พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิลวรรณ

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิลวรรณ (พระนามเดิม: หม่อมเจ้านิลวรรณ อุไรพงศ์; ไม่ปรากฏ - 22 มิถุนายน พ.ศ. 2443) เป็นพระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอดุลยลักษณสมบัติ พระราชนัดดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

ในรัชกาลที่ 5 ทรงได้รับโปรดเกล้าฯ ให้เฉลิมพระยศเป็น พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิลวรรณ เมื่อปีระกา พ.ศ. 2438 พระองค์เจ้านิลวรรณ ทรงเป็นแม่กองก่อสร้างสุสานหลวงวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหารภายหลังพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูธเรศธำรงศักดิ์ แม่กองงานพระองค์แรกสิ้นพระชนม์ในปี พ.ศ. 2440นอกจากนี้ยังได้ทรงช่วยงานพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอดุลยลักษณสมบัติ ซึ่งเป็นพระบิดา ในขณะทรงบังคับบัญชาการกรมช่างศิลาแลกรมแสง และในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้รับราชการในการช่างแสงและการจรต่างๆ รวมถึงยังได้เป็นผู้กำกับช่างแต่งพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 4 ในเวลาเมื่อหล่อแล้วเสร็จนั้น 

ในปี พ.ศ. 2436 (ร.ศ.111) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งหม่อมเจ้านิลวรรณ เป็น องคมนตรีการพระราชพิธีศรีสัจปาน กาลพระราชทานพระไชยวัฒน์องค์เล็ก แลเครื่องราชอิสริยาภรณ์ แลตั้งองคมนตรี ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 9 แผ่นที่ 26 วันที่ 25 กันยายน รัตนโกสินทร์ศก 111 หน้า 201 

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิลวรรณ สิ้นพระชนม์เมื่อที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2443 พระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร วันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2443 โดยพระศพของพระองค์ได้พระราชทานเพลิงคราวเดียวกับพระศพของหม่อมเจ้าสารพัดเพ็ชร ในสมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ พระราชพงศาวดารรัชกาลที่ ๔ เล่ม ๒ หน้า๒ - ๔

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ถวายบังคมพระบรมรูป แลพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์  ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 10 หน้า 368

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:พระวรวงศ์เธอ
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าตั้ง
หมวดหมู่:ราชสกุลอุไรพงศ์
หมวดหมู่:สกุลสุนทรกุล ณ ชลบุรี