หมากรุกสากลสี่คน

หมากรุกสากลสี่คน () เป็นหนึ่งในตระกูลสายพันธุ์หมากรุกสากล ที่โดยปกติจะมีผู้เล่นสี่คน กับกระดานพิเศษที่ทำมาจากกระดานขนาดมาตรฐาน 8×8 ช่อง แต่จะมีการเพิ่มช่องอีก 3 แถวของ 8 ช่อง ออกไปในแต่ละด้าน รวมถึงตัวหมากรุกสี่ชุดสำหรับการเดิน เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการเล่นเกมนี้ หมากรุกสี่คนเล่นตามกติกาพิ้นฐานเดียวกับหมากรุกสากลปกติ ซึ่งมีกติกาหลากหลายรูปแบบ และหลากสายมากที่สุด อย่างไรก็ตาม ก็ยังมีการแบ่งช่องกระดานและจัดเรียงหมากที่มีลักษณะคล้ายกัน

 ประวัติ 
ทฤษฎีค็อกซ์–ฟอร์บส ของต้นกำเนิดหมากรุกสากลอ้างว่าเวอร์ชันผู้เล่นสี่คนเป็นรูปแบบที่เก่าแก่ที่สุดของเกม คำอธิบายของเกมหมากรุกสี่ผู้เล่นจะพบในข้อความที่เขียนของอินเดียประมาณปี ค.ศ. 1500 นอกจากนี้ ฐิติทัตวะ แห่งรหุนันทนาได้พรรณาถึงรูปแบบหนึ่ง ซึ่งยังคงที่จะเล่นกันในศตวรรษที่ 20Partlett, David, The Oxford history of board games, Oxford University Press, 1999, p.281.

ส่วนตัวอย่างเอกสารแรกของหมากรุกสากลสี่ผู้เล่นสมัยใหม่ได้รับการเขียนโดยกัปตันจอร์จ โฮป เวอร์นีย์ ในประเทศอังกฤษเมื่อปี ค.ศ. 1881

 ทีม 
รูปแบบที่พบมากที่สุดเป็นการแข่งแบบสองต่อสองที่เป็นพันธมิตรต่อกันโดยไม่สามารถกินพวกเดียวกันเองได้ หากแต่สามารถช่วยพันธมิตรทั้งในเชิงป้องกันและเชิงรุก ผู้เล่นที่เป็นพันธมิตรต่อกันจะนั่งตรงข้ามกัน และหาทางที่จะรุกฆาตคนที่อยู่ทางซ้ายและขวาของพวกเขา เกมจะจบลงเมื่อขุนทั้งสองของฝ่ายตรงข้ามถูกรุกฆาต แต่ถ้าสามารถทำการรุกฆาตได้เพียงตัวเดียว เกมก็เป็นอันเสมอกัน

 เดี่ยว 
การเล่นแบบเดี่ยวยากกว่าการเล่นแบบทีมเป็นอย่างมาก ในวิธีการนี้ ผู้เล่นแต่ละคนสามารถทำการรุกผู้เล่นสามคนที่เหลือ เมื่อผู้เล่นคนหนึ่งถูกรุกฆาต ผู้เล่นที่ถูกรุกฆาตสามารถนำตัวหมากของเขาออกจากกระดาน หรือผู้เล่นที่ถูกรุกฆาตสามารถใช้ตัวที่เหลืออยู่ในตาเดินของผู้เล่นก็ได้ โดยเกมจะยังคงดำเนินต่อไปจนกระทั่งเหลือผู้เล่นที่รอดอยู่เพียงคนเดียว

 อ้างอิง 

 หนังสืออ่านเพิ่ม 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 II and III at The Chess Variant Pages
 Four-handed Chess by Capt. George Hope Verney by Hans Bodlaender, The Chess Variant Pages
 4-Way Chess rules of play 

 8 variants playable online
 Live play at HelloChess 

สี่คน