ทารก

ทารก () คือ เด็กแบเบาะ หรือ เด็กเล็ก ๆ ทั่วไปหมายถึงเด็กอายุระหว่าง 1 เดือนขึ้นไป จนถึง 1-2 ปี โดยทารกอายุน้อยกว่า 1 เดือน เรียกว่า ทารกแรกเกิด () เด็กอายุ 1-2 ปีขึ้นไป อาจเรียกว่า เด็กวัยหัดเดิน () เด็กที่อยู่ในครรภ์ เรียกว่า ทารกในครรภ์ ()

การที่มนุษย์วิวัฒนาการมาเดินด้วยสองขา (bipedalism) ส่งผลให้โครงสร้างร่างกาย โดยเฉพาะกระดูกเชิงกรานและช่องคลอดมีการปรับเปลี่ยนเพื่อรองรับการทรงตัวและรับน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ช่องคลอดของมนุษย์แคบลงเมื่อเทียบกับขนาดศีรษะของทารกแรกเกิด

ในทางกลับกัน ทารกมนุษย์มีขนาดสมองที่ใหญ่มากเมื่อเทียบกับสัดส่วนร่างกายทั้งหมด ซึ่งเป็นผลมาจากการวิวัฒนาการของความสามารถในการคิดและเรียนรู้ที่ซับซ้อน การที่สมองมีขนาดใหญ่ แต่ช่องคลอดมีขนาดจำกัด ทำให้การคลอดเป็นเรื่องที่ท้าทายและเป็นอันตรายทั้งต่อแม่และทารก
เพื่อแก้ไขปัญหานี้ วิวัฒนาการได้ "ประนีประนอม" โดยทำให้ทารกมนุษย์คลอดออกมาในขณะที่ยังไม่พัฒนาเต็มที่นัก หรือที่เรียกว่า "การคลอดก่อนกำหนดทางสรีรวิทยา (physiological prematurity)" ซึ่งหมายความว่าทารกมนุษย์จะคลอดออกมาเมื่อสมองยังไม่เจริญเติบโตเต็มที่และระบบประสาทสั่งการต่างๆ ยังไม่สมบูรณ์ เช่น ยังไม่สามารถทรงตัว ยืน เดิน หรือดูแลตัวเองได้เหมือนลูกสัตว์บางชนิดที่คลอดออกมาและสามารถยืนเดินได้แทบจะในทันทีหลังคลอด

ดังนั้น ทารกมนุษย์จึงต้องการการดูแลและพึ่งพาพ่อแม่เป็นเวลานานหลังคลอด เพื่อให้สมองและระบบประสาทมีเวลาพัฒนาอย่างต่อเนื่องในสภาพแวดล้อมภายนอกครรภ์มารดา

ลักษณะทางกายภาพของทารกแรกเกิด
ทารกแรกเกิดโดยทั่วไปจะมีไหล่และสะโพกที่กว้าง ท้องยื่น และแขนขาค่อนข้างยาวเมื่อเทียบกับขนาดตัว ข้อมูลจากกลุ่มประเทศพัฒนาแล้วพบว่าความยาวโดยเฉลี่ยของทารกแรกเกิดจะอยู่ที่ 35.6-50.8 เซนติเมตร ส่วนทารกแรกเกิดที่เกิดก่อนกำหนดจะมีขนาดเล็กกว่านี้
น้ำหนัก
น้ำหนักแรกเกิดของทารกที่เกิดครบกำหนดโดยเฉลี่ยจะอยู่ที่ 3.4 กิโลกรัม และมักอยู่ในช่วง 2.7-4.6 กิโลกรัม

ในช่วง 5-7 วันหลังเกิด ทารกแรกเกิดมักมีน้ำหนักตัวลดลงประมาณ 3-7% เป็นผลจากการปัสสาวะเอาน้ำส่วนเกินในร่างกายซึ่งปกติจะอยู่ในปอดและเนื้อเยื่ออื่น ๆ ออกมา ประกอบกับการที่ปริมาณน้ำนมแม่ในช่วงแรกยังน้อยอยู่ซึ่งจะเพิ่มขึ้นในวันหลัง ๆ หลังจากพ้นสัปดาห์แรกไปแล้ว ทารกแรกเกิดปกติจะมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นประมาณ 10-20 กรัมต่อวัน

ศีรษะ
ศีรษะของทารกแรกเกิดจะมีขนาดใหญ่มากเมื่อเทียบกับขนาดตัว และในกะโหลกศีรษะก็จะมีขนาดใหญ่มากเมื่อเทียบกับใบหน้า ในขณะที่ผู้ใหญ่จะมีขนาดกะโหลกศีรษะเป็นหนึ่งในเจ็ดของความสูง แต่ทารกแรกเกิดจะมีขนาดกะโหลกศีรษะเป็นหนึ่งในสี่ของความยาวตัว ขนาดรอบศีรษะของทารกแรกเกิดโดยปกติจะอยู่ที่ 33-36 เซนติเมตร แต่ละชิ้นส่วนของกะโหลกศีรษะของทารกแรกเกิดจะยังประสานกันไม่สนิทเกิดเป็นจุดที่ไม่มีกระดูกเรียกว่ากระหม่อม ซึ่งตำแหน่งที่ใหญ่ที่สุดจะมีอยู่สองตำแหน่งเรียกว่ากระหม่อมหน้า มีรูปร่างเป็นสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน และกระหม่อมหลังมีรูปร่างเป็นสามเหลี่ยม เมื่อทารกเจริญเติบโตขึ้นชิ้นส่วนแต่ละชิ้นของกะโหลกศีรษะจะค่อย ๆ โตขึ้นและเชื่อมเข้าด้วยกันตามธรรมชาติ

การที่ชิ้นส่วนกะโหลกศีรษะไม่เชื่อมกันสนิทตั้งแต่แรกเกิดนี้ทำให้ทารกมนุษย์ที่มีศีรษะและสมองขนาดใหญ่สามารถคลอดผ่านช่องคลอดที่ถูกวิวัฒนาการมาให้รองรับการยืนเดินด้วยสองขาได้ เนื่องจากแผ่นกะโหลกแต่ละชิ้นสามารถเคลื่อนเข้าหาหรือแม้แต่เกยกันได้ระหว่างคลอด ทารกแรกเกิดบางคนจึงมีรูปร่างของศีรษะที่บิดเบี้ยวไปเล็กน้อย ซึ่งจะค่อย ๆ คืนกลับสู่รูปร่างปกติภายใน 2-3 วันหรือไม่กี่สัปดาห์หลังเกิด หนังศีรษะของทารกแรกเกิดอาจบวมหรือรอยช้ำได้โดยเฉพาะในทารกแรกเกิดที่ไม่มีเส้นผม บริเวณรอบ ๆ ตาก็อาจบวมฉุเล็กน้อยได้ ซึ่งเป็นผลจากการคลอด

ผมและขน
ทารกแรกเกิดบางคนจะมีขนตามร่างกาย เป็นขนเส้นเล็กละเอียด สีอ่อน เรียกว่า ขนอ่อน มักเห็นได้ชัดที่บริเวณหลัง ไหล่ หน้าผาก หู และใบหน้าของทารกเกิดก่อนกำหนด ขนอ่อนนี้จะหลุดร่วงหายไปภายใน 2-3 สัปดาห์ ทารกแรกเกิดบางคนมีเส้นผมหนาเต็มศีรษะ ส่วนบางคนโดยเฉพาะทารกแรกเกิดชาวคอเคเซียนอาจมีเส้นผมเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเส้นผมเลย ซึ่งเส้นผมที่มีเล็กน้อยนี้อาจเป็นผมสีบลอนด์หรือสีน้ำตาลแม้พ่อแม่จะมีผมดำก็ได้

อ้างอิง

หมวดหมู่:วัยเด็ก
หมวดหมู่:ช่วงชีวิตมนุษย์