หม่อมเจ้าอุทัยกัญญา ภาณุพันธุ์

หม่อมเจ้าอุทัยกัญญา ภาณุพันธุ์ (ประสูติ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2476) เป็นธิดาในพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช ประสูติแต่หม่อมพเยาว์ ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา และเป็นปนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

 ประวัติ 
หม่อมเจ้าอุทัยกัญญา ภาณุพันธุ์ มีนามลำลองว่า ท่านหญิงนิด ประสูติเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2476 เป็นธิดาพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช ประสูติแต่หม่อมพเยาว์ ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม นายนันท์) มีเชษฐาร่วมหม่อมมารดา คือ หม่อมเจ้านิพัทธพันธุพงศ์ ภาณุพันธุ์ เมื่อหม่อมเจ้าอุทัยกัญญามีชันษา 9 เดือน กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดชก็สิ้นพระชนม์ หลังจากนั้นหม่อมเจ้าวิไลกัญญา ภาณุพันธุ์ ชายาเอกของกรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดชซึ่งมีพระเมตตาต่อพระบุตรองค์อื่น ๆ ของสวามี ทรงรับพระธิดาสามองค์ของกรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดชที่ประสูติกับอนุภรรยามาชุบเลี้ยงดุจธิดาแท้ ๆ คือ ประภาพันธุ์ กรโกสียกาจ พันธุ์วโรภาส เศวตรุนทร์ และหม่อมเจ้าอุทัยกัญญา ภาณุพันธุ์ โดยอาศัยอยู่ร่วมกันจนกระทั่งหม่อมเจ้าวิไลกัญญาสิ้นชีพิตักษัย

หม่อมเจ้าหญิงอุทัยกัญญาเข้ารับราชการที่สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) จนกระทั่งเกษียณอายุราชการในตำแหน่งข้าราชการพลเรือนระดับ 8 สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี

 กรณียกิจ 
หม่อมเจ้าอุทัยกัญญา ภาณุพันธุ์ ทรงปฏิบัติกรณียกิจในฐานะพระอนุวงศ์ในด้านศาสนา หม่อมเจ้าอุทัยกัญญามักเสด็จไปปฏิบัติธรรม บำเพ็ญกัมมัฏฐานอยู่บ่อย ๆ จนพระสงฆ์ที่วัดธาตุวังจาน จังหวัดนครพนม ได้รวบรวมเงินบริจาคจัดสร้างพระตำหนักสำหรับรับรองให้สมเกียรติกับฐานันดรศักดิ์ของเจ้านายที่มาปฏิบัติธรรม หม่อมเจ้าอุทัยกัญญาประทานชื่อว่า "ตำหนักอุทัยทรงธรรม" เมื่อวันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2563 และมีกรณียกิจด้านสถาบันการศึกษา ซึ่งส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการระลึกถึงสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี

การระบาดทั่วของโควิด-19 ในประเทศไทย หม่อมเจ้าอุทัยกัญญาทรงบริจาคเครื่องผลิตออกชิเจน ขนาด 10 ลิตร จำนวน 2 เครื่อง และเครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว จำนวน 100 ชุด รวมทั้งเครื่องปรอดไว้ไข้ จำนวน 100 ชุด ผ่านผู้แทนองค์แก่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านแม่กุ้งหลวง จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ใช้ในการปฏิบัติหน้าที่

 เกียรติยศ 

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ฝ่ายใน, เล่ม ๑๔๒ ตอนที่ ๗๙ ข หน้า ๘, ๑๓ ธันวาคม ๒๕๖๘
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๐๐ ตอนที่ ๒๐๗ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๖๘, ๓๑ ธันวาคม ๒๕๒๖
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๙๗ ตอนที่ ๖๔ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๒๔๐๑, ๒๑ เมษายน ๒๕๒๓
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลาและเหรียญจักรพรรดิมาลา, เล่ม ๑๐๗ ตอนที่ ๘๘ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๒๘๙, ๒๘ พฤษภาคม ๒๕๓๓

 ตราประจำองค์ 
หม่อมเจ้าอุทัยกัญญามีตราประจำองค์ เป็นอักษรนาม อก. (มาจากพระนาม อุทัยกัญญา) โดยตัว อ มีสีชมพู และตัว ก มีสีเขียว เบื้องบนมีตราอาทิตย์อุทัย ซึ่งสื่อถึงสมเด็จพระราชปิตุลา บรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช ต้นราชสกุลภาณุพันธุ์

 พงศาวลี 

อ้างอิง

หมวดหมู่:ราชสกุลภาณุพันธุ์
หมวดหมู่:หม่อมเจ้าหญิง
หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.ช.