ฟาโรห์เนบิไรรอที่หนึ่ง

เซวัดจ์เอนเร เนบอิรีเรา (หรือเรียกอีกพระนามว่า เนบอิริเยาที่ 1, เนบอิรีเอราเวตที่ 1) เป็นฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณจากราชวงศ์ที่สิบหก ซึ่งปกครองอยู่ที่เมืองทีบส์ในอียิปต์บนในช่วงสมัยระหว่างกลางที่สอง

 หลักฐานทางประวัติศาสตร์ 
หลักฐานสำคัญของพระองค์พบจำนวนมากอยู่ในบริเวณธีบส์ โดยเฉพาะจารึกศิลานิติศาสตร์ ซึ่งบันทึกพระนามของพระองค์และระบุปีสูงสุดแห่งการครองราชย์ คือ ปีที่ 1 แห่งการครองราชย์ นอกจากนี้ยังพบตราประทับหลายชิ้นที่เกี่ยวข้องกับพระองค์

[1] ที่ธีบส์ มีการค้นพบจารึกศิลานิติศาสตร์ ซึ่งเป็นเอกสารด้านการบริหารที่เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง โดยลงวันที่ในปีที่ 1 แห่งการครองราชย์ของพระองค์Cairo Museum JE 52453 จารึกหินดังกล่าวยังกล่าวถึงฟาโรห์พระองค์หน้าก่อนพระองค์หนึ่งพระนามว่า "เมอร์โฮเทปเร" ซึ่งอาจหมายถึง ฟาโรห์เมอร์โฮเทปเร โซเบคโฮเทป บนจารึกหินดังกล่าว พระนามประสูติของพระองค์เขียนว่า “เนบ-อิริ-เออร์-เอา” (nb-iri-Ꜣw)

[2] ที่ฮู มีการค้นพบสุสานแห่งหนึ่งซึ่งพบกริชทองแดงสลักพระนามครองราชย์ของฟาโรห์เนบอิรีเราเนบิริเอา โบราณวัตถุชิ้นนี้ถูกค้นพบโดยฟลินเดอร์ส เพทรี ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1890Cairo JE 33702Petrie, Flinders (1901). Diospolis Parva, the cemeteries of Abadiyeh and Hu, 1898-9, pl. 32, n. 17Ryholt, p. 178, n. 639

[3] จารึกหินที่บอนน์ ยังปรากฏภาพสลักฟาโรห์เนบอิรีเราเคียงคู่กับเทพีมาอัตบนจารึกหินขนาดเล็กชิ้นหนึ่ง ซึ่งปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของชุดสะสมโบราณวัตถุอียิปต์โบราณ ที่บอนน์ ประเทศเยอรมนีPieke, Gabi (ed.) (2006) Tod und Macht, Jenseitsvorstellungen in Altägypten, Bonn, fig. on p.61

[4] ตราประทับ ตราประทับทั้งหมดที่ออกในรัชสมัยของฟาโรห์เนบอิรีเราทำจากดินเหนียวหรือฟริตแทนที่จะทำจากหินสตีไทต์ ซึ่งเป็นวัสดุที่ใช้กันโดยทั่วไป ข้อเท็จจริงนี้อาจบ่งชี้ว่าในรัชสมัยของพระองค์ไม่มีการส่งคณะสำรวจเหมืองแร่ไปยังบริเวณทะเลทรายตะวันออกของอียิปต์Ryholt, pp. 159-60 มีการค้นพบตราประทับสองชิ้นของพระองค์ที่ลิชต์ ซึ่งในขณะนั้นอยู่ภายใต้อำนาจของชาวฮิกซอส การค้นพบดังกล่าวอาจสะท้อนถึงความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างธีบส์กับฮิกซอสในรัชสมัยของฟาโรห์เนบอิรีเรา อย่างไรก็ตาม ประเด็นดังกล่าวยังไม่อาจสรุปได้อย่างแน่ชัดRyholt, p. 162 ในพิพิธภัณฑ์เพทรี หมายเลขวัตถุ ยูซี 11608 และสคารับกระเบื้องเคลือบบางชิ้น (ยูซี 11609, 11610, 11611, 11612) ได้ได้ปรากฏพระนามของพระองค์ และอาจตีความได้ว่าเป็นถ้อยคำอำนวยพร มากกว่าจะเป็นพระนามของฟาโรห์

 หลักฐานที่ไม่ร่วมสมัย 

 บันทึกพระนามแห่งคาร์นัก 
บันทึกพระนามแห่งคาร์นักจากสมัยราชวงศ์ที่สิบแปด ลำดับที่ 38 (33) ได้บันทึกพระนาม “เซวัดจ์เอนเร” (swꜢḏ.n-rꜤ) โดยบันทึกอยู่ระหว่างพระนาม “สอังค์อิบรา” ลำดับที่ 37 และ “…คาอูเร” ลำดับที่ 39

 บันทึกพระนามแห่งตูริน 
บันทึกพระนามแห่งตูรินจากสมัยราชวงศ์ที่สิบเก้า บรรทัดที่ 11:05  ซึ่งบันทึกไว้ว่า "กษัตริย์แห่งสองแผ่นดิน เนบอิริอาวรา (nb-iri-(r)-Ꜣw(t)) ทรงครองราชย์ 26 ปี …"Pharaoh.se Turin Colum 11  พระนามของพระองค์ได้รับการบันทึกไว้ระหว่างพระนาม "เซ…เอน…เร" (11:04) และ "เนบอิทาวเร" (11:06) ในบันทึกพระนามแห่งตูรินได้บันทึกพระนามประสูติ ซึ่งแตกต่างจากที่ปรากฏในจารึกศิลานิติศาสตร์ โดยระบุว่าพระองค์ทรงครองราชย์ยาวนานถึง 26 ปี และมีผู้สืบราชบัลลังก์คือฟาโรห์เนบอิรีเราที่ 2 ซึ่งมีพระนามซ้ำกัน และอาจเป็นพระราชโอรสของพระองค์, pp. 155, 202 อย่างไรก็ตาม หลักฐานร่วมสมัยสูงสุดที่พบคือ ปีที่ 1 แห่งการครองราชย์ และจำนวนหลักฐานทางโบราณคดีที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอจะสนับสนุนการครองราชย์ยาวนานถึง 26 ปี ตามที่บันทึกพระนามระบุไว้

 หลักฐานอื่น ๆ 
พระนามครองราชย์ "เซวัดจ์เอนเร" ของฟาโรห์เนบอิรีเรา พร้อมด้วยสร้อยพระนาม "เทพผู้ทรงคุณ" และ "ผู้ทรงล่วงลับแล้ว" ซึ่งปรากฏบนฐานรูปหล่อสำริดของเทพฮาร์โปเครตีส (Harpocrates) ซึ่งปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ที่กรุงไคโร (หมายเลขวัตถุ เจอี 38189) บนฐานรูปหล่อดังกล่าวยังปรากฏพระนามของฟาโรห์พระองค์อื่นอีกหลายพระองค์ โดยสองพระนาม ได้แก่ อาห์โมสและบินปุ น่าจะเป็นเจ้าชายในราชวงศ์ที่สิบเจ็ด ซึ่งจะขึ้นมาสืบทอดอำนาจแทนราชวงศ์ที่สิบหกในเวลาต่อมาไม่นาน นอกจากนี้ ยังปรากฏข้อความกล่าวถึง "เทพผู้ทรงคุณ เนเฟอร์คาเร ผู้ทรงล่วงลับแล้ว" ซึ่งเชื่อว่าเป็นพระนามของฟาโรห์เนบอิรีเราที่ 2 ผู้ซึ่งถูกสันนิษฐานว่าเป็นพระราชโอรสและผู้ทรงสืบราชบัลลังก์ของต่อจากฟาโรห์เนบอิรีเราที่ 1 อย่างไรก็ตาม รูปหล่อดังกล่าวมิใช่วัตถุร่วมสมัย เนื่องจากลัทธิบูชาเทพฮาร์โปเครตีสเพิ่งได้รับการนำเข้าสู่อียิปต์ในสมัยปโตเลมี กล่าวคือราว 1,500 ปีหลังจากยุคสมัยของผู้ปกครองที่ทรงพระนามที่ปรากฏบนฐานรูปหล่อนั้น, p. 55

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น

 scarab of Nebiriau I

หมวดหมู่:ฟาโรห์ยุคราชวงศ์ที่สิบหก