กางเขนเหล็ก

กางเขนเหล็ก (, ไอเซอร์เนส ครอยซ์) เป็นเครื่องเกียรติยศทางทหาร สถาปนาขึ้นในสมัยราชอาณาจักรปรัสเซีย ซึ่งใช้เรื่อยมาในยุคจักรวรรดิเยอรมัน (ค.ศ. 1871–1918) และนาซีเยอรมนี (ค.ศ. 1933–1945) เครื่องเกียรติยศนี้เมื่อแรกเริ่มถูกสถาปนาขึ้นเป็นเหรียญอิสริยาภรณ์โดยพระเจ้าฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 3 แห่งปรัสเซีย ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1813 ระหว่างสงครามนโปเลียน เหรียญอิสริยาภรณ์นี้เป็นถูกจ่ายเป็นบำเหน็จแก่ทหารในสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย, สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง, สงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งพลเรือนที่ร่วมปฏิบัติการทางทหารก็อาจได้รับด้วยเช่นกัน

นอกจากกางเขนเหล็ก ยังมีอีกตราหนึ่งที่ชื่อว่า กางเขนดำ () ออกแบบโดยคาร์ล ฟรีดริช ชิงเกิล อาศัยเค้าโครงของตรากางเขนเหล็กของพระเจ้าฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 3Michael Nungesser, , ed. on behalf of the Bezirksamt Kreuzberg von Berlin as catalogue of the exhibition  in the , between 25 April and 7 June 1987, Berlin: Arenhövel, 1987, pp. 22 and 29. ISBN 3-922912-19-2. ตรากางเขนดำปรากฏควบคู่กับตราเหยี่ยวดำอยู่บนธงสงครามของปรัสเซีย กางเขนดำถูกใช้เป็นตราประจำกองทัพปรัสเซียและเยอรมนีตั้งแต่ ค.ศ. 1871 จนถึง 1918 และถูกแทนที่ด้วยตรา บัลเคนครอยซ์ (Balkenkreuz) อย่างไรก็ตามในปีค.ศ. 1956 ได้มีการฟื้นฟูตรากางเขนดำมาเป็นตราประจำบุนเดิสแวร์ ซึ่งยังใช้มาจนถึงทุกวันนี้

ในค.ศ. 1980 รัฐบาลเยอรมนีตะวันตกได้สถาปนาอิสริยาภรณ์ที่มีชื่อว่า เหรียญเกียรติยศบุนเดิสแวร์ () ซึ่งมีลักษณะตามแบบกางเขนเหล็ก ถือเป็นการนำกางเขนเหล็กกลับมาใช้เป็นบำเหน็จความชอบเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สองในปีค.ศ. 1945

 อิสริยาภรณ์กางเขนเหล็ก 
 กางเขนเหล็กชั้นสองcenter|140pxกางเขนเหล็ก ชั้น 2ค.ศ.1813–1913center|140pxกางเขนเหล็ก ชั้น 2สำหรับผู้มิใช่พลรบค.ศ.1813–1918center|140pxกางเขนเหล็ก ชั้น 2ค.ศ.1914–1939center|140pxกางเขนเหล็ก ชั้น 2ค.ศ.1939–1945
กางเขนเหล็กชั้นหนึ่งcenter|140pxกางเขนเหล็ก ชั้น 1ค.ศ.1813–1913center|140pxกางเขนเหล็ก ชั้น 1ค.ศ.1914–39center|140pxกางเขนเหล็ก ชั้น 2ค.ศ.1939–45

มหากางเขนแห่งกางเขนเหล็กcenter|160pxชั้นมหากางเขนcenter|160pxชั้นมหากางเขนพร้อมดารา
กางเขนอัศวินแห่งกางเขนเหล็กcenter|140pxกางเขนอัศวินcenter|140pxแพรแถบอีกแบบcenter|140px... ประดับด้วยใบโอ๊กcenter|140pxแพรแถบอีกแบบcenter|140px... และดาบcenter|140pxแพรแถบอีกแบบcenter|140px... ประดับเพชรcenter|140pxแพรแถบอีกแบบcenter|140px...เคลือบทอง ...center|140pxแพรแถบอีกแบบ

 ดูเพิ่ม
 พัวร์เลอเมรีท (Pour le Mérite)
 มหากางเขนแห่งกางเขนเหล็ก (Großkreuz des Eisernen Kreuzes)
 กางเขนอัศวินแห่งกางเขนเหล็ก (Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes)
 กางเขนวีรกรรมสงคราม (Kriegsverdienstkreuz)

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เครื่องหมายกางเขน
หมวดหมู่:อิสริยาภรณ์และบำเหน็จทางทหารของปรัสเซีย