พระพุฒาจารย์ (มา อินฺทสโร)

พระพุฒาจารย์ นามเดิม มา หรือที่รู้จักในนามท่านเจ้ามา เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะอรัญวาสี อดีตเจ้าอาวาสวัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร

 ประวัติ 
พระพุฒาจารย์ มีนามเดิมว่า มา เกิดเมื่อวันจันทร์ที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2380 ตรงกับวันขึ้น 12 ค่ำ เดือน 10 ปีระกา ถึงปีระกา พ.ศ. 2401 ณ ตำบลบ้านเขาแหลม อำเภอสำเพ็ง กรุงเทพมหานคร โยมบิดาชื่อทองอยู่ โยมมารดาชื่อแช่ม 

ปี พ.ศ. 2404 (ตรงกับ ร.ศ. 80) ได้บวชเป็นพระภิกษุ ณ วัดจักรวรรดิราชาวาส โดยพระอาจารย์นองเป็นพระอุปัชฌาย์ ได้ฉายาว่า อินฺทสโร ได้ศึกษาวิปัสสนาธุระแล้วออกจาริกธุดงค์แทบทุกปี แล้วกลับมาเป็นอาจารย์สอนวิปัสสนาอยู่ที่วัดจักรวรรดิราชาวาสเรื่องตั้งพระราชาคณะผู้ใหญ่ในกรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม ๑, หน้า 229

 สมณศักดิ์ 
 พ.ศ. 2413 เป็น พระปลัดมา ฐานานุกรมในพระวรญาณมุนี (เส็ง)
 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2432 ตั้งเป็นพระครูสัญญาบัตรที่ พระครูภาวนาวิจารณ์ ผู้ช่วยกิจการในวัดจักรวรรดิราชาวาส มีนิตยภัตเดือนละตำลึง 2 บาท ได้รับพระราชทานไตรผ้าสลับแพร ตาลปัตรพุดตานหักทองขวาง พัดรองโหมด ย่ามอัตลัด บาตรถุงอัตลัด กระโถนขันน้ำถมปัด เป็นเครื่องยศอย่างพระครูราชกิจจานุเบกษา, ตั้งตำแหน่งสงฆ์, เล่ม 6, ตอน 7, 19 พฤษภาคม ร.ศ. ,หน้า
 17 มีนาคม พ.ศ. 2435 เลื่อนเป็นพระราชาคณะเจ้าคณะใหญ่แขวงเมืองสมุทรปราการที่ พระมงคลทิพยมุนี ศรีชลังคันตรีปเทศ เขตรสมุทรปราการ อภิบาลพุทธคยาปทวี ชลคิรีไทวปสีมาบพิตร มีนิตยภัตเดือนละ 3 ตำลึงราชกิจจานุเบกษา, คำประกาศตั้งตำแหน่งพระสงฆ์, เล่ม 9, ตอน 52, 26 มีนาคม ร.ศ. 111, หน้า 463 ได้รับพระราชทานตาลปัตรแฉกหักทองขวาง พัดรองตราแผ่นดิน พัดรองโหมด ย่ามหักทองขวาง ย่ามเข้มขาบ บาตรถุงเข้มขาบ ฝาบาตรเชิงบาตรมุก กระโถนกาน้ำถมปัด เป็นเครื่องยศราชกิจจานุเบกษา, ตั้งตำแหน่งพระสงฆ์, เล่ม 9, ตอน 52, 26 มีนาคม ร.ศ. 111,หน้า 461
 ได้รับพระราชทานตาลปัตรแฉกประดับพลอยและเพิ่มนิตยภัตเสมอพระราชาคณะชั้นเทพ
 16 มีนาคม พ.ศ. 2448 ได้รับพระราชทานพัดแพร เพิ่มนิตยภัตเป็นเดือนละ 7 ตำลึง เสมอพระราชาคณะชั้นธรรมราชกิจจานุเบกษา, ประกาศเลื่อนตำแหน่งสมณศักดิ์, เล่ม 22, ตอน 52, 25 มีนาคม ร.ศ. 124, หน้า 1187
 30 ธันวาคม พ.ศ. 2455 เลื่อนเป็นเจ้าคณะรอง ได้รับพระราชทานพัดแฉกพื้นโหมดสลับแพร เพิ่มนิตยภัตเป็นเดือนละ 30 บาทราชกิจจานุเบกษา, ตั้งสมณศักดิ์ พระราชาคณะ และพระครู วันที่ ๓๐ ธันวาคม รัตนโกสินทร์ ศก ๑๓๑, เล่ม 29, ตอน 0 ง, 22 , 22 มกราคม ร.ศ. 131, หน้า 2409
 30 ธันวาคม พ.ศ. 2456 ได้รับสถาปนาเป็นพระราชาคณะผู้ใหญ่ เจ้าคณะอรัญวาสี เสมอเจ้าคณะรอง มีนามจารึกในหิรัญบัฏว่า พระพุฒาจารย์ อเนกสถานปรีชา วิสุทธศีลจรรยาสมบัติ นิพัทธธุตคุณ ศิริสุนทรพรตจาริก อรัญญิกคณิศราธิการ อภิบาลบทวลัญช์ อรัญวาสี สังฆนายกราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งพระราชาคณะและพระครู, เล่ม 30, ตอน ก, 18 มกราคม 2456, หน้า 392-393

 มรณภาพ 
พระพุฒาจารย์ อาพาธเป็นลม มรณภาพเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2457 ปีขาล ขณะอายุ พรรษา 52เรื่องตั้งพระราชาคณะผู้ใหญ่ในกรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม ๑, หน้า 231 สิริอายุได้  ได้รับพระราชทานโกศแปดเหลี่ยมเป็นเกียรติยศราชกิจจานุเบกษา, ข่าวมรณภาพ วันที่ ๙ ตุลาคม ๒๔๕๗ พระพุฒาจารย์, เล่ม 31, ตอน 0 ง, 18 ตุลาคม 2457, หน้า 1573  

วันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2458 เคลื่อนโกศศพจากกุฏิไปตั้งเหนือแว่นฟ้า 2 ชั้นที่เมรุน้อยในวัดจักรวรรดิราชาวาส ถึงวันที่ 2 พฤษภาคม เวลาบ่าย 5 โมงเศษ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จฯ มาพระราชทานเพลิงศพราชกิจจานุเบกษา, ส่งอนุมัติบัตรมรรคนายกไปพระราชทาน เรื่อง พระราชทานเพลิงศพ พระพุฒาจารย์ (มา) เมรุวัดจักรวรรดิราชาวาศ, เล่ม 32, ตอน ง, 9 พฤษภาคม 2458, หน้า 297-298

 อ้างอิง 
เชิงอรรถ

บรรณานุกรม



หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
มา
หมวดหมู่:เจ้าคณะอรัญวาสี
หมวดหมู่:เกจิอาจารย์
หมวดหมู่:เจ้าอาวาสวัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร