ฟาโรห์ดเจฮูติ

เซเคมเร เซเมนทาวี ดเจฮูตี เป็นฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณที่ทรงปกครองอยู่ในบริเวณอียิปต์บนบางส่วนในสมัยระหว่างกลางที่สอง

เชื่อกันว่าพระนามของฟาโรห์ดเจฮูตีได้รับการบันทึกไว้ที่บรรทัดแรกของคอลัมน์ที่ 11 ในบันทึกพระนามแห่งตูริน และได้บันทึกว่าพระองค์ทรงครองราชย์เป็นเวลา 3 ปี ตามข้อคิดเห็นของนักไอยคุปต์วิทยาคิม ไรโฮลต์และดาร์เรล เบเกอร์ ว่าฟาโรห์โซเบคโฮเทปที่ 8 ทรงขึ้นครองพระราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์ และอาจจะเป็นฟาโรห์พระองค์ที่สองของราชวงศ์ที่สิบหกที่มีศูนย์กลางการปกครองที่ธีบส์ อย่างไรก็ดี ยังมีข้อคิดเห็นอื่นอีกว่าพระองค์อาจจะเป็นฟาโรห์ที่ทรงครองราชย์ในช่วงปลายสมัยราชวงศ์ที่สิบสาม หรือเป็นฟาโรห์พระองค์ที่สี่ของราชวงศ์ที่สิบเจ็ดJürgen von Beckerath: Handbuch der ägyptischen Königsnamen, Münchner ägyptologische Studien, Heft 49, Mainz : P. von Zabern, 1999, , see p. 126–127.

 พงศาวลี 
จากกล่องเครื่องสำอางที่ปรากฏพระนามของฟาโรห์ดเจฮูตีซึ่งพบในสุสานของพระราชินีเมนทูโฮเทป ทำให้นักวิชาการบางคนสันนิษฐานว่าพระนางอาจจะเป็นพระมเหสีของพระองค์

 หลักฐานทางโบราณคดี 

 หลักฐานร่วมสมัย 
หลักฐานร่วมสมัยทั้งหมดของฟาโรห์ดเจฮูตีพบในบริเวณอียิปต์บน ระหว่างพื้นที่ลุ่มแม่น้ำไนล์ยาวประมาณ 145 กิโลเมตร ตั้งแต่ทางเหนือที่อัดดัยรุลบัลลัสจนถึงทางใต้ที่อิดฟู ซึ่งสอดคล้องกับเขตอิทธิพลของผู้ปกครองจากราชวงศ์ที่สิบหก

 ที่อัดดัยรุลบัลลัส พบพระนามประสูติและพระนามครองราชย์ของฟาโรห์ดเจฮูตีบนบล็อกหินเพียงชิ้นเดียว ซึ่งค้นพบโดยฟลินเดอร์ส เพตรี
 ที่อิดฟู พบแท่งหินทาสีซึ่งมีคาร์ทูชพระนามของฟาโรห์ดเจฮูตี และปรากฏภาพสลักพระองค์ทรงมงกุฎแดงของอียิปต์ล่าง
 ที่ธีบส์ ปรากฏหลักฐานที่กล่าวถึงพระองค์ในสุสานของพระราชินีเมนทูโฮเทปที่ดะรอ อะบู อันนะญา สุสานดังกล่าวถูกค้นพบในสภาพที่สมบูรณ์เมื่อปี ค.ศ. 1822 โดยโลงพระศพของพระนาง (ซึ่งปัจจุบันสูญหายไปแล้ว) มีการจารึกข้อความจาก 'คัมภีร์มรณะ' ในยุคแรก ๆ เอาไว้ นอกจากนี้ บนตลับเครื่องสำอางของพระนางเมนทูโฮเทป ยังปรากฏพระนามประสูติ พระนามครองราชย์ และคาร์ทูชของฟาโรห์ดเจฮูตี พร้อมกับบทสวดอุทิศให้ผู้ล่วงลับและข้อความที่ระบุว่า ตลับนี้เป็นของขวัญที่ได้รับพระราชทานจากตัวฟาโรห์เอง

 หลักฐานไม่ร่วมสมัย 

 บันทึกพระนามแห่งคาร์นักลำดับที่ 8 (1) บันทึกไว้ว่า เซเคมเร เซเมนทาวี (sḫm-rꜤ smn-tꜢwi) โดยอยู่ระหว่างคาร์ทูชที่สูญหายลำดับ 7 (2) และคาร์ทูชที่สูญหายลำดับ 9 (16)https://pharaoh.se/ancient-egypt/kinglist/karnak-canon/
 บันทึกพระนามแห่งตูรินไม่ได้กล่าวถึงฟาโรห์ดเจฮูตีโดยตรง แต่มีหลายพระนามที่ขึ้นต้นด้วยพระนาม “เซเคมเร...” จึงทำให้บางครั้งมีการเชื่อมโยงพระองค์กับรายการ 11:1 ในบันทึกพระนามแห่งตูริน

 สมมติฐานทางวิชาการ 

 สถานที่ฝังพระบรมศพ 
มีข้อคิดเห็นว่าพีระมิดทางทิศใต้ของซักกอเราะฮ์ใต้ ซึ่งยังไม่สามารถระบุเจ้าของ อาจถูกสร้างขึ้นฝังพระบรมศพของฟาโรห์ดเจฮูตี โดยสมมติฐานดังกล่าวอ้างอิงจากเสษชิ้นส่วนจารึกซึ่งพบภายในพีระมิดและอ่านได้ว่า "เวเซอร์คา..." ซึ่งอาจอ้างถึงเวเซอร์คาอู ซึ่งเป็นพระนามฮอรัสทองคำของฟาโรห์ดเจฮูตีChristoffer Theis, "Zum Eigentümer der Pyramide Lepsius XLVI / SAK S 6 im Süden von Sakkara", Göttinger Miszellen 218 (2008), pp. 101–105 อย่างไรก็ตาม พีระมิดนี้ดังกล่าวอยู่ในบริเวณเขตเมมฟิส–ฟัยยูม ขณะที่หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องฟาโรห์ดเจฮูตีส่วนใหญ่อยู่ในธีบส์

 ลำดับรัชสมัยและราชวงศ์ 
ยังคงเป็นที่ถกเถียงว่าฟาโรห์ดเจฮูตีทรงครองราชย์อยู่ในราชวงศ์ใด เนื่องจากบันทึกพระนามแห่งตูรินอยู่ในสภาพชำรุดเสียหาย และมีพระนามของฟาโรห์หลายพระองค์ที่ขึ้นต้นด้วย "เซเคมเร..." โดยไม่ปรากฏพระนามที่สมบูรณ์ ดังนั้น ฟาโรห์เจฮูตีซึ่งมีพระนามเซเคมเร เซเมนทาวี จึงอาจสอดคล้องกับฟาโรห์จากราชวงศ์ที่สิบสาม ราชวงศ์ที่สิบหก หรือแม้แต่ราชวงศ์ที่สิบเจ็ด

ดาร์เรล เบเกอร์ และคิม ไรโฮลต์ เห็นว่าพระองค์ทรงครองราชย์อยู่ในช่วงราชวงศ์ที่สิบหก ซึ่งปกครองบริเวณธีบส์หลังประมาณ 1650 ปีก่อนคริสตกาล ขณะที่โคลด โคลด ฟานเดอสเลเยน และคริสตินา ไกเซิน เสนอความเห็นว่ารัชสมัยของพระองค์อยู่ในช่วงปลายของราชวงศ์ที่สิบสามที่มีศูนย์กลางการปกครองที่เมมฟิสClaude Vandersleyen: Rahotep, Sébekemsaf 1er et Djéhouty, Rois de la 13e Dynastie. In: Revue de l'égyptologie (RdE) 44, 1993, p. 189–191. โดยอาศัยการพิจารณาด้านรูปแบบศิลปะของโลงศพของพระราชินี อย่างไรก็ตาม สตีเฟน เควิร์ก ได้โต้แย้งว่าข้อสันนิษฐานดังกล่าวยังขาดหลักฐานยืนยันที่หนักแน่นเพียงพอS. Quirke, Review von Geisen: Die Totentexte…. In: Journal of Ancient Near Eastern Religions. Nr. 5, 2005, p. 228–238. ข้อคิดเห็นในอดีตของเยือร์เกิน ฟอน เบ็คเคอราท ซึ่งมีข้อสรุปตรงกับ ฮันส์ สต็อก ยืนยันว่า ฟาโรห์เจฮูตีทรงเป็นผู้ปกครองในช่วงต้นราชวงศ์ที่สิบเจ็ด ซึ่งสถาปนาขึ้นในอียิปต์บนหลังจากการล่มสลายของราชวงศ์ที่สิบหก ภายหลังการบุกยึดธีบส์เพียงระยะเวลาสั้น ๆ ของพวกฮิกซอส ข้อคิดเห็นดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจากการค้นพบสุสานของพระมเหสีของฟาโรด์เจฮูตี คือ พระราชินีเมนทูโฮเทป ที่ตั้งอยู่ในดะรอ อะบู อันนะญา ซึ่งเป็นนครสุสานที่มักจะถูกเชื่อมโยงกับราชวงศ์ที่สิบเจ็ด อย่างไรก็ตาม นักวิชาการคริส เบนเนตต์ ได้ตั้งข้อสังเกตว่า ข้อคิดเห็นดังกล่าวไม่จำเป็นต้องหมายความว่าตัวฟาโรห์ดเจฮูตีเองจะได้รับการฝังพระบรมศพที่ดะรอ อะบู อันนะญาด้วยเช่นกันChristina Geisen, Zur zeitlichen Einordnung des Königs Djehuti an das Ende der 13. Dynastie, Studien zur Altägyptischen Kultur, Bd. 32, (2004), pp. 149-157

 ความสัมพันธ์ 
นักไอยคุปต์วิทยาบางคนเสนอว่าฟาโรห์ดเจฮูตีอาจจะทรงอภิเษกสมรสกับหลานสาวของอัครมหาเสนาบดีอิบิเยา ซึ่งรับราชการในช่วงราชวงศ์ที่สิบสามในรัชสมัยของฟาโรห์วาห์อิบเร อิบิเยา ซึ่งทรงครองราชย์ราวประมาณ 1712–1701 ปีก่อนคริสตกาล และด้วยเหตุนี้ พระชนม์ชีพของฟาโรห์ดเจฮูตีจึงน่าจะอยู่ห่างจากฟาโรห์พระองค์นั้นประมาณสองชั่วอายุคนLabib Habachi: "The Family of Vizier Ibiˁ and His Place Among the Viziers of the Thirteenth Dynasty", in Studien zur altägyptischen Kultur 11 (1984), pp. 113-126.Ryholt, Note 555 page 152 อย่างไรก็ตาม งานวิชาการในระยะหลังชี้ว่ายังขาดหลักฐานที่ยืนยันความเชื่อมโยงระหว่างฟาโรห์อิบิเยากับพระราชินีเมนทูโฮเทป และข้อเสนอที่ระบุว่ารัชสมัยของฟาโรห์วาห์อิบเร อิบิเยาและฟาโรห์ดเจฮูตีมีความเกี่ยวเนื่องกันนั้น ยังคงเป็นเพียงสมมติฐานที่รอการพิสูจน์W. Grajetzki, Court Officials of the Egyptian Middle Kingdom, London 2009, p. 40.

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ฟาโรห์ยุคราชวงศ์ที่สิบหก
หมวดหมู่:ฟาโรห์ยุคราชวงศ์ที่สิบเจ็ด