ยุทธการที่แม่น้ำเฌลัม

ยุทธการที่แม่น้ำเฌลัม หรือ ยุทธการที่ไฮดาสเปส () เป็นสงครามที่เกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 218 ระหว่างพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชแห่งมาซิโดเนีย กับพระเจ้าปอโรสแห่งเปารวะ บนฝั่งแม่น้ำเฌลัม (ภาษากรีกเรียกว่า ไฮดาสเปส) ปัจจุบันอยู่ในแคว้นปัญจาบของปากีสถาน โดยบทสรุปของสงครามครั้งนี้กองทัพของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ได้รับชัยชนะ และพระเจ้าปอโรสได้รับแต่งตั้งเป็นเซแทร็ปหรือเจ้าประเทศราช

 เหตุการณ์ในสงครามโดยย่อ 
หลายปีต่อมา หลังจากพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชทรงเอาชนะเปอร์เซียได้แล้ว พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ทรงมีพระดำริจะขยายอาณาเขตไปยังชมพูทวีป จึงรวบรวมกองทัพ กำลังไพร่พลและยกกองทัพเดินทางสู่เทือกเขาฮินดูกุซ แคว้นปัญจาบ ของ อินเดีย พระเจ้าอัมพิราชา กษัตริย์แห่งตักศิลา ทรงยอมแพ้แก่พระเจ้าอเล็กซานเดอร์แต่โดยดี เพราะรู้ว่ากองทัพพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ยิ่งใหญ่มาก หากรบไปก็มีแต่แพ้ยับย่อยเท่านั้น ทำให้พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชทรงสามารถเอาชนะเมืองตักศิลาได้โดยง่าย 

เมื่อพระเจ้าปอโรส พระราชาแห่งเมืองเปารวะทรงทราบเรื่อง จึงเร่งระดมพลกองทหารราบ ทหารม้า และช้างศึกมากมาย ตั้งทัพคอยที่ริมฝั่งแม่น้ำเฌลัม ฝ่ายพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ก็วางแผนการรบ โดยให้เคลื่อนทัพข้ามแม่น้ำเฌลัมในเวลาเช้ามืด แม้ในขณะนั้นจะมีสายฝนโหมกระหน่ำก็ตาม จนกระทั่งพระเจ้าอเล็กซานเดอร์สามารถนำทัพข้ามแม่น้ำเฌลัมได้สำเร็จ ทั้งสองกองทัพเผชิญหน้ากัน

กองทัพมาซิโดเนียเริ่มโจมตีในขณะที่กองทัพอินเดียไม่ทันระวังตัว ด้วยหวังว่าจะโจมตีได้ง่าย แต่ผิดคาด เมื่อกองทัพช้างที่มีพระเจ้าปอโรสนำทัพ สามารถสู้รบกับกองทัพมาซิโดเนียได้อย่างมีชั้นเชิงกว่า เพราะได้เปรียบกว่าในสมรภูมิ ฝ่ายทหารมาซิโดเนียไม่เคยเห็นช้างมาก่อนก็หวาดหวั่น ตกใจเป็นอย่างมากจนเสียรูปกระบวนทัพ อีกทั้งสายฝนที่โหมกระหน่ำลงมาทำให้เกิดดินโคลน ทหารมาซิโดเนียจึงขาดความคล่องตัวในการรบ

ในขณะที่กองทัพมาซิโดเนียกำลังเสียเปรียบนั้น ช้างศึกของพระเจ้าปอโรสก็ถูกแหลนของทหารมาซิโดเนียแทงเข้าจุดสำคัญได้รับบาดเจ็บสาหัส สะบัดร่างด้วยความเจ็บปวดจนพระเจ้าปอโรสตกลงมา ทหารมาซิโดเนียเห็นดังนั้นก็รีบเข้าไปจับตัวพระเจ้าโปรสไว้ทันที พระเจ้าปอโรสถูกนำตัวมาเข้าเฝ้าพระเจ้าอเล็กซานเดอร์และยอมจำนนแต่โดยดี พระเจ้าอเล็กซานเดอร์เห็นว่าพระเจ้าปอโรสยอมอ่อนน้อม จึงให้ครองแคว้นปัญจาบต่อไป แคว้นปัญจาบจึงเป็นเมืองขึ้นของมาซิโดเนียตั้งแต่นั้นมาหนังสือ เรื่อง อเล็กซานเดอร์มหาราช หน้า 37-39

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
Hydaspes (Jhelum) 

หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์อินเดีย
หมวดหมู่:พ.ศ. 218