ชีปอน

ชีปอน (,  เซะปูน; 1295 – 1330) เป็นพระเจ้าเมาะตะมะรัชกาลที่ 5 ครองสิริราชสมบัติได้เพียง 7 วันใน ค.ศ. 1330 พระองค์มีชาติกำเนิดเป็นสามัญชน ได้ก้าวขึ้นสู่อำนาจโดยเริ่มจากการเป็นข้าหลวงและได้เป็นผู้บัญชาการทหารที่มีอำนาจและอิทธิพลในรัชสมัยพระเจ้ารามมะไตย ( ซอเซะ) กษัตริย์รัชกาลที่ 4

กระทั่งได้ก่อการยึดอำนาจและลวงพระเจ้ารามมะไตยมาปลงพระชนม์ที่เรือนของตนเอง พร้อมกับตั้งตนเป็นกษัตริย์ แต่เป็นอยู่ได้เพียง 7 วันก็ถูกเจตสงครามยึดอำนาจและจับประหารชีวิตประชุมพงศาวดารเล่ม 2, หน้า 25 เมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 1330 โดยเหล่าทหารภายใต้การนำของพระนางจันทะมังคะละ ( ซานดามี่นละ) พระราชธิดาของพระเจ้ารามประเดิด กษัตริย์รัชกาลที่ 2 และเป็นพระมเหสีของพระเจ้ารามมะไตย โดยมีพระยาอายกำกอง ( ซอแอกาน) พระราชโอรสพระองค์ใหญ่ของพระเจ้าแสนเมือง ( ซอโอ) กษัตริย์รัชกาลที่ 3 ขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อมา

 พระประวัติ 
ชีปอนเกิดในวันที่ 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1295 จากบิดามารดาสามัญชน (Pan Hla 2005: 41) : วันพฤหัสบดี ขึ้น 12 ค่ำ เดือนนะโยน 657 ME = วันศุกร์ที่ 27 พฤษภาคม ค.ศ. 1295 เนื่องจากเขาเกิดในวันพฤหัสบดี เขาน่าจะเกิดในวันที่ 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1295 ตอนวัยหนุ่ม ชีปอนเดินทางออกจากหมู่บ้าน Atawgana (အတောဂန) อันเป็นบ้านเกิด และเข้ามาทำงานเป็นคนรับใช้ในบ้านของผู้ว่าราชการสมิงมังละกับเจ้าหญิงนางอุ่นเรือนPan Hla 2005: 39 เขาเป็นผู้ดูแลส่วนหนึ่งที่ดูแลเจ้าชายสอเซนตั้งแต่ทรงพระเยาว์

การงานของชีปอนรุ่งเรืองเมื่อสอเซนขึ้นครองราชย์ใน ค.ศ. 1323 กษัตริย์องค์ใหม่ผู้เผชิญกับการกบฏหลายครั้งตั้งแต่แรกเริ่ม ต้องพึ่งพากลุ่มคนเพียงไม่กี่คนที่ไว้วางใจได้ ในปีต่อ ๆ มา กษัตริย์ได้ปราบปรามการกบฏในภูมิภาคที่พูดภาษามอญในพม่าตอนล่าง แม้ว่าพระองค์ไม่สามารถยึดชายฝั่งตะนาวศรีคืนได้ ชีปอนพิสูจน์ตัวเอง กษัตริย์ทรงมอบหมายให้เขาเป็นผู้บัญชาการกองทหารพิเศษที่ประกอบด้วยนักรบชาวไทใหญ่จำนวน 500 นาย

ใน ค.ศ. 1330 ชีปอนกลายเป็บบุคคลที่มีอำนาจ โดยสร้างที่ประทับขนาดใหญ่ของตนเอง ซึ่งล้อมรอบด้วยสวนและมีคูน้ำล้อมรอบ และมีกองพันชาวไทใหญ่ป้องกันไว้Pan Hla 2005: 41 ชีปอนเริ่มจับจ้องไปที่บัลลังก์สำหรับตัวเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากพระเจ้ารามมะไตยพ่ายแพ้ในสนามรบเมื่อไม่นานนี้ที่แปรทางเหนือ และทวายทางใต้ ในเดือนเมษายน/พฤษภาคม ค.ศ. 1330 พระองค์เชิญพระมหากษัตริย์มาที่ประทับของตนที่อยู่นอกเมืองหลวง เพื่อร่วมพิธีขึ้นบ้านใหม่ เมื่อพระราชาผู้ไม่ทันระวังตัวเข้าไปในที่ประทับ เหล่าบริวารของชีปอนก็ซุ่มโจมตีและปลงพระชนม์พระองค์

จากนั้นชีปอนประกาศตนเองเป็นกษัตริย์ภายใต้บรรดาศักดิ์ Deibban MinPhayre 1967: 66 ราชวงศ์เมาะตะมะตกใจในตอนแรกแต่ภายหลังโต้กลับ นางจันทะมังคะละ อัครมเหสี สามารถหนีจากการรัฐประการได้ และจัดการรัฐประหารย้อนกลับใน 7 วันต่อมา ในวันนั้น นางจันทะมังคะละและข้าราชบริพารที่นำโดยขุนพล Sit Thingyan ไปที่พระราชวัง แสร้งทำเป็นว่ายอมจำนนต่อกษัตริย์องค์ใหม่ ภายในพระราชวัง เหล่าบริวารของ Sit Thingyan สามารถเอาชนะกองทัพของชีปอนได้ ชีปอนถูกประหารชีวิตทันทีตอนพระชนมายุ 34 พรรษา

นางจันทะมังคะละจึงแต่งตั้งพระยาอายกำกอง พระราชนัดดา ขึ้นครองราชย์ และให้ตัวพระนางเป็นอัครมเหสีของพระราชนัดดาPan Hla 2005: 42

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 





หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ราชวงศ์หงสาวดี