เขตการปกครองของประเทศอิหร่าน

การแบ่งเขตการปกครองของอิหร่าน แบ่งออกเป็นสี่ระดับ ได้แก่ จังหวัด (อุสตอน), เทศมณฑล (ชะฮ์ริสตอน), อำเภอ (บัคช์), และตำบล (โดฮิสตอน) 

 การแบ่งเขตการปกครองประเทศ 
โครงสร้างการแบ่งเขตบริหารในอิหร่านมีลักษณะดังนี้
 ประเทศ (รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย)
 จังหวัด (ผู้ว่าการจังหวัด)
 เทศมณฑล (ผู้ว่าการเทศมณฑล)
 อำเภอ (นายอำเภอ)
 ตำบล (กำนัน)
ประเทศ อิหร่านมีหลายจังหวัดและแต่ละจังหวัดก็มีหลายเทศมณฑล แต่ละเทศมณฑลมีหลายอำเภอและแต่ละอำเภอก็มีหลายตำบล

ศูนย์กลางของประเทศ เรียกว่าเมืองหลวง ศูนย์กลางของแต่ละจังหวัด เรียกว่าศูนย์กลางจังหวัด (มัรกะเซอุสตอน) ศูนย์กลางของแต่ละเทศมณฑล เรียกว่าศูนย์กลางเทศมณฑล (มัรกะเซชะฮ์ริสตอน) ศูนย์กลางแต่ละอำเภอ เรียกว่า ศูนย์กลางอำเภอ (มัรกะเซโดฮิสตอน) และศูนย์กลางแต่ละตำบลก็จะเรียกวา ศูนย์กลางตำบล (มัรกะเซบัคช์)

หน่วยงานบริหารที่เกี่ยวข้องกับเขตการปกครองข้างต้น ได้แก่ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ผู้ว่าการมณฑล ผู้ว่าการเทศมณฑล นายอำเภอ และกำนัน
การแบ่งเขตการปกครองประเทศเจ้าหน้าที่ปกครองในปี 1361 เจ้าหน้าที่ปกครองตามการแบ่งเขตปัจจุบันเจ้าหน้าที่ปกครองตามการ ประเทศมะมาลิกมะห์รูซะฮ์รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยชา เทศมณฑลวิลายัตผู้ว่าการเทศมณฑลฮากิม อำเภอบุลูกนายอำเภอนาอิบุลฮุกูมัต ตำบลกอศบะฮ์ กำนัน ซัรบุลูกบาชี เมืองชะฮ์ร นายกเทศมนตรีรออีสบัลดียะฮ์ชนบทกอรยะฮ์ผู้ใหญ่บ้านคดโคดา

 กฎหมายของเทศมณฑล 
มาตราที่ 9 ว่าด้วยกฎหมายการแบ่งเขตประเทศ  วันที่12 เดือนตีร ปี 1362 รัฐสภาอิสลาม มาตราที่ 9 ระบุว่า :มนฑล เป็นหน่วยการแบ่งหนึ่งของประเทศที่มีขอบเขตตามภูมิศาสตร์ที่ชัดเจนซึ่งประกอบด้วยเทศมณฑลต่าง ๆ ที่มีสถานะทางเมือง สังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจและธรรมชาติที่ใกล้เคียงกั

วรรค 1- กระทรวงมหาดไทยมีอำนาจเมื่อเกิดความจำเป็นที่จะแยกและรวมจังหวัด  เทศมณฑล และอำเภอต่าง ๆ เพื่อสร้างความสมดุลให้เกิดขึ้นในการบริหารจังหวัดต่าง ๆ ด้วยมติความเห็นขอบของคณะรัฐมนตรี นอกจากว่ารัฐสภาอิสลามจะอนุมัติให้สร้างจังหวัดใหม่ขึ้น ซึ่งจังหวัดใหม่นั้นจำเป็นต้องมีประชากรอย่างน้อยหนึ่งล้านคน  วรรค 2 - ศูนย์กลางของจังหวัด คือเมืองหนึ่งในจังหวัดนั้น ๆ ที่เหมาะสมทั้งด้านการเมือง เศรษฐกิจ วัฒนธรรม ธรรมชาติและสังคมของจังหวัดนั้น

 สถิติการแบ่งเขตบริหารประเทศ 
ข้อมูลการแบ่งเขตบริหารประเทศครั้งล่าสุดประจำปี 1394  ประเทศอิหร่านมี 31 จังหวัด 429 เทศมณฑล 1057 อำเภอ 2589 ตำบล และ  1245 เมือง  3878 เทศบาล และ 97581 หมู่บ้าน โดยประมาณแล้วมีผู้ว่า 21 คน:جدول تعداد عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری خرداد ماه سال ۱۳۹۱  پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت کشور
https://www.amar.org.ir/Portals/0/Geo/GEO94-summary.pdf

ตารางแสดงสถิติ เทศมณฑล อำเภอ และเมืองต่าง ๆ ประจำ ปี 1389 เดือน บะฮ์มัน
ลำดับจังหวัดศูนย์กลางเทศมณฑลอำเภอตำบลเมืองเขตปกครองพิเศษ1อาเซอร์ไบจานตะวันออกตับรีซ204414258[./تقسیمات_کشوری_در_ایران#cite_note-4]مراغه - مرند - มะยอเนะฮ์2อาเซอร์ไบจานตะวันตกอุรูมีเยะฮ์174011339خوی - مهاباد - میاندوآب3อัรดะบีลอัรดะบีล102769144อิศฟาฮานอิศฟาฮาน2345125100کاشانนะญัฟ ออบอดد5อัลโบรซ์กะร้จ41022166อีลอมอีลาม8204021ดะเรชะฮ์7บูชะฮ์ร์บันดัรโดชะฮ์ร92344328เตหะรานเตหะราน142964419จะฮอรบะฮอรวะบัคเตยอรีชะฮ์เรโครด์719412710โครอซอนใต้พีรญันด์10194925طبس11โครอซอนรอซะวีมัชฮัด27691637212โครอซอนเหนือบัจนุวัรด์717421813ดคซิสตอนอะฮ์วอซ245513062آبادان - دزفول14ซันจอนซันจอน716461815เมนอนเซมนอน8132917شاهرود16ซิสตอนวะบูลูญิสตอนซอเฮดอน144010237ایرانشهر - زابل17ฟอร์สชีรอซ298320493لارستان18กัซวีนกัซวีน619462519กุมกุม159620โครดิสตอนสะนันดัจ10278425سقز21เกรมอนเกรมอน235414764سیرجان - رفسنجان22เกรมอนชอฮ์เกรมอนชอฮ์1430852923กะฮ์ฆีลูวีเยะฮ์วะบุวีรอะห์มัดยาสูจ717431624ฆุเลสตอนโฆรฆอน1427602525ฆีลอนร้ชต์16431095126โลริสตอนโครัมออบอด10278425بروجرد27มอซันดะรอนซอรี225512958 بابل - آملفرمانداری ویژه در شهرستانهای بابل و آمل دایر می‌شود  استانداری مازندارن28มัรกะซีเอรอก12216331ساوه29เฮรมัซฆอนบันดัรอับบาส13378532میناب30ฮะเมดอนฮะเมดอน9257327ملایر31ยัซด์ยัซด์11225124

 การแบ่งภูมิภาคของเทศมณฑลต่าง ๆ 
วันอังคารที่ 18/9/1392 อับดุรริฎอ เราะห์มานี ฟัฎลี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย สมัยรัฐบาลที่ 11 ของสาธารณรัฐอิสลามแห่งอิหร่าน กล่าวว่า โครงการการแบ่งเขตเทศมณฑลต่าง ๆ และการแบ่งเขตการปกครองแบบใหม่จากกระทรวงมหาดไทยนั้นกำลังได้รับการพิจราณา เขากล่าวว่า การดำเนินงานโครงการนี้ต้องการแก้ไขกฎหมาย ซึ่งคงต้องใช้เวลานานพอสมควร แต่เบื้องต้นทางกระทรวงมหาดไทยได้สัญญาจะวางแผนงานแบ่งสี่ถึงห้าเทศมณฑลให้อยู่ภูมิภาคเดียวกัน [خبر طرح منطقه‌ای کردن استان‌های کشور http://www.dolat.ir/NSite/FullStory/News/?Serv=8&Id=233301 ]

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 
 ข้อมูลจังหวัดต่าง ๆ และการแบ่งอื่น ๆ โดยกระทรวงมหาดไทย 
 การแบ่งเขตบริหารประเทศ สารานุกรมโลกอิสลาม
 กฎหมายและระเบียบการแบ่งเขตบริหารประเทศ การบริหารเมือง 
 บล็อกสารานุกรมอิสลาม

หมวดหมู่:ประเทศอิหร่าน