สุมาหู

สุมาหู("โจผีกับขุนนางทั้งปวงร้องไห้รักอื้ออึงไป จึงมีคนหนึ่งร้องห้ามว่า อย่าเพ่อร้องไห้อื้ออึงไป กลั้นความโศกเสียก่อนเถิดจะได้คิดการใหญ่ คนทั้งปวงแลดูก็เห็นสุมาหู จึงถามว่าเหตุใดท่านจึงห้ามฉนี้ ฝ่ายสุมาหูจึงว่า เจ้านายเราหาไม่แล้วเกรงข้าศึกจะกำเริบ ขอให้ยกโจผีขึ้นเปนเจ้าว่าราชการ ราษฎรทั้งปวงจะได้วางใจเพราะมีเจ้านายแล้ว อนึ่งข้าศึกก็ไม่กำเริบ") ("สุมาอี้ออกมาแล้วจึงปรึกษาด้วยเจียวเจ้กับสุมาหูซึ่งเปนคนสนิธของตัว เข้าชื่อด้วยกันทำเรื่องราวใช้ให้ห้องหวุนตามออกไปถวายพระเจ้าโจฮอง") ("อันตัวข้าพเจ้าหาลืมคำสั่งพระบิดาของพระองค์ไม่ ข้าพเจ้ากับเจียวเจ้สุมาหูรำลึกถึงคุณพระบิดาของพระองค์ซึ่งชุบเลี้ยงมาแต่ก่อน ") ("สุมาหูซึ่งเปนขุนนางผู้ใหญ่เห็นดังนั้นก็ร้องไห้คำนับศพพระเจ้าโจมอแล้วว่า ซึ่งผู้ร้ายบังอาจล่วงเข้ามาทำอันตรายพระองค์นั้น โทษข้าพเจ้าก็ผิดอยู่เปนอันมาก")  (ค.ศ. 180 – 3 เมษายน ค.ศ. 272) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า ซือหม่า ฝู () ชื่อรอง ชูต๋า () เป็นที่รู้จักในสมัญญานามว่า อ๋องเซี่ยนแห่งอันเป๋ง (安平獻王 อานผิงเซี่ยนหวาง) เป็นเจ้าชายและรัฐบุรุษของราชวงศ์จิ้นตะวันตกของจีน เดิมรับราชการเป็นขุนนางของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊ก ก่อนที่สุมาเอี๋ยนผู้เป็นหลานชายจะชิงราชบัลลังก์ของวุยก๊กในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 266 และก่อตั้งราชวงศ์จิ้น ซือหม่า กวาง (司馬光) ผู้เขียนจือจื้อทงเจี้ยน (資治通鑑) อ้างว่าตนเป็นผู้สืบเชื้อสายของสุมาหู 

 พระประวัติ 
สุมาหูเป็นบุตรชายคนที่ 3 จากบุตรชายทั้งหมด 8 คนของสุมาหอง (司馬防 ซือหม่า ฝาง) ผู้รับราชการในตำแหน่งเจ้าเมืองเกงเตียว (京兆尹 จิงเจ้าอิ่น) ในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ( ค.ศ. 184–220) สุมาหูเป็นที่รู้จักในฐานะผู้ที่อ่านหนังสือมาก มีความสามารถสูงในฐานะข้าราชการ และใจกว้างต่อผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือ สุมาหูยังเป็นเพื่อนสนิทของโจสิดด้วย

สุมาอี้พี่ชายคนที่ 2 ของสุมาหูขึ้นมามีอำนาจในรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊ก (ค.ศ. 220–280) ภายหลังการสวรรคตของโจยอย สุมาอี้ขึ้นเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์และเป็นผู้นำโดยพฤตินัยของวุยก๊กหลังยึดอำนาจได้ในการก่อรัฐประหารเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 249 หลังสุมาอี้เสียชีวิตในเดือนกันยายน ค.ศ. 251 สุมาสูและสุมาเจียวบุตรชายของสุมาอี้ได้สืบทอดตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์และผู้นำโดยพฤตินัยของวุยก๊ก ในช่วงที่สุมาหูรับราชการกับวุยก๊ก สุมาหูได้ดำรงตำแหน่งระดับสูง ได้แก่ หัวหน้าสำนักราชเลขาธิการ (尚書令 ช่างชูลิ่ง) ในรัชสมัยโจยอย, เสนาบดีกลาโหม (太尉 ไท่เว่ย์) และราชครู (太傅 ไท่ฟู่) ในรัชสมัยโจฮอง, โจมอ และโจฮวน สุมาหูยังทำหน้าที่เป็นแม่ทัพในบางยุทธการที่รบกับจ๊กก๊กและง่อก๊กซึ่งเป็นสองรัฐอริของวุยก๊ก ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 266 สุมาเอี๋ยนบุตรชายของสุมาเจียวบังคับโจฮวนจักรพรรดิลำดับสุดท้ายของวุยก๊กให้สละราชบัลลังก์ให้ตน จึงเป็นการสิ้นสุดสมัยปกครองของวุยก๊ก สุมาเอี๋ยนก่อตั้งราชวงศ์จิ้นและขึ้นเป็นจักรพรรดิองค์แรก 

สุมาหูเป็นที่รู้จักในเรื่องความจงรักภักดีต่อวุยก๊ก แม้ว่าจะถูกแทนที่ด้วยราชวงศ์จิ้นแล้วก็ตาม ในช่วงที่สุมาสูและสุมาเจียวดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของวุยก๊ก ทั้งสองพี่น้องถือว่าสุมาหูเป็นผู้อาวุโส และอนุญาตให้สุมาสูแสดงความภักดีต่อวุยก๊ก(景文二帝以孚属尊，不敢逼。) จิ้นชู เล่มที่ 7 ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 260 เมื่อโจมอจักรพรรดิแห่งวุยก๊กถูกปลงพระชนม์ในระหว่างการพยายามก่อรัฐประหารเพื่อจะยึดอำนาจคืนจากสุมาเจียว สุมาสูเป็นหนึ่งในข้าราชการวุยก๊กเพียงไม่กี่คนที่ร้องไห้ในงานพระบรมศพของโจมอ ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 266 หลังสุมาเอี๋ยนก่อตั้งราชวงศ์จิ้นและขึ้นเป็นจักรพรรดิ พระองค์พระราชทานฐานันดรศักดิ์ให้กับพระญาติของพระองค์ รวมถึงสุมาหูผู้เป็นปู่น้อยซึ่งสุมาเอี๋ยนทรงแต่งตั้งให้เป็นอ๋องแห่งอันเป๋ง (安平王 อานผิงหวาง) สุมาหูตอบสนองต่อการแต่งตั้งนี้โดยกล่าวว่า "ข้าเป็นและยังคงเป็นข้าราชบริพารของวุยโดยเสมอมา" สุมาหูยังได้ดำรงตำแหน่งเป็นอัครมหาเสนาบดี (太宰 ไท่ไจ่) ในราชสำนักจิ้นตั้งแต่วันที่ 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 266 จนกระทั่งสุมาหูสิ้นพระชนม์ในเดือนเมษายน ค.ศ. 272 ขณะมีพระชนมายุ 92 พรรษา พระองค์มีพระโอรสอย่างน้อย 9 องค์และพระนัดดาอย่างน้อย 14 องค์จิ้นชู เล่มที่ 37.

 ดูเพิ่ม 
พระราชพงศาวลีของพระมหากษัตริย์จีน (ช่วงต้น)
พงศาวลีของสุมาอี้
รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 
 ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
 เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
 ฝาง เสฺวียนหลิง (648). จิ้นชู.
 ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.


หมวดหมู่:ขุนนางของวุยก๊ก
หมวดหมู่:ข้าราชการของโจโฉ
หมวดหมู่:เจ้าชายของราชวงศ์จิ้น