ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข.

ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. () หรือชื่อเดิม ถ้วยน้อย (เปลี่ยนชื่อในปี พ.ศ. 2506) เป็นการแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานระดับชั้นที่ 2 ของประเทศไทย โดยจัดการแข่งขันครั้งแรกในปี พ.ศ. 2459 พร้อมกับ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก. หรือ ถ้วยใหญ่ โดย สโมสรทหารราชวัลลภ ได้ตำแหน่งชนะเลิศในรายการนี้เป็นสโมสรแรก

ในปี 2506 สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ ได้ทำการเปลี่ยนชื่อฟุตบอลถ้วยใหญ่และฟุตบอลถ้วยน้อยเป็น ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก. และ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. และได้เพิ่ม ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ค. และ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ง. เข้ามาตามแบบฟุตบอลลีกของประเทศอังกฤษในขณะนั้น

ต่อมาเมื่อมีการจัดการแข่งขัน ไทยแลนด์ลีก ในปี 2539 และ ไทยลีกดิวิชั่น 1 ในปี 2540 ทำให้ระดับชั้นของการแข่งขันถอยลงเป็นการแข่งขันฟุตบอลระดับกึ่งสมัครเล่น และเมื่อมีการปรับปรุงการแข่งขัน ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 ในปี 2552 จึงได้มีการให้สิทธิ์สโมสรที่ได้ตำแหน่งชนะเลิศและรองชนะเลิศ เลื่อนชั้นเข้ามาทำการแข่งขัน โดยต้องมีความพร้อมที่จะเป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพอย่างเต็มตัว

ต่อมาในปี 2559 สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ ได้มีนโยบายในการปรับปรุงการแข่งขันระดับสโมสร จึงได้มีการยุบรวมฟุตบอลถ้วยพระราชทาน ข., ค. และ ง. โดยรวมกันเป็น ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 3https://www.pptvhd36.com/news/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99/41244 “ทนายอ๊อด” เตรียมยื่นร้อง กกท. หลังส.บอลจัด ดี3 - PPTV 36 ประกอบกับทางสมาคมฯ ได้โอน ถ้วยพระราชทานประเภท ก. ไปเป็นถ้วยสำหรับสโมสรชนะเลิศ ไทยลีก ถ้วยพระราชทานประเภท ข. เป็นถ้วยสำหรับสโมสรชนะเลิศ ดิวิชั่น 1 ถ้วยรางวัลพระราชทานประเภท ค. เป็นถ้วยสำหรับสโมสรชนะเลิศ ดิวิชั่น 2 และ ถ้วยรางวัลพระราชทานประเภท ง. เป็นถ้วยสำหรับแชมป์ ดิวิชั่น 3 ทำให้การแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานสิ้นสุดลง

 ประวัติ 
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ ให้มีจัดการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสรครั้งแรกในประเทศ โดยมีชื่อการแข่งขันว่า การแข่งขันฟุตบอลสำหรับพระราชทานถ้วยทองของหลวง ขึ้นเมื่อปี 2458 โดยสโมสรที่เข้าร่วม ส่วนใหญ่เป็นสโมสรของทหาร ตำรวจ เสือป่า และข้าราชบริพารhttp://www.siamfootball.com/index.php/2017-07-18-12-23-04/35-2017-07-19-13-29-52 บทความ เรื่อง "ถ้วยใหญ่แห่งสยามประเทศ" - SiamFootball

ต่อมา เมื่อมีการสถาปนา คณะฟุตบอลแห่งสยาม เมื่อวันที่ 25 เมษายน 2459 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานถ้วยรางวัลแด่สโมสรชนะเลิศ ก็คือ ถ้วยใหญ่ และ ถ้วยน้อย ให้แก่คณะฯ เพื่อจัดการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสร ชิงถ้วยพระราชทานประจำปี ณ สนามเสือป่า โดยสโมสรชนะเลิศจะได้นำไปครอบครองเป็นเวลา 1 ปี โดยเริ่มต้นจัดขึ้น ในช่วงเดือนกันยายนถึงต้นเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกันhttp://www.vajiravudh.ac.th/OVtoVC/OVtoVC_85.htm  ๘๕. คณะฟุตบอลแห่งชาติสยาม (๕) - วชิราวุธวิทยาลัย

 เปลื่ยนชื่อการแข่งขัน 
ต่อมา ในปี 2505 ในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ ได้ขอพระราชทานถ้วยพระราชทานเพิ่มเติม คือ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ค. และ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ง. ทำให้ต้องมีการเปลี่ยนชื่อ ฟุตบอลถ้วยใหญ่ และ ฟุตบอลถ้วยน้อย เป็น ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก. และ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. โดยยึดหลักตามแบบ ฟุตบอลลีกของประเทศอังกฤษในขณะนั้น

 ปรับปรุงการแข่งขัน 
ต่อมาในปี 2539 เมื่อ สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ มีการปรับปรุงการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสร ให้มีความเป็นมืออาชีพ จึงได้มีการแข่งขัน ไทยแลนด์ลีก และ ไทยลีกดิวิชั่น 1 ในปี 2540 ทำให้การแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. ต้องลดระดับและความสำคัญ เป็นการแข่งขันฟุตบอลระดับกึ่งสมัครเล่น แต่ก็ได้มีการให้สิทธิ์สโมสรที่ได้ตำแหน่งรองชนะเลิศ มาเพลย์ออฟเลื่อนชั้นกับสโมสรที่จบอันดับรองสุดท้ายในตารางของ ดิวิชั่น 1 (2540-2541) ก่อนที่ในเวลาต่อมาจะให้ทั้งสโมสรชนะเลิศ และ รองชนะเลิศของการแข่งขัน เลื่อนชั้นทั้งคู่http://www.thailandsusu.com/webboard/index.php?topic=121026.0;wap2  มาดูคู่ชิงถ้วย ข ตั้งปต่ปี 2539-ปัจจุบัน - ไทยแลนด์สู้ๆ

ต่อมาเมื่อมีการจัดการแข่งขัน ดิวิชั่น 2 ในปี 2549 โดยมีการคัดเลือกสโมสรที่ไม่ได้จบด้วยตำแหน่งชนะเลิศ และ รองชนะเลิศของการแข่งขัน เข้ามาร่วมทำการแข่งขัน ก็ทำให้ระดับการแข่งขัน ลดขั้นลงไปอีกhttp://www.bccfootballclub.com/about_us/index.php  ประวัติสโมสรฟุตบอลกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย เนื่องในเวลานั้น อยู่ในช่วงการปรับโครงสร้างของลีก

เมื่อมีการปรับปรุงการแข่งขัน ดิวิชั่น 2 ให้เป็นรูปแบบลีกภูมิภาค ทำให้มีการกำหนดการเลื่อนชั้นตกชั้น โดยให้ สโมสรชนะเลิศ และ รองชนะเลิศของการแข่งขัน ได้สิทธิ์เลื่อนชั้นโดยอัตโนมัติ (ในบางปี จำนวนสโมสรที่เลื่อนชั้นอาจจะมีการเปลื่ยนแปลง)  โดยต้องมีความพร้อมที่จะเป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพอย่างเต็มตัว

ในปี 2559 สมาคมฯ ได้ทำการยุบการแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข., ค. และ ง. โดยรวมกันเป็น ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 3 ต่อมา ทางสมาคมฯ ได้โอน ถ้วยพระราชทานประเภท ก. ไปเป็นถ้วยสำหรับสโมสรชนะเลิศ ไทยลีก ถ้วยพระราชทานประเภท ข. เป็นถ้วยสำหรับสโมสรชนะเลิศ ดิวิชั่น 1 ถ้วยรางวัลพระราชทานประเภท ค. เป็นถ้วยสำหรับสโมสรชนะเลิศ ดิวิชั่น 2 และ ถ้วยรางวัลพระราชทานประเภท ง. เป็นถ้วยสำหรับแชมป์ ดิวิชั่น 3 ทำให้การแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทาน สิ้นสุดลง

 รายนามสโมสรชนะเลิศ 
รายนามทำเนียบสโมสรชนะเลิศการแข่งขัน ฟุตบอลถ้วยน้อย (2459-2504) และ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. (2505-2539) ในการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสรระดับสองของประเทศhttp://www.thailandsusu.com/webboard/index.php?topic=64633.10;wap2  ทำเนียบแชมป์ถ้วยพระราชทานประเภท ข - ไทยแลนด์สู้ๆ

 ฟุตบอลถ้วยน้อย (2459-2504) 
ครั้งที่ประจำปีสโมสรชนะเลิศ12459สโมสรทหารราชวัลลภ22460สโมสรกรมมหรสพ32461สโมสรกรมมหรสพ42462สโมสรกรมมหรสพ52463สโมสรโรงเรียนนายเรือ62464สโมสรมณฑลนครไชยศรี72465สโมสรกรมมหรสพ82466สโมสรกรมมหรสพ92467สโมสรกรมมหรสพ102468สโมสรหนังสือพิมพ์สยามราษฎร์112469สโมสรหนังสือพิมพ์ศรีกรุง122470สโมสรกองเดินรถ132471สโมสรโรงเรียนกฎหมาย142472สโมสรไปรษณีย์152473สโมสรอัสสัมชัญปี 2475 - 2490 ไม่มีการแข่งขัน162491สโมสรชายสด172492สโมสรทหารอากาศ182493สโมสรทหารอากาศ192494สโมสรทหารอากาศ202495สโมสรมุสลิม212496สโมสรตำรวจ222497สโมสรตำรวจปี 2498 ไม่มีการแข่งขัน232499สมาคมนักเรียนเก่าเทพศิรินทร์ฯ242500สมาคมนิสิตเก่าจุฬาลงกรณ์ฯ252501สมาคมนักเรียนเก่าเทพศิรินทร์ฯ262502สมาคมนิสิตเก่าจุฬาลงกรณ์ฯ272503เทศบาลนครกรุงเทพ282504สโมสรทหารอากาศ292505สโมสรทหารอากาศ302506สโมสรธนาคารกรุงเทพ

 ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. (2505-2539) 
 ครั้งที่  ประจำปี  สโมสรชนะเลิศ 31  2507 สโมสรทหารอากาศ 32  2508 สโมสรทหารอากาศ 33  2509 สโมสรธนาคารกรุงเทพ 34  2510 สโมสรทหารอากาศ 35  2511 สโมสรธนาคารกรุงเทพ 36  2512 สโมสรธนาคารกรุงเทพ 37  2513 สโมสรการท่าเรือแห่งประเทศไทย 38  2514 สโมสรธนาคารกรุงเทพ 39  2515 สโมสรทหารอากาศ - สโมสรการท่าเรือแห่งประเทศไทย (ชนะเลิศร่วมกัน) 40  2516 สโมสรทหารอากาศ 41  2517 สโมสรการท่าเรือแห่งประเทศไทย - สโมสรธนาคารไทยพาณิชย์ (ชนะเลิศร่วมกัน) 42  2518 สโมสรทหารอากาศ - สโมสรธนาคารไทยพาณิชย์ (ชนะเลิศร่วมกัน) 43  2519 สโมสรการท่าเรือแห่งประเทศไทย 44  2520 สโมสรทหารอากาศ 45  2521 สโมสรธนาคารกรุงเทพ 46  2522 สโมสรการท่าเรือแห่งประเทศไทย 47  2523 สโมสรทหารบก 48  2524 สโมสรการท่าเรือแห่งประเทศไทย - สโมสรตำรวจ 49  2525 สโมสรทหารอากาศ 50  2526 สโมสรการท่าเรือแห่งประเทศไทย512527สโมสรไทยน้ำทิพย์522528สโมสรทหารอากาศ532529สโมสรทหารอากาศ 54  2530 สโมสรทหารอากาศ 55  2531 สโมสรตำรวจ 56  2532 สโมสรทหารอากาศ 57  2533 สโมสรธนาคารกสิกรไทย 58  2534 สโมสรทหารอากาศ 59  2535 สโมสรการท่าเรือแห่งประเทศไทย602536สโมสรธนาคารกรุงไทย612537สมาคมสมาชิกตลาดหลักทรัพย์ฯ622538สโมสรราชวิถี632539สโมสรจังหวัดระยอง

 ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. (2540-2549) 
รายนามทำเนียบสโมสรชนะเลิศการแข่งขัน ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. (2540-2549) ในการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสรระดับสามของประเทศ
ครั้งที่ประจำปีสโมสรชนะเลิศ642540สโมสรธนาคารทหารไทย 65  2541 สโมสรการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค 66  2542 โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย 67  2543 สมาคมกีฬากรุงเก่า 68  2544 เทศบาลตำบลบางพระ 69  2545 โรงเรียนจ่าอากาศ 70  2546 สมาคมกีฬาไทยฮอนด้า 71  2547/48https://web.archive.org/web/20070429070822/http://sport.awd-rta.com/th/index.php?option=com_content&task=view&id=12&Itemid=43 สโมสรกรมสวัสดิการทหารบก (ถ้วย ข ประจำปี 2547-2548)สโมสรราชวิถี 72  2549 หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน

 ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. (2550-2558) 
รายนามทำเนียบสโมสรชนะเลิศการแข่งขัน ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. (2550-2558) ในการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสรระดับสี่ของประเทศ


 ครั้งที่  ปี  สโมสรชนะเลิศ732550/51สโมสรราชประชา742551มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์752552หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน762553สมาคมพนักงานหลักทรัพย์โกลเบล็ก77 2554 สมาคมกีฬาบางกอกกล๊าส78 2555 สโมสรจังหวัดระยอง79 2556 สโมสร เจ ดับบลิว กรุ๊ป80 2557 กรมสวัสดิการทหารบก81 2558 สถาบันการพลศึกษา วิทยาเขตสมุทรสาคร
 อ้างอิง 

  ดูเพิ่ม 

 คิงส์คัพ
 ควีนส์คัพ
 ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก.
 ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ค.
 ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ง.

ข