สัปปายะสภาสถาน

สัปปายะสภาสถาน  เป็นอาคารรัฐสภา ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณมุมตะวันตกเฉียงใต้ของสี่แยกเกียกกาย ระหว่างถนนทหารกับถนนสามเสน ในพื้นที่แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ปัจจุบันใช้เป็นที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาแทนอาคารรัฐสภาเดิม ด้วยมีพื้นที่ใช้สอย 424,000 ตารางเมตร ทำให้สัปปายะสภาสถานเป็นอาคารรัฐสภาที่ใหญ่ที่สุดในโลกแทนที่วังรัฐสภาในประเทศโรมาเนีย และเป็นอาคารของรัฐที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับที่สองของโลก รองจากเดอะเพนตากอนของสหรัฐอเมริกาซึ่งมีพื้นที่ 600,000 ตารางเมตร

โครงการเริ่มต้นในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2551 โดยมีการจัดการประกวดแบบและได้ผู้ชนะออกแบบคือกลุ่ม สงบ ๑๐๕๑ ภายใต้การนำของธีรพล นิยม จากนั้นทางกลุ่มผู้ชนะจึงทำสัญญาก่อสร้างเมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2556 โดยมี ซิโน-ไทย เอ็นจีเนียริ่งแอนด์คอนสตรัคชั่น เป็นผู้รับจ้างก่อสร้างหลัก โครงการได้เริ่มวางเสาเข็มตั้งแต่วันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2556 และเดิมจะต้องเปิดใช้งานเมื่อปี พ.ศ. 2558 แต่การก่อสร้างไม่แล้วเสร็จ จึงมีการขยายสัญญาการก่อสร้างจำนวน 4 ครั้ง ทำให้เลื่อนมาเปิดใช้งานอย่างเต็มรูปแบบเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 และรัฐสภาได้ทยอยรับมอบงานจากผู้รับจ้างก่อสร้างจนกระทั่งเสร็จสมบูรณ์เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2567

 การพัฒนา 
โครงการก่อสร้างเริ่มต้นหลังจากที่มีการประกวดแบบชนะโดยทีม สงบ ๑๐๕๑ โดยสถาปนิก 5 ท่านภายใต้ชื่อคณะ ประกอบด้วย ธีรพล นิยม, เอนก เจริญพิริยะเวศ, ชาตรี ลดาลลิตสกุล และ ปิยเมศ ไกรฤกษ์ประกาศสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร เรื่อง ผลการประกวดการออกแบบอาคารรัฐสภาแห่งใหม่ ขั้นตอนที่ ๒ เข้าถึงเมื่อ วันที่ 2 ธ.ค. 2552. ได้ออกแบบอาคารในรูปแบบโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก หลังจากนั้นได้เริ่มก่อสร้างโดยบริษัท ซิโน-ไทย เอ็นจีเนียริ่งแอนด์คอนสตรัคชั่น จำกัด (มหาชน) ในฐานะผู้รับเหมาหลัก โดยสัญญาก่อสร้าง เริ่มต้นในวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2556 ในวงเงินงบประมาณ 12,280,000,000 บาท และเวลาก่อสร้างตามสัญญา 900 วัน  

ที่ปรึกษาโครงการในนามมีนิติบุคคลร่วมทำงาน CAMA ประกอบด้วย 
 บริษัท ซีอีแอล เอ็นจิเนียส์ (CEL ENGINEERs )
 เอทีที คอนซัลแตนท์ จำกัด (ATT Consultants) 
 บริษัท มิตรเทคนิคัลคอนซัลแท้นท์ จำกัด (MITR Technical Consultant)
 บริษัท สถาปนิก 49 จำกัด (Architects 49)

และผู้ควบคุมงานก่อสร้างในนาม นิติบุคคลร่วมทำงาน ATTA ประกอบด้วย 
 บริษัท อรุณ ชัยเสรี คอนซัลติ้ง เอนจิเนียร์ส จำกัด (Arunchaiseri Consulting Engineers)
 บริษัท เทสโก้ จำกัด (Tesco)
 บริษัท ไทยเอนยิเนียริ่ง คอนซัลแตนทส์  จำกัด (Thai Engineering Consultants)
 บริษัท สถาปนิกหนึ่งร้อยสิบ จำกัด (Architects 110)

 แนวคิด 
 ที่มา 
อาคารรัฐสภาไทยได้เปลี่ยนสถานที่มาแล้วกว่า 2 ครั้ง สถานที่แรกคือ พระที่นั่งอนันตสมาคม ซึ่งใช้มาตั้งแต่หลังการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 จนในปี พ.ศ. 2517 จึงได้ย้ายไปที่อาคารรัฐสภาแห่งที่ 2 บริเวณข้างสวนสัตว์ดุสิต (สวนสัตว์เขาดิน) แต่เนื่องจากสถานที่ที่เริ่มคับแคบลงเมื่อจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฏร, สมาชิกวุฒิสภา และข้าราชการเพิ่มขึ้น ทำให้ทางรัฐสภาได้แก้ปัญหาโดยการเช่าพื้นที่บางส่วน จนต่อมาในปี พ.ศ. 2535 จึงเริ่มมีแนวคิดในการก่อสร้างอาคารรัฐสภาแห่งใหม่
ในปี พ.ศ. 2551 ได้มีการประชุมจัดหาสถานที่ก่อสร้างอาคารรัฐสภาแห่งใหม่ โดยมีสมัคร สุนทรเวช นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นเป็นประธาน และได้พิจารณาพื้นที่ก่อสร้างอาคารรัฐสภาแห่งใหม่จำนวน 3 แห่ง ได้แก่ บริเวณที่ดินราชพัสดุถนนทหาร (เกียกกาย) แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต, ที่ดินบริเวณคลังเชื้อเพลิง แขวงคลองเตย เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร และที่ดินราชพัสดุกองคลังแสง กรมสรรพาวุธทหารบก ตำบลท่าทราย อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี จนมีมติให้ใช้ที่ดินราชพัสดุถนนทหาร (เกียกกาย) เป็นสถานที่ในการก่อสร้างอาคารรัฐสภาแห่งใหม่ในที่สุดความเป็นมาของโครงการ. โครงการก่อสร้างอาคารรัฐสภาแห่งใหม่. รัฐสภาไทย. 2 กันยายน 2554.

สัปปายะสภาสถานมีพื้นที่ดิน 119.6 ไร่ มีพื้นที่ใช้สอยในอาคาร 424,000 ตารางเมตรไขปมรัฐสภาใหม่ พื้นที่จอดรถ ล่องหน-ต่ำเกณฑ์ ประชาชาติธุรกิจ. 26 มีนาคม 2561] มีพื้นที่สีเขียวรวม 115,529 ตารางเมตรรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (รายงานสรุปสำหรับผู้บริหาร) สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. เมษายน 2554 โดยใช้งบประมาณทั้งหมดราว 22,987 ล้านบาท มีความสูงจากฐานถึงยอดเจดีย์พระสุเมรุ 134.56 เมตร ภายในประกอบด้วยส่วนห้องประชุมสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา พิพิธภัณฑ์ ศูนย์ประชุม ห้องสัมมนา สโมสรจัดเลี้ยง ห้องทำงาน สส./สว. และส่วนสำนักงานเลขาธิการสส./สว.

ที่มาของมีการระบุว่า "สัปปายะสภาสถาน" หมายถึง สภาที่มีแต่ความสงบร่มเย็นสบายฮวงจุ้ยรัฐสภาใหม่ จะพาไทยพ้นวิกฤติ. ไทยรัฐ. 4 ธันวาคม 2552.

 แนวคิดและเทคโนโลยี 
สถาปนิกได้ออกแบบนำเสนอคติและสัญลักษณ์ทางสถาปัตยกรรมของไทยในอดีตผสมผสานไปกับเทคโนโลยีการก่อสร้าง ระบบโครงสร้างทางสังคม และระบอบการปกครองแบบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นพระประมุขในปัจจุบัน ผ่านทางรูปแบบสถาปัตยกรรมสมัยใหม่บนพื้นฐานทางภาษาและฉันทลักษณ์ตามอย่างสถาปัตยกรรมไทยแบบประเพณีคติ และ สัญลักษณ์ ในการออกแบบสถาปัตยกรรมของสัปปายะสภาสถาน, มนัสพงษ์ สงวนวุฒิโรจนา. พ.ศ. 2556. ตามคติไตรภูมิที่นอกจากจะแสดงเอกลักษณ์ทางจิตวิญญาณถึงความเป็นไทย ยังมีความหมายเพื่อให้บุคคลที่เข้ามาอยู่ในสภาสำนึกถึงบาปบุญคุณโทษถอดรหัสสถาปนิกการเมือง สร้างสัปปายะสภาสถาน, สมาคมสถาปนิกสยาม. 22 สิงหาคม 2553.  

นอกจากนี้ยังใช้แนวคิดของ "สถาปัตยกรรมสีเขียว" (Green Architecture) ซึ่งเห็นได้จากการปลูกต้นไม้ใหญ่ล้อมรอบอาคาร ในขณะเดียวกัน ก็มีการวิจารณ์ถึงความเหมาะสม จากการใช้ไม้สักจำนวนกว่า 5,000 ท่อน ซึ่งจะนำมาจากกรมอุตสาหกรรมป่าไม้ มาใช้ทำเสาประดับรอบอาคาร และฝ้าประดับห้องประชุมใหญ่ทั้งสอง รวมถึงการใช้ไฟฟ้าของอาคารเมื่อเปิดทำการ ที่มีความต้องการไฟฟ้าเทียบเท่ากับอำเภอถึงสองอำเภอ

 งานสถาปัตยกรรม 
 การประกวดแบบ 

โครงการรัฐสภาแห่งใหม่เป็นการประกวดแบบครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งของประเทศนับตั้งแต่การประกวดแบบท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ชิงเงินรางวัลชนะเลิศการประกวดแบบสูงถึง 200 ล้านบาท5 บิ๊กสถาปนิกเข้ารอบสุดท้ายออกแบบรัฐสภาใหม่ ลุ้นชิงดำรับเงิน 200 ล้าน. ประชาชาติธุรกิจ. 25 สิงหาคม 2552. มีผู้ส่งเข้าประกวดทั้งหมด 133 รายไขคำตอบ รัฐสภาใหม่ ‘สัปปายะสภาสถาน’ ออกแบบคล้ายวัด ช่วยลดโกงจริงหรือ?. อิศรานิวส์. 6 พฤษภาคม 2559. และผ่านเข้าในรอบสุดท้ายทั้งหมด 5 ราย ได้แก่
 กลุ่มนายธีรพล นิยม - ทีมสงบ 10151
 บริษัทสถาปนิก 49 จำกัด (A49)
 กลุ่มนายธรรมศักดิ์ อังศุสิงห์
 บริษัทดีไซน์ 103 อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด
 ผศ.วิเชษฐ์ สุวิสิทฐ์ จากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

โดยเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2552 ก็ได้มีการตัดสินคัดเลือกแบบของธีรพล นิยม โดยมีกรรมการ 12 คนประกอบไปด้วย สมาชิกวุฒิสภา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ผู้เชี่ยวชาญด้านต่าง ๆ ด้านสถาปัตยกรรมสถาน สภาวิศวกรรม และศิลปินแห่งชาติ พิจารณาการประกวดโครงการก่อสร้างอาคารรัฐสภาแห่งใหม่

 การออกแบบ 

สัปปายะสภาสถาน ใช้เวลาออกแบบพร้อมเขียนแบบก่อสร้างเพียง 7 เดือน ทำให้ต้องใช้ทีมงานที่เป็นสถาปนิกในทุกภาควิชากว่า 200 คน รวมถึงวิศวกรและผู้เชี่ยวชาญแขนงงานต่าง ๆ จากองค์กรต่าง ๆ มากกว่า 20 องค์กร โดยต้องทำแบบก่อสร้างกว่า 6,000 หน้า และ รายการประกอบแบบกว่า 10,000 แผ่น

ในส่วนงานสถาปัตยกรรมไทยยังได้ รศ. ภิญโญ สุวรรณคีรี และ เผ่า สุวรรณศักดิ์ศรี ผู้เชี่ยวชาญด้านสถาปัตยกรรมไทยและศิลปินแห่งชาติสาขาสถาปัตยกรรมไทย ร่วมให้คำแนะนำและออกแบบ

ในด้านงานภูมิสถาปัตยกรรม ทั้งท่าเรือ ลานประชาธิปไตย สวนภายนอก สนามรัฐสภา ลานประชาชน ออกแบบหลักโดย ปิยเมศ ไกรฤกษ์ จาก บลูแพลนเนตดีไซน์ อินเตอร์เนชั่นแนลโครงการสัมนาเชิงวิชาการ เปิดโลกสู่ศตวรรษที่ 21 กับสถาปัตยกรรม  ปีที่ 4 ครั้งที่ 2 สาขาวิชาสถาปัตยกรรมผังเมือง – คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบ (rmutr.ac.th).

 การก่อสร้าง 
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งยังทรงดำรงพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์อาคารรัฐสภาแห่งใหม่เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2553ประธานรัฐสภาถือฤกษ์ 08.39 น. ตอกเสาเข็มสร้างอาคารรัฐสภาแห่งใหม่. มติชน. 27 กรกฎาคม 2556. แต่หลังจากนั้นได้ทิ้งช่วงไป 3 ปี จึงจะเริ่มลงเสาเข็มเมื่อวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2556 โดยมี บริษัท ซิโน-ไทย เอ็นจีเนียริ่งแอนด์คอนสตรัคชั่น จำกัด (มหาชน) เป็นผู้ดำเนินการก่อสร้าง

จากสัญญาการว่าจ้าง บริษัทต้องสร้างให้เสร็จภายใน 900 วัน หรือสิ้นสุดลงในวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558 แต่ก็ไม่เสร็จทันกำหนด จึงมีการขยายสัญญาหลายรอบ โดยสัญญาล่าสุดมีกำหนดการส่งงานภายใน 2,764 วัน หมายความว่าจำเป็นต้องสิ้นสุดลงในวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2563 แต่สุดท้ายก็ไม่เสร็จทันกำหนด ทำให้ผู้รับเหมาต้องถูกปรับเป็นรายวันตามจำนวนวันที่ก่อสร้างหลังจากสิ้นสุดสัญญา ผู้รับเหมาก่อสร้างอาคารรัฐสภาแล้วเสร็จเมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2564 และเปิดใช้งานอย่างเต็มรูปแบบเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม แต่เนื่องจากการระบาดทั่วประเทศไทยของโควิด-19 และยังมีหลายจุดที่ผู้รับเหมาต้องดำเนินการแก้ไข รัฐสภาจึงเลื่อนการรับมอบอาคารออกไปอย่างไม่มีกำหนด ก่อนที่จะมีมติรับมอบงานส่วนสุดท้ายเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2567 และส่งหนังสือแจ้งรับมอบงานและรับรองผลงานกลับมายังบริษัทเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม{

ส่วนปัญหาที่ทำให้การก่อสร้างล่าช้า อ้างจาก นายจเร พันธ์เปรื่อง เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรในขณะนั้น และวิศวกร ว่าเป็นเพราะการส่งมอบพื้นที่ไม่เป็นไปตามสัญญา พื้นที่บางส่วนยังไม่ได้รับมอบคืนจากหน่วยงานเดิม การขนย้ายดินออกจากพื้นที่ก่อสร้างไม่เป็นไปตามแผน ปัญหาอุทกภัยปี พ.ศ. 2554เปิดรายงาน “มหาดไทย” เทียบคำพูด “จเร”ไฉน“รัฐสภาใหม่”สร้างช้านับปี?. อิศรานิวส์. 20 มิถุนายน 2558. และการระบาดของโควิด-19 ซึ่งส่งผลกระทบกับกลุ่มผู้รับเหมาด้วย และจากปัญหาดังกล่าว ทำให้วิลาศ จันทร์พิทักษ์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร พรรคประชาธิปัตย์ ร้องเรียนต่อคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ให้ตรวจสอบการทุจริตในการก่อสร้างอาคารรัฐสภาของผู้รับเหมา

 การปรับปรุง 
ต่อมาเมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2568 พิเชษฐ์ เชื้อเมืองพาน รองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่ 1 ในขณะนั้น เปิดเผยว่า รัฐสภามีโครงการปรับปรุงอาคารรัฐสภาหลายจุด เช่น ก่อสร้างลานจอดรถใต้ดินระยะที่ 2 ฝั่งถนนสามเสน, ย้ายห้องตอบกระทู้แยกเฉพาะที่ปัจจุบันมีขนาดเล็กแออัด ไปใช้พื้นที่อื่นที่ใหญ่และสะดวกขึ้น, ย้ายห้องร้องทุกข์ของประชาชนจาก 10 ลงมาอยู่ชั้น 1, จัดให้มีร้านอาหารชั้นนำรวมถึงร้านกาแฟเข้ามาให้บริการ และย้ายโรงอาหารลงไปอยู่ชั้น B2 รวมถึงจัดประมูลใหม่ทั้งหมด และการสูบน้ำพร้อมถมสระมรกตเพื่อให้ใช้เป็นห้องสมุด ห้องรับรอง หรือห้องพัก รวมถึงปลูกพันธุ์ไม้ใหม่แทนต้นไม้ที่ยืนต้นตาย โดยใช้งบประมาณในการปรับปรุงทั้งหมด 150 ล้านบาท

 การใช้งาน 
สัปปายะสภาสถาน สร้างบนพื้นที่ขนาดใหญ่จำนวน 123 ไร่รัฐสภาแห่งใหม่ มหากาพย์ที่ยังไม่สิ้นสุด. สำนักข่าวไทย. 27 กรกฎาคม 2015. มีเนื้อที่กว่า 424,000 ตารางเมตร โดยใช้งบประมาณทั้งหมดราว 12,000 ล้านบาท สามารถรองรับผู้คนได้มากกว่า 5,000 คน รองรับการจอดรถได้มากกว่า 2,000 คัน ภายในอาคารประกอบไปด้วย โถงรับรอง สส. และ สว., ห้องประชุมของ สส. หรือที่เรียกว่า "ห้องพระสุริยัน", ห้องประชุม สว. หรือที่เรียกว่า "ห้องพระจันทรา", โถงรัฐพิธี, พิพิธภัณฑ์ประชาธิปไตย, ห้องอาหาร สส., ห้องอาหาร สว. ในส่วนของดาดฟ้าอาคาร ประกอบด้วยกำแพงแก้วล้อมรอบส่วนเจดีย์และพิพิธภัณฑ์ชาติไทยสัปปายะสภาสถาน รัฐสภาใหม่ วิดีทัศน์แนะนำโครงการ. 11 กันยายน 2011. – ทางยูทูบ.

นอกจากนี้ สัปปายะสภาสถานยังเคยใช้เป็นสถานที่ประชุมคณะรัฐมนตรีอนุทินนัดแรกหลังการแถลงนโยบายต่อรัฐสภา เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2568

 พระบรมราชานุสาวรีย์ 
ที่บริเวณสัปปายะสภาสถาน มีการประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทั้งหมด 2 องค์ ดังนี้

 องค์เดิม 
พระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 7 องค์เดิม ประดิษฐานภายในพิพิธภัณฑ์รัฐสภา ภายในอาคารสัปปายะสภาสถาน มีขนาด 1 เท่าครึ่งของพระองค์จริง เคยประดิษฐานด้านหน้าอาคารรัฐสภาไทยหลังเก่า โดยในช่วงก่อนปิดใช้งาน รัฐสภาได้อัญเชิญลงจากแท่นฐานด้านหน้าอาคารเมื่อวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2562 และอัญเชิญไปบูรณะที่สำนักช่างสิบหมู่ อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม หลังจากการบูรณะแล้วเสร็จ จึงอัญเชิญมาประดิษฐานที่สัปปายะสภาสถาน โดยประดิษฐานที่ด้านหน้าอาคารชั่วคราวก่อนเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 ก่อนอัญเชิญเข้าไปภายในพิพิธภัณฑ์รัฐสภาเพื่ออัญเชิญขึ้นประดิษฐานบนพระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ เวลา 12:19 น. และมีพิธีบวงสรวงเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ เวลา 14:49 น.

 องค์ใหม่ 
พระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 7 องค์ใหม่ ประดิษฐานที่ด้านหน้าอาคารสัปปายะสภาสถาน ฝั่งถนนสามเสน ถอดต้นแบบจากพระบรมราชานุสาวรีย์องค์เดิม แต่ขยายขนาดขึ้นเป็น 4 เท่าของพระองค์จริง ความสูง 7.7 เมตร

เดิมนั้นรัฐสภามิได้มีแผนในการจัดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์องค์ใหม่ เนื่องจากรัฐสภาและผู้ออกแบบมีแนวคิดว่าจะประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์องค์เดิมที่ด้านหน้าอาคารเช่นเดียวกับที่เคยประดิษฐานด้านหน้าอาคารรัฐสภาหลังเดิม แต่หลังจากที่กรมศิลปากรส่งทีมงานเจ้าหน้าที่เดินทางมาพิจารณาสถานที่ประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์ เพื่อเสนอความเห็นต่อคณะกรรมการพิจารณาการสร้างอนุสาวรีย์แห่งชาติและการจำลองพระพุทธรูปสำคัญแล้ว กรมศิลปากรได้แจ้งกลับมาที่รัฐสภาเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2561 ว่า สัปปายะสภาสถานที่สร้างขึ้นใหม่นี้เป็นอาคารขนาดใหญ่ การประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์องค์เดิมจะไม่สง่างามและสมพระเกียรติ จึงควรอัญเชิญพระบรมราชานุสาวรีย์องค์เดิมเข้าไปประดิษฐานภายในอาคาร ส่วนพระบรมราชานุสาวรีย์ที่จะประดิษฐานด้านหน้าอาคารนั้นจะจัดสร้างขึ้นเป็นองค์ใหม่ ขนาด 4 เท่าของพระองค์จริงแทน ซึ่งรัฐสภาได้แจ้งให้กรมศิลปากรทบทวนมติทันที แต่สุดท้ายเมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2562 กรมศิลปากรยืนยันมติเดิม

สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) เสด็จไปทรงเททองหล่อพระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 7 องค์ใหม่ ที่สำนักช่างสิบหมู่ เมื่อวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2567 จากนั้นอัญเชิญมาประดิษฐานที่พื้นที่ชั่วคราวด้านหน้าสัปปายะสภาสถานเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2568 และมีพิธีบวงสรวงอัญเชิญขึ้นประดิษฐานบนพระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ บนแท่นฐานที่ประดิษฐานหน้าทางเข้าหลักของอาคารเมื่อวันที่ 20 กันยายน เวลา 7:00 น. ปัจจุบันอยู่ระหว่างปรับปรุงภูมิทัศน์ในบริเวณโดยรอบ มีกำหนดแล้วเสร็จในช่วงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2569 หลังจากนั้นรัฐสภาจะประสานกับสำนักพระราชวัง เพื่อกราบบังคมทูลเชิญพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี ให้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 7 องค์ใหม่ต่อไป

 ข้อวิจารณ์ 
 การออกแบบ 
สัปปายะสภาสถาน ถูกวิจารณ์อย่างกว้างขวาง ทั้งการวิจารณ์ว่าออกแบบที่เหมือน "วัด" จากมุมมองสถาปนิก รศ.ชาตรี ประกิตนนทการ อาจารย์จากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ก็ได้ออกมาวิจารณ์ว่า "ใช้ความหมายเดิม ๆ ศีลธรรมเป็นเรื่องจอมปลอม ไม่คำนึงถึงปัญหาความขัดแย้งทางศาสนาของสังคม และการใช้งานไม่เอื้อให้เป็นพื้นที่ของประชาชนอย่างแท้จริง" และกล่าวเสริมต่อว่า "การใช้แนวคิดด้านพระพุทธศาสนามากเกินไปจนไม่มีมุมมองด้านประชาธิปไตยและการออกแบบที่ยังคงยวนอยู่ในกรอบของภาษาความเป็นไทยทางสถาปัตยกรรมที่ตื้นเขินและไม่มีอยู่จริง"สัมภาษณ์ ชาตรี ประกิตนนทการ: แบบรัฐสภาใหม่ ความหมายเดิม ๆ . สัมภาษณ์โดย ภฤศ ปฐมทัศน์. ประชาไท. 13 ธันวาคม 2009.ประชาธิปไตยที่ตีนเขา (พระสุเมรุ). ชาตรี ประกิตนนทการ. สืบค้นเมื่อ 20 พฤษภาคม 2559. รศ.ชาตรี ประกิตนนทการ อาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร วิจารณ์ว่าการออกแบบสัปปายะสภาสถานไม่มีการยึดโยงกับประชาชน และให้ความรู้สึกเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์มากกว่าทำให้ประชาชนเกิดการตระหนักรู้ความเป็นเจ้าของอำนาจอธิปไตย

นอกจากนี้ในช่วงก่อนการเลือกแบบได้มีการตั้งกระทู้ในเว็บไซต์พันทิป.คอม ในการโหวต 5 แบบสุดท้าย จากผู้โหวตทั้งหมด 168 คน ผลปรากฏว่าเสียงโหวตส่วนใหญ่ตกไปที่แบบที่ 5 ของ ผศ.วิเชษฎ์ สุวิสิทฐ์ ในขณะที่แบบของทีมสงบอยู่ในอันดับที่ 2มาโหวตแบบรัฐสภาใหม่ที่เข้ารอบ 5 ทีมสุดท้ายกันครับ. พันทิป. 27 พฤศจิกายน 2552. รวมถึงมีการวิจารณ์ถึงความเหมาะสมและความคุ้มค่าในการก่อสร้างซึ่งต้องใช้งบประมาณสูง

 การเวนคืนที่ดิน 
มีการเวนคืนที่ดินส่วนของ ชุมชนตระกูลดิษฐ์ ซึ่งมีประชากร 40 ครอบครัว โดยในเวลาต่อมารัฐสภาได้ทำข้อตกลงกับชาวบ้าน และทำการสร้างบ้านทาวน์เฮ้าส์ 2 ชั้น บริเวณพื้นที่ราชพัสดุ บริเวณแผนก ซ่อมบำรุงเรือ กองร้อยขนส่งเรือ (ฝั่งวัดแก้วฟ้าจุฬามณี) เนื้อที่ประมาณ 4 ไร่ ซึ่งเป็นพื้นที่ของแผนกซ่อมบำรุง กองร้อยขนส่งเรือ

ชุมชนบ้านพักองค์การทอผ้า มีจำนวนประชากร 93 ครอบครัว ทางรัฐสภาได้ทำข้อตกลงคล้ายกับชุมชนตระกูลดิษฐ์ โดยจะไปปลูกสร้างในพื้นที่แผนกซ่อมบำรุงเรือกองร้อยขนส่งเรือ (ฝั่งวัดแก้วฟ้าจุฬามณี) โดยจะแบ่งพื้นที่ให้ครอบครัวละ 12 ตารางวาการเตรียมการ. โครงการก่อสร้างอาคารรัฐสภาแห่งใหม่. รัฐสภาไทย. 2 กันยายน 2554.

มีการรื้ออาคารเรียนอายุกว่า 80 ปี ของโรงเรียนโยธินบูรณะออกทั้งหมด เพื่อใช้ก่อสร้างอาคารรัฐสภา โดยในวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 ซึ่งเป็นวันเปิดเทอมวันแรกของปีการศึกษา ได้มีพิธีส่งมอบพื้นที่โรงเรียนโยธินบูรณะเดิมให้กับสำนักงานเลขาธิการรัฐสภาเพื่อใช้ในการก่อสร้างอาคารรัฐสภาแห่งใหม่ โดยโรงเรียนโยธินบูรณะได้ย้ายไปสร้างใหม่บนถนนประชาราษฎร์ สาย 1เด็กโยธินบูรณะยังอาลัยร.ร.เก่าแม้ที่ใหม่สวยงาม. คมชัดลึก. 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2559.

 คดีความ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 เว็บไซต์รัฐสภาไทย

หมวดหมู่:อาคารรัฐบาลที่สร้างเสร็จในปี พ.ศ. 2564
หมวดหมู่:ก่อตั้งในกรุงเทพมหานครในปี พ.ศ. 2564
หมวดหมู่:รัฐสภาไทย
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในเขตดุสิต
หมวดหมู่:อาคารรัฐบาลในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:อาคารสภานิติบัญญัติ
หมวดหมู่:ที่ตั้งของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างริมแม่น้ำเจ้าพระยา