กางเขนแพตตี

กางเขนแพตตี (Cross Pattée, Cross Patty, Cross Pate) เป็นสัญลักษณ์รูปแบบหนึ่งของกางเขนคริสเตียน ซึ่งมีลักษณะของแขนแคบเข้าตรงช่วงกลางของกางเขน โดยจะเริ่มจากเป็นเส้นตรงหรือเส้นโค้ง และจะค่อย ๆ กว้างออกที่บริเวณช่วงปลายทั้งสี่ด้าน โดยได้พบหลักฐานการใช้สัญลักษณ์กางเขนแพตตีในงานศิลปะยุคกลางตอนต้น อาทิเช่น งานปกสมุดทำด้วยโลหะซึ่งจัดสร้างโดยพระราชินีเธโอเดลินดา เพื่อใช้ถวายให้กับมหาวิหารมอนซา ในปี ค.ศ. 628 และยังพบบนปกหลังของกอสเปลของลินโด (Lindau Gospels) ซึ่งเป็นงานสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 8 ปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ที่หอสมุดมอร์แกน ตัวอย่างในยุคแรกของการใช้เป็นตราสัญลักษณ์ในอังกฤษ (ราวคริสต์ศตวรรณที่ 12) พบในตราอาร์มของบารอนเบิร์กเลย์

ความหมาย
คำว่า pattée นั้นเป็นคำศัพท์ภาษาฝรั่งเศส ซึ่งเมื่อนำมาใช้กับคำว่ากางเขน หรือ Croix จะรวมกันเป็นคำเต็มว่า la croix pattée แปลตามศัพท์ว่า "กางเขนที่มีขา" คำว่า patte เป็นคำนามแปลว่าเท้า ซึ่งใช้ในสัตว์เป็นส่วนใหญ่Larousse Dictionnaire de la Langue Francaise Lexis, Paris, 1993, p.1356 

กางเขนนี้มีแขนสี่ด้านค่อย ๆ บานออก ซึ่งแต่ละด้านมีลักษณะคล้ายขาของจอก หรือของเชิงเทียน ในภาษาเยอรมันเรียกว่า Tatzenkreuz มาจากคำว่า Tatze แปลว่าเท้า โดยสันนิษฐานว่าคำนี้มีรากมาจากคำกริยาภาษาละตินว่า pateo แปลว่า เปิดออก หรือ กางออก โดยสามารถพบได้ในตราสัญลักษณ์ของพระเจ้าสตีเฟนแห่งอังกฤษ (ค.ศ. 1135 - 1154)Planché, J.R. The Pursuivant of Arms; or Heraldry Founded upon Facts. London, 1859, p.29

รูปแบบต่าง ๆ 

อ้างอิง

หมวดหมู่:ศิลปะคริสเตียน