ทุ่งศรีเมือง

ทุ่งศรีเมือง เดิมชื่อ "นาทุ่งศรีเมือง" เป็นสถานที่ที่มีความสำคัญมาตั้งแต่ในอดีตของจังหวัดอุบลราชธานี เดิมเป็นที่ทำนาของเจ้าเมืองอุบลราชธานี และใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมเผาศพแบบนกหัสดีลิงค์ของเจ้าเมืองและเจ้านายพื้นเมืองอุบลราชธานีศรีวะนาไล ปัจจุบันใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมที่สำคัญของจังหวัด และเป็นสวนสาธารณะขนาดใหญ่ใจกลางเมืองเพื่อการพักผ่อนหย่อนใจ

ทุ่งศรีเมือง ตั้งอยู่ถนนอุปราช ตำบลในเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานี บริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดอุบลราชธานีหลังเก่า (ปัจจุบันคือ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอุบลราชธานี) ประกอบด้วยคูเมืองเป็นน้ำล้อมลอบ มีประตูทางเข้า 4 ทิศ 4 ประตู ซึ่งตั้งชื่อตามนามของเจ้านายพื้นเมือง คือ 
 อุบลเดชประชารักษ์ (เสือ ณ อุบล )
 อุบลศักดิ์ประชาบาล 
 อุบลการประชานิตย์ (บุญชู พรหมวงศานนท์)
 อุบลกิจประชากร

 สิ่งก่อสร้างภายในทุ่งศรีเมือง 
ประกอบด้วย 
 อภิมหาเทียนพรรษาเฉลิมพระเกียรติ หรือต้นเทียนจำลอง สร้างขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติ เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2542 ตอนกลางคืนจะสวยงามมาก
 ศาลหลักเมืองอุบลราชธานี สร้างขึ้นเมื่อปี 2515 
 อนุสาวรีย์พระปทุมวรราชสุริยวงศ์ (เจ้าคำผง) ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้งเมืองอุบลราชธานี 
 ปฏิมากรรมสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (อ้วน ติสฺโส) พระเถระที่ได้รับการยกย่องว่า เป็นนักปราชญ์แห่งภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
 ปฏิมากรรมพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ (จันทร์ สิริจนฺโท) พระเถระที่ได้รับการยกย่องว่า เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ ด้านคันถธุระ และวิปัสสนาธุระ 
 อนุสาวรีย์แห่งความดี (Monument of Merit) เป็นเชลยศึกชาวต่างประเทศ ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 สร้างไว้เพื่อเป็นที่ระลึกถึงความเมตตาปราณี และคุณงามความดีของชาวเมืองอุบลาชธานี 
 ปฏิมากรรมร่วมใจก้าวไปข้างหน้า สร้างขึ้นตามโครงการปฏิมากรรม กับสิ่งแวดล้อมเพื่อเยาวชน ซึ่งแสดงถึง ความสมานฉันท์แห่งความเป็นพี่น้องระหว่าง 4 ประเทศ คือ ไทย ลาว กัมพูชา และเวียดนาม

 กิจกรรม และเทศกาลประเพณีที่จัด  
 งานประเพณีแห่เทียนเข้าพรรษา
 งานสดุดีวีรกรรมพระปทุมวรราชสุริยวงษ์ (เจ้าเมืองอุบลราชธานีศรีวะนาไลประเทษราชคนแรก) วันที่ 9–10 พฤศจิกายนของทุกปี 
 งานรำลึกวันแห่งความดี ณ อนุสาวรีย์แห่งความดี วันที่ 11 พฤศจิกายนของทุกปี 
 งานกาชาดและงานปีใหม่

 พิธีเผาศพแบบนกหัสดีลิงค์หรือนกสักกะไดลิงก์  
ทุ่งศรีเมืองใช้เป็นที่ประกอบพิธีเผาศพเจ้านายพื้นเมือง และคณะอาญาสี่ ที่ประกอบไปด้วย เจ้าเมือง อุปฮาด ราชบุตร และราชวงศ์ ซึ่งตามความเชื่อโดยเฉพาะของตระกูล ณ อุบล ซึ่งนำโดย นายบำเพ็ญ ณ อุบล มีความเชื่อว่าตนและต้นตระกูลสืบมาจากราชสกุลที่มีมาแต่เชียงรุ้งแสนหวีฟ้า แต่ว่าถ้าหากทำการรวบรวมเอกสารชั้นต้นและพงสาวดารทุกฉบับมาตรวจทาน กลับไม่พบว่ามีข้อมูลที่กล่าวถึงว่าพระวอพระตาซึ่งเป็นบรรพบุรุษของเจ้านายเมืองอุบลมีความเกี่ยวข้องกับเจ้าปางคำและราชวงศ์เชียงรุ่งแสนหวีฟ้าแต่อย่างใด อีกทั้งความห่างกันของปี พ.ศ. ที่มีการปรากฎความมีตัวตนระหว่างเจ้าปางคำกับพระวอพระตา กลับมีความคลาดเคลื่อนห่างกันมากพอสมควร กล่าวคือช่วงอายุของเจ้าปางคำกับพระวอพระตาห่างกันเกือบร้อยปี จะเป็นบิดาและบุตรกันมิได้เพราะช่วงอายุห่างกันมากจนเกินไป อีกทั้งข้อมูลเก่าแก่ที่สุดที่กล่าวถึงในเรื่องดังกล่าวซึ่งกล่าวถึงความเกี่ยวข้องกันระหว่างราชวงศ์เชียงรุ่ง, เจ้าปางคำกับพระวอพระตา รวมทั้งประเพณีที่ให้นางสีดาผู้ฆ่านกหัสดีลิงค์ มีปรากฎในเอกสาร สื่อ สิ่งตีพิมพ์ของนายบำเพ็ญ ณ อุบล ในยุคหลังเพียงเท่านั้น ก่อนหน้านี้หามีปรากฎไม่พงศาวดารเมืองหลวงพระบาง ตามฉบับที่มีอยู่ในศาลาลูกขุน ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ ๕ งานพิธีเมื่อถึงแก่อสัญกรรมให้อัญเชิญศพขึ้นเมรุรูปนกหัสดีลิงค์ หรือนักสักกะไดลิงก์ แล้วชักลากออกไปบำเพ็ญกุศลที่ทุ่งศรีเมือง จำนวน 3 วัน จึงประกอบพิธีเผาศพ ซึ่งจะจัดทำเฉพาะกับเจ้านายเมืองอุบลราชธานีเท่านั้น 

ครั้งเมื่อสมัยกรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ข้าหลวงต่างพระองค์ประจำมณฑลอีสาน ได้มีการยกเลิกประเพณีเผาศพแบบนกสักกะไดลิงก์ที่ทุ่งศรีเมือง และสามารถให้พระเถระชั้นผู้ใหญ่ที่ทรงคุณธรรม เมื่อมรณภาพแล้วสามารถทำพิธีแบบนกสักกะไดลิงก์ได้ โดยพิธีเผาศพดังกล่าวจัดทำครั้งล่าสุดเมื่อราวปี พ.ศ. 2448 ของพระธรรมบาล (ผุย) นับว่าเป็นนกตัวสุดท้ายที่ได้ประกอบพิธีกรรม ณ ทุ่งศรีเมือง และ พ.ศ. 2558 ทางจังหวัดอุบลราชธานีได้ใช้ทุ่งศรีเมืองเป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมเผาศพแบบนกหัสดีลิงค์ขึ้นมาอีกครั้ง เพื่อฟื้นฟูขนบธรรมเนียมประเพณีของชาวอุบลราชธานีแต่เดิมมา โดยใช้ประกอบพิธีพระราชทานเพลิงศพ พระเทพกิตติมุนี (สมเกียรติ สมกิตฺติ) อดีตเจ้าคณะจังหวัดอุบลราชธานี (ฝ่ายมหานิกาย) และอดีตเจ้าอาวาสวัดมหาวนาราม (พระอารามหลวง) พระเถระชั้นผู้ใหญ่ที่สำคัญของชาวอุบลราชธานี

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:อำเภอเมืองอุบลราชธานี
หมวดหมู่:สวนสาธารณะในจังหวัดอุบลราชธานี