ยุทธการที่วากรัม

ยุทธการที่วากรัม เป็นหนึ่งในยุทธการครั้งใหญ่และสำคัญที่สุดของสงครามนโปเลียน โดยเป็นการรบระหว่างกองทัพฝรั่งเศสภายใต้จักรพรรดินโปเลียนที่ 1 กับกองทัพออสเตรียที่นำโดยอาร์ชดยุกคาร์ลแห่งออสเตรีย ในบริเวณใกล้หมู่บ้านวากรัมทางตะวันออกของกรุงเวียนนา  ฝรั่งเศสได้รับชัยชนะจนทำให้เกิดสนธิสัญญาเชินบรุนซึ่งยุติสงครามสหสัมพันธมิตรครั้งที่ห้า ซึ่งทำให้นโปเลียนได้ครอบครองยุโรปกลาง

เหตุการณ์
หลังจากความปราชัยในยุทธการที่อัสแพร์น-เอ็สลิง (Aspern-Essling) ในเดือนพฤษภาคม 1809 ซึ่งเป็นครั้งแรกที่นโปเลียนถูกหยุดยั้งในการข้ามแม่น้ำดานูบ และสูญเสียจอมพลฌ็อง ลาน พระองค์ใช้เวลาเตรียมกองทัพใหม่รวมถึงสร้างสะพานถาวรเพื่อการข้ามแม่น้ำอย่างมั่นคง เมื่อพร้อมในต้นเดือนกรกฎาคม นโปเลียนนำกำลังประมาณ 170,000 นาย และปืนใหญ่กว่า 500 กระบอก ข้ามแม่น้ำเข้าสู่เกาะโลเบา (Lobau) และโจมตีขึ้นฝั่งทางทิศเหนือใกล้หมู่บ้านวากรัมChandler, David G. The Campaigns of Napoleon. Macmillan, 1966.

กองทัพออสเตรียมีกำลังราว 140,000 นายภายใต้การบัญชาการที่เป็นระเบียบ แต่ขาดความยืดหยุ่นเทียบกับโครงสร้างของฝรั่งเศส การรบเริ่มต้นเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม ฝรั่งเศสบุกกระแทกกลางแนวรบออสเตรียโดยมีกองพลน้อยของจอมพลมาเซนาทางปีกซ้าย และจอมพลดาวูทางปีกขวา ทว่าแนวของฝรั่งเศสขยายตัวเร็วเกินไป ทำให้ปีกซ้ายเสียสมดุลและถูกออสเตรียโต้กลับอย่างหนัก

วันที่ 6 กรกฎาคม การรบเปลี่ยนเป็นสงครามยืดเยื้อ นโปเลียนเปิดการโจมตีแบบแนวกว้าง พร้อมใช้แนวปืนใหญ่กว่า 100 กระบอกยิงประสานแนวกลาง ซึ่งเป็นหนึ่งในการใช้ปืนใหญ่แบบมวลรวมที่ใหญ่ที่สุดในสงครามนโปเลียนเพื่อทำลายแนวรบออสเตรีย และเปิดทางให้ทัพของจอมพลจอมพลอูดีโน และมาเซนาเจาะเข้ากลางได้สำเร็จ ขณะเดียวกัน จอมพลดาวูใช้การโจมตีโอบปีกซ้ายของออสเตรีย ทำให้กองทัพออสเตรียตกอยู่ในวงล้อมกึ่งหนึ่งและต้องถอนตัวไปทางเหนือ 

ผลลัพธ์
ยุทธการครั้งนี้จบลงด้วยชัยชนะของฝรั่งเศส แต่แลกมาด้วยความสูญเสียอย่างใหญ่หลวง ฝรั่งเศสสูญเสียกำลังพลไปราว 34,000 นาย ขณะที่ออสเตรียสูญเสียกว่า 40,000 นาย นับเป็นหนึ่งในยุทธการที่นองเลือดที่สุดในสงครามนโปเลียน และแม้ฝรั่งเศสเป็นฝ่ายชนะ แต่ก็ไม่สามารถทำลายกองทัพออสเตรียได้อย่างเด็ดขาด กองทัพของอาร์ชดยุกคาร์ลยังสามารถถอนกำลังกลับไปตั้งหลัก ซึ่งต่างจากชัยชนะในอดีตของนโปเลียน เช่น ยุทธการที่เอาส์เทอร์ลิทซ์ ที่ทำลายข้าศึกอย่างสิ้นเชิงSmith, Digby. The Napoleonic Wars Data Book. Greenhill Books, 1998.

ราชวงศ์ฮาพส์บวร์คยอมลงนามในสนธิสัญญาเชินบรุน เมื่อเดือนตุลาคม 1809 ซึ่งเป็นการยกดินแดนให้ฝรั่งเศสและพันธมิตร รวมถึงการลดจำนวนกองทัพลงอย่างมีนัยสำคัญ แต่ความพ่ายแพ้ครั้งนี้ไม่ได้ทำลายเจตจำนงของราชวงศ์ฮาพส์บวร์คเสียทีเดียว กลับทำให้พวกเขาหันมาใช้ยุทธศาสตร์การเจรจา เช่น การสมรสทางการเมืองระหว่างจักรพรรดินโปเลียนกับบเจ้าหญิงมารีอา ลูโดวีคา แห่งออสเตรีย ในปี 1810

ในอีกด้านหนึ่ง ยุทธการที่วากรัมเป็นจุดเริ่มต้นของความเสื่อมถอยในเชิงกลยุทธ์ของจักรวรรดินโปเลียน ชัยชนะที่ต้องแลกด้วยราคาสูงเผยให้เห็นข้อจำกัดของระบบกองพลน้อยและยุทธวิธีเดิม ๆ ที่ไม่สามารถบดขยี้ศัตรูได้อย่างรวดเร็วเหมือนในอดีต อีกทั้งยังทำให้เกิดความไม่พอใจในหมู่แม่ทัพบางคน โดยเฉพาะกรณีของจอมพลแบร์นาด็อตที่ถูกปลดหลังยุทธการ และความไม่พอใจในหมู่พันธมิตรเยอรมันที่เริ่มลังเลต่อฝรั่งเศส

 อ้างอิง 

บรรณานุกรม







อ่านเพิ่ม



หมวดหมู่:สงครามในคริสต์ทศวรรษ 1800
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับออสเตรีย
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับฝรั่งเศส
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับบาวาเรีย
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับราชอาณาจักรอิตาลี (นโปเลียน)
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับซัคเซิน
หมวดหมู่:สงครามสหสัมพันธมิตรครั้งที่ห้า