ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก.

ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก. () หรือชื่อเดิม ถ้วยใหญ่ (เปลี่ยนชื่อในปี พ.ศ. 2505) เป็นการแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานระดับชั้นที่ 1 ของประเทศไทย โดยจัดการแข่งขันครั้งแรกในปี พ.ศ. 2459 พร้อมกับ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. หรือ ถ้วยน้อย โดย สโมสรกรมมหรสพ ได้ตำแหน่งชนะเลิศในรายการนี้เป็นสโมสรแรก

ต่อมาได้มีการเปลื่ยนแปลงรูปแบบการแข่งขัน ในปี พ.ศ. 2539 เมื่อ สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ ได้มีการจัดการแข่งขัน ไทยลีก ขึ้น ทำให้มีการปรับปรุงให้เป็นการแข่งขันในรูปแบบซูเปอร์คัพ โดยเป็นการแข่งขันระหว่าง สโมสรชนะเลิศของลีก กับ สโมสรชนะเลิศ ไทยเอฟเอคัพ (ต่อมา เมื่อมีการว่างเว้นการแข่งขัน เอฟเอ คัพ ในปี 2545 จึงได้นำสโมสรรองชนะเลิศของลีกมาทำการแข่งขันแทน จนถึงปี 2552) 

ต่อมาในปี 2560 ได้มีการยกเลิก การแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก. โดยแปรสภาพเป็นการแข่งขัน ไทยแลนด์แชมเปียนส์คัพ ซึ่งมีลักษณะคล้ายคลึงกับการแข่งขัน ถ้วย ก. เหมือนเช่นที่ผ่านมาhttp://www.smmsport.com/reader.php?news=191882  ชื่อใหม่ถ้วยใหม่! Thailand Champions Cup กิเลนหวดสุโขทัย - SMMSPORT.com

  ประวัติ 
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ ให้มีจัดการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสรครั้งแรกในประเทศ โดยมีชื่อการแข่งขันว่า การแข่งขันฟุตบอลสำหรับพระราชทานถ้วยทองของหลวง ขึ้นเมื่อปี 2458 โดยสโมสรที่เข้าร่วม ส่วนใหญ่เป็นสโมสรของทหาร ตำรวจ เสือป่า และข้าราชบริพารhttp://www.siamfootball.com/index.php/2017-07-18-12-23-04/35-2017-07-19-13-29-52 บทความ เรื่อง "ถ้วยใหญ่แห่งสยามประเทศ" - SiamFootball

ต่อมา เมื่อมีการสถาปนา คณะฟุตบอลแห่งสยาม เมื่อวันที่ 25 เมษายน 2459 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานถ้วยรางวัลแด่สโมสรชนะเลิศ ก็คือ ถ้วยใหญ่ และ ถ้วยน้อย ให้แก่คณะฯ เพื่อจัดการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสร ชิงถ้วยพระราชทานประจำปี ณ สนามเสือป่า โดยสโมสรชนะเลิศจะได้นำไปครอบครองเป็นเวลา 1 ปี โดยเริ่มต้นจัดขึ้น ในช่วงเดือนกันยายนถึงต้นเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกันhttp://www.vajiravudh.ac.th/OVtoVC/OVtoVC_85.htm  ๘๕. คณะฟุตบอลแห่งชาติสยาม (๕) - วชิราวุธวิทยาลัย

 เปลื่ยนชื่อการแข่งขัน 
ต่อมา ในปี 2505 ในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ ได้ขอพระราชทานถ้วยพระราชทานเพิ่มเติม คือ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ค. และ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ง. ทำให้ต้องมีการเปลี่ยนชื่อ ฟุตบอลถ้วยใหญ่ และ ฟุตบอลถ้วยน้อย เป็น ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก. และ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. โดยยึดหลักตามแบบ ฟุตบอลลีกของประเทศอังกฤษในขณะนั้น

 ปรับปรุงการแข่งขัน 
ต่อมาในปี 2539 เมื่อ สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ มีการปรับปรุงการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสร ให้มีความเป็นมืออาชีพ จึงได้มีการแข่งขัน ไทยแลนด์ลีก ขึ้น โดยได้ยก การแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก. เป็นการแข่งขันในรูปแบบซูเปอร์คัพ โดยจะนำ สโมสรชนะเลิศของลีก กับ สโมสรชนะเลิศ ไทยเอฟเอคัพ มาทำการแข่งขันแบบนัดเดียวรู้ผล ในสนามที่เป็นกลางแทน (รูปแบบเดียวกับ เอฟเอ คอมมูนิตี ชีลด์ ของอังกฤษ) จนกระทั่งในปี 2545 จึงได้มีการนำสโมสรรองชนะเลิศของลีก มาทำการแข่งขัน โดยจะจัดขึ้นก่อนหน้า การแข่งขันลีก ประมาณ 1 สัปดาห์

กระทั่งในปี 2553 ที่ได้กลับมาจัดการแข่งขัน ไทยเอฟเอคัพ จึงมีการปรับปรุงอีกครั้ง ให้เป็นการแข่งขันก่อนเปิดฤดูกาล ระหว่างสโมสรชนะเลิศ ไทยพรีเมียร์ลีก แข่งขันกับ สโมสรชนะเลิศ ไทยเอฟเอคัพ หรือถ้าหากสโมสรชนะเลิศทั้ง 2 รายการเป็นสโมสรเดียวกัน ก็จะแข่งกับสโมสรรองชนะเลิศของไทยพรีเมียร์ลีกแทนhttps://sport.mthai.com/other/5833.html  ฟุตบอล ชิงถ้วยพระราชทาน ก ประจำปี 2553 - MThai.com ด้านการแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. , ค. และ ง. จะเป็นเป็นการแข่งขันประจำฤดูกาล ในระดับชั้นรองลงมาของ โซนกรุงเทพฯ ตามลำดับ โดยสโมสรชนะเลิศการแข่งขัน ถ้วยพระราชทานประเภท ข. จะได้เลื่อนชั้นไปแข่งขัน ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 โซนกรุงเทพฯ ในฤดูกาลถัดไป

ในปี 2559 สมาคมฯ ได้ทำการยุบการแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข., ค. และ ง. โดยรวมกันเป็น ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 3https://www.pptvhd36.com/news/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99/41244 “ทนายอ๊อด” เตรียมยื่นร้อง กกท. หลังส.บอลจัด ดี3 - PPTV 36 ต่อมา ทางสมาคมฯ ได้โอน ถ้วยพระราชทานประเภท ก. ไปเป็นถ้วยสำหรับสโมสรชนะเลิศ ไทยลีก ถ้วยพระราชทานประเภท ข. เป็นถ้วยสำหรับสโมสรชนะเลิศ ดิวิชั่น 1 ถ้วยรางวัลพระราชทานประเภท ค. เป็นถ้วยสำหรับสโมสรชนะเลิศ ดิวิชั่น 2 และ ถ้วยรางวัลพระราชทานประเภท ง. เป็นถ้วยสำหรับแชมป์ ดิวิชั่น 3 ทำให้การแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทาน สิ้นสุดลง แต่รูปแบบการแข่งขันยังคงเดิม แต่ได้มีการเปลี่ยนชื่อการแข่งขัน และ ถ้วยรางวัล ในนามการแข่งขัน ไทยแลนด์ แชมเปียนส์คัพ โดยเริ่มตันจัดในปี 2560 เป็นต้นไป 

 รายนามสโมสรชนะเลิศ 
รายนามทำเนียบสโมสรชนะเลิศการแข่งขัน ฟุตบอลถ้วยใหญ่ (2459-2504) และ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก. (2505-2538) ในการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสรสูงสุดของประเทศhttp://www.thailandsusu.com/webboard/index.php?topic=64633.10;wap2  สำหรับคนที่ไม่รู้จักบอลถ้วยพระราชทาน ก ข ค ง นั้น ก็อย่ามาดูบอลไทยเลย ... - ไทยแลนด์สู้ๆ

 ฟุตบอลถ้วยใหญ่ (2459-2504) 
ครั้งที่ประจำปีสโมสรชนะเลิศ12459กรมมหรสพ22460มหาดเล็กหลวง32461มหาดเล็กหลวง42462มหาดเล็กหลวง52463จุฬาลงกรณ์ฟุตบอลสโมสร62464โรงเรียนนายร้อยทหารบก72465โรงเรียนนายร้อยทหารบก82466โรงเรียนนายเรือ92467โรงเรียนนายเรือปี 2468 ไม่มีการแข่งขัน102469กองเดินรถ112470กองเดินรถ122471สวนกุหลาบวิทยาลัย132472สวนกุหลาบวิทยาลัย142473อัสสัมชัญ152474ไปรษณีย์ปี 2475–2490 ไม่มีการแข่งขัน เนื่องจากเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2162491บางรัก172492อัสสัมชัญปี 2493 ไม่มีการแข่งขัน182494ชายสด192495ทหารอากาศ202496ทหารอากาศ212497จีนแคะ222498สมาคมนิสิตเก่าจุฬาลงกรณ์ฯ232499สโมสรไหหลำแห่งประเทศไทย242500ทหารอากาศ252501ทหารอากาศ262502ทหารอากาศ272503ทหารอากาศ282504ทหารอากาศ

 ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก. (2505-2538) 
ครั้งที่ปีทีมที่ชนะเลิศ292505ทหารอากาศ302506ทหารอากาศ312507ธนาคารกรุงเทพ322508ตำรวจ332509ธนาคารกรุงเทพ342510ธนาคารกรุงเทพ - ทหารอากาศ (ชนะเลิศร่วมกัน)352511ตำรวจ362512ธนาคารกรุงเทพ372513การท่าเรือแห่งประเทศไทย382514ราชวิถี392515ราชประชานุเคราะห์402516ราชประชานุเคราะห์412517การท่าเรือแห่งประเทศไทย422518ราชวิถี432519การท่าเรือแห่งประเทศไทย442520ราชวิถี452521การท่าเรือแห่งประเทศไทย462522การท่าเรือแห่งประเทศไทย472523ราชประชา482524ธนาคารกรุงเทพ492525ราชประชา502526ทหารบก512527ธนาคารกรุงเทพ522528การท่าเรือแห่งประเทศไทย532529ธนาคารกรุงเทพ542530ทหารอากาศ552531ธนาคารกรุงไทย562532ธนาคารกรุงเทพ572533การท่าเรือแห่งประเทศไทย582534ธนาคารกสิกรไทย592535ธนาคารกสิกรไทย602536 ธนาคารกสิกรไทย612537ธนาคารกรุงเทพ622538ธนาคารกสิกรไทย

 ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก. (2539-2559) 
รายนามทำเนียบสโมสรชนะเลิศการแข่งขัน ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก. (2539-2559) ในการแข่งขันฟุตบอลระบบซูเปอร์คัพ

 สโมสรชนะเลิศลีก กับ สโมสรชนะเลิศ ไทยเอฟเอคัพ (2539-2542) 
 ครั้งที่  ปี  ทีมที่ชนะเลิศ         ในฐานะ ผลการแข่งขันทีมรองชนะเลิศในฐานะ 63 2539    ทหารอากาศแชมป์เอฟเอคัพ1 – 1(ดวลจุดโทษ 5-4)ธนาคารกรุงเทพแชมป์ไทยลีก 64 2540 สินธนาแชมป์เอฟเอคัพ1 – 0ทหารอากาศแชมป์ไทยลีก 65 2541 สินธนาแชมป์ไทยลีก1 – 1(ดวลจุดโทษ 6-4)ธนาคารกรุงเทพแชมป์เอฟเอคัพ 66 2542 ธนาคารกสิกรไทยแชมป์เอฟเอคัพ4 – 1ทหารอากาศแชมป์ไทยลีก

 สโมสรชนะเลิศลีก กับ สโมสรรองชนะเลิศลีก (2543-2551) 
 ครั้งที่  ปี  ทีมที่ชนะเลิศ672543บีอีซี เทโรศาสน682544โอสถสภา 69 2545 ธนาคารกรุงไทย 70 2546 ธนาคารกรุงไทย 71 2547/48 พนักงานยาสูบ72 2549 โอสถสภา เอ็ม-150732550ชลบุรี เอฟซี742551ชลบุรี เอฟซี

 สโมสรชนะเลิศลีก กับ สโมสรชนะเลิศ ไทยเอฟเอคัพ (2553-2559) 
ครั้งที่ปีชนะเลิศผู้ทำประตูผลผู้ทำประตูรองชนะเลิศ752552เมืองทอง-หนองจอก ยูไนเต็ดโคเน่ โมฮัมเหม็ด 67'  ดักโน่ เซียก้า 81'2 – 0การท่าเรือไทย762553ชลบุรี เอฟซีสุรีย์ สุขะ 65'  เอกพันธ์ อินทเสน 85'2 – 1คริสเตียน ควาคู 88'เมืองทอง-หนองจอก ยูไนเต็ด772555ชลบุรี เอฟซีอดุลย์ หละโสะ 45'  ลูโดวิค ทาคาม 95'2 – 2   (จุดโทษ 4 - 3)ธีราทร บุญมาทัน 31'  แฟร้งค์ อาเชียมปง 33'บุรีรัมย์ ยูไนเต็ด782556บุรีรัมย์ ยูไนเต็ดรัมเซส บุสโตส 5',83' 2 – 0เอสซีจี เมืองทองฯ ยูไนเต็ด792557บุรีรัมย์ ยูไนเต็ดเจย์ ซิมป์สัน 80'1 – 0เอสซีจี เมืองทองฯ ยูไนเต็ด802558บุรีรัมย์ ยูไนเต็ดดิโอโก หลุยส์ ซานโต 57'1 – 0บางกอกกล๊าส812559บุรีรัมย์ ยูไนเต็ดดิโอโก หลุยส์ ซานโต 14'  อันเดรส ตูเญซ (จุดโทษ) 65'  จักรพันธ์ แก้วพรม 83'3 – 1อดิศักดิ์ ไกรษร 78'เอสซีจี เมืองทองฯ ยูไนเต็ด

 อ้างอิง 

  ดูเพิ่ม 

 คิงส์คัพ
 ควีนส์คัพ
ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข.
ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ค.
ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ง.
ไทยแลนด์แชมเปียนส์คัพ

หมวดหมู่:ฟุตบอลซูเปอร์คัพแห่งชาติ
ก