ที่ลุ่มชื้นแฉะ

ที่ลุ่มชื้นแฉะ () เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่เปิดโล่งมีไม้ล้มลุกขึ้นปกคลุมอยู่มากกว่าไม้ต้นKeddy, P.A. 2010. Wetland Ecology: Principles and Conservation (2nd edition). Cambridge University Press, Cambridge, UK. 497 p มีน้ำท่วมขังอยู่ตลอดหรือมีน้ำท่วมขังตามฤดูกาล มีความลึกไม่มาก มักพบที่ลุ่มชนิดนี้บริเวณริมทะเลสาบและลำธารต่าง ๆ โดยเป็นพื้นที่รอยต่อระหว่างระบบนิเวศน้ำและบก ที่ลุ่มชื้นแฉะโดยทั่วไปมักมีพืชตระกูลหญ้า ขนาก หรือกกขึ้นปกคลุม หากมีพืชไม้เนื้อแข็งมักเป็นไม้พุ่มเตี้ย ลักษณะพืชพรรณเช่นนี้เป็นตัวจำแนกที่ลุ่มชื้นแฉะให้แตกต่างจากพื้นที่ชุ่มน้ำชนิดอื่น ๆ เช่น ที่ลุ่มน้ำขัง (มาบ) ซึ่งมีไม้ต้นขนาดกลางและใหญ่ขึ้นปกคลุม หรือไมร์ซึ่งมีการทับถมสะสมของซากพืชและมีสภาพเป็นกรด เป็นต้น

 ความแตกต่างระหว่างที่ลุ่มชื้นแฉะและที่ลุ่มน้ำขัง 
ที่ลุ่มน้ำขังและที่ลุ่มชื้นแฉะ เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่ก่อตัวขึ้นตามแหล่งน้ำที่มีดินอุดมสมบูรณ์และเป็นดินน้ำท่วมขัง ที่ลุ่มชื้นแฉะ (marsh) เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำซึ่งถูกน้ำท่วมอย่างต่อเนื่องหรือสม่ำเสมอโดยมีแหล่งน้ำอยู่ใกล้เคียง ซึ่งปกคลุมด้วยพืชพรรณประเภทไม้ล้มลุก หรือไม้พุ่มเตี้ย ที่ลุ่มน้ำขังเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่ประกอบด้วยดินอิ่มตัวหรือน้ำนิ่ง และถูกปกคลุมด้วยไม้ยืนต้นที่ทนต่อน้ำ รวมทั้งไม้พุ่มต่าง ๆ  

 ประเภท 
ประเภทของที่ลุ่มชื้นแฉะแตกต่างกันตามสภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตร์ (ที่ตั้ง) และระดับความเค็มเป็นหลัก ปัจจัยทั้งสองมีอิทธิพลอย่างมากต่อช่วงและขอบเขตของชีวิตสัตว์และพืชที่สามารถอยู่รอดและขยายพันธุ์ในสภาพแวดล้อมนี้ ที่ลุ่มชื้นแฉะแบ่งเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ ที่ลุ่มชื้นแฉะชายฝั่ง, ที่ลุ่มชื้นแฉะน้ำจืด และที่ลุ่มชื้นแฉะน้ำท่วมถึง ทั้งสามประเภทนี้สามารถพบได้ทั่วโลกและแต่ละชนิดมีสิ่งมีชีวิตที่แตกต่างกัน 

 ที่ลุ่มชื้นแฉะชายฝั่ง 
พบได้ทั่วโลกในละติจูดกลางถึงสูง ในทุกแนวชายฝั่งที่ได้รับการอนุรักษ์ และตั้งอยู่ใกล้กับแนวชายฝั่งมากพอที่จะผลกระทบจากการขึ้นลงของน้ำ มักถูกปกคลุมด้วยน้ำเป็นหย่อม ๆ ที่ลุ่มชื้นแฉะชายฝั่งก่อตัวเมื่ออัตราการสะสมของตะกอนมากกว่าอัตราที่ระดับการทรุดตัวของดิน พืชพรรณที่ขึ้นในพื้นที่มักเป็นพืชที่มีรากที่ปรับตัวอย่างเป็นพิเศษกับความเค็ม โดยเฉพาะจำพวกหญ้าที่ทนดินเค็มKeddy, P.A. 2010. Wetland Ecology: Principles and Conservation (2nd edition). Cambridge University Press, Cambridge, UK. 497 p.

ที่ลุ่มชื้นแฉะชายฝั่งมักพบในลากูน ชะวากทะเล และสันดอนจะงอยด้านที่มีกำบัง (ด้านในอ่าว) โดยกระแสน้ำพัดพาอนุภาคเล็ก ๆ ไปรอบ ๆ ด้านดังกล่าวของสันดอนและตะกอนเริ่มก่อตัวขึ้น สภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตร์แบบนี้ช่วยให้ที่ลุ่มชื้นแฉะชายฝั่งสามารถดูดซับสารอาหารส่วนเกินจากน้ำที่ไหลผ่านได้ก่อนที่จะถึงมหาสมุทรและชะวากทะเล ปัจจุบันที่ลุ่มชื้นแฉะชายฝั่งค่อย ๆ ลดจำนวนลงจากการพัฒนาชายฝั่งและการแผ่ขยายของเมืองอย่างมีนัยสำคัญB.R. Silliman, E.D. Grosholz, and M.D. Bertness (eds.) 2009. Human Impacts on Salt Marshes. A Global Perspective. University of California Press, Berkeley, California. 

 ที่ลุ่มชื้นแฉะน้ำจืดท่วมถึง 
แม้ว่าอาจจัดให้จะเป็นที่ลุ่มชื้นแฉะน้ำจืด แต่ที่ลุ่มชื้นแฉะประเภทนี้มักได้รับผลกระทบจากกระแสน้ำขึ้นลงจากทะเล อย่างไรก็ตามหากไม่นับผลจากความเครียดจากความเค็มแล้วความหลากหลายของพืชและสัตว์ที่อาศัยในที่ลุ่มชื้นแฉะน้ำจืดท่วมถึงจะสูงกว่าที่ลุ่มชื้นแฉะชายฝั่งมาก ภัยคุกคามที่ร้ายแรงที่สุดต่อที่ลุ่มชื้นแฉะน้ำจืดท่วมถึงคือขนาดที่เพิ่มขึ้นและมลภาวะของเมืองที่อยู่รายรอบ 

 ที่ลุ่มชื้นแฉะน้ำจืด 
เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่พบเห็นได้ทั่วไปในทวีปอเมริกาเหนือ ทั้งความหลากหลายของขนาดและที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ 

ในประเทศไทย พบได้ที่บึงบอระเพ็ด

 ดูเพิ่ม 

 พื้นที่ชุ่มน้ำ
 พรุ
 ที่ลุ่มน้ำขัง หรือ มาบ
 ป่าชายเลน
 บึงบายู
 เขตน้ำขึ้นน้ำลง

 อ้างอิง 


หมวดหมู่:พื้นที่ชุ่มน้ำ
หมวดหมู่:ธรณีสัณฐานธารน้ำ
หมวดหมู่:ปฐพีวิทยา