การบุกครองไทยของญี่ปุ่น

การบุกครองไทยของญี่ปุ่น () เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 ระหว่างประเทศไทยกับจักรวรรดิญี่ปุ่น ในช่วงต้นของสงครามแปซิฟิก ซึ่งเป็นหนึ่งในแนวรบในสงครามโลกครั้งที่สอง ภายใต้แผนยุทธศาสตร์ของญี่ปุ่นในการขยายอำนาจลงสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ญี่ปุ่นได้ยกพลขึ้นบกตามจุดยุทธศาสตร์ต่าง ๆ ของไทย รวมถึงจังหวัดสงขลา ปัตตานี นครศรีธรรมราช และประจวบคีรีขันธ์ โดยมีเป้าหมายเพื่อใช้ไทยเป็นทางผ่านในการโจมตีพม่าและมาลายา ซึ่งอยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิบริติช แม้ว่าญี่ปุ่นจะพยายามเจรจาผ่านทูตล่วงหน้า แต่การตัดสินใจทางการทหารนำไปสู่การปะทะกับกองกำลังไทยในหลายพื้นที่ตั้งแต่ชั่วโมงแรกของการยกพลขึ้นบก

แม้รัฐบาลไทยภายใต้การนำของจอมพล แปลก พิบูลสงคราม จะมีจุดยืนไม่ชัดเจนในช่วงต้นสงคราม แต่เหตุการณ์ยกพลขึ้นบกโดยไม่ประกาศล่วงหน้าและการปะทะกันในหลายจังหวัด ทำให้ต้องมีการตัดสินใจอย่างเร่งด่วน การสู้รบในบางพื้นที่ เช่น กองบินน้อยที่ 5 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ดำเนินไปจนถึงวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2484 เนื่องจากคำสั่งหยุดยิงไปถึงล่าช้า ทหาร ตำรวจ ยุวชนทหาร และประชาชนไทยจำนวนหนึ่งได้ร่วมกันต่อสู้กับกองทัพญี่ปุ่นอย่างกล้าหาญ และมีผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนมาก เหตุการณ์นี้เป็นที่จดจำในฐานะการสู้รบเพื่อปกป้องอธิปไตยของชาติ แม้ท้ายที่สุดจะยุติลงเมื่อรัฐบาลไทยประกาศหยุดยิงและยินยอมให้ญี่ปุ่นใช้ไทยเป็นทางผ่านอย่างมีเงื่อนไข

ต่อมา เมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2485 ไทยและญี่ปุ่นได้ลงนามเป็นพันธมิตรอย่างเป็นทางการ ณ พระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ส่งผลให้ประเทศไทยเข้าสู่ฐานะพันธมิตรของฝ่ายอักษะ ในเวลาต่อมารัฐบาลไทยได้ประกาศสงครามต่อสหราชอาณาจักรและสหรัฐอเมริกา อย่างไรก็ตาม การบุกครองในครั้งนี้ส่งผลกระทบลึกซึ้งต่ออธิปไตยและภาพลักษณ์ของไทยในเวทีระหว่างประเทศ โดยเฉพาะเมื่อขบวนการเสรีไทยซึ่งต่อต้านญี่ปุ่นจากภายในประเทศ ได้ดำเนินบทบาทสำคัญในช่วงสงครามจนสามารถใช้เป็นหลักฐานต่อฝ่ายสัมพันธมิตรว่ารัฐบาลไทยมิได้มีเจตนาสนับสนุนญี่ปุ่นอย่างเป็นเอกฉันท์ อันเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ประเทศไทยไม่ถูกจัดอยู่ในสถานะประเทศผู้แพ้สงครามภายหลังสงครามสิ้นสุดใน พ.ศ. 2488

ภูมิหลัง
วงไพบูลย์ร่วมแห่งมหาเอเชียบูรพา
ที่มาของการรุกรานไทยของญี่ปุ่นนั้นสามารถสืบย้อนไปถึงหลักการของฮักโก อิชิอุ ซึ่งดำเนินการโดย ทานะกะ ชิยากุ ในช่วงกลางถึงปลายทศวรรษ 1800James L. McClain, Japan: A Modern History p 470  ทานะกะถือหลักการปกครองของจักรพรรดิญี่ปุ่นได้ถูกกำหนดโดยเทพเจ้าพระอาทิตย์ (เทพเจ้าของญี่ปุ่น) ให้ญี่ปุ่นมีสิทธิที่จะปกครองและรวมทวีปเอเชียเป็นหนึ่งเดียว โดยใช้หลักการนี้ในการปลดปล่อยเอเชียจากการล่าอาณานิคมและขับไล่ชาติตะวันออกไป และสร้างญี่ปุ่นให้เป็นผู้นำอิทธิพลในเอเชียแทนJohn Toland, The Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire 1936-1945 p 447 Random House New York 1970 

ในปี พ.ศ. 2483 แนวคิดนี้ได้รับการสนับสนุนโดยนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ฟูมิมาโระ โคโนเอะ ซึ่งพยายามสร้างวงไพบูลย์ร่วมแห่งมหาเอเชียบูรพาของจักรวรรดิญี่ปุ่น รวมถึง แมนจูกัว ประเทศจีน และบางส่วนของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตามการโฆษณาชวนเชื่อของจักรวรรดิ สิ่งนี้จะสถาปนาระเบียบระหว่างประเทศใหม่ที่แสวงหา "ความเจริญรุ่งเรืองร่วมกัน" สำหรับประเทศในเอเชียซึ่งจะแบ่งปันความเจริญรุ่งเรืองและสันติภาพ ปราศจากลัทธิล่าอาณานิคมของตะวันตกและการครอบงำภายใต้ร่มธงของญี่ปุ่นที่มีเมตตากรุณาIriye, Akira. (1999). Pearl Harbor and the coming of the Pacific War: a Brief History with Documents and Essays, p. 6.
วัฒนธรรมนิยม
 ยุวชนทหาร เปิดเทอมไปรบ
 ไทยถีบ

 หนังสือเพิ่มเติม 


 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Thailand and the Second World War
 Japanese Order of Battle
 Thai Order of battle


หมวดหมู่:การบุกครองในสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:การบุกครองโดยญี่ปุ่น
หมวดหมู่:การบุกครองไทย
หมวดหมู่:สงครามแปซิฟิก
หมวดหมู่:ยุทธการและปฏิบัติการทางทหารในสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:ประเทศไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:ฝ่ายอักษะ
หมวดหมู่:กองเรือที่ 2 (กองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น)
หมวดหมู่:ภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์การทหารของไทยระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2484
หมวดหมู่:เหตุการณ์ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2484
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทางการทหารญี่ปุ่น–ไทย