ไทยลีก 3

ไทยลีก 3 หรือรู้จักในชื่อ บีวายดี ดอลฟิน ลีกสาม ด้วยเหตุผลด้านผู้สนับสนุน เป็นการแข่งขันฟุตบอลลีกอาชีพระดับที่สามของประเทศไทย เริ่มต้นการแข่งขันครั้งแรกในฤดูกาล 2560 โดยแบ่งออกเป็น 2 โซน (ตอนบนและตอนล่าง) ต่อมาในฤดูกาล 2563–64 ได้แบ่งออกเป็น 6 โซนตามภูมิภาค แชมป์และรองแชมป์ของแต่ละโซน จะผ่านเข้าไปเล่นในรอบแชมเปียนส์ลีก ซึ่งจะถูกแบ่งเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละ 4 ทีม แชมป์กลุ่มจะได้สิทธิ์เลื่อนชั้นไปเล่นไทยลีก 2 ขณะที่ทีมอันดับสุดท้ายของแต่ละโซนจะตกชั้นสู่ไทยแลนด์ เซมิโปรลีก

 ประวัติ 
ภายหลังจากการเลือกตั้งนายก สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2559 ซึ่ง พลตำรวจเอก สมยศ พุ่มพันธุ์ม่วง ซึ่งได้รับเลือกจากสโมสรสมาชิกให้ดำรงตำแหน่งนายกสมาคม คนใหม่ รวมไปถึงสภากรรมการทั้งหมด ได้มีนโยบายในการยกระดับลีกอาชีพของไทยให้มีมาตรฐานยิ่งขึ้น เลยมีแนวคิดที่จะมีการจัดตั้งลีกระดับสาม แทนที่ ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 โดย กรวีร์ ปริศนานันทกุล ในฐานะประธานบริษัทลีกภูมิภาค ได้เปิดเผย การจัดตั้งลีกใหม่ โดยมีเกณฑ์สโมสรที่จะเข้าร่วมคือ สโมสรที่จบอันดับที่ 1-4 จาก 8 โซนของ ลีกภูมิภาค ฤดูกาล 2559 และไม่ได้สิทธิ์เลื่อนชั้นใน รอบแชมเปียนส์ลีก ฤดูกาล 2559 รวมเป็น 32 สโมสร แล้วแบ่งเป็น 2 โซนๆ ละ 14 สโมสร โดยแบ่งเป็นโซนบนของประเทศ (สโมสรจากภาคเหนือ, ภาคตะวันตก, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, และภาคตะวันออก) และ โซนล่างของประเทศ (สโมสรจากภาคกลาง, กรุงเทพมหานครและปริมณฑล, และภาคใต้) โดยจะเริ่มทำการแข่งขันใน ฤดูกาล 2560 เป็นฤดูกาลแรก

ในวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2559 ได้มีการเปลี่ยนชื่อลีกจาก ไทยลีกแชมเปียนชิป เป็น ไทยลีก 3 ต่อมายูโร่เค้กได้เข้ามาเป็นผู้สนับสนุนหลักทำให้เปลี่ยนเป็น ไทยลีก 3 ยูโร่เค้กลีกโปร

ในปี พ.ศ. 2561 ธนาคารออมสินได้เข้ามาเป็นผู้สนับสนุนหลักทำให้เปลี่ยนเป็น ไทยลีก 3 ออมสินลีกโปร ต่อมาในปี พ.ศ. 2563 ได้มีการควบรวมไทยลีก 3 และ ไทยลีก 4 เข้าด้วยกัน ให้เหลือลีกเดียว และเปลี่ยนชื่อเป็น ไทยลีก 3 ออมสินลีก รีเจินนัล แชมเปี้ยนชิพ

พ.ศ. 2564 ได้มีการเปลี่ยนผู้สนับสนุนหลักเป็นบริษัท บลู ดราก้อน โฮลดิ้ง จำกัด หรือ มังกรฟ้า ทำให้ชื่อของไทยลีก 3 ในปัจจุบันใช้ชื่อว่า มังกรฟ้า ลีก และได้เริ่มทำการแข่งขันฤดูกาลใหม่ในวันที่ 4 กันยายน ปีเดียวกัน

พ.ศ. 2565 ได้มีการเปลี่ยนแปลงผู้สนับสนุนหลักเป็นบริษัท ลอตเตอรี่ออนไลน์ จำกัด หรือ กองสลากพลัส ทำให้ชื่อของไทยลีก 3 ในตอนนั้นใช้ชื่อว่า กองสลากพลัส ลีก และได้เริ่มทำการแข่งขันฤดูกาลใหม่วันที่ 30 สิงหาคม ปีเดียวกัน

พ.ศ. 2566 ได้มีการเปลี่ยนแปลงผู้สนับสนุนหลักอีกครั้งเป็นปุ๋ยรุ่งอรุณ ทำให้ชื่อของไทยลีก 3 เปลี่ยนเป็น ปุ๋ยรุ่งอรุณลีก

 โครงสร้างของลีก 
 การเลื่อนชั้น 
สโมสรชนะเลิศของแต่ละโซน จะได้สิทธิ์เลื่อนชั้นไปทำการแข่งขัน ไทยลีก 2 โดยอัตโนมัติ โดยที่จะมีการเพลย์ออฟหาสโมสรชนะเลิศโดยใช้กฎประตูทีมเยือน สโมสรที่ชนะ จะได้ตำแหน่งชนะเลิศ

ส่วนการหาอีกหนึ่งสโมสรที่จะทำการเลื่อนชั้นตามสโมสรชนะเลิศของแต่ละโซนนั้น จะมีการเพลย์ออฟเลื่อนชั้น โดยนำสโมสรที่จบด้วยตำแหน่งรองชนะเลิศของทั้งสองโซน มาทำการแข่งขันในระบบน็อกต์เอำท์ (เหย้า-เยือน) โดยใช้กฎประตูทีมเยือน โดยรวมผลสองนัด สโมสรใดชนะประตูรวมสองนัดมากที่สุด จะได้สิทธิ์เลื่อนชั้นไปทำการแข่งขัน ไทยลีก 2 ต่อไป ในขณะเดียวกัน สโมสรอันดับ 16–18 ใน ไทยลีก 2 จะต้องตกชั้นลงมาเล่นในไทยลีก 3 แทน

 การตกชั้น 
ตั้งแต่ฤดูกาล 2565–66 สโมสรที่จบอันดับสุดท้ายจากทั้งหกโซน จะตกชั้นลงไปแข่งขันในไทยแลนด์ เซมิโปรลีก ซึ่งฤดูกาลก่อนหน้านี้ จะตกชั้นลงไปแข่งขันในไทยแลนด์ อเมเจอร์ลีก

 ผู้สนับสนุนหลัก 
ไทยลีก 3 มีการตั้งชื่อการแข่งขันตามชื่อผู้สนับสนุน โดยให้มีชื่อเรียกต่าง ๆ ดังต่อไปนี้:
 ช่วงเวลา ผู้สนับสนุน ชื่อการแข่งขัน พ.ศ. 2560  ยูโร่เค้ก ยูโร่เค้ก ลีก โปร พ.ศ. 2561–2563ธนาคารออมสิน ออมสิน ลีก โปร พ.ศ. 2563–2564 ออมสิน ลีก รีเจินนัล แชมเปี้ยนชิพ พ.ศ. 2564–2565 มังกรฟ้า มังกรฟ้า ลีก พ.ศ. 2565–2566 กองสลากพลัส กองสลากพลัส ลีก พ.ศ. 2566–2567 ปุ๋ยรุ่งอรุณ ปุ๋ยรุ่งอรุณ ลีก พ.ศ. 2567–2568  ไทยลีก 3 พ.ศ. 2568–ปัจจุบัน บีวายดี บีวายดี ดอลฟิน ลีกสาม

 ทำเนียบสโมสรที่ชนะเลิศและเลื่อนชั้น 

 # ฤดูกาล จำนวนสโมสร ชนะเลิศ  รองชนะเลิศ อันดับสาม อันดับสี่ 1 2560 29     2 2561 28     3 2562 28     4 2563–64 72     5 2564–65 75     6 2565–66 76     7 2566–67 72    8 2567–68 69    

 รางวัล 
 เงินรางวัล 
ณ ฤดูกาล 2566–67

 รอบแบ่งโซน 
 ชนะเลิศ: 1,350,000 บาท
 รองชนะเลิศ: 900,000 บาท

 รอบระดับประเทศ 
 ชนะเลิศ: 1,000,000 บาท
 รองชนะเลิศ: 750,000 บาท
 อันดับที่สาม: 500,000 บาท
 อันดับที่สี่: 250,000 บาท

 ผู้ทำประตูสูงสุดของฤดูกาล 
+ปีผู้เล่นสโมสรประตู2567–68 อัลบือร์ตู โกเวียราษีไศล ยูไนเต็ด222566–67 ดานีลู ลอปึชศรีสะเกษ ยูไนเต็ด222565–66 ฌาร์เดล กาปิสทรานูรายงานประจําปีแสดงผลการดําเนินกิจกรรม ของสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ พ.ศ. 2566สงขลา192564–65 รีการ์ดู ซังตุสอุทัยธานี30

 ผู้เล่นยอดเยี่ยม 
ปีผู้เล่นสโมสร2567–68 อับดุลฮาฟิส นิบูสงขลา2566–67 วิชญะ พรประสาทบางกอก2565–66 ลูอัง ซังตุสจันทบุรี2564–65 ณรงค์ จันทร์เสวกอุทัยธานี

 ผู้จัดการทีม/หัวหน้าผู้ฝึกสอนยอดเยี่ยม 
ปีผู้ฝึกสอนสโมสร2567–68 อานนท์ บรรดาศักดิ์ราษีไศล ยูไนเต็ด2566–67 กฤษกร กระสายเงินบางกอก2565–66 วัฒนะ นุตทัศน์เอ็มเอช นครศรีฯ ซิตี้2564–65 เทิดศักดิ์ ใจมั่นอุทัยธานี

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
 Thai League 3 ทางเฟซบุ๊ก

หมวดหมู่:ลีกกีฬาในประเทศไทย
หมวดหมู่:ลีกกีฬาอาชีพในประเทศไทย
หมวดหมู่:การแข่งขันฟุตบอลลีกในประเทศไทย

หมวดหมู่:ฟุตบอลลีกระดับสาม
หมวดหมู่:ลีกกีฬาที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2560
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2560