การทดลองขวดสีน้ำเงิน

การทดลองขวดสีน้ำเงิน () คือ ปฏิกิริยาเคมี สารละลายในน้ำที่มีส่วนประกอบของกลูโคส, โซดาไฟ, เมทิลีนบลู (methylene blue) และอากาศเล็กน้อยถูกเขย่าในขวดที่ปิดอยู่ จากนั้นสารละลายได้เปลี่ยนจากที่ไม่มีสีเป็นสีน้ำเงินและกลับไปเป็นไม่มีสีอีกครั้งเมื่อถูกตั้งไว้ไม่นาน เมื่อเขย่าอีกครั้ง วัฏจักรนี้สามารถเกิดซ้ำได้หลายรอบthe blue bottle' reaction  By Colin Baker Exhibition chemistry @ rsc.org การทดลองนี้เป็นการสาธิตแบบดั้งเดิมและสามารถนำไปใช้ได้ในหลักสูตรวิชาห้องปฏิบัติการและเพื่อเป็นการทดลองทางเคมีเบื้องต้น ปฏิกิริยานี้นำไปใช้ได้กับน้ำตาลรีดิวซ์ชนิดอื่นนอกจากกลูโคส และสามารถใช้ได้กับสีย้อมรีดิวซ์ตัวอื่นเช่นกัน

สารละลายในน้ำของปฏิกิริยาแบบดั้งเดิมประกอบด้วย กลูโคส โซดาไฟ และเมทิลีนบลู อินอลเลตของกลูโคสถูกสร้างในขั้นตอนแรก ส่วนอันดับต่อไปเป็นปฏิกิริยารีดอกซ์ของอินอลเลตด้วยเมทิลีนบลู กลูโคสถูกอ็อกซิไดซ์เป็นกรดกลูโคนิก (Gluconic acid) ซึ่งเป็นโซเดียมกลูโคเนทในสารละลายภาวะด่าง เมทิลีนบลูถูกรีดิวซ์ไปเป็น leucomethylene blue ซึ่งไม่มีสี 

หากมีออกซิเจนเพียงพอ leucomethylene blue จะถูกอ็อกซิไดซ์ไปเป็นเมทิลีนบลูและสารละลายจะกลับมามีสีฟ้าอีกครั้ง ปริมาณของออกซิเจนนั้นเพิ่มได้โดยการเขย่าสารละลาย เมื่อตั้งไว้ การรีดิวซ์ของกลูโคสจากสีย้อมรีดอกซ์ได้ทำให้สีของสารละลายหายไปอีกครั้ง ปฏิกิริยาเป็นปฏิกิริยาอันดับหนึ่งในกลูโคส เมทิลีนบลูและไฮดรอกไซด์ไอออน และเป็นเป็นปฏิกิริยาอันดับศูนย์ในอ็อกซิเจน 

 ปฏิกิริยา 
alt=|right|thumb|310x310px| ปฏิกิริยาของการทดลองขวดสีน้ำเงิน

 การเกิดรูปแบบ 
การเกิดรูปแบบเกิดขึ้นเมื่อสารละลายซึ่งมี NaOH กลูโคส และสีย้อม เทลงไปบนจานเพาะเชื้อที่เปิดสู่ชั้นบรรยากาศ สิ่งนี้ทำให้สารละลายเปลี่ยนรูปตามเวลาที่ปล่อยไว้ โครงส่างของรูปแบบนั้นเกิดขึ้นจากการขนส่งโมเลกุลผ่านการแพร่ และจลนพลศาสตร์เคมี รูปแบบที่เกิดขึ้นบนจานเพาะเชื้อนั้นคล้ายกับโมเสค ใยแมงมุม ขดไปมา แตกแขนง และเส้นที่ต่อกันPattern Formation in the Methylene-Blue-Glucose System, Pons. 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:การทดลองเคมี