มังคลัตถทีปนี

มังคลัตถทีปนี () หรือ มงคลทีปนี เป็นปกรณ์วิเสสภาษาบาลีhttp://www.thammasatu.net/balee/mkthai.php?Page=-1&park=1ที่พระสิริมังคลาจารย์ชาวเชียงใหม่รจนาขึ้นในสมัยอาณาจักรล้านนา เพื่ออธิบายความในมงคลสูตรที่ปรากฏในพระไตรปิฎก 2 แห่ง คือ ในขุททกปาฐะและสุตตนิบาตแห่งพระสุตตันตปิฎก ท่านได้อธิบายถึงความหมายของพระสูตรนี้โดยละเอียดด้วยภาษาไพเราะและสละสลวย เนื้อหาอ้างอิงเนื้อความจากอรรถกถา ทั้งฎีกา ทั้งอนุฎีกา  ทั้งคำเกจิอาจารย์ และมีการยกเรื่องจากคัมภีร์และชาดกอื่น ๆ มาอธิบายประกอบ ค้นพบเป็นคัมภรีใบลานและสมุดข่อยจารโดยอักษรหรืออักขระพม่าและอักขระไทยเหนือ ต่อมาได้ปริวรรตเป็นอักษรไทยภาษาบาลีและมหาวิทยาลัยมหามกุฏ ฯลฯ ได้จัดพิมพ์เป็นจำนวนหลายครั้งเพื่อใช้ประกอบการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทยชั้นเปรียญธรรม 4 ประโยค และเปรียญธรรม 5 ประโยค เป็นหนังสือที่ปราชญ์ภาษาบาลีทั้งศรีลังกาและพม่าให้การยอมรับโดยมีการนำไปเผยแพร่ยังประเทศศรีลังกา กัมพูชา ลาว และพม่า

ประวัติ
แต่งขึ้นเมื่อปีวอก จ.ศ. 886 ตรงกับ พ.ศ. 2067 โดยพระสิริมังคลาจารย์ พระภิกษุชาวล้านนาสมัยพญาแก้วครองเมืองเชียงใหม่ ตอนที่ท่านแต่งมงคลทีปนีนี้ท่านได้อาศัยสูญญาคาร (เรือนว่าง) ที่สงบเงียบ ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศใต้ของตัวเมืองเชียงใหม่ ห่างจากตัวเมืองประมาณ 4 กิโลเมตร ปัจจุบันคือวัดตำหนักสวนขวัญศิริมังคลาจารย์http://www.thammasatu.net/balee/mkthai.php?Page=171&park=5http://www.thammasatu.net/balee/mkview.php?Page=478&park=2

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:คัมภีร์ของศาสนาพุทธเถรวาท
หมวดหมู่:งานเขียนของพระสิริมังคลาจารย์