ออสการ์ (แมวพยาบาล)

ออสการ์  ( เกิดปี พ.ศ. 2548) เป็นแมวพยาบาลที่อาศัยอยู่ในศูนย์พยาบาลและฟื้นฟูสเตียร์เฮาส์ () ในเมืองพรอวิเดนซ์ ประเทศสหรัฐอเมริกา
เริ่มมีการรู้จักถึงออสการ์ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2550 เมื่อนายแพทย์เดวิด โดซ่า ผู้เป็นแพทย์เวชศาสตร์ผู้สูงอายุและผู้ช่วยศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยบราวน์  ได้เขียนบทความเกี่ยวกับเจ้าแมวเผยแพร่ในวารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์
คือได้เขียนว่า  ออสการ์ดูเหมือนจะสามารถพยากรณ์ความตายของของคนไข้ระยะสุดท้ายได้
ซึ่งผู้อื่นให้คำอธิบายต่าง ๆ กันรวมทั้งความนิ่งไม่เคลื่อนไหวของคนไข้  หรือว่ามีกลิ่นของคีโทนซึ่งเป็นสารประกอบอินทรีย์ที่หลั่งออกโดยเซลล์ที่กำลังจะตาย
น.พ.โดซ่าได้เขียนถึงออสการ์อีกในหนังสือที่วางตลาดในปี พ.ศ. 2553 คือ Making Rounds With Oscar: The Extraordinary Gift of an Ordinary Cat (ไปเทียวเยี่ยมคนไข้กับออสการ์: พรสวรรค์ของแมวธรรมดา ๆ)

 พื้นเพความหลัง 
มีการรับออสการ์มาเลี้ยงตั้งแต่ยังเป็นลูกแมวจากศูนย์กักสัตว์  และออสการ์โตขึ้นในหน่วยคนไข้สมองเสื่อมระยะสุดท้าย  ที่ศูนย์พยาบาลและฟื้นฟูสเตียร์เฮาส์ในเมืองพรอวิเดนซ์ ประเทศสหรัฐอเมริกา
หน่วยพยาบาลที่รับคนไข้ได้ 41 คนนี้รักษาคนไข้โรคอัลไซเมอร์ โรคพาร์คินสัน และโรคอื่น ๆ 
โดยมากเป็นคนไข้ระยะสุดท้ายที่ปกติหมดความรู้สึกตัวแล้ว

ออสการ์เป็นแมวตัวหนึ่งในหกตัวที่ศูนย์รับมาเลี้ยงหลังจากแมวรักษาตัวเดิมของศูนย์ตาย  เป็นศูนย์ที่มีการโฆษณาว่า  ไม่รังเกียจสัตว์เลี้ยง  เพราะมีสัตว์เลี้ยงที่มาเยี่ยมและที่อยู่อาศัยที่ศูนย์ 

 การพยากรณ์ความตาย 
หลังจากได้รับออสการ์มาเลี้ยงอยู่ประมาณ 6 เดือน  เจ้าหน้าที่เริ่มสังเกตเห็นว่า  ออสการ์ทำตัวเหมือนแพทย์และพยาบาลในการไปเทียวเยี่ยมคนไข้
เจ้าแมวจะเดินดมและสังเกตคนไข้  แล้วก็จะขดตัวนอนอยู่ใกล้ ๆ กับคนไข้บางคน
ผู้ซึ่งมักจะถึงความเสียชีวิตภายใน 2-3 ช.ม. หลังจากออสการ์มา
มีคนไข้คนหนึ่งในตอนต้น ๆ ที่มีลิ่มเลือดในขาทำให้ขาเย็นมากในขณะนั้น
ซึ่งออสการ์ก็ได้ขดตัวพันรอบขาของคนไข้  แล้วอยู่อย่างนั้นจนกระทั่งหญิงผู้นั้นเสียชีวิต  
ในอีกกรณีหนึ่ง  แพทย์ได้วินิจฉัยโดยอาการแล้วว่าคนไข้คนหนึ่งใกล้จะเสียชีวิต
แต่ออสการ์กลับเดินหนีไป  ทำให้คุณหมอเชื่อว่าการวินิจฉัยตรงกับอาการของออสการ์  ที่ถูกต้องสืบกันมาถึง 12 ครั้งกำลังจะสิ้นสุดไป
แต่าปรากฏว่า  การวินิจฉัยของคุณหมอจริง ๆ แล้ว  เร็วเกินไปถึง 10 ช.ม. และออสการ์ตอนหลังก็มาเยี่ยมคนไข้และคนไข้ก็ถึงแก่กรรม 2 ช.ม. หลังจากนั้น

ความแม่นยำของออสการ์ (ซึ่งถูกต้องสืบเนื่องกันกว่า 25 ครั้งเมื่อคุณหมอโดซ่าเขียนบทความในวารสารแพทย์) ทำให้เจ้าหน้าที่เปลี่ยนขั้นตอนการทำงานใหม่ที่ไม่เหมือนใคร
คือเมื่อพบออสการ์นอนอยู่กับคนไข้  เจ้าหน้าที่จะติดต่อครอบครัวของคนไข้เพื่อแจ้งว่าคนไข้ใกล้จะเสียชีวิต

โดยมากแล้ว  ครอบครัวของคนไข้ไม่มีปัญหาอะไรกับออสการ์ที่มาอยู่ใกล้ ๆ 
แต่ว่าในกรณีที่ครอบครัวของคนไข้ขอให้นำออสการ์ออกไปจากห้อง
ออสการ์ก็ไม่ยอมไปไกล  กลับเดินกลับไปกลับมาอยู่หน้าห้องพร้อมกับร้องทำเสียงประท้วง
แต่เมื่อได้อยู่กับคนไข้  ออสการ์จะอยู่จนกระทั่งคนไข้เสียชีวิต  แล้วหลังจากนั้นจะจากไปอย่างเงียบ ๆ

คุณหมอโดซ่าเรียกออสการ์ว่า  มีมนุษย์สัมพันธ์ที่ไม่ดีกับคนที่ยังมีชีวิตอยู่ 
คุณหมอได้เล่าถึงเหตุการณ์หนึ่งในบทความ
คือ  เมื่อหญิงชราผู้หนึ่งเดินมาโดยใช้ไม้เท้า  ผ่านออสการ์ในเวลาที่เขากำลังเทียวเยี่ยมคนไข้
ออสการ์กลับทำเสียงขู่เหมือนกับงูเหมือนกับจะบอกว่า  อย่ามาอยู่ใกล้ ๆ ฉัน

โดยถึงเดือนมกราคม พ.ศ. 2553 ออสการ์ได้พยากรณ์การเสียชีวิตของคนไข้อย่างถูกต้องถึง 50 ราย

 คำอธิบาย 
น.พ. โจน เทโน ผู้เป็นศาสตราจารย์ทางสุขภาพชุมชน  ที่วิทยาลัยแพทย์ของมหาวิทยาลัยบราวน์  ผู้ดูแลคนไข้ที่ศูนย์สเตียร์เฮาส์และพบเจอกับออสการ์เป็นประจำได้กล่าวไว้ว่า

คุณหมอโดซ่า (ผู้ทำงานอยู่กับวิทยาลัยแพทย์เดียวกัน) ได้พรรณนาถึงปรากฏการณ์นี้ในบทความวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 ของวารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์ ไว้ว่า
" (ออสการ์) มักจะไม่ค่อยพลาด มันดูเหมือนจะเข้าใจว่าเมื่อไรคนไข้ใกล้จะเสียชีวิต" 
โดยสันนิษฐานว่า
"เจ้าแมวอาจจะได้กลิ่นอะไรโดยเฉพาะเกี่ยวเนื่องกับความตาย"
ส่วนคุณหมอเทโนสนับสนุนความคิดนี้ว่า
"ข้าพเจ้าเชื่อว่า  มีสารอะไรบางอย่างที่ปล่อยออกมาเมื่อเรากำลังจะตาย  และเจ้าแมวก็ได้กลิ่นรับรู้สารเหล่านั้น"

ส่วนผู้เชี่ยวชาญทางพฤติกรรมสัตว์บางคน  เห็นด้วยกับคำอธิบายว่าออสการ์ได้กลิ่นเกี่ยวเนื่องกับความตาย
คือ  สัตว์แพทย์มาร์จี เชอร์กผู้เป็นประธานสมาคมแพทย์รักษาแมวอเมริกัน (American Association of Feline Practitioners) ณ กรุงแวนคูเวอร์ ประเทศแคนาดาได้กล่าวไว้ว่า  "ดิฉันคิดว่า  เขาได้กลิ่นสารเคมีอะไรบางอย่างที่ปล่อยออกก่อนจะเสียชีวิต
(เพราะว่า) แมวสามารถได้กลิ่นอะไรหลายอย่างที่มนุษย์ไม่สามารถ  และแมวสามารถที่จะตรวจจับความเจ็บไข้ได้อย่างแน่นอน"
ส่วนคุณหมอจิลล์ โกลด์แมน  ผู้เป็นผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับพฤติกรรมของสัตว์ในเมืองลากูนาบีช  ประเทศสหรัฐอเมริกา  กล่าวว่า  "แมวมีประสาททางจมูกที่ยอดเยี่ยมมาก" และเสนอว่า  การอยู่เป็นเพื่อนกับคนไข้ที่ใกล้จะเสียชีวิตน่าจะเป็นพฤติกรรมเกิดจากการเรียนรู้
"มีโอกาสมากมายที่ออสการ์จะสัมพันธ์กลิ่นนั่น (กับความตาย)" 
(คือเจ้าแมวใช้ชีวิตของมันเกือบทั้งหมด  ในหน่วยคนไข้สมองเสื่อมระยะสุดท้าย ณ ศูนย์สเตียร์เฮาส์  ที่มีการเสียชีวิตเกิดขึ้นเป็นประจำ)

อย่างไรก็ดี  ทฤษฎีเกี่ยวกับกลิ่นเป็นเพียงแค่แนวคิดหนึ่ง
คือ  คุณหมอแดเนียล เอสเต็ป  ผู้เป็นผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับพฤติกรรมสัตว์ในเมืองลิ๊ตเติลตัน รัฐโคโลราโด เสนอว่า
"สิ่งหนึ่งที่เกิดกับผู้ใกล้จะเสียชีวิตก็คือจะไม่มีการเคลื่อนไหวมากนัก
บางทีเจ้าแมวอาจจะจับได้ว่า  คนไข้ที่นอนอยู่บนเตียงอาจจะนิ่งมาก
นี่อาจจะไม่ใช่เป็นประเด็นของกลิ่นหรือเสียง  แต่อาจจะประเด็นเกี่ยวกับการไม่มีการเคลื่อนไหว"

ส่วนคุณหมอโทมัส เกรฟส์  ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับแมวที่มหาวิทยาลัยอิลลินอยส์  กล่าวกับนักข่าวของบีบีซีว่า  
"แมวมักจะมีความรู้สึกเมื่อเจ้าของป่วยหรือว่าสัตว์อื่นป่วย
สามารถมีความรู้สึกว่าภูมิอากาศจะเปลี่ยนสภาพ
เป็นสัตว์ที่รู้จักกันเป็นอย่างดีว่า  ไวต่อการรับรู้ล่วงหน้าเกี่ยวกับแผ่นดินไหว"

ในปี ค.ศ. 2009 นักวิจัยพิตลิกใช้เรื่องของออสการ์เป็นอุปมาอุปไมยสำหรับคนไข้ที่ติดเชื้อโรค Klebsiella pneumoniae ที่ดื้อยา
คือ  แม้ว่าจะไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนว่าเชื้อโรคชนิดนี้ทำให้ถึงเสียชีวิตได้
และการติดเชื้อโรคนี้ก็ไม่ได้เป็นเหตุความตายของคนไข้ (ที่ผลงานวิจัยกล่าวถึง)
แต่เชื้อโรคเป็นเพียงแต่ตัวพยากรณ์ว่า  คนไข้มีอาการย่ำแย่  (เหมือนกับออสการ์ไม่ได้เป็นเหตุให้คนไข้เสียชีวิต  แต่เป็นตัวพยากรณ์ความตายของคนไข้)

 คำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ 

ส่วนพวกนักวิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์  ถือเรื่องการศึกษาความสามารถของออสการ์ว่า  เป็นวิทยาศาสตร์เทียม 
คือ  คุณหมอโดซ่าฝืนกฏทางวิมตินิยมว่า
"อย่าพยายามอธิบายปรากฏการณ์อย่างหนึ่งนอกจากจะมั่นใจว่ามีปรากฏการณ์  (นั้นจริง ๆ) ที่ควรจะอธิบาย" 
คือ  ไม่มีหลักฐานทางการทดลองอย่างใดอย่างหนึ่งที่แสดงว่า ออสการ์มีความสามารถรับรู้เหนือประสาทสัมผัส (เช่นอ่านใจได้)
และหลักฐานโดยมากที่คุณหมอโดซ่ากล่าวถึง  เช่นกรณีศึกษาที่ออสการ์ไปนอนอยู่ใกล้ ๆ คนไข้ใกล้จะตาย  เป็นเพียงแต่เรื่องเล่าเท่านั้น

นอกจากนั้นแล้ว  ความสามารถของออสการ์ก็เจอเป็นครั้งแรกโดยหัวหน้าพยาบาล
ผู้กล่าวถึงตนเองว่า  ต้องการให้คนอื่นเชื่อว่าออสการ์มีอำนาจพิเศษ
และได้พยายามสืบหาหลักฐานที่จะสนับสนุนความเห็นนี้  โดยไม่มีความเป็นกลาง
แม้แต่งานตีพิมพ์ของคุณหมอเองก็ปรากฏว่า  มีการเลือกสรรค์หลักฐานที่ไม่เป็นกลางอีกด้วย
คือ  หนังสือที่คุณหมอเขียนเกี่ยวกับออสการ์ไม่ได้กล่าวถึงกรณีที่ออสการ์ทำการผิดพลาด
แม้ว่าจะมีหลักฐานคำบอกเล่าที่ใช้สนับสนุนความสามารถของออสการ์นั่นแหละ  (ที่ปรากฏในแหล่งอื่น ๆ  แต่คุณหมอไม่ได้กล่าวถึงในหนังสือ)  ที่บอกด้วยว่าออสการ์ได้ทำการผิดพลาดมาแล้ว
ยกตัวอย่างเช่น  มีกรณีที่พยาบาลนำออสการ์เข้ามาในห้องของผู้ป่วยใกล้จะเสียชีวิต  แล้วบังคับให้ออสการ์ขึ้นไปบนเตียง  แต่ว่าออสการ์พยายามขัดขืน

งานของคุณหมอโดซ่ายังปรากฏว่ามีเหตุผลวิบัติเชิงตรรกะอีกด้วย
คือ  หลักฐานโดยคำบอกเล่าที่ใช้มักจะมีการดัดแปลงเพื่อให้สะดวกในการอ่าน ในขณะที่ไม่ใส่ใจในหลักฐานที่คัดค้าน 
ซึ่งเป็นเหตุผลวิบัติเชิงตรรกะโดยเสนอแต่กรณีที่เข้ากันกับประเด็นที่เป็นสมมุติฐาน (ดูความเอนเอียงเพื่อยืนยัน) 
คุณหมอยังใช้วิธีการอุธรณ์โดยผู้เชี่ยวชาญ (appeal to authority) คือกล่าวว่า  "ผู้เชี่ยวชาญ" ได้ถกประเด็นเรื่องนี้แล้วสรุปว่า  เป็นความสามารถของออสการ์ 
และโดยสรุปผิด ๆ ว่า  "เกิดหลังจากสิ่งนี้ ดังนั้น จึงเกิดเพราะสิ่งนี้" (post hoc ergo propter hoc) 
คือ  แม้จะเป็นความจริงว่า  ออสการ์จะไปนอนอยู่บนเตียงคนไข้ก่อนที่จะเสียชีวิต  แต่อาจจะมีตัวแปรอื่นที่สามารถอธิบายพฤติกรรมนี้ได้ดีกว่าหรือได้ดีเท่า ๆ กัน

นักวิมตินิยมอีกคนหนึ่งได้กล่าวถึงเหตุอื่น ๆ ที่ผลงานของคุณหมอเป็นวิทยาศาสตร์เทียมไว้ว่า
 ไม่มีข้อมูลรายละเอียดว่า  ออสการ์นอนที่เตียงคนไข้ไหน  เมื่อไร  นานเท่าไร  กี่ครั้งต่อวัน
 ไม่มีข้อมูลรายละเอียดว่า  เมื่อออสการ์นอนที่เตียงคนไข้แล้ว  คนไข้ยังมีชีวิตต่อไปอีกกี่นาที/ช.ม./วัน/อาทิตย์
 ไม่ได้พิจารณาอย่างถี่ถ้วนคำอธิบายว่า  ออสการ์สามารถรับรู้สัญญาณ (ที่อาจปรากฏโดยไม่ได้ตั้งใจ) จากคุณหมอและคุณพยาบาลเกี่ยวกับอาการของคนไข้  คล้ายกับในเรื่องของม้าคเลเวอร์แฮนส์

ในสื่อ
ละครชุดโทรทัศน์เรื่องเฮาส์ เอ็ม.ดี.ซีซั่นที่ 5 ตอน 18 เรื่อง "Here Kitty" มีเรื่องเกี่ยวกับแมวที่พยากรณ์การเสียชีวิตของคนไข้หลายกรณีโดยเข้าไปนอนอยู่ใกล้ ๆ

เชิงอรรถและอ้างอิง

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Steere House website section on Oscar 
 Cat Is Harbinger Of Death (video)  Item in the CBS News, July 26, 2007.
 Oscar The 'Amazing Cat' (video)  Interview with Dr. David Dosa, CBS News, July 26, 2007.
 รูปออสการ์ในวารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์ 
 รูปและบทความเกี่ยวกับออสการ์ในพจนานุกรมของนักวิมตินิยม

หมวดหมู่:แมวที่มีชื่อเสียง
หมวดหมู่:แมวในสหรัฐ
เรื่องที่เป็นประเด็น