อาหารอิหร่าน

Sholeh Zard: พุดดิ้งข้าวหญ้าฝรั่นจากอิหร่าน 
Sholeh zard (شله زرد) เป็นพุดดิ้งข้าวสีเหลืองหอมหวาน  ซึ่งเป็นอาหารพื้นเมืองของอิหร่าน  ประกอบด้วยหญ้าฝรั่น น้ำตาล น้ำกุหลาบ เนย อบเชย และกระวาน  นิยมทำและจำหน่ายในปริมาณมากในพิธีกรรมทางศาสนา  งานเฉลิมฉลอง และงานศพ

ส่วนผสม:

 ข้าวบาสมาติ 1 ถ้วย
 น้ำ 4 ถ้วย
 หญ้าฝรั่น 1 ช้อนชา
 น้ำตาล 1 ถ้วย
 น้ำกุหลาบ 2 ช้อนโต๊ะ
 เนย 2 ช้อนโต๊ะ
 อบเชย 1 แท่ง
 กระวาน 3 เมล็ด

วิธีทำ:

 แช่หญ้าฝรั่นในน้ำร้อน 1/4 ถ้วย  พักไว้ 30 นาที
 ล้างข้าว  เทน้ำออก  ใส่ข้าวลงในหม้อ
 เติมน้ำ 4 ถ้วย  ต้มจนเดือด  ลดไฟลง  เคี่ยวประมาณ 20 นาที  หรือจนข้าวสุก
 ละลายน้ำตาลกับน้ำร้อน 1/4 ถ้วย  เทลงในหม้อ  คนจนน้ำตาลละลาย
 ใส่เนย  อบเชย  กระวาน  และน้ำกุหลาบ  คนให้เข้ากัน
 เคี่ยวต่ออีก 15 นาที  หรือจนพุดดิ้งข้น
 เท Sholeh zard ลงในภาชนะ  โรยหน้าด้วยหญ้าฝรั่น  อบเชย  และพิสตาชิโอสับ

หมายเหตุ:

 Sholeh zard   สามารถเก็บในตู้เย็นได้นานถึง 1 สัปดาห์
 สูตรนี้สามารถปรับความหวานและปริมาณหญ้าฝรั่นได้ตามชอบ

Sholeh zard   เป็นอาหารหวานที่อร่อย   ทำง่าย   และเหมาะสำหรับทุกโอกาส 

 ประวัติ 
ในตำนานเรื่องเล่าของอิหร่านมีการกล่าวกันว่า สไตล์และการปรุงอาหารของอิหร่านได้เริ่มขึ้นในรัชสมัยของกษัตริย์ ฎอฮาก (Zahhak) ก่อนหน้านั้นปิศาจ (demon) มีความคุ้นเคยกับศิลปะนี้ โดยสามารถปรุงอาหารที่อร่อยได้หลากหลายรสชาติ ไม่ว่าจะเป็นซุปต่างๆ ขนมต่างๆ จากงานเขียนในยุคสมัยพะลาวีย์ในหนังสือ คุซรู วา รีดค์ ได้อธิบายถึงอาหารและวิธีการปรุงอาหารในยุคสมัยของจักรวรรดิแซสซานิดเอาไว้ ซึ่งเป็นตัวบ่งบอกถึงประวัติความเป็นมาของการประกอบอาหารในอิหร่านได้เป็นอย่างดี ชื่อของอาหารอิหร่าน (เปอร์เซีย) จำนวนมากถูกใช้เรียกจนติดปากในภาษาอาหรับ ซึ่งสามารถพบเจอได้ในตำราอาหารภาษาอาหรับ ในภาษาอาหรับมีหนังสือมากมายที่ถูกเขียนขึ้นเกี่ยวกับการประกอบอาหาร ซึ่งต่างมีความเกี่ยวเนื่องกับการประกอบอาหารของชาวอิหร่านอยู่ด้วย ไม่ว่าจะเป็นชื่อที่ใช้เรียก หรือคำต่างๆ ของทั้งสองชาติที่มีความคล้ายคลึงกัน สิ่งเหล่านั้นอาจเนื่องมาจากที่คนอิหร่านจำนวนมากในยุครัชสมัยแห่งคะลีฟะฮ์อับบาซีย์ได้เข้ามาช่วยบริหารกิจการบ้านเมือง และได้นำเอาวิถีชีวิตของพวกเขา (อาหารการกิน) มาเผยแพร่ในสังคมอาหรับ ตัวอย่างที่เด่นชัดคือ วิธีการประกอบอาหารอิหร่านในช่วงสมัยอับบาซีย์ที่ได้รับความสนใจอย่างมากมายนั่นเอง ในฉบับภาษาเปอร์เซีย มีหนังสือเกี่ยวกับการประกอบอาหารโดยเฉพาะอยู่ 4 เล่ม ดังนี้

 กอรนอเมะ ดาร บาเบ ตะบอคีย์ วะ ศันอัตเตออน โดย ฮัจญีย์ มุฮัมหมัด อะลี บุลูรจีย์ บักดาดี ในรัชสมัย ชาฮ์ อิสมาอีล
 มาดดะตุลหะยาต โดย นูรุลลอฮ์ ออชพัซ ในรัชสมัย ชาฮ์ อับบาส
 นุสเคะฮ์ ชาฮ์ ยะฮานีย์ หนังสือเล่มนี้ได้ถูกเขียนขึ้นในรัชสมัยกษัตริย์ ชาฮ์ ยะฮานี (๑๐๖๘ - ๑๐๒๘) บรมกษัตริย์แห่งมงโกล
 กอรเนเมะฮ์ โดย นอเดร มีรซา ผู้เขียนหนังสือ ตอรีค ตับรีซ ในรัชสมัยกาจาร 

 ความหลากหลายของอาหารอิหร่าน 
 อาหารทั้งหลายจะถูกแบ่งเป็นประเภทต่างๆ โดยขึ้นอยู่กับคุณสมบัติและเอกลักษณ์เฉพาะ เช่น ประเภทของอาหาร วิธีการผลิตและการปรุงแต่ง ความหลากหลายของวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต หรือแม้กระทั่งความแตกต่างทางภูมิศาสตร์ สิ่งเหล่านี้คือตัวแสดงถึงอัตลักษณ์และประเภทอาหารที่ทำให้เป็นที่รู้จักได้เป็นอย่างดี หนึ่งในอาหารที่ขึ้นชื่อที่สุดของอิหร่านคือ ออบกุช (Abgoosht) กุรเมะฮ์ ซับซีย์ (Ghormeh sabzi) และเคบาบอิหร่าน

 อาหารอิหร่านกับเทคนิคการทำอาหารอื่น ๆ 
 การประกอบอาหารของอิหร่านมีวิธีการที่คล้ายคลึงกับของประเทศเพื่อนบ้าน เช่น อัฟกานิสถาน ทาจิกิสถาน อาเซอร์ไบจาน อาร์เมเนีย อิรัก และตุรกี
alt=ارده عسل، یک صبحانه ایرانی|thumb|250x250px|โอรเดะ อะซัล , คือหนึ่งในอาหารเช้าของชาวอิหร่าน

	อาหารเช้าของชาวอิหร่าน 
 อาหารเช้า ถือเป็นอาหารหลักของวัฒนธรรมอิหร่าน อะดะซีย์ หะลีม และกัลเละพอเชะฮ์ คืออาหารมื้อเช้าที่เฉพาะและมีความสำคัญเป็นที่สุด ซึ่งมีผู้คนให้ความสนใจในการเลือกรับประทานเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะวันหยุด ชาวอิหร่านจะเลือกอาหารประเภทนี้มารับประทานกัน โดยประกอบจากวัตถุดิบ เช่น ธัญพืช (ข้าวสาลี) ถั่ว สัตว์เนื้อขาว (White meat) (มีในฮะลีม โดยส่วนมากจะใช้เนื้อไก่งวง) และน้ำมันพืช โดยส่วนมากฮะลีมจะรับประทานในช่วงหน้าหนาว

 รายการอาหารอิหร่าน 
ชื่อเปอร์เซียชื่ออังกฤษชนิดอาหารส่วนผสมรูปภาพفارسینام انگلیسینوعترکیباتتصویرออชĀshรับประทานพร้อมอาหารหลักน้ำเปล่า, ผักชนิดต่างๆ, ถั่ว80x80pxอิชกะเนะฮ์Eshkenhغذاتخم‌مرغ نان پیاز، آب، ادویه80x80pxบอกะลอ โพโลBaghla Poloอาหารหลักบอกอลอ, ข้าว, ผัก, เนื้อ80x80pxเบรยอนBeryaniغذاگوشت، روغننعنا، گردو80x80pxตุรชีย์ Torshiเครื่องเคียงผลไม้ และผักชนิดต่างๆ, น้ำสมสายชู, น้ำเปล่า80x80pxฮัลวอHalvaدسرآب، آرد، شکرهل، گلاب80x80pxคอกีเนะฮ์Khagineอาหารว่างไข่ไก่, มินล์, ขมิ้น80x80pxคุเร็ชKhoreshغذالپه، گوشتآب سیب‌زمینی80x80pxซัมบูเซะฮ์Samboseอาหารหลักแป้งขนมปัง, เนื้อ, ผัก, ถั่ว80x80pxชัรบัตSharbatنوشیدنیآب، شکرطعم دهندهชุเละฮ์ ซารด์Shole Zardอาหารว่างน้ำเปล่า, ข้าว, เชฟร่อน, เครื่องเทศ80x80pxออบโกชต์AbGoshtغذاآب، گوشتسبزیجات حبوبات80x80pxชีร เบเรนจ์ShirBerenjเครื่องเคียงนม, น้ำตาลทราย, ข้าว, น้ำสกัดผลไม้80x80pxชีรีน โพโลShirin Poloغذابرنج، پرتغالزعفران، فلفل سیاه80x80pxอะดัส โพโลAdas Poloอาหารหลักถั่ว, เครื่องเทศ, ข้าว, ผัก81x81pxฮะลีมHalimمیان‌وعدهگندم، جوعدس، گوشت80x80pxฟิรนีย์Kheerอาหารหลัก	แป้ง, ข้าวสาลี, นม, น้ำตาล, เชฟร่อน 80x80pxอะดะสีย์Adasiغذاعدس، پیاز، نعناآرد، ادویه‌جاتกอฉีย์Kachiขนมแป้ง, น้ำตาล, น้ำมันกุหลาบ, เชฟร่อน80x80pxเคบาบKababغذاکباب، ادویه‌جاتخمیرنان80x80pxกัลเละฮ์ พอเชะฮ์KalePacheอาหารหลัก	หัวแพะ, น้ำมัน, น้ำเปล่า, เครื่องเทศ80x80pxกุลุเชะฮ์Kolocheمیان‌وعدهآرد گندمشکر، روغن80x80pxกูฟเตะฮ์Koftehอาหารหลัก	ผัก, เนื้อ, น้ำเปล่า, ข้าว80x80pxออลบอลู โพโลAlbalo Poloغذاآلبالو، برنجآب، سبزیجاتโดลเมะฮ์Dolmeอาหารหลัก	เนื้อ, ผัก, ใบอ่อนองุ่น, มันฝรั่ง80x80pxดัมโพคเต๊กDampokhtakغذابرنج، رب، پیازروغن، فلفل80x80pxริชเตะฮ์ โพโลReshte Poloอาหารหลัก	เนื้อ, หอมใหญ่, ลูกเกด, 
อินทผาลัม โก้โก้KoKoغذاسبزیجات، تخم‌مرغآرد، سیب‌زمینی80x80pxเซริชก์ โพโลZershk Poloอาหารหลัก	ไก่, เนื้อ, ข้าว, ซอสมะเขือเทศ, เครื่องเทศสับซีย์ โพโล Sabzi Poloغذابرنج، سبزیجاتزعفران، ماهی80x80pxกุตเลตKotletอาหารหลัก	เนื้อ, มันฝรั่ง, หอมใหญ่, ไข่ไก่80x80pxกะลัม โพโลKalam Poloغذاکلم، برنج، سبزیجاتกัลเละฮ์ ยุชKalJoshอาหารหลัก	หอมใหญ่, นมเปรี้ยว, ขมิ้น, น้ำมันถั่ววอลนัตลูบยอ โพโลLoobiya Poloغذابرنج، لوبیا سبز، گوشت80x80pxมีรซา กอซิมีย์Mirza Ghassemiอาหารหลัก	มะเขือเทศ, เครื่องเทศ, ไข่ไก่, ผัก80x80pxโนโคด โพโลNokhod Poloغذانخود، برنجحبوبات، سبزیجاتยะตีมเฉะฮ์Yatimcheอาหารหลัก	มะเขือยาว, มะเขือเทศ, มันฝรั่ง, หอมใหญ่ตัรคีนะฮ์Khaginaغذاگندم، دوغسبزی، حبوبات80x80pxตะฮ์ ชีนTachinอาหารหลัก	เคบาบ จันเยะฮ์Kabab ChenjeغذاฟิซินยานFesenjanอาหารหลัก	ชิชลีกShishLikغذاกุรเมะฮ์ ซับซีย์Ghorme Sabziอาหารหลัก	

  ดูเพิ่ม 

 การทำอาหารของชาว อาเซอร์ไบจาน
 การทำอาหารของชาว กีลาน
 โรซ่า มุนตะซัมมีย์ (Roza Montazemi)

 แหล่งที่มา 

 Iraj afshar น  ทำอาหารอยู่ใน Safavid ประจำเดือน  

 อ้างอิง