สาธารณรัฐหลานฟาง

สาธารณรัฐหลานฟาง (; , Pha̍k-fa-sṳ: Làn-fông Khiung-fò-koet) มีอีกชื่อว่า บริษัทหลานฟาง () เป็นรัฐของชาวจีนที่ใช้ระบบกงสีในบอร์เนียวตะวันตก ที่ดินแดนของรัฐสุลต่านซัมบัซ ก่อตั้งโดยชาวจีนฮากกาชื่อหลัว ฟางปั๋ว (羅芳伯) เมื่อ ค.ศ. 1777 ก่อนจะสิ้นสุดลงโดยการยึดครองของดัตช์เมื่อ ค.ศ. 1884

 การมาถึงของชาวจีน 

สุลต่านแห่งบอร์เนียวตะวันตก เช่น ซัมบัซ, ซูกาดานา และลันดัก ได้นำเข้าแรงงานชาวจีนในคริสต์ศตวรรษที่ 18 เพื่อทำงานในเหมืองทองคำและตะกั่ว กลุ่มกงสีของแรงงานเหมืองได้จัดตั้งกลุ่มเพื่อปกครองตนเอง แต่หลานฟางเป็นที่รู้จักเพราะบันทึกไว้โดยยับ เซียงโยน (Yap Siong-yoen) บุตรเขยของกัปตันคนสุดท้ายของบริษัทหลานฟาง ซึ่งแปลเป็นภาษาดัตช์ใน ค.ศ. 1885 และ J. J. M. de Groot นักจีนวิทยาชาวดัตช์ ผู้บันทึกประวัติศาสตร์หลานปางด้วยความช่วงเหลือจาก Liu Asheng ประธานคนสุดท้าย.Lindsey'& Pausacker & Coppel &Institute of Southeast Asian Studies & Monash Asia Institute 2005, p. 105.ed. Gerber &Guang 2006, p. 164.ed. Reid & Alilunas-Rodgers 1996, p. 169.ed. Blussé & Zurndorfer & Zürcher 1993, p. 288.Chin 1981, p. 19.  ไม่มีหลักฐานที่เป็นลายลักษณ์เกี่ยวกับกลุ่มกรรมกรเหมืองจีนกลุ่มอื่นในกาลิมันตันตะวันตก บันทึกของกลุ่มอื่น ๆ นั้นได้รับการบันทึกไว้โดยนักวิชาการจีนวิทยาชาวดัตช์Heidhues 2001:169

 การปกครองของหลัว ฟางปั๋ว 
ผู้ก่อตั้งสาธารณรัฐหลานฟางคือหลัว ฟางปั๋ว ผู้มาจากเหมย์โจวในมณฑลกวางตุ้ง และมาอาศัยในเกาะบอร์เนียวเป็นเวลานาน ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการค้าและทำเหมือง

เขาก่อตั้งบริษัทของเขาเอง หลัวได้จัดตั้งสาธารณรัฐหลานฟางขึ้นใน ค.ศ. 1777 เมืองหลวงอยู่ที่มันดอร์ และในไม่ช้าก็กลายเป็นรัฐบาลชั้นนำในภูมิภาคนี้Gernet 1996, p. 489.YUNOS 2011. Zheng 1982, p. 40.Wang 1994, p. 87."The Sarawak Museum Journal, Volume 19" 1971, p. 119. ต่อมาผู้ตั้งถิ่นฐานได้เลือกหลัวเป็นผู้นำคนแรก ในช่วงเริ่มต้นของการเป็นผู้นำของหลัว เขารู้ว่าพวกตนจะไม่สามารถอยู่รอดได้นานในดินแดนที่ล้อมรอบด้วยผู้ล่าอาณานิคมจากตะวันตก เพื่อขอความคุ้มครอง หลัวจึงยืนกรานในการอ้างสิทธิ์สาธารณรัฐหลานฟางเป็นบริษัทเพื่อขอลี้ภัยจากจักรวรรดิชิง น่าเสียดายที่จักรพรรดิเฉียนหลงไม่ยอมรับข้อเสนอของหลัวที่จะเป็นรัฐบรรณาการของจักรวรรดิชิง แต่ยอมรับข้อตกลงทางการค้า หลังจากที่หลัวได้รับคำตอบอย่างเป็นทางการจากเฉียนหลง เขาก็รีบนำไปแสดงเป็นหลักฐานแสดงความจงรักภักดีต่อจักรวรรดิชิง การกระทำนี้ได้ผลในการข่มขู่ชาวดัตช์ บังคับให้พวกเขาหยุดกิจกรรมที่เป็นปรปักษ์ต่อสาธารณรัฐหลานฟางชั่วคราว1777年华人在印尼建国 延续百年(图)- 中国新闻网. 07/02/2009. https://news.cctv.com/history/20090702/101580_6.shtml หลังจากที่หลัวสร้างความมั่นคงในอนาคตให้กับสาธารณรัฐหลานฟางแล้ว เขาได้นำหลักการประชาธิปไตยหลายประการมาใช้ รวมถึงแนวคิดที่ว่ากิจการของรัฐทุกเรื่องจะต้องปรึกษาหารือกับประชาชนของสาธารณรัฐ สาธารณรัฐไม่มีกองทัพประจำการ แต่มีกระทรวงกลาโหมที่บริหารกองกำลังอาสาสมัครแห่งชาติโดยอาศัยการเกณฑ์ทหาร ในช่วงเวลาสงบสุข ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม การผลิต การค้า และการทำเหมือง การแบ่งเขตการปกครองของหลานฟางมีสามระดับ (จังหวัด เมือง และอำเภอ) โดยประชาชนเป็นผู้เลือกผู้นำในทุกระดับ หลานฟางเป็นพันธมิตรกับสุลต่านอับดูร์ระฮ์มันแห่งรัฐสุลต่านปนเตียนัก"The Sarawak Museum Journal" 1959, p. 671.Heidhues 2003, p. 65.Heidhues 2003, p. 103.Luo & Luo 1941,羅 1961,

หลัวเป็นประมุขของรัฐจนเสียชีวิตเมื่อ ค.ศ. 1795 หลังจากนั้น ชาวหลานฟางจึงเลือกเจียง อู่ปั๋ว () เป็นประธานาธิบดีคนต่อไป พลเมืองหลานฟางเลือกผู้นำรวมสิบสองคนที่มีส่วนช่วยปรับปรุงเทคนิคการเกษตร ขยายการผลิตเหมืองแร่ พัฒนาการศึกษาด้านวัฒนธรรม และจัดการฝึกอบรมทางทหาร

 การรุกรานของดัตช์ 
เมื่อราชวงศ์ชิงอ่อนแอลงและไม่สามารถสนับสนุนสาธารณรัฐหลานฟางในฐานะรัฐบรรณาการได้อีก ทำให้หลานฟางเผชิญการรุกรานของดัตช์ ประชากรของสาธารณรัฐพยายามต่อต้านแต่ขาดแคลนอาวุธ ลิน อาห์ซินเป็นผู้นำคนสุดท้ายของหลานฟางIrwin 1955, p. 173. ชาวจีนในหลานฟางเดินทางไปยังสุมาตราและสิงคโปร์เพื่อหวังสร้างสาธารณรัฐชองชาวจีนแห่งใหม่ในเอเชียตะวันออก สงครามระหว่างชาวจีนกับกองทัพของดัตช์อีสต์อินดีสที่เรียกสงครามกงสี มีเหตุการณ์ที่สำคัญคือ:
 การขยายตัวสู่ชายฝั่งตะวันตกของบอร์เนียว (1822–24)
 การต่อต้านของชาวจีนที่มนตราโด (1850–54)
 การลุกฮือของชาวจีนที่มันโดร์ บอร์เนียว (1884–85)
ในที่สุด เหตุการณ์สุดท้ายจึงทำให้ชาวจีนเสียการปกครองของตนเองไป 

ดัตช์มิได้ผนวกหลานฟางในทันทีแต่ตั้งระบอบหุ่นเชิดขึ้นมาแทน จนกระทั่งราชวงศ์ชิงล่มสลายใน ค.ศ. 1912 ดัตช์จึงประกาศผนวกดินแดน

 อ้างอิง 

 ข้อมูล 

































 .

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Info at Asiawind.com

หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศอินโดนีเซีย
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์อินโดนีเซีย
ห