จฺวางจื่อ

จฺวาง โจว มักรู้จักกันในนาม จฺวางจื่อ เป็นนักปราชญ์ชาวจีนผู้มีอิทธิพลที่มีชีวิตประมาณศตวรรษที่ 4 ก่อน ค.ศ. ในยุครณรัฐ ซึ่งเป็นช่วงที่มีการพัฒนาอย่างใหญ่หลวงในหนึ่งร้อยสำนักคิดของปรัชญาจีน เขาได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้เขียนผลงานบางส่วนหรือทั้งหมดที่รู้จักกันตามชื่อของเขาว่า จฺวางจื่อ ซึ่งเป็นหนึ่งในสองตำราพื้นฐานของลัทธิเต๋า เคียงข้างกับ เต้าเต๋อจิง (แต้จิ๋ว: เต๋าเต็กเก็ง)

ประวัติ
รายงานบันทึกเดียวเกี่ยวกับชีวิตของจฺวางจื่อคืองานร่างโดยย่อในฉื่อจี้ เล่มที่ 63 ของซือหม่า เชียน และข้อมูลส่วนใหญ่เหมือนว่านำมาจากเกร็ดประวัติในตัว จฺวางจื่อ เอง ในบทชีวประวัติของซือหม่าระบุว่า จฺวางจื่อเป็นขุนนางชั้นล่างจากเมืองเหมิง (ปัจจุบันอยู่ในมณฑลอานฮุย) ในรัฐซ่งเมื่อรัชสมัยพระเจ้าเหลียงฮู่ยถึงพระเจ้าฉีเซฺวียน (ปลายศตวรรษที่ 4 ก่อน ค.ศ.) ซือหม่า เชียนเขียนว่าจฺวางจื่อได้รับอิทธิพลจากเล่าจื๊อเป็นการเฉพาะ และเขาปฏิเสธข้อเสนองานจากพระเจ้าฉู่เวย์ เนื่องจากเขาให้ความสำคัญกับเสรีภาพส่วนบุคคลของเขา

Russell Kirkland ตั้งคำถามถึงการมีตัวตนของเขา โดยยืนยันว่า "ไม่มีข้อมูลทางประวัติศาสตร์ที่เชื่อถือได้เลย" สำหรับจฺวาง โจว และข้อมูลส่วนใหญ่ที่มีอยู่ในจฺวางจื่อมาจากกัว เซี่ยง นักอรรถาธิบายในคริสต์ศตวรรษที่ 3

แนวคิดสำคัญ
ความอิสระเสรี  อุดมคติครองชีวิตอย่างอิสรเสรีเป็นสิ่งที่จฺวางจื่อพัฒนาต่อยอดเพิ่มเติมจากท่านเล่าจื๊อ ในเต๋าเต็กเก็ง ภาวะ “อิสระเสรี” ของจฺวางจื่อ คล้ายกับภาวะ “ตื่นรู้บรรลุธรรม” ของนิกายเชน หรือภาวะ “พระอรหันต์” ของนิกายเถรวาท ภาวะอิสรเสรีเป็นมนุษย์ที่แท้ ภาวะหลุดพ้นจากกิเลสทั้งปวง เมื่อหลุดพ้นจากกิเลสทั้งปวงที่ปุถุชนเขามี เขาหลง เขายึดติด ชีวิตเราจึงมีเสรีภาพอย่างแท้จริง จฺวางจื่อสอนให้ล่องลอยไปตามครรลองของเต๋า (กฎธรรมชาติ)  ตัวจฺวางจื่อเองก็ใช้ชีวิตอย่างสันโดษ โดยไปปลูกกระท่อมน้อยอยู่ในป่าใกล้เชิงเขาเสื้อผ้าขาดรองเท้าก็เป็นรูโหว่    จฺวางจื่อไม่เลือกชีวิตที่ร่ำรวย สูงศักดิ์ มีอำนาจ ท่านเลือกใช้ชีวิตสมถะ สันโดษ เพื่อที่จะมีอิสระเสรีตามวิถีธรรมชาติ
ผลงาน
"จฺวางจื่อ" 《庄子》ได้กลายเป็นหนึ่งในคัมภีร์อมตะแห่งลัทธิเต๋าอย่างเป็นทางการในราชวงศ์ถัง(ราวปี618-907) แนวการประพันธ์ของจฺวางจื่อ มักใช้รูปแบบเล่านิทานบรรยายอุดมคติของตน ทำให้ผู้อ่านเพลิดเพลินไปกับอารมณ์ของตนโดยไม่รู้สึกตัว กลวิธีการเขียนก็มีความพลิกแพลง ตื่นเต้น ลึกลับซับซ้อน เป็นหนึ่งในหนังสือที่เด่นที่สุดของหนังสือปรัชญาทั้งหลายในประวัติศาสตร์จีนและก็มีฐานะสำคัญในประวัติวรรณกรรมของจีน หนังสือเรื่อง "จฺวางจื่อ" ร่วมกับหนังสืออีกสองเรื่องได้แก่ "เต้าเต๋อจิง"《道德经》 หรือ "เล่าจื๊อ"《老子》และ"โจวอี้"หรือ"อี้จิง"《易经》รวมเป็นหนังสือสำคัญ 3 เล่มที่สะท้อนถึงคุณค่าของลัทธิเต๋า ซึ่งเป็นปรัชญาแนวธรรมชาตินิยมได้เป็นอย่างดีที่สุด

คัมภีร์จฺวางจื่อ
หนังสือเรื่อง“จฺวางจื่อ” แบ่งเนื้อหาทั้งหมดเป็น 3 เล่ม  ได้แก่ ความเรียงใน ความเรียงนอก และความเรียงปกิณกะ รวม 33 บทด้วยกัน ความเรียงในเป็นบทประพันธ์ของจวงจื้อ ส่วนความเรียงนอก และความเรียงปกิณกะ อาจเป็นบทประพันธ์ของลูกศิษย์และนักปราชญ์รุ่นหลัง
ความเรียงใน
1.อิสรจร (逍遙遊)
2.สรรพสิ่งคือหนึ่งเดียว (齊物論)
3.ความลับในการผดุงชีวิต (養生主)
4.โลกมนุษย์ (人間世)
5.คุณธรรมที่แท้ (德充符)
6.ปรมาจารย์ที่ยิ่งใหญ่ (大宗師)
7.สิ่งที่คู่ควรกษัตริย์ราชา (應帝王)
ความเรียงนอก
8.พังผืดนิ้ว (駢拇)
9.เกือกเท้าม้า (馬蹄)
10.หีบสมบัติที่ถูกปล้นชิง (胠篋)
11.ปล่อยให้เป็นไป (在宥)
12.ฟ้าและดิน (天地)
13.วิถีแห่งฟ้า (天道)
14.วัฏจักรแห่งฟ้า (天運)
15.รั้งความปรารถนา (刻意)
16.ฟื้นธรรมชาติดั้งเดิม (繕性)
17.อุทกแห่งฤดูใบไม้ร่วง (秋水)
18.ความสุขที่แท้ (至樂)
19.บำรุงเลี้ยงชีวิต (達生)
20.ไม้ใหญ่แห่งขุนเขา (山木)
21.เถียนจื่อฟัง (田子方)
22.ความรู้ท่องแดนเหนือ (知北遊)
ความเรียงปกิณกะ
23.เกิงซังฉู่ (庚桑楚)
24.สีว์อู๋กุ่ย (徐無鬼)
25.เจ๋อหยัง (則陽)
26.สิ่งภายนอก (外物)
27.ถ้อยคำ (寓言)
28.สละราชบัลลังค์ (讓王)
29.มหาโจรจื๋อ (盜跖)
30.กระบี่สามเล่ม (說劍)
31.ผู้เฒ่าหาปลา (漁父)
32.เลี่ยอี้ว์โค่ว (列禦寇)
33.ใต้หล้า (天下)

ผลงานเด่น
“จฺวางจื่อฝันเห็นผีเสื้อ” เป็นเรื่องที่จฺวางจื่อเล่าในหนังสือ《庄子》นั้น นับเป็นเรื่องที่คนรุ่นหลังนำมาอ้างอิงกันมากที่สุดเรื่องหนึ่ง  กล่าว คือ”ครั้งหนึ่ง ข้าพเจ้าฝันไปว่าเป็นผีเสื้อโบยบินไปมาอย่างสบายใจ ไม่มีความวิตกกังวลใด ๆ ผีเสื้อตัวนี้ไม่รู้เลยว่า มันคือจวงโจว (ชื่อเดิมของจฺวางจื่อ) แต่แล้วในทันใดก็ตื่นขึ้นรู้สึกตัวว่า ตัวคือจวงโจว ข้าพเจ้ารู้สึกว่า เป็นการยากที่จะบอกได้ว่า ตนเองเป็นจวงโจวที่ฝันไปว่าเป็นผีเสื้อตัวนั้น หรือว่า ผีเสื้อตัวนั้นฝันไปว่า มันเป็นจวงโจว ระหว่างผีเสื้อกับจวงโจวนั้น จะต้องแตกต่างกันแน่ ๆ ”

อ้างอิง

ข้อมูล
 Ames, Roger T. (1991), 'The Mencian Concept of Ren Xing: Does it Mean Human Nature?' in Chinese Texts and Philosophical Contexts, ed. Henry Rosemont, Jr. LaSalle, Ill.: Open Court Press.
 Ames, Roger T. (1998) ed. Wandering at Ease in the Zhuangzi. Albany: State University of New York Press.
 Bruya, Brian (translator). (2019). Zhuangzi: The Way of Nature. Princeton: Princeton University Press. .


 Graham A.C,  Chuang-Tzû, the seven inner chapters, Allen & Unwin, London, 1981
 Chuang-tzu: The Inner Chapters and other Writings from the Book of Chuang-tzu (London: Unwin Paperbacks, 1986)

 Hansen, Chad (2003). "The Relatively Happy Fish," Asian Philosophy 13:145-164.
Herbjørnsrud, Dag (2018). "A Sea for Fish on Dry Land," the blog of the Journal of History of Ideas.



  (Google Books)
 Merton, Thomas. (1969). The Way of Chuang Tzu. New York: New Directions.




 Waltham, Clae (editor). (1971). Chuang Tzu: Genius of the Absurd. New York: Ace Books.

The complete work of Chuang Tzu, Columbia University Press, 1968



แหล่งข้อมูลอื่น

 Zhuangzi Bilingual Chinese–English version (James Legge's translation) – Chinese Text Project
 The Zhuangzi "Being Boundless", Complete translation of Zhuangzi by Nina Correa
 Chuang Tzu at Taoism.net, Chuang Tzu's Stories and Teachings – translations by Derek Lin
 Zhuangzi, The Internet Encyclopedia of Philosophy
 Zhuangzi, Stanford Encyclopedia of Philosophy
 Selection from The Zhuangzi, translated by Patricia Ebrey
 Chuang-tzu at Taopage.org
  Zhuang Zi, chapter 1
  Zhuang Zi, chapter 2
 James Legge Complete Translation In English The Legge translation of the complete Chuang Tzu (Zhuangzi) updated


หมวดหมู่:นักปรัชญาชาวจีน
หมวดหมู่:บุคคลจากมณฑลอานฮุย
หมวดหมู่:นักดนตรีจากมณฑลอานฮุย