พระเจ้าไชยจักรพรรดิแผ่นแผ้ว

พระเจ้าไชยจักรพรรดิแผ่นแผ้ว (มีอีกพระนามว่า Sai Tia Kaphut หรือ ไซยะจักกะพัด; ค.ศ. 1415–1481) ขึ้นครองราชเป็นพระมหากษัตริย์อาณาจักรล้านช้างใน ค.ศ. 1442 ถึง 1480 ถัดจากมหาเทวี ซึ่งอยู่หลังช่วงว่างระหว่างรัชกาลเป็นเวลาหลายปี พระองค์เสด็จพระราชสมภพใน ค.ศ. 1415 ด้วยพระนามเจ้าวงบุรี (Prince Vong Buri) พระราชโอรสองค์สุดท้องของพระเจ้าสามแสนไทกับพระนาง Keo Yot Fa พระราชธิดาของสมเด็จพระอินทราชาแห่งอาณาจักรอยุธยา เมื่อบรรลุนิติภาวะ พระองค์ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้ว่าราชการเวียงจันทน์ โดยได้รับเชิญให้ขึ้นครองราชย์หลายครั้งในช่วงที่มีข้อพิพาทการสืบราชบัลลังก์ที่มหาเทวีเป็นผู้บงการ แต่ปฏิเสธไป ในที่สุด หลังไม่สามารถหาผู้ที่เหมาะสมได้ เหล่าคณะมนตรีโน้มน้าวให้พระองค์ขึ้นเป็นกษัตริย์ใน ค.ศ. 1441 แต่ยังไม่ทำพิธีจนกระทั่ง ค.ศ. 1456 เจ้าวงบุรีและราชสำนักได้อ้างอำนาจทางการเมืองและศาสนามากพอที่จะรวมอาณาจักรให้เป็นหนึ่ง และเตือนอาณาจักรโดยรอบ แม้จะมีความวุ่นวายเกิดขึ้นจากมหาเทวีและช่วงว่างรัชกาลในล้านนช้างเมื่อ ค.ศ. 1428-1442

 ศึกช้างเผือกกับเวียดนาม 
เมื่อ ค.ศ. 1448 ในช่วงโกลาหลของมหาเทวี เมืองพวนและบางพื้นที่ริมแม่น้ำดำถูกผนวกเข้ากับ Đại Việt และเกิดการปะทะกันกับอาณาจักรล้านนาริมแม่น้ำน่านหลายครั้ง ใน ค.ศ. 1471 พระเจ้าเล ทั้ญ ตงแห่ง Đại Việt ทำลายจามปา จากนั้นใน ค.ศ. 1471 เมืองพวนก่อกบฏ ทำให้ชาวเวียดนามบางส่วนถูกฆ่า ต่อมา ค.ศ. 1478 ทาง Đại Việt เตรียมการบุกโจมตีล้านช้างอย่างเต็มรูปแบบ เพื่อตอบโต้การกบฏที่เมืองพวน และที่สำคัญยิ่งกว่านั้น คือการสนับสนุนจักรวรรดิหมิงใน ค.ศ. 1421

ในช่วงเวลาเดียวกันมีผู้จับช้างเผือกและนำมาถวายให้พระเจ้าไชยจักรพรรดิฯ และพระเจ้าเล ทั้ญ ตงทรงมีพระราชกระแสรับสั่งให้นำขนสัตว์นั้นมาเป็นของขวัญแก้ราชสำนัก Đại Việt คำขอนั้นถูกมองว่าดูหมิ่น และตามตำนานมีการส่งกล่องที่บรรจุอุจจาระไปแทน เมื่อให้ข้ออ้างไว้แล้ว กองทัพเวียดจำนวนมหาศาลเดินทัพเป็น 5 แถวเพื่อปราบเมืองพวน และพบกับกองทัพล้านช้างจำนวน 200,000 นาย และทหารช้างศึก 2,000 นายที่เข้ามาสนับสนุน โดยมีมกุฎราชกุมารและนายพลนำทัพสนับสนุนอีก 3 นาย

ท้าวท่อนแก้วซึ่งเป็นแสนหลวงเชียงลอได้นำทัพออกสู้รบกับเวียดนามจนสิ้นพระชนม์ในสนามรบ พระเจ้าไชยจักรพรรดิแผ่นแผ้วได้หลบหนีไปยังเมืองเชียงคาน ท้าวแท่นคำ พระอนุชาของท้าวท่อนแก้วได้รวบรวมกำลังจากเมืองด่านซ้ายมาตีทัพเวียดนามแตกพ่ายไป พระเจ้าไชยจักรพรรดิแผ่นแผ้วที่ทรงชราภาพมากแล้วจึงได้สละราชสมบัติให้ท้าวแท่นคำใน พ.ศ. 1479 พระองค์สิ้นพระชนม์ใน ค.ศ. 1481 ทาง Đại Việt ไม่เข้ารุกรานล้านช้างที่รวมเป็นหนึ่งอีกเป็นเวลา 200 ปี และล้านนากลายเป็นพันธมิตรใกล้ชิดกับล้านช้าง

 อ้างอิง 

 ข้อมูล 

 มหาบุนมี เทบสีเมือง. ความเป็นมาของชนชาติลาว เล่ม 2 อาณาจักรลาวล้านช้างตอนต้น. แปลโดย ไผท ภูธา. กทม. สุขภาพใจ. 2554. หน้า 236 – 244

หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ล้านช้าง
หมวดหมู่:ราชวงศ์ล้านช้าง