รายนามประมุขแห่งรัฐยูโกสลาเวีย

บทความนี้แสดงรายนามประมุขแห่งรัฐยูโกสลาเวีย โดยเริ่มต้นตั้งแต่การสถาปนาราชอาณาจักรแห่งชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีนใน ค.ศ. 1918 จนกระทั่งการล่มสลายของสหภาพรัฐเซอร์เบียและมอนเตเนโกรใน ค.ศ. 2006 ซึ่งถือเป็นจุดจบของการรวมชาติยูโกสลาเวียอย่างสมบูรณ์

ราชอาณาจักรแห่งชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีน (ซึ่งต่อมาเปลี่ยนเป็น "ราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย" ใน ค.ศ. 1929) เป็นรัฐราชาธิปไตยแบบสืบสันตติวงศ์ภายใต้การนำของราชวงศ์คาราจอร์เจวิชตั้งแต่ ค.ศ. 1918 จนถึงช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ภายหลังสงครามยุติลง สหพันธ์สาธารณรัฐประชาชนยูโกสลาเวียภายใต้การนำของอีวาน รีบาร์ ผู้ซึ่งเป็นประธานสูงสุดแห่งสมัชชาแห่งชาติ (โฆษกรัฐสภา) และหลังจากนั้นโดยประธานาธิบดียอซีป บรอซ ตีโต ตั้งแต่ ค.ศ. 1953 จนกระทั่งการอสัญกรรมของเขาใน ค.ศ. 1980 ซึ่งหลังจากนั้นมาตำแหน่งประธานาธิบดียูโกสลาเวียได้ถูกกำหนดให้เป็นแบบประมุขแห่งรัฐรวมกลุ่ม (collective head of state) โดยมีการผลัดเปลี่ยนกันระหว่างหมู่ตัวแทนของแต่ละสาธารณรัฐและจังหวัดปกครองตนเอง อย่างไรก็ตาม จนถึง ค.ศ. 1990 ตำแหน่งของประธานสันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวียมักเป็นตำแหน่งที่มีอำนาจสูงที่สุด และในปีเดียวกันนั้น มีการนำระบบหลายพรรคมาใช้ แต่ประมุขแห่งรัฐยังคงหมุนเวียนกันในหมู่ผู้แทนที่ได้รับการแต่งตั้งจากสาธารณรัฐและจังหวัดปกครองตนเอง จนกระทั่งการล่มสลายของยูโกสลาเวียในสองปีต่อมา

 ราชอาณาจักรแห่งชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีน (ค.ศ. 1918—1929) 
ตั้งแต่วันที่ 9 ตุลาคม ค.ศ. 1915 ถึงวันที่ 1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1918 ราชอาณาจักรเซอร์เบีย () ถูกยึดครองโดยจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีและบัลแกเรีย (ในความเป็นจริงแล้วการปลดปล่อยดินแดนดำเนินการตั้งแต่ต้นเดือนตุลาคม ค.ศ. 1917) ระหว่างการถูกยึดครองนั้น พระเจ้าปีเตอร์ที่ 1 แห่งคาราจอร์เจวิช ทรงตั้งรัฐบาลพลัดถิ่นอยู่ที่คอร์ฟูของกรีซ ซึ่งในวันที่ 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1917 หัวหน้ารัฐบาลเซอร์เบียนีโคลา ปาชิช และประธานคณะกรรมการยูโกสลาฟประจำกรุงลอนดอนอานเต ตรุมบิช ได้ลงนามในปฏิญญาว่าด้วยการการรวมเซอร์เบียและดินแดนสลาฟใต้ของออสเตรีย-ฮังการีให้เป็นรัฐเดียวเมื่อสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ภายใต้การอุปถัมภ์ของราชวงศ์คาราจอร์เจวิชแห่งเซอร์เบีย เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม ค.ศ. 1917 คณะกรรมการรวมชาติมอนเตเนโกรในกรุงปารีสร้องขอเข้าร่วมในปฏิญญาด้วย ในวันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ. 1918 ราชอาณาจักรแห่งชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีน (, ) ได้รับการจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการ โดยพระมหากษัตริย์เซอร์เบียปีเตอร์ที่ 1 ได้รับการสถาปนาเป็น "พระมหากษัตริย์แห่งปวงชนชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีน () แต่เนื่องจากพระองค์ทรงมีพระพลานามัยที่ไม่แข็งแรง พระองค์จึงทรงมอบพระราชอำนาจให้แก่มกุฎราชกุมารอเล็กซานเดอร์แห่งคาราจอร์เจวิช เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม ค.ศ. 1918 รัฐแห่งชาวสโลวีน โครแอต และเซิร์บ (, ) ซึ่งก่อตั้งขึ้นจากรวมตัวกันของดินแดนสลาฟใต้ภายหลังการล่มสลายของจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี (ราชอาณาจักรโครเอเชีย–สลาโวเนีย ราชอาณาจักรแดลเมเชีย บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา และคาร์นีโอลา) ในวันที่ 29 ตุลาคม ค.ศ. 1918 ได้ขอเข้าร่วมเป็นหนึ่งเดียวกับราชอาณาจักร รัฐบาลเซอร์เบียของปาชิชยังคงเป็นรัฐบาลชั่วคราวของราชอาณาจักรใหม่ต่อไป จนกระทั่งสโตจาน โปรติช ได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานสภารัฐมนตรีคนแรก () ในวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1921 ซึ่งตรงกับวันวีดอฟดาน ทางสภาร่างรัฐธรรมนูญได้ประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งบังคับใช้จนกระทั่งการสถาปนาระบอบเผด็จการราชวงศ์ของกษัตริย์อเล็กซานเดอร์เมื่อวันที่ 6 มกราคม ค.ศ. 1929 และในวันที่ 3 ตุลาคม พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ทรงประกาศใช้กฎหมาย "ว่าด้วยชื่อและการแบ่งเขตการปกครองของราชอาณาจักร" ซึ่งมีผลใช้บังคับในวันต่อมา ทำให้ประเทศถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "ราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย" นับตั้งแต่นั้นมา (แม้ว่าก่อนหน้านั้นจะมีการใช้ชื่อ "ยูโกสลาเวีย" กันอย่างแพร่หลายอยู่แล้ว แต่ยังคงไม่เป็นทางการ)

พระนามรูปภาพการดำรงตำแหน่งราชวงศ์พระอิสริยยศเริ่มต้นสิ้นสุด ปีเตอร์ที่ 1Петар I(Petar I) 100px|พระเจ้าปีเตอร์ที่ 1 แห่งปวงชนชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีน 1 ธันวาคม ค.ศ. 1918 16 สิงหาคม ค.ศ. 1921 Карађорђевићи(Karađorđevići) พระมหากษัตริย์แห่งปวงชนкраљ Срба, Хрвата и Словенаца(kralj Srba, Hrvata i Slovenaca) อเล็กซานเดอร์Александар I(Aleksandar I) 100px|พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งยูโกสลาเวีย1 ธันวาคม ค.ศ. 191816 สิงหาคม ค.ศ. 1921มกุฎราชกุมารและผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์престолонаследник и регент(prestolonaslednik i regent) 16 สิงหาคม ค.ศ. 1921 4 ตุลาคม ค.ศ. 1929 ชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีนкраљ Срба, Хрвата и Словенаца(kralj Srba, Hrvata i Slovenaca")

 ราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย (ค.ศ. 1929—1945) 

เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม ค.ศ. 1929 กษัตริย์อเล็กซานเดอร์ทรงประกาศใช้กฎหมาย "ว่าด้วยชื่อและการแบ่งเขตการปกครองของราชอาณาจักร" ซึ่งมีผลใช้บังคับในวันต่อมา ทำให้ประเทศถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "ราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย" (, ) และมีการแบ่งการปกครองเป็นแบบบาโนวีนา (banovina) โดยยึดตามองค์ประกอบของชาติพันธุ์เป็นหลัก

รัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือที่รู้จักกันว่า "รัฐธรรมนูญเดือนกันยายน" () ได้ประกาศใช้ตามพระราชประสงค์ของกษัตริย์อเล็กซานเดอร์เมื่อวันที่ 3 กันยายน ค.ศ. 1931 ซึ่งถือเป็นยุติระบอบเผด็จการโดยราชวงศ์อย่างเป็นทางการ รัฐธรรมนูญฉบับนี้มีผลบังคับใช้จนกระทั่งการก่อตั้งสหพันธ์สาธารณรัฐประชาชนยูโกสลาเวียเมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน ค.ศ. 1945 ภายหลังการลอบปลงพระชนม์กษัตริย์อเล็กซานเดอร์ในมาร์แซย์เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม ค.ศ. 1934 เจ้าชายปอล คาราจอร์เจวิชได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ซึ่งมีตำแหน่งเป็นหัวหน้าคณะผู้สำเร็จราชการภายใต้มกุฎราชกุมารปีเตอร์ที่ 2) เจ้าชายปอลทรงดำเนินนโยบายสู่การสร้างสายสัมพันธ์กับเยอรมนีและอิตาลี กองกำลังทางการเมืองที่โดดเด่นในช่วงเวลานี้คือสหภาพมูลวิวัติยูโกสลาฟ ซึ่งมีอุดมการณ์ที่คล้ายคลึงกับลัทธิฟาสซิสต์ รัฐบาลที่นำโดยดรากีชา ซเวตโควิช ได้ลงนามในกติกาสัญญาไตรภาคีเมื่อวันที่ 25 มีนาคม ค.ศ. 1941 ทว่าในอีกสองวันต่อมารัฐบาลและเจ้าชายปอลถูกโค่นอำนาจเนื่องจากเกิดการรัฐประหาร คณะรัฐประหารได้มอบพระราชอำนาจและประกาศบรรลุนิติภาวะแด่กษัตริย์ปีเตอร์ที่ 2 พร้อมทั้งจัดตั้งรัฐบาลที่นำโดยนายพลดูชัน ซีมอวิช

ในวันที่ 6 เมษายน ค.ศ. 1941 กองกำลังเยอรมันและอักษะเข้าโจมตียูโกสลาเวียและแบ่งแยกดินแดนของประเทศในช่วงการบุกครองยูโกสลาเวีย ซึ่งในวันที่ 15 เมษายน ค.ศ. 1941 คณะรัฐบาลพร้อมด้วยกษัตริย์ปีเตอร์ที่ 2 เสด็จลี้ภัยออกประเทศและจัดตั้งรัฐบาลพลัดถิ่นอยู่ที่ลอนดอนตลอดช่วงสงคราม

พระนามรูปภาพการดำรงตำแหน่งราชวงศ์พระอิสริยยศเริ่มต้นสิ้นสุด อเล็กซานเดอร์Александар I(Aleksandar I) 100px|พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งยูโกสลาเวีย 4 ตุลาคม ค.ศ. 1929 9 ตุลาคม ค.ศ. 1934 Карађорђевићи(Karađorđevići) พระมหากษัตริย์ยูโกสลาเวียкраљ Југославије(kralj Jugoslavije) ปีเตอร์ที่ 2Петар II(Petra II) 100px|พระเจ้าปีเตอร์ที่ 2 แห่งยูโกสลาเวีย 9 ตุลาคม ค.ศ. 1934 15 เมษายน ค.ศ. 1941 พระมหากษัตริย์ยูโกสลาเวียкраљ Југославије(kralj Jugoslavije)นีโคลา อูซูโนวิช(Nikola Uzunović)100px9 ตุลาคม ค.ศ. 193411 ตุลาคม ค.ศ. 1934พรรคยูโกสลาฟแห่งชาติประธานสภารัฐมนตรีПредседник министарског савета(Predsjednik ministarskog vijeća)เจ้าชายปอลคาราจอร์เจวิช(Pavle Karađorđević)100px9 ตุลาคม ค.ศ. 193427 มีนาคม ค.ศ. 1941 Карађорђевићи(Karađorđevići)ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์краљевски намесник(kraljevski namesnik)อีโว เปโรวิช(Ivo Perović)100pxอิสระราเดนโค สตานโควิช(Radenko Stanković)100px

 สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย 
  ประมุขแห่งรัฐ ช่วงอายุ เริ่มวาระ สิ้นสุดวาระ พรรค ผู้แทน หมายเหตุ ประธานสภาผู้บริหารแห่งสภาประชาชาติ1945–1953 N/A 100px|Ivan Ribar อีวาน รีบาร์ 1881–1968 29 ธันวาคม 1945 14 มกราคม 1953 พรรคคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย (party renamed) N/A The office of the President of the Presidium of the Yugoslav National Assembly (the Parliament) was the office of the head of state 1945–1953. The Communist Party of Yugoslavia was reorganized and renamed into the สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย on November 2, 1952. สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย (party renamed) ประธานาธิบดี1953–1980 1  100px|Josip Broz Tito  ยอซีป บรอซ ตีโต  1892–1980  14 มกราคม 1953  4 พฤษภาคม 1980  สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  N/A  Office of the President of Yugoslavia instituted in 1953. Josip Broz Tito declared president for life in 1974. Office of President of the Presidency instituted to take effect upon Broz's death. ประธานสภาประธานาธิบดี1980–1992 1  100px|Lazar Koliševski  ลาซาร์ โคลิเซฟสกี้  1914–2000  4 พฤษภาคม 1980  15 พฤษภาคม 1980  สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  มาซิโดเนีย  ประธานประมุขแห่งรัฐรวม รับช่วงต่อภายหลังการมรณกรรมของตีโต ฐานะขณะนั้นเป็นรองประธานาธิบดี 2  100px|Cvijetin Mijatović  ซวิเจติน มิยาโตวิช  1913–1993  15 พฤษภาคม 1980  15 พฤษภาคม 1981  สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  บอสนียและเฮอร์เซโกวีนา ประธานประมุขแห่งรัฐรวม 3  100px|Sergej Kraigher  เซอร์เก ไครเยอร์  1914–2001  15 พฤษภาคม 1981  15 พฤษภาคม 1982  สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  สโลวีเนีย  ประธานประมุขแห่งรัฐรวม 4  100px|Petar Stambolić  เปตาร์ สตัมโบลิช  1912–2007  15 พฤษภาคม 1982  15 พฤษภาคม 1983  สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  เซอร์เบีย  ประธานประมุขแห่งรัฐรวม 5  100px|Mika Špiljak  มิกา สปิลจัก  1916–2007  15 พฤษภาคม 1983  15 พฤษภาคม 1984  สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  โครเอเชีย  ประธานประมุขแห่งรัฐรวม 6  100px|Veselin Đuranović  วาเซลิน ดูราโนวิช  1925–1997  15 พฤษภาคม 1984  15 พฤษภาคม 1985  สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  มอนเตรเนโกร  ประธานประมุขแห่งรัฐรวม 7  100px|Radovan Vlajković  ราโดวาน วลาจโควิช  1922–2001  15 พฤษภาคม 1985  15 พฤษภาคม 1986  สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  จังหวัดสังคมนิยมอิสระวอยวอดีนา  ประธานประมุขแห่งรัฐรวม 8  100px|Sinan Hasani  ซีนาน ฮาซานิ  1922–2010  15 พฤษภาคม 1986  15 พฤษภาคม 1987  สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  จังหวัดสังคมนิยมอิสระคอซอวอ ประธานประมุขแห่งรัฐรวม 9  100px|Lazar Mojsov  ลาซาร์ โมจซอฟ  1920–2011  15 พฤษภาคม 1987  15 พฤษภาคม 1988  สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  มาซิโดเนีย  ประธานประมุขแห่งรัฐรวม 10  100px|Raif Dizdarević  ราอิฟ ดิซดาเรวิช  1926–  15 พฤษภาคม 1988  15 พฤษภาคม 1989  สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  บอสนียและเฮอร์เซโกวีนา  ประธานประมุขแห่งรัฐรวม 11  100px|Janez Drnovšek  จาเนซ เดอร์นอฟเซก  1950–2008  15 พฤษภาคม 1989  15 พฤษภาคม 1990  สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  สโลวีเนีย  ประธานประมุขแห่งรัฐรวม 12 100px|Borisav Jović โบริสลาฟ โจวิช 1928– 15 พฤษภาคม 1990 15 พฤษภาคม 1991 สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย  (until January 1990) Serbia ประธานประมุขแห่งรัฐรวม สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย dissolved into six separate parties. In Serbia the party was succeeded by the Socialist Party of Serbia. Socialist Party of Serbia (from January 1990) N/A  100px  เซจโด บาจราโมวิช<small> (acting)  1927–1993  16 พฤษภาคม 1991  30 June 1991  พรรคสังคมนิยมแห่งเซอร์เบีย  จังหวัดสังคมนิยมอิสระคอซอวอ  รักษาการประธานาธิบดี 13  100px|Stjepan Mesić  สเตฟาน เมสิช  1934–  30 June 1991  5 December 1991  สหภาพประชาธิปไตยโครเอเชีย  โครเอเชีย  ประธานประมุขแห่งรัฐรวม ประธานาธิบดียูโกสลาเวียคนสุดท้าย N/A  100px  บรันโก คอสติช (acting)  1939–  5 December 1991  15 June 1992  พรรคประชาธิปไตยสังคมนิยมแห่งมอนเตรเนโกร  มอนเตรเนโกร  รักษาการประธานาธิบดี แต่งตั้งโดยเซอร์เบียและมอนเตรเนโกร

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:รัฐบาลยูโกสลาเวีย
หมวดหมู่:ประเทศยูโกสลาเวีย
ยูโกสลาเวีย