สำนักพิมพ์แบบเปิดที่ล่าเหยื่อ

ในการตีพิมพ์ทางวิชาการ สำนักพิมพ์แบบเปิดที่ล่าเหยื่อ () ใช้เรียกรูปแบบธุรกิจของสำนักพิมพ์แบบเปิดเพื่อแสวงหาประโยชน์โดยการเก็บค่าตีพิมพ์จากผู้เขียนโดยไม่ได้ให้บริการในการแก้ไขและตีพิมพ์ตามหลักของวารสารวิชาการที่ถูกต้องทางกฎหมาย (ไม่ว่าจะมีการเข้าถึงแบบเปิดหรือไม่ก็ตาม) "บัญชีรายชื่อของบีลล์" (Beall's List) ซึ่งเป็นรายงานเขียนโดย เจฟฟรี่  บีลล์ ที่มีการปรับปรุงให้ทันสมัยอยู่เสมอ ได้เป็นตัวตั้งเกณฑ์ในการจำแนกสำนักพิมพ์ที่ล่าเหยื่อ และเรียบเรียงรายชื่อของสำนักพิมพ์และวารสารทางวิชาการอิสระซึ่งอยู่ในเกณฑ์เหล่านั้นElliott, Carl (June 5, 2012).  สำนักพิมพ์เอกสารวิชาการใหม่ๆ จากประเทศกำลังพัฒนานั้นมีความเสี่ยงสูงที่จะตกเป็นเหยื่อของการกระทำเหล่านี้Kearney, Margaret H. (2015). Xia, Jingfeng; Harmon, Jennifer L.; Connolly, Kevin G.; Donnelly, Ryan M.; Anderson, Mary R.; Howard, Heather A. (2014). 

 ประวัติและบัญชีรายชื่อของบีลล์ 
ตำว่า "การเข้าถึงแบบเปิดที่ล่าเหยื่อ" ถูกบัญญัติโดยบรรณารักษ์ของมหาวิทยาลัยโคโลราโด เดนเวอร์ ที่ชื่อว่า เจฟฟรี่  บีลล์ หลักจากที่ได้รับอีเมลจำนวนมากที่เชิญชวนให้เขาส่งบทความ หรือเข้าร่วมคณะกรรมการบรรณาธิการของวารสารวิชาการที่ไม่เป็นที่รู้จัก เขาได้เริ่มค้นหาสำนักพิมพ์แบบเปิดและสร้างบัญชีรายชื่อของบีลล์ ซึ่งเรียบเรียงรายชื่อของ สำนักพิมพ์ทางวิชาการแบบเปิด ที่มีแนวโน้ม ความเป็นไปได้ หรือความน่าจะเป็นที่จะทำการล่าเหยื่อButler, Declan (March 27, 2013).  นอกจากนั้นบีลล์ยังเขียนหัวข้อใน The Charleston AdvisorElliott, Carl (June 5, 2012).  กรณีนี้มีการรายงานในวารสารเนเจอร์Beall, J. (2012).  และในวารสาร Learned PublishingBeall, J. (2013). 

ก่อนหน้าความพยายามของบีลล์ มีการจัดทำต้นฉบับซึ่งประกอบด้วยเรื่องไร้สาระที่สร้างขึ้นจากคอมพิวเตอร์ (ผ่านโปรแกรม SCIgen) และส่งโดยนักศึกษาบัณฑิตศึกษาจากมหาวิทยาลัยคอร์เนล ที่มีชื่อว่า ฟิล เดวิส (บรรณาธิการของบล็อก Scholarly Kitchen) ซึ่งถูกรับไว้ภายใต้เงื่อนไขค่าใช้จ่าย (แต่ภายหลังโดนถอนโดยผู้ส่ง) โดยหนึ่งในสำนักพิมพ์แบบเปิดซึ่งตอนนี้ถูกระบุอยู่ในบัญชีรายชื่อของบีลล์ (Bentham Open)Basken, Paul (June 10, 2009). 
ข้อกังขาเกี่ยวกับความซื่อสัตย์และการหลอกลวงในวารสารทางวิชาการแบบเปิดนั้นถูกกล่าวถึงตั้งแต่ปี 2552Suber, Peter (October 2, 2009). 
ความกังวลเกี่ยวกับการสแปมจาก"แกะดำในหมู่วารสารทางวิชาการแบบเปิดและสำนักพิมพ์" ได้นำทางให้สำนักพิมพ์แบบเปิดชั้นนำได้ก่อตั้ง กลุ่มสำนักพิมพ์ทางวิชาการแบบเปิด ในปี 2551Eysenbach, Gunther.  รวมไปถึงในปี 2552 บล็อกที่ชื่อว่า งานวิจัยที่ไม่น่าเชื่อถือ ได้พบว่าวารสารทางวิชาการของสำนักพิมพ์ Scientific Research Publishing ได้ทำสำเนาบทความที่ได้ถูกตีพิมพ์ไปแล้วโดยสำนักพิมพ์อื่นAbrahams, Marc (December 22, 2009).  ต่อมาได้เกิดเหตุการณ์คล้ายกันกับวารสารเนเจอร์เช่นกันSanderson, Katharine (January 13, 2010).  

บีลล์ได้ตีพิมพ์บัญชีรายชื่อสำนักพิมพ์แบบเปิดที่ล่าเหยื่อครั้งแรกในปี 2553Butler, Declan (March 27, 2013).  ในเดือนสิงหาคม 2555 เขาได้ประกาศเกณฑ์ในการประเมินสำนักพิมพ์Butler, Declan (March 27, 2013).  โดยได้ออกฉบับที่ 2 ในเดือนธันวาคมของปีเดียวกันBeall, Jeffrey (December 1, 2012).  ในเดือนกุมภาพันธ์ 2556 เขาได้เปิดให้สำนักพิมพ์ทำการอุทธรณ์การมีชื่ออยู่ในบัญชีได้ตามขั้นตอนButler, Declan (March 27, 2013). 

เมื่อไม่นานมานี้ได้มีบททดสอบทางด้านระบบการตีพิมพ์ (เผยแพร่ในเอกสาร Who's Afraid of Peer Review?) จอห์น โบฮานนอน หนึ่งในนักเขียนของนิตยสารไซแอนซ์ และป๊อปปูลาร์ไซแอนซ์ ได้ตั้งเป้าไปที่ระบบการเข้าถึงแบบเปิดในปี 2556 โดยการส่งงานพิมพ์ที่เต็มไปด้วยข้อผิดพลาดในหัวข้อ ผลกระทบของส่วนประกอบในไลเคน ไปให้วารสารเหล่านั้น ประมาณ 60% ของวารสารทางวิชาการได้ตอบรับงานพิมพ์ทางการแพทย์ผิดๆ นี้ ในจำนวนนั้นรวมไปถึง Journal of Natural Pharmaceuticals ในขณะที่อีก 40% ที่เหลือรวมไปถึง PLOS ONE ได้ปฏิเสธงานพิมพ์นี้John Bohannon (Oct 2013).  โดยข้อผิดพลาดของงานพิมพ์นี้อยู่ที่การทดลองไม่ได้ถูกประเมินอิสระ รวมไปถึงการใช้หลักการผิดๆ และการที่ไม่มีกลุ่มควบคุมEve, Martin (3 October 2013). Michael, Eisen (3 October 2013). 

 ลักษณะของสำนักพิมพ์ที่ล่าเหยื่อ 
ข้อร้องเรียนเกี่ยวกับสำนักพิมพ์แบบเปิดที่ล่าเหยื่อมีดังนี้ 
 รับบทความด้วยความรวดเร็วโดยผ่านการประเมินอิสระน้อยมาก หรือไม่ผ่านการประเมินคุณภาพเลยStratford, Michael (March 4, 2012).  ทั้งยังรับงานพิมพ์ที่เป็นการหลอกลวงและไม่มีมูลBasken, Paul (June 10, 2009). Gilbert, Natasha (June 15, 2009).  
 แจ้งให้ทราบถึงค่าใช้จ่ายในการตีพิมพ์หลังจากที่บทความถูกรับแล้วStratford, Michael (March 4, 2012). 
 มีการรณรงค์อย่างต่อเนื่องให้นักวิชาการส่งบทความหรือเข้าร่วมคณะบรรณาธิการButler, Declan (March 27, 2013). 
 การลงชื่อนักวิชาการให้อยู่ในคณะบรรณาธิการโดยไม่ได้ขออนุญาตElliott, Carl (June 5, 2012). Beall, Jeffrey (August 1, 2012).  และไม่อนุญาตให้ลาออกElliott, Carl (June 5, 2012). Kolata, Gina (April 7, 2013). 
 มีการใส่ชื่อนักวิชาการปลอมลงในคณะบรรณาธิการNeumann, Ralf (February 2, 2012). 
 ลอกเลียนแบบชื่อหรือรูปแบบเว็ปไซต์ของวารสารทางวิชาการที่มีชื่อเสียงมากกว่าKolata, Gina (April 7, 2013). 
 มีการอ้างอิงแบบหลอกลวงเกี่ยวกับการดำเนินการตีพิมพ์ เช่น ระบุที่ตั้งผิดๆElliott, Carl (June 5, 2012). 
 การใช้เลขมาตรฐานสากลสำหรับนิตยสารอย่างไม่เหมาะสมElliott, Carl (June 5, 2012). 
 ใช้ปัจจัยกระทบปลอม หรือไม่มีเลยJeffrey Beall (February 11, 2014). Mehrdad Jalalian, Hamidreza Mahboobi (2013).  

 การเติบโตและโครงสร้างของสำนักพิมพ์ที่ล่าเหยื่อ 
วารสารทางวิชาการที่ล่าเหยื่อได้เพิ่มการตีพิมพ์บทความอย่างรวดเร็วจาก 53,000 บทความในปี 2553 ไปเป็นประมาณ 420,000 บทความในปี 2557 ผ่านทางวารสารทางวิชาการซึ่งยังมีการตีพิมพ์อยู่กว่า 8,000 ฉบับShen, Cenyu; Björk, Bo-Christer (October 1, 2015).  ก่อนหน้านั้นสำนักพิมพ์ที่มีวารสารทางวิชาการมากกว่า 100 วารสาร ครองส่วนแบ่งตลาดขนาดใหญ่ ทว่าตั้งแต่ปี 2555 เป็นต้นมา สำนักพิมพ์ที่มีวารสาร 10–99 ฉบับได้เข้ามาครอบครองส่วนใหญ่ของตลาดแทน การกระจายของที่อยู่ของทั้งสำนักพิมพ์และผู้เขียนนั้นเอนเอียงอย่างชัดเจน โดยสามในสี่ส่วนของผู้เขียนนั้นมาจากทวีปเอเชียและแอฟริกา โดยเฉลี่ยแล้วผู้เขียนจ่ายเงินประมาณ 178 ดอลลาร์สหรัฐ ต่อบทความ ซึ่งได้ตีพิมพ์ประมาณ 2–3 เดือนหลังจากส่งบทความ

 การยอมรับ 
ในปี 2556 เนเจอร์ รายงานว่าบัญชีรายชื่อของบีลล์ และเว็ปไซต์นั้น "ถูกอ่านอย่างกว้างขวางโดยบรรณารักษ์ นักวิจัย และผู้ให้การสนับสนุนการเข้าถึงแบบเปิดซึ่งส่วนใหญ่ล้วนนับถือความพยายามของบีลล์ที่จะเปิดโปงการกระทำที่ไม่โปร่งใสของสำนักพิมพ์" Butler, Declan (March 27, 2013). 

ขณะเดียวกันยังมีคนบางส่วนที่ยังสงสัยว่า "มันยุติธรรมหรือไม่ที่วารสารทางวิชาการและสำนักพิมพ์ทั้งหมดนี้ถูกตราหน้าว่า'ล่าเหยื่อ' โดยเปรียบว่าสีเทาหลายเฉดสีอาจไม่สามารถถูกแยกแยะได้"Haug, C. (2013). 

การวิเคราห์ของบีลล์ยังถูกเรียกว่าเป็นการเหมารวมโดยไร้ซึ่งหลักฐานยืนยันBivens-Tatum, Wayne (2014).  นอกจากนั้น บีลล์ยังถูกวิจารณ์ในความอคติต่อวารสารทางวิชาการซึ่งมาจากประเทศที่ด้อยพัฒนาBerger, Monica (March 2015).  บรรณารักษ์คนหนึ่งได้กล่าวว่าบัญชีรายชื่อของบีลล์นั้น "พยายามจะแยกแยะสถานการณ์ตื่นทองที่มีความซับซ้อนเป็นสองกลุ่มคือ ดี และไม่ดี ทว่าเกณฑ์หลายๆ อย่างไม่สามารถที่จะระบุเชิงปริมาณได้อย่างชัดเจน... เกณฑ์บางอย่างนั้นได้สมมติบนฐานของประเทศโลกที่หนึ่งซึ่งอาจไม่สามารถนำไปใช้กับประเทศอื่นๆ บนโลกได้"Coyle, Karen (April 4, 2013).  คนบางส่วนไม่เห็นด้วยกับการที่คนๆ เดียวจะตัดสินและสร้างบัญชีรายชื่อ โดยเฉพาะเมื่อไม่มีความรู้เพียงพอMurray-Rust, Peter (February 18, 2014).  บางกลุ่มได้พยายามที่จะตรวจสอบบัญชีรายชื่อของบีลล์ทีละรายชื่อ และบันทึกเหตุการณ์ที่บอกถึงความไม่สอดคล้องและความกำกวม และสรุปว่าบัญชีรายชื่อนี้ควรถูกมองข้าม รวมไปถึงเสนออัลกอริทึมบนฐานข้อมูลดัชนีวารสารทางวิชาการแบบเปิด (Directory of Open Access Journals, DOAJ) บีลล์คัดค้านกับตัวเลือกนี้และยังเขียนจดหมายคัดค้านในกลางปี 2558Swoger, Bonnie (November 26, 2014). 

นักชีวจริยธรรม อาเธอร์ คาแพลน ได้เตือนว่า สำนักพิมพ์ที่ล่าเหยื่อ ข้อมูลเท็จที่ถูกสร้างขึ้น และการขโมยความคิดทางการศึกษา อาจกัดกร่อนความมั่นใจในทางการแพทย์ ลดคุณค่าของวิทยาศาสตร์ และลดการสนับสนุนนโยบายอิงหลักฐานจากประชาชน 

 ดูเพิ่ม 

 วารสารวิชาการ

 โรงสีปริญญา







 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Think. Check. Submit.
 Predatory journals: No definition, No defence. (2019). Nature. "นักวิชาการและผู้จัดพิมพ์ชั้นนำจากสิบประเทศได้ตกลงเกี่ยวกับ คำจำกัดความของสำนักพิมพ์ที่ล่าเหยื่อซึ่งสามารถปกป้องวงการวิชาการได้"
 AMWA – EMWA – ISMPP คำแถลงจุดยืนร่วมเกี่ยวกับสำนักพิมพ์ที่ล่าเหยื่อ

หมวดหมู่:การเข้าถึงแบบเปิด
หมวดหมู่:การดำเนินธุรกิจที่ขัดแย้งหลักจริยธรรม
หมวดหมู่:ปฏิบัติการวิจัยที่ถูกโต้แย้งด้านจริยธรรม
หมวดหมู่:การเสแสร้ง
หมวดหมู่:คำศัพท์ทางวิชาการ
หมวดหมู่:การประพฤติผิดทางวิทยาศาสตร์
หมวดหมู่:การจัดพิมพ์ออนไลน์