โรคชอบหยิบฉวย

โรคชอบหยิบฉวย หรือ โรคชอบขโมย () คือการไม่สามารถต้านทานความอยากขโมยสิ่งของได้ มักเป็นไปด้วยเหตุผลอื่นนอกเหนือจากการใช้ส่วนตัวหรือผลประโยชน์ทางการเงิน โรคชอบหยิบฉวยได้รับการอธิบายครั้งแรกใน ค.ศ. 1816 ว่าเป็นโรคทางจิตเวชที่อยู่ในกลุ่มโรคขาดความยับยั้งชั่งใจ (impulse control disorder)  ลักษณะสำคัญบางประการของโรคชี้ให้เห็นว่าโรคชอบหยิบฉวยอาจเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำสเปกตรัม แต่ก็มีความคล้ายคลึงกับโรคเสพติดและโรคอารมณ์ผิดปกติด้วยDiagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders IV.

โรคนี้มักไม่ได้รับการวินิจฉัยและมักเกี่ยวโยงกับโรคทางจิตเวชอื่น ๆ โดยเฉพาะโรควิตกกังวล ความผิดปกติของการรับประทานอาหาร โรคพิษสุรา และการใช้สารเสพติด โดยทั่วไปผู้ป่วยโรคชอบหยิบฉวยจะเข้ารับการบำบัดรักษาในด้านอื่น ๆ อันเป็นผลจากโรคร่วมมากกว่าปัญหาที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับโรคชอบหยิบฉวย

ในช่วง 100 ปีที่ผ่านมา เกิดการเปลี่ยนแปลงจากการบำบัดทางจิตเวชไปสู่การบำบัดทางจิตเภสัชวิทยาสำหรับโรคชอบหยิบฉวย การบำบัดทางเภสัชวิทยาโดยใช้ยา selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) ยาควบคุมอารมณ์ และ opioid receptor antagonists รวมถึงยาต้านเศร้าชนิดอื่น ๆ ร่วมกับการบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม (cognitive behavioral therapy) ให้ผลลัพธ์เชิงบวก อย่างไรก็ตาม ยังมีการรายงานถึงโรคชอบหยิบฉวยที่ถูกกระตุ้นโดยยากลุ่ม selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) ด้วย

thumb

 อาการและอาการแสดง 
องค์ประกอบพื้นฐานของโรคชอบหยิบฉวย ได้แก่ ความคิดแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ การขาดความสามารถในการต้านทานแรงขับที่จะขโมย และการปลดปล่อยแรงกดดันภายในหลังจากการขโมย อาการเหล่านี้บ่งชี้ว่าโรคชอบหยิบฉวยอาจถือได้ว่าเป็นโรคในกลุ่มย้ำคิดย้ำทำ

ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคชอบหยิบฉวยมักมีความผิดปกติประเภทอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ ความวิตกกังวล การรับประทานอาหาร การควบคุมแรงกระตุ้น และการใช้ยาร่วมด้วย พวกเขายังมีความเครียด ความรู้สึกผิด ความสำนึกผิด รวมถึงปัญหาความเป็นส่วนตัวที่มาพร้อมกับพฤติกรรมการขโมยของ อาการแสดงเหล่านี้ถือเป็นสาเหตุหรือตัวกระตุ้นให้โรคร่วมรุนแรงขึ้น ลักษณะของพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับการขโมยอาจส่งผลให้เกิดปัญหาอื่น ๆ อันประกอบไปด้วยการแบ่งแยกทางสังคมและการใช้สารเสพติด ความผิดปกติอื่น ๆ หลายประเภทที่มักเกิดขึ้นพร้อมกับโรคชอบหยิบฉวยทำให้การวินิจฉัยทางคลินิกมีความไม่แน่นอนHollander, Eric; Stein, Dan (2006).

ความแตกต่างระหว่างการขโมยธรรมดาและโรคชอบหยิบฉวยคือ "การขโมยธรรมดา (ไม่ว่าจะวางแผนไว้หรือด้วยอารมณ์ชั่ววูบ) เกิดขึ้นโดยเจตนาและมีแรงจูงใจจากประโยชน์หรือมูลค่าทางการเงินของวัตถุนั้น" ในขณะที่โรคชอบหยิบฉวยนั้นมี "ความล้มเหลวซ้ำ ๆ ในการต่อต้านแรงกระตุ้นที่จะขโมย แม้ว่าจะไม่ต้องการสิ่งของนั้นเพื่อประโยชน์ส่วนตัวหรือมูลค่าทางการเงินก็ตาม"

 สาเหตุ 
ตัวแบบเบื้องต้นของการพัฒนาโรคชอบหยิบฉวยมีที่มาจากสาขาจิตวิเคราะห์ ตัวแบบดังกล่าวถูกแทนที่ด้วยตัวแบบทางการรู้คิดและพฤติกรรม ซึ่งผนวกเข้ากับตัวแบบทางชีววิทยาที่โดยส่วนใหญ่มีพื้นฐานมาจากการศึกษาทางเภสัชบำบัด

 แนวทางจิตวิเคราะห์และจิตพลศาสตร์ 
มีการนำเสนอคำอธิบายหลากหลายประการเกี่ยวกับกลไกของโรคชอบหยิบฉวย แนวทางสังคมร่วมสมัยเสนอว่าโรคชอบหยิบฉวยเป็นผลจากลัทธิบริโภคนิยมและสินค้าโภคภัณฑ์ที่มีอยู่มากมายในสังคม ทฤษฎีจิตพลศาสตร์อาศัยมุมมองที่หลากหลายในการให้คำจำกัดความโรค ส่วนนักจิตวิเคราะห์นิยามภาวะดังกล่าวว่าเป็นข้อบ่งชี้ถึงกลไกป้องกันตนเอง (defense mechanism) ที่เกิดขึ้นจากอัตตาไร้สำนึกเพื่อปกป้องจากความวิตกกังวล สัญชาตญาณหรือความปรารถนาที่ถูกยับยั้ง การดิ้นรนต่อสู้ที่ยังไม่สิ้นสุดหรือแรงขับทางเพศที่ต้องห้าม ความกลัวการสูญเสียอวัยวะสืบพันธุ์ ความตื่นตัวทางเพศ รวมถึงการเติมเต็มทางเพศและการถึงจุดสุดยอดตลอดการขโมย"From stack-firing to pyromania: medico-legal concepts of insane arson in British, US and European contexts, c. 1800-1913". แนวทางจิตวิเคราะห์และจิตพลศาสตร์สำหรับโรคชอบหยิบฉวยวางรากฐานให้การทำจิตบำบัดแบบจิตวิเคราะห์หรือแบบจิตพลศาสตร์อย่างต่อเนื่องเป็นวิธีการรักษาหลักของโรคดังกล่าวอยู่เป็นเวลาหลายปี เช่นเดียวกับความเจ็บป่วยทางจิตเวชส่วนใหญ่ โรคชอบหยิบฉวยมักจะถูกสังเกตด้วยมุมมองทางจิตพลศาสตร์ แทนที่จะถูกมองว่าเป็นโรคทางชีวการแพทย์ อย่างไรก็ตาม ความแพร่หลายของแนวทางจิตวิเคราะห์มีส่วนสนับสนุนให้แนวทางอื่น ๆ เจริญเติบโตขึ้น โดยเฉพาะในสาขาชีววิทยาLevy, Sidney (2007).

นักทฤษฎีจิตวิเคราะห์หลายคนเสนอว่าโรคชอบหยิบฉวยเป็นความพยายามของบุคคล "เพื่อให้ได้มาซึ่งการชดเชยเชิงสัญลักษณ์สำหรับการสูญเสียที่เกิดขึ้นจริงหรือคาดว่าจะเกิดขึ้น" และรู้สึกว่ากุญแจสำคัญในการทำความเข้าใจสาเหตุของโรคนี้อยู่ที่ความหมายเชิงสัญลักษณ์ของสิ่งของที่ถูกขโมยไป ทฤษฎีแรงขับ (drive theory) ถูกนำมาใช้เพื่อเสนอว่าการขโมยเป็นกลไกป้องกันตนเอง ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมหรือป้องกันไม่ให้แสดงความรู้สึกหรืออารมณ์ที่ไม่พึงประสงค์ออกมา จิตแพทย์ชาวฝรั่งเศสบางคนแย้งว่าผู้ป่วยโรคชอบหยิบฉวยอาจแค่ต้องการสิ่งของที่พวกเขาขโมยและความรู้สึกที่เกิดขึ้นจากการขโมยเท่านั้น

 ตัวแบบทางความคิดและพฤติกรรม 
ตัวแบบทางความคิดและพฤติกรรมได้เข้ามาแทนที่ตัวแบบทางจิตวิเคราะห์ในการอธิบายพัฒนาการของโรคชอบหยิบฉวย ผู้ปฏิบัติงานด้านความคิดและพฤติกรรมมักมองว่าความผิดปกตินี้เป็นผลมาจากการวางเงื่อนไขการกระทำ (operant conditioning) การผูกโยงทางพฤติกรรม (behavioral chaining) การรู้คิดที่บิดเบือน และกลไกการรับมือ (coping mechanism) ที่ไม่ดีGauthier & Pellerin, 1982.Kohn & Antonuccio, 2002. ตัวแบบทางความคิดและพฤติกรรมชี้ให้เห็นว่าพฤติกรรมได้รับการเสริมแรงเชิงบวกหลังจากที่บุคคลขโมยสิ่งของบางอย่าง หากบุคคลนี้ประสบกับผลกระทบเชิงลบ (การลงโทษ) เพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลย โอกาสที่พฤติกรรมนั้นจะเกิดขึ้นอีกก็จะเพิ่มขึ้น ในขณะที่พฤติกรรมยังคงเกิดขึ้นต่อไป เงื่อนไขนำหรือสิ่งเร้าที่แข็งแกร่งกว่าอาจถูกเชื่อมโยงกับพฤติกรรมดังกล่าว ซึ่งในท้ายที่สุดจะกลายเป็นห่วงโซ่พฤติกรรมที่ทรงพลัง ตามทฤษฎีความคิดและพฤติกรรม (CBT) ทั้งเงื่อนไขนำและผลของการกระทำอาจอยู่ในสิ่งแวดล้อมหรือความคิดก็ได้ ตัวอย่างเช่น โคนและอันโตนูชิโอ (2002) บรรยายถึงความคิดอันเป็นเงื่อนไขนำของผู้ป่วย ซึ่งประกอบด้วยความนึกคิดเช่น "ฉันฉลาดกว่าคนอื่นและสามารถหนีรอดไปโดยไม่ถูกจับได้" "พวกเขาสมควรได้รับแล้ว" "ฉันต้องการพิสูจน์ตัวเองว่าฉันทำได้" และ "ครอบครัวของฉันสมควรได้รับสิ่งที่ดีกว่านี้" ความนึกคิดเหล่านี้เป็นสิ่งเร้าที่มีพลังในการกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมการขโมย ความนึกคิดทั้งหมดนี้ถูกกระตุ้นให้เกิดขึ้นโดยเงื่อนไขนำอื่น ๆ ได้แก่ ความคิดเกี่ยวกับครอบครัว ความเครียดเรื่องเงินและการทำงาน หรือความรู้สึกซึมเศร้า ความคิดที่ดำเนินต่อเนื่องไปจะเพิ่มการเสริมแรงพฤติกรรมการขโมย รวมถึงความรู้สึกของการแก้แค้นและความภาคภูมิใจ เช่น "ชัยชนะของ 'คนตัวเล็ก' เหนือบริษัทยักษ์ใหญ่" แม้ว่าความคิดเหล่านั้นมักจะตามมาด้วยความรู้สึกสำนึกผิดในภายหลัง แต่ก็สายเกินกว่าจะทำหน้าที่เป็นบทลงโทษในการวางเงื่อนไขได้ ในที่สุด ผู้ที่เป็นโรคชอบหยิบฉวยก็จะพึ่งพาการขโมยเพื่อรับมือกับสถานการณ์ตึงเครียดและความรู้สึกวิตกกังวล ซึ่งทำให้พฤติกรรมยังคงอยู่ต่อไปและลดจำนวนกลยุทธ์การรับมืออื่น ๆ ลง

 ตัวแบบทางชีววิทยา 
ตัวแบบทางชีววิทยาที่อธิบายถึงต้นกำเนิดของโรคชอบหยิบฉวยนั้น ส่วนใหญ่อ้างอิงจากการศึกษาการรักษาด้วยยาที่ใช้ selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) ยาควบคุมอารมณ์ และ opioid receptor antagonists

การศึกษาวิจัยบางงานที่ใช้ SSRIs พบว่า opioid antagonists ดูเหมือนจะสามารถลดความอยากขโมยและระงับ "ความพลุ่งพล่าน" ที่มักเกิดขึ้นทันทีหลังจากการขโมยในผู้ป่วยโรคชอบหยิบฉวยบางรายได้ ซึ่งอาจเป็นข้อบ่งชี้ว่าการควบคุมเซโรโทนิน โดพามีน และ/หรือสารโอปิออยด์ตามธรรมชาติในสมองที่ไม่ดีเป็นสาเหตุของโรคชอบหยิบฉวย และเชื่อมโยงโรคนี้เข้ากับโรคขาดความยับยั้งชั่งใจและความผิดปกติทางอารมณ์

อีกคำอธิบายหนึ่งที่อิงจากการศึกษาเกี่ยวกับ opioid antagonists ระบุว่าโรคชอบหยิบฉวยมีลักษณะคล้ายกับตัวแบบ "การใช้ยารักษาตนเอง" (self-medication) ที่ซึ่งการขโมยจะกระตุ้นระบบโอปิออยด์ในร่างกายของบุคคลนั้น “การหลั่งสารโอปิออยด์ช่วย ‘ปลอบประโลม’ ผู้ป่วย รักษาความเศร้า หรือลดความวิตกกังวล ดังนั้น การขโมยจึงเป็นกลไกในการบรรเทาภาวะตื่นตัวมากเกินไปเรื้อรัง ซึ่งอาจเกิดจากเหตุการณ์ที่ตึงเครียดหรือกระทบกระเทือนจิตใจในอดีต และสามารถปรับสภาวะทางอารมณ์ได้ด้วยวิธีนั้นเอง”

 การวินิจฉัย 
มีความขัดแย้งเกี่ยวกับวิธีการที่ใช้พิจารณาและวินิจฉัยโรคชอบหยิบฉวย นักวิจัยบางกลุ่มเชื่อว่าโรคชอบหยิบฉวยเป็นเพียงการลักขโมยธรรมดา และโต้แย้งข้อเสนอที่ว่ามีกลไกทางจิตวิทยาเข้ามาเกี่ยวข้อง ในขณะที่นักวิจัยกลุ่มอื่น ๆ สังเกตว่าโรคชอบหยิบฉวยเป็นส่วนหนึ่งของการติดสารเสพติด แต่ก็มีกลุ่มที่จัดประเภทโรคชอบหยิบฉวยเป็นรูปแบบหนึ่งของโรคขาดความยับยั้งชั่งใจ เช่นเดียวกับโรคย้ำคิดย้ำทำ หรือความผิดปกติของการรับประทานอาหาร

ตามคู่มือการวินิจฉัยและสถิติสำหรับความผิดปกติทางจิต ฉบับที่ 4 (DSM IV-TR) ซึ่งเป็นคู่มือที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในการวินิจฉัยความผิดปกติทางจิต อาการและลักษณะดังต่อไปนี้เป็นเกณฑ์ในการวินิจฉัยโรคชอบหยิบฉวย

 การขาดความสามารถในการต้านทานความอยากขโมยสิ่งของซึ่งไม่จำเป็นต่อการใช้ส่วนตัวหรือไม่ใช่เพื่อมูลค่าทางการเงิน
 ความรู้สึกกดดันที่เพิ่มสูงขึ้นทันทีก่อนที่จะขโมย
 ความพึงพอใจ ความสมใจอยาก หรือความเบาใจ ณ ช่วงเวลาที่ขโมย
 การขโมยนั้นไม่ได้กระทำเพื่อสื่อถึงการต่อต้านหรือการแก้แค้น และไม่ใช่การตอบสนองต่อการหลงผิดหรือจินตนาการ
 การขโมยนั้นไม่สามารถอธิบายได้ด้วยความผิดปกติทางพฤติกรรม ภาวะคลุ้มคลั่ง หรือโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบต่อต้านสังคม (antisocial personality disorder) 

กลุ่มผู้กังขาได้วิพากษ์วิจารณ์โรคชอบหยิบฉวยว่าเป็นเพียงข้อคิดเห็นทางจิตวิทยาที่ไม่เป็นจริง ซึ่งถูกนำไปใช้เป็นข้อต่อสู้ทางกฎหมายแก่หญิงร่ำรวยที่ลักขโมยของในร้านค้า ในช่วงศตวรรษที่ 20 โรคชอบหยิบฉวยมีความเชื่อมโยงอย่างมากกับจำนวนห้างสรรพสินค้าที่เพิ่มมากขึ้น และ "คนชอบขโมยของในห้างสรรพสินค้า" ถือเป็นเจตคติเหมารวมทางสังคมที่ยึดถือกันเป็นวงกว้างโดยมีนัยทางการเมืองแฝงอยู่

 โรคร่วม 
โรคชอบหยิบฉวยดูเหมือนจะเชื่อมโยงกับความผิดปกติทางจิตเวชอื่น ๆ โดยเฉพาะอารมณ์แปรปรวน ความวิตกกังวล ความผิดปกติในการรับประทานอาหาร ตลอดจนการดื่มสุราและการใช้สารเสพติด พฤติกรรมการขโมยที่เกิดขึ้นร่วมกับความผิดปกติในการรับประทานอาหาร โดยเฉพาะในโรคบูลิเมีย เนอร์โวซา (bulimia nervosa) มักถูกมองว่าเป็นสัญญาณบ่งบอกความรุนแรงของความผิดปกติในการรับประทานอาหารนั้น

ตั้งแต่ ค.ศ. 1911 มีรายงานความเป็นไปได้ของความเชื่อมโยงระหว่างโรคซึมเศร้ากับโรคชอบหยิบฉวย นับแต่นั้นมา ความเชื่อมโยงดังกล่าวก็ได้รับการพิสูจน์อย่างกว้างขวางในการสังเกตทางคลินิกและรายงานผู้ป่วย โรคอารมณ์ผิดปกติอาจเกิดขึ้นก่อนหรือเกิดร่วมกับการเริ่มเป็นโรคชอบหยิบฉวยก็ได้ ในกรณีที่รุนแรง โรคซึมเศร้าอาจส่งผลให้เกิดการทำร้ายตนเองและอาจถึงขั้นฆ่าตัวตายได้ บางคนรายงานว่าอาการซึมเศร้าหรืออาการคลุ้มคลั่งทุเลาลงหลังจากการขโมย

มีการเสนอว่าเนื่องจากโรคชอบหยิบฉวยเชื่อมโยงกับลักษณะพฤติกรรมตามแรงกดดันและความหุนหันพลันแล่นอย่างรุนแรง จึงอาจมองได้ว่าโรคนี้เป็นรูปแบบหนึ่งของโรคย้ำคิดย้ำทำสเปกตรัม เช่นเดียวกับโรคติดการพนัน (pathological gambling) โรคเสพติดการซื้อของ (compulsive buying) โรคชอบจุดไฟ (pyromania) การกัดเล็บ (nailbiting) และโรคดึงผมตนเอง (trichotillomania) ข้อเสนอนี้ได้รับการสนับสนุนจากหลักฐานที่ว่าโรคย้ำคิดย้ำทำจะพบได้มากเป็นพิเศษในกลุ่มญาติใกล้ชิดของผู้ป่วยโรคชอบหยิบฉวย

 ความผิดปกติในการใช้สาร 
โรคชอบหยิบฉวยและการติดสารเสพติดมีลักษณะสำคัญที่เหมือนกันหลายประการ ได้แก่

 การกระทำพฤติกรรมตามแรงขับในจิตใจซ้ำ ๆ แม้พฤติกรรมนั้นจะนำมาซึ่งบทลงโทษที่ไม่พึงประสงค์ก็ตาม
 การควบคุมพฤติกรรมก่อกวนที่อ่อนแอลง
 สภาวะความต้องการหรือความปรารถนาก่อนที่จะลงมือกระทำพฤติกรรมที่เป็นปัญหา
 สภาวะแสวงหาความสุขตลอดการกระทำพฤติกรรมก่อกวน

ข้อมูลจากการศึกษาทางระบาดวิทยายังเสนอว่าโรคชอบหยิบฉวยกับความผิดปกติในการใช้สารมีความเกี่ยวข้องกัน โดยมีความสัมพันธ์ทิศทางเดียวในอัตราที่สูง ข้อมูลเชิงปรากฏการณ์วิทยายืนยันว่ามีความสัมพันธ์ระหว่างโรคชอบหยิบฉวยและการติดสารเสพติด โรคชอบหยิบฉวยถูกพบในวัยรุ่นและวัยผู้ใหญ่ตอนต้นในอัตราร้อยละที่สูงกว่า ส่วนในผู้สูงอายุจะพบได้น้อยกว่า บ่งบอกถึงประวัติธรรมชาติที่คล้ายคลึงกันกับความผิดปกติในการใช้สาร ข้อมูลประวัติการเจ็บป่วยในครอบครัวยังชี้ให้เห็นถึงปัจจัยทางพันธุกรรมที่อาจเกี่ยวข้องกับปัญหาการดื่มสุราและโรคชอบหยิบฉวยด้วย ความผิดปกติในการใช้สารพบในผู้ที่เป็นโรคชอบหยิบฉวยมากกว่าในประชากรทั่วไป นอกจากนี้ ข้อมูลทางเภสัชวิทยา (เช่น ประสิทธิศักย์ที่เป็นไปได้ของนาลเทรกโซน (naltrexone) ยาในกลุ่ม opioid antagonists ในการรักษาทั้งโรคชอบหยิบฉวยและความผิดปกติในการใช้สาร) อาจเป็นหลักฐานสนับสนุนเพิ่มเติมสำหรับความสัมพันธ์ระหว่างโรคชอบหยิบฉวยและความผิดปกติในการใช้สารได้ จากแนวคิดที่ว่าโรคชอบหยิบฉวยและความผิดปกติในการใช้สารอาจมีสาเหตุร่วมกันบางประการ อาจสรุปได้ว่าโรคชอบหยิบฉวยจะตอบสนองในทางที่ดีต่อการรักษาแบบเดียวกัน อันที่จริงแล้ว วิธีการรักษาทั่วไป ซึ่งไม่ใช่วิธีทางการแพทย์ ที่ประสบความสำเร็จในการรักษาการใช้สารในทางที่ผิดก็สามารถช่วยในการรักษาโรคชอบหยิบฉวยได้เช่นกัน

 โรคย้ำคิดย้ำทำ 
โรคชอบหยิบฉวยมักถูกมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของโรคย้ำคิดย้ำทำ (OCD) เนื่องจากการกระทำที่ไม่อาจต้านทานและไม่อาจควบคุมได้นั้นคล้ายคลึงกับพิธีกรรม (ritual) ที่เกินปกติ ไม่จำเป็น และไม่พึงประสงค์ของโรค OCD ผู้ป่วยโรคชอบหยิบฉวยบางรายอาจมีอาการชอบเก็บสะสมสิ่งของคล้ายกับผู้ป่วยโรค OCD ด้วย อัตราความชุกของโรคทั้งสองไม่ได้สะท้อนถึงความสัมพันธ์ระหว่างโรคมากนัก การวิจัยที่สำรวจการเกิด OCD เป็นโรคร่วมในผู้ป่วยโรคชอบหยิบฉวยนั้นพบผลที่ไม่สอดคล้องกัน โดยบางงานพบอัตราการเกิดโรคร่วมค่อนข้างสูง (45%-60%)  ในขณะที่บางงานพบอัตราต่ำ (0%-6.5%)  ในทำนองเดียวกัน เมื่อสำรวจอัตราการเกิดโรคชอบหยิบฉวยในผู้ป่วยโรค OCD พบว่ามีการเกิดร่วมกันค่อนข้างต่ำ (2.2%-5.9%) 

 โรคชอบจุดไฟ 
โรคชอบจุดไฟเป็นโรคขาดความยับยั้งชั่งใจอีกชนิดหนึ่ง มีความเกี่ยวพันกับโรคชอบหยิบฉวยหลายประการ ผู้ที่เป็นโรคชอบจุดไฟหลายรายมักจุดไฟควบคู่ไปกับการขโมยของเล็ก ๆ น้อย ๆ คล้ายกับโรคชอบหยิบฉวย

 การรักษา 
แม้ว่านักจิตวิทยาจะรู้จักโรคนี้มานานแล้วก็ตาม แต่สาเหตุของโรคชอบหยิบฉวยยังคงไม่ชัดเจน ดังนั้นจึงมีการนำแนวทางการบำบัดที่หลากหลายมาใช้ในการรักษา การบำบัดดังกล่าวได้แก่ จิตบำบัดเชิงจิตวิเคราะห์ พฤติกรรมบำบัด และเภสัชบำบัด

 การแทรกแซงทางความคิดและพฤติกรรม 
การบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม (CBT) ได้เข้ามาแทนที่แนวทางจิตวิเคราะห์และจิตพลศาสตร์ในการรักษาโรคชอบหยิบฉวย ในหลายกรณีศึกษา แนวทางพฤติกรรมหลากหลายแนวทางได้รับการแนะนำว่าเป็นประโยชน์ ได้แก่ การทำให้ไวต่อสิ่งเร้าแฝงด้วยภาพอันไม่พึงประสงค์ของการคลื่นไส้และอาเจียน การบำบัดด้วยวิธีไม่พึงประสงค์ (aversion therapy) (เช่น การบังคับให้กลั้นหายใจเพื่อให้รู้สึกเจ็บปวดเล็กน้อยทุกครั้งที่ปรารถนาจะขโมยหรือจินตนาการถึงการขโมย) และการลดความวิตกกังวลอย่างเป็นระบบ (systematic desensitisation) "Historical Research in the Journal of Macromarketing, 1981-2005". ในบางกรณี มีการผสมผสานหลายวิธีเข้าด้วยกัน เช่น การทำให้ไวต่อสิ่งเร้าแฝงพร้อมกับการเผชิญและการป้องกันการตอบสนอง (exposure and response prevention) แม้ว่าแนวทางที่ใช้ใน CBT จำเป็นต้องมีการศึกษาวิจัยและตรวจสอบเพิ่มเติมสำหรับโรคชอบหยิบฉวย แต่การผสมผสานวิธีการเหล่านี้เข้ากับการใช้ยาก็ประสบความสำเร็จในการรักษาอย่างประจักษ์ชัดมากกว่าการใช้ยาเพียงอย่างเดียว"Introduction to the Special Issue on the History of Marketing Thought".

 การรักษาด้วยยา 
ความคล้ายคลึงกันทางปรากฏการณ์วิทยาและพลวัตทางชีววิทยาพื้นฐานที่อาจมีร่วมกันของโรคชอบหยิบฉวยและโรคย้ำคิดย้ำทำ โรคติดการพนัน และโรคดึงผมตนเอง ทำให้เกิดทฤษฎีที่ว่ากลุ่มยาที่คล้ายกันสามารถใช้กับการเจ็บป่วยเหล่านี้ได้ทั้งหมด ด้วยเหตุนี้ จึงมีการใช้ยากลุ่ม selective serotonin reuptake inhibitor (SSRI) ซึ่งเป็นยาต้านเศร้ารูปแบบหนึ่ง ในผู้ป่วยโรคชอบหยิบฉวยและโรคขาดความยับยั้งชั่งใจอื่น ๆ เช่น โรคกินไม่หยุด (binge eating disorder) และโรคย้ำคิดย้ำทำ การรักษาทางจิตเวชด้วยไฟฟ้า (ECT) ยาลิเธียม และกรดวาลโปรอิก (โซเดียมวาลโปรเอท) ก็ถูกนำมาใช้เช่นกัน"Consumer Misbehavior: The Rise of Self-Service Grocery Retailing and Shoplifting in the United Kingdom c. 1950-1970".

การใช้ยา SSRI เกิดจากการสันนิษฐานว่าพลวัตทางชีววิทยาของการเจ็บป่วยเหล่านี้มาจากระดับเซโรโทนินในไซแนปส์ของสมองที่ต่ำ และประสิทธิภาพของการรักษาประเภทนี้จะสัมพันธ์กันในโรคชอบหยิบฉวยและโรคร่วมอื่น ๆ "Sources of Immoderation and Proportion in Marketing".

Opioid receptor antagonists สามารถบรรเทาอาการที่เกี่ยวข้องกับแรงกระตุ้น ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของโรคขาดความยับยั้งชั่งใจได้ ด้วยเหตุนี้ ยาดังกล่าวจึงถูกนำมาใช้ในการบำบัดการติดสารเสพติด คุณสมบัติเช่นนี้ทำให้ยามีประโยชน์ในการรักษาโรคชอบหยิบฉวยและโรคขาดความยับยั้งชั่งใจ โดยยาที่ใช้บ่อยที่สุดคือนาลเทรกโซน ซึ่งเป็นตัวยับยั้งแบบแข่งขัน (competitive antagonist) ที่ออกฤทธิ์นาน นาลเทรกโซนทำงานที่ μ-receptors แต่ก็เป็นตัวยับยั้ง κ และ λ-receptors ด้วย

ยังไม่มีการทดลองที่มีกลุ่มควบคุมเกี่ยวกับการรักษาทางจิตเภสัชวิทยาของโรคชอบหยิบฉวย อาจเป็นเพราะโรคชอบหยิบฉวยเป็นปรากฏการณ์ที่พบได้ไม่บ่อยและยากที่จะหากลุ่มตัวอย่างให้เพียงพอต่อการทดลอง ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับโรคนี้ส่วนใหญ่มาจากรายงานผู้ป่วยหรือจากข้อมูลเล็กน้อยที่รวบรวมมาจากกรณีศึกษาจำนวนไม่มากที่รวมอยู่ในกลุ่มของกรณีอื่น ๆ 

 ประวัติ 
ในศตวรรษที่ 19 จิตแพทย์ชาวฝรั่งเศสเริ่มสังเกตพฤติกรรมชอบหยิบฉวย แต่ถูกจำกัดด้วยแนวคิดของพวกเขาเอง ใน ค.ศ. 1890 มีการพัฒนากรณีศึกษาเกี่ยวกับโรคชอบหยิบฉวยขึ้นเป็นจำนวนมาก โรคฮิสทีเรีย (hysteria) ความบกพร่องทางสติปัญญา ความบกพร่องทางสมอง และวัยหมดประจำเดือน (menopause) ก็ได้รับการพัฒนาขึ้นเป็นทฤษฎีที่ใช้ในการอธิบายพฤติกรรมที่ดูเหมือนไร้เหตุผลเหล่านี้ และหลายคนยังเชื่อมโยงโรคชอบหยิบฉวยเข้ากับการขาดวุฒิภาวะ เนื่องจากเด็กเล็ก ๆ มักจะหยิบฉวยสิ่งของทุกอย่างที่พวกเขาต้องการ ข้อสังเกตของชาวฝรั่งเศสและชาวเยอรมันเหล่านี้ ในเวลาต่อมาได้กลายมาเป็นหัวใจสำคัญของคำอธิบายทางจิตวิเคราะห์ของโรคชอบหยิบฉวย

 ศัพทมูลวิทยา 
คำว่า Kleptomania เป็นคำที่มาจากภาษากรีก คือ κλέπτω (klepto) แปลว่า "ขโมย" และ μανία (mania) แปลว่า "ความปรารถนาอันบ้าคลั่ง, แรงผลักดันทางจิตใจ" ความหมายโดยคร่าวตรงกับ “แรงผลักดันที่จะขโมย” หรือ “การขโมยเป็นนิสัย” (compulsive stealing) 

 จิตวิเคราะห์รุ่นแรก 
ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 โรคชอบหยิบฉวยถูกมองว่าเป็นเพียงข้อแก้ตัวทางกฎหมายของหญิงชนชั้นกระฎุมพีที่เอาแต่ใจตัวเอง มากกว่าจะเป็นความเจ็บป่วยทางจิตเวชที่ค้นพบโดยจิตแพทย์ชาวฝรั่งเศส

ซิกมุนด์ ฟรอยด์ (Sigmund Freud) ผู้สร้างทฤษฎีจิตวิเคราะห์ซึ่งเป็นที่ถกเถียงกันอย่างมาก เชื่อว่าพลวัตเบื้องหลังของพฤติกรรมมนุษย์นั้นเกี่ยวเนื่องมาจากคนเถื่อนที่ไร้อารยธรรม แต่แรงกระตุ้นนั้นถูกระงับไว้โดยการหักห้ามใจเพื่อให้ใช้ชีวิตในสังคมได้ ฟรอยด์ไม่เชื่อว่าพฤติกรรมของมนุษย์มีเหตุผล เขาได้รวบรวมงานเขียนเชิงทฤษฎีเอาไว้เป็นจำนวนมาก ซึ่งเหล่าสาวกของเขาได้นำไปประยุกต์ใช้กับปัญหาทางจิต เช่น โรคชอบหยิบฉวย ใน ค.ศ. 1924 วิลเฮล์ม สตีเคิล (Wilhelm Stekel) ลูกศิษย์คนหนึ่งของฟรอยด์ อ่านรายงานผู้ป่วยของหญิงที่เป็นโรคชอบหยิบฉวย ซึ่งถูกผลักดันด้วยความต้องการทางเพศที่เก็บกดเอาไว้ทำให้เธอต้องฉกฉวย "สิ่งต้องห้ามโดยไม่มีผู้รู้เห็น" สตีเคิลสรุปว่าโรคชอบหยิบฉวยคือ "ความปรารถนาทางเพศที่ถูกยับยั้งและแทนที่ ซึ่งดำเนินการผ่านสื่อกลางอันเป็นสัญลักษณ์หรือการกระทำเชิงสัญลักษณ์ ทุกแรงขับในจิตใจล้วนเกิดจากการเก็บกดทั้งสิ้น"

 จิตวิเคราะห์รุ่นที่สอง 
ฟริทซ์ วิทเทิลส์ (Fritz Wittels) แย้งว่าผู้ป่วยโรคชอบหยิบฉวยเป็นกลุ่มคนที่พัฒนาการทางเพศไม่เจริญเต็มที่ รู้สึกขาดความรัก และด้อยประสบการณ์ในด้านความสัมพันธ์ทางเพศ การขโมยคือชีวิตทางเพศของพวกเขา ทำให้พวกเขารู้สึกตื่นเต้นเร้าใจมากจนไม่อยากรับการรักษาให้หายขาด ในความเห็นของวิทเทิลส์ ผู้ชายที่เป็นโรคชอบหยิบฉวยมักจะเป็นคนรักร่วมเพศหรือเป็นมีลักษณะเหมือนผู้หญิง

การวิเคราะห์ขนาดใหญ่ที่มีชื่อเสียงเกี่ยวกับโจรขโมยของตามร้านค้าในสหราชอาณาจักรทับถมแนวคิดของสตีเคิลในเรื่องสัญลักษณ์ทางเพศ และอ้างว่าหนึ่งในห้าของโจรขโมยของตามร้านค้านั้นเป็น "จิตเวช"

 มุมมองใหม่ 
บทความเชิงมโนทัศน์ที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์รองรับแย้งว่าโรคชอบหยิบฉวยเริ่มจะพบได้บ่อยมากกว่าที่เคยคิดไว้ และเกิดขึ้นในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย แนวคิดเหล่านี้เป็นแนวคิดใหม่ในช่วงไม่นานมานี้ แต่เป็นการกล่าวเช่นเดียวกับแนวคิดที่ปรากฏในช่วงกลางถึงปลายศตวรรษที่ 19

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ความผิดปกติทางจิต