ห้องปฏิบัติการ

ห้องปฏิบัติการ () เรียกสั้น ๆ ว่า ห้องแล็บ () คือสถานที่ซึ่งอยู่ในสภาวะที่ถูกควบคุม และเป็นที่สำหรับการวิจัย การทดลอง และการวัดทางวิทยาศาสตร์หรือทางเทคนิค  

ห้องปฏิบัติการซึ่งใช้สำหรับการวิจัยทางวิทยาศาสตร์มีหลายแบบ ด้วยความที่แต่ละภาควิชาของวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์มีความต้องการเฉพาะที่ต่างกัน ห้องปฏิบัติการทางฟิสิกส์อาจมีเครื่องเร่งอนุภาคหรือห้องสุญญากาศ ส่วนห้องปฏิบัติการทางวิศวกรรมโลหการอาจมีเครื่องมือในการหล่อหรือการกลั่น (refine) เหล็กเพื่อทดสอบความแข็งแรงของเหล็ก นักเคมีหรือนักชีววิทยาอาจใช้ห้องปฏิบัติการแบบเปียก (wet laboratory) ส่วนห้องปฏิบัติการของนักจิตวิทยาอาจเป็นห้องซึ่งมีกระจกด้านเดียวติดอยู่รวมไปถึงมีกล้องซ่อนไว้เพื่อเฝ้าดูพฤติกรรม บางห้องปฏิบัติการ เช่น ห้องที่นักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ใช้ อาจมีคอมพิวเตอร์ (บางครั้งอาจเป็นซูเปอร์คอมพิวเตอร์) เพื่อใช้สำหรับบการจำลองหรือการวิเคราะห์ข้อมูลซึ่งมาจากที่อื่น นักวิทยาศาสตร์ในภาควิชาอื่นอาจใช้ห้องปฏิบัติการแบบอื่น วิศวกรใช้ห้องปฏิบัติการในการออกแบบ สร้าง หรือทดสอบเครืองมือทางเทคโนโลยีต่าง ๆ

ห้องปฎิบัตรการทางวิยาศาสตร์นั้นพบได้ในโรงเรียน มหาวิทยาลัย อุตสาหกรรม สถานที่ทางราชการหรือทหาร รวมไปถึงเรือและยานอวกาศ

 ความเป็นมา 
การปรากฏครั้งแรก ๆ ของ "ห้องปฏิบัติการ" ซึ่งถูกบันทึกในภาษาอังกฤษนั้นเกี่ยวข้องกับการเล่นแร่แปรธาตุ และการเตรียมยา"laboratory". 

 เทคนิค 
เทคนิคในห้องปฏิบัติการคือขั้นตอนทั้งหมดซึ่งถูกใช้ในวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ เช่น เคมี ชีววิทยา ฟิสิกส์ เพื่อทำการทดลอง โดยเทคนิคทั้งหมดนั้นทำตามระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์ โดยมีบางส่วนซึ่งใช้เครืองมือที่มีความซับซ้อนตั้งแต่เครื่องแก้วที่ใช้ในห้องปฏิบัติการ ไปจนถึงเครื่องมือไฟฟ้า

 เครื่องมือ 
เครื่องมือในห้องปฏิบัติการหมายถึงอุปกรณ์และเครื่องมือต่าง ๆ ที่นักวิทยาศาสตร์ใช้ขณะทำงานในห้องปฏิบัติการ  

เครื่องมือแบบดั้งเดิม ได้แก่ อุปกรณ์ เช่น ตะเกียงบุนเซน และกล้องจุลทรรศน์ รวมไปถึงเครื่องมือเฉพาะ เช่น สเปกโทรโฟโตมิเตอร์ และ แคลอรีมิเตอร์

ห้องปฏิบัติการเคมี
 เครื่องแก้วที่ใช้ในห้องปฏิบัติการ เช่น บีกเกอร์ หรือ ขวดใส่สารเคมี
ห้องปฏิบัติการอณูชีววิทยาและชีววิทยา
 พอลิเมอร์
 เครื่องหมุนเหวี่ยง
 เชคเกอร์ และ เครื่องผสม
 ปิเปตต์
 Thermalcyclers (ปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรส)
 เครื่องวิเคราะห์สารละลาย
 ตู้เย็น
 ตัวทำปฏิกิริยา
 ตู้สารเคมี
 เครื่องชั่ง
โดยปกติเครื่องมือในห้องปฏิบัติการจะถูกใช้สำหรับทำการทดลอง ไม่ก็ทำการวัดเพื่อเก็บข้อมูล เครื่องมือที่ใหญ่และละเอียดกว่าถูกเรียกว่าเครื่องมือวิทยาศาสตร์ ทั้งเครื่องมือในห้องปฏิบัติการและเครื่องมือวิทยาศาสตร์นั้นถูกออกแบบและเผยแพร่ผ่านหลักการโอเพนซอร์ซฮาร์ดแวร์มากขึ้น

 ความปลอดภัย 
สภาพภายในห้องปฏิบัติการบางแห่งนั้นไม่ได้อันตรายไปกว่าห้องอื่น ๆ ทว่าในห้องแล็บบางที่นั้นอาจมีอันตรายอยู่ โดยอันตรายในห้องปฏิบัติการนั้นมีหลายแบบข้ึนอยู่กับสิ่งที่ถูกศึกษาในห้องแล็บ เหล่านั้นอาจรวมไปถึงพิษ จุลชีพก่อโรค วัตถุไวไฟ สารที่ระเบิดได้ หรือวัสดุการสลายให้กัมมันตรังสี  เครื่องจักร อุณหภูมิสูงหรือต่ำมาก เลเซอร์ สนามแม่เหล็กแรงสูง หรือ ไฟฟ้าแรงสูง ในห้องปฏิบัติการซึ่งอาจมีอันตราย การระมัดระวังเป็นสิ่งสำคัญ กฎในห้องปฏิบัติการนั้นถูกกำหนดขึ้นเพื่อลดความเสี่ยง และอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลถูกใช้เพื่อปกป้องผู้ใช้ห้องปฏิบัติการจากการบาดเจ็บหรือเพื่อช่วยขณะเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉิน 

สำนักงานบริหารงานความปลอดภัยและอาชีวอนามัย (OSHA) ในสหรัฐอเมริกาซึ่งเห็นถึงลักษณะพิเศษของการทำงานในห้องปฏิบัติการ ได้สร้างมาตรฐานสำหรับความเสี่ยงต่อสารเคมีอันตรายในห้องปฏิบัติการ โดยปกติแล้วมาตรฐานนี้ถูกเรียกว่า "มาตราฐานห้องปฏิบัติการ" ภายใต้มาตราฐานนี้ ห้องปฏิบัติการต้องสร้าง แผนสุขอนามัยสารเคมี (CHP) ซึ่งจัดการกับอันตรายเฉพาะจุดและวิธีควบคุมอันตรายเหล่านั้น

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:การทดลอง
หมวดหมู่:ห้องปฏิบัติการ
หมวดหมู่:วิทยาศาสตร์