พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจงกล

พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจงกล (พ.ศ. 2328 — พ.ศ. 2385) พระนามเดิม หม่อมเจ้าทองสุก เป็นพระธิดาพระองค์เล็กในสมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์ กับพระชายาทองอยู่

พระประวัติ
พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจงกล ประสูติเมื่อปี พ.ศ. 2328 เป็นพระธิดาพระองค์เล็กในสมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์ กับพระชายาทองอยู่ เดิมมีพระนามว่า หม่อมเจ้าทองสุก พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชพระราชทานพระนามใหม่ว่า จงกล ต่อมาในปี พ.ศ. 2329 ทรงได้รับโปรดเกล้าฯ เลื่อนเป็น พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าจงกล

พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจงกล มีพระโสทรภราดา และพระโสทรภคินี 5 พระองค์ คือ
 พระสัมพันธวงศ์เธอ กรมหมื่นนราเทเวศร์ (พระนามเดิม ปาน) ต้นราชสกุลปาลกะวงศ์
 พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากระจับ
 พระสัมพันธวงศ์เธอ กรมหมื่นนเรศร์โยธี (พระนามเดิม บัว)
 พระสัมพันธวงศ์เธอ กรมหลวงเสนีบริรักษ์ (พระนามเดิม แตง) ต้นราชสกุลเสนีวงศ์
 พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปฐมวงศ์

เมื่อแรกประสูติพระองค์เจ้าจงกล ได้แม่ช้อย มารดาของสุนทรภู่ เป็นพระนม จึงทรงสนิทสนมกับสุนทรภู่มาตั้งแต่ทรงพระเยาว์ สุนทรภู่มีบุตรกับนางจันหนึ่งคน ชื่อหนูพัด แต่ชีวิตครอบครัวก็ยังไม่ราบรื่นนัก ในที่สุดนางจันก็ร้างราไป พระองค์เจ้าจงกลได้รับอุปการะหนูพัดไว้ประวัติสุนทรภู่

ภายหลังจากสมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์ทิวงคต พระองค์เจ้าจงกล ทรงสร้างมณฑปพระพุทธบาทจำลองขึ้นในวัดอมรินทรารามวรวิหาร ประดับด้วยกระเบื้องและถ้วยชามเขียนสีของจีน เพื่อเป็นพระราชกุศลอุทิศถวายพระบิดา

พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจงกล สิ้นพระชนม์ในสมัยรัชกาลที่ 3 เมื่อปี พ.ศ. 2385 สิริพระชันษา 57 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุวัดอมรินทราราม เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2385

 พงศาวลี 

อ้างอิง

หมวดหมู่:พระองค์เจ้าหญิง
หมวดหมู่:พระองค์เจ้ายก
หมวดหมู่:พระสัมพันธวงศ์เธอ