อคติเพราะเวลานำ

เวลานำ () หมายถึงช่วงเวลาระหว่างการตรวจพบโรค (ปกติโดยใช้กฎเกณฑ์ใหม่หรือทำทดลอง) กับการพบและวินิจฉัยอาการ (ตามเกณฑ์ปกติ)
เป็นระยะเวลาระหว่างการวินิจฉัยโรคที่อาศัยการการตรวจคัดโรค กับเวลาปกติที่จะวินิจฉัยโรคได้โดยไม่ได้ตรวจคัด
เป็นปัจจัยสำคัญเมื่อประเมินประสิทธิภาพของการตรวจสอบหนึ่ง ๆ
[Cancer onset=โรคมะเร็งเริ่มขึ้น, Cancer detected through screening=การตรวจคัดโรคพบโรคมะเร็ง, Lead time=เวลานำ, Perceived survival time=เวลารอดชีวิตที่รู้สึก/รู้เห็น, Cancer detected from symtoms=การตรวจพบโรคอาศัยอาการ]

 การตรวจคัดโรคกับการรอดชีวิต 
จุดหมายของการตรวจคัดโรคก็เพื่อให้สามารถวินิจฉัยโรคได้เร็วกว่าเมื่อไม่ตรวจคัด
เพราะการตรวจพบโรควิธีหลังจะช้ากว่าคือพบเมื่ออาการปรากฏ

แต่การวินิจฉัยได้เร็วโดยตรวจคัดโรค เช่น การตรวจดีเอ็นเอ อาจไม่ทำให้รอดชีวิตได้นานขึ้น เพียงแต่ตรวจพบแนวโน้มที่บุคคลจะเกิดโรค
คนไข้อาจจะวิตกกังวลนานขึ้น เพราะรู้ตัวว่ามีโรคนานขึ้น
ยกตัวอย่างเช่น โรคพันธุกรรมคือโรคฮันติงตัน ปกติแพทย์จะวินิจฉัยได้เมื่ออายุประมาณ 50 ปีเพราะอาการปรากฏ และคนไข้จะเสียชีวิตราวอายุ 65 ปี
ดังนั้น คนไข้ทั่วไปจะมีชีวิตอยู่ได้ 15 ปีหลังจากวินิจฉัยโรค
แต่การทดสอบยีนเมื่อคลอดอาจทำให้วินิจฉัยโรคนี้ได้เร็วกว่า
ถ้าทารกเกิดใหม่จะเสียชีวิตราวอายุ 65 ปี ดังนั้น คนไข้ก็จะรอดชีวิต 65 ปีหลังวินิจฉัยโรค โดยไม่ได้รอดชีวิตได้นานกว่าผู้ที่วินิจฉัยโดยไม่ได้ตรวจยีน

ข้อมูลสถิติที่ไม่ได้กรองอาจทำให้การตรวจคัดโรคดูเหมือนจะเพิ่มเวลาที่รอดชีวิต (คือเพิ่มเวลานำ)
เพราะถ้าบุคคลยังเสียชีวิตในช่วงอายุปกติ จริง ๆ ชีวิตของบุคคลนั้นก็ไม่ได้ยืนขึ้นแม้ตรวจพบโรคเร็วกว่า
เพราะการตรวจพบโรคได้เร็ว ไม่ได้หมายความว่าจะรอดชีวิตได้นานขึ้น
ดังนั้น ความเอนเอียงเพราะเวลานำอาจทำให้แปลความหมายข้อมูลทางสถิติ เช่น อัตรารอดชีวิตอย่างน้อย 5 ปี (five-year survival rate) ผิด ๆ

 ดูเพิ่ม 
 อคติเข้าข้างเวลายาว

 เชิงอรรถและอ้างอิง 

หมวดหมู่:วิทยาการระบาด
หมวดหมู่:เวชสถิติ
หมวดหมู่:แพทยศาสตร์
หมวดหมู่:ความเอนเอียง