ประชาธิปไตยสังคมนิยม

ประชาธิปไตยสังคมนิยม () เป็นอุดมการณ์ทางการเมือง ทางสังคม และทางเศรษฐกิจ ที่สนับสนุนการแทรกแซงของรัฐทางเศรษฐกิจและสังคม เพื่อความยุติธรรมทางสังคมภายในระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม ตลอดจนนโยบายการปกครองอันผูกมัดกับระบอบประชาธิปไตยแบบมีผู้แทน การกระจายรายได้ และการควบคุมเศรษฐกิจเพื่อประโยชน์ส่วนรวมและที่เป็นไปตามเงื่อนไขของรัฐสวัสดิการ"แนวคิดของประชาธิปไตยสังคมนิยม ปัจจุบันใช้กับสังคมที่เศรษฐกิจเป็นทุนนิยมโดยมาก แต่ที่รัฐควบคุมเศรษฐกิจเพื่อประโยชน์ส่วนรวม ให้บริการเป็นสวัสดิการที่นอกเหนือทุนนิยม และพยายายามเปลี่ยนการแจกจ่ายรายได้และความมั่งคั่งเพื่อความยุติธรรมทางสังคม"
ดังนั้น จึงเป็นระบอบที่มุ่งสร้างเงื่อนไขให้กับระบอบทุนนิยมเพื่อนำไปสู่ผลลัพธ์ที่เป็นประชาธิปไตย ที่เท่าเทียมกัน และที่เป็นปึกแผ่นมากกว่า
โดยบ่อยครั้งสัมพันธ์กับนโยบายทางสังคมเศรษฐกิจที่กลายเป็นเรื่องสำคัญในประเทศยุโรปตะวันตกและยุโรปเหนือ
โดยเฉพาะรูปแบบที่มีในกลุ่มประเทศนอร์ดิก (คือ เดนมาร์ก ฟินแลนด์ ไอซ์แลนด์ นอร์เวย์ และสวีเดน) ในช่วงครึ่งหลังคริสต์ทศวรรษที่ 20

ระบบนี้มาจากอุดมการณ์ทางการเมืองที่สนับสนุนการปฏิรูปแบบสันติ เพื่อเปลี่ยนจากระบบทุนนิยมเป็นสังคมนิยมผ่านกระบวนการทางเมืองที่มีอยู่แล้ว
เทียบกับการเปลี่ยนแปลงแบบปฏิวัติของลัทธิมากซ์ดั้งเดิม
ในยุโรปตะวันตกช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 พรรคประชาธิปไตยสังคมนิยมได้ปฏิเสธรูปแบบทางการเมืองและเศรษฐกิจของลัทธิสตาลินที่ตอนนั้นปฏิบัติอยู่ในสหภาพโซเวียต
โดยใช้ทางเลือกเพื่อดำเนินสู่สังคมนิยมอีกแบบหนึ่ง หรือใช้ระบบอะลุ้มอล่วยระหว่างทุนนิยมและสังคมนิยม

ในช่วงเวลานี้ นักประชาธิปไตยสังคมนิยมได้นำเศรษฐกิจแบบผสมมาใช้ อิงอาศัยทรัพย์สินส่วนบุคคลที่มีมากกว่า บวกกับสาธารณูปโภคที่จำเป็นและบริการสาธารณะซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐที่มีน้อยกว่า
ดังนั้น ระบอบนี้จึงสัมพันธ์กับเศรษฐศาสตร์สำนักเคนส์ การแทรกแซงของรัฐ และรัฐสวัสดิการ โดยได้ละทิ้งเป้าหมายสังคมนิยมดั้งเดิมที่จะแทนที่ระบบทุนนิยม (รวมทั้งตลาดการผลิต ทรัพย์สินส่วนบุคคล และแรงงานแลกกับค่าจ้าง)
ด้วยระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยมที่ต่างกัน"ในระยะที่สองซึ่งโดยหลักเกิดหลังสงคราม นักประชาธิปไตยสังคมนิยมได้เชื่อว่า อุดมการณ์และค่านิยมของตนสามารถถึงได้ด้วยการปฏิรูประบบทุนนิยมแทนที่จะกำจัดมัน พวกเขาจึงนิยมเศรษฐกิจแบบผสมที่อุตสาหกรรมโดยมากจะเป็นทรัพย์สินส่วนบุคคล โดยมีสาธารณูปโภคและบริการที่จำเป็นและมีจำนวนน้อยอื่น ๆ ที่เป็นหน่วยงานของรัฐ"

ประชาธิปไตยสังคมนิยมในปัจจุบันมีลักษณะเฉพาะคือ 
การผูกมัดกับนโยบายที่เล็งระงับความไม่เท่าเทียมกัน ระงับการกดขี่กลุ่มคนที่ไร้อภิสิทธิ์ และระงับความยากจน
รวมทั้งการสนับสนุนบริการสาธารณะที่เข้าถึงได้ทั่วกัน เช่น การดูแลผู้สูงอายุ การดูแลเด็ก การศึกษา การดูแลสุขภาพ และค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้ใช้แรงงาน
ขบวนการประชาธิปไตยสังคมนิยมยังมีความสัมพันธ์ที่แข็งแรงกับขบวนการแรงงานและสหภาพแรงงาน
สนับสนุนสิทธิการร่วมเจรจาต่อรองสำหรับแรงงาน
ตลอดจนนโยบายที่ขยายการตัดสินใจแบบประชาธิปไตยนอกเหนือจากเรื่องการเมืองเข้าไปในประเด็นทางเศรษฐกิจ ในรูปแบบสิทธิเพื่อการเลือกผู้แทนในคณะกรรมการของบริษัท (co-determination) สำหรับทั้งลูกจ้างและผู้ได้ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจอื่น ๆ

ขบวนการ "ทางที่สาม" (Third Way) ซึ่งหวังเชื่อมเศรษฐกิจฝ่ายขวาเข้ากับนโยบายสวัสดิการแบบประชาธิปไตยสังคมนิยม
เป็นอุดมการณ์ที่พัฒนาขึ้นต่อมาในคริสต์ทศวรรษ 1990 และบางครั้งนำมาใช้โดยพรรคการเมืองประชาธิปไตยสังคมนิยม
แต่ก็มีนักวิเคราะห์ที่จัดทางที่สามว่า เท่ากับขบวนการเสรีนิยมใหม่

 ดูเพิ่ม 
สังคมนิยมประชาธิปไตย

 เชิงอรรถและอ้างอิง 

 อ้างอิงอื่น 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

Papers on the Future of Social Democracy in Canada 
Social Democracy in the unfinished global revolution by Martin Shaw


หมวดหมู่:ประชาธิปไตย
หมวดหมู่:สังคมนิยมประชาธิปไตย
หมวดหมู่:การต่อต้านทุนนิยม
หมวดหมู่:อุดมการณ์ทางการเมือง
หมวดหมู่:อุดมการณ์ทางเศรษฐศาสตร์
หมวดหมู่:ปรัชญาสังคม
หมวดหมู่:เศรษฐศาสตร์สวัสดิการ