พระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตฺโต)

พระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตฺโต) นิยมเรียกว่า "หลวงพ่อผล"  หรือ "ท่านเจ้าคุณผล วัดพระพิเรนทร์" เป็นพระสงฆ์ชาวไทย มีสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ตำแหน่งทางพระสังฆาธิการเป็นอดีตเจ้าคณะภาค 8 อดีตเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์ แขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร

 ประวัติ 

 ชาติภูมิ 
ชื่อ ปู้ขุ่น หรือ ปูขุ่น นามสกุล แซ่เล็ก ภายหลังเปลี่ยนชื่อและนามสกุลเป็น ผล เล็กสมบูรณ์ ชาตะ วันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2445 (วันพุธ แรม 7 ค่ำ เดือน 6 ปีขาล) ณ บ้านโรงหีบ  ตำบลบ้านคอย อำเภอศรีประจันต์ เมืองสุพรรณบุรี (ปัจจุบันอยู่ในเขตหมู่ที่ 4 ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี)

ถือกำเนิดในครอบครัวชาวจีนแต้จิ๋ว นามสกุลแซ่เล็ก ภายหลังได้เปลี่ยนนามสกุลเป็น เล็กสมบูรณ์  

เป็นบุตรคนที่ 3 ในจำนวน 3 คน ของ นายกิมหลี แซ่เล็ก กับนางเฮียะ แซ่เตียว นอกจากนี้ยังมีพี่น้องร่วมบิดา แต่ต่างมารดา จำนวน 11 คนพระศีลขันธโศภิต. (2497). นานาภาษิต คณะเจ้าภาพจัดพิมพ์มอบเป็นบรรณาการที่ระลึกในงานฌาปนกิจศพ นายกิมหลี แซ่เล็ก. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์รุ่งเรืองธรรม. 

 บรรพชา 
วัยเยาว์ได้ช่วยบิดามารดาค้าขายทางเรือ ครั้นถึง พ.ศ. 2462 อายุ 17 ปี จึงบรรพชาเป็นสามเณรในงานฌาปนกิจศพน้าสาวที่วัดราษฎรบำรุง อำเภอศรีประจันต์ (ต่อมาแยกเป็นอำเภอดอนเจดีย์) จังหวัดสุพรรณบุรี โดย พระอธิการอ้วน ธมฺมกถิโก เจ้าอาวาสวัดสามทอง เป็นพระอุปัชฌาย์ 

ก่อนบรรพชานั้นท่านยังไม่รู้หนังสือเลย ครั้นเป็นสามเณรแล้วได้เห็นการเรียนหนังสือของพระภิกษุสามเณรและเด็กที่วัดราษฏรบำรุง จึงมีความปรารถนาอยากจะเรียนบ้าง แต่ยังไม่สะดวกนัก พระใบฎีกาอินทร์ (เจ้าอาวาสวัดราษฏรบำรุง) จึงแนะนำให้เรียนหนังสือขอมไปก่อน และขออนุญาตโยมให้บวชต่อไปอีก โยมก็อนุญาต แต่โบราณถือว่าการบวชหน้าไฟร้อน จึงให้ลาสิกขา แล้วบรรพชาใหม่ติดต่อกันไป โดย พระใบฎีกาอินทร์ เจ้าอาวาสวัดราษฎรบำรุง เป็นพระอุปัชฌาย์ 

เมื่อบรรพชาใหม่แล้วได้เริ่มเรียนหนังสือขอม และหาโอกาสไปฟังการเรียนหนังสือไทยบ้าง พออ่านหนังสือขอมและเขียนหนังสือไทยได้บ้างแล้วจึงเริ่มเรียนสนธิ โดย พระอาจารย์ทอง ศรีคำ เป็นผู้สอน การเรียนคราวนี้มีนักเรียนเพียงคนเดียว ทำให้รู้สึกเนือย ๆ แต่ท่านก็เรียนจบในพรรษาแรกนั้นเอง 

นอกจากนี้ยังเรียนวิชาช่างก่อสร้างจากพระใบฎีกาอินทร์ ซึ่งเป็นผู้มีความรู้ ความสามารถ ในวิชาช่าง ควบคู่กันไปด้วย 

เมื่อมีความรู้ขึ้นบ้างแล้ว ท่านจึงมีความปรารถนาจะเรียนให้มากยิ่งขึ้น ประจวบกับเวลานั้นพระมหาพุ่ม วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เดินทางไปวัดราษฎรบำรุงพร้อมกับพระมหาสุนทร ศรีโสภาค (ลูกศิษย์พระใบฎีกาอินทร์) ท่านจึงขอให้โยมยายช่วยฝากกับพระมหาพุ่ม เพื่อนำท่านมาอยู่กรุงเทพมหานคร แต่พระมหาพุ่มไม่ได้เป็นเจ้าอาวาสหรือเจ้าคณะ จึงไม่สามารถรับได้ โยมยายจึงให้น้าชายชื่อนายล้งนำมาฝากไว้กับพระอธิการปอ ธมฺมกถิโก เจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์ กรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นคนละแวกบ้านเดียวกัน เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2463

เมื่อมาอยู่วัดพระพิเรนทร์ ได้เข้าศึกษาพระปริยัติธรรม ที่วัดจักรวรรดิราชาวาส กรุงเทพมหานคร และสอบได้นักธรรมชั้นตรีในปลายปี พ.ศ.2463 นั้นเอง ตัวท่านเคยเล่าว่าเวลานั้นเกิดความทะเยอทะยานในการศึกษาเล่าเรียนมาก อยากเรียนไปทุกอย่าง และรู้สึกเสียดายเวลาที่ผ่านพ้นไปมากแล้ว จึงได้เข้าเรียนภาษาบาลีที่วัดจักรวรรดิราชาวาสนั้นต่ออีก

 อุปสมบท 
อายุครบ 20 ปี จึงกลับไปอุปสมบทที่บ้านเกิด ณ พัทธสีมาวัดเกาะ ตำบลบางงาม (ปัจจุบันอยู่ในเขตตำบลวังหว้า) อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี เมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2465 (วันอาทิตย์ ขึ้น 5 ค่ำ เดือน 6 ปีจอ) โดย

 พระครูปลื้ม วัดพร้าว เป็นพระอุปัชฌาย์
 พระสมุห์พริ้ง วชิรสุวณฺโณ (ภายหลังได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ พระครูธรรมสารรักษา) วัดวรจันทร์ เป็นพระกรรมวาจาจารย์
 พระอธิการปอ ธมฺมกถิโก วัดพระพิเรนทร์ เป็นพระอนุสาวนาจารย์

ได้รับฉายาทางพระพุทธศาสนาว่า ชินปุตฺโต [ชิ-นะ-ปุด-โต] เมื่ออุปสมบทแล้วกลับมาจำพรรษาอยู่ที่วัดพระพิเรนทร์ กรุงเทพมหานคร ศึกษาพระปริยัติธรรมทั้งแผนกธรรมและแผนกบาลีต่อ กับต้องช่วยพระอธิการปอ ในกิจการงานต่าง ๆ ของวัดเรื่อยมา

ครั้นถึง พ.ศ. 2471 พระอธิการปอเริ่มอาพาธ ท่านต้องอยู่ปฏิบัติดูแล กระทั่งพระอธิการปอมรณภาพในปี พ.ศ. 2472 ท่านจึงได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการรักษาวัดพระพิเรนทร์ พ.ศ. 2473 แล้วจัดการปลงศพพระอธิการปอเสร็จในปี พ.ศ. 2474 

แม้จะต้องรับหน้าที่สำคัญในวัด มีภารกิจมาก แต่ท่านก็ยังไม่ละความพยายามในการศึกษา ได้ขวนขวายเรียนต่อมาอีก 2 ปี จึงต้องหยุดพัก เนื่องจากมีภารกิจการงานมากขึ้น และได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์ เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2476

 วิทยฐานะ 

 พ.ศ. 2463 สอบได้นักธรรมชั้นตรี
 พ.ศ. 2466 สอบได้นักธรรมชั้นโท
 พ.ศ. 2468 สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค
 พ.ศ. 2473 สอบได้เปรียญธรรม 4 ประโยค

ตำแหน่ง
 งานการศึกษา
 ราว พ.ศ. 2480 เป็นกรรมการตรวจบาลีสนามหลวง
 พ.ศ. 2494 เป็นเจ้าสำนักเรียนวัดพระพิเรนทร์
 ราว พ.ศ. 2495 เป็นกรรมการศึกษาเทศบาล
 พ.ศ. 2495 เป็นรักษาการกรรมการสงฆ์ องค์การศึกษา อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่ายและอำเภอปทุมวัน
 พ.ศ. 2500 เป็นกรรมการตรวจธรรมสนามหลวง
เป็นกรรมการนำข้อสอบบาลีสนามหลวงไปเปิดสอบ ณ สนามสอบส่วนภูมิภาค ตลอดทุกปี

 งานปกครอง
 พ.ศ. 2473 เป็นกรรมการรักษาวัดพระพิเรนทร์
 พ.ศ. 2476 เป็นเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์
 พ.ศ. 2487 เป็นกรรมการสงฆ์ องค์การสาธารณูปการ อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่ายและอำเภอปทุมวัน
 พ.ศ. 2490 เป็นพระอุปัชฌาย์
 พ.ศ. 2494 - พ.ศ. 2500 เป็นรักษาการเจ้าอาวาสวัดชำนิหัตถการ
 พ.ศ. 2495 เป็นกรรมการสงฆ์องค์การปกครอง อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่ายและอำเภอปทุมวัน และเป็นรักษาการในตำแหน่งกรรมการสงฆ์ องค์การศึกษา องค์การเผยแผ่ องค์การสาธารณูปการ อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่ายและอำเภอปทุมวัน
 พ.ศ. 2496 - พ.ศ. 2507 เป็นรักษาการเจ้าอาวาสวัดพลับพลาชัย
 พ.ศ. 2507 เป็นรองเจ้าคณะภาค 8
 พ.ศ. 2508 เป็นเจ้าคณะภาค 8

 สมณศักดิ์ 
 พ.ศ. 2482 เป็นพระครูสัญญาบัตร (พิเศษ พัด จปร.) ที่ พระครูศีลขันธโศภิตราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ , เล่ม 56 ง, 4 มีนาคม 2482, หน้า 3537
 พ.ศ. 2490 เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นเอก ผู้ช่วยเจ้าคณะอำเภอ ในราชทินนามเดิม
 พ.ศ. 2494 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญเปรียญ ที่ พระศีลขันธโศภิตราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์, เล่ม 68, ตอนที่ 74, 11 ธันวาคม 2494, หน้า 5622
 พ.ศ. 2501 เป็นพระราชาคณะชั้นราช ที่ พระราชศีลโศภิต นิวิฐกรุณาทร ธรรมบัณฑิต ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์, เล่ม 75, ตอนที่ 109, 23 ธันวาคม 2501, หน้า 3135
 พ.ศ. 2505 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ที่ พระเทพคุณาธาร ไพศาลสุตาธิกร สุนทรศีลาจารวัตร พิพัฒน์หิตานุหิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์, เล่ม 80, ตอนที่ 3, 4 มกราคม 2506, ฉบับพิเศษ หน้า 3

 อาพาธ และมรณภาพ 

 อาพาธ 
พระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตโต) อาพาธด้วยภาวะแพ้อากาศและหอบเหนื่อย อยู่ในที่อากาศไม่ดีและมีฝุ่นละอองไม่ได้  ทางแพทย์จึงแนะนำให้ท่านไปพักรักษาตัวอยู่ที่มีสภาพอากาศดี เพื่อจะได้พักผ่อนและได้รับอากาศที่ดี เช่น ต่างจังหวัด ท่านจึงเดินทางกลับไปรักษาตัวที่บ้านเกิด โดยจำพรรษาอยู่ที่วัดราษฎรบำรุง อำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี ในปี พ.ศ. 2512 

ระหว่างพักรักษาตัวอยู่นั้นมีอาการดีขึ้น จึงได้รับอาราธนาไปอบรมพระภิกษุสงฆ์สามเณรในเขตคณะสงฆ์อำเภอดอนเจดีย์ จากนั้นร่างกายจึงทรุดลง วันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2512 ทางญาติและคณะศิษย์จึงนำท่านไปตรวจที่โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช จังหวัดสุพรรณบุรี และในวันเดียวกันนั้นจึงนำท่านกลับไปรักษาต่อที่โรงพยาบาลสงฆ์ กรุงเทพมหานคร 

 มรณภาพ 
เวลา 6.00 น. ของวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2512 อันเป็นเวลาที่ออกซิเจนหมดท่อ จะต้องเปลี่ยนท่อใหม่ บุรุษพยาบาลที่ทางโรงพยาบาลจัดเข้าเวรอยู่ได้จัดการเปลี่ยนท่อออกซิเจนใหม่ ณ เวลานี้เองความฉุกละหุกและเหตุการณ์อันน่าตระหนกก็เกิดขึ้น พระที่ไปเฝ้าอยู่เห็นอาการผิดปกติไปมาก จึงให้คนรีบไปตามนายแพทย์เวรมาช่วย เมื่อนายแพทย์เวรและแพทย์อื่นในโรงพยาบาลมา ก็ไม่สามารถแก้ไขได้ทัน ท่านได้ถึงมรณภาพเวลาประมาณ 06.20 น. สิริอายุ 67 ปี อุปสมบทได้ 47 พรรษา

 การจัดการศพ 
วันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2512 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานน้ำหลวงสรงศพท่านเจ้าคุณพระเทพคุณาธาร 

วันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2514 พิธีพระราชทานเพลิงศพ ณ ฌาปนสถานวัดพระพิเรนทร์ โดย ท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระวันรัต (ปุ่น ปุณฺณสิริ) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ประธานสหภูมิสงฆ์สุพรรณบุรี - กรุงเทพ และองค์อุปถัมภ์สมาคมสุพรรณพระนคร ได้เป็นเจ้าภาพบำเพ็ญกุศลทั้งหมดในวันพระราชทานเพลิงศพ

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2445
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2512
หมวดหมู่:เปรียญธรรม 4 ประโยค
หมวดหมู่:เจ้าอาวาส
หมวดหมู่:เจ้าอาวาสวัดในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:เจ้าคณะภาค 8
หมวดหมู่:เกจิอาจารย์
หมวดหมู่:พระสงฆ์ชาวไทย
หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายจีน
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอศรีประจันต์
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอดอนเจดีย์
หมวดหมู่:พระเถราจารย์สายสุพรรณบุรี