ชาห์

ชาห์ () เป็นพระอิสริยยศของเปอร์เซีย มีความหมายว่า "ราชา" คำนี้ถูกใช้ในอาณาจักรเปอร์เซียโบราณเรื่อยมาจนถึงจักรวรรดิเปอร์เซียยุคใหม่ และกลายเป็นส่วนหนึ่งของราชบัลลังก์ของอิหร่านจนถึงการล่มสลายของราชวงศ์ปาห์ลาวีในปี 1979Axworthy, Michael. A History of Iran: Empire of the Mind. Basic Books, 2008.

ในสมัยโบราณ กษัตริย์แห่งราชวงศ์อะคีเมนิด เช่นดาไรอัสมหาราชใช้พระอิสริยยศว่า ชาห์อันชาห์ (شاهنشاه) แปลว่า “ราชาธิราช” แสดงถึงอำนาจสูงสุดในอาณาจักรอันกว้างใหญ่ของตน และสะท้อนแนวคิดแบบจักรวรรดินิยม ซึ่งราชาองค์หนึ่งปกครองเหนือราชาอีกหลายองค์ นอกจากนี้ จักรวรรดิออตโตมันยังรับเอาวัฒนธรรมนี้ไปใช้งานเป็นพระอิสริยยศของตนเองที่เรียกว่า ปาดีชาห์ (پادشاه) ซึ่งแปลว่า "จอมราชา"

ตำแหน่งภริยาเอกเพียงหนึ่งเดียวของชาห์คือ มะเลเกห์ (ملکه) แปลว่า "ราชินี" ส่วนตำแหน่งสนมมีสองประเภทตามหลักนิกะห์มุตอะห์ สตรีที่เป็นเจ้าโดยกำเนิดมักได้รับสัญญาเป็นภรรยาถาวร เรียกว่า ซานแอคดี (زن عقدی) แปลว่า "หม่อมจดทะเบียน" ส่วนสตรีที่มิใช่เจ้าจะได้รับสัญญาเป็นภรรยาชั่วคราว เรียกว่า ซานซีเฮห์ (زن صیغه) ทั้งนี้ในปี 1967 มีการสถาปนาฟาราห์ ปาห์ลาวี จากตำแหน่งมะเลเกห์ขึ้นเป็น ชาห์บานู (شاهبانو) องค์แรกในประวัติศาสตร์ และใช้ฐานันดรศักดิ์แบบจักรพรรดินี

ในสมัยใหม่ คำว่าชาห์กลับมาเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางอีกครั้งภายใต้ราชวงศ์ปาห์ลาวี โดยเฉพาะในสมัยของโมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ผู้เป็นชาห์องค์สุดท้าย ก่อนถูกโค่นล้มในการปฏิวัติอิหร่านในปี 1979 หลังจากนั้น ประเทศอิหร่านเปลี่ยนผ่านไปสู่การปกครองแบบสาธารณรัฐอิสลามYarshater, Ehsan (ed). Encyclopaedia Iranica. Columbia UnI’versity.
 ดูเพิ่ม 
 พระมหากษัตริย์เปอร์เซีย
 ประวัติศาสตร์อิหร่าน
 ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:รายพระนามพระมหากษัตริย์
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์อิหร่าน
หมวดหมู่:จักรพรรดิอิหร่าน
หมวดหมู่:จักรพรรดิ
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์อิหร่าน
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์
หมวดหมู่:ฐานันดรศักดิ์
หมวดหมู่:ฐานันดรศักดิ์ (อิมพีเรียล)