งานศึกษาตามรุ่นตามแผน

ในงานศึกษามีกลุ่มควบคุม เริ่มต้นจากข้อมูลการเกิดโรค ผู้วิจัยจะตรวจสอบและวิเคราะห์หาเหตุของโรค
ส่วนในงานศึกษาตามรุ่น เริ่มต้นจากสมมุติฐานของโรค 
ผู้วิจัยจะสังเกตดูปัจจัยที่เป็นสมมุติฐานของโรคสัมพันธ์กับอุบัติการณ์ของโรค
การศึกษาตามรุ่นตามแผน หรือในอนาคต (prospective) จะศึกษาการเกิดของโรคในอนาคต ส่วนการศึกษาตามรุ่นย้อนหลัง (retrospective) จะศึกษาการเกิดของโรคที่มีแล้ว
งานศึกษาตามรุ่นตามแผน"ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑", ให้ความหมายของ "cohort" ว่า "ตามรุ่น" เช่น "cohort analysis" แปลว่า "การวิเคราะห์ตามรุ่น", และ "prospective study" ว่า "การศึกษาตามแผน" 
()
เป็นการศึกษาตามรุ่น (cohort study) ที่ติดตามกลุ่มบุคคลที่มีลักษณะคล้าย ๆ กัน (cohort) แต่ต่างกันโดยองค์ที่เป็นประเด็นการศึกษา เพื่อที่จะกำหนดว่าองค์เหล่านี้มีอิทธิพลต่ออัตราการเกิดของผล (outcome) เช่นโรค มากเท่าไร 
ยกตัวอย่างเช่น เราสามารถติดตามรุ่นของคนขับรถบรรทุกวัยกลางคนที่มีลักษณะนิสัยการสูบบุหรี่ต่าง ๆ กัน
เพื่อทดสอบสมมุติฐานว่า อัตราการเกิดโรคมะเร็งปอดภายใน 20 ปีจะอยู่ในระดับสูงสุดสำหรับผู้สูบบุหรี่มาก ตามมาด้วยผู้สูบบุหรี่น้อยลงมา และผู้ที่ไม่สูบบุหรี่

งานศึกษาตามแผนเป็นวิธีการศึกษาที่สำคัญเพื่อตรวจสอบสมุฏฐานของโรคและความเจ็บไข้อย่างอื่น ๆ
ลักษณะะเฉพาะของงานก็คือ เมื่อรับสมัครลงทะเบียนผู้ร่วมเข้าการทดลองเพื่อตรวจข้อมูลเบื้องต้นคือปัจจัย (เช่นการสูบบุหรี่) ที่เป็นประเด็นการศึกษา ผู้ร่วมการทดลองจะยังไม่เกิดผลที่เป็นประเด็นที่สนใจ (เช่นโรคมะเร็งปอด) 
แล้วจึงติดตามบุคคลเหล่านั้น "ตามยาว" คือเป็นช่วงระยะเวลาหนึ่ง ซึ่งปกติจะเป็นหลายปี
เพื่อกำหนดว่า จะเกิดมีโรคหรือไม่ ว่าเมื่อไรจึงเกิดมีโรค 
และว่า ปัจจัยนั้นมีอิทธิพลต่อผลที่เกิดขึ้นบ้างไหม
ดังนั้น ผู้วิจัยจึงสามารถใช้ข้อมูลเพื่อตอบคำถามหลายอย่าง เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยเสี่ยง กับผลที่เกี่ยวเนื่องกับโรค
ยกตัวอย่างเช่น เราสามารถกำหนดข้อมูลเบื้องต้นของผู้สูบบุหรี่และผู้ไม่สูบบุหรี่ แล้วเปรียบเทียบอุบัติการณ์โรคหัวใจของบุคคลเหล่านั้นต่อ ๆ มา
หรือว่า เราอาจจะจัดกลุ่มผู้รวมการทดลองโดยดัชนีมวลกาย (BMI) แล้วเปรียบเทียบความเสี่ยงการเกิดขึ้นของโรคหัวใจหรือโรคมะเร็ง

งานศึกษาตามแผนมีความน่าเชื่อถือตามลำดับชั้นหลักฐาน (hierarchy of evidence) สูงกว่าการศึกษาตามรุ่นย้อนหลัง (Retrospective cohort study) 
และอาจมีค่าใช้จ่ายสูงกว่างานศึกษามีกลุ่มควบคุม

ข้อดีของการศึกษาตามแผนก็คือสามารถกำหนดองค์ความเสี่ยงที่จะเกิดโรค เพราะเป็นการเก็บข้อมูลตามแผนคือเป็นช่วงระยะเวลาหนึ่ง ที่เก็บเป็นระยะ ๆ ดังนั้น ความคลาดเคลื่อนเนื่องจากจำข้อมูลในอดีตผิด ๆ (recall error) จึงมีน้อยลง

ตัวอย่าง
 Caerphilly Heart Disease Study ในสหราชอาณาจักร เป็นงานศึกษาเริ่มตั้งแต่ปี ค.ศ. 1979 ในเมือง Caerphilly เพื่อตรวจสอบความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบทางสังคม ทางการใช้ชีวิต ทางอาหาร และอื่น ๆ กับโรคหลอดเลือดหัวใจ
 Framingham Heart Study สหรัฐอเมริกา เป็นงานศึกษาที่เริ่มในปี ค.ศ. 1948 ในเมือง Framingham เพื่อตรวจสอบความสัมพันธ์ขององค์ประกอบต่าง ๆ เช่นอาหาร การออกกำลังกาย การใช้ยาสามัญประจำบ้านเช่นแอสไพริน กับโรคหัวใจ
 Rotterdam Study ในประเทศเนเธอร์แลนด์ เป็นงานศึกษาเริ่มในปี ค.ศ. 1990 เพื่อตรวจสอบองค์ประกอบต่าง ๆ ที่มีผลต่ออุบัติการณ์ของโรคหลอดเลือดหัวใจ โรคประสาท โรคตา และโรคระบบต่อมไร้ท่อ ในคนชรา

เชิงอรรถและอ้างอิง

หมวดหมู่:Cohort study methods
หมวดหมู่:การศึกษาตามรุ่น
หมวดหมู่:วิธีการศึกษาตามรุ่น
หมวดหมู่:การวิจัย
หมวดหมู่:การวิจัยทางการพยาบาล