 4.2 มีความเสี่ยงต่อการลุกไหม้ได้เอง สารที่เป็นของแข็งที่จุดไฟได้เอง เช่น อะลูมิเนียมอัลคิล, ฟอสฟอรัสขาว
 4.3 อันตรายเมื่อสัมผัสน้ำ สารที่เป็นของแข็งที่ไวไฟเมื่อเปียกหรือทำปฏิกิริยารุนแรงกับน้ำ เช่น โซเดียม, แคลเซียม, โพแทสเซียม, แคลเซียมคาร์ไบด์

 100px วัตถุอันตราย ประเภท 4.1: ของแข็งไวไฟ 100px วัตถุอันตราย ประเภท 4.2: มีความเสี่ยงต่อการลุกไหม้ได้เอง 100px วัตถุอันตราย ประเภท 4.3: อันตรายเมื่อสัมผัสน้ำ

 ประเภท 5: สารออกซิไดส์และสารอินทรีย์เปอร์ออกไซด์ 
 5.1 สารออกซิไดซ์อื่นที่ไม่ใช่สารอินทรีย์เปอร์ออกไซด์ เช่น แคลเซียมไฮโพคลอไรต์, แอมโมเนียมไนเตรต, ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์, โพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต
 5.2 สารอินทรีย์เปอร์ออกไซด์ ทั้งในรูปของเหลวหรือของแข็ง เช่น เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์, คิวมีนไฮโดรเปอร์ออกไซด์

 100px วัตถุอันตราย ประเภท 5.1: สารออกซิไดส์ 100px วัตถุอันตราย ประเภท 5.2: สารอินทรีย์เปอร์ออกไซด์

 ประเภท 6: สารพิษและสารติดเชื้อ 
 6.1a สารพิษที่อาจทำให้เสียชีวิตหรือบาดเจ็บสาหัสต่อสุขภาพของมนุษย์หาก สูดดม กลืนกิน หรือดูดซึมทางผิวหนัง เช่น โพแทสเซียม ไซยาไนด์, เมอร์คิวริก คลอไรด์
 6.1b (ปัจจุบันคือ PGIII) สารพิษที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพของมนุษย์ (หมายเหตุ : สัญลักษณ์นี้ไม่ได้รับอนุญาตจากสหประชาชาติอีกต่อไป) เช่น สารกำจัดศัตรูพืช, เมทิลีนคลอไรด์
 6.2 สารอันตรายทางชีวภาพ องค์การอนามัยโลก (WHO) แบ่งกลุ่มนี้ออกเป็นสองประเภทคือ หมวด A: ติดเชื้อ และ หมวด B: ตัวอย่าง เช่น การเพาะไวรัส, ตัวอย่างพยาธิวิทยา, เข็มฉีดยาเข้าเส้นเลือดดำ

 100px วัตถุอันตราย ประเภท 6.1: สารพิษ 100px วัตถุอันตราย ประเภท 6.2: สารติดเชื้อ

 ประเภท 7: วัตถุกัมมันตรังสี 
 100px วัตถุอันตราย ประเภท 7: วัตถุกัมมันตรังสี

 ประเภท 8: สารกัดกร่อน 
 8.1 กรด เช่น กรดซัลฟิวริก, กรดไฮโดรคลอริก
 8.2 แอลคาไลน์ เช่น โพแทสเซียมไฮดรอกไซด์, โซเดียมไฮดรอกไซด์

 100px วัตถุอันตราย ประเภท 8: สารกัดกร่อน

 ประเภท 9: สารอันตรายเบ็ดเตล็ดและสารอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม 
สารอันตรายที่ไม่จัดอยู่ในประเภทอื่น เช่น แร่ใยหิน, ลูกแก๊สถุงลมนิรภัย, แพชูชีพแบบเป่าลมเอง, น้ำแข็งแห้ง

 100px วัตถุอันตราย ประเภท 9: เบ็ดเตล็ด

 บัญชีรายชื่อสินค้าอันตราย 
ในข้อเสนอแนะสหประชาชาติว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายจะมีการกำหนดบัญชีรายชื่อของสินค้าอันตรายในส่วนที่ 3 ซึ่งจะประกอบด้วยข้อมูลหลักในการบ่งชี้ข้อมูลของสินค้าอันตรายแต่ละรายการตามข้อมูลหลัก 5 ข้อมูล ดังนี้

 หมายเลขสหประชาชาติ (UN number)
 ชื่อที่ถูกต้องทางการขนส่ง (Proper Shipping name)
 ประเภทสินค้าอันตราย (Class)
 ความอันตรายรอง (Subsidiary hazard)
 กลุ่มการบรรจุ (Packing Group)

ในบัญชีรายชื่อสินค้าอันตรายจะมีการบรรจุข้อเสนอแนะในการขนส่งสินค้าอันตรายแต่ละหมายเลขสหประชาชาติ ได้แก่ ข้อเสนอแนะพิเศษ ปริมาณจำกัดและปริมาณยอมรับ การใช้บรรจุภัณฑ์และ IBC การใช้แท็งก์

 ปริมาณจำกัดและปริมาณยกเว้น 
ปริมาณจำกัด (Limited Quantities) เป็นข้อเสนอแนะเกี่ยวกับปริมาณของสินค้าอันตรายที่ประเมินได้ว่ามีความเสี่ยงต่ำในการขนส่ง ทั้งนี้ ปริมาณของสินค้าอันตรายที่บรรจุในบรรจุภัณฑ์แต่ละชิ้นจะมีผลกับระดับความเสี่ยงซึ่งจะถูกกำหนดให้มีความแตกต่างกันออกไปในแต่ละ UN number ตามแต่ระดับความรุนแรงหรือความเสี่ยงที่แตกต่างกันออกไป สินค้าอันตรายที่ขนส่งในเงื่อนไข Limited Quantities นี้ จะได้รับการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามข้อเสนอแนะบางประการ

ปริมาณยกเว้น (Excepted Quantities) สินค้าอันตรายที่มีการจัดการบรรจุในเงื่อนไข Excepted Quantities จะได้รับการยกเว้นในการปฏิบัติตามข้อเสนอแนะของ UN แต่ยังคงจะต้องปฏิบัติตามข้อเสนอแนะในเรื่องการฝึกอบรม การระบุลักษณะความเสี่ยง และข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการบรรจุ ในการระบุเงื่อนไขปริมาณยอมรับในแต่ละ UN จะแบ่งเป็น 6 ระดับ (E0, E1,E2,E3,E4 และ E5) ตามปริมาณที่บรรจุในบรรจุภัณฑ์ภายในและผลรวมของปริมาณในบรรจุภัณฑ์ภายนอก

อ้างอิง

หมวดหมู่:การขนส่ง