เจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง)

พลตำรวจตรี เจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) หรือ แก้วภาพเมรุ ณ ลำปาง เป็นเจ้านายฝ่ายเหนือ เป็นข้าราชการตำรวจชาวไทย อดีตผู้บัญชาการตำรวจภูธร (ภาคเหนือ) คนแรกของกองบังคับการตำรวจภูธรภาคเหนือ และเป็นโอรสในเจ้าบุรีรัตน์ (บุญเลิศ ณ ลำปาง)

 ประวัติ 
เจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) เป็นโอรสในเจ้าบุรีรัตน์ (บุญเลิศ ณ ลำปาง) ซึ่งเป็นโอรสในพระยาอุปราชหมูล่า กับเจ้าหญิงคำปลิว พระธิดาในเจ้าวรญาณรังษี เจ้าผู้ครองนครลำปาง สมรสกับเจ้าหญิงทิพยอด ธิดาในเจ้าพรหมาภิพงษธาดา คติแนวคิดและพัฒนาการของการก่อกู่อัฐิในล้านนา เจ้าแก้วปราบเมรุ เข้ารับราชการเป็นตำรวจในกองบัญชาการตำรวจภูธร 3 ซึ่งตั้งอยู่บริเวณริมแม่น้ำวัง อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง จนกระทั่งได้รับตำแหน่งเป็นผู้บังคับการคนแรก

เจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรยศเป็น "พลตำรวจตรี" ในคราวที่ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จในการพระราชทานพระแสงราชศัสตราวุธประจำจังหวัดนครลำปางเมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2469 พระราชทานสัญญาบัตรยศตำรวจ 

 พระยศ 
 พระยศเสือป่า 
 20 มกราคม 2462 – นายหมวดตรี
 28 ธันวาคม 2463 – นายหมวดโทพระราชทานยศเสือป่า

 เจ้านายฝ่ายเหนือ 
เมื่อเจ้าบุญวาทย์วงษ์มานิต เจ้าผู้ครองนครลำปาง ถึงแก่พิราลัย ในปี พ.ศ. 2465 ขณะนั้นเจ้าแก้วปราบเมรุ ดำรงฐานันดรเป็น "เจ้าราชวงศ์" ซึ่งมีศักดิ์สูงสุดสืบต่อจากเจ้าผู้ครองนครลำปาง จึงเป็นผู้มีสิทธิ์ที่จะได้รับการแต่งตั้งจากราชสำนักสยามให้เป็นเจ้าผู้ครองนครลำปาง สืบต่อจากเจ้าบุญวาทย์วงษ์มานิต แต่เนื่องจากเจ้าศรีนวล ณ ลำปาง ธิดาในเจ้าบุญวาทย์ฯ ได้มีหนังสือถึงราชสำนักกรุงเทพ เพื่อขอให้แต่งตั้งเจ้าราชบุตร (แก้วเมืองพรวน ณ ลำปาง) ผู้เป็นสวามีให้รั้งตำแหน่งดังกล่าวแทน

จึงเป็นเหตุให้รัฐบาลได้มีการแต่งตั้งให้เจ้าราชบุตร (แก้วเมืองพวน ณ ลำปาง) รั้งตำแหน่งดังกล่าวแทน จนถึงแก่พิราลัยในปี พ.ศ. 2468 หลังจากนั้นเป็นต้นมาทางราชสำนัก ก็มิได้มีการแต่งตั้งผู้รั้งตำแหน่งเจ้าผู้ครองนครลำปางอีก แต่เจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) ก็ปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้นำของเจ้านายฝ่ายเหนือสายนครลำปาง

 พิราลัย 
เจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) ถึงแก่พิราลัย เมื่อปี พ.ศ. 2482ประวัติศาสตร์เมืองลอง ตอนที่ ๑๙

 ลำดับสาแหรก 

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

ราชกิจจานุเบกษา, ส่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไปพระราชทาน, เล่ม ๔๖ หน้า ๓๖๐๓, วันที่ ๑๒ มกราคม ๒๔๗๒
ส่งเหรียญจักรมาลาไปพระราชทาน
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เหรียญราชรุจิ, เล่ม ๑๘ หน้า ๖๑๙, วันที่ ๑๐ พฤศจิกายน ๑๓๐

 1 มิถุนายน 2463 – เข็มข้าหลวงเดิมพระราชทานเข็มข้าหลวงเดิม

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เจ้านายฝ่ายเหนือ
หมวดหมู่:เจ้าราชวงศ์
หมวดหมู่:สกุล ณ ลำปาง
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดลำปาง
หมวดหมู่:ตำรวจชาวไทย
หมวดหมู่:ราชวงศ์ทิพย์จักร
หมวดหมู่:ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ช.
หมวดหมู่:สมาชิกกองเสือป่า
ราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ)