พระยามหามหิทธิวงศา (มหาวงศ์ ณ เชียงใหม่)

อำมาตย์เอก พระยามหามหิทธิวงษา (เจ้ามหาวงศ์ บุญทาวงศ์ษา) หรือนามเดิม เจ้าน้อยมหาวงศ์ บุญทาวงศ์ษา  เป็นเจ้าเมืองฝางองค์สุดท้าย เป็นต้นสกุล บุญทาวงศ์ษาคัมภีร์ คัมภีรญาณนนท์, นาวาอากาศเอก. เจ้านายฝ่ายเหนือ.  

 ประวัติ 
เจ้าน้อยมหาวงศ์ เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2369 เป็นพระราชบุตรของพระเจ้ามโหตรประเทศ (ราชบุตรองค์โตในพระยาธรรมลังกา กับแม่เจ้าฟองสมุทรราชเทวี)กับพระนางพิมพาราชเทวี 

เจ้าน้อยมหาวงศ์ สมรสกับเจ้าอุบลวรรณา มีราชบุตร ราชธิดา ดังนี้ 

 เจ้าราชบุตร คำแดง
 เจ้าราชบุตรสุขเกษม
 ราชธิดารสสุคนธ์

สมรสกับเจ้าแก้วกัลยา มี ราชธิดา 1 องค์ ไม่ปรากฎนาม

 เจ้าเมืองฝาง 
เจ้ามหาวงศ์ได้สถาปนาตนเองเป็นเจ้าหลวงเมืองฝาง มีพระนามว่าเจ้าหลวงมหามหิทธิวงษาไชยราชาธิบดี มีเมืองต่างๆอยู่ใต้การปกครองเช่นเมืองปั่น เมืองสวาท เมืองต่วน เมืองสาท แม่สะเรียง แม่ฮ่องสอน เชียงดาว และเมืองฝาง ในปัจจุบัน รวมทั้งเมืองสิบสองปันนา  เมืองฝาง(ที่ตั้งอยู่ในปัจจุบัน)ในขณะนั้นอาณาเขตแบ่งออกเป็นแคว้น โดยมีพ่อแคว้นเป็นหัวหน้า หรือเรียกว่า "พ่อแคว่น" ทั้งหมดแบ่งเป็น 7 แคว้นด้วยกัน คือ แคว้นในเวียง แคว้นม่อนปิ่น แคว้นแม่สาว แคว้นแม่นาวาง แคว้นแม่สูน แคว้นแม่งอน และแคว้นแม่ทะลบประวัติความเกี่ยวข้องเจ้าหลวงเมืองฝางคนแรกกับถ้ำตับเตาและวัดพระบาทอุดม

เจ้ามหาวงศ์ เป็นเจ้าเมืองฝาง โดยในรัชสมัยได้มีการสร้างศาลเจ้าหลักเมืองฝางขึ้นศาลเจ้าหลักเมืองฝาง สิ่งศักดิ์สิทธิ์ คู่บ้านคู่เมืองฝางศาลหลักเมืองฝาง

เจ้ามหาวงศ์ ครองเมืองฝางจนถึงปี พ.ศ. 2459ประวัติศาสตร์เมืองลอง ตอนที่ ๑๙

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
  (เดิมชื่อ วิจิตราภรณ์) พระราชทานตราเครื่องราชอิสริยยศ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เจ้านายฝ่ายเหนือ
หมวดหมู่:สกุล ณ เชียงใหม่
หมวดหมู่:อำเภอฝาง
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ บ.ม.