โซะกะเต้

พระเจ้าโซะกะเต้ (, ; 29 มีนาคม ค.ศ. 1001 – 11 สิงหาคม ค.ศ. 1044) เป็นกษัตริย์แห่งราชวงศ์พุกาม ครองสิริราชสมบัติระหว่าง ค.ศ. 1038–1044 พระองค์สวรรคตในการต่อสู้ครั้งเดียวกับพระเจ้าอโนรธามังช่อ ผู้ครองราชย์ต่อจากพระองค์และสถาปนาจักรวรรดิพุกามCoedès 1968: 133, 149

พระเจ้าโซะกะเต้ประสูติเมื่อ ค.ศ. 1001 ภายหลังจากที่พระเจ้าญองอู้ ซอยะฮ่าน (พระราชบิดา) ถูกโค่นราชบัลลังก์โดยพระเจ้ากู้นซอจ้องพยู ต่อมาพระองค์ได้ร่วมมือกับเจ้าชายจีนโซ่ พระราชโอรสอีกพระองค์หนึ่งของพระเจ้าญองอู้ โค่นราชบัลลังก์พระเจ้ากู้นซอจ้องพยูเมื่อ ค.ศ. 1021 พร้อมกับบีบบังคับให้พระเจ้ากู้นซอจ้องพยูออกผนวช เจ้าชายจีนโซ่จึงได้ขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อมาเป็นพระเจ้าจีนโซ่

ใน ค.ศ. 1038 พระเจ้าจีนโซ่ถูกปลงพระชนม์ด้วยธนูระหว่างล่าสัตว์โดยมิได้สถาปนารัชทายาท ทำให้เจ้าชายโซะกะเต้ได้ขึ้นสืบราชบัลลังก์ หลังจากนั้นเมื่อเจ้าชายอโนรธา (พระราชโอรสของพระเจ้ากู้นซอที่ประสูติแต่พระมเหสีซึ่งเคยเป็นพระมเหสีของพระเจ้าญองอู้) เจริญพระชนม์ขึ้น ได้ท้าสู้รบกับพระเจ้าโซะกะเต้แบบตัวต่อตัว และเป็นเจ้าชายอโนรธาที่ได้ชัยชนะพร้อมกับสังหารพระเจ้าโซะกะเต้Htin Aung 1967: 31 ต่อมาได้พยายามถวายราชสมบัติคืนแด่พระราชบิดาคือพระเจ้ากู้นซอที่กำลังผนวชอยู่ แต่พระราชบิดาปฏิเสธ ทำให้เจ้าชายอโนรธาได้ขึ้นสืบราชบัลลังก์แทนเป็นพระเจ้าอโนรธามังช่อ

วันที่
พงศาวดารหลายฉบับบันทึกในเรื่องวันเวลาเกี่ยวกับพระชนม์ชีพและรัชสมัยของพระองค์ไม่ตรงกันMaha Yazawin Vol. 1 2006: 347 Zatadawbon Yazawin พงศาวดารที่เก่าแก่ที่สุด ถือได้ว่ามีความแม่นยำเกี่ยวกับสมัยพุกามมากที่สุด(Maha Yazawin 2006: 346–349): Among the four major chronicles, only Zatadawbon Yazawin's dates line up with Anawrahta's inscriptionally verified accession date of 1044 CE. (Aung-Thwin 2005: 121–123): In general, Zata is considered "the most accurate of all Burmese chronicles, particularly with regard to the best-known Pagan and Ava kings, many of whose dates have been corroborated by epigraphy." อย่างไรก็ตาม ตัว Zata มีความขัดแย้งกันเองในส่วนวันพระราชสมภพ นั่นคือ ส่วนรายการรัชกาลและดวงชะตารายงานวันพระราชสมภพต่างกันZata 1960: 39, 63 ตารางข้างล่างระบุวันที่ตามพงศาวดารหลัง 4 ฉบับและวันที่ของ มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว ที่ยึดตามวันที่ได้รับการรับรองจากจารึกของพระเจ้าอโนรธามังช่อใน ค.ศ. 1044 ความยาวรัชสมัยตาม Zata ระบุที่ 6 ปี แต่จากพงศาวดารอื่นระบุว่าผู้ที่ครองราชย์เป็นเวลา 6 ปีคือจีนโซ่ นอกจากนี้ มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว ระบุว่าโซะกะเต้ทรงหนุ่มกว่าจีนโซ่ 3 เดือนHmannan Vol. 1 2003: 227

 พงศาวดาร พระราชสมภพ–สวรรคต พระชนมายุ รัชสมัย ความยาวรัชสมัย Zatadawbon Yazawin (ส่วนรายพระนามกษัตริย์พุกาม) 1000–1044 44 1038–1044 6 Zatadawbon Yazawin (ส่วนดวงชะตา) 18 เมษายน 991–11 สิงหาคม 1044 53 1038–11 สิงหาคม 1044 6 มหาราชวงศ์ 951–1002 51 977–1002 25 มหาราชวงศ์ ฉบับใหม่และมหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว 965–11 มกราคม 1018 52 992–11 มกราคม 1018 25

ขึ้นครองราชย์
โซะกะเต้ขึ้นครองราชย์ต่อจากจีนโซ่ตอนพระชนมายุ 36 พรรษา เมื่อราววันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 1038.อิงจากรายงานของ Zata ตาม (Zata 1960: 63) พระองค์ขึ้นครองอำนาจตอนพระชนมายุ 36 พรรษาในปี 400 ME นั่นหมายความว่าพระองค์ขึ้นครองราชย์ระหว่างวันขึ้นปีใหม่ของปี 400 ME (25 มีนาคม ค.ศ. 1038) ถึงวันเดียวก่อนวันคล้ายวันพระราชสมภพปีที่ 37 ในวันที่ 8 เมษายน ค.ศ. 1038 (ขึ้น 2 ค่ำ เดือนกะโซน 400 ME)

หมายเหตุ

อ้างอิง

บรรณานุกรม








หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ราชวงศ์พุกาม