พระเจ้าสีหตู

พระเจ้าสีหตู (, ; ค.ศ. 1265–1325) เป็นผู้ร่วมสถาปนาอาณาจักรมยีนไซ่ง์ และผู้สถาปนาอาณาจักรปี้นยะในบริเวณประเทศพม่าตอนกลางในปัจจุบันCoedès 1968: 209 พระเจ้าสีหตูเป็นพระอนุชาองค์เล็กที่โดดเด่นที่สุดในบรรดาเจ้าชายสามพระองค์ซึ่งประสบความสำเร็จจากการป้องกันพม่าตอนกลางให้รอดพ้นจากการรุกรานของมองโกลใน ค.ศ. 1287 และใน ค.ศ. 1300–01 พระองค์และพระเชษฐาโค่นล้มระบอบที่พุกามใน ค.ศ. และร่วมปกครองพม่าตอนกลาง หลังการสวรรคตของอะทินคะยา พระเชษฐาองค์โต ใน ค.ศ. 1310 สีหตูได้ขับไล่ราซะทินจาน พระเชษฐาองค์กลางออกไป และขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์เพียงพระองค์เดียวในพม่าตอนกลาง การตัดสินพระทัยแต่งตั้งอูซะนาที่ 1 พระราชโอรสบุญธรรม ให้เป็นรัชทายาท ส่งผลให้ซอยู่น พระราชโอรสองค์โตของพระองค์ ตั้งศูนย์กลางอำนาจคู่แข่งขึ้นที่เมืองซะไกง์ใน ค.ศ. 1315 แม้ว่าซอยู่นยังคงจงรักภักดีต่อพระราชบิดาในนาม แต่หลังจากสีหตูสวรรคตใน ค.ศ. 1325 ราชวงศ์ทั้งสองของมยีนไซ่ง์กลายเป็นอาณาจักรคู่แข่งกันในพม่าตอนกลางอย่างเป็นทางการ

ชีวิตช่วงต้น
สีหตูเสด็จพระราชสมภพใน ค.ศ. 1265  ในครอบครัวสำคัญที่มยี่นไซ่ง์ในพม่าตอนกลาง Theinkha Bo เป็นน้องชายของเจ้าฟ้า (หัวหน้า) แห่งเบนนะกะ และต้องหนีหลังมีความขัดแย้งกับเขาใน ค.ศ. 1260 ข้อมูลวิชาการดั้งเดิม (สมัยอาณานิคมอังกฤษ) ระบุตัวพระราชบิดาเข้ากับชาวไทใหญ่Phayre 1967: 57Harvey 1925: 76 แต่ Michael Aung-Thwin นักประวัติศาสตร์ ปฏิเสธข้อกล่าวอ้างดังกล่าว เนื่องจากไม่มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ใดที่สนับสนุนข้อกล่าวอ้างดังกล่าว(Aung-Thwin 1996: 884–885): Arthur Phayre was the first one to make the assertion, based purely on the chronicles' use of sawbwa, equating the office with ethnicity. GE Harvey (Harvey 1925: 76) inserted the word "Shan", in what he claimed was the direct quote from Hmannan, which says no such thing. In all, no historical evidence of any kind (in Burmese, Shan or anything else) that indicates the ethnicity of their father or the three brothers exists. อย่างไรก็ตาม Theinkha Bo สมรสกับธิดาของนายธนาคารผู้มั่งคั่งที่มยีนไซ่ง์(Maha Yazawin Vol. 1 2006: 254): พระราชมารดามาจากสามัญชนที่ร่ำรวยในตระกูล athi (အသည်) (Aung-Thwin 1996: 884): athi คือชนชั้นที่ไม่ยึดติดกับราชบัลลังก์หรือพระสงฆ์ สีหตูเป็นพระราชโอรสองค์ที่สามในบรรดาพระราชโอรสธิดาทั้งหมด 4 พระองค์ พระองค์มีพระเชษฐา 2 พระองค์ (อะทินคะยาและราซะทินจาน) และพระขนิษฐานามละมยัตพงศาวดาร Zatadawbon Yazawin (Zata 1960: 42) และมหาราชวงศ์ (Maha Yazawin Vol. 1 2006: 258–259) ระบุว่าราซะทินจานเป็นพระราชโอรสองค์แรกสุด ตามมาด้วยอะทินคะยา สีหตู และพระขนิษฐา แต่มหาราชวงศ์ ฉบับใหม่ (Yazawin Thit Vol. 1 2012: 156–157) แก้ไขตามจารึกร่วมสมัย พงศาวดารต่อมา (Hmannan, Dutiya Hmannan) และงานวิชาการต่าง ๆ ยอมรับว่าอะทินคะยาเป็นพระราชโอรสองค์โต

รับใช้กษัตริย์

ช่วงปีสุดท้าย
ตามพงศาวดารระบุว่า พระเจ้าสีหตูทรงใช้ช่วงปีสุดท้ายอุทิศในทางศาสนา สังฆราชของพระองค์คือ Shin Deibba Sekkhu พระองค์ทรงมอบมรดกตกทอดของพระเจ้าอโนรธามังช่อให้ที่ห้องเก็บพระบรมสารีริกธาตุของเจดีย์ชเวซี่โกนHmannan Vol. 1 2003: 375–376 พระองค์สวรรคต  กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1325 ด้วยพระชนมายุ 59 พรรษาMaha Yazawin Vol. 1 2006: 350, regnal list by editors อูซะนาขึ้นครองราชย์ต่อ หลังสวรรคต ราชวงศ์มยีนไซ่ง์สองแห่งจึงแยกจากกันอย่างเป็นทางการ โดยแข่งขันเพื่อความเป็นใหญ่ในพม่าตอนกลางในอีกสี่ทศวรรษข้างหน้าHtin Aung 1967: 77–78

พระองค์เป็นที่จดจำในประวัติศาสตร์พม่าในฐานะ Tazishin (, "เจ้าช้างเผือกเชือกเดียว")Than Tun 1959: 123

ความแตกต่างตามพงศาวดาร
พงศาวดารต่าง ๆ ยังตกลงไม่ได้ในเรื่องปีพระราชสมภพกับสวรรรคต หรือช่วงรัชสมัย

 ข้อมูล พระราชสมภพ–สวรรคต พระชนมายุ ปกครองร่วม กษัตริย์ อ้างอิง Zatadawbon Yazawin  1254 – ต้น 1323 68  (ปีที่ 69) 1300–1309 1309–1323 (Zata 1960: 42–43) นับจุดเริ่มต้นรัชสมัยตามการประกาศขึ้นครองราชย์ใน ค.ศ. 1309 มหาราชวงศ์  1268 – ต้น 1323 54  (ปีที่ 55) 1300–1313 1313–1323 Maha Yazawin Vol. 1 2006: 264 มหาราชวงศ์ ฉบับใหม่  1260 – ต้น 1320 59  (ปีที่ 60) 1297–1313 1313–1320 Yazawin Thit Vol. 1 2012: 162 มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว  1263 – ต้น 1323 1298–1313 1313–1323 Hmannan Vol. 1 2003: 377 นักวิชาการ  1265 –  กุมภาพันธ์ 1325 17 ธันวาคม 1297 – 7 กุมภาพันธ์ 1313 7 กุมภาพันธ์ 1313 –  กุมภาพันธ์ 1325 See the regnal list by the editors of (Maha Yazawin Vol. 1 2006: 350).

หมายเหตุ

อ้างอิง

Bibliography















หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์พม่า
หมวดหมู่:ราชวงศ์พุกาม