พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารุจาวรฉวี

พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารุจาวรฉวี (22 กรกฎาคม พ.ศ. 2417 — 18 ตุลาคม พ.ศ. 2478) เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 19 ในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ประสูติแต่จอมมารดาสมบุญ

พระประวัติ
พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารุจาวรฉวี ประสูติเมื่อวันพุธที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2417 เป็นพระราชโอรสในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ที่ประสูติแต่จอมมารดาสมบุญ ธิดาพระยาภักดีภูบาล

พระองค์เจ้ารุจาวรฉวีทรงรับราชการในปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีความรู้ทางช่างจากวังหน้ามาก่อน จึงได้รับโปรดเกล้าฯ ให้เป็นปลัดกรมวังนอก บังคับการพลชาววังประจำการในพระบรมมหาราชวังตำแหน่งข้าราชการกระทรวงวัง ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 13 หน้า 326 ว่าที่นายร้อยเอกบังคับกอง กองร้อยที่ 1 กรมวังนอกตำแหน่งข้าราชการกระทรวงวัง ผู้ช่วยเจ้ากรมวังนอก ทรงบังคับบัญชาทหารรักษาวัง และกำกับพนักงานยิงปืนบอกเวลา ต่อมาเมื่อมีการโอนย้ายกรมช่างสิบหมู่มาสังกัดกรมวังนอก พระองค์จึงได้เปลี่ยนมาทรงงานช่างที่ถนัด จนสิ้นรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารุจาวรฉวี สิ้นพระชนม์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2478ราชกิจจานุเบกษา, ข่าวในพระราชสำนัก วันจันทร์ที่ ๒๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๗๘ เล่ม 52 ตอน 0 ง, 27 ตุลาคม พ.ศ. 2478, หน้า 2247. สิริพระชันษา 61 ปี 

พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารุจาวรฉวี เป็นต้นราชสกุลรุจจวิชัย เสกสมรสกับหม่อมน้อม รุจจวิชัย ณ อยุธยาและหม่อมหลวงจำลอง รุจจวิชัย มีพระโอรสและพระธิดา 2องค์ คือ

 หม่อมเจ้าหญิงฉวีวงศ์ รุจจวิชัย (ประสูติ พ.ศ. 2448) ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์เพื่อสมรส
 หม่อมเจ้าพงศ์รุจา รุจจวิชัยหนังสืออนุสรณ์พระราชทานเพลิงหม่อมเจ้าพงศ์รุจา รุจจวิชัย https://archive.org/details/unset0000unse_d5r0/page/n7 (5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2448 — 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2516) เสกสมรสกับหม่อมสมศรี รุจจวิชัย ณ อยุธยา และหม่อมนิลุบล รุจจวิชัย ณ อยุธยา มีโอรสและธิดา ดังนี้ 
 หม่อมราชวงศ์ชาญชัย รุจจวิชัย
 หม่อมราชวงศ์ไวยวุฒิ รุจจวิชัย
 หม่อมราชวงศ์ชุติชนิศ รุจจวิชัย
 หม่อมราชวงศ์อิศเรศ รุจจวิชัย
 หม่อมราชวงศ์เชษฐชัย รุจจวิชัย
 หม่อมราชวงศ์รมัยฤทธิ์ รุจจวิชัย
 หม่อมราชวงศ์หญิงมิสกมาน รุจจวิชัย
 หม่อมราชวงศ์หญิงภุมวารวดี รุจจวิชัย
 หม่อมราชวงศ์อัจฉรีย์ชัย รุจจวิชัย
 หม่อมราชวงศ์หญิงปรไมศวรรย์ รุจจวิชัย

 พระอิสริยยศ 
 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2417 — 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 : พระบวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารุจาวรฉวีราชบัณฑิตยสถาน. พระเจ้าวรวงศ์เธอ (ตอนที่ ๑) (๒๒ พฤษภาคม ๒๕๕๒). เรียกดูเมื่อ 13 กันยายน 2563
 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 — 18 ตุลาคม พ.ศ. 2478 : พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารุจาวรฉวี

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

พระราชทานเหรียญราชรุจิ เล่ม 18 หน้า 438 ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 29 กันยายน 120 

พงศาวลี

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:พระราชวรวงศ์เธอ
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าชาย
หมวดหมู่:พระราชโอรสในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ
หมวดหมู่:ราชสกุลรุจจวิชัย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญราชรุจิ ร.จ.ท.5