ภาษาอ่ายตน

ภาษาอ่ายตน หรือ ภาษาไทอ่ายตน เป็นภาษาที่พูดโดยชาวอ่ายตนในรัฐอัสสัม, อินเดีย ปัจจุบันถูกจัดเป็นภาษาที่ถูกคุกคาม เนื่องจากมีผู้พูดน้อยกว่าสองพันคนทั่วโลก เป็นภาษาที่มีความใกล้เคียงกับภาษาพ่าเก

 ระบบการเขียน 
ระบบการเขียนภาษาอ่ายตน ใช้อักษรพม่าชุดเดียวกันกับภาษาพ่าเก ดังนี้

 พยัญชนะ 
พยัญชนะต้นมีตามตารางดังต่อไปนี้ แต่ละตัวมีพื้นเสียงเป็นสระ อะ (บางครั้งเมื่อมีพยัญชนะสะกดจะกลายเป็นสระ อา)
 ตัวอักษร က  ၵ  င  ꩡ  ꩬ  ၺ  တ  ထ  ꩫ1  ဒ  ပ  ၸ  မ2  ဗ  ယ  ꩺ  လ  ဝ  ꩭ  ဢ เสียง /k/  /kʰ/  /ŋ/  /c/  /s/  /ɲ/  /t/  /tʰ/  /n/  /d/  /p/  /pʰ/  /m/  /b/  /j/~[ʒ]  /r/  /l/  /w/  /h/  /ʔ/
 ตัวอักษร ꩫ เคยใช้แทนเสียงทั้ง /n/ และ /d/ ปัจจุบันยืมตัวอักษร ဒ มาเพิ่มเพื่อแทนเสียง /d/ อย่างเดียว
 ตัวอักษร မ เคยใช้แทนเสียงทั้ง /m/ และ /b/ ปัจจุบันยืมตัวอักษร ဗ มาเพิ่มเพื่อแทนเสียง /b/ อย่างเดียว

พยัญชนะควบมีตามตารางดังต่อไปนี้
 ตัวอักษร –ျ  –ြ  –ၞ เสียง /-j-/  /-r-/  /-w-/

นอกจากนี้ยังมีพยัญชนะซ้อนสำหรับคำที่ยืมจากภาษาในอินเดีย (เช่นภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต) พยัญชนะตัวบนจะกลายเป็นพยัญชนะสะกด และตัวล่างจะกลายเป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ถัดไป
 ตัวอักษร –္က  –္ꩬ  –္တ  –္ထ  –္ပ  –္ယ  –္လ

พยัญชนะสะกดมีตามตารางดังต่อไปนี้ ปัจจุบันไม้ซัต –် ใช้เป็นตัวบอกพยัญชนะสะกดอย่างชัดเจน แต่ในเอกสารโบราณอาจไม่ปรากฏ
 ตัวอักษร က်  င်  ꩡ်  ၺ်  တ်  ꩫ်  ပ်  မ်  ဝ် เสียง /-k̚/  /-ŋ/  /-c/  /-ɲ/  /-t̚/  /-n/  /-p̚/  /-m/  /-w/

 สระ 
สระในพยางค์เปิด (ไม่มีพยัญชนะสะกด) มีตามตารางดังต่อไปนี้
 ตัวอักษร –ႃ1  –ႜ  –ီ  –ူ  –ေ  –ေႃ  –ုဝ်  –ိုဝ် เสียง /aː/  /a(ʔ)/  /iː/  /uː/  /ɛː/  /ɔː/  /oː/   /ɯː/~[ɤː]
 ในเอกสารโบราณมีการใช้ –ာ ด้วย แต่ปัจจุบันใช้ –ႃ

สระในพยางค์ปิด (มีพยัญชนะสะกด) มีตามตารางดังต่อไปนี้
 ตัวอักษร ไม่มีรูป  –ိ  –ု  –ွ  –ို เสียง /a(ː)/  /i/~[e]  /u/~[o]  /ɔ/  /ɯ/~[ɤ]

สระประสมมีตามตารางดังต่อไปนี้
 ตัวอักษร –ံ  –်ံ  –ႝ  –ွႝ  –ွေ  –ိုႜ  –်ွ  –ွဝ်  –်ၞ เสียง /a(ː)m/  /ɛm/  /a(ː)j/  /ɔj/  /oj/  /uj/  /a(ː)w/  /ɔw/~[aw]  /aɰ/
ถ้า –ံ ตามหลังสระใด เหมือนมี မ် (ม) เป็นพยัญชนะสะกด

 วรรณยุกต์ 
ภาษาอ่ายตนมีวรรณยุกต์ 3 เสียง แต่ไม่มีรูปเขียน (ภาษาพ่าเกมีวรรณยุกต์ต่างจากนี้)
 เสียงวรรณยุกต์ 1 คำเป็น เป็นเสียงสูง-ตกลง (51) คำตาย เป็นเสียงต่ำ (1)
 เสียงวรรณยุกต์ 2 คำเป็น เป็นเสียงกลาง-ตกลง (31) ไม่มีคำตาย
 เสียงวรรณยุกต์ 3 คำเป็น เป็นเสียงกลาง-ยกขึ้น (35) คำตาย เป็นเสียงกลางหรือสูง (3/5)

 ตัวอักษรแทนคำ 
ตัวอักษรต่อไปนี้ถือว่าเป็นคำโดยไม่ต้องประสม
 ตัวอักษร ꩷  ꩸  ꩹ คำ(วรรณยุกต์) ไม่มี  လိုင်(1)  ꩬွင်(1) ความหมาย อัศเจรีย์  หนึ่ง  สอง

 การซ้ำคำ 
นอกจากการเขียนคำเดิมสองครั้ง ภาษาอ่ายตนสามารถเขียนคำซ้ำโดยใส่ไม้ซัตหรือสระสองครั้งก็ได้ เท่าที่พบมีดังนี้
 ตัวอักษร –််  –ီီ  –ံံ  –ႝႝ

 ตัวเลข 
ตัวเลขใช้แบบเดียวกับภาษาพม่า
 ตัวเลขพม่า ၀  ၁  ၂  ၃  ၄  ၅  ၆  ၇  ၈  ၉ ตัวเลขอารบิก 0  1  2  3 4  5  6  7  8  9

 อ้างอิง

 http://enabling-languages.github.io/tai-languages/aiton-unicode-notes.html