เป้า ชูหยา

เป้า ชูหยา ตามสำเนียงมาตรฐาน หรือ เปาซกแหย ตามสำเนียงฮกเกี้ยน (; ตาย 644 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นข้าราชการแห่งรัฐฉี (齐国) ภายใต้การปกครองของฉีหฺวันกง (齊桓公) ในยุควสันตสารท (春秋時代) ของจีน อยู่ร่วมสมัยเดียวกับและเป็นสหายของกว่าน จ้ง (管仲) นักปฏิรูปผู้เลื่องชื่อ

แม้จะเป็นนักปกครองที่มีความสามารถ แต่เขามีชื่อเสียงเพราะเป็นเพื่อนของกว่าน จ้ง ทั้งยังเสนอให้ฉีหฺวันกงยอมวางความแค้นส่วนตัวกับกว่าน จ้ง ลง แล้วตั้งกว่าน จ้ง เป็นอัครมหาเสนาบดี (宰相) เขายังเป็นที่รู้จักเพราะสามารถมองบุคลิกลักษณะและพรสวรรค์ของแต่ละคนออก

ประวัติ

เป้า ชูหยา และกว่าน จ้ง เป็นชาวอำเภออิ่งช่าง (潁上縣) ปัจจุบันอยู่ในมณฑลอานฮุย (安徽省) ครอบครัวค่อนข้างร่ำรวยเมื่อเทียบกับกว่าน จ้ง แต่ทั้งคู่ก็คบหาสนิทสนมกันมาแต่เด็ก และเป้า ชูหยา ชื่นชมความสามารถของกว่าน จ้ง มาก ก่อนเข้ารับราชการ ทั้งสองยังมักทำธุรกิจการค้าร่วมกันShi Ji, Chapter 62 "Biography of Guan and Yan"

เป้า ชูหยา และกว่าน จ้ง เข้ารับราชการในฐานะอาจารย์ของกงจื่อสองคนแห่งรัฐฉี กว่าน จ้ง ได้สอนกงจื่อจิว (公子糾) ส่วนเป้า ชูหยา ได้สอนกงจื่อเสี่ยวไป๋ (小白) ซึ่งต่อมา คือ ฉีหฺวันกง เวลานั้น ฉีเซียงกง (齊襄公) บิดาของกงจื่อทั้งสอง ปกครองรัฐฉีอย่างเสเพล เป้า ชูหยา เล็งเห็นได้ว่าความวุ่นวายจะบังเกิดขึ้นสักวันหนึ่ง จึงพากงจื่อเสี่ยวไป๋หนีไปรัฐจฺวี่ (莒国) ส่วนกว่าน จ้ง ก็พาอกงจื่อจิวหนีไปรัฐหลู่ (魯國)

ที่สุดแล้ว ขุนนางนาม อู๋จือ (無知) สังหารฉีเซียงกง ยึดอำนาจ แล้วประกาศตนเป็นผู้ปกครองคนใหม่ แต่อยู่ได้ไม่นานก็ถูกขุนนางอีกคนนาม ยง หลิน (雍廩) สังหารตามไป การแก่งแย่งอำนาจกันทำให้บ้านเมืองไร้ผู้ปกครอง ผู้มีสิทธิชอบธรรมจะขึ้นเป็นใหญ่ก็คือกงจื่อทั้งสอง ทำให้เป้า ชูหยา และกว่าน จ้ง กลายเป็นคู่แข่งกันในการผลักดันให้ศิษย์ของตนได้ขึ้นสู่อำนาจ เป้า ชูหยา ชิงพากงจื่อเสี่ยวไป๋กลับรัฐฉีก่อนแล้วประกาศให้กงจื่อเสี่ยวไป๋เป็นเจ้ารัฐคนใหม่นาม ฉีหฺวันกง และฉีหฺวันกงชักจูงให้รัฐหลู่สังหารกงจื่อจิวแล้วส่งกว่าน จ้ง กลับคืนรัฐฉีเป็นผลสำเร็จZuo Zhuan, 10th year of Duke Zhaung of Lu

เมื่อกว่าน จ้ง กลับมาแล้ว เป้า ชูหยา ทูลเสนอฉีหฺวันกงให้ตั้งกว่าน จ้ง เป็นอัครมหาเสนาบดี เพราะมีความสามารถมาก ทั้งว่ากล่าวให้กว่าน จ้ง หันมาภักดีต่อฉีหฺวันกง ทำให้เป้า ชูหยา เป็นที่ยกย่องเพราะคุณธรรมน้ำมิตร นักประวัติศาสตร์ซือหม่า เชียน (司馬遷) ยังออกความเห็นไว้ว่า คนเก่งอย่างกว่าน จ้ง จะหาที่ไหนก็ได้ในโลก แต่คนที่เห็นความเก่งของคนอื่นอย่างเป้า ชูหยา นี้หายาก

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
  คำแปลชีวประวัติของเป้า ชูหยา  จากเอกสาร ฉื่อจี้ (史记)

หมวดหมู่:บุคคลที่ยังไม่ทราบปีที่เกิด
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์โจว
หมวดหมู่:อัครมหาเสนาบดีจีน
หมวดหมู่:ผู้ค้าชาวจีน