ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป รุ่นอายุไม่เกิน 21 ปี

ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป รุ่นอายุไม่เกิน 21 ปี () เป็นการแข่งขันฟุตบอลทีมชาติเพื่อหาทีมผู้ชนะในระดับทวีปยุโรปในรุ่นอายุต่ำกว่า 21 ปี จัดการแข่งขันโดยยูฟ่าทุก 2 ปี โดยทีมที่ผ่านเข้าสู่รอบรองชนะเลิศในการแข่งขันที่เกิดขึ้นก่อนกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 1 ปี จะได้สิทธิ์แข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อน ในปีถัดมา

อิตาลีและสเปน เป็นทีมที่ชนะเลิศการแข่งขันมากที่สุด ซึ่งสเปนยังคงเป็นทีมผู้ชนะ ณ ปัจจุบัน หลังจากชนะเลิศการแข่งขันในปี ค.ศ. 2019 ที่ผ่านมา จากการเอาชนะเยอรมนี ในรอบชิงชนะเลิศ 2–1

ประวัติ
ตั้งแต่ปี 1967 ถึง 1970 ยูฟ่าได้จัดตั้งการแข่งขันประเภทผู้เล่นอายุต่ำกว่า 23 ปีขึ้นครั้งแรกในระดับยุโรปมีชื่อว่า Under-23 Challenge Cup ในปี ค.ศ. 1970 ได้เปลี่ยนชื่อเป็นฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป รุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี และมีจำนวนทีมที่มากขึ้นและใช้รูปแบบนี้จนถึงปี 1976 จึงเปลี่ยนรูปแบบการแข่งขันเป็นระดับรุ่นอายุไม่เกิน 21 ปีและเริ่มต้นครั้งแรกในปี 1978 และคงรูปแบบนี้นับแต่นั้นมา โดยในรอบคัดเลือกผู้เล่นทุกคนจะต้องเกิดในหรือหลัง 21 ปีก่อนหน้า เช่น การแข่งขันรอบคัดเลือกของการแข่งขันในปี 2019 ซึ่งเริ่มต้นแข่งขันในปี 2017 ผู้เล่นทุกคนจะต่องเกิดในหรือหลังปี ค.ศ. 1996 แต่ในรอบสุดท้ายซึ่งจะแข่งขันในอีก 2 ปีข้างหน้านับจากรอบคัดเลือก ก็จะใช้กฎที่ทุกคนต้องเกิดในหรือหลังปี ค.ศ. 1996 เช่นกัน ฉะนั้นผู้เล่นจึงสามารถมีอายุมากกว่า 21 ปีได้ในการแข่งขันรอบสุดท้ายแต่จะไม่เกิน 23 ปี 

แต่เดิมนั้น การแข่งขันจะมีการลงเล่นในเดือน พฤษภาคม–มิถุนายน ก่อนการแข่งขันฟุตบอลโลกและฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรปของทีมชุดใหญ่ แต่ได้เปลี่ยนแปลงไปนับจากที่การแข่งขันถูกย้ายไปแข่งขันในปีคี่

การแข่งขันนี้ถือว่าเป็นก้าวสำคัญสู่ทีมชุดใหญ่ ซึ่งมีนักเตะที่คว้าแชมป์กับทีมชุดใหญ่มากมายเคยผ่านแข่งขันในรายการนี้ เช่น เมซุท เออซิล กลาส-ยัน ฮึนเตอลาร์ มานูเอ็ล น็อยเออร์ ผู้ชนะการแข่งขันฟุตบอลโลก 2014, ฌูอัน กัดดาบิลา การ์เลส ปูยอล ชาบี ผู้ชนะการแข่งขันฟุตบอลโลก 2010 เป็นต้น

รูปแบบการแข่งขัน
ในการแข่งขันในปีก่อนหน้าและในปี 1992 ในรอบคัดเลือกได้มีเข้าร่วมทั้งหมด 33 ทีมจะถูกแบ่งออกเป็น 8 กลุ่ม กลุ่มละ 4 ทีมและจะมี 1 กลุ่มที่มี 5 ทีมทีมที่มีลำดับดีที่สุดจะผ่านเข้าสู่การแข่งขันในรอบสุดท้าย โดยในรอบสุดท้ายจะลงเล่นในรูปแบบแพ้คัดออก 2 นัด เหย้า–เยือน จนหาทีมชนะเลิศได้

การแข่งขันในปี 1994 ได้มีเจ้าภาพของการแข่งขันรอบสุดท้ายขึ้นเป็นครั้งแรกนั่นคือ ประเทศฝรั่งเศส ซึ่งจะเป็นเจ้าภาพในการแข่งขันที่เหลือจากรอบรองชนะเลิศเป็นต้นไป เท่านั้น และมีการแข่งขันเพียงนัดเดียวไม่มีเหย้า–เยือน แต่ในรอบก่อนรองชนะเลิศยังคงใช้กฎกติกาเดิมของปีก่อนหน้า

การแข่งขันในปี 1998 ในรอบคัดเลือก ได้มีการคัดเลือกโดยมีกลุ่มมากถึง 9 กลุ่มเนื่องจากการมีทีมเข้าร่วมถึง 46 ทีม โดยทีมแชมป์กลุ่มทั้งหมดที่มีคะแนนดีที่สุด 7 ทีมจะผ่านเข้ารอบสุดท้ายโดยอัตโนมัติ ขณะที่ทีมแชมป์กลุ่มที่มีคะแนนต่ำที่สุด 2 ทีม จะไปแข่งขันกันในรูปแบบเหย้า–เยือน เพื่อหาผู้ชนะเข้าสู่รอบสุดท้าย โดยในรอบสุดท้าย การแข่งขันที่เหลือจากรอบรองชนะเลิศเป็นต้นไป ได้ถูกจัดขึ้นใน ประเทศโรมาเนีย ซึ่ง โรมาเนีย ก็ได้เป็นหนึ่งในแปดที่ผ่านเข้ารอบด้วย

การแข่งขันในปี 2000 ยังคงใช้ 9 กลุ่มในการคัดเลือกซึ่งมี 47 ทีมเข้าร่วม โดยทีมที่เป็นแชมป์กลุ่ม 9 ทีมและรองแชมป์กลุ่มที่มีคะแนนมากที่สุด 7 ทีม จะไปแข่งขันกันเพื่อหา 8 ทีมเข้าสู่รอบสุดท้าย โดยในรอบสุดท้าย สโลวาเกีย ได้รับเลือกให้เป็นเจ้าภาพการแข่งขันในทุกนัด การแข่งขันในรอบแบ่งกลุ่มจึงมีการแข่งขันเพียงนัดเดียวซึ่งทีมที่เป็นแชมป์กลุ่มของทั้ง 2 กลุ่มจะผ่านเข้าสู่รอบชิงชนะเลิศและทีมที่เป็นรองแชมป์กลุ่มจะผ่านเข้าสู่รอบชิงที่สาม โดยโครงสร้างการแข่งขันในปี 2002 ที่สวิตเซอร์แลนด์เป็นเจ้าภาพ ยังคงเหมือนกันแต่ได้มีการเพิ่มการแข่งขันในรอบรองชนะเลิศเข้ามา ซึ่งจะนำแชมป์และรองแชมป์กลุ่มมาแข่งขันเพื่อหาทีมเข้าสู่รอบชิงที่สาม และรอบชิงชนะเลิศ

การแข่งขันในปี 2004 มีการใช้กลุ่มสิบกลุ่มสำหรับการคัดเลือก โดยทีมแชมป์กลุ่ม 10 ทีม และรองแชมป์กลุ่มที่มีคะแนนมากที่สุด 6 ทีมจะเข้าไปลงเล่นพบกันเพื่อหาผู้ชนะ 8 ทีมเข้าสู่รอบสุดท้าย โดยเยอรมนีเป็นเจ้าภาพในปีนั้น, การแข่งขันในปี 2006 ได้เปลี่ยนรูปแบบเหลือ 8 กลุ่มโดยแชมป์และรองแชมป์กลุ่มรวม 16 ทีมจะไปแข่งขันพบกัน โดยโปรตุเกสเป็นเจ้าภาพการแข่งขันในรอบสุดท้ายในปีนี้

นับจากนั้น การแข่งขันได้ย้ายไปแข่งขันในปีคี่ การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นเนื่องจากทีมชุดใหญ่ของหลายประเทศมักเลือกที่จะส่งเสริมผู้เล่นจากทีมอายุต่ำกว่า 21 ปี ขึ่นสู่ทีมเนื่องจากการแข่งขันของพวกเขามีมาก การแข่งขันที่เลื่อนออกไปทำให้ผู้เล่นมีเวลามากขึ้นกับการพัฒนาตัวเองกับทีมอายุต่ำกว่า 21 ปีแทนที่จะได้รับการลงเล่นในทีมชุดใหญ่ซึ่งเร็วเกินไปและจบลงด้วยการเป็นตัวสำรองของผู้เล่นทีมชุดใหญ่ 

โดยรอบคัดเลือกของการแข่งขันในปี 2007 จัดขึ้นก่อนการแข่งขันรอบสุดท้ายของปี 2006 โดยมี 52 ประเทศเข้าร่วม รอบคัดเลือกเริ่มต้นด้วยการแข่งขันของทีมชาติที่มีอันดับต่ำที่สุด 16 อันดับ เพื่อนำ 8 ทีมเข้าสู่รอบแบ่งกลุ่มกับอีก 34 ทีม ซึ่งแบ่งออกเป็น 14 กลุ่มกลุ่มละ 3 ทีม ผู้ชนะทั้ง 14 กลุ่มถูกจับคู่เพื่อลงเล่นพบกับแบบเหย้า–เยือน เพื่อตัดสินคัดเลือก 7 ทีมเข้ารอบสุดท้ายพร้อมกับเจ้าภาพ, ในช่วงปี 2009–2015 มีการใช้สิบกลุ่มสำหรับการคัดเลือก โดยแชมป์กลุ่ม และรองแชมป์กลุ่มที่ดีที่สุด 4 ทีมจะเข้าไปแขงขันพบกัน 2 นัดเหย้า–เยือน เพื่อหา 7 ทีมเข้ารอบสุดท้ายพร้อมกับเจ้าภาพ 

การแข่งขันในปี 2017 ยูฟ่าได้เพิ่มจำนวนทีมในรอบสุดท้ายเป็น 12 ทีม และในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2019 คณะกรรมการบริหารของยูฟ่าได้มีมติเพิ่มจำนวนผู้เข้าร่วมในรอบสุดท้ายเป็น 16 ทีมตัังแต่ปี 2021 และมีเจ้าภาพ 2 ประเทศเป็นครั้งแรก

ผลการแข่งขัน
รุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี
ปีเจ้าภาพรอบชิงชนะเลิศผ่านเข้าสู่รอบรองชนะเลิศจำนวนทีม<small>(ในวงเล็บหมายถึงจำนวนในรอบคัดเลือก)<small>ชนะเลิศคะแนนรองชนะเลิศ1972ลงเลนแบบเหย้า–เยือน2–2 / 3–1รวมผลสองนัด 5–3  และ 8 (23)1974ลงเลนแบบเหย้า–เยือน2–3 / 4–0รวมผลสองนัด 6–3 และ 8 (21)1976ลงเลนแบบเหย้า–เยือน1–1 / 2–1รวมผลสองนัด 3–2  และ 8 (23)
รุ่นอายุไม่เกิน 21 ปี
ปีเจ้าภาพรอบชิงชนะเลิศผ่านเข้าสู่รอบรองชนะเลิศ(และนัดชิงที่สาม)จำนวนทีม<small>(ในวงเล็บหมายถึงจำนวนในรอบคัดเลือก)<small>ชนะเลิศคะแนนรองชนะเลิศ1978ลงเล่นแบบเหย้า–เยือน1–0 / 4–4รวมผลสองนัด 5–4 และ 8 (24)1980ลงเล่นแบบเหย้า–เยือน0–0 / 1–0รวมผลสองนัด 1–0 และ 8 (25)1982ลงเล่นแบบเหย้า–เยือน3–1 / 2–3รวมผลสองนัด 5–4 และ 8 (26)1984ลงเล่นแบบเหย้า–เยือน1–0 / 2–0รวมผลสองนัด 3–0 และ 8 (30)1986ลงเล่นแบบเหย้า–เยือน1–2 / 2–1รวมผลสองนัด 3–3 และ 8 (29)1988ลงเล่นแบบเหย้า–เยือน0–0 / 3–0รวมผลสองนัด 3–0 และ 8 (30)1990ลงเล่นแบบเหย้า–เยือน4–2 / 3–1รวมผลสองนัด 7–3 และ 8 (30)1992ลงเล่นแบบเหย้า–เยือน2–0 / 0–1รวมผลสองนัด 2–1 และ 8 (32)19941–02–18 (32)19961–14–2 (ดวลลูกโทษ)1–08 (44)19981–02–08 (46)20002–11–08 (47)20020–03–1 (ดวลลูกโทษ) และ 8 (47)20043–03–28 (48)20063–0 และะ 8 (51)20074–1 และ 8 (51)20094–0 และ 8 (52)20112–01–08 (53)20134–2 และ 8 (53)20150–04–3 (ดวลลูกโทษ) และ 8 (53)20171–0 และ 12 (53)20192–1 และ 12 (55)20211–0 และ 16 (55)20231–0 และ 16 (54)2025 และ 16 (53)

ผลการแข่งขันในแต่ละประเทศ
เฉพาะการแแข่งขันในระดับรุ่นอายุไม่เกิน 21 ปี เท่านั้น
ทีมชนะเลิศรองชนะเลิศลำดับที่สามลำดับที่สี่ผ่านเข้าสู่รอบรองชนะเลิศรวม (อยู๋ใน 4 อันดับแรก)5 (1986, 1998, 2011, 2013, 2019)4 (1984, 1996), 2017, 2023)21115 (1992, 1994, 1996, 2000, 2004)2 (1986, 2013)5123 (2009, 2017, 2021)2 (1982, 2019)163 (1982, 1984, 2023)1 (2009)692 (2006, 2007)1362 (1980, 1990)131 (1988)1 (2002)11261 (2015)1 (1992)1251 (2002)1 (2000)131 (1978)1 (1990)243 (1994, 2015, 2021)132 (2004, 2007)132 (1978, 1980)22 (1988, 1998)21 (2011)121 (2006)1 112 11 123 11 22 11 11 11 11 รวม 2323663492

รางวัล

ผู้เล่นยอดเยี่ยมประจำการแข่งขัน
ตั้งแต่ปี 2013 ผู้เล่นของการแข่งขันจะได้รับการคัดเลือกโดยทีมงานด้านเทคนิคของยูฟ่า เพื่อหานักเตะยอดเยี่ยมประจำการแข่งขันเพียงคนเดียว 

ปีผู้ได้รับรางวัลอ้างอิงอิสราเอล 2013 เตียโก อัลกันตาราสาธารณรัฐเช็ก 2015 วีลียัม การ์วัลยูโปแลนด์ 2017 ดานิ เซบาโยสอิตาลีและซานมาริโน 2019 ฟาเบียน รูอิซฮังการีและสโลวีเนีย 2021 ฟาบิอู วิเอยราโรมาเนียและจอร์เจีย 2023 แอนโทนี กอร์ดอน

รองเท้าทองคำ
อาดิดาส รางวัลรองเท้าทองคำ จะมอบให้กับผู้เล่นที่ทำประตูมากที่สุดในการแข่งขันมาตั้งแต่ปี 2000 นับตั้งแต่ในปี 2013 ได้มีการมอบรางวัล รองเท้าเงิน และ รองเท้าทองแดง ให้กับผู้ทำประตูสูงสุดอันดับสองและสามในการแข่งขันตามลำดับ

การแข่งขันรองเท้าทองคำประตูรองเท้าเงินประตูรองเท้าทองแดงประตูอ้างอิงสโลวาเกีย 2000 อันเดรอา ปีร์โล3    สวิตเซอร์แลนด์ 2002 มัสซีโม มักกาโรเน3เยอรมนี 2004 อัลแบร์โต จิลาร์ดิโน4โปรตุเกส 2006 กลาส-ยัน ฮึนเตอลาร์ 4เนเธอร์แลนด์ 2007 มัสซิโอ ริกเจอร์4สวีเดน 2009 มาร์คัส เบิร์ก7เดนมาร์ก 2011 อาเดรียน5อิสราเอล 2013 อัลบาโร โมราตา4 เตียโก3 อิสโก3สาธารณรัฐเช็ก 2015 ยาน คลิเมนท์3 เควิน ฟ็อลลันท์2 จอห์น กุยเดตติ2โปแลนด์ 2017 ซาอุล5 มาร์โก อาเซนซิโอ3 บรูมา3อิตาลี 2019 ลูคา วายชมิดท์7 โจนเจ ปุสกัส4 มาร์โก ริทแตร์3ฮังการีและสโลวีเนีย 2021 ลูคัส อึนเมชา4 ปาตริก กูโตรเน3 ดานี โมตา3

ทีมผู้เล่นยอดเยี่ยมตลอดกาล
ในวันที่ 17 มิถุนายน 2015 ยูฟ่า ได้ประกาศทีมผู้เล่นยอดเยี่ยมประจำการแข่งขันตลอดกาล โดยจัดอันดับจากผลงานในการแข่งขันรอบสุดท้ายของรายการนี้

ผู้รักษาประตูกองหลังกองกลางกองหน้า มานูเอ็ล น็อยเออร์ มัทซ์ ฮุมเมิลส์ จอร์โจ กีเอลลีนี อาเลสซันโดร เนสตา  บรานิสลัฟ อิวานอวิช แฟรงก์ แลมพาร์ด เมซุท เออซิล  อันเดรอา ปีร์โล ชาบี ฟรันเชสโก ตอตตี ราอุล

 ดูเพิ่ม 
ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป
ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป รุ่นอายุไม่เกิน 19 ปี
ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป รุ่นอายุไม่เกิน 17 ปี

อ้างอิง

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation Contains full record of U-21/U-23 Championships.
 UEFA European U-21 Championship at uefa.com


ยุโรป U-21