นางจันทะมังคะละ

นางจันทะมังคะละราชาธิราช, หน้า 51 (,  ซานดามี่นละ; ? – ค.ศ. 1363/1364) (พงศาวดารมอญพม่าสะกดว่า นางจันทรมังคละ) เป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าเมาะตะมะ 3 พระองค์ พระเจ้ารามมะไตยพระสวามีพระองค์แรกถูกชีปอนลอบปลงพระชนม์ พระนางจึงยกราชสมบัติให้พระยาอายกำกอง ( ซอแอกานก้อง) ซึ่งเป็นพระราชนัดดาของกษัตริย์แห่งอาณาจักรสุโขทัย ให้เป็นพระเจ้าแผ่นดินรัชกาลที่ 6 แห่งเมาะตะมะ แต่ภายหลังพระนางวางยาพิษปลงพระชนม์พระยาอายกำกอง แล้วเชิญพระยาอายลาว ( บะญ่าแอลอ) พระเชษฐาต่างพระมารดาจากเมืองสะโตงมาเสวยราชสมบัติเป็นรัชกาลที่ 7ประชุมพงศาวดารเล่ม 2, หน้า 25 นับเป็นพระสวามีพระองค์ที่ 3 ของพระนาง ทำให้สุโขทัยยกทัพมารุกราน พระยาอายลาวทรงได้รับชัยชนะในสงครามครั้งนี้

 พระประวัติ 
พระนางจันทะมังคะละประสูติในคริสต์ศตวรรษที่ 14 เป็นพระราชธิดาของพระเจ้ารามประเดิด ( คูนลอ) รัชกาลที่ 2 และเป็นพระราชนัดดาของพระเจ้าฟ้ารั่ว (มะกะโท) องค์ปฐมกษัตริย์แห่งเมาะตะมะ พระนางมีพระนามเดิมว่า นางอำปะราชาธิราช, หน้า 49 ( นี่นอานโป) มีพระขนิษฐาร่วมพระมารดาเดียวกัน 1 พระองค์คือพระนางตะละชินซอบุต ( ตะละชีนซอโบะ) พระมเหสีในพระยาอายลาวเช่นเดียวกับพระนางจันทะมังคะละและมีพระเชษฐาต่างพระมารดา 1 พระองค์คือพระยาอายลาว

ใน ค.ศ. 1311 พระนางสูญเสียพระราชบิดาเนื่องจากถูกปลงพระชนม์ระหว่างการยึดอำนาจโดยสมิงมังละ (မင်းဗလ มี่นบะละ) พระสวามีของนางอุ่นเรือน ( นี่นอุไยง์) ผู้เป็นพระปิตุจฉา (อา) พระขนิษฐาของพระเจ้าฟ้ารั่วและพระเจ้ารามประเดิด ต่อมาสมิงมังละและนางอุ่นเรือนได้จัดการให้พระนางอภิเษกกับเจ้าชายสอเซนพระโอรสองค์ใหญ่ของสมิงมังละและนางอุ่นเรือนโดยมีพระโอรส–ธิดาทั้งสิ้น 3 พระองค์คือราชาธิราช, หน้า 50 เม้ยเน (Mwei Ne), พระมหาเทวี ( มะฮาเดวี) และพระยาอู่ ( บะญ่าอู้) กษัตริย์องค์ที่ 8 พระราชบิดาของพระเจ้าราชาธิราช ( ยาซาดะริ) หรือ พญาน้อย กษัตริย์องค์ที่ 9

อ้างอิง
 เชิงอรรถ

บรรณานุกรม




หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 14
หมวดหมู่:ราชวงศ์หงสาวดี