หม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์โต๊ะ อิศรางกูร)

นาวาตรี หม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์โต๊ะ อิศรางกูร) (พ.ศ. 2408 – 8 มิถุนายน 2462) เป็นหม่อมราชนิกูลผู้ดำรงยศ "หม่อมราโชทัย" คนที่ 2Family Tree, Isarankura Foundation. http://isarankura.com/tree.htm  เป็นบุตรคนที่ 9 ของหม่อมเจ้าโสภณ อิศรางกูร เป็นพระนัดดาของสมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมขุนอิศรานุรักษ์ (ต้นราชสกุล "อิศรางกูร") (พระอนุชาของสมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี (บุญรอด) ในรัชกาลที่ 2) และเป็นพระปนัดดาของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์ (แก้ว) ซึ่งเป็นพระเชษฐภคินีในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

หม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์โต๊ะ อิศรางกูร) เกิดตอนปลายรัชกาลที่ 4 (สมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) รับราชการเป็นนายทหารพระธรรมนูญ กรมพระธรรมนูญ กระทรวงทหารเรือ ท่านเป็นพระอาจารย์ภาษาไทยของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 6 และพระราชโอรส พระราชธิดาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 โดยเป็นพระอาจารย์ผู้ช่วย พระยาอิศรพันธุ์โสภณ คนที่ 1 (หม่อมราชวงศ์หนู) มีบุตรธิดา 8 คน กับนางพุก คือ 

 หม่อมหลวงหญิงเรณู อิศรางกูร
 หม่อมหลวงหญิงประยงค์ อิศรางกูร
 หม่อมหลวงอุทัย อิศรางกูร
 หม่อมหลวงหญิงอุบล อิศรางกูร
 หม่อมหลวงหญิงมณฑา อิศรางกูร
 พันโท หม่อมหลวงไพบูลย์ อิศรางกูร
 หม่อมหลวงหญิงโกสุมภ์ อิศรางกูร
 หม่อมหลวงจินดา อิศรางกูร

และมีบุตร 1 คนกับนาง ซ่วน คือ หม่อมหลวงอาทิตย์ อิศรางกูร

หม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์โต๊ะ อิศรางกูร) ชอบทำสวนไม้ใบและไม้ดอก อยู่ที่ปากตรอกศาลาต้นจันท์ ด้านถนนอรุณอมรินทร์

หม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์โต๊ะ อิศรางกูร) ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2462 จากโรควัณโรค ขณะมีอายุ 54 ปีข่าวตาย พิธีพระราชทานเพลิงศพจัดขึ้นที่เมรุหน้าพระอุโบสถวัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
พระราชทานเหรียญจักรพรรดิมาลา เล่ม 30 หน้า 2680 ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2456 

 พงศาวลี 

 อ้างอิง 

ราโชทัย (หม่อมราชวงศ์โต๊ะ อิศรางกูร)
ราโชทัย (หม่อมราชวงศ์โต๊ะ อิศรางกูร)
ราโชทัย (หม่อมราชวงศ์โต๊ะ อิศรางกูร)
ราโชทัย (หม่อมราชวงศ์โต๊ะ อิศรางกูร)
หมวดหมู่:หม่อมราชวงศ์