T-50 โกลเดนอีเกิล

T-50 โกลเดนอีเกิล (T-50 Golden Eagle) และ FA-50 ไฟทิงอีเกิล (FA-50 Fighting Eagle) เป็นเครื่องบินฝึกไอพ่นความเร็วเหนือเสียงและเป็นเครื่องบินขับไล่เบาของเกาหลีใต้ ตามลำดับ พัฒนาโดยบริษัทอุตสาหกรรมอากาศยานเกาหลี (KAI) ภายใต้ความร่วมมือกับบริษัทล็อกฮีดมาร์ตินของสหรัฐ T-50 เป็นเครื่องบินความเร็วเหนือเสียงลำแรกของเกาหลีใต้ และยังเป็นเครื่องบินฝึกไม่กี่รุ่นในโลกที่มีความเร็วเหนือเสียง 

ความเป็นมา
โครงการ T-50/FA-50 ถือกำเนิดจากการที่เกาหลีใต้ในทศวรรษ 1990 ต้องการเครื่องบินฝึกขับไล่ขั้นต้น (LIFT) แทนรุ่นเก่า และในเวลาเดียวกันสร้างขีดความสามารถอุตสาหกรรมอากาศยานในประเทศ เดิมโครงการถูกเรียกว่า KTX-2 และได้รับความร่วมมือทางเทคนิคอย่างใกล้ชิดจากล็อกฮีดมาร์ติน เพื่อนำประสบการณ์จาก F-16 มาปรับใช้ เครื่องยนต์หลักเลือกตระกูล F404 ที่เชื่อถือได้ ทำให้ได้แพลตฟอร์มฝึกที่มีสมรรถนะใกล้เคียงเครื่องบินขับไล่ยุคใหม่

หลังการรวมกิจการอุตสาหกรรมการบินของเกาหลีใต้เป็นบริษัท อุตสาหกรรมอากาศยานเกาหลี (KAI) โครงการเดินหน้าจนต้นแบบ T-50 โกลเดนอีเกิล บินครั้งแรกในปี 2002 และเข้าประจำการช่วงกลางทศวรรษ 2000 เพื่อยกระดับหลักสูตรนักบินรบอย่างครบวงจร จากพื้นฐานนี้ เกาหลีใต้พัฒนารุ่นติดอาวุธ TA-50 สำหรับการฝึกยุทธวิธีและการโจมตีเบา ก่อนขยายผลไปสู่ FA-50 รุ่นพหุภารกิจที่ติดเรดาร์และอาวุธสมรรถนะสูง 

เครื่องบินฝึก T-50/TA-50 โกลเดนอีเกิล
T-50 ถูกออกแบบเพื่อเป็นเครื่องบินไอพ่นความเร็วเหนือเสียงเพื่อภารกิจฝึกไอพ่นขั้นสูงและฝึกขับไล่ขั้นต้น ตัวเครื่องมีระบบควบคุมการบิน Fly-by-Wire แบบดิจิทัลเต็มรูปแบบ ห้องนักบินติดตั้งจอแสดงผลแบบ MFD และ HUD เช่นเดียวกับเครื่องบินขับไล่ยุคใหม่ ทำให้นักบินสามารถถ่ายทอดทักษะไปยัง F-16, F-35 หรือเครื่องบินขับไล่รุ่นอื่นจากสหรัฐโดยตรง

TA-50 เป็นรุ่นเพิ่มขีดความสามารถ โดยติดตั้งเรดาร์ Pulse-Doppler สามารถตรวจจับเป้าหมายทางอากาศและภาคพื้นได้ พร้อมรองรับมิสไซล์อากาศสู่อากาศ แบบ AIM-9 ไซด์ไวน์เดอร์ และมิสไซล์อากาศสู่ผิวพื้นแบบ AGM-65 มาเวอร์ริก รวมถึงระเบิดนำวิถีด้วยเลเซอร์และดาวเทียม T-50/TA-50 ติดตั้งเครื่องยนต์ F404-GE-102 ที่มีกำลังขับสูงช่วยให้มีสมรรถนะการบินเทียบเท่าเครื่องบินขับไล่เบา สามารถทำภารกิจคุ้มกันน่านฟ้า การโจมตีสนับสนุนภาคพื้น และการลาดตระเวนติดอาวุธได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เครื่องบินขับไล่เบา FA-50 ไฟทิงอีเกิล
 FA-50 Block 1/2
FA-50 Block 1 เป็นรุ่นขับไล่เวอร์ชันแรกที่พัฒนาจาก TA-50 โดยติดตั้งเรดาร์ EL/M-2032 ทำให้ตรวจจับและติดตามเป้าหมายทางอากาศและภาคพื้นได้ดียิ่งขึ้น อาวุธที่รองรับมีทั้ง AIM-9, AGM-65, ระเบิดนำวิถีด้วยเลเซอร์ GBU-12 และระเบิดธรรมดา จึงเหมาะกับการปฏิบัติการรบเบา การสนับสนุนทางอากาศโดยใกล้ชิด และคุ้มกันน่านฟ้าในระดับพื้นฐาน ต่อมาใน Block 2 มีการติดตั้งเดต้าลิงก์ Link-16 รับส่งข้อมูลขั้นพื้นฐาน นอกจากนี้ยังรองรับระเบิด JDAM (GBU-31/32/38), CBU และสามารถติดกระเปาะชี้เป้า 

 FA-50 Block 10/50
260px|thumb|FA-50 ทอ.เกาหลีใต้
FA-50 Block 10 ยังคงใช้เรดาร์เหมือน Block 1 (แต่สามารถอัปเกรดเป็น AESA) บล็อกนี้เสริมขีดความสามารถด้านอาวุธแม่นยำและระบบภารกิจ มีการเพิ่มกระเปาะชี้เป้า AN/AAQ-33 Sniper ทำให้สามารถใช้ระเบิด GBU-12 Paveway II (500 ปอนด์) ได้ด้วยตนเองไม่ต้องพึ่งการชี้เป้าจากภายนอก นอกจากนี้ยังรองรับ AIM-9 Sidewinder, AGM-65 Maverick และอาวุธทิ้งสู่พื้น

Block 50 พัฒนาต่อจาก Block 10 ใช้เรดาร์เหมือนเดิม เพิ่มเครื่องรับสัญญาณเรดาร์ (RWR) เพื่อให้นักบินรู้ตัวเมื่อถูกล็อกเป้า รวมถึงติดตั้งระบบตรวจจับไฟไหม้และอุปกรณ์ปล่อยเป้าลวง (chaff/flare) รองรับเดต้าลิงก์ Link-16 ขั้นสูงกว่าซึ่งทำงานประสานกับระบบเตือนภัย

FA-50 Block 20/70
Block 20 เป็นบล็อกที่เปิดประตูสู่การรบสมัยใหม่ ก้าวขึ้นสู่การเป็นเครื่องบินขับไล่พหุภารกิจ บล็อกนี้เริ่มติดตั้งเรดาร์ AESA ซึ่งตรวจจับดีขึ้นและทนต่อการก่อกวนทางอิเล็กทรอนิกส์ เมื่อผสมกับซอฟต์แวร์ใหม่ทำให้ บล็อกนี้รองรับมิสไซล์ AIM-120 AMRAAM สำหรับการยิงนอกระยะสายตา และรองรับ AGM-88E AARGM สำหรับการข่มการป้องกันภัยทางอากาศของข้าศึก

Block 70 ใช้เรดาร์ AESA รุ่นเดียวกับ Block 20 แต่เป็นสเปกที่ขยายขีดความสามารถให้ทำงานร่วมกับจอภาพแบบติดหมวก (HMD) ระบบอิเล็กทรอนิกส์ประมวลผลเร็วขึ้น รองรับมิสไซล์ AIM‑9X ที่ล็อกเป้าได้เพียงแค่หันศรีษะไปมองเป้าหมาย 

 กองทัพอากาศไทย
การจัดหา T-50/FA-50 ของกองทัพอากาศไทยแบ่งออกเป็น 4 ระยะ ซึ่งแต่ละระยะมีความแตกต่างกัน ระยะที่ 1 เป็นการจัดหา T-50TH จำนวน 4 ลำ เข้าประจำการในปี 2015 เพื่อใช้ฝึกขับไล่ขั้นต้น รุ่นนี้ยังไม่มีเรดาร์หรือระบบอาวุธ จึงเหมาะสำหรับการฝึกต้นก่อนขึ้นใช้งานเครื่องบินขับไล่จริง ต่อมาในระยะที่ 2 จัดหา T-50TH เพิ่มเติม 8 ลำ แต่ได้รับการปรับปรุงระบบอิเล็กทรอนิกส์ภายในบางส่วนให้ทันสมัยขึ้น แต่ยังไม่สามารถติดมิสไซล์ ต่อมาในระยะที่ 3 กองทัพอากาศปรับปรุงเครื่องบินเดิมจำนวน 2 ลำให้มีขีดความสามารถเทียบเท่า Block 10 โดยติดตั้งเรดาร์ EL/M-2032 ระบบ RWR และระบบเป้าลวง ทำให้สามารถใช้อาวุธบางอย่าง ต่อมาในระยะที่ 4 เป็นการจัดหา FA-50TH Block 10 อีก 2 ลำ

ในอนาคต ระหว่างปี 2027-2031 กองทัพอากาศไทยมีแผนจัดหา FA-50TH Block XX จำนวน 2 ลำโครงการรหัส AF01010501. สมุดปกขาวกองทัพอากาศ ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2568

 ข้อมูลจำเพาะ 
  FA-50 Block 10 TA-50 T-50B ความยาว 13.14 m  ความกว้างช่วงปีก 9.45 m  ความสูง 4.82 m  พื้นที่ปีก 23.69 m2 น้ำหนักตัวเปล่า 6,454 kg   น้ำหนักสูงสุดในการขึ้นบิน 12,215 kg 12,223 kg 10,722 kg ถังเชื้อเพลิงภายใน 2.5 ตัน   ถังเชื้อเพลิงภายนอก 570 ลิตร   พิสัย 1,851 km   พิสัยการรบ 444 km   บินตัวเปล่าไกลสุด 2,592 km   เพดานบิน 16,764 m (55,000 ฟุต)   ความทนต่อแรง g +8.3 / −3  

 ผู้ใช้งาน 
ผู้ใช้งานแบ่งตามประเทศ ยอดที่ประจำการอยู่ ณ 2025 สีเขียวคือรอการส่งมอบ

 กองทัพอากาศอินโดนีเซีย
 T-50i จำนวน 16() ลำ

 กองทัพอากาศอิรัก 
 FA-50IQ Block 50 จำนวน 24 ลำ 

 กองทัพอากาศมาเลเซีย 
 FA-50M Block 70 จำนวน 0() ลำ 

 กองทัพอากาศสาธารณรัฐเกาหลี 
 T-50/T-50B จำนวน 57 ลำ
 TA-50 จำนวน 22 ลำ
 FA-50 Block 50 จำนวน 60 ลำ

 กองทัพอากาศฟิลิปปินส์
 FA-50PH Block 50 จำนวน 11 ลำ
 FA-50PH Block 70 จำนวน 0() ลำ

 กองทัพอากาศโปแลนด์ 
 FA-50GF Block 50 จำนวน 12 ลำ
 FA-50PL Block 70 จำนวน 0() ลำ

 กองทัพอากาศไทย
 T-50TH จำนวน 10 ลำ
 FA-50TH Block 10 จำนวน 4 ลำ

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 T-50 Advanced Jet Trainer. Korea Aerospace Industries.
 T-50: Training to Fly, Fight & Win. Lockheed Martin.

หมวดหมู่:เครื่องบินเคเอไอ
หมวดหมู่:เครื่องบินฝึก
หมวดหมู่:เครื่องบินขับไล่
หมวดหมู่:เครื่องบินขับไล่สัญชาติเกาหลีใต้
หมวดหมู่:เครื่องบินขับไล่ยุคที่สี่
หมวดหมู่:F-16 ไฟทิงฟอลคอน
หมวดหมู่:อากาศยานที่บินครั้งแรกในปี พ.ศ. 2545