เจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี

พลโทหญิง เจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี (เกิด 26 มกราคม พ.ศ. 2528) เป็นพระสนมเอกใน พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นสตรีคนแรกที่เป็นพระสนมของพระมหากษัตริย์ไทยในรอบเกือบร้อยปี

เดิมเจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี เป็นพยาบาลทหารกองทัพบก ภายหลังได้เป็นบาทบริจาริกาของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งแต่ขณะยังทรงดำรงพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร และได้รับพระราชทานยศและตำแหน่งทางทหาร รวมถึงชื่อ สินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ จากพระองค์ ครั้นพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวขึ้นเสวยราชย์แล้ว ได้สถาปนาสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ ขึ้นเป็นพระสนม บรรดาศักดิ์ว่า เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ในวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 แต่สามเดือนถัดมา พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงถอดเจ้าคุณพระสินีนาฏออกจากยศศักดิ์ทั้งหมด เนื่องจากทรงเห็นว่า มีพฤติกรรมไม่เหมาะสมหลายประการ และมีความขัดแย้งกับสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี พระอัครมเหสีของพระองค์ อย่างไรก็ดี เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2563 ทรงคืนยศศักดิ์ให้ดังเดิม เพราะทรงเห็นว่า "มิได้เป็นผู้มีมลทินมัวหมอง"

ต่อมาเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2567 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานแก้ชื่อของ เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี เล็กน้อย ว่า เจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี (Chaokhun Phra Sineenatha Bilasakalyani) อ่านว่า "เจ้า - คุน - พระ - สิ - นี - นาด - พิ - ลาด - กัน - ละ - ยา - นี" ซึ่งมีความหมายว่า นางผู้เป็นที่พึ่งอันงดงาม เพียบพร้อมด้วยคุณสมบัติแห่งกุลสตรี

 ประวัติ 
เจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี เกิดเมื่อวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2528 ณ ตำบลท่าวังผา อำเภอท่าวังผา จังหวัดน่าน ชื่อเมื่อเกิดว่า นิรมล อุ่นพรม  เป็นธิดาของวิรัตน์ อุ่นพรม กับปราณี อุ่นพรม

เจ้าคุณพระสำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา จาก โรงเรียนราชปิโยรสา ยุพราชานุสรณ์ (ชื่อเดิม โรงเรียนริม-ป่าคาประชานุเคราะห์) ระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนท่าวังผาพิทยาคม จังหวัดน่าน ระดับปริญญาตรี เข้าศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต ณ วิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก รุ่นที่ 41 จนจบการศึกษาเมื่อปี พ.ศ. 2551หนังสืออนุสรณ์พยาบาลกองทัพบกรุ่นที่ 41 ความทรงจำที่ไม่มีวันลืม หน้าที่ 40 แล้วได้ทำงานเป็นพยาบาลประจำโรงพยาบาลอานันทมหิดลกองทัพบก

ในการพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2560 เจ้าคุณพระได้เข้าร่วมขบวนพระบรมราชอิสริยยศเชิญพระบรมโกศทรงพระบรมศพไปยัง พระจิตกาธานบนพระเมรุมาศ ในฐานะผู้บังคับแถวแซงเสด็จ ขบวนพระบรมราชอิสริยยศ และออกคำสั่งให้ทหารกองเกียรติยศทำความเคารพและจัดระเบียบแถวทหารด้วยเสียงเฉียบขาด นอกจากนี้ ยังปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งองครักษ์คู่เคียงพระบรมอัฐิ ปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งยามถวายพระเกียรติพระบรมศพ และปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งแถวรับเสด็จขบวนพระบรมราชสรีรังคาร ณ วัดบวรนิเวศวิหาร วันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2560

 เจ้าคุณพระ 
เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้สถาปนา พลตรีหญิง ท่านผู้หญิงสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ ขึ้นเป็นพระสนมเอก มีนามตามจารึกในสุพรรณบัฎว่า เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี

หลังได้รับการสถาปนาแล้ว เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ได้เข้าสักการะสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2562 ซึ่งเป็นภารกิจแรกหลังจากท่านเป็นเจ้าคุณพระ นอกจากนี้ เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ยังเป็นผู้แทนพระองค์ในการตรวจเยี่ยมและร่วมกิจกรรมจิตอาสาในจังหวัดปทุมธานีเมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2562โปรดเกล้าฯ "เจ้าคุณพระสินีนาฏ" ผู้แทนพระองค์ เยี่ยมจิตอาสา - เรือนจำบางขวาง และในวันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงแต่งตั้งเจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี เป็นรองประธานที่ปรึกษาในโครงการราชทัณฑ์ปันสุข ทำความ ดี ด้วยหัวใจ

อย่างไรก็ดี วันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงถอดยศเจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี จากยศศักดิ์ทั้งหมดและทรงเรียกคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทุกชั้น เนื่องจากทรงเห็นว่า มีพฤติกรรมไม่เหมาะสมหลายประการ และกระทำตนให้เทียบเท่าสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี พระอัครมเหสีของพระองค์ เพราะ "มุ่งหวังที่จะให้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวสถาปนาตนเองให้สูงขึ้นเทียบเท่าสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี"ประกาศ เรื่องให้ข้าราชการในพระองค์ฝ่ายทหารพ้นจากตำแห่นง ถอดฐานันดรศักดิ์และยศทหาร ตลอดจนเรียกคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทุกชั้นตรา ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๕๕ ข. ๒๑ ตุลาคม ๒๕๖๒ แม้กระนั้น เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2563 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวก็ทรงคืนยศศักดิ์ทั้งหมดและพระราชทานเครื่องอิสริยาภรณ์ทุกชั้นคืนให้แก่เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ดังเดิม ด้วยทรงเห็นว่า "มิได้เป็นผู้มีมลทินมัวหมอง" และได้รับการแต่งตั้งกลับมาเป็นรองประธานที่ปรึกษาในโครงการราชทัณฑ์ปันสุข ทำความ ดี เพื่อชาติ ศาสน์ กษัตริย์ อีกครั้งเมื่อวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2564

ต่อมาเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2567 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานแก้ชื่อของ เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี เล็กน้อย ว่า เจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี (Chaokhun Phra Sineenatha Bilasakalyani) อ่านว่า "เจ้า - คุน - พระ - สิ - นี - นาด - พิ - ลาด - กัน - ละ - ยา - นี" ซึ่งมีความหมายว่า นางผู้เป็นที่พึ่งอันงดงาม เพียบพร้อมด้วยคุณสมบัติแห่งกุลสตรี

เกียรติยศ

 ชื่อและฐานันดรศักดิ์ 
นางสาวนิรมล อุ่นพรม (26 มกราคม พ.ศ. 2528 – ก่อน 1 กันยายน พ.ศ. 2558)
นางสาวสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ (หลัง 1 กันยายน พ.ศ. 2558 – 30 เมษายน พ.ศ. 2562)
ท่านผู้หญิงสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ (30 เมษายน พ.ศ. 2562 – 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2562)
เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี (28 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 – 20 ตุลาคม พ.ศ. 2562)
นางสาวสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ (20 ตุลาคม พ.ศ. 2562 – 28 สิงหาคม พ.ศ. 2563)
เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี (28 สิงหาคม พ.ศ. 2563 – 17 สิงหาคม พ.ศ. 2567)
เจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี (17 สิงหาคม พ.ศ. 2567 – ปัจจุบัน)

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
พลโทหญิง เจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูงสุดชนิดต่าง ๆ ดังนี้
ราชกิจจานุเบกษา,ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าและเหรียญรัตนาภรณ์  หน้า ๑ เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๑๗ ข, ๓๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๒
ราชกิจจานุเบกษา,ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสายสะพาย  หน้า ๑ เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๑๘ ข, ๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๒
ราชกิจจานุเบกษา,ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสายสะพาย  หน้า ๑ เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๑๘ ข, ๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๒
ราชกิจจานุเบกษา,ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าและเหรียญรัตนาภรณ์  หน้า ๑ เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๑๗ ข, ๓๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๒
ราชกิจจานุเบกษา,ประกาศ เรื่อง พระราชทานเหรียญราชรุจิ หน้า ๔ เล่ม ๑๔๒ ตอนที่ ๓๗ ข, ๑๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๘
ราชกิจจานุเบกษา,พระบรมราชโองการ ประกาศ พระราชทานเหรียญจักรมาลา หน้า ๑ เล่ม ๑๔๒ ตอนที่ ๙ ข, ๑๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๘

 ยศทางทหาร 

พลโทหญิง เจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี ได้รับพระราชทานยศทหารและตำแหน่งทางทหาร ดังนี้ 
 1 ตุลาคม พ.ศ. 2551: ร้อยตรีหญิง
 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553: ร้อยโทหญิง
 1 กันยายน พ.ศ. 2558: พันตรีหญิง
 พ.ศ. 2559: พันโทหญิง
 31 ธันวาคม พ.ศ. 2559: พันเอกหญิง
 พ.ศ. 2561: พันเอก (พิเศษ) หญิง
 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2562: พลตรีหญิง
 20 ตุลาคม พ.ศ. 2562: ถูกถอดยศทางทหาร
 28 สิงหาคม พ.ศ. 2563: พลตรีหญิง
 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568: พลโทหญิงราชกิจจานุเบกษา,พระบรมราชโองการ ประกาศ พระราชทานเหรียญจักรมาลา หน้า ๑ เล่ม ๑๔๒ ตอนที่ ๙ ข, ๑๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๘

 หน้าที่ทางราชการ 
 พ.ศ. 2551:  พยาบาลประจำแผนกห้องฉุกเฉิน กองการพยาบาล โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้ากองทัพบก
 พ.ศ. 2551 - พ.ศ. 2555:  พยาบาลประจำแผนกอายุรกรรมหญิง กองการพยาบาลโรงพยาบาลอานันทมหิดลกองทัพบก
 1 ธันวาคม พ.ศ. 2555: เจ้าพนักงานในพระองค์ ตำแหน่ง ประเภททั่วไป ระดับชำนาญงาน งานศิลปาชีพ 904 ฝ่ายกิจการพิเศษประจำราชสำนัก โครงการในพระองค์ฯ และการพระราชกุศลในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร สำนักพระราชวัง
 16 ธันวาคม พ.ศ. 2557 - พ.ศ. 2558 : ดำรงตำแหน่งเจ้าพนักงานในพระองค์ ตำแหน่งประเภททั่วไป ระดับอาวุโส งานพระราชกุศล และพระราชานุเคราะห์และโครงการในพระองค์ ฝ่ายราชเลขานุการ กองกิจการในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร สำนักพระราชวัง
 พ.ศ. 2558:  ดำรงตำแหน่งรองผู้บังคับกองร้อยทหารมหาดเล็กหญิงราชวัลลภรักษาพระองค์ (๓) ศูนย์ฝึกทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ โรงเรียนทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยทหารทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพันตรี)
 พ.ศ. 2559:  ดำรงตำแหน่งประจำหน่วยทหารทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพันโท)
 พ.ศ. 2559:  ดำรงตำแหน่งประจำหน่วยทหารทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพันเอก)
 พ.ศ. 2559 - 20 ตุลาคม พ.ศ. 2562 : ปฏิบัติหน้าที่ถวายงานการพระราชกุศลในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และปฏิบัติหน้าที่ฝ่ายเสนาธิการ โครงการพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
 พ.ศ. 2560 - 20 ตุลาคม พ.ศ. 2562 : ปฏิบัติหน้าที่ราชองครักษ์ในพระองค์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
 พ.ศ. 2561: ดำรงตำแหน่ง ผู้บังคับกองพันราชสำนัก กรมทหารรักษาวังมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพันเอกพิเศษ)
 พ.ศ. 2561: ดำรงตำแหน่ง รองผู้บังคับการกรมทหารรักษาวังมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพันเอกพิเศษ)
 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 – 20 ตุลาคม พ.ศ. 2562 : ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการกองปฏิบัติการกิจการราชสำนัก กรมกิจการวัง (อ) ทหารมหาดเล็ก ราชวัลลภรักษาพระองค์ กรมฝ่ายเสนาธิการกองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพลตรี) ปฏิบัติหน้าที่ รองผู้บังคับการ กรมทหารรักษาวังมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ และผู้บังคับกองพันราชสำนัก กรมทหารรักษาวังมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์

 ประสบการณ์ทางทหาร 
 ด้านการทหาร 
 พ.ศ. 2557 สำเร็จหลักสูตรวิชาทหารอาสามหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ มวก.หญิง รักษาพระองค์
 พ.ศ. 2557 สำเร็จการฝึกตามหลักสูตรหน่วยทหารทรหด
 พ.ศ. 2558 สำเร็จการฝึกหลักสูตร Combat Qualifying Course Jungle Warfare ของหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์
 พ.ศ. 2558 สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร ชั้นนายร้อย หน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ของโรงเรียนทหารราบ ศูนย์การทหารราบ 
 พ.ศ. 2558 สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร ชั้นนายพัน หน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ของโรงเรียนทหารราบ ศูนย์การทหารราบ 
 พ.ศ. 2560 สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตรหลักประจำ โรงเรียนเสนาธิการทหารบก ชุดที่ 95 ปีการศึกษา 2560

 ด้านการฝึกหลักสูตรพิเศษ 
 พ.ศ. 2558 สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร ส่งทางอากาศ ของโรงเรียนสงครามพิเศษ ศูนย์สงครามพิเศษ รุ่นที่ 292 การศึกษาดีเด่น ได้แก่ กระโดดร่มตัวเปล่าในเวลากลางวัน และกระโดดร่มประกอบเครื่องสนามในเวลากลางวัน
 พ.ศ. 2560 สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร ส่งทางอากาศนาวิกโยธิน ของโรงเรียนทหารนาวิกโยธิน  ด้วยการกระโดดร่มลงทะเลในเวลากลางคืน
 พ.ศ. 2560 ทบทวนหลักสูตรส่งทางอากาศส่งทางอากาศ ของโรงเรียนสงครามพิเศษ ศูนย์สงครามพิเศษ (การกระโดดร่มในเวลากลางคืน)

 ด้านการบิน 
 พ.ศ. 2561 ฝึกและศึกษาภาควิชาการบินของโรงเรียนการบิน กองทัพอากาศไทย (กำแพงแสน) ทำการฝึกบินกับเครื่องบิน บ.ฝ.16ก.                     
 ศึกษาหลักสูตร Private Pilot License (PPL) ณ โรงเรียนการบิน Jesenwang ประเทศเยอรมนี

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น


หมวดหมู่:พระภรรยาในรัชกาลที่ 10
หมวดหมู่:ราชสกุลมหิดล
หมวดหมู่:ทหารบกชาวไทย
หมวดหมู่:พยาบาลชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ว.ป.ร.1‎ (ร.10)‎
หมวดหมู่:ท่านผู้หญิง
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดน่าน
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญราชรุจิ ร.จ.ท.10