วัดท้ายตลาด (จังหวัดอุตรดิตถ์)

วัดท้ายตลาด หรือชื่อที่ชาวบ้านเรียก วัดท้ายตลาด (ชื่อเดิม วัดท่าทราย) ถนนสำราญรื่น บ้านท่าอิฐ ตำบลท่าอิฐ อำเภอเมือง  จังหวัดอุตรดิตถ์   สังกัดเขตการปกครองคณะสงฆ์ตำบลท่าเสา ตัววัดมีเนื้อที่ 19 ไร่ 1  งาน  50 ตารางวา 

ปัจจุบันวัดท้ายตลาด เป็นวัดพัฒนาตัวอย่างและวัดพัฒนาดีเด่น มี พระครูสังฆรักษ์สิน ฐิตธมฺโม เป็นเจ้าอาวาสรูปปัจจุบันพระประกิต สุทธิธฺมโม (ชัยสิทธิ์) และพระมหาเทวประภาส วชิรญาณเมธี. (2559). โครงการบันทึกข้อมูลท้องถิ่นเพื่อการอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทย จังหวัดอุตรดิตถ์. อุตรดิตถ์ : หน่วยวิทยบริการวัดหมอนไม้ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

 ประวัติ 
200px|thumb|ศาลาการเปรียญวัดท้ายตลาดหลังเก่า

วัดท้ายตลาด เป็นวัดที่ถูกย้ายมาสร้างขึ้นใหม่ เพราะเดิมนั้นวัดตั้งอยู่ที่บ้านท่าอิฐล่าง ติดแม่น้ำน่าน ด้านฝั่งทิศตะวันตก เดิมชื่อว่า “วัดท่าทราย” เป็นวัดเก่าแก่ที่ไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าสร้างในสมัยใด สืบถามจากคนเก่าแก่ที่มีอายุมาก บอกว่าวัดถูกภัยธรรมชาติ คือน้ำเซาะตลิ่งพังลงมาเรื่อย ๆ นานเข้าก็ถึงกุฏิ และศาลาการเปรียญ ท่านเจ้าอาวาส รูปแรกคือพระอุปัชฌาย์หรั่ง สุวณฺโณ จึงได้ย้ายวัดท่าทรายมาสร้างใหม่ที่ท้ายตลาดท่าเสา ห่างจากแม่น้ำน่านประมาณ 100 เมตร ประชาชนมักนิยมเรียกวัดที่ย้ายมาสร้างใหม่ว่า “วัดท้ายตลาด”  

ได้รับพระบรมราชานุญาตให้สร้างวัด  ตามพระราชบัญญัติลักษณะการปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121 เมื่อปี  พ.ศ. 2401 มีพระบรมราชโองการพระราชทานวิสุงคามสีมา ( อุโบสถหลังก่า )  ปี พ.ศ. 2446 มีพระบรมราชโองการพระราชทานวิสุงคามสีมา ( อุโบสถหลังใหม่ )  ปี พ.ศ. 2526

ที่ดินเฉพาะบริเวณที่ตั้งวัด  มีเนื้อที่  5  ไร่  2  งาน  33  ตารางวา  โดยมีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินเป็นโฉนด  เลขที่  328  กรรมสิทธิ์ที่ดินป็นของวัด

 รายนามเจ้าอาวาส ตั้งแต่รูปแรกจนถึงปัจจุบัน 
 ลำดับที่  รายนาม ดำรงตำแหน่ง (พ.ศ.) หมายเหตุ 1  พระอุปัชฌาย์หรั่ง สุวัณฺโณ  พ.ศ. 2437 - 2456  2  อาจารย์ เย็น อุ่นมิ้ม พ.ศ.2456 - 2471  สัทธิวิหาริกของหลวงปู่ เป็นเจ้าอาวาสแทน 3  พระอาจารย์โด้  พ.ศ. 2471  ลาสิกขา 4  พระอธิการหนุน คล้ายมี  พ.ศ. 2471 - 2473  ลาออกจากตำแหน่ง เพราะย้ายไปอยู่ที่อื่น 5  พระมหาแถม อตฺตโม (วิเวกจวง)  พ.ศ.2473 - 2476  ป.ธ.3 สำนักวัดระฆังโฆสิตาราม และเริ่มตั้งสำนักเรียนมาจนถึงปัจจุบัน พระมหาแถมได้ลาสิกขา พ.ศ. 2476 6  หลวงพ่อถม รุ่งเรืองแสง  พ.ศ.2476  ลาสิกขา เมื่อปลายปี 2476 7  พระอาจารย์ปลั่ง จนฺโท (จันทร์หอม)   พ.ศ.2476 - 2479  ลาสิกขา พ.ศ. 2479 8  พระอาจารย์ผัน จิตฺสุตฺโต (สังข์บัวแก้ว)  พ.ศ.2479 - 2485  ลาสิกขา พ.ศ. 2485 9 พระราชประสิทธิคุณ ( ทองคำ ปริสุทฺโธ) อยู่คุ้ม  พ.ศ. 2486 - 2536   10  พระครูปิยธรรมกิจ  (สุวรรณ  กนฺตธมฺโม) แซ่ด่าน  พ.ศ. 2536 - 2554   11  พระครูสังฆรักษ์ประจวบ  เขมธมฺโม (จีนอยู่)  พ.ศ. 2554 - 2557   12  พระครูสังฆรักษ์สิน  ฐิตธมฺโม (ห้องพ่วง)  พ.ศ. 2558 - ปัจจุบัน  

 อาณาเขตที่ตั้งวัด 

 ทิศเหนือ จดโรงเรียนเทศบาลวัดท้ายตลาด (กวีธรรมสาร)
 ทิศใต้ จดบ้านคุณเพ็ญศรี สุขเสริมศาล
 ทิศตะวันออก จดถนนสำราญรื่น, แม่น้ำน่าน
 ทิศตะวันตก จดที่รถไฟ

พื้นที่ตั้งของวัดมีลักษณะเป็นพื้นที่ราบอยู่ติดกับชุมชนนอกจากนี้มีโรงเรียนเทศบาลวัดท้ายตลาด (กวีธรรมสาร) ตั้งอยู่ในที่ดินของวัด เนื้อที่ 6ไร่ 3 งาน 20 ตารางวา และสถานีอนามัยมีเนื้อที่ 2 ไร่

ที่กัลปนาวัด มี 3 แปลงรวมเนื้อที่ทั้งสิ้น 16 ไร่ 3 งาน 189 ตารางวา คือ แปลงที่ 1 ตั้งอยู่ที่ตำบลท่าอิฐ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ มีเนื้อที่ 8ไร่ 48ตารางวาหนังสือกรรมสิทธิ์ที่ดินเป็นของ นายเป้า พุทธรักษ์ขิต เลขที่ 9935 แปลงที่ 2 ตั้งอยู่ที่ตำบลท่าอิฐ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ มีเนื้อที่ 5 ไร่ 72ตารางวาหนังสือกรรมสิทธิ์ที่ดินเป็นของ นายเป้า พุทธรักษ์ขิต เลขที่ 9936 และแปลงที่ 3 ตั้งอยู่ที่ตำบลท่าเสา อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ มีเนื้อที่ 3 ไร่ 3 วา 9 ตารางวา หนังสือกรรมสิทธิ์ที่ดินเป็นของ นางมัชฌิมา เดชวรรณธนะ เลขที่ 9925 (ใช้จัดประโยชน์สงเคราะห์ เป็นที่อยู่อาศัยของประชาชน)

 ศาสนสถาน-ถาวรวัตถุ 
200px|thumb|วิหารพระพุทธชินราชจำลอง

 อุโบสถ สร้างเมื่อวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2524  กว้าง 40 เมตรยาว 80 เมตร พระประธานในอุโบสถ หน้าตักกว้าง 69 นิ้ว สูง 99 นิ้ว (ชาวบ้านเรียกว่าหลวงพ่อเพชรจิรกิตติคุณ) มีพระโมคคัลลานะ ในพระอุโบสถ 2 องค์ สูง 74 นิ้ว
 วิหารพระพุทธชินราชจำลอง ภายในประดิษฐานพระพุทธชินราชจำลอง หน้าตักกว้าง  59  นิ้ว  พระโมคคัลลานะ ในพระอุโบสถ 2 องค์ สูง 120 นิ้ว
 ศาลาการเปรียญ กว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2444
 วิหารประดิษฐานหลวงปู่อุปัชฌาย์หรั่ง สุวณฺโณ  (อดีตเจ้าอาวาสรูปแรก) ลักษณะทรงไทยประยุกต์ ยกพื้นมีบันได พื้นปูหินอ่อน หลังคาจัตุรมุข กว้าง 8 เมตร ยาว 12 เมตร 
 กุฏิสงฆ์ (สำนักงานสงฆ์จังหวัด อาคารกึ่งไม้ ลักษณะไทยประยุกต์  2 ชั้น กว้าง 8 เมตร ยาว 15 เมตร จำนวน 1 หลัง โรงเรียนพระปริยัติธรรม จำนวน 1 หลัง
 ศาลาพระราชประสิทธิคุณ (ทองคำ ปริสุทฺโธ)  ทรงไทยประยุกต์ พื้นคอนกรีตหลังคามุงกระเบื้อง กว้าง 15 เมตร ยาม 18 เมตร
 โรงเรียนพระปริยัติธรรม จำนวน 1 หลัง กว้าง  5 เมตร ยาว 15 เมตร 
 ศาลาเอนกประสงค์ กว้าง 10 เมตร ยาว 20 เมตร  ครึ่งตึกครึ่งไม้ 2 ชั้น
 ศาลาเทียมจันทร์ เหมาะประสิทธิ์ ลักษณะทรงไทย พื้นปูกระเบื้อง กว้าง 10 เมตร ยาว 15 เมตร 
 กุฏิกรรมฐานหลังเดี่ยว กว้าง 4 เมตร ยาว จำนวน 10 หลัง 
 กุฏิแถว 10 ห้อง  จำนวน  1 หลัง

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 
 วัดธรรมาธิปไตย

 แหล่งข้อมูลอื่น 

ท้ายตลาด
ท้ายตลาด