วงศ์ปลาจาน

วงศ์ปลาจาน หรือ วงศ์ปลาอีคุด (; ) เป็นวงศ์ของปลากระดูกแข็ง ในอันดับปลากะพง (Perciformes)

มีลักษณะโดยทั่วไป คือ ลำตัวค่อนข้างยาวแบนข้าง มีเกล็ดซิเลียเตดขนาดปานกลาง เกล็ดบนหัวเริ่มมีตั้งแต่บริเวณระหว่างตาหรือบริเวณหลังตา ส่วนหน้าของขากรรไกรมีฟันเขี้ยวหรือฟันตัด บริเวณของมุมปากมีฟันรูปกรวยหรือแบบฟันกราม ซึ่งจะมีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ ไปทางส่วนท้าย ไม่มีฟันบนกระดูกพาลาทีน ครีบหลังมีตอนเดียวมีก้านครีบแข็ง 11–12 ก้าน ก้านครีบอ่อนที่แตกปลาย 10–15 ก้าน ครีบก้นมีก้านครีบแข็งที่ใหญ่และแข็งแรง ก้านครีบแข็งก้านที่สองยาวที่สุด

เป็นปลาทะเล พบกระจายพันธุ์ในทะเลและมหาสมุทรเขตร้อนและอบอุ่นทั่วโลก เป็นปลาเศรษฐกิจ ใช้เนื้อในการบริโภค และตกเป็นเกมกีฬา บางชนิดอาจพบได้ในเขตน้ำกร่อยหรือน้ำจืด.

ปลาวงศ์นี้สาวนใหญ่มีฟันบดคล้ายฟันกราม Eating the head is known to cause hallucinations, lasting many days. ปลาบางชนิดอย่าง Polysteganus undulosus ตกอยู่ในการประมงเกินขีดจำกัด หรือแสวงหาผลประโยชน์เกินการฟื้นฟูที่ยั่งยืน recovery.Hogan, C. M. (2010): Overfishing. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment.

ในประเทศไทย ปลาที่อยู่ในวงศ์นี้ที่เป็นที่รู้จักกันดี เช่น ปลาอีคุด (Acanthopagrus berda) และปลาจานแดง หรือปลาอีคุดครีบยาว (Argyrops spinifer)หน้า 110-129, Amphidromous Story สุดยอดนักล่า ปลาสองน้ำ, "Wild Ambition" โดย ชวิน ตันพิทยคุปต์, กิตติพงษ์ จารุธาณินทร์, นันทวัฒน์ โชติสุวรรณ. Aquarium Biz ปีที่ 3 ฉบับที่ 35: พฤษภาคม 2013

นอกจากนี้แล้ว ปลาในวงศ์นี้ยังมีการสืบพันธุ์เป็นกะเทยแบบเป็นลำดับ คือ การเป็นกะเทยแบบกลายเพศหรือเปลี่ยนเพศ คือเปลี่ยนจากเพศผู้ในระยะแรกและเป็นเพศเมียเมื่อปลาโตขึ้นได้ด้วยวิมล เหมะจันทร.  2528. ปลาวัยอ่อน: ความรู้เบื้องต้น. ภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล, คณะวิทยาศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.  242 หน้า.

สกุล
พบ 155 ชนิด ใน 38 สกุล:

 Acanthopagrus	Peters, 1855
 Amamiichthys Tanaka & Iwatsuki, 2015 
 Archosargus Gill, 1865
 Argyrops Swainson, 1839
 Argyrozona Smith, 1938 
 Boops	Cuvier, 1814
 Boopsoidea Castelnau, 1861 
 Calamus Swainson, 1839
 Centracanthus Rafinesque, 1810
 Cheimerius Smith, 1938
 Chrysoblephus Swainson, 1839
 Crenidens Valenciennes, 1830
 Cymatoceps Smith, 1938
 Dentex Cuvier, 1814
 Diplodus Rafinesque, 1810
 Evynnis Jordan & Thompson, 1912
 Gymnocrotaphus Günther, 1859
 Lagodon Holbrook, 1855
 Lithognathus Swainson, 1839
 Oblada Cuvier, 1829
 Pachymetopon Günther, 1859
 Pagellus Valenciennes, 1830
 Pagrus Cuvier, 1816
 Parargyrops Tanaka, 1916
 Petrus Smith, 1938  	
 Polyamblyodon Norman, 1935
 Polysteganus Klunzinger, 1870
 Porcostoma Smith, 1938
 Pterogymnus Smith, 1938
 Rhabdosargus Fowler, 1933
 Sarpa Bonaparte, 1831
 Sparidentex Munro, 1948
 Sparodon Smith, 1938
 Sparus Linnaeus, 1758
 Spicara Rafinesque, 1810
 Spondyliosoma Cantor, 1849
 Stenotomus Gill, 1865
 Virididentex Poll, 1971

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:อันดับปลากะพง