สหภาพโซเวียตในสงครามโลกครั้งที่สอง

ภายหลังความตกลงมิวนิก สหภาพโซเวียตได้ดำเนินนโยบายสร้างความสัมพันธ์อันดีกับนาซีเยอรมนี โดยในวันที่ 23 สิงหาคม ค.ศ. 1939 สหภาพโซเวียตได้ลงนามในกติกาสัญญาไม่รุกรานกันกับเยอรมนี ซึ่งรวมถึงพิธีสารลับที่แบ่งยุโรปตะวันออกออกเป็นเขตอิทธิพลของเยอรมนีและโซเวียต เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการ "จัดระเบียบดินแดนและการเมือง" ที่อาจเกิดขึ้นในประเทศเหล่านี้chathamhouse.org, 2011 เยอรมนีได้รุกรานโปแลนด์ในวันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 1939 ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของสงครามโลกครั้งที่สอง ส่วนโซเวียตได้รุกรานโปแลนด์จากทางตะวันออกในวันที่ 17 กันยายน และหลังจากสงครามฤดูหนาวกับฟินแลนด์ โซเวียตได้รับมอบดินแดนจากฟินแลนด์ ตามมาด้วยการผนวกกลุ่มประเทศบอลติกและบางส่วนของโรมาเนีย

ในวันที่ 22 มิถุนายน ค.ศ. 1941 อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ได้เปิดฉากปฏิบัติการบาร์บาร็อสซา ซึ่งเป็นการรุกรานสหภาพโซเวียตด้วยกำลังทหารที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ ส่งผลให้เกิดการสู้รบครั้งใหญ่และการทารุณกรรมที่น่าสยดสยอง การบุกครั้งนี้ประกอบด้วยกลุ่มกองทัพสามกลุ่ม เลนินกราดถูกปิดล้อม ในขณะที่เมืองสำคัญอื่น ๆ ตกเป็นของเยอรมนี แม้จะประสบความสำเร็จในช่วงแรก แต่การรุกของเยอรมนีก็หยุดชะงักลงในยุทธการที่มอสโก และโซเวียตได้เปิดฉากโต้กลับจนผลักดันให้เยอรมนีถอยร่นไป ความล้มเหลวของปฏิบัติการบาร์บาร็อสซาได้เปลี่ยนโชคชะตาของเยอรมนี และสตาลินก็มั่นใจว่าเครื่องจักรสงครามของฝ่ายสัมพันธมิตรจะเอาชนะเยอรมนีได้ในที่สุด สหภาพโซเวียตสามารถต้านทานการโจมตีของฝ่ายอักษะได้ เช่นในยุทธการที่สตาลินกราดและยุทธการที่คูสค์ ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของสงคราม ฝ่ายสัมพันธมิตรตะวันตกได้ให้การสนับสนุนโซเวียตผ่านนโยบายให้ยืม-เช่า รวมถึงการสนับสนุนทางอากาศและทางเรือ สตาลินได้พบกับวินสตัน เชอร์ชิลล์ และแฟรงคลิน ดี. โรเซอเวลต์ ในการประชุมเตหะราน เพื่อหารือเรื่องสงครามสองด้านต่อเยอรมนีและอนาคตของยุโรปหลังสงคราม จากนั้นโซเวียตได้เปิดฉากรุกจนประสบความสำเร็จในการยึดคืนดินแดนที่สูญเสียไปและเริ่มรุกคืบสู่เบอร์ลิน จนกระทั่งเยอรมนียอมจำนนอย่างไม่มีเงื่อนไขในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1945 หลังจากเบอร์ลินล่มสลาย

การสู้รบส่วนใหญ่ของโซเวียตเกิดขึ้นในแนวรบด้านตะวันออก รวมถึงสงครามต่อเนื่องกับฟินแลนด์ แต่โซเวียตยังได้รุกรานอิหร่านในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1941 ร่วมกับอังกฤษด้วย ต่อมาโซเวียตได้เข้าสู่สงครามกับญี่ปุ่นในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1945 โดยเริ่มจากการรุกรานแมนจูเรีย ทั้งนี้โซเวียตเคยมีความขัดแย้งตามแนวชายแดนกับญี่ปุ่นจนถึงปี ค.ศ. 1939 ก่อนจะลงนามในกติกาสัญญาไม่รุกรานกันใน ค.ศ. 1941 สตาลินได้ตกลงกับฝ่ายสัมพันธมิตรตะวันโตกในการประชุมเตหะรานใน ค.ศ. 1943 และการประชุมยอลตาในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1945 ว่าจะเข้าสู่สงครามกับญี่ปุ่นเมื่อเยอรมนีพ่ายแพ้ การเข้าร่วมสงครามกับญี่ปุ่นของโซเวียตประกอบกับการทิ้งระเบิดปรมาณูโดยสหรัฐอเมริกา นำไปสู่การยอมจำนนของญี่ปุ่นและการสิ้นสุดของสงครามโลกครั้งที่สอง ในระหว่างสงคราม สหภาพโซเวียตพร้อมด้วยสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และจีน ถูกถือว่าเป็น "สี่มหาอำนาจของฝ่ายสัมพันธมิตร"

สหภาพโซเวียตเป็นประเทศที่ได้รับความสูญเสียมากที่สุดในสงคราม โดยสูญเสียพลเมืองไปมากกว่า 20 ล้านคน คิดเป็นประมาณหนึ่งในสามของความสูญเสียทั้งหมดในสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งความสูญเสียทางประชากรศาสตร์ที่แท้จริงของชาวโซเวียตนั้นอาจสูงกว่านั้นGeoffrey A. Hosking (2006). Rulers and victims: the Russians in the Soviet Union. Harvard University Press. p. 242.  แผนเกเนอราลพลานอ็อสท์ของเยอรมนีมีเป้าหมายเพื่อสร้าง "พื้นที่อยู่อาศัย" ให้กับเยอรมนีผ่านการกำจัดประชากรเดิม มีการประมาณการว่าเชลยศึกชาวโซเวียตราว 3.5 ล้านคนเสียชีวิตในการคุมขังของเยอรมนีจากการทารุณกรรมและการปฏิบัติที่เลวร้ายโดยเจตนา และพลเรือนหลายล้านคนรวมถึงชาวยิวในโซเวียตถูกสังหารในเหตุการณ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ อย่างไรก็ตาม สหภาพโซเวียตได้ก้าวขึ้นมาเป็นมหาอำนาจโลก โดยต้องแลกมาด้วยการเสียสละอันยิ่งใหญ่ โซเวียตได้จัดตั้งรัฐบาลคอมมิวนิสต์บริวารในยุโรปตะวันออก และความตึงเครียดกับสหรัฐอเมริกาและพันธมิตรตะวันตกก็ได้ก่อตัวขึ้นจนกลายเป็นสิ่งที่รู้จักกันในชื่อสงครามเย็น

 อ้างอิง 


หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์สมัยสงครามโลกครั้งที่สองเรียงตามประเทศ
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์สหภาพโซเวียต
หมวดหมู่:แนวรบด้านตะวันออก (สงครามโลกครั้งที่สอง)
หมวดหมู่:โจเซฟ สตาลิน