ประเทศไทยใน พ.ศ. 2440

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นใน พ.ศ. 2440 (ค.ศ. 1897) ในประเทศไทย เป็นปีที่ 116 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ และเป็นปีที่ 30 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และนับเป็นปี ร.ศ. 115 (1 มกราคม - 31 มีนาคม) และ 116 (1 เมษายน - 31 ธันวาคม) ในแบบปัจจุบัน

 ผู้นำ 
 พระมหากษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
 ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์: สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ (7 เมษายน – 16 ธันวาคม)
 สยามมกุฎราชกุมาร: สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร

เจ้าผู้ครองประเทศราช
 นครเชียงใหม่: 
 พระเจ้าอินทวิชยานนท์ (จนถึง 23 พฤศจิกายน)
 เจ้าอุปราช (ตั้งแต่ 23 พฤศจิกายน)
 นครลำปาง: เจ้าอุปราช
 นครลำพูน: เจ้าอุปราช
 นครน่าน: พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช

 เหตุการณ์ 
 26 มกราคม - จัดตั้งโรงเรียนสอนกฎหมายแห่งแรกของไทยโดยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์
 7 เมษายน - พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ 1 และเสด็จนิวัติพระนคร 16 ธันวาคม พ.ศ. 2440 รวมระยะเวลาที่เสด็จประพาสยุโรป 253 วัน  ซึ่งในครั้งนั้นได้มีช่างภาพของบริษัทลูมิแอร์ ประเทศฝรั่งเศส บันทึกภาพยนตร์การเสด็จถึงกรุงเบอร์นของพระเจ้ากรุงสยามไว้ 1 ม้วน ใช้เวลาประมาณ 1 นาที นับว่าเป็นการถ่ายภาพยนตร์ม้วนแรกของโลกที่บันทึกเกี่ยวกับชนชาติไทย
 23 พฤศจิกายน - พระเจ้าอินทวิชยานนท์ เจ้านครเชียงใหม่ องค์ที่ 7 ถึงแก่พิราลัยด้วยโรคชรา

 ผู้เกิด 
 มกราคม 
 7 มกราคม – หม่อมหลวงจรัญ สนิทวงศ์ (หลวงจรัญสนิทวงศ์) อดีตปลัดกระทรวงคมนาคม (อนิจกรรม พ.ศ. 2501)
 16 มกราคม – สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (จวน อุฏฺฐายี) สมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ 16 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (สิ้นพระชนม์ พ.ศ. 2514)
 17 มกราคม – หม่อมเจ้าอมรสมานลักษณ์ กิติยากร พระอนุวงศ์ (สิ้นชีพิตักษัย พ.ศ. 2511)

 กุมภาพันธ์ 
 5 กุมภาพันธ์ 
 ประยูร ภมรมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขคนที่ 12 (อนิจกรรม พ.ศ. 2525)
 นายวรกิจบรรหาร (ประยงค์ ภมรมนตรี) มหาดเล็ก (ไม่ทราบปีถึงแก่กรรม)
 24 กุมภาพันธ์ – พระครูสุดานุโยค (สุข สุจิตโต) เจ้าอาวาสวัดบันไดทอง (มรณภาพ พ.ศ. 2518)

 มีนาคม 
 2 มีนาคม – สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ สมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ 18 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (สิ้นพระชนม์ พ.ศ. 2531)
 9 มีนาคม – พระยาไชยยศสมบัติ (เสริม กฤษณามระ) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังคนที่ 5 (อนิจกรรม พ.ศ. 2521)
 17 มีนาคม – หม่อมเจ้าประสิทธิศักดิ์ เกษมสันต์ ผู้พิพากษาศาลมณฑลนครชัยศรี (สิ้นชีพิตักษัย พ.ศ. 2472)
 30 มีนาคม – สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (ปุ่น ปุณฺณสิริ) สมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ 17 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (สิ้นพระชนม์ พ.ศ. 2516)

 เมษายน 
 5 เมษายน – สมเด็จพระธีรญาณมุนี (ธีร์ ปุณฺณโก) เจ้าคณะใหญ่หนเหนือรูปที่ 1 (มรณภาพ พ.ศ. 2527)
 15 เมษายน – เจ้าฟ้าสิริสุวรรณราชยสสรพรหมลือ เจ้าฟ้าเชียงตุงพระองค์ที่ 43 (พิราลัย พ.ศ. 2498)
 25 เมษายน – มงคล รัตนวิจิตร อดีตรองประธานสภาผู้แทนราษฎร (ไม่ทราบปีอนิจกรรม)

 พฤษภาคม 
 1 พฤษภาคม – สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (พิมพ์ ธมฺมธโร) อดีตรองประธานสังฆสภา (มรณภาพ พ.ศ. 2517)
 15 พฤษภาคม – บัว นิลอาชา (บัว วัดอิ่ม) ผู้ฝึกสอนมวยไทยสายโคราช (ไม่ทราบปีเสียชีวิต)
 28 พฤษภาคม 
 หม่อมเจ้าเจริญใจ จิตรพงศ์ พระอนุวงศ์ (สิ้นชีพิตักษัย พ.ศ. 2493)
 เจ้ากาวิละวงศ์ ณ เชียงใหม่ พระราชวงศ์เชียงใหม่ (พิราลัย พ.ศ. 2510)

 มิถุนายน 
 11 มิถุนายน – หลวงอิศรางกูรเสนีย์ (หม่อมหลวงแช่ม อิศรางกูร) อดีตรองเสนาธิการทหารอากาศ (อนิจกรรม พ.ศ. 2518)

 กรกฎาคม 
 7 กรกฎาคม – ขุนวิจิตรมาตรา (สง่า กาญจนาคพันธุ์) ผู้ประพันธ์เนื้อร้องเพลงชาติสยาม (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2523)
 14 กรกฎาคม – แปลก พิบูลสงคราม (หลวงพิบูลสงคราม) นายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 3 (อสัญกรรม พ.ศ. 2507)
 23 กรกฎาคม – จัง จริงจิตร อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดตรัง (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2497)

 สิงหาคม 
 2 สิงหาคม – หลวงอธึกเทวเดช (บุญเจียม โกมลมิศร์) อดีตรัฐมนตรี (อนิจกรรม พ.ศ. 2529)
 5 สิงหาคม – พระธรรมเสนานี (ฟุ้ง ปุณฺณโก) เจ้าคณะเขตพระนคร (มรณภาพ พ.ศ. 2527)
 8 สิงหาคม – หม่อมเจ้าพิไลยเลขา ดิศกุล พระอนุวงศ์ (สิ้นชีพิตักษัย พ.ศ. 2528)
 10 สิงหาคม – หม่อมเจ้าบุญจิราธร จุฑาธุช พระอนุวงศ์ (สิ้นชีพิตักษัย พ.ศ. 2523)

 กันยายน 
 18 กันยายน – ทองอยู่ เอี่ยมบุญอิ่ม อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนนทบุรี (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2513)

 ตุลาคม 
 4 ตุลาคม – จิร วิชิตสงคราม (หลวงวิชิตสงคราม) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมคนที่ 9 (อนิจกรรม พ.ศ. 2522)
 12 ตุลาคม – เมธ รัตนประสิทธิ์ (หลวงวิลาสวันวิท) อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2512)
 20 ตุลาคม – พระมงคลศีลาจารย์ (คร่ำ ยโสธโร) เจ้าคณะตำบลเนินฆ้อ (มรณภาพ พ.ศ. 2540)
 21 ตุลาคม – พระครูนิยุตต์ธรรมกิจ (บุญธรรม ธมฺมปฺปสาโท) เจ้าอาวาสวัดเขาแก้ว (มรณภาพ พ.ศ. 2523)

 ธันวาคม 
 2 ธันวาคม – หลวงบริบาลบุรีภัณฑ์ (ป่วน อินทุวงศ์) นักประวัติศาสตร์ (อนิจกรรม พ.ศ. 2529)
 ไม่ทราบวัน – ฟื้น สุพรรณสาร อดีตรองประธานสภาผู้แทนราษฎร (อนิจกรรม พ.ศ. 2503)

 ไม่ทราบวัน 
 นายจ่ายวด (ปาณี ไกรฤกษ์) มหาดเล็ก (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2462)
 สงวน รุจิราภา อดีตเจ้ากรมการแพทย์การเรือ (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2499)
 พระศรีวรานุรักษ์ (ศรี บุญเฉลียว) อดีตนายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่ (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2518)
 พระอธิการโต๊ะ เลี้ยงประเสริฐ เจ้าอาวาสวัดคุ้งตะเภา (ไม่ทราบปีมรณภาพ)

 ผู้เสียชีวิต 
 มกราคม 
 2 มกราคม – เจ้าจอมกิมเหนียว พระสนมในรัชกาลที่ 5 (ไม่ทราบปีเกิด)

 เมษายน 
 8 เมษายน – หม่อมอิน หม่อมของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (เกิด พ.ศ. 2365)

 พฤษภาคม 
 29 พฤษภาคม – พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโอภาสไพศาลรัศมี พระบรมวงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2416)

 สิงหาคม 
 18 สิงหาคม – พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าไชยรัตนวโรภาส พระบรมวงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2419)
 24 สิงหาคม – พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธิดาจำรัสแสงศรี พระบรมวงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2414)

 พฤศจิกายน 
 23 พฤศจิกายน – พระเจ้าอินทวิชยานนท์ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่พระองค์ที่ 7 (ประสูติ พ.ศ. 2360)
 26 พฤศจิกายน – พระยาประธานนคโรไทย (รอด รัตนวราห) จางวางกำกับราชการเมืองอุไทยธานี (เกิด พ.ศ. 2346)

 ธันวาคม 
 8 ธันวาคม – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูธเรศธำรงศักดิ์ อดีตอธิบดีกรมพระนครบาล (ประสูติ พ.ศ. 2398)

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ปฏิทินปี 1897 - ประเทศไทย