งออี้

งออี้ (เสียชีวิต ค.ศ. 237) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า อู๋ อี้ () ชื่อรอง จื๋อ-ยฺเหวี่ยน () เป็นขุนพลชาวจีนของรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน น้องสาวของงออี้คืองอซีเป็นจักรพรรดินีในเล่าปี่จักรพรรดิผู้ก่อตั้งจ๊กก๊ก ญาติผู้น้องของงออี้ชื่องอปั้นก็รับราชการเป็นขุนพลของจ๊กก๊ก 

 ประวัติ 
ตันซิ่ว (เฉิน โช่ว) ไม่ได้เขียนชีวประวัติของงออี้ในสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ) ในคริสต์ศตวรรษที่ 5 เนื่องจากข้อมูลเกี่ยวกับชีวประวัติของงออี้สูญหายไปในช่วงเวลาที่ผ่านมา(失其行事，故不為傳。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 45. แต่ตันซิ่วก็ยังคงแทรกข้อมูลบางอย่างเกี่ยวกับชีวประวัติของงออี้ในส่วนวิจารณ์ของ จี้ฮั่นฝู่เฉินจ้าน  (季漢輔臣贊; pub. 241) โดยหยาง ซี่ (楊戲) ที่พบในจดหมายเหตุสามก๊ํกเล่มที่ 45

งออี้เป็นชาวเมืองตันลิว (陳留郡 เฉินหลิวจฺวิ้น) ซึ่งอยู่บริเวณนครไคเฟิง มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน งออี้สูญเสียบิดาขณะอายุยังเยาว์ บิดาของงออี้นั้นเป็นสหายของเล่าเอี๋ยน งออี้จึงพาทั้งครอบครัวติดตามเล่าเอี๋ยนไปยังมณฑลเอ๊กจิ๋ว (ครอบคลุมพื้นที่ของมณฑลเสฉวนและนครฉงชิ่งในปัจจุบัน) เมื่อราวปี ค.ศ. 188 เมื่อเล่าเอี๋ยนได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้ามณฑลของมณฑลเอ๊กจิ๋วโดยราชสำนักของราชวงศ์ฮั่นตะวันออก(以[劉]焉為益州牧， ...) จือจื้อทงเจี้ยน เล่มที่ 59.(子遠名壹，陳留人也。隨劉焉入蜀。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 45. น้องสาวของงออี้แต่งงานกับเล่ามอ (劉瑁 หลิว เม่า) บุตรชายของเล่าเอี๋ยน งออี้จึงมีฐานะเป็นญาติฝ่ายลูกสะใภ้ของเล่าเอี๋ยนด้วย(焉時將子瑁自隨，遂為瑁納后。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 34.

หลังการเสียชีวิตในปี ค.ศ. 194 งออี้รับคงรับใช้ต่อมากับเล่าเจี้ยงบุตรชายของเล่าเอี๋ยนผู้สืบทอดตำแหน่งเจ้ามณฑลเอ๊กจิ๋ว(興平元年，癕疽發背而卒。州大吏趙韙等貪璋溫仁，共上璋為益州刺史， ... 璋，字季玉，旣襲焉位， ...) สามก๊กจี่ เล่มที่ 31. เล่าเจี้ยงแต่งตั้งให้งออี้เป็นขุนพลองครักษ์ (中郎將 จงหลางเจี้ยง) ระหว่างปี ค.ศ. 212 ถึง ค.ศ. 214 เมื่อขุนศึกเล่าปี่โจมตีเล่าเจี้ยงเพื่อจะเข้ายึดมณฑลเอ๊กจิ๋ว งออี้ร่วมรบในฝ่ายเล่าเจี้ยงและนำกองกำลังไปรบกับทัพเล่าปี่ในอำเภอโปยเสีย (涪縣 ฝูเซี่ยน; อยู่ในนครเหมี่ยนหยาง มณฑลเสฉวนในปัจจุบัน) แต่งออี้ยอมสวามิภักดิ์ต่อเล่าปี่หลังจากพ่ายแพ้(璋遣其將劉璝、冷苞、張任、鄧賢、吳懿等拒備，皆敗，退保緜竹；懿詣軍降。) จือจื้อทงเจี้ยน เล่มที่ 66.(劉璋時，為中郎將，將兵拒先主於涪，詣降。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 45.

หลังจากเล่าปี่เข้ายึดมณฑลเอ๊กจิ๋วได้โดยสมบูรณ์ในปี ค.ศ. 214 เล่าปี่แต่งตั้งให้งออี้เป็นขุนพลพิทักษ์ทัพและโจมตีกบฏ (護軍討逆將軍 ฮู่จฺวินเถ่านี่เจียงจฺวิน) ตัวเล่าปี่ได้สมรสกับงอซี (อดีตภรรยาของเล่ามอที่เวลานั้นเสียชีวิตไปแล้ว) น้องสาวของงออี้ ในปี ค.ศ. 221 ในยุคสามก๊ก หลังเล่าปี่สถาปนาตนเปนจักรพรรดิและก่อตั้งรัฐจ๊กก๊ก ได้แต่งตั้งให้งออี้เป็นแม่ทัพภาคกวนต๋ง (關中都督 กวานจงตูตู)(先主定益州，以壹為護軍討逆將軍，納壹妹為夫人。章武元年，為關中都督。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 45.

หลังจากเล่าปี่สวรรคตในปี ค.ศ. 223 งออี้ยังคงรับราชการกับเล่าเสี้ยนโอรสของเล่าปี่ผู้สิบราชบัลลังก์ถัดจากเล่าปี่ ในปี ค.ศ. 230 งออี้ติดตามอุยเอี๋ยนขุนพลจ๊กก๊กไปโจมตีเมืองลำอั๋น (南安郡 หนานอานจฺวิ้น; อยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอำเภอหล่งซี มณฑลกานซู่ในปัจจุบัน) ซึ่งอยู่ในอาณาเขตของรัฐวุยก๊กอันเป็นรัฐอริของจ๊กก๊ก งออี้และอุยเอี๋ยนเอาชนะทัพวุยก๊กที่นำโดยปีเอียวในยุทธการ จากความดีความชอบของงออี้ เล่าเสี้ยนจึงพระราชทานบรรดาศักดิ์ระดับถิงโหว (亭侯) หรือโหวระดับหมู่บ้านให้งออี้ ภายหลังเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นโหวระดับตำบลในชื่อบรรดาศักดิ์ว่า "เกาหยางเซียงโหว" (高陽鄉侯) และยังแต่งตั้งให้งออี้มียศเป็นขุนพลทัพซ้าย (左將軍 จั่วเจียงจฺวิน)(建興八年，與魏延入南安界，破魏將費瑤，徙亭侯，進封高陽鄉侯，遷左將軍。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 45.

ในปี ค.ศ. 234 เมื่อจูกัดเหลียงอัครมหาเสนาบดีแห่งจ๊กก๊กเสียชีวิต เล่าเสี้ยนแต่งตั้งงออี้เป็นขุนพลทหารม้าและรถรบ (車騎將軍 เชอฉีเจียงจฺวิน) พระราชทานอาญาสิทธิ์และมีรับสั่งให้ดูแลกิจการทหารในเมืองฮันต๋งในฐานะแม่ทัพภาคฮันต๋ง (漢中都督 ฮั่นจงตูตู) เล่าเสี่้ยนยังแต่งตั้งให้งออี้เป็นเป็นข้าหลวงมณฑล (刺史 ชื่อฉื่อ) แต่ในนามของมณฑลยงจิ๋วยงจิ๋ว (เพราะมณฑลยงจิ๋วไม่ได้อยู่ในอาณาเขตของจ๊กก๊ก) และเลื่อนบรรดาศักดิ์เพิ่มเติ่มเป็นโหวระดับอำเภอในชื่อบรรดาศักดิ์ว่า "จี้หยางโหว" (濟陽侯) งออี้เสียชีวิตในปี ค.ศ. 237([建興]十二年，丞相亮卒，以壹督漢中，車騎將軍，假節，領雍州刺史，進封濟陽侯。十五年卒。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 45.

 ดูเพิ่ม 
 รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 
 ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
 ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
 เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).

หมวดหมู่:ขุนพลของเล่าปี่
หมวดหมู่:ขุนพลของจ๊กก๊ก
หมวดหมู่:ข้าราชการของเล่าเจี้ยง