ชาวกาตาลา

ชาวกาตาลา () หรือ ชาวกาตาลัน () คือกลุ่มชาติพันธุ์โรมานซ์ (Romance) ซึ่งพูดภาษากาตาลา หรือมีเชื้อชาติกาตาลาผสมผสานอยู่ ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในกาตาลุญญา สเปน, กาตาลุญญาดัลนอร์ต (กาตาลุญญาเหนือ) ในฝรั่งเศส และประเทศอันดอร์รา  โดยคนกาตาลาส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์ นิกายโรมันคาทอลิก

 ภูมิศาสตร์ 
ชาวกาตาลาส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในกาตาลุญญา ซึ่งเป็นเขตปกครองตนเองในสเปน ผู้พูดภาษากาตาลาจำนวนไม่น้อยกว่า 100,000 คนอาศัยอยู่ในเขตเปอีกาตาล็อง (pays catalan) ในฝรั่งเศส มีชาวกาตาลา ซึ่งมีจำนวนไม่ทราบอย่างแน่ชัด ได้อพยพย้ายถิ่นฐานไปยังประเทศต่าง ๆ ที่เคยที่อยู่ภายใต้จักรวรรดิสเปน เช่น กลุ่มประเทศลาตินอเมริกา และ ฟิลิปปินส์ เป็นต้น นอกจากนี้ ยังมีการย้ายถิ่นฐานออกจากกาตาลุญญาไปยังประเทศอื่น ๆ ภายหลังช่วงสงครามกลางเมืองสเปนอีกด้วย

200px|thumbnail|right|กัสเต็ลย์ (castell) คือ ประเพณีท้องถิ่นซึ่งมีการต่อตัวให้เป็นตึกสูง องค์การยูเนสโกได้ขึ้นทะเบียนประเพณีนี้ ให้เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมBBC, Close-Up: Catalonia's human towers

 วัฒนธรรมและสังคม 
ภาษา

ภาษากาตาลาเป็นภาษาในกลุ่มภาษาโรมานซ์ ภาษาที่อยู่ในกลุ่มภาษาโรมานซ์อื่นที่มีความใกล้เคียงกับภาษากาตาลามากที่สุด คือ ภาษาอุตซิตา ซึ่งทั้งสองภาษานี้ มีไวยากรณ์และคำศัพท์คล้ายคลึงกับภาษาภาษาโรมานซ์ตะวันตกอื่น ๆ เช่น ภาษาสเปน ภาษาฝรั่งเศส ภาษาโปรตุเกส และ ภาษาอารากอน ภาษากาตาลา สามารถแบ่งออกเป็นสำเนียงต่าง ๆ โดยสำเนียงที่มีผู้พูดมากที่สุดคือ กาตาลากลาง (català central) 

ผู้พูดภาษากาตาลา มีมากกว่า 9.8 ล้านคน (ค.ศ. 2011) โดย 5.9 ล้านคนอาศัยอยู่ในกาตาลุญญา ซึ่งภายในกาตาลุญญา ผู้พูดกาตาลาส่วนใหญ่ สามารถพูดได้สองภาษา โดยผู้ที่อาศัยอยู่ในสเปนมักพูดภาษาสเปนเป็นอีกภาษาหนึ่ง ส่วนผู้ที่อาศัยอยู่ในฝรั่งเศส มักพูดภาษาฝรั่งเศสและภาษากาตาลา

เมื่อเดือนกันยายน ค.ศ. 2005 .cat ซึ่งเป็นโดเมนระดับบนสุดที่ใช้ภาษากาตาลาเป็นภาษาหลัก ได้รับการอนุมัติให้เป็นโดเมนของเว็บเพจที่ใช้ภาษากาตาลา เพื่อเป็นการส่งเสริมการใช้ภาษากาตาลาในโลกออนไลน์ให้มากขึ้น

การนุ่งห่มตามประเพณี
ปัจจุบัน เครื่องแต่งกายตามประเพณีกาตาลา  มักสวมใส่ในงานเฉลิมฉลองต่าง ๆ เท่านั้น ประกอบด้วย หมวกบาร์ราตินา (barretina) (หมวกยาว รูปทรงคล้ายคลึงกับหมวกนอน ทำจากขนสัตว์ โดยมากจะเป็นสีแดงหรือสีม่วง) และฟาชา (faixa) (ผ้าพันเอว หรือเข็มขัด) ซึ่งทั้งสองมักสวมใส่โดยผู้ชาย ส่วนผู้หญิงมักสวมใส่เร็ต (ret) (ผ้าคลุมผม) รองเท้าที่สวมใส่ควบคู่ เรียกว่า อัสปาร์แด็ญญา (espardenya) 

200px|thumbnail|right|เด็กชาวกาตาลาสวมใส่ชุดกาตาลา โดยสวมใส่หมวกบาร์ราตินาสีแดงอยู่ด้วย

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศสเปน