พระยาอรรถการีย์นิพนธ์ (สิทธิ จุณณานนท์)

ศาสตราจารย์ พระยาอรรถการีย์นิพนธ์ หรือ สิทธิ จุณณานนท์ (ชื่อเดิม สุทธิ จุณณานนท์) (29 มิถุนายน 2438 - 27 มิถุนายน 2520) เป็นอดีตรัฐมนตรีกระทรวงเกษตราธิการ ในสมัยรัฐบาลเสนีย์ ปราโมช อดีตปลัดกระทรวงมหาดไทย อดีตรัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทยและกระทรวงยุติธรรม ในช่วงปลายสงครามโลกครั้งที่ 2  อดีตอธิบดีกรมอัยการ ในปี พ.ศ. 2484 และเป็นสมาชิกเสรีไทย

 ประวัติ 
สิทธิ จุณณานนท์ เกิดเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2438  ที่ตำบลวัดทอง คลองบางกอกน้อย จังหวัดธนบุรี เป็นบุตรของนายใต้เพ็ง และนางสุ่น จุณณานนท์ และได้สมรสกับคุณหญิงพร้อมเพรา อรรถการีย์นิพนธ์ มีบุตร-ธิดา 8 คน คือ
 นางศิริโฉม สมานนท์
 นางจิรดา โพธิ
 นายแพทย์นิพนธ์ จุณณานนท์ 
 นายวิฑูร จุณณานนท์
 นายวิสุทธิ์ จุณณานนท์
 นายอรรถ จุณณานนท์
 นายบดี จุณณานนท์
 นางศุภนิตย์ จุณณานนท์
พระยาอรรถการีย์นิพนธ์ จบการศึกษาชั้นมัธยมปีที่ 8 จากโรงเรียนวัดเทพศิรินทร์ ในปี พ.ศ. 2455 และในปี พ.ศ. 2456 สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนกฎหมาย กระทรวงยุติธรรม และสอบไล่ได้เป็นเนติบัณฑิตในปี พ.ศ. 2460 โดยสุทธิ จุณณานนท์เริ่มรับราชการในกระทรวงยุติธรรมตั้งแต่ปี พ.ศ. 2457 ด้วยอายุ 19 ปีอนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ พระยาอรรถการีย์นิพนธ์ (สิทธิ จุณณานนท์) ณ วัดเทพศิรินทราวาส กรุงเทพมหานคร วันจันทร์ที่ 17 กรกฎาคม 2521.

พระยาอรรถการีย์นิพนธ์ ได้ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2520 ด้วยวัย 

 ประวัติการทำงาน 
 พ.ศ. 2484 เป็นอธิบดีกรมอัยการ
 พ.ศ. 2488 เป็นรัฐมนตรีพระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรี (จำนวน ๒๙ ราย)
 พ.ศ. 2488 - พ.ศ. 2489 ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีกระทรวงเกษตราธิการพระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรี (จำนวน ๒๒ ราย) และเป็นนายกสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (นายกสภามหาวิทยาลัยลำดับที่ 3)
 พ.ศ. 2502 และ พ.ศ. 2506 เป็นกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติโอนมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ไปสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี
 พ.ศ. 2500, พ.ศ. 2502 และ พ.ศ. 2506 เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมพระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งคณะรัฐมนตรี (จำนวน ๒๙ ราย)พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งคณะรัฐมนตรี (จำนวน ๑๔ ราย)พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งรัฐมนตรี (จำนวน ๑๙ ราย)

 บรรดาศักดิ์ 
 พ.ศ. 2462 เป็นรองอำมาตย์เอก
 พ.ศ. 2463 เป็นอำมาตย์ตรี
 พ.ศ. 2463 เป็นหลวงอรรถการีย์นิพนธ์
 พ.ศ. 2466 เป็นอำมาตย์โท
 พ.ศ. 2469 เป็นพระอรรถการีย์นิพนธ์
 พ.ศ. 2471 เป็นอำมาตย์เอก
 พ.ศ. 2473 เป็นพระยาอรรถการีย์นิพนธ์

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๗๙ ตอนที่ ๔๖ ง หน้า ๑๒๔๙, ๑๕ พฤษภาคม ๒๕๐๕
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๗๕ ตอนที่ ๓ ง หน้า ๔๑, ๗ มกราคม ๒๕๐๑
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๗๔ ตอนที่ ๖ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๓๖, ๑๒ มกราคม ๒๕๐๐
ราชกิจจานุเบกษา, บัญชีรายนามผู้ที่ได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญ  เล่ม ๕๒ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๑๖๓๖, ๑๘ สิงหาคม ๒๔๗๘
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา, เล่ม ๗๖ ตอนที่ ๙๖ ง หน้า ๒๓๖๓, ๑๓ ตุลาคม ๒๕๐๒
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญราชการชายแดน, เล่ม ๘๐ ตอนที่ ๕๓ ง หน้า ๑๔๔๙, ๒๘ พฤษภาคม ๒๕๐๖
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ส่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไปพระราชทาน, เล่ม ๕๗ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๓๘๕, ๗ ตุลาคม ๒๔๘๓

 บรรณานุกรม 
 ธานินทร์ กรัยวิเชียร. นักกฎหมายในอุดมคติ. กรุงเทพฯ : เนติบัณฑิตยสภาในพระบรม-ราชูปถัมภ์, 2546.

 คณะผู้ช่วยผู้พิพากษา รุ่น 22. “ประวัติรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม”, ดุลพาท. 29, 3 (พฤษภาคม – มิถุนายน 2525) หน้า 55 – 59.

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:นักการเมืองไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีไทยที่ไม่ได้ประจำกระทรวง
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ไทย
หมวดหมู่:สมาชิกขบวนการเสรีไทย
หมวดหมู่:ปลัดกระทรวงมหาดไทยไทย
หมวดหมู่:นายกสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:บุคคลจากเขตบางกอกน้อย
หมวดหมู่:ชาวไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง