สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม (วปส.) มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นสถาบันชั้นนำที่มีชื่อเสียงในระดับชาติและนานาชาติ ด้านการวิจัยและการศึกษา มุ่งเน้นการวิจัยในรูปแบบสหสาขาวิชาที่บูรณาการทั้งด้านประชากรศาสตร์ สังคมศาสตร์ วิทยาศาสตร์สุขภาพ และสาขาวิชาที่เกี่ยวเนื่องกับประชากร เปิดสอนหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาทางด้านประชากรศาสตร์และสังคมศาสตร์ ที่รวมถึง การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางประชากร การฉายภาพประชากร อนามัยเจริญพันธุ์ ผู้สูงอายุ และการย้ายถิ่น 

 ประวัติ 
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม ได้ก่อกำเนิดขึ้นในคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2509 ภายใต้ชื่อ "ศูนย์วิจัยประชากรและสังคม" ต่อมา สภามหาวิทยาลัยมหิดล เมื่อคราวประชุม ครั้งที่ 20/2514 วันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2514 ได้เห็นชอบให้จัดตั้ง "สถาบันวิจัยประชากรและสังคม" มีสถานภาพเทียบเท่าคณะในมหาวิทยาลัยมหิดล โดยได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษาประกาศจัดตั้งส่วนราชการในมหาวิทยาลัยมหิดลเพิ่มเติม เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 โดยในช่วงเริ่มก่อตั้ง มีศาสตราจารย์นายแพทย์จรัส ยามะรัต ดำรงตำแหน่งรักษาการผู้อำนวยการ จนถึงวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2517 ต่อมา ดร.บุญเลิศ เลียวประไพ ได้รับตำแหน่งรักษาการผู้อำนวยการ จนกระทั่งได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้อำนวยการคนแรกของสถาบันฯ เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2518  

ในปี พ.ศ. 2526 สถาบันวิจัยประชากรและสังคม ได้ย้ายที่ทำการจากคณะสาธารณสุขศาสตร์ มาอยู่ที่อาคารของคณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ณ มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา และในปี พ.ศ. 2554 สถาบันฯ ได้มีอาคารที่ทำการหลังแรก สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โปรดเกล้าพระราชทานนามอาคารแห่งนี้ว่า "อาคารประชาสังคมอุดมพัฒน์" ซึ่งมีความหมายว่า "อาคารซึ่งมีความเจริญยิ่งในด้านประชากรและสังคม" และเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดอาคารเมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2554  

 ทำเนียบผู้อำนวยการ 

 <span style="color:White"> สถาบันวิจัยประชากรและสังคม  มหาวิทยาลัยมหิดล  รายนามผู้อำนวยการสถาบัน  วาระการดำรงตำแหน่ง 1. ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.บุญเลิศ เลียวประไพ  31 กรกฎาคม พ.ศ. 2518 - 24 มิถุนายน พ.ศ. 2523  2. ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.ปราโมทย์ ประสาทกุล 25 มิถุนายน พ.ศ. 2523 - 22 สิงหาคม พ.ศ. 2527 (วาระที่ 1)
25 มิถุนายน พ.ศ. 2527 - 22 สิงหาคม พ.ศ. 2531 (วาระที่ 2) 3. ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.อภิชาติ จำรัสฤทธิรงค์  23 สิงหาคม พ.ศ. 2531 - 22 สิงหาคม พ.ศ. 2535 (วาระที่ 1)
23 สิงหาคม พ.ศ. 2535 - 22 สิงหาคม พ.ศ. 2539 (วาระที่ 2) 4. ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.เบญจา ยอดดำเนิน-แอ็ตติกจ์  23 สิงหาคม พ.ศ. 2539 - 22 สิงหาคม พ.ศ. 2542 (วาระที่ 1) 
23 สิงหาคม พ.ศ. 2542 - 22 สิงหาคม พ.ศ. 2547 (วาระที่ 2) 5. รองศาสตราจารย์ ดร.ชื่นฤทัย กาญจนะจิตรา 23 สิงหาคม พ.ศ. 2547 - 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2551 6. รองศาสตราจารย์ ดร.สุรีย์พร พันพึ่ง  21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2551 - 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 (วาระที่ 1)
21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 - 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559 (วาระที่ 2) คำสั่งสภามหาวิทยาลัยมหิดล ที่ 2/2559,เรื่องแต่งตั้งผู้อำนวยการสถาบันวิจัยประชากรและสังคม, 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 7. รองศาสตราจารย์ ดร.รศรินทร์ เกรย์ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559 - 20 กุมภาพันธ์ 2563 คำสั่งสภามหาวิทยาลัยมหิดล ที่ 2/2559,เรื่องแต่งตั้งผู้อำนวยการสถาบันวิจัยประชากรและสังคม, 20 มกราคม พ.ศ. 25598. รองศาสตราจารย์ ดร.อารี จำปากลาย 21 กุมภาพันธ์ 2563 - 20 กุมภาพันธ์ 25679. รองศาสตราจารย์ ดร.เฉลิมพล แจ่มจันทร์21 กุมภาพันธ์ 2567 - ปัจจุบัน

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 สถาบันวิจัยประชากรและสังคม  
 มิเตอร์ประเทศไทย 

หมวดหมู่:หน่วยงานในมหาวิทยาลัยมหิดล
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม
หมวดหมู่:สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล