พระสุธรรมยานเถร (อินถา อินฺทจกฺโก)

พระสุธรรมยานเถร หรือ ครูบาอินทจักรรักษา เป็นพระราชาคณะฝ่ายวิปัสสนาธุระ อดีตเจ้าอาวาสวัดน้ำบ่อหลวง จังหวัดเชียงใหม่

 ประวัติ 
 วัยเยาว์ 
พระสุธรรมยานเถร หรือ ครูบาอินทจักร มีนามเดิมว่า อินถา พิมสาร เกิดเมื่อวันจันทร์ที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2439 ตรงกับวันแรม 12  ค่ำ เดือน 11  ปีวอก ภูมิลำเนาอยู่บ้านป่าแพ่ง ตำบลแม่แรง อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน เป็นบุตรของนายเป็งและนางสาร พิมสาร มีพี่น้องรวมทั้งหมด 13 คน ท่านเป็นคนที่ 6 พระสุพรหมยานเถร (พรหมา พฺรหฺมจกฺโก) เป็นคนที่ 7 และพระครูสุนทรคัมภีรญาณ (คำ คมฺภีโร) เป็นคนที่ 8 โยมบิดามารดาของท่านเป็นพุทธศาสนิกชนที่เคร่งครัด ทำบุญตักบาตร รักษาศีล ทำวัตร ทำสมาธิ เดินจงกรม เป็นประจำและได้ปลูกฝังบุตรธิดาทุกคนให้ปฏิบัติตามวัดน้ำบ่อหลวง (วนาราม) : สมบัติวัด ศรัทธาวัด, หน้า 69

 อุปสมบท 
ครูบาอินทจักรได้ขออนุญาตมารดาบิดาบวชเป็นเณร บิดาจึงพาท่านมาฝากเป็นศิษย์พระอธิการแก้ว ขตฺติโย เจ้าอาวาสวัดป่าเหียง อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน และได้บรรพชาเป็นสามเณรในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2445 เมื่อบวชแล้วก็ได้ศึกษาพระธรรมทั้งฝ่ายปริยัติและปฏิบัติกับพระอุปัชฌาย์ จนสอบได้นักธรรมชั้นตรีวัดน้ำบ่อหลวง (วนาราม) : สมบัติวัด ศรัทธาวัด, หน้า 71 และเรียนสายสามัญจนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 

เมื่ออายุครบ 20 ปี จึงอุปสมบทเป็นพระภิกษุเมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2459 ณ วัดป่าเหียง โดยพระอุปัชฌาย์รูปเดิม พระฮอม โพธาโก เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระสม สุรินฺโท เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้ฉายาทางธรรมว่า อินฺทจกฺโก หลังบวชท่านยังคงช่วยสอนพระธรรมในวัด จนกระทั่งเห็นว่าควรปฏิบัติธรรมเพื่อมุ่งความหลุดพ้น จึงกราบลาพระอุปัชฌาย์ออกธุดงค์โดยมีครูบาพรหมา น้องชาย ติดตามไปด้วยวัดน้ำบ่อหลวง (วนาราม) : สมบัติวัด ศรัทธาวัด, หน้า 75

 ธุดงค์ 
ครูบาอินทจักรได้จาริกไปทั่วจังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดแม่ฮ่องสอน เข้าประเทศพม่า แล้วกลับเข้าประเทศไทยทางจังหวัดเชียงราย แล้ววกกลับมาจังหวัดเชียงใหม่ ตลอดการธุดงค์ท่านได้รับความลำบากต่าง ๆ ทั้งจากสภาพอากาศ สภาพภูมิประเทศ และอาหารอัตคัด แต่ท่านก็อดทนจนผ่านมาได้ ท่านธุดงค์อยู่นานถึง 16 ปี  จึงอยู่จำพรรษาที่วัดน้ำบ่อหลวง ตามคำอาราธนาของขุนอนุพลนครวัดน้ำบ่อหลวง (วนาราม) : สมบัติวัด ศรัทธาวัด, หน้า 81

 ศาสนกิจ 
ท่านเข้าอยู่วัดน้ำบ่อหลวงตั้งแต่วันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2477 นับแต่นั้นท่านได้พัฒนาวัดหลายประการ ทั้งก่อสร้างเสนาสนะ ถนน และแหล่งน้ำใช้เพื่อความสะดวกของแก่ผู้มาวัดวัดน้ำบ่อหลวง (วนาราม) : สมบัติวัด ศรัทธาวัด, หน้า 81

เมื่อวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหารเปิดสอนวิปัสสนากรรมฐานแบบสติปัฏฐาน 4 (ยุบหนอ-พองหนอ) ท่านได้ลงไปศึกษาด้วย โดยมีพระธรรมธีรราชมหามุนี (โชดก ญาณสิทฺธิ) เป็นผู้สอน เมื่อกลับมาวัดน้ำบ่อหลวง ท่านก็ได้นำวิธีการเจริญวิปัสสนานั้นมาเผยแผ่แก่ประชาชน วัดน้ำบ่อหลวงจึงเป็นสำนักวิปัสสนากรรมฐานมานับแต่นั้นวัดน้ำบ่อหลวง (วนาราม) : สมบัติวัด ศรัทธาวัด, หน้า 82-83

 สมณศักดิ์  
 พ.ศ. 2493 เป็นพระครูประทวนสมณศักดิ์
 พ.ศ. 2498 เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นโทที่ พระครูวนาภิราม
 พ.ศ. 2512 เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นเอกที่ พระครูภาวนาภิรัต
 พ.ศ. 2516 เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นพิเศษในราชทินนามเดิม 
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2520 เป็นพระราชาคณะฝ่ายวิปัสสนาธุระที่ พระสุธรรมยานเถรราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์, เล่ม 95, ตอนที่ 34 ง ฉบับพิเศษ, 27 มีนาคม 2521, หน้า 5

 การอาพาธและมรณภาพ 
วันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2513 ครูบาอินทจักรถูกส่งเข้าโรงพยาบาลแมคคอร์มิคกระทันหันเพราะอาการกระดูกสันหลังอักเสบ ถึงวันที่ 23 มกราคม ปีถัดมาอาการทรุดหนักลงอีก จนแพทย์วินิจฉัยว่าท่านจะมรณภาพราวตี 2 แต่พอถึงรุ่งเช้าของวันที่ 24 มกราคมท่านกลับทุเลาลงจนหายอาพาธในเดือนกุมภาพันธ์ จึงกลับวัดและปฏิบัติศาสนกิจดังเดิมวัดน้ำบ่อหลวง (วนาราม) : สมบัติวัด ศรัทธาวัด, หน้า 85

หลังจากได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะ ท่านกลับอาพาธอีกและถึงแก่มรณภาพ ณ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2521 เวลา 22.20 น. สิริอายุได้  พรรษา 62 ได้รับพระราชทานเพลิงเมื่อวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2524 โดยมีสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เสงี่ยม จนฺทสิริ) เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ และพลอากาศเอกหะริน หงสกุล เป็นประธานฝ่ายฆราวาสผู้อัญเชิญเพลิงพระราชทานวัดน้ำบ่อหลวง (วนาราม) : สมบัติวัด ศรัทธาวัด, หน้า 86-87

 ศิษย์ที่มีชื่อเสียง 
 พระสุพรหมยานเถร (พรหมา พฺรหฺมจกฺโก)
 พระพรหมมงคล (ทอง สิริมงฺคโล)
 พระอาจารย์เปลี่ยน ปญฺญาปทีโป

 อ้างอิง 
เชิงอรรถ

บรรณานุกรม



หมวดหมู่:ครูบา
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:พระราชาคณะชั้นสามัญ
หมวดหมู่:เจ้าอาวาส
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอป่าซาง
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดลำพูน
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดเชียงใหม่