ราซะทินจานแห่งพุกาม

ราซะทินจาน (, ; ค.ศ. 1198/99 – 1260) เป็นอัครมหาเสนาบดีชาวพม่าระหว่างรัชสมัยพระเจ้าจะซวา พระเจ้าอุซะนา และพระเจ้านรสีหบดี รวมถึงเป็นผู้บัญชาการกองทัพพม่าระหว่าง ค.ศ. 1258 กระทั่งถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1260 ซึ่งกษัตริย์ทุกพระองค์ในราชวงศ์โก้นบองล้วนสืบเชื้อสายมาจากเขาทั้งสิ้น

เมื่อพระเจ้าอุซะนาเสด็จสวรรคตใน ค.ศ. 1258 ราซะทินจานได้ยกพระราชโอรสพระองค์เล็กของพระเจ้าอุซะนาเป็นพระเจ้านรสีหบดี เพื่อให้พระองค์เป็นกษัตริย์หุ่นเชิดให้ตนเองคอยชักใยอยู่เบื้องหลัง แต่พระเจ้านรสีหบดีกลับปลดเขาออกจากตำแหน่งหลังจากครองสิริราชสมบัติได้ไม่นาน

เมื่อเกิดกบฏในแคว้นยะไข่และแถบเมืองเมาะตะมะ ราว ค.ศ. 1258 – 1260 พระเจ้านรสีหบดีได้เรียกราซะทินจานกลับมาเพื่อปราบกบฏ เมื่อปราบกบฏจนเสร็จแล้วราซะทินจานก็ล้มป่วยและถึงแก่อสัญกรรมระหว่างเดินทางกลับ

ภูมิหลัง
ราซะทินจานเป็นลูกหลานของนายพล Nyaung-U Hpi ในคริสต์ศตวรรษที่ 11Hmannan Vol. 1 2003: 360 การที่เขาสมรสกับพระราชธิดาในพระเจ้าจะซวาและกลายเป็นอัครเสนาบดีแสดงให้เห็นว่าเขาสืบเชื้อสายมาจากเชื้อพระวงศ์ (สายห่างไกล)(Hmannan Vol. 1 2003: 360): He was married to Saw Khin Htut, daughter of King Kyaswa by queen Yaza Dewi. Per (Aung-Thwin 1985: 130–131), ministers of the court were usually drawn from more distant branches of the royal family. Their subordinates were not royal but usually hailed from top official families. เขาเกิดประมาณ ค.ศ. 1198/99อิงจากวันเสียชีวิตที่ต้น ค.ศ. 1260 ด้วยอายุ 61 ปี (หรือปีที่ 62 ตามการนับอายุแบบพม่า) จาก (Hmannan Vol. 1 2003: 344–345)

อาชีพ

สิ่งสืบทอด
ราซะทินจานมีบุตรอย่างน้อย 4 คน ในจำนวนนี้กลายเป็นนายพลในกองทัพพุกามสองคนพร้อมบรรดาศักดิ์เป็น Ananda Pyissi และ Yanda PyissiHmannan Vol. 1 2003: 345 พี่น้องชายสองคนต่างแข่งขันกันเพื่อสืบทอดบรรดาศักดิ์ราซะทินจานของบิดามหาราชวงศ์ (Maha Yazawin Vol. 1 2006: 241) ระบุว่าพี่น้องชายทั้งสองแข่งขันกันเพื่อสืบทอดบรรดาศักดิ์ราซะทินจาน และ Ananda Pyissi เป็นผู้ได้รับบรรดาศักดิ์นี้ มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว (Hmannan Vol. 1 2003: 345) ระบุแค่ว่าพี่น้องชายทั้งสองแข่งขันกันเพื่อสืบทอดบรรดาศักดิ์ แต่ไม่ระบุว่า Ananda Pyissi ได้รับไป บรรดาศักดิ์นี้ท้ายที่สุดส่งผ่านไปยังบุคคลที่ภายหลังขึ้นเป็นราซะทินจานแห่งมยีนไซ่ง์ พงศาวดารไม่ได้ระบุถึงมารดาของ Ananda Pyissi และ Yanda Pyissi เขายังมีลูกคนเล็กอีกสองคนนามว่า Saw San และ Saw Soe จากเจ้าหญิงซอคีนตุต พระราชธิดาในพระเจ้าจะซวากับราชเทวี

ลูกหลานของเขากลายเป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงในประวัติศาสตร์พม่า บุตรชายสองคนนำกองทัพไปสู้กับการรุกรานของมองโกลสองครั้งแรก (1277, 1283–84)Hmannan Vol. 1 2003: 354 Saw Soe กลายเป็นอัครมเหสีในพระเจ้ากะยอฉะวาแห่งพุกาม ผู้สืบทอดจากพระเจ้านรสีหบดี กษัตริย์อังวะจากพระเจ้าฝรั่งมังศรีชวาถึงพระเจ้าฝรั่งมังศรีเป็นลูกหลานของพระองค์ผ่าน Saw SoeHmannan Vol. 1 2003: 360, 402–403 ส่วนกษัตริย์อังวะจากพระเจ้าโม่ญี่นตะโด้ถึงพระเจ้านรปติที่ 2 เป็นลูกหลานของพระองค์ผ่าน Yanda PyissiLetwe Nawrahta 1961: 12–13 กษัตริย์ทั้งหมดจากราชวงศ์โก้นบองเป็นลูกหลานของพระองค์ผ่านพระเจ้าโม่ญี่นตะโด้

หมายเหตุ

อ้างอิง

บรรณานุกรม








หมวดหมู่:นายพลชาวพม่า
หมวดหมู่:ราชวงศ์พุกาม