เทพธรรมบาล 24 พระองค์

ยี่สิบสี่เทพธรรมบาลจีน หรือ คณะธรรมบาลเทพยี่สิบสี่องค์ (จีน: 二十四諸天; พินอิน: Èrshísì Zhūtiān), ในบางท้องที่อาจจัดกลุ่มเป็น ยี่สิบเทพธรรมบาลจีน หรือ คณะธรรมบาลเทพยี่สิบองค์ (จีน: 二十諸天; พินอิน: Èrshí Zhūtiān) คือ คณะกลุ่มของธรรมบาลในคติพระพุทธศาสนานิกายมหายานแบบจีนซึ่งได้รับการยกย่องและสักการะ บูชาและปฏิบัติบูชา ในฐานะผู้พิทักษ์รักษาธรรม ในคณะกลุ่มนี้ประกอบด้วยเทพยดา, พญานาค, ผู้ทรงวัชระ และอื่น ๆ, ส่วนใหญ่มาจากคติพราหมณ์ - ฮินดู และบางส่วนมาจากลัทธิเต๋า สำหรับในประเทศไทย มีปฏิมากรธรรมบาล 24 พระองค์ ประดิษฐาน ณ อารามวัตรมหายาน พุทธมณฑลสาย 6 อัญเชิญจากสาธารณรัฐประชาชนจีน ด้วยศิลปวิจิตรงดงาม สร้างตั้งแต่ปี พศ.2554 จนถึงปัจจุบัน 

 ภาพรวม 
ตามประวัติศาสตร์ของศาสนาพุทธในอินเดีย เดิมมีเทวดาอยู่สิบหกองค์ซึ่งถือเป็นธรรมบาล กลุ่มคณะเทวดาเหล่านี้ เช่น พระอิศวร พระอินทร์ และพระพรหมเดิมทีเป็นเทพเจ้าฮินดูยุคต้นและในพระเวทที่รวมเข้ากับพุทธศาสนาในอินเดีย อย่างไรก็ตาม เทวดาอื่น ๆ ได้แก่ พระอาทิตย์ พระจันทร์ พระยม และท้าวสาครนาคถูกอัญเชิญเข้ามาในกลุ่มคณะเป็นยี่สิบองค์ ในเวลาต่อมาได้เพิ่มพญากินนร เมื่อพระพุทธศาสนามาถึงประเทศจีนและได้รับความนิยมจนกลายเป็นศาสนาหลัก ศาสนาพุทธก็สอดคล้องกับวัฒนธรรมพื้นเมืองเทพเจ้าลัทธิเต๋าสามองค์ ได้แก่ เจ้าพ่อดาวเหนือ, จ้าวพ่อเขาไท่ และเจ้าพ่อสายฟ้า ได้รับการอัญเชิญเข้าในกลุ่มคณะ ทำให้เกิดหมู่คณะธรรมบาลยี่สิบสี่องค์ในปัจจุบัน

ความเลื่อมใสของหมู่คณะเทพเจ้าทั้งยี่สิบสี่องค์ได้สืบสานสืบต่อกันมาในประเพณีทางพระพุทธศาสนาจีนประเพณี ในวัดและอารามของจีน ส่วนใหญ่จะประดิษฐานรูปปั้นหมู่เทพเจ้าเหล่านี้ในส่วนของนอกพระอุโบสถในวิหารด้านนอก หรือแท่นบูชาชั่วคราวสำหรับเทวดาทั้งยี่สิบสี่องค์ตั้งอยู่นอกธรณีประตูชี้ขึ้นสู่สวรรค์ พิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับคณะเทพเหล่านี้ ขนานว่า "ก๊งจูเทียน" (Gōngfó Zhāitiān - 供佛齋天) หรือเพียงแค่ "ไจ้เทียน" (Zhāitiān - 齋天) ที่ซึ่งคณะเทพเจ้าทั้งยี่สิบสี่องค์ได้รับการเคารพ (แต่ไม่บูชาเป็นสรณะหลัก) โดยดำเนินการตามประเพณีในวัดทางพุทธศาสนาของจีนในวันที่เก้าของเดือนที่หนึ่งของปฏิทินจีนซึ่งโดยปกติทั่วไปเป็นการระลึกถึงวันฉลองตามประเพณีของเง็กเซียนฮ่องเต้แห่งลัทธิเต๋า พิธีนี้เริ่มต้นขึ้นในสมัยราชวงศ์สุยโดยพระอาจารย์จือยี (智顗 - Zhiyi) แห่งประเพณีนิกายเทียนไถตามพิธีกรรมที่กำหนดไว้ในพระสูตรสุวรรณประภาโสตตมราชาสูตรและได้สืบทอดสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน ในบางวัดบางที่ หมู่เทพเจ้าลัทธิเต๋าสามองค์และพญากินนรจะไม่รวมอยู่ในรายชื่อ และเทวดาที่เหลือจะได้รับการเคารพในฐานะเทพคุ้มครองยี่สิบองค์ (จีน: 二十諸天; พินอิน: Èrshí Zhūtiān)

 พิธีกงจูเทียน 
เทพธรรมบาล 24 พระองค์ หรือ ยี่สิบสี่เทพธรรมบาล  คือ เหล่าพระโพธิสัตว์และเทพยดากลุ่มหนึ่งตั้งจิตปรารถนาให้ปวงสรรพสัตว์ได้บำเพ็ญบารมีโดยสะดวก จึงพร้อมกันตั้งปณิธานเป็นผู้คุ้มครองอารักขาพระธรรมแห่งพระองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และเหล่าพุทธบริษัทผู้ดำเนินตามพระรัตนตรัย ตามความเชื่อของศาสนาพุทธในประเทศจีน พระโพธิสัตว์ผู้เป็นธรรมบาลคุ้มครองพระศาสนาเหล่านี้ มีปรากฏพระนามอยู่ใน สุวรรณประภาโสตตมราชาสูตร (กิมกวงเม้งจุ้ยเส่งอ้วงเก็ง) ฝ่ายมหายาน พระสูตรนี้ กล่าวถึงเหล่าพระโพธิสัตว์ ท้าวจตุโลกบาลและเหล่าทวยเทพทั้งหลายซึ่งปรากฏชื่อทั้งหมดมียี่สิบสี่พระองค์ พร้อมกันตั้งปณิธานต่อเบื้องหน้าพระพักตร์แห่งองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ขอถึงรัตนตรัยเป็นที่พึ่งและประกาศตนเป็นธรรมบาลคุ้มครองพระสัทธรรมและเหล่าพุทธบริษัท ให้บำเพ็ญบุญบารมีโดยยิ่งขึ้น พระสูตรนี้จึงเป็นที่มาของพิธีบูชาเทพธรรมบาลโพธิสัตว์ (พิธีกงจูเทียน) ในปัจจุบัน

 รายพระนาม 24 เทพธรรมบาล 
ลำดับพระรูปพระนามบทบาท 1100px พระแม่ลักษมีเทพีแห่งสิริมงคลและโชคลาภ (พระลักษมีในศาสนาฮินดู) 2100px พระแม่สุรัสวดีเทพีแห่งศิลปวิทยาการ (พระสุรัสวดีในศาสนาฮินดู)  3100px ท้าวมหาพรหมเทพแห่งความเจริญและการสรรค์สร้าง (พระพรหมในศาสนาฮินดู)4100px ท้าวสักกะเทวราช เจ้าแห่งสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ (พระอินทร์ในศาสนาฮินดู)5 - 6 - 7 - 8100px จาตุมหาราชิกาทั้งสี่องค์ได้แก่ ท้าวธตรฐ (เจ้าแห่งคนธรรพ์)ท้าววิรุฬหก(เจ้าแห่งกุมภัณฑ์)ท้าววิรูปักษ์ (เจ้าแห่งนาค)ท้าวเวสสุวรรณ	หรือ ท้าวกุเวรในศาสนาฮินดู) (เจ้าแห่งยักษ์)9100px พระอาทิตย์เทพดวงอาทิตย์ (พระอาทิตย์ในศาสนาฮินดู)10100px พระจันทร์เทพแห่งดวงจันทร์ (พระจันทร์ในศาสนาฮินดู)11100px  พระวัชรปาณีโพธิสัตว์คุยหบดี เทพธรรมบาลผู้ปราบมารศาสนา12100px  พระอิศวรเทพแห่งการทำลายล้างอธรรม (พระศิวะในศาสนาฮินดู)13100px ท้าวปัญจิกมหาเสนา เสนายักษ์บริวารของท้าวเวสสุวรรณ14100px  พระขันธกุมารเทพการยุทธนาสงคราม	(พระขันทกุมารในศาสนาฮินดู)15100px  พระแม่ธรณีเทพธิดาพื้นปฐพี (พระแม่ธรณีในเถรวาท) (พระภูเทวี หรือ พระแม่ปฤถวีในศาสนาฮินดู)16100px  พระรามสูรจีน เทพแห่งความปีติรื่นรมย์17100px  พระมรีจิเทวี พระมารดาแห่งดาราฤกษ์ (อุษาเทวี หรือ พระแม่วาราหีในศาสนาฮินดู18100px  พระนางหาริตีเทวี ยักษิณีผู้อภิบาลทารก	 19100px  ท้าวสาครนาคราช  เจ้าแห่งหมู่นาคราชและมหาสมุทร	20100px  ท้าวพญายมราช เจ้าแห่งนรก พระยมในศาสนาฮินดู21100px  ท้าวกินนรราชา เจ้าแห่งไฟและหมู่กินนรกินนรี	22100px  เจ้าพ่อดาวเหนือ (เทพนักษัตร)  เทพแห่งดวงดาวจักรราศี23100px  เจ้าแม่ต้นโพธิ์  เทวีผู้อารักขาต้นพระศรีมหาโพธิ์24100px  ท้าวไตรตรึงษ์เทพ  เทพแห่งสวรรค์ชั้นดาวดึงส์	

 วรรณกรรม 
คณะเทพทั้งยี่สิบสี่องค์มีบทบาทและถูกกล่าวถึงในนวนิยายชื่อดังสมัยราชวงศ์หมิงในคริสต์ศตวรรษที่ 16 (ปลายพุทธศตวรรษที่ 21) คือ ไซอิ๋ว (หนึ่งสี่สุดยอดวรรณกรรมจีน) ในฐานะเทพบริวารของพระโพธิสัตว์เจ้าแม่กวนอิม (หรือ พระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์) อันสถิตย์สถาพร ณ วัชรอาสน์โพธิมัณฑะ (Bodhimaṇḍa - 道場) บนเกาะของเกาะโปตละโลกา บทบาทในวรรณกรรมคณะเทพเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นสาวกที่ฟังพระโพธิสัตว์เจ้าแม่กวนอิมอธิบายคำสอนทางพุทธศาสนาตลอดจนผู้พิทักษ์เกาะของพระนาง

 ภาพประกอบ 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:พระโพธิสัตว์
หมวดหมู่:เทพเจ้าจีน
หมวดหมู่:ตัวละครในไซอิ๋ว
หมวดหมู่:เทพแห่งโชคลาภ
หมวดหมู่:เทวดาในศาสนาพุทธ