อาร์ชิบอลด์ พริมโรส เอิร์ลที่ 5 แห่งโรสเบรี

อาร์ชิบอลด์ ฟิลิป พริมโรส เอิร์ลที่ 5 แห่งโรสเบรี เอิร์ลที่ 1 แห่งมิดลอเธียน () เป็นรัฐบุรุษและนักการเมืองชาวอังกฤษ เขาดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรีตั้งแต่ 5 มีนาคม ค.ศ. 1894 ถึง 22 มิถุนายน ค.ศ. 1895 ก่อนที่ปู่ของเขาจะถึงอนิจกรรมใน ค.ศ. 1868 เขาเป็นที่รู้จักในชื่อ ท่านลอร์ดดัลเมนี

เขาเริ่มเข้าสู่สนามการเมืองระดับชาติในค.ศ. 1879–80 เมื่อเขาได้ช่วยวิลเลียม แกลดสตันหาเสียงในเมืองมิดลอเธียนของสกอตแลนด์จนประสบความสำเร็จ เริ่มทำงานในคณะรัฐบาลในค.ศ. 1884 และได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีต่างประเทศสองครั้งในสองรัฐบาลแกลดสตันและกลายเป็นมือขวาของแกลดตัน ในปีค.ศ. 1894 เขาได้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคเสรีนิยมและนายกรัฐมนตรีต่อจากแกลดตัน รัฐบาลของเขาล้มเหลวอย่างสิ้นเชิงในการจัดการกับวิกฤติการอาร์เมเนีย ค.ศ. 1895–96 ทำให้ชาวอาร์เมเนียต้องล้มตายนับแสนคน เมื่อพรรคเสรีนิยมพ่ายแพ้การเลือกตั้งใน ค.ศ. 1895 เขาก็ลาออกจากการเป็นหัวหน้าพรรค และไม่เคยกลับเข้าสู้เส้นทางการเมืองอีกเลย

เขาเป็นนักการเมืองฝ่ายเสรีจักรวรรดินิยม (Liberal Imperialism) เป็นพวกที่นิยมการมีกองทัพที่แข็งแกร่งและแผ่ขยายอาณานิคม เชื่อว่าการปฏิรูปสังคมต้องเริ่มจากระดับครัวเรือนและต่อต้านลัทธิสังคมนิยมอย่างหนักแน่น นักประวัติศาสตร์วิจารณ์ว่าเขาล้มเหลวทั้งการเป็นรัฐมนตรีต่างประเทศและนายกรัฐมนตรีPeter Stansky, Ambitions and Strategies: The Struggle for the Leadership of the Liberal Party in the 1890s (1964)Robert Rhodes James, Rosebery: a biography of Archibald Philip, fifth earl of Rosebery (1963)

อ้างอิง

หมวดหมู่:นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:นักการเมืองอังกฤษ
หมวดหมู่:ขุนนางอังกฤษ
หมวดหมู่:บุคคลในสมัยวิกตอเรีย