อาณาจักรปี้นยะ

อาณาจักรปี้นยะ (, ) หรือ รัฐวิชัย (၀ိဇယတိုင်း) เป็นอาณาจักรที่ปกครองพม่าตอนกลางระหว่าง ค.ศ. 1313–1365 เป็นรัฐที่สืบต่อจากอาณาจักรมยีนไซ่ง์ที่ปกครองพม่าตอนบนระหว่าง ค.ศ. 1297–1313 สถาปนาขึ้นเป็นรัฐที่ปกครองสืบต่อจากอาณาจักรพุกามโดยนิตินัย โดยพระเจ้าสีหตู อาณาจักรปี้นยะเผชิญกับความแตกแยกภายในตั้งแต่เริ่มต้น เขตซะไกง์ ทางตอนเหนือที่นำโดยพระเจ้าซอยู่น โอรสองค์โตของพระเจ้าสีหตู ประสบความสำเร็จในการต่อสู้เพื่อปกครองตนเองในช่วงปี ค.ศ. 1315-1317 และแยกตัวอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1325 หลังจากการสวรรคตของพระเจ้าสีหตู

อาณาจักรปี้นยะที่เหลืออยู่ต้องเผชิญกับการแข่งขันอย่างดุเดือดระหว่างโอรสองค์อื่น ๆ ของพระเจ้าสีหตู คือ พระเจ้าอุซะนาที่ 1 กับพระเจ้ากะยอฉะวาที่ 1 จนกระทั่งถึง ค.ศ. 1344 ปี้นยะแทบไม่มีอำนาจควบคุมรัฐบริวาร รัฐบริวารทางใต้สุดอย่างตองอูและแปร แทบจะเป็นอิสระ อำนาจส่วนกลางกลับคืนมาชั่วคราวในรัชสมัยของพระเจ้ากะยอฉะวาที่ 1 (ค.ศ. 1344–1350) แต่ก็ล่มสลายลงทันทีหลังจากการสวรรคตของพระองค์ ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1350 พระเจ้ากะยอฉะวาที่ 2 ได้ฟื้นฟูความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดมานานระหว่างปี้นยะกับซะไกง์ เพื่อรับมือกับรัฐฉานทางเหนืออย่างเมืองมาว (Möng Mao) การโจมตีจากเมืองมาวสองครั้งใน ค.ศ. 1358–1359 และ ค.ศ. 1362–1363 ทำลายล้างชนบทของปี้นยะอย่างยับเยิน ในช่วงนั้นตองอูสามารถแยกตัวออกไปได้สำเร็จ พระเจ้านะระตูเปลี่ยนข้างและช่วยเหลือเมืองมาวในการโจมตีซะไกง์ใน ค.ศ. 1363–1364 แต่หลังจากกองทัพของเมืองมาวเข้ายึดซะไกง์และปี้นยะอย่างต่อเนื่องใน ค.ศ. 1364 เหลนชายของพระเจ้าสีหตูคือ พระเจ้าตะโดมินพญาแห่งซะไกง์ ได้ยึดเมืองหลวงที่ถูกทำลายทั้งสองแห่งในปีเดียวกัน และก่อตั้งอาณาจักรอังวะขึ้นใน ค.ศ. 1365

อาณาจักรปี้นยะเป็นตัวอย่างย่อส่วนของสมัยอาณาจักรเล็ก ๆ (ค.ศ. 1287–1555) ในประวัติศาสตร์พม่า แม้จะควบคุมแหล่งผลิตธัญพืชหลักสองในสามแห่ง แต่ปี้นยะก็อ่อนแอลงเนื่องจากความแตกแยกภายใน และไม่เคยไปถึงศักยภาพที่แท้จริง ถึงแม้ว่าอาณาจักรอังวะผู้สืบทอดจะประสบความสำเร็จมากกว่าในการรวบรวมส่วนสำคัญของอาณาจักรเดิม แต่ก็ยังคงถูกขัดขวางจากการแข่งขันระดับภูมิภาคที่รุนแรง และพม่าก็ยังคงแตกแยกจนถึงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 16

บรรณานุกรม



















หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์พม่า
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศพม่า
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในทวีปเอเชีย
ป