นักวิชาการ

นักวิชาการ คือบุคคลที่เป็นนักวิจัยหรือมีความเชี่ยวชาญในสาขาวิชาการสาขาใดสาขาหนึ่ง นักวิชาการอาจหมายถึงผู้ทำงานในสถาบันอุดมศึกษา เช่น ศาสตราจารย์ อาจารย์ หรือ นักวิจัยในมหาวิทยาลัย โดยทั่วไปนักวิชาการมักสำเร็จการศึกษาระดับสูงหรือระดับสูงสุด เช่น ระดับปริญญาโทหรือปริญญาเอก นอกจากนี้ นักวิชาการอิสระและปัญญาชนสาธารณะยังทำงานอยู่นอกสถาบันการศึกษา แต่สามารถเผยแพร่ผลงานในวารสารวิชาการและมีส่วนร่วมในการอภิปรายเชิงวิชาการในที่สาธารณะได้

 นักวิชาการอิสระ 
นักวิชาการอิสระ คือบุคคลที่ทำการวิจัยเชิงวิชาการอยู่นอกมหาวิทยาลัยและระบบวิชาการแบบดั้งเดิม ในปี ค.ศ. 2010 นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์ในสหรัฐอเมริการ้อยละ 12 เป็นนักวิชาการอิสระ เว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยบริติชโคลัมเบียระบุว่า การจะ “ได้รับการยอมรับว่าเป็นนักวิชาการ” โดยทั่วไปคาดว่าจะต้องสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทหรือปริญญาเอก อย่างไรก็ตาม ก็มีข้อยกเว้นขึ้นอยู่กับ “คุณภาพของผลงานทางวิชาการ” ของแต่ละบุคคล ในสาขาประวัติศาสตร์ นักวิชาการอิสระสามารถแยกแยะออกจากผู้ดำเนินรายการประวัติศาสตร์เชิงความนิยมทางโทรทัศน์และนักประวัติศาสตร์สมัครเล่นได้จากระดับความเข้มงวดในการวิเคราะห์และรูปแบบการเขียนเชิงวิชาการที่ใช้ในงานตีพิมพ์ของตน

ในศตวรรษก่อนหน้า นักวิชาการอิสระบางคนมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับ เช่น แซมวล จอห์นสัน และเอ็ดเวิร์ด กิบบอน ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ชาร์ลส์ ดาร์วิน และคาร์ล มาร์กซ์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และซิกมันด์ ฟรอยด์ เซอร์สตีเวน รันซิมัน โรเบิร์ต เดวิดโซห์น และแนนซี แซนดาร์ส ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 นอกจากนี้ ยังมีธรรมเนียมของ “บุรุษแห่งวรรณศิลป์” (man of letters) เช่น เอเวลิน วอห์ คำว่า “man of letters” มีรากศัพท์มาจากคำภาษาฝรั่งเศส belletrist หรือ homme de lettres แต่ไม่ได้มีความหมายตรงกับคำว่า “นักวิชาการ” ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 และ 18 คำว่า Belletrist หรือ Belletrists ถูกนำมาใช้เรียกกลุ่มปัญญาชน ซึ่งเป็นผู้เข้าร่วมในสิ่งที่บางครั้งเรียกว่า “สาธารณรัฐแห่งจดหมาย” (Republic of Letters) ที่ต่อมาได้พัฒนาเป็นวัฒนธรรมของซาลง ซึ่งมุ่งเน้นการอบรมสั่งสอน การศึกษา และการขัดเกลาทางวัฒนธรรมThe Oxford English Reference Dictionary Second Edition, (1996) p. 130.The New Cassel's French–English, English–French Dictionary (1962) p. 88.

ในบริบทสังคมไทย คำว่า นักวิชาการอิสระ ถูกหยิบยกขึ้นมาใช้เพื่อผลประโยชน์ในการออกสื่อ โดย คำ ผกา ได้กล่าวไว้ว่าเป็น "ไม่มีตำแหน่ง ไม่มีสถานที่ทำงาน" หรือ "ตกงาน" ในรายการ คุย คลาย ข่าวคุย คลาย ข่าว, นักวิชาการอิสระ แปลว่า "ตกงาน", 22 สิงหาคม 2568 ลักษณะเดียวกับที่ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ กล่าวไว้ในปี 2566 นักวิชาการอิสระ ถูกหยิบมาใช้ แม้ว่าไม่มีทำงานวิจัย ไม่ได้ผลิตผลงานวิจัย

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:อาชีพ