จักรพรรดิห่าม งี

สมเด็จพระจักรพรรดิห่าม งี ( ) พระนามเดิมว่า เจ้าชายเหงียน ฟุก อึง หลิก (; 3 สิงหาคม ค.ศ. 1872 - 4 มกราคม ค.ศ. 1943) เป็นจักรพรรดิพระองค์ที่แปดของราชวงศ์เหงียน ทรงครองราชย์เพียงปีเดียว คือ ระหว่างปี ค.ศ. 1884 - ค.ศ 1885

ในวันที่ 4 กรกฎาคม ค.ศ. 1885 การต่อต้านฝรั่งเศสทั่วประเทศปะทุขึ้นภายใต้การนำของผู้สำเร็จราชการเหงียน วัน เตื่อง () และโตน เทิ้ต เทวี้ยต () ฝรั่งเศสบุกเข้าพระราชวัง และโตน เทิ้ต เทวี้ยต พาพระองค์และพระมเหสีทั้งสามไปซ่อนพระองค์ไว้ พระจักรพรรดิทรงซ่อนอยู่ในป่าเขาในลาวพร้อมกับทหารของโตน เทิ้ต เทวี้ยต ขณะที่พระองค์ได้ทำสงครามกองโจรกับฝรั่งเศสนั้น ฝรั่งเศสได้นำเอาเจ้าชายเหงียน ฟุก อึง กี๋ ขึ้นครองราชย์เป็นโอรสสวรรค์แทนพระองค์

ในเดือนตุลาคม ปี ค.ศ. 1888 หลังจากเกิดความพ่ายแพ้ติดต่อกัน พระองค์ได้ซ่อนพระองค์อยู่ในบ้านที่โดดเดี่ยวหลังหนึ่งใกล้บ่อน้ำพุแม่น้ำนาย กับโตน เทิ้ต เถียป () บุตรชายคนที่สองของโตน เทิ้ต เทวี้ยต และข้าราชบริพารไม่กี่คน แต่พระองค์กลับถูกเจือง กวาง หง็อก () หัวหน้าองครักษ์เผ่าเหมื่องหักหลัง และถูกจับกุมในวันที่ 1 พฤศจิกายน ในขณะที่เถียปถูกประหารชีวิต พระองค์ทรงถูกนำส่งต่อเจ้าหน้าที่ฝรั่งเศส

ในวันที่ 12 ธันวาคม ค.ศ. 1888 พระองค์ทรงถูกเนรเทศไปแอลจีเรีย ที่นั่นพระองค์ได้อภิเษกสมรสกับหญิงฝรั่งเศส-แอลจีเรียชื่อ มาร์แซล ลาโลเอ (Marcelle Laloë) ในวันที่ 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1904 พระองค์มีพระราชโอรสและพระราชธิดารวม 3 พระองค์ คือ เจ้าชายมิญ ดึ๊ก, เจ้าหญิงญือ มาย และเจ้าหญิงญือ ลี้ พระองค์เสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 1943 และได้ฝังพระบรมศพที่สุสานตอนัก ดอร์ดอญ ฝรั่งเศส

ปี ค.ศ. 2002 รัฐบาลเวียดนามได้ส่งผู้แทนไปยังฝรั่งเศสเพื่อขอพระอนุญาตจากเจ้าหญิงญือ ลี้ (สิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 2005) เพื่อขอพระบรมศพของพระบิดากลับคืนยังเว้ แต่ครอบครัวของพระองค์ได้ปฏิเสธไป

หมวดหมู่:จักรพรรดิเวียดนาม
ห
ห
ห