ฟาโรห์เวปวาเวทเอมซาฟ

เซเคมเร เนเฟอร์คาอู เวปวาเวตเอมซาฟ เป็นฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณในช่วงสมัยระหว่างกลางที่สอง  

ตามความเห็นของนักไอยคุปต์วิทยา คิม ไรโฮลต์ และดาร์เรล เบเกอร์ พระองค์อาจเป็นฟาโรห์จากราชวงศ์อไบดอส แม้ทั้งสองจะไม่ได้ระบุลำดับรัชสมัยในราชวงศ์ดังกล่าวอย่างชัดเจนก็ตามDarrell D. Baker: The Encyclopedia of the Pharaohs: Volume I - Predynastic to the Twentieth Dynasty 3300–1069 BC, Stacey International, , 2008, p. 496-497K.S.B. Ryholt: The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period, c. 1800 – 1550 BC, Carsten Niebuhr Institute Publications, vol. 20. Copenhagen: Museum Tusculanum Press, 1997   ในอีกความเห็นหนึ่ง เยือร์เกิน ฟอน เบ็คเคอราธ เสนอว่าฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟควรถูกจัดให้เป็นฟาโรห์ในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบสาม ขณะที่มาร์แซล มาเร เสนอว่าพระองค์เป็นฟาโรห์ในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบหกJürgen von Beckerath: Handbuch der ägyptischen Königsnamen, Münchner ägyptologische Studien 49, Mainz 1999.

 หลักฐานทางโบราณคดี 
หลักฐานร่วมสมัยเพียงชิ้นเดียวที่เกี่ยวข้องกับรัชสมัยของฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟ คือ จารึกหินปูนซึ่งได้รับการประเมินว่ามีคุณภาพเชิงช่าง "หยาบอย่างยิ่งเป็นพิเศษ" จารึกดังกล่าวถูกค้นพบที่อไบดอส และปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ในพิพิธภัณฑ์บริติช หมายเลขทะเบียน อีเอ 969Janine Bourriau: Pharaohs and Mortals: Egyptian art in the Middle Kingdom, Cambridge University Press, 1988, see p. 72-73, fig. 58

เนื้อหาบนจารึกหินแสดงภาพฟาโรห์ทรงยืนอยู่เบื้องหน้าเทพ "เวปวาเวต เจ้าแห่งอไบดอส" และโดยทั่วไปได้รับการประเมินว่ามีฝีมือเชิงช่างค่อนข้างต่ำ จารึกชิ้นดังกล่าวผลิตขึ้นโดยสำนักช่างที่ดำเนินงานอยู่ในอไบดอส

จารึกหินอื่น ๆ ที่สร้างโดยสำนักช่างเดียวกันเป็นของฟาโรห์ราโฮเทปและฟาโรห์พันทเจนี มาร์แซล มาเรจึงสรุปว่าฟาโรห์ทั้งสามพระองค์น่าจะทรงครองราชย์ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน เขาเสนอเพิ่มเติมอีกว่าจารึกหินของฟาโรห์พันทเจนีอาจสร้างโดยช่างอีกคนหนึ่ง ขณะที่จารึกหินของฟาโรห์ราโฮเทปและฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟน่าจะแกะสลักโดยช่างคนเดียวกัน ทั้งนี้ มาเรเสนอว่าฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟน่าจะทรงครองราชย์ต่อจากฟาโรห์ราโฮเทป อย่างไรก็ตาม เขาไม่ได้จัดให้ฟาโรห์แต่ละพระองค์อยู่ในราชวงศ์ใดโดยเฉพาะ หากแต่สรุปว่าฟาโรห์ทั้งสามพระองค์น่าจะอยู่ในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบหกหรือช่วงต้นราชวงศ์ที่สิบเจ็ดMarcel Marée: A sculpture workshop at Abydos from the late Sixteenth or early Seventeenth Dynasty, in: Marcel Marée (editor): The Second Intermediate period (Thirteenth-Seventeenth Dynasties, Current Research, Future Prospects, Leuven, Paris, Walpole, MA. 2010 . p. 245, 261-275

หลักฐานที่อาจเกี่ยวข้องกับพระองค์อีกชิ้นหนึ่ง คือ กราฟฟิโตที่ค้นพบในสุสานหมายเลข 2 ที่บะนีฮะซัน ซึ่งเป็นสุสานของอเมนเอมฮัต เจ้าผู้ครองแคว้นในสมัยราชวงศ์ที่สิบสอง ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากอไบดอสไปทางเหนือราว 250 กิโลเมตร ในอียิปต์กลาง เบ็คเคอราธเสนอคำอ่านข้อความดังกล่าวอย่างไม่เป็นทางการว่า "เซเคมเรเนเฟอร์คาอู" อย่างไรก็ตาม ต้นฉบับของจารึกนี้ได้สูญหายไปแล้ว ทำให้การอ่านดังกล่าวยังคงมีข้อกังขาJürgen von Beckerath: Untersuchungen zur politischen Geschichte der Zweiten Zwischenzeit in Ägypten, Glückstadt, 1964

 ข้อสันนิษฐานทางวิชาการ 
ในการศึกษาที่ว่าด้วยสมัยระหว่างกลางที่สอง คิม ไรโฮลต์ ได้ขยายแนวคิดที่เดทเลฟ ฟรังเคอที่เคยเสนอไว้ก่อนหน้านั้น กล่าวคือ ภายหลังการล่มสลายของราชวงศ์ที่สิบสาม อันเป็นผลจากการที่ชาวฮิกซอสเข้ายึดครองเมมฟิส ได้เกิดอาณาจักรอิสระซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ที่อไบดอสในอียิปต์กลางDetlef Franke: Zur Chronologie des Mittleren Reiches. Teil II: Die sogenannte Zweite Zwischenzeit Altägyptens, in Orientalia 57 (1988), p. 259 แนวคิดเรื่อง "ราชวงศ์อไบดอส" จึงใช้เรียกกลุ่มผู้ปกครองท้องถิ่นซึ่งครองอำนาจในอียิปต์กลางเป็นระยะเวลาสั้น ๆ

ไรโฮลต์ชี้ว่า ปรากฏหลักฐานของฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟเฉพาะในพื้นที่อียิปต์กลางเท่านั้น และพระนามของพระองค์เป็นพระนามที่อ้างถึงเทพเจ้า ซึ่งในที่นี้ได้อ้างถึงเทพเวปวาเวต ซึ่งเป็นเทพประจำเมืองอไบดอส ด้วยเหตุนี้ เขาจึงสรุปว่าพระองค์น่าจะทรงปกครองที่อไบดอส และควรจัดให้พระองค์อยู่ในราชวงศ์อไบดอส ข้อสรุปดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจากดาร์เรล เบเกอร์ แต่ไม่ได้รับการเห็นพ้องจากเบ็คเคอราธ ซึ่งจัดให้พระองค์อยู่ในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบสาม

ในทำนองเดียวกัน มาร์แซล มาเร ไม่เห็นด้วยกับข้อสมมติฐานของไรโฮลต์ โดยเสนอว่าฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟควรจัดเป็นฟาโรห์ในช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบหก โดยมาเรให้เหตุผลว่า สำนักช่างที่ผลิตจารึกหินของฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟยังเป็นผู้สร้างจารึกหินของฟาโรห์พันทเจนีและฟาโรห์ราโฮเทป ซึ่งฟาโรห์พระองค์หลังมักถูกจัดให้อยู่ในช่วงต้นราชวงศ์ที่สิบเจ็ด ดังนั้น เขาจึงสรุปว่าฟาโรห์ราโฮเทป ฟาโรห์พันทเจนี และฟาโรห์เวปวาเวตเอมซาฟ น่าจะทรงครองราชย์ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน และข้อสรุปดังกล่าวย่อมไม่สนับสนุนการมีอยู่ของราชวงศ์อไบดอสเมื่อราว 1650 ปีก่อนคริสตกาล

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น

Wepwawetemsaf's stele. พิพิธภัณฑ์บริติช, อีเอ 969.

หมวดหมู่:ฟาโรห์