รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศอินเดีย

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ขึ้นทะเบียนแหล่งมรดกโลกของประเทศอินเดียทั้งสิ้น 44 รายการ ประกอบด้วยมรดกโลกทางวัฒนธรรม 36 รายการ มรดกโลกทางธรรมชาติ 7 รายการ และมรดกโลกแบบผสมอีก 1 รายการ

ที่ตั้ง

สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก

แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
 *หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก

 สถานที่ภาพ ที่ตั้ง ประเภท พื้นที่ ha (acre) ปี (พ.ศ./ค.ศ.) หมายเหตุ อ้างอิง ป้อมอาครา 150x150px|alt= รัฐอุตตรประเทศ วัฒนธรรม:  (iii)  2526/1983 ป้อมปราการขนาดใหญ่ในเมืองอาคราซึ่งสร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 16 เพื่อเป็นที่ประทับของจักรพรรดิราชวงศ์โมกุลประกอบไปด้วยตำหนักต่างๆ และมัสยิดที่ออกแบบด้วยสถาปัตยกรรมเฉพาะที่ที่เกิดจากการผสมผสานจากสถาปัตยกรรมฮินดู อิสลาม ตุรกี เปอร์เซีย เรียกว่าสถาปัตยกรรมโมกุล ถ้ำอชันตา 150x150px|alt= รัฐมหาราษฏระ วัฒนธรรม: (i), (ii), (iii), (iv)  2526/1983 กลุ่มวัดถ้ำพระพุทธศาสนาที่เก่าแก่ที่สุดในโลก สร้างขึ้นในช่วงศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล ก่อนจะต่อเติมอีกครั้งในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 5 ถึง 6 ภายในถ้ำจำนวน 30 ถ้ำเต็มไปด้วยงานแกะสลักหิน เป็นองค์เจดีย์ เป็นพระพุทธรูป และภาพจิตรกรรมฝาผนังถ้ำ เล่าเรื่องราวต่าง ๆ ในพุทธประวัติและชาดก ถ้ำเอลโลรา 150x150px|alt= รัฐมหาราษฏระ วัฒนธรรม: (i), (iii), (vi)  2526/1983 หมู่ศาสนสถานที่สร้างเป็นวิหารเจาะหินเข้าไปในภูเขาจำนวนนับร้อย ประกอบด้วยงานศิลปะและโบราณสถานของศาสนาฮินดู, ศาสนาพุทธ และศาสนาไชนะ อายุราวปี 600–1,000 ปี สร้างขึ้นในจักรวรรดิราษฏรกูฏ (สำหรับวิหารพุทธและฮินดู) และจักรวรรดิยาทวะ (วิหารไชนะ) สนับสนุนการก่อสร้างโดยกษัตริย์ ขุนนาง และผู้ค้าขายที่มั่งคั่งในแต่ละยุคสมัย ทัชมาฮาล 150x150px|alt= รัฐอุตตรประเทศ วัฒนธรรม: (i)  2526/1983 อาคารฝังศพทำด้วยหินอ่อนสีขาวในเมืองอาครา สร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 17 โดยจักรพรรดิโมกุลนามว่าจักรพรรดิชาห์ชะฮันเพื่อตั้งศพของพระสนมเอก มุมตาช มหัล ตัวสุสานออกแบบสถาปัตยกรรมโมกุล ประกอบด้วยอาคารสุสาน มัสยิด เรือนรับรอง และสวนเปอร์เซีย กลุ่มโบราณสถานแห่งมหาพลิปุรัม 150x150px|alt= รัฐทมิฬนาฑู วัฒนธรรม: (i), (ii), (iii), (vi)  2527/1984 กลุ่มโบราณสถานที่สร้างขึ้นในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 3 ถึง 9 เป็นอดีตเมืองหลวงจักรวรรดิปัลลวะ ประกอบไปด้วยโบสถ์พราหมณ์ (โฆยิล) ทั้งวิหารที่เจาะเข้าไปในถ้ำและวิหารที่สร้างเป็นอาคาร รวมไปถึงงานแกะสลักหินอันงดงาม เทวาลัยพระอาทิตย์ โกณารัก 150x150px|alt= รัฐโอฑิศา วัฒนธรรม: (i), (iii), (vi)  2527/1984 มนเทียรบูชาพระสูรยะที่สร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 13 เป็นอาคารสถาปัตยกรรมคาลิงกะตอนปลายที่ยังคงเหลือร่องรอยงานศิลปะ ประติมานวิทยา และการแกะสลักที่วิจิตรตระการตา โบสถ์และคอนแวนต์แห่งกัว 150x150px|alt= กัว วัฒนธรรม: (ii), (iv), (vi)  2529/1986 ภายในเขตอดีตเมืองหลวงรัฐอาณานิคมโปรตุเกสในอินเดียประกอบไปด้วยโบสถ์และคอนแวนต์ที่ถูกสร้างเพื่อเป็นแหล่งศึกษาศาสนาและศาสนสถานของคณะนักบวชคาทอลิกและชาวโปรตุเกสที่เข้ามาทำการค้าที่กัว ในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 16 เมืองแห่งนี้ยังเป็นศูนย์กลางการเผยแพร่คริสต์ศาสนาของดินแดนตะวันออก ฟเตหปุระสีกรี 150x150px|alt= รัฐอุตตรประเทศ วัฒนธรรม: (ii), (iii), (vi)  2529/1986 อดีตเมืองหลวงจักรวรรดิโมกุลระหว่างปี ค.ศ. 1571 ถึง 1585 ภายในตัวเมืองมีการออกแบบอาคารสถาปัตยกรรมโมกุลและวางผังเมือง ประกอบไปด้วยกำแพงเมืองรอบด้าน พระราชวัง ตำหนัก ฮาเร็ม ศาล มัสยิด และอาคารสาธารณูปโภคต่าง ๆ โดยได้อิทธิพลมาจากสถาปัตยกรรมเปอร์เซียและอาหรับ กลุ่มโบราณสถานแห่งฮัมปี 150x150px|alt= รัฐกรณาฏกะ วัฒนธรรม: (i), (iii), (iv)  2529/1986 อดีตเมืองหลวงจักรวรรดิวิชัยนคร ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 14 เมืองแห่งนี้มีความเจริญรุ่งเรืองสูงสุดในเขตอินเดียตอนใต้ ประกอบไปด้วยป้อมปราการ, หมู่อาคารหลวงและศาสนสถาน, เทวาลัย, ศาล, หอที่มีเสา, มณฑป, อนุสาวรีย์, ตลาดรวมไปถึงระบบการจัดการน้ำที่ยังคงหลงเหลือในสภาพดี กลุ่มโบราณสถานแห่งขชุราโห  150x150px|alt= รัฐมัธยประเทศ วัฒนธรรม: (i), (iii)  2529/1986 กลุ่มมนเทียรจำนวน 25 แห่งที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อบูชาเทพในศาสนาฮินดูกับศาสนาไชนะ มีความโดดเด่นในเรื่องการแกะสลักศิลปะเชิงกามารมณ์ที่เก่าแก่มาตั้งแต่ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 10 ถึง 11 รวมไปถึงการออกแบบศาสนสถานที่อิงตามความเชื่อของทั้งสองศาสนา ถ้ำเอลิแฟนตา 150x150px|alt= รัฐมหาราษฏระ วัฒนธรรม: (i), (iii)  2530/1987 หมู่ถ้ำที่เป็นเทวสถานในศาสนาฮินดูที่สร้างขึ้นเพื่อบูชาพระศิวะเป็นหลัก ภายในหมู่ถ้ำเป็นรูปปั้นแกะสลักเข้าไปในหิน ประกอบด้วยโบสถ์พราหมณ์ลัทธิไศวะ 5 แห่งที่มีการแกะสลักพระศิวะในรูปต่าง ๆ รวมไปถึงเทพปกรณัมในลัทธิไศวนิกาย มหาเทวสถานที่มีชีวิตแห่งโจฬะ 150x150px|alt= รัฐทมิฬนาฑู วัฒนธรรม: (ii), (iii)  2530/1987 เทวสถานฮินดูที่สร้างขึ้นในสมัยจักรวรรดิโจฬะ หรือราวคริสต์ศตวรรษที่ 11 ถึง 12 ประกอบด้วย พฤหทีศวรมนเทียร (ตันชาวุร), คงไคโกนทะโจฬปุรัมมนเทียร และ ไอรวเตสวรมนเทียร กลุ่มโบราณสถานแห่งปัฏฏทกัล 150x150px|alt= รัฐกรณาฏกะ วัฒนธรรม: (iii), (iv)  2530/1987 หมู่เทวสถานในศาสนาฮินดูและไชนะสร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 7 และ 8 ช่วงราชวงศ์จาลุกยะด้วยสถาปัตยกรรมปทามี-จาลุกยะซึ่งพบเห็นมากในเขตลุ่มน้ำมาลประภา ถูกสร้างขึ้นเพื่อบูชาพระศิวะ รวมถึงปรากฏลักษณะเทววิทยาและตำนานแบบลัทธิไวษณพและลัทธิศักติ กลุ่มพุทธสถานที่สาญจี 150x150px|alt= รัฐมัธยประเทศ วัฒนธรรม: (i), (ii), (iii), (iv), (vi) 2532/1989 สถูปหินซึ่งสร้างโดยคำสั่งของพระเจ้าอโศกมหาราชในช่วงพุทธศตวรรษที่ 3 หรือในสมัยราชวงศ์โมริยะ สร้างขึ้นเพื่อเป็นการให้เกียรติและที่เก็บรักษาพระบรมสารีริกธาตุ รอบ ๆ สถูปมีการตกแต่งศิลปะอินเดียโบราณที่เป็นอิทธิพลในการก่อสร้างสถูปศาสนาพุทธในดินแดนต่าง ๆ หลุมฝังพระบรมศพของจักรพรรดิหุมายูง เดลี 150x150px|alt= เดลี วัฒนธรรม: (ii), (iv)  2536/1993 สุสานหลวงที่บรรจุพระบรมศพของจักรพรรดิหุมายูงแห่งจักรวรรดิโมกุล บุคคลผู้นำวัฒนธรรมเปอร์เซียเข้ามาเผยแพร่ในราชสำนักโมกุล ตัวสุสานถูกออกแบบให้เป็นสถาปัตยกรรมเปอร์เซียที่เน้นการวาดลวดลายเรขาคณิต และการออกแบบสวนเปอร์เซียรวมไปถึงกลุ่มสุสานขุนนาง โรงพักม้า และมัสยิด กุตุบมีนาร์และโบราณสถาน เดลี 150x150px|alt= เดลี วัฒนธรรม: (iv)  2536/1993 หมู่อนุสรณ์สถานและอาคารจากสมัยรัฐสุลต่านเดลีในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 14 ประกอบไปด้วยหออะษานกุตุบมีนาร์ มัสยิดกุบบัต-อุล-อิสลาม ประตูอาไลดาร์วาซา โรงเรียนสอนศาสนา หลุมฝังศพ ตำหนักฤดูร้อนของจักรพรรดิ และโลหะสตมภ์ ทางรถไฟสายภูเขาแห่งอินเดีย 150x150px|alt= วัฒนธรรม: (ii), (iv) 	88.99 ha; พื้นที่กันชน 644.88 ha 2542/1999 กลุ่มเส้นทางรถไฟที่ถูกสร้างขึ้นในช่วงที่อินเดียยังคงเป็นรัฐอาณานิคมของอังกฤษราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 โดยเป็นเส้นทางที่ปลายทางเป็นเมืองบนภูเขาสูงชันเพื่อเชื่อมต่อเส้นทางคมนาคมสำหรับการค้าขาย ประกอบด้วย 1. ทางรถไฟสายหิมาลัยดาร์จีลิง  2. ทางรถไฟสายกาลกา–ศิมลา และ 3. ทางรถไฟสายภูเขานีลคีรี กลุ่มวัดมหาโพธิที่พุทธคยา 150x150px|alt=  รัฐพิหาร วัฒนธรรม: (i), (ii), (iii), (iv), (vi)  2545/2002 พุทธสังเวชนียสถานที่สำคัญที่สุดและเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของชาวพุทธทั่วโลกในฐานะจุดเริ่มต้นของพระพุทธศาสนา โดยเป็นสถานที่ที่เจ้าชายสิทธัตถะตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณเป็นสมเด็จพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์เมื่อ 2,500 ปีก่อน เพิงหินภีมเพฏกา 150x150px|alt=  รัฐมัธยประเทศ วัฒนธรรม: (iii), (v)  2546/2003 ร่องรอยจิตรกรรมถ้ำซึ่งเป็นหลักฐานถึงการมีอยู่ของมนุษย์ที่เก่าแก่ที่สุดในอินเดียช่วงยุคพาเลโอลิธิกถึงเมโซลิธิก มีอายุราว 100,000 ถึง 10,000 ปี อุทยานโบราณคดีจัมปาเนร์-ปาวาครห์ 150x150px|alt=  รัฐคุชราต วัฒนธรรม: (iii), (v), (v), (vi)  2547/2004 อดีตเมืองในช่วงจักรวรรดิจาวทา ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 8 โดยราชาวันราช จาวทา ภายในเขตเมืองประกอบด้วยโบราณสถานที่มีตั้งแต่วัง, ประตูเมือง, ซุ้มประตู, สุสาน ที่อยู่อาศัย, สิ่งก่อสร้างเพื่อการเกษตร และสิ่งก่อสร้างทางชลประทาน เช่น ชลาคารกับเขื่อน ที่มีอายุตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 8 ถึง 14 รวมไปถึงโบสถ์พราหมณ์และมัสยิดที่เปลี่ยนผ่านจากวัฒนธรรมและสถาปัตยกรรมฮินดูไปสู่วัฒนธรรมและสถาปัตยกรรมอิสลามในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16 สถานีปลายทางฉัตรปติศิวาชี (สถานีปลายทางวิกตอเรียเดิม) 150x150px|alt=  รัฐมหาราษฏระ วัฒนธรรม: (ii), (iv)  2547/2004 สถานีรถไฟปลายทางในนครมุมไบซึ่งสร้างขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1878 และเสร็จในปี ค.ศ. 1887 ในปีที่สิริราชสมบัติครบ 50 ปีของพระนางเจ้าวิคตอเรีย ออกแบบตัวอาคารด้วยรูปแบบสถาปัตยกรรมอิตาเลียนกอธิกผสมผสานกับสถาปัตยกรรมอินเดีย สามารถรองรับรถไฟทั้งขบวนชานเมืองและขบวนทางไกล รวมไปถึงเป็นสำนักงานในการดูแลเครือข่ายเส้นทางรถไฟในเขตตอนกลางของประเทศ ป้อมแดง 150x150px|alt=  เดลี วัฒนธรรม: (ii), (iii), (vi)  2550/2007 ป้อมปราการภายในเขตเมืองเก่าเดลี และยังเป็นที่ประทับของจักรพรรดิแห่งราชวงศ์โมกุลของเมืองหลวงแห่งใหม่หลังจากย้ายมาจากเมืองอาคราในศตวรรษที่ 17 ออกแบบสถาปัตยกรรมที่ผสมผสานระหว่างโมกุลกับเปอร์เซีย ตัวป้อมล้อมรอบด้วยกำแพงสีแดงและประตูป้อมที่ตกแต่งอย่างสวยงาม ภายในประกอบไปด้วยศาลา ตำหนัก โรงอาบน้ำ มัสยิด หอประชุมและปสาน ชันตรมันตระ ชัยปุระ 150x150px|alt=  รัฐราชสถาน วัฒนธรรม: (iii), (vi)  2553/2010 แหล่งศึกษาค้นคว้าดาราศาสตร์ที่ถูกสร้างขึ้นโดยราชาราชปุต สไว ชัย สิงห์ ที่สอง ผู้ก่อตั้งนครชัยปุระ ประกอบไปด้วยกลุ่มหอคอยดูดาว ปฎิทินดวงดาว และนาฬิกาแดดอันเป็นหลักฐานการศึกษาทางด้านดาราศาสตร์และแนวความคิดจักรวาลวิทยาในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ป้อมเนินแห่งราชสถาน 150x150px|alt=  รัฐราชสถาน วัฒนธรรม: (ii), (iii)  2556/2013 ป้อมปราการโบราณที่สร้างตามภูมิประเทศเขาของรัฐราชสถานในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 8 ถึง 18 โดยกลุ่มราชปุตจากอาณาจักรต่าง ๆ ประกอบด้วย 1. ป้อมจิตโตร์ 2. ป้อมกุมภาลครห์ 3. ป้อมรันตัมบอร์ 4. ป้อมคาโครน 5. ป้อมอาเมร์ และ 6. ป้อมไชสัลเมร์ รานี-กี-วาว (บ่อน้ำขั้นบันไดของพระราชินี) ที่ปาฏัณ รัฐคุชราต 150x150px|alt=  รัฐคุชราต วัฒนธรรม: (i), (iv)  2557/2014 บ่อน้ำขั้นบันไดในรัฐคุชราตอันเป็นผลงานการออกแบบด้วยสถาปัตยกรรมมรู-คุรชรในสมัยจักรวรรดิจลุกยะ ถูกสร้างขึ้นเพื่อระลึกถึงกษัตริย์ภีมะที่หนึ่งโดยราชินีอุทยมตี ใช้เวลาก่อสร้างนานถึง 20 ปี ภายในบ่อน้ำมีการตกแต่งลายฉลุ รูปปั้นเหล่าเทพในศาสนาฮินดูและนางอัปสร แหล่งโบราณคดีนาลันทามหาวิหาร (มหาวิทยาลัยนาลันทา) ที่นาลันทา พิหาร 150x150px|alt=  รัฐพิหาร วัฒนธรรม: (iv), (vi)  2559/2016 อดีตมหาวิทยาลัยทางด้านการศึกษาพระพุทธศาสนาในสมัยอาณาจักรมคธ และเป็นศูนย์กลางในการเผยแพร่พระพุทธศาสนามาเป็นเวลากว่า 800 ปี โดยเฉพาะในสมัยคุปตะหรือราวคริสต์ศตวรรษที่ 3-6 ซึ่งถือได้ว่าเป็นยุคทองทางด้านวิชาการและศาสนา จึงมีการศึกษาหลากหลายแขนงในเขตนาลันทา ทั้งวรรณคดี พระไตรปิฎก ปรัชญา วิทยาศาสตร์ รวมไปถึงแนวคิดทางศาสนาฮินดู งานสถาปัตยกรรมของเลอกอร์บูซีเย คุณูปการอันโดดเด่นต่อขบวนการสมัยใหม่  (ร่วมกับญี่ปุ่น เบลเยียม ฝรั่งเศส เยอรมนี สวิตเซอร์แลนด์ และอาร์เจนตินา) 150x150px|alt=  จัณฑีครห์ วัฒนธรรม: (i) (ii) (vi)  2559/2016  สถานที่ที่ขึ้นทะเบียนได้แก่ จัณฑีครห์แคปิตอลคอมเพลกซ์ ศูนย์ราชการที่มีการออกแบบสถาปัตยกรรมสมัยใหม่โดยเลอ กอร์บูซีเยในเมืองจัณฑีครห์ เมืองที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อเป็นเมืองหลวงของรัฐปัญจาบและรัฐหรยาณา โดยมีวางผังเมืองและก่อสร้างสถานที่ราชการที่มีสถาปัตยกรรมแปลกตาในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1950 อันเป็นช่วงที่อินเดียเพิ่งได้รับเอกราช ประกอบด้วยอาคารสภานิติบัญญัติ อาคารสำนักเลขาธิการ อาคารศาลสูง และกลุ่มอนุสาวรีย์ภายในศูนย์ราชการ นครประวัติศาสตร์อัห์มดาบาด 150x150px|alt=  รัฐคุชราต วัฒนธรรม: (ii) (v) 535.7; พื้นที่กันชน 395  2560/2017  เมืองอะห์มดาบาดถือเป็นเมืองเก่าแก่มาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 15 และเคยเป็นเมืองหลวงของรัฐสุลต่านคุชราตจนถึงช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16 ก่อนจะกลายมาเป็นเมืองหลวงของรัฐคุชราตในปัจจุบัน ด้วยชัยภูมิของเมืองที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำสาพรมตี จึงมีการก่อสร้างป้อมปราการล้อมรอบเมืองประกอบด้วยประตูเมืองแปดประตูที่เป็นรูปแบบศิลปะอิสลาม ภายในตัวป้อมมีอาคารที่มีรูปแบบสถาปัตยกรรมที่ผสมผสานหลากหลายวัฒนธรรม จนเป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นของเมืองแห่งนี้ กลุ่มอาคารกอทิกวิกตอเรียและอลังการศิลป์แห่งมุมไบ 150x150px|alt=  นครมุมไบ วัฒนธรรม: (ii) (iv) 66.34; พื้นที่กันชน 378.78 2561/2018  ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 มีการก่อสร้างอาคารสถาปัตยกรรมฟื้นฟูกอธิคหลายแห่งในเมือมุมไบ โดยในบางอาคารมีการผสมผสานศิลปะอินเดียกับสถาปัตยกรรมฟื้นฟูกอธิค ประกอบไปด้วยสถานที่ราชการ วิทยาลัย ธนาคาร พิพิธภัณฑ์ รวมไปถึงมหาวิทยาลัยมุมไบและฉัตรปตี ศิวาจี มหาราช วัสตุสังครหาลัย ต่อมาในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ก่อนเรียกร้องเอกราชจากอังกฤษ มีการออกแบบอาคารศิลปะแบบอาร์ตเดโคหลายแห่งในเมืองมุมไบ โดยเฉพาะบริเวณโอวัล ไมดานและมารีน่าไดร์ฟซึ่งเป็นย่านมั่งมีของเมืองมุมไบในตอนนั้น เมืองชัยปุระ ราชสถาน 150x150px|alt= รัฐราชสถาน วัฒนธรรม: (ii) (iv) (vi) 710; พื้นที่กันชน 2,205 2562/2019  ชัยปุระถือเป็นเมืองสำคัญของอินเดียในฐานะเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดในรัฐราชสถาน ก่อตั้งโดยมหาราชาสวาอี ชัยสิงห์ที่ 2 ในปี ค.ศ. 1727 เมืองแห่งนี้มีการวางผังเมืองโดยทำถนนเป็นตารางแบบชัดเจนซึ่งแตกต่างจากเมืองอื่นๆ ในอนุทวีปอินเดียโดยใช้หลักการคณิตศาสตร์ รวมไปถึงการก่อสร้างพระราชวัง ถนน จัตุรัส กำแพงเมืองและประตูเมืองที่อิงตามตำราหลักสถาปัตยกรรมโบราณของอินเดีย กากติยารุทเรศวรมนเทียร (รามัปปามนเทียร) เตลังคานา 150x150px|alt= รัฐเตลังคานา วัฒนธรรม: (i) (iii)  5.93; พื้นที่กันชน 66.27 2564/2021  ศิวาลัยหรือเทวาลัยที่บูชาพระศิวะแห่งเดียวในอินเดียที่ใช้ชื่อผู้ออกแบบเทวาลัยแห่งนี้เป็นชื่อเทวาลัย ก่อสร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 13 โดยใช้หินทรายแดงก่อเป็นฐานและตัวอาคาร ส่วนเสาค้ำจุนตัวอาคารเทวาลัยเป็นหินบะซอลต์อุดมไปด้วยแร่ธาตุที่ถูกแกะสลักลวดลายเป็นสัตว์ในเทพปรนัมและเหล่าสตรีที่กำลังร้องเล่นเต้นรำ นับเป็นผลงานสถาปัตยกรรมกัตติยะที่สมบูรณ์ที่สุดแม้จะผ่านภัยธรรมชาติและสงครามมาหลายครั้ง โธฬาวีรา นครอารยธรรมฮารัปปา 150x150px|alt= รัฐคุชราต วัฒนธรรม: (iii) (iv) 103; พื้นที่กันชน 4,865 2564/2021  หนึ่งในอดีตเมืองใหญ่หลายๆ เมืองในช่วงที่อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุรุ่งเรือง ในปี ค.ศ.1968 มีการสำรวจทางโบราณคดีพบว่าอดีตเมืองแห่งนี้มีผู้คนอาศัยอยู่ในช่วง 2,650 ปีก่อนคริสตกาลก่อนที่จำนวนประชากรจะลดลงและเพิ่มขึ้นมาอีกครั้งในช่วง 1,450 ปีก่อนคริสตกาล อันเป็นหลักฐานชัดเจนในช่วงยุคสมัยสำริดของอินเดีย ภายในเขตโบราณสถานยังประกอบไปด้วยกำแพงเมืองล้อมรอบ สุสาน ระบบจัดการน้ำ และมีหลักฐานว่าอดีตเมืองแห่งนี้มีการติดต่อค้าขายกับเมืองอื่นๆ  ศานตินิเกตัน 150x150px|alt= รัฐเบงกอลตะวันตก วัฒนธรรม: (iv) (vi) 36; พื้นที่กันชน 537.73 2566/2023  อาศรมที่ก่อตั้งโดยนักปราชญ์เทเวนทรนาถ ฐากุรในปี ค.ศ.1863 อันเป็นสถานพำนักของเขาที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากเดอะคริสตัลพาลิซในกรุงลอนดอน และกลายมาเป็นสถานศึกษาในอุดมคติเพื่อเพิ่มพูนคุณภาพชีวิตและสังคมในเขตชนบทรัฐเบงกอลตะวันตกโดยพัฒนาจิตใจและสติปัญญาเพื่อให้เข้าใจวิถีโลกและพัฒนาสังคม ในปี ค.ศ.1951 รัฐบาลอินเดียได้ยกระดับพื้นที่ของศานตินิเกตันเป็นมหาวิทยาลัยท้องถิ่น กลุ่มปูชนียสถานของชาวโหยสฬะ 150x150px|alt= รัฐกรณาฏกะ วัฒนธรรม: (i), (ii), (iv) 10.47; พื้นที่กันชน 195.87 2566/2023  เทวาลัยรูปแบบสถาปัตยกรรมโหยสฬะของอินเดียตอนใต้ผสมผสานกับสถาปัตยกรรมดราวิเดียนของอินเดียตอนเหนือ ซึ่งก่อสร้างในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 12-13 หรือราวยุคกลางของสมัยจักรวรรดิโหยสฬะ ประกอบด้วย 1) จันนเกศวเทวาลัย 2) โหยสเฬสวรเทวาลัย และ 3) เกศวเทวาลัย เพื่อประกอบพิธีบูชาพระวิษณุและพระศิวะในลัทธิไวษณพและลัทธิไศวะ ไมดาม – ระบบมูนดินฝังศพของราชวงศ์อาหม 150x150px|alt= รัฐอัสสัม วัฒนธรรม: (iii), (iv) 95.02; พื้นที่กันชน 793.7 2567/2024   ภูมิทัศน์การทหารมราฐาแห่งอินเดีย 150x150px|alt= รัฐมหาราษฏระ วัฒนธรรม:(iv), (vi) 1,577.63; พื้นที่กันชน 96,500.43 2568/2025  

แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ
 *หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก

 สถานที่ภาพ ที่ตั้ง ประเภท พื้นที่ ha (acre) ปี (พ.ศ./ค.ศ.) หมายเหตุ อ้างอิง อุทยานแห่งชาติกาซีรังคา 150x150px|alt= รัฐอัสสัม   ธรรมชาติ: (ix), (x)  2528/1985 กาซีรังคาเป็นเขตอนุรักษ์ขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่ในเขตที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำพรหมบุตร เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของแรดอินเดียที่มีจำนวนมากที่สุดในอินเดีย รวมไปถึงสัตว์หลากหลายชนิด เช่น เสือเบงกอล ควายป่า กวางบึง ช้างอินเดีย และพันธุ์นกอพยพทางตอนเหนือที่พบได้ในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำของอุทยาน เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ามานสะ 150x150px|alt= รัฐอัสสัม   ธรรมชาติ: (vii), (ix), (x)  2528/1985 เขตอนุรักษ์ที่ตั้งริมฝั่งแม่น้ำมานสะอันเป็นแม่น้ำสาขาของแม่น้ำพรหมบุตร เป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพตั้งแต่พื้นที่ลุ่มน้ำ ทุ่งหญ้า ป่ากึ่งป่าดิบ ป่าผลัดใบ จึงเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่ามากมาย เช่น หมูป่าแคระ แรดอินเดีย ควายป่าเอเชีย นกฟลอริแคนเบงกอล เสือดาวอินเดีย รวมไปถึงพืชพันธุ์ที่พบได้ในเขตร้อนชื้น เช่น หว้า ชงโค กระโดน อินทนิล เพกา เป็นต้น อุทยานแห่งชาติเกวลาเทวะ 150x150px|alt= รัฐราชสถาน   ธรรมชาติ: (x)  2528/1985 พื้นที่ชุ่มน้ำที่ในอดีตเคยเป็นแหล่งล่านกของเหล่ามหาราชา ก่อนจะถูกตั้งเป็นเขตอนุรักษ์ในปี ค.ศ.1976 และตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติในปี ค.ศ.1982 เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของนกหลากหลายสายพันธุ์ ทั้งนกท้องถิ่น เช่น นกกาน้ำปากยาว นกปากห่าง นกกระทุง เป็ดคับแค และนกที่บินอพยพมาจากตอนเหนือในช่วงฤดูหนาว เช่น นกเป็ดน้ำยูเรเซียน ห่านหัวลาย นกกาน้ำใหญ่ นกกระเรียนไซบีเรียน รวมไปถึงเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าท้องถิ่นในรัฐราชสถาน อุทยานแห่งชาติสุนทรพน 150x150px|alt= รัฐเบงกอลตะวันตก   ธรรมชาติ: (ix), (x)  2530/1987 พื้นที่อนุรักษ์อันเป็นป่าชายเลนบริเวณดินดอนปากแม่น้ำคงคาและแม่น้ำพรหมบุตร เป็นป่าชายเลนที่มีความอุดมสมบูรณ์มากที่สุดโดยมีต้นโกงกางมากกว่า 70 สายพันธุ์ และเป็นแหล่งอนุรักษ์ของเสือโคร่งเบงกอลที่ขนาดใหญ่ที่สุดในอินเดีย รวมไปถึงเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์ทะเล และเป็นที่อยู่อาศัยของเต่าทะเล โลมาน้ำจืด และนกหลากหลายสายพันธุ์ อุทยานแห่งชาตินันทาเทวีและพนมบุปผา 150x150px|alt= รัฐอุตตราขัณฑ์   ธรรมชาติ: (vii), (x)  2531/1988 พื้นที่โดยรอบของยอดเขานันทาเทวีซึ่งเป็นยอดเขาที่มีความสูงเป็นอันดับสองของอินเดียเป็นที่ตั้งของสองอุทยานแห่งชาติ ประกอบด้วย 1) อุทยานแห่งชาตินันทาเทวี อันเป็นแหล่งอุดมไปด้วยภูเขาสูงชันในเขตเทือกเขาหิมาลัยและเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าท้องถิ่น เช่น เสือดาวหิมะ ค่างหนุมาน หมีควาย และ 2) อุทยานแห่งชาติพนมบุปผา ที่มีความโดดเด่นทางภูมิประเทศที่มีความสวยงามและแหล่งรวบรวมสายพันธุ์พืชและไม้ดอกกว่า 500 สายพันธุ์ ซึ่งบางสายพันธุ์พบได้เฉพาะในเขตอุทยานแห่งนี้เท่านั้น เทือกเขาฆาฏตะวันตก 150x150px|alt=  รัฐเกรละ กรณาฏกะ ทมิฬนาฑู และมหาราษฏระ   ธรรมชาติ: (ix) (x)  2555/2012 เทือกเขาขนาดใหญ่ทางฝั่งตะวันตกของอินเดียที่เกิดขึ้นจากการยุบตัวของทวีปกอนด์วานาในช่วงปลายยุคจูแรสซิกจนถึงช่วงต้นยุคครีเทเชียส ถูกเรียกว่าเป็นผาใหญ่แห่งอินเดียที่พาดขนานไปกับชายฝั่งตะวันตกซึ่งติดกับทะเลอาหรับและที่ราบสูงเดกกัน พาดผ่านตั้งแต่รัฐคุชราต รัฐมหาราษฏระ รัฐกัว รัฐกรณาฏกะ รัฐเกรละ และรัฐทมิฬนาฑู เนื่องด้วยภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสูงชันและป่าเขตร้อน จึงเป็นที่ตั้งของอุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และพื้นที่ป่าสงวนจำนวน 39 แห่งอันเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าและพืชพรรณนานาชนิด อุทยานแห่งชาติหิมาลัยใหญ่ 150x150px|alt= รัฐหิมาจัลประเทศ   ธรรมชาติ: (vii), (x)  2557/2014 แหล่งอนุรักษ์อันประกอบไปด้วยทุ่งหญ้าทุนดราและป่าสนที่อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลระหว่าง 1,500-6,000 เมตร เป็นแหล่งรวบรวมพืชพรรณท้องถิ่นและแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่ามากมาย ประกอบไปด้วยสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม 31 ชนิด นก 181 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 3 ชนิด สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ 9 ชนิด หนอนปล้อง 11 ชนิด หอย 17 ชนิด และแมลง 127 ชนิด 

แหล่งมรดกโลกแบบผสม
 *หมายเหตุ: ระบุชื่อสถานที่ตามที่ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก

 สถานที่ภาพ ที่ตั้ง ประเภท พื้นที่ ha (acre) ปี (พ.ศ./ค.ศ.) หมายเหตุ อ้างอิง อุทยานแห่งชาติคังเชนเซิงงา 150x150px|alt= รัฐสิกขิม   ผสม: (iii) (vi) (vii) (x)  2559/2016 อุทยานแห่งชาติคังเชนเซิงงาตั้งอยู่ในเขตบริเวณยอดเขาคังเชนเซิงงา หนึ่งในยอดเขาที่สูงเป็นอันดับสามของโลกในเขตเทือกเขาหิมาลัยและเป็นภูเขาศักดิ์สิทธิ์ตามความเชื่อศาสนาพุทธทิเบต รวมไปถึงความเชื่อท้องถิ่นต่างๆ ของชนเผ่าเล็บซาและชนเผ่าลิมบูในรัฐสิกขิม ภายในตัวอุทยานยังคงความสมบูรณ์ทางธรรมชาติไว้ ทั้งธารน้ำแข็ง ป่าเบญจพรรณเขตอบอุ่น และสัตว์หลากหลายชนิด โดยเฉพาะสัตว์ปีก เช่น ไก่ฟ้าสีเลือด แร้งสีน้ำตาลหิมาลัย แร้งเครา นกกระทาทิเบต เป็นต้น

 สถานที่ที่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น 
ประเทศอินเดียมีสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) เพื่อพิจารณาเป็นมรดกโลกในอนาคตทั้งสิ้น 62 รายการ 

อ้างอิง

อินเดีย