พระตำหนักโทงู

พระตำหนักโทงู (ญี่ปุ่น: 東宮御所https://web.archive.org/web/20170330145357/http://www.kunaicho.go.jp/about/shisetsu/kokyo/miyatei.html#H2-01; โรมาจิ: Togū Gosho; อังกฤษ: The Crown Prince’s Residencehttps://web.archive.org/web/20170124135329/http://www.kunaicho.go.jp/e-about/shisetsu/togugosho.html) เป็นชื่อที่ใช้เรียกที่ประทับของพระราชโอรสพระองค์โตของจักรพรรดิหรือรัชทายาทแห่งญี่ปุ่นที่ดำรงพระอิสริยยศโคไตชิ โดยตามธรรมเนียมของราชวงศ์ญี่ปุ่นนั้น ชื่อที่ประทับจะถูกเรียกตามพระอิสริยยศของผู้ประทับหลัก กล่าวคือถ้าหากโคไตชิทรงประทับอยู่พระตำหนักใดก็จะมีการเรียกที่ประทับแห่งนั้นว่าพระตำหนักโทงู

ปัจจุบันไม่มีผู้ที่ดำรงพระอิสริยยศโคไตชิจึงไม่มีที่ประทับแห่งใดใช้ชื่อว่าพระตำหนักโทงู ซึ่งมกุฎราชกุมารอากิชิโนะ รัชทายาทพระองค์ปัจจุบัน ทรงดำรงพระอิสริยยศโคชิ เนื่องจากทรงไม่ได้เป็นพระราชโอรสในจักรพรรดิพระองค์ปัจจุบัน พระองค์ทรงประทับ ณ ตำหนักอากิชิโนะในเขตพระราชฐานอากาซากะ โดยไม่ได้มีการเรียกชื่อที่ประทับของพระองค์ว่าเป็นพระตำหนักโทงู

พระตำหนักโทงูถูกใช้ครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2562 ซึ่งใช้เรียกที่ประทับของมกุฎราชกุมารนารูฮิโตะที่ตั้งอยู่ ณ ฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของเขตพระราชฐานอากาซากะ จนกระทั่งพระองค์เสด็จขึ้นครองราชย์ในวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ที่ประทับแห่งนี้ได้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็นพระตำหนักอากาซากะแทน และในปัจจุบันที่ประทับแห่งนี้ถูกเปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็นพระตำหนักเซ็นโต

 นิยาม 
คำว่า "東宮" (โทงู) ประกอบจากตัวอักษรสองตัวคือ "東" หมายถึงทิศตะวันออก และ "宮" หมายถึงตำหนัก ความหมายโดยรวมคือตำหนักที่ตั้งอยู่ทิศตะวันออกของพระราชวังหลวง ซึ่งตามตำราอี้จิงของจีน (易經) ได้ระบุไว้ว่าทิศตะวันออกหมายถึงลูกชายคนโต ดังนั้นจึงมีการใช้คำว่าโทงูเป็นชื่อที่ประทับของพระราชโอรสพระองค์โตของจักรพรรดิหรือรัชทายาทผู้ที่ดำรงพระอิสริยยศโคไตชิ อีกทั้งในอดีตมีการใช้คำว่า "東宮" (โทงู) เพื่อสื่อถึงรัชทายาทหรือมกุฎราชกุมารอีกด้วย

 พระตำหนักโทงูสมัยอดีต 
พระตำหนักโทงูถูกกล่าวถึงในบันทึกทางประวัติศาสตร์ ดังนี้

 ยุคเฮอัน 
เหล่าพระสนมและนางกำนัลของจักรพรรดิในยุคเฮอันจะประทับ ณ เขตพระราชฐานชั้นใน (後宮) ภายในพระราชวังหลวงเฮอัง ที่เรียกกันว่า "七殿五舎" (Shichiden Gosha) หรือเจ็ดตำหนักห้าเรือน ซึ่งประกอบไปด้วยกลุ่มอาคารทั้งหมด 12 หลัง โดยหนึ่งในนั้นมีตำหนักที่ชื่อโชโยฉะ (昭陽舎) ซึ่งแรกเริ่มใช้เป็นที่ประทับของสตรีที่ถวายตัวเป็นจักรพรรดินีหรือพระสนม ต่อมาในปี พ.ศ. 1494 (ปีเท็นเรียกุที่ 5) อาคารแห่งนี้ถูกใช้เป็นสำนักรวบรวมบทกวีวากะตามพระบรมราชโองการของจักรพรรดิมูรากามิ จนกระทั่งตำหนักแห่งนี้ถูกใช้เป็นที่ประทับของมกุฎราชกุมารอัตสึนางะ (ภายหลังขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิโกะ-ซูซากุ จักรพรรดิพระองค์ที่ 69) จึงทำให้มีการเรียกที่ประทับแห่งนี้ว่าพระตำหนักโทงูเป็นต้นมา อีกทั้งสวนรอบ ๆ พระตำหนักมีการปลูกต้นสาลี่ จึงทำให้ที่ประทับแห่งนี้มีชื่อเรียกอีกชื่อว่า "梨壺" (Nashitsubo) ตำแหน่งที่ตั้งของตำหนักโชโยฉะในปัจจุบัน ตั้งอยู่ที่ย่านคามิเกียว เมืองเกียวโต จังหวัดเกียวโต ซึ่งเดือนธันวาคม พ.ศ. 2551 ในโอกาสครบรอบ 50 ปีของทางสมาคมการก่อสร้างเกียวโต ได้มีการจัดทำเสาหินจารึกขึ้นเพื่อบ่งบอกบริเวณที่ตั้งอยู่ของตำหนักแห่งนี้
 ยุคเอโดะ 
นากาโบะ ฮิเดโทกิ (中坊秀時) เป็นผู้รับผิดชอบในการก่อสร้างพระตำหนักโทงูของมกุฎราชกุมารอาซาฮิโตะ (ภายหลังขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิฮิงาชิยามะ จักรพรรดิพระองค์ที่ 113) เพื่อแยกที่ประทับของพระองค์ออกจากพระตำหนักที่ประทับของจักรพรรดิเรเง็ง พระราชบิดา ตามคำบัญชาของโชกุนโทกูงาวะ สึนาโยชิ ซึ่งแล้วเสร็จในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2228 (ปีโจเกียวที่ 2) โดยตำแหน่งที่ตั้งของพระตำหนักแห่งนี้ในปัจจุบัน อยู่ในบริเวณใกล้เคียงกับพระตำหนักเซ็นโตเกียวโต ย่านคามิเกียว เมืองเกียวโต จังหวัดเกียวโต

นอกเหนือจากที่ระบุไปข้างต้น ยังไม่ปรากฏหลักฐานอื่น ๆ ในการเรียกที่ประทับแห่งใดว่าพระตำหนักโทงูอีกเลย จนกระทั่งญี่ปุ่นเข้าสู่ช่วงการฟื้นฟูเมจิและย้ายเมืองหลวงไปยังกรุงโตเกียว จึงปรากฏการใช้ชื่อที่ประทับว่าพระตำหนักโทงูอีกครั้ง

 พระตำหนักโทงูสมัยใหม่ 
สืบเนื่องจากในต้นรัชสมัยเมจิได้มีการย้ายเมืองหลวงจากเมืองเกียวโตมายังนครโตเกียว จึงทำให้พระบรมวงศานุวงศ์ต้องมีการย้ายที่ประทับมายังนครโตเกียวเช่นกันhttps://diamond.jp/articles/-/329527?page=2 ซึ่งในปี พ.ศ. 2415 (ปีเมจิที่ 5) โมจิซึงุ โทกูงาวะ (徳川 茂承) ผู้นำตระกูลคิชูโทกูงาวะคนที่ 14 ได้มอบที่ดินอันเป็นบริเวณที่ตั้งของคฤหาสน์ตระกูลคิชูโทกูงาวะ (紀州徳川家) ให้กับราชวงศ์ญี่ปุ่น ปัจจุบันที่ดินแห่งนี้ถูกเรียกว่าเขตพระราชฐานอากาซากะ ตั้งอยู่ใน ณ ย่านโมโตอากาซากะ แขวงอากาซากะ เขตมินาโตะ กรุงโตเกียว
พ.ศ. 2442 (ปีเมจิที่ 22) มีการก่อสร้างพระตำหนักขึ้นเป็นครั้งแรกภายในที่ดินแห่งนี้เพื่อใช้เป็นที่ประทับสำหรับมกุฎราชกุมารโยชิฮิโตะ โดยก่อสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2452 (ปีเมจิที่ 42) และมีการเรียกชื่อที่ประทับแห่งนี้ว่าพระตำหนักโทงู ซึ่งถือได้ว่าเป็นการเรียกที่ประทับของรัชทายาทที่ดำรงพระอิสริยยศโคไตชิว่าพระตำหนักโทงูเป็นครั้งแรกหลังจากช่วงการฟื้นฟูเมจิและการย้ายเมืองหลวงมายังกรุงโตเกียว

จากนั้นพระตำหนักโทงูถูกนำมาใช้เรียกชื่อที่ประทับของรัชทายาทผู้ที่ดำรงพระอิสริยยศโคไตชิเรื่อยมา จนกระทั่งในวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 (ปีเรวะที่ 1) มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะเสด็จขึ้นครองราชสมบัติเป็นสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ จึงทำให้ที่ประทับของพระองค์เปลี่ยนชื่อจากพระตำหนักโทงูเป็นพระตำหนักอากาซากะทันที และเนื่องด้วยพระองค์ไม่มีพระราชโอรส จึงไม่มีผู้ใดดำรงพระอิสริยยศโคไตชิและไม่มีที่ประทับแห่งใดใช้ชื่อว่าพระตำหนักโทงูจวบจนปัจจุบัน

 ตำแหน่งที่ตั้ง 
พระตำหนักโทงูจะเปลี่ยนตำแหน่งที่ตั้งอยู่เสมอขึ้นอยู่กับว่ารัชทายาทที่ดำรงพระอิสริยยศโคไตชิประทับอยู่ที่ใด โดยที่ประทับที่เคยถูกเรียกชื่อว่าพระตำหนักโทงูตั้งแต่ยุคเมจิเป็นต้นมา มีดังนี้
+ผู้ประทับชื่อในปัจจุบันตำแหน่งที่ตั้งระยะเวลาที่ใช้ชื่อว่าพระตำหนักโทงูมกุฎราชกุมารโยชิฮิโตะทำเนียบรับรองพระตำหนักอากาซากะฝั่งเหนือของเขตพระราชฐานอากาซากะพ.ศ. 2452 - 30 กรกฎาคม 2455มกุฎราชกุมารฮิโรฮิโตะวังทากานาวะ (高輪皇族邸)ย่านทากานาวะ เขตมินาโตะ กรุงโตเกียว25 มีนาคม 2456 - 6 ธันวาคม 2464(พระตำหนักชั่วคราว)วังคาซูมิงาเซกิhttps://www.ndl.go.jp/scenery/data/242/ (ถูกทำลายจากแผ่นดินไหวใหญ่คันโต 1923)บริเวณอาคารสภานิติบัญญัติแห่งชาติเขตชิโยดะ กรุงโตเกียว6 ธันวาคม 2464 - 28 สิงหาคม 2466(พระตำหนักชั่วคราว)ทำเนียบรับรองพระตำหนักอากาซากะฝั่งเหนือของเขตพระราชฐานอากาซากะ28 สิงหาคม 2466 - 25 ธันวาคม 2469(พระตำหนักชั่วคราว)มกุฎราชกุมารอากิฮิโตะ-(ถูกทำลายจากการทิ้งระเบิด)https://diamond.jp/articles/-/329527?page=2บริเวณอาคารยูชินเท ฝั่งตะวันออกของทำเนียบรับรองพระตำหนักอากาซากะ29 มีนาคม 2480 - 25 พฤษภาคม 2488https://www.jstage.jst.go.jp/article/aija/90/832/90_1284/_pdf(พระตำหนักชั่วคราว)-(ถูกทำลายจากเพลิงไหม้)บริเวณพิพิธภัณฑ์สถาปัตยกรรมกลางแจ้งเอโดะ-โตเกียว เมืองโคงาเนอิ กรุงโตเกียวพฤษภาคม 2489 - ธันวาคม 2492(พระตำหนักชั่วคราว)วังฮิตาจิ หรือ วังโทกิวามัตสึ(常盤松御用邸)ย่านชิบูยะ เขตชิบูยะ กรุงโตเกียว11 กุมภาพันธ์ 2493https://diamond.jp/articles/-/355430?page=4 - 14 มิถุนายน 2503(พระตำหนักชั่วคราว)พระตำหนักเซ็นโตฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของเขตพระราชฐานอากาซากะ14 มิถุนายน 2503 - 7 มกราคม 2532มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะตำหนักอากาซากะตะวันออกฝั่งตะวันออกของเขตพระราชฐานอากาซากะ7 มกราคม 2532 - 6 กรกฎาคม 2537(พระตำหนักชั่วคราว)พระตำหนักเซ็นโตฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของเขตพระราชฐานอากาซากะ6 กรกฎาคม 2537 - 30 เมษายน 2562

 อ้างอิง 

โทงู
:หมวดหมู่:ที่ประทับของจักรพรรดิในประเทศญี่ปุ่น