ดัชนีการระเบิดของภูเขาไฟ

ดัชนีการระเบิดของภูเขาไฟ (: VEI) เป็นมาตราสัมพัทธ์ของการระเบิดของภูเขาไฟ คริสโตเฟอร์ จี นิวฮอลล์แห่งหน่วยงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐอเมริกาและสตีเฟน เซลฟ์ ที่มหาวิทยาลัยฮาวาย คิดค้นเมื่อปี 1982

ปริมาณของผลผลิต ความสูงของเมฆที่เกิดจากการปะทุ และการสังเกตการณ์เชิงคุณภาพ ใช้เพื่อกำหนดค่าของการระเบิด มาตรานี้เป็นมาตราปลายเปิดโดยมีขนาดของกิจกรรมภูเขาไฟที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ที่ 8 ซึ่งค่าเริ่มจาก 0 สำหรับภูเขาไฟที่ไม่ได้ระเบิด โดยนิยามว่าน้อยกว่า 10,000 ม.3 ของเทบพราที่พุ่งออกมา และ 8 จะนิยามถึงการระเบิดครั้งมหึมา ซึ่งสามารถพ่นเทบพราออกมาได้ 1.0 × 1012 ม.3 และมีเมฆสูงในแนวตั้งกว่า 20 กิโลเมตร มาตราส่วนนี้เป็นลอการิทึมกับแต่ละช่วงเวลาในมาตราที่แสดงถึงการเพิ่มขึ้นเป็นสิบเท่าในเกณฑ์การพุ่งที่สังเกตได้ ยกเว้น VEI 0, 1 และ 2

การจัดระดับ
ดัชนีนั้นเริ่มจากระดับ 0 ถึง 8 โดยดัชนีการระเบิดของภูเขาไฟนั้นเกี่ยวข้องกับการปะทุ ขึ้นกับว่ามีวัสถุภูเขาไฟนั้นถูกพ่นออกมามากน้อยเพียงใด ความสูงเท่าไร และมีระยะเวลาในการปะทุนานเท่าใด มาตราส่วนตั้งแต่ VEI-2 ขึ้นไปนั้นเป็นแบบลอกอลิทึม โดยการเพิ่มขึ้นทุกครั้ง 1 ระดับจะแสดงถึงการปะทุที่มีพลังมากเพิ่มขึ้นเป็นสิบเท่า ในตารางต่อไปนี้แสดงถึงความถี่ของแต่ละ VEI และค่าโดยประมาณของการปะทุใหม่ของ VEI นั้นหรือสูงกว่า

 ระดับVEI ปริมาตรมวลสารปะทุ การจัดระดับ คำอธิบาย เถ้าปะทุ ความถี่ การพ่นขึ้นไปบนชั้นโทรพอสเฟียร์ การพ่นขึ้นไปบนชั้นสตราโตสเฟียร์ ตัวอย่าง 0 < 104 ม.3  ฮาวายเอียน  ล้นออกมา(Effusive)  < 100 ม.  ต่อเนื่อง  น้อยนิด  ไม่มี ภูเขาฮูดู (ประมาณ 7050 ปีก่อนคริสต์ศักราช), เออริบัส (2506), คีเลาเวอา (2520), เกาะโซโกรโร (2536), มอว์สันพีค (2549), ดัลโล (2554), ปิตน เดอ ลา ฟัวร์เนส (2560) 1 > 104 ม.3  ฮาวายเอียน / สตรอมโบเลียน  เบา(Gentle)    รายวัน  เล็กน้อย  ไม่มี สตรอมโบลี (ปะทุมาตั้งแต่สมัยจักรวรรดิโรมันโบราณ), ยีรากองโก (2545), เกาะราอูล (2549) 2 > 106 m3  สตรอมโบเลียน / วูลคาเนียน  ระเบิด(Explosive)  1–5 กม.  2 สัปดาห์  ปานกลาง  ไม่มี  อังเซ็น (2335), กุมเบรวิเอคา (2492), กาเลรัซ (2536), ซีนาบุง (2553), วากาอารี (2562) 3 > 107 ม.3  วูลคาเนียน / เปเลียน / ซับพลิเนียน  มหันตภัย(Catastrophic)  3–15 กม.  3 เดือน  มากมาย  เป็นไปได้ ลาสเซนพีค (2458), เนวาโดเดลรุยซ์ (2528), โซฟรีแอร์ฮิลส์ (2538), องทาเกะ (2557), อานักกรากะตัว (2561) 4 > 0.1 กม.3  เปเลียน / พลิเนียน/ซับพลิเนียน  หายนะ(Cataclysmic)  > 10 กม. (แบบพลิเนียนหรือซับพลิเนียน)  18 เดือน  มากมาย  แน่นอน  ตาอัล (2292), ลากิ (2326), คีเลาเวอา (2333), มายอน (2357), เปอเล (2445), โกลีมา (2456), ซากูราจิมะ (2457), คาตัว (2461), กาลุงกุง (2525), เอยาฟยาตลาเยอคุตล์ (2553), เมอราปี (2553), เนโบร (2554), กัลบูโก (2558) 5 > 1 กม.3  เปเลียน / พลิเนียน  ปะทุ(Paroxysmic)  > 10 กม. (แบบพลิเนียน)  12 ปี  มากมาย  มีนัยสำคัญ วิซูเวียส (622), ฟุจิ (2250), ภูเขาทาราเวรา (2429), ภูเขาอากุง (2506), เซนต์เฮเลนส์ (2523), เอลชิชน (2525), ภูเขาฮุดสัน (2534), ปูเยอวย (2554) 6 > 10 กม.3  พลิเนียน / อัลตราพลิเนียน มหึมา(Colossal)  > 20 กม.  50 - 100 ปี  มากมาย  มากมาย ภูเขาไฟทะเลสาบลาคา (ประมาณ 12,900 ปีก่อนคริสตกาล), ภูเขาเวเนียมินอฟ (ประมาณ 1750 ปีก่อนคริสตกาล), ทะเลสาบอีโลปังโก (1078), อวยนาปูตินา (2143),  กรากะตัว (2426), ซานตามาเรีย (2445), โนวารัพตา (2455), ปินาตูโบ (2534) 7 > 100 กม.3  อัลตราพลิเนียน  มหามหึมา(Super-colossal)  > 20 กม.  500 - 1,000 ปี  มากมาย  มากมาย  แมซามา (ประมาณ 5600 ปีก่อนคริสตกาล), ธีรา (ประมาณ 1620 ปีก่อนคริสตกาล), ตาอูโป (723), แพ็กตู (1489), ซามาลัส (ภูเขารินจานี) (1800), ตัมโบรา (2538) 8 > 1000 กม.3  อัลตราพลิเนียน  อภิมหามหึมา(Mega-colossal)  > 20 กม.  > 50,000 ปี  มโหฬาร  มโหฬาร  ลาแคริตาแคลเดรา (26.3 ล้านปีก่อน), เยลโลว์สโตน (630,000 ปีก่อนคริสตกาล), โตบา (74,000 ปีก่อนคริสตกาล), ตาอูโป (25,360 ปีก่อนคริสตกาล) 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:วิทยาภูเขาไฟ
หมวดหมู่:ระบบการวัดความอันตราย