ฮูษี

ฮูษี () หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ อันศอรอัลลอฮ์ (, "สาวกของอัลลอฮ์") เป็นขบวนการอิสลามนิกายชีอะห์สุดโต่งและกองกำลังติดอาวุธที่ได้รับการสนับสนุนโดยประเทศอิหร่าน กลุ่มนี้มีฐานะเป็นกลุ่มกบฏต่อต้านรัฐบาลเยเมน ปัจจุบันควบคุมพื้นที่ประมาณหนึ่งในสามของเยเมนและประชากรมากกว่าสองในสามของประเทศ 

กำเนิด
กลุ่มฮูษีมีจุดกำเนิดในเยเมนตอนเหนือช่วงทศวรรษ 1990 ในฐานะส่วนหนึ่งของขบวนการฟื้นฟูนิกายซัยดี ขบวนการนี้เกิดขึ้นเพื่อตอบสนองต่อการถูกกีดกันของชุมชนชีอะห์ซัยดีในเยเมน และเป็นการต่อต้านอิทธิพลทางการเงินและศาสนาของซาอุดีอาระเบียที่นับวันจะเพิ่มมากขึ้นและให้การสนับสนุนนักเทศน์ในพื้นที่ของกลุ่มฮูษี ด้วยเหตุนี้ ตระกูลฮูษีจึงเริ่มเคลื่อนไหวเพื่อฟื้นฟูนิกายซัยดีตั้งแต่ทศวรรษ 1980    

ผู้ก่อตั้งกลุ่มคือ ฮุซัยน์ บัดร์อัดดีน อัลฮูษี ซึ่งเป็นนักบวชนิกายชีอะฮ์ซัยดีที่มีชื่อเสียงและเป็นผู้วิจารณ์ประธานาธิบดีอะลี อับดุลลอฮ์ ซอเลฮ์  ต่อมา ฮุซัยน์ บัดร์อัดดีน อัลฮูษีนำการก่อกบฏต่อรัฐบาลในปี 2004 และถูกสังหารในปีเดียวกัน การเสียชีวิตของเขาเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ขบวนการเปลี่ยนผ่านไปสู่การติดอาวุธมากขึ้น การปราบปรามโดยรัฐบาลไม่ได้ทำให้ขบวนการสงบลง แต่กลับทำให้ธรรมชาติของกลุ่มเปลี่ยนจากเดิมที่เป็นขบวนการฟื้นฟูศาสนาและสังคม กลายเป็นกองกำลังติดอาวุธที่แข็งแกร่งขึ้น   

หลังจากบัดร์อัดดีน อัลฮูษี ถูกสังหารเสียชีวิต ผู้รับตำแหน่งต่อคืออับดุลมะลิก อัลฮูษี น้องชายของเขา นับตั้งแต่ปี 2011 กลุ่มฮูษีได้ขยายตัวเกินกว่าจุดมุ่งหมายตั้งต้นที่คิดเพียงจะฟื้นฟูนิกายซัยดี กลายเป็นขบวนการที่ต่อต้านรัฐบาลกลาง

อุดมการณ์
กลุ่มฮูษีได้รับอิทธิพลอย่างลึกซึ้งจากหลักคำสอนอิสลามและจุดมุ่งหมายทางการเมืองที่ผสมผสานกัน กลุ่มนี้ยึดมั่นในลัทธิซัยดี ซึ่งเป็นสำนักคิดหนึ่งในอิสลามชีอะห์ โดยเน้นว่าอิหม่ามควรเป็นชาวฮาเชมิต หรือผู้สืบเชื้อสายจากศาสดามุฮัมมัด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กลุ่มฮูษียึดถือนิกายจารูดี ซึ่งเป็นนิกายที่เคร่งครัดกว่าในสาขาซัยดี โดยกำหนดให้การสืบเชื้อสายจากศาสดาเป็นเงื่อนไขที่เข้มงวดสำหรับการเป็นอิหม่าม และเชื่อว่าสิทธิอันศักดิ์สิทธิ์ในการปกครองของพวกเขาไม่ได้จำกัดอยู่แค่เยเมน แต่ครอบคลุม "ทั่วทั้งจักรวาล"  หลักการนี้เป็นรากฐานที่สนับสนุนความทะเยอทะยานในการขยายอิทธิพลของกลุ่มฮูษีออกไปนอกพรมแดนเยเมน 

อุดมการณ์หลักของกลุ่มฮูษีได้แก่การฟื้นฟูนิกายซัยดี, การต่อต้านจักรวรรดินิยม, การต่อต้านไซออนิสต์, การต่อต้านชาวยิว, ลัทธิชาตินิยมเยเมน และลัทธิประชานิยม คำขวัญบนธงของพวกเขาที่ว่า "อัลลอฮ์ทรงยิ่งใหญ่ อเมริกาจงตาย อิสราเอลจงตาย ยิวจงพินาศ อิสลามจงชนะ" สะท้อนถึงความรู้สึกต่อต้านชาวยิวและการต่อต้านอเมริกา กลุ่มฮูษีมีเป้าหมายที่จะขับไล่สหรัฐออกจากตะวันออกกลาง ทำลายล้างอิสราเอล และสถาปนารัฐเคาะลีฟะฮ์อิสลามทั่วโลกโดยมีเยรูซาเลมเป็นศูนย์กลาง พวกเขายังต้องการควบคุมภูมิภาคและมักจะก่อกวนความมั่นคงของประเทศเยเมนและประเทศเพื่อนบ้าน

ความขัดแย้งในเยเมน
ฮูษีขึ้นสู่อำนาจ
ความไม่สงบเริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2014 เมื่อกลุ่มฮูษีเรียกร้องให้มีการประท้วงครั้งใหญ่ เนื่องจากไม่พอใจที่รัฐบาลยกเลิกการอุดหนุนเชื้อเพลิง การตัดสินใจยกเลิกเงินอุดหนุนเชื้อเพลิงทำให้กลุ่มฮูษีมีประเด็นประชานิยมที่แข็งแกร่งในการเข้าสู่กรุงซานาและยึดอำนาจ โดยใช้ประโยชน์จากความไม่พอใจของประชาชน กลุ่มฮูษีนำเสนอการเคลื่อนไหวของตนว่าเป็นการปฏิวัติเพื่อต่อต้านการทุจริตและการยักยอกเงินหลวง   

21 กันยายน 2014 กลุ่มฮูษีบุกยึดกรุงซานา เมืองหลวงของเยเมน ซึ่งนำไปสู่การลาออกของนายกรัฐมนตรีโมฮัมเหม็ด บาซินดาวา กองทัพเยเมนไม่ได้เข้าแทรกแซงอย่างเป็นทางการในขณะที่กลุ่มฮูษีกำลังยึดกรุงซานา มีเพียงหน่วยทหารบางส่วนซึ่งเป็นพันธมิตรกับกลุ่มภราดรภาพมุสลิมเท่านั้นที่ต่อต้าน หลังจากเข้าควบคุมอาคารรัฐบาลที่สำคัญในซานา กลุ่มฮูษีและรัฐบาลได้ลงนามในข้อตกลงที่สหประชาชาติเป็นผู้ไกล่เกลี่ยเมื่อวันที่ 21 กันยายน เพื่อจัดตั้ง "รัฐบาลเอกภาพ"    

สถานการณ์เลวร้ายลงอย่างมากในเดือนมกราคม 2015 เมื่อนักรบฮูษียึดทำเนียบประธานาธิบดีเยเมน เพื่อพยายามเพิ่มอิทธิพลเหนือรัฐบาลและการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ ในที่สุดและคณะรัฐมนตรีของประธานาธิบดีอับดุร็อบบะฮ์ มันซูร ฮาดี ก็ลาออกเมื่อวันที่ 22 มกราคม 2015 สามสัปดาห์ต่อมา กลุ่มฮูษีประกาศยุบรัฐสภาและจัดตั้งคณะกรรมการปฏิวัติเป็นหน่วยงานชั่วคราว แม้ว่าในภายหลังจะตกลงที่จะรักษาสภาผู้แทนราษฎรไว้เป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงแบ่งปันอำนาจ  การเปลี่ยนแปลงอำนาจนี้ได้รับการสนับสนุนจากอิทธิพลของอิหร่านและความช่วยเหลือจากกลุ่มฮิซบุลลอฮ์ ซึ่งเป็นกลุ่มตัวแทนของอิหร่านในเลบานอน    

อดีตประธานาธิบดีคนแรก อะลี อับดุลลอฮ์ ซอเลฮ์ ผูกมิตรกับกลุ่มฮูษีอย่างเป็นทางการในเดือนพฤษภาคม 2015 ซึ่งช่วยให้พวกเขาสามารถควบคุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของเยเมนตอนเหนือได้ อย่างไรก็ตาม พันธมิตรนี้ไม่มั่นคงนัก และในเดือนธันวาคม 2017 ซอเลฮ์ได้ประกาศแยกทางกับกลุ่มฮูษีอย่างเปิดเผย ก่อนที่จะถูกสังหารโดยกลุ่มฮูษีในเวลาต่อมา

สงครามกลางเมืองเยเมน
การยึดอำนาจของกลุ่มฮูษีทำให้เยเมนเข้าสู่สงครามกลางเมืองที่รุนแรง โดยซาอุดีอาระเบียและพันธมิตรได้เปิดฉากปฏิบัติการโจมตีทางอากาศต่อเป้าหมายของกลุ่มฮูษีในเดือนมีนาคม 2015 ตามคำร้องขอของประธานาธิบดีฮาดี  สงครามยังคงดำเนินต่อไป แม้จะมีความพยายามของสหประชาชาติในการไกล่เกลี่ยการเจรจาสันติภาพ    

การแทรกแซงของซาอุดีอาระเบียมีเป้าหมายเพื่อฟื้นฟูรัฐบาลฮาดีและต่อต้านการขยายอำนาจของกลุ่มฮูษี แต่กลับทำให้กลุ่มฮูษีสามารถรวมอำนาจควบคุมเยเมนตอนเหนือได้ และผลักดันให้พวกเขาเข้าสู่วงโคจรเชิงยุทธศาสตร์ของอิหร่านมากขึ้นโดยไม่ตั้งใจ ซึ่งทำให้ความขัดแย้งตัวแทนในภูมิภาคทวีความรุนแรงขึ้น โดยตั้งแต่ปี 2018 การโจมตีด้วยขีปนาวุธของกลุ่มฮูษีต่อซาอุดีอาระเบียก็เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันและโรงงานน้ำมัน ในช่วงต้นปี 2022 กลุ่มฮูษียังได้ขยายขอบเขตความขัดแย้งโดยการโจมตีสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ด้วยโดรนและมิสไซล์ ต่อมาในเดือนเมษายน 2022 มีการลงนามข้อตกลงหยุดยิง ซึ่งทำให้การสู้รบส่วนใหญ่หยุดลง และมีการขยายเวลาหยุดยิงในเดือนมิถุนายน 2022 แนวปะทะความขัดแย้งยังคงไม่เปลี่ยนแปลงในบางพื้นที่ ซึ่งสะท้อนถึงพรมแดนก่อนการรวมประเทศของเยเมน

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:การปกครองเยเมน