สมิงมะราหู

สมิงมะราหู (,  หรือ ; ถึงแก่กรรม 5 มกราคม 1384) นายพลแห่งกองทัพอาณาจักรหงสาวดี และเป็นผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์หงสาวดี เขาเป็นบุตรชายของ ไชยสุระ ขุนนางผู้ใหญ่ในราชสำนัก สมิงมะราหูก้าวเข้าสู่สังคมชั้นสูงในราชสำนักหงสาวดีด้วยการอภิเษกกับตละแม่ศรี พระราชธิดาพระองค์ใหญ่ของพระยาอู่

เขาเป็นที่ปรึกษาที่สนิทของ พระมหาเทวี พระเชษฐภคินีร่วมพระมารดาเดียวกับพระยาอู่ ทำให้ถูกกลุ่มขุนนางในราชสำนักซึ่งอยู่ฝ่ายตรงข้าม กล่าวหาว่าเขาเป็นชู้กับพระมหาเทวีเพื่อลดอิทธิพลของพระนางและสนับสนุนให้ พระยาน้อย พระโอรสของพระยาอู่อีกพระองค์ก่อกบฎ ในเวลาต่อมาสมิงมะราหูถูกประหารชีวิตตามพระบัญชาของพระเจ้าราชาธิราช กษัตริย์องค์ที่ 9 เมื่อวันที่ 5 มกราคม ค.ศ. 1384 ภายหลังจากพ่ายแพ้ในสงคราม

ประวัติย่อ

มะราหูไม่ได้เป็นกษัตริย์ แต่เป็นลูกชายของข้าราชสำนักชั้นสูงกับผู้บัญชาการทหารPan Hla 2005: 65 มะราหูกลายเป็นคนรวยในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1370 เมื่อเขาขอความช่วยเหลือจากเจ้าหญิงตะละแม่ศรี พระราชธิดาของพระยาอู่ (พระองค์เสด็จกลับจากเชียงใหม่หลังหย่ากับพญากือนาแห่งอาณาจักรล้านนา) กล่าวกันว่า เขาเสนอค่าสินสอดด้วยทอง 5 วิสส์ (viss; เท่ากับ 8.16 กิโลกรัม)Pan Hla 2005: 64 พระยาอู่ พระบิดาของตะละแม่ศรีมีความทรงจำที่ดีเกี่ยวกับพ่อของมะราหู ผู้เสียชีวิตในหน้าที่ ต่อมาจึงมีการจัดพิธีเสกสมรสที่หรูหราระหว่างมะราหูกับเจ้าหญิงเป็นเวลา 7 วันPan Hla 2005: 65

แม้ว่าเขาไม่ได้เป็นทหาร มะราหูกลายเป็นผู้บัญชาการกองทัพ เขาเป็นรองผู้บัญชาการกองทัพในการปราบกบฏสมิงสามปราบ (Than-Byat) แห่งสิเรียมPan Hla 2005: 66 ปฏิบัติการครั้งมีเจ้าหญิงมหาเทวี พระเชษฐภคินีของกษัตริย์ เป็นผู้บงการ ในปีถัดมา เขากลายเป็นพันธมิตรที่มีอำนาจมากของเจ้าหญิง รายงานจากพงศาวดาร ยาซาดะริต อเยดอว์บอง สามปีหลังแต่งงานกับตะละแม่ศรี เขามีส่วนเกี่ยวข้องกับเจ้าหญิง ซึ่งตอนนั้นอยู่ในช่วงพระชนมายุ 50 พรรษาPan Hla 2005: 67–68Fernquest Spring 2006: 5 ไม่กี่ปีต่อมา เจ้าหญิงได้อำนาจมากขึ้น เพราะสภาพพระวรกายของพระอนุชาทรุดโทรม กุญแจสำคัญอยู่ในสภาหงสาวดีนำโดยสมิงชีพรายอัครมหาเสนาบดี ต่อต้านฝ่ายมหาเทวี–มะราหู และพวกเขาพยายามทำลายอิทธิพลของมหาเทวีโดยการเผยแพร่เรื่องนี้ ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้น ฝ่ายมหาเทวี–มะราหูอยู่ในอำนาจอย่างหนักแน่นในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1380 ใน ค.ศ. 1382 พระองค์กลายเป็นผู้นำโดยพฤตินัยPan Hla 2005: 81

จุดจบของมะราหูเกิดในช่วงปลาย ค.ศ. 1383 ในเดือนตุลาคม มหาเทวี ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินถามมะราหูกับสมิงชีพรายให้นำกองทัพพะโคไปกำจัดกองกบฏของเจ้าชายพระยาน้อยที่เมืองตะเกิงPan Hla 2005: 129 อย่างไรก็ตาม สมิงชีพรายแอบสนับสนุนฝ่ายกบฏของพญาน้อย และให้ข่าวกรองที่ค่ายของพญาน้อย ในวันที่ 19 พฤศจิกายน ทหารกองหน้าของมะราหูถูกตีกลับไปPan Hla 2005: 154Fernquest Spring 2006: 6 หลังพระยาอู่สวรรคตในวันที่ 2 มกราคม ค.ศ. 1384 มะราหูพยายามชุมนุมที่สภาเพื่อแต่งตั้งเขาเป็นกษัตริย์ เมื่อไม่มีใครสนับสนุน เขากับภรรยาจึงพยายามหลบหนี แต่ถูกจับได้ในวันที่ 5 มกราคม ค.ศ. 1384พงศาวดาร ยาซาดะริต อเยดอว์บอง (Pan Hla 2005: 158) บันทึกว่า พิธีราชาภิเษกจัดขึ้นในวันอังคาร ขึ้น 1 ค่ำ เดือนดะโบ่-ดแว มรันมาศักราช 745 หนึ่งวันหลังสภาเลือกพญาน้อยเป็นกษัตริย์ แต่คำว่า ขึ้น 1 ค่ำ เป็นข้อผิดพลาดในการพิมพ์ จากพงศาวดารฉบับภาษาพม่า (Pan Hla 2005: 356, หมายเหตุ 1) บันทึกว่า พระเจ้าราชาธิราชทรงเป็นกษัตริย์ในวันจันทร์ ขึ้น 12 ค่ำ เดิอนดะโบ่-ดแว มรันมาศักราช 745 (วันจันทร์ที่ 4 มกราคม ค.ศ. 1384) นั่นหมายความว่า พิธีราชาภิเษกจัดขึ้นในวันอังคาร ขึ้น 13 ค่ำ เดือนดะโบ่-ดแว มรันมาศักราช 745  (5 มกราคม ค.ศ. 1384) และมะราหูเสียชีวิตในวันนั้น พญาน้อย ผู้กลายเป็นกษัตริย์ในวันก่อน ทรงมีรับสั่งให้ประหารชีวิตมะราหูทันทีก่อนดำเนินพระราชพิธีราชาภิเษกPan Hla 2005: 160 (ภรรยาของมะราหู ตะละแม่ศรี น่าจะหลบหนีไปได้ พงศาวดารไม่ได้บันทึกว่ากษัตริย์องค์ใหม่ ผู้จะใช้พระนาม ราชาธิราช มีรับสั่งประหารชีวิตหรือไม่)

หมายเหตุ

อ้างอิง

บรรณานุกรม



หมวดหมู่:ราชวงศ์หงสาวดี