ฟาโรห์เซเนบคาย

วอเซอร์อิบเร เซเนบคาย หรือ เซเนบ คาย เป็นฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณในช่วงสมัยระหว่างกลางที่สอง สันนิษฐานว่าพระองค์ทรงครองราชย์ระหว่าง 1650 ถึง 1600 ปีก่อนคริสตกาลWegner, Josef and Cahail, Kevin. "Introduction". King Seneb-Kay's Tomb and the Necropolis of a Lost Dynasty at Abydos, Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2021, pp. 1-7. https://doi.org/10.9783/9781949057102-006 หลุมฝังพระบรมศพของพระองค์ถูกค้นพบเมื่อเดือนมกราคม ปี ค.ศ. 2014 การค้นพบดังกล่าวเป็นหลักฐานที่สนับสนุนของการมีอยู่ของราชวงศ์อไบดอสที่ปกครองอย่างอิสระ ซึ่งราชวงศ์อไบดอสมีอำนาจปกครองในช่วงเวลาเดียวกันกับราชวงศ์ที่สิบห้าและราชวงศ์ที่สิบหกในช่วงสมัยระหว่างกลางที่สอง

 รัชสมัย 
ไม่ปรากฏหลักฐานเกี่ยวกับรัชสมัยของพระองค์โดยตรง นอกจากข้อสันนิษฐานที่ว่าพระองค์อาจจะทรงครองราชย์เป็นระยะเวลาสั้น ๆ ที่อไบดอส ในช่วงเวลาแห่งความไม่สงบภายหลังช่วงปลายราชวงศ์ที่สิบสาม

จากการศึกษาทางมานุษยวิทยากายภาพพบว่า พระองค์สวรรคตจากการบาดเจ็บสาหัสเมื่อมีพระชนมพรรษาประมาณ 35 ถึง 40 พรรษา เนื่องจากโครงกระดูกของพระองค์ปรากฏร่องรอยบาดแผลจากการสู้รบอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม พระบรมศพของพระองค์ได้รับการฝังอย่างสมพระเกียรติในสุสานที่ก่อสร้างขึ้นจากวัสดุซึ่งนำกลับมาใช้ใหม่หรือยึดมาจากสุสานในบริเวณใกล้เคียง

 สถานที่ฝังพระบรมศพ 
สุสานของฟาโรห์เซเนบคาย (ซีเอส 9) ที่อไบดอสใต้ ถูกค้นพบเมื่อปี ค.ศ. 2014 โดยโจเซฟ ดับเบิลยู. เวกเนอร์ จากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียและคณะนักโบราณคดีอียิปต์โบราณ
สุสานแบบสี่ห้องของพระองค์มีห้องฝังพระบรมศพที่ก่อด้วยหินปูนและได้รับการตกแต่งอย่างประณีต บล็อกหินส่วนใหญ่ที่ใช้ในการก่อสร้างถูกนำกลับมาใช้ใหม่จากสิ่งก่อสร้างสมัยก่อน อาทิ แผ่นศิลาจารึกของอิดูดจู-อิเกอร์ บริเวณผนังด้านทิศตะวันออกซึ่งเป็นผนังด้านสั้น ปรากฏภาพเขียนดวงตาวัดเจต จำนวนสองดวง ด้านซ้ายและขวาของภาพเป็นเทพีนิธและเทพีนุตในท่ายืน เหนือฉากดังกล่าวปรากฏภาพรัศมีสุริยะมีปีก ผนังด้านทิศเหนือปรากฏภาพเทพีองค์หนึ่งในท่ายืน อย่างไรก็ตาม พระนามของเทพีองค์นี้เสียหายไปแล้ว นอกจากนี้ ยังมีข้อความสั้น ๆ กล่าวถึงเทพดูอามูเทฟและเทพเกเบห์เซนูฟ ซึ่งเป็นเทพผู้พิทักษ์อวัยวะภายในตามคติความเชื่อเกี่ยวกับพิธีศพ ตรงกลางผนังปรากฏกรอบพระนาม ซึ่งปรากฏพระนาม "เซเนบคาย"

ส่วนผนังด้านทิศใต้ได้รับความเสียหายอย่างมาก แต่ยังพอมองเห็นร่องรอยภาพเทพีสององค์ พร้อมข้อความที่กล่าวถึงเทพอัมเซตและเทพฮาปิWegner, Josef: Raise yourself up: Mortuary Imaginary in the Tomb of Woseribre Seneb-Kay, in: G. Miniaci, M. Betrò, S. Quirke (editors): Company of Images, Modelling the Imaginary World of Middle Kingdom Egypt (2000-1500 BC), (Orientalia Lovaniensia Analecta 262), Leuven, Paris, Bristol, CT, 2017, , pp. 485-487.

นอกจากนี้ ยังมีข้อความภายในสุสานที่บันทึกชุดพระนามของฟาโรห์ โดยบันทึกพระนามของพระองค์ไว้ว่า "กษัตริย์แห่งอียิปต์บนและล่าง วอเซอร์อิบเร พระราชโอรสแห่งสุริยเทพรา เซเนบคาย" และพระนามของพระองค์ได้รับการจารึกไว้ภายในกรอบพระนาม

สุสานของฟาโรห์เซเนบคายไม่ได้มีสิ่งของที่ใช้ฝังร่วมกับพระบรมศพจำนวนมากนัก และอาจถูกโจรปล้นสุสานไปในสมัยโบราณ[ต้องการอ้างอิง] โดยสิ่งของที่ใช้ในพิธีพระบรมศพ เช่น หีบคาโนปิกที่ทำจากไม้ ได้ถูกนำมาจากสุสานที่สร้างขึ้นก่อนหน้านั้น โดยชิ้นส่วนที่หลงเลหือของหีบคาโนปิกดังกล่าวเดิมเป็นส่วนหนึ่งของโลงพระบรมศพที่จารึกพระนามของฟาโรห์โซเบคโฮเทป ซึ่งน่าจะมาจากสุสานที่อยู่ใกล้เคียง คือ สุสานเอส 10 ปัจจุบันเชื่อกันว่าเป็นสุสานของฟาโรห์โซเบคโฮเทปที่ 4Wegner, Josef W. (2015). "A royal necropolis at south Abydos: New Light on Egypt's Second Intermediate Period". Near Eastern Archaeology. 78 (2): 69–70. See p. 70

 การสวรรคต 
จากการศึกษาวิเคราะห์โครงกระดูกของฟาโรห์เซเนบคายพบว่า พระองค์มีพระวรกายสูงประมาณ 5 ฟุต 10 นิ้ว (ราว 1.78 เมตร) และสวรรคตเมื่อมีพระชนมพรรษาประมาณ 35–40 พรรษา โดยตรวจพบร่องรอยบาดแผลฉกรรจ์หลายแห่งบนโครงกระดูก ซึ่งสันนิษฐานว่าน่าจะเกิดขึ้นระหว่างการสู้รบ  ตรวจพบร่องรอยบาดแผลจากการกระแทกและของมีคมรวมทั้งสิ้นสิบแปดแห่ง บริเวณกระดูกส่วนล่างของพระปฤษฎางค์ พระบาท และข้อพระบาท ลักษณะเชิงมุมของรอยบาดแผลบ่งชี้ว่าพระองค์น่าจะถูกโจมตีจากตำแหน่งที่ต่ำกว่า ซึ่งอาจเกิดขึ้นขณะประทับอยู่บนพาหนะศึกหรืออยู่ในตำแหน่งที่สูงกว่าผู้โจมตี พระองค์สวรรคตจากการถูกทำร้ายบริเวณพระเศียรหลายครั้ง ทั้งนี้ รอยโค้งของบาดแผลบนพระเศียรสอดคล้องกับการใช้อาวุธประเภทขวานรบ ซึ่งมีรูปแบบเป็นลักษณะเฉพาะของช่วงสมัยระหว่างกลางที่สอง

พระเศียรของพระองค์เคยได้รับการประดับด้วยหน้ากากมัมมี่Wegner, Josef: Kings of Abydos, solving an Ancient Egyptian Mystery, in: Current World Archaeology, Magazine, 64, April/May 2014, Volume 6, no. 4, p. 26

 หลักฐานทางโบราณคดี 
หลักฐานสำคัญที่เกี่ยวข้องกับพระองค์คือ สุสาน (ซีเอส 9) ที่อไบดอส โดยสุสานดังกล่าวสร้างขึ้นโดยนำวัสดุจากสุสานที่อยู่ใกล้เคียงมาใช้ซ้ำ

วัตถุชิ้นหนึ่งที่อาจมีความเกี่ยวข้องกับพระองค์ คือ ไม้กายสิทธิ์ที่จารึกพระนามว่า เซบคาย ซึ่งค้นพบที่อไบดอส อย่างไรก็ตาม พระนามดังกล่าวอาจหมายถึงฟาโรห์จำนวนหนึ่งหรือสองพระองค์ในช่วงต้นราชวงศ์ที่สิบสามfinding-a-lost-pharaoh  archaeology and arts Retrieved 28 January 2014 การมีอยู่ของราชวงศ์อไบดอสได้รับการเสนอขึ้นเป็นครั้งแรกโดยเดทเลฟ ฟรังเคอ และได้รับการศึกษาต่อโดยคิม ไรโฮลต์ ในปี ค.ศ. 1997

 หลักฐานที่ไม่ร่วมสมัย 
บันทึกพระนามแห่งตูริน คอลัมน์ที่ 11 บรรทัดที่ 16-17 ซึ่งต่อเนื่องจากบทสรุปในคอลัมน์ที่ 11 บรรทัดที่ 14 ปรากฏลำดับพระนามของฟาโรห์ชุดใหม่ที่ยังคงหลงเหลือพระนามครองราชย์ไว้บางส่วน ได้แก่ วอเซอร์[...]เร (wsr-...-r') และ วอเซอร์[...] (wsr-...) มีข้อเสนอความเห็นว่า ฟาโรห์วอเซอร์อิบเร เซเนบคาย อาจเป็นฟาโรห์ที่ใช้พระนามเดียวกันกับพระนามที่ปรากฏในบรรทัดดังกล่าวhttps://pharaoh.se/ancient-egypt/kinglist/turin/column-11/Wegner JW. Woseribre Seneb-Kay. A newly identified Upper Egyptian king of the Second Intermediate Period. In: Forstner-Müller I, Moeller N, editors. The Hyksos ruler Khyan and the early Second Intermediate Period in Egypt: Problems and Priorities of Current Research. Vienna: Austrian Academy of Sciences; 2018. p. 287–305.

 ข้อสันนิษฐานทางวิชาการ 
พระนามประสูติ "เซเนบคาย" อาจสามารถแยกวิเคราะห์ได้เป็น เซเนบ + คาย ซึ่งอาจตีความได้ว่าเป็นรูปแบบแสดงสายสัมพันธ์ทางเครือญาติ โดยมีความหมายว่า เซเนบ พระราชโอรสแห่งคาย ทั้งนี้ พระนาม "คาย" ยังปรากฏในพระนามของฟาโรห์ในช่วงต้นราชวงศ์ที่สิบสาม คือ ฟาโรห๋เซดเจฟาคาเร คาย อเมนเอมฮัตที่ 7 

 ดูเพิ่ม 

 รายพระนามฟาโรห์

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ฟาโรห์