สมิงมังละ

สมิงมังละ (, ; ถึงแก่กรรมประมาณคริสต์ทศวรรษ 1310) เป็นเจ้าเมืองมย่องเมียะ (ปัจจุบันตั้งอยู่ในประเทศพม่า) ระหว่างประมาณคริสต์ทศวรรษ 1290 ถึงประมาณคริสต์ทศวรรษ 1310 เขาเป็นพระบิดาของพระเจ้าแสนเมือง กษัตริย์องค์ที่ 3 (ครองราชย์ ค.ศ. 1311–1323) และ พระเจ้ารามมะไตย (ครองราชย์ ค.ศ. 1323–1330) กษัตริย์องค์ที่ 4 แห่งอาณาจักรหงสาวดี สมิงมังละเป็นผู้มีอำนาจอยู่เบื้องหลังราชบัลลังก์ในช่วงต้นรัชสมัยพระเจ้าแสนเมือง

ใน ค.ศ. 1311 สมิงมังละประสบความสำเร็จในการกบฎต่อพระเจ้ารามประเดิด กษัตริย์องค์ที่ 2 ซึ่งเป็นพี่ภรรยาพร้อมกับยกราชบัลลังก์ให้กับเจ้าชายซอโอ โอรสองค์ใหญ่ของตนกับ นางอุ่นเรือน พระขนิษฐาของพระเจ้ารามประเดิด จากนั้นสมิงมังละจึงปกครองอาณาจักรเสมือนตนเป็นกษัตริย์จากจวนของตนซึ่งตั้งอยู่นอกเมือง เมาะตะมะ อันเป็นราชธานีของอาณาจักรหงสาวดีในขณะนั้น กระทั่งถึงแก่กรรม

ขึ้นสู่อำนาจ
พงศาวดารไม่ได้ระบุถึงภูมิหลัง เมื่ออิงจากรายงานในพงศาวดารราชาธิราช สามารถระบุเป็นนัยว่าสมิมังละสมรสกับนางอุ่นเรือน น้องสาวของมะกะโท  ค.ศ. 1282/83พระเจ้าแสนเมือง พระราชโอรสองค์แรก เสด็จพระราชสมภพ  ค.ศ. 1284 ตาม (Pan Hla 2005: 39) นางอุ่นเรือนยังคงโสกใน ค.ศ. 1281/82 (643 ME) ตาม (Pan Hla 2005: 23).

สมิงมังละกับนางอุ่นเรือนกลายเป็นคู่รักที่มีอำนาจในช่วงสิบสองปีต่อมาโดยมีความใกล้ชิดกับมะกะโท ผู้ซึ่งต่อมาได้สร้างหน่วยการเมืองอันเป็นอิสระ ส่วนใหญ่มีพื้นฐานจากสามภูมิภาคที่พูดภาษามอญในพม่าตอนล่างเมื่อ ค.ศ. 1296Harvey 1925: 110 (มะกะโท ผู้ขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าฟ้ารั่ว ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากอาณาจักรสุโขทัยของสยาม ประกาศเอกราชจากอาณาจักรพุกามอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1287 และเข้าควบคุมพม่าตอนล่างในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1290Harvey 1925: 111) ภายหลังสมิงมังละกลายเป็นเจ้าเมืองมย่องเมียะ เมืองท่าหลักในเขตสามเหลี่ยมปากแม่น้ำอิรวดี โดยเป็นที่รู้จักด้วยบรรดาศักดิ์สมิงมินละ และสมิงมย่องเมียะเขาเป็นที่รู้จักในนามสมิงมังละตาม (Phayre 1967: 66) จาก (Pan Hla 2005: 37, footnote 1)  ราชาธิราชฉบับพญาทะละระบุว่าบรรดาศักดิ์ของเขาคือสมิงมินละ ส่วนฉบับปากลัดที่ Pan Hla ใช้ ระบุบรรดาศักดิ์เป็นสมิงมย่องเมียะ (เจ้าเมืองมย่องเมียะ)

โค่นล้มพระเจ้ารามประเดิด

พระราชวงศ์
สมิงมังละกับนางอุ่นเรือนมีพระโอรสอย่างน้อย 3 พระองค์Pan Hla 2005: 38 สองพระองค์ขึ้นเป็นกษัตริย์แห่งเมาะตะมะ (พระเจ้าแสนเมืองและพระเจ้ารามมะไตย) สมิงมังละมีพระโอรสชื่อ Smim E Kan-Kaung จากพระมเหสีคนอีก E Kan-Kaung เป็นปู่ของเจ้าเมืองสมิงเลิกพร้าแห่งมย่องเมียะ และเจ้าเมืองสมิงพระตะบะแห่งเมาะตะมะPan Hla 2005: 40

หมายเหตุ

อ้างอิง

บรรณานุกรม




หมวดหมู่:ราชวงศ์หงสาวดี
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในคริสต์ทศวรรษ 1310