การปริทัศน์เป็นระบบ

การปริทัศน์เป็นระบบ  () เป็นการปริทัศน์สิ่งตีพิมพ์หลาย ๆ งานที่พุ่งความสนใจไปยังประเด็นปัญหาหนึ่งทางการวิจัย  มีจุดประสงค์เพื่อจะหา ประเมิน เลือกสรร และรวบรวมหลักฐานงานวิจัยมีคุณภาพทั้งหมด  ที่เกี่ยวข้องกับประเด็นปัญหานั้น ๆ
การปริทัศน์ผลงานการวิจัยเชิงทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม (randomized controlled trial) เป็นกระบวนการที่ขาดไม่ได้ทางแพทยศาสตร์อาศัยหลักฐาน (evidence-based medicine) 

ความเข้าใจในเรื่องการปริทัศน์อย่างเป็นระบบและวิธีการดำเนินงานปริทัศน์จริง ๆ เริ่มกลายเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับผู้มีอาชีพเกี่ยวกับการรักษาพยาบาล
นอกจากจะเป็นงานเกี่ยวกับการรักษาพยาบาลระดับรายบุคคลแล้ว  การปริทัศน์อย่างเป็นระบบอาจจะรวบรวมข้อมูลของการทดลองทางคลินิก  การรักษาพยาบาลในระดับกลุ่มชน  การรักษาพยาบาลทางสังคม  ผลที่ไม่พึงประสงค์จากการรักษาพยาบาล  และการประเมินผลทางเศรษฐกิจ

การปริทัศน์อย่างเป็นระบบไม่ได้จำกัดแต่ในเวชศาสตร์เท่านั้น  แต่ยังมีใช้กันอย่างทั่ว ๆ ไปในงานวิทยาศาสตร์สาขาอื่น ๆ ที่มีการเก็บข้อมูลที่มีการเผยแพร่
และที่การประเมินคุณภาพระเบียบวิธี (methodology) ที่ใช้ในการศึกษาปัญหาที่กำหนดได้อย่างเฉพาะเจาะจง  จะเป็นประโยชน์  
วิชาการสาขาอื่น ๆ ที่ใช้การปริทัศน์อย่างเป็นระบบรวมทั้งจิตวิทยา พยาบาลศาสตร์ ทันตแพทยศาสตร์ สาธารณสุข
กิจกรรมบำบัด วจีบำบัด (speech therapy) กายภาพบำบัด งานวิจัยทางการศึกษา (educational research) สังคมวิทยา การบริหารธุรกิจ
การบริหารสิ่งแวดล้อม และชีววิทยาเชิงอนุรักษ์ (conservation biology)

 ลักษณะ 
การปริทัศน์อย่างเป็นระบบมีจุดมุ่งหมายเพื่อแสดงความย่อของสิ่งตีพิมพ์ทั้งหมดที่มีอยู่  เกี่ยวกับประเด็นปัญหาหนึ่ง ๆ 
การดำเนินการขั้นแรกของการปริทัศน์ก็คือ  การค้นหาผลงานเกี่ยวกับประเด็นปัญหาที่มีการเผยแพร่แล้วทั้งหมดอย่างถี่ถ้วน
หมวดว่าด้วยระเบียบวิธี (Methodology) ในงาน  จะมีรายการของฐานข้อมูล และดัชนีการอ้างอิง (citation index) ที่ผู้ทำงานได้ค้นหา
เช่น  Web of Science, Embase, PubMed และวารสารอื่น ๆ ที่ได้ค้นหาแล้วด้วยมือ
ต่อจากนั้น  จะมีการคัดเลือกโดยทั้งรายชื่อและบทคัดย่อของบทความที่หาได้  เทียบกับกฏเกณฑ์ที่ได้วางไว้แล้วล่วงหน้า  โดยตรวจสอบทั้งความเหมาะสมและความตรงประเด็น
กฏเกณฑ์ต่าง ๆ ที่วางไว้นั้น  จะขึ้นอยู่กับประเด็นปัญหาที่สนใจ
บทความวิจัยที่ได้รับเลือกอาจจะได้รับการประเมินคุณภาพของระเบียบวิธีอย่างเป็นกลาง ๆ  และโดยนิยมจะใช้ระเบียบวิธีที่
 เข้ากับข้อกำหนดของ PRISMA (Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses) ซึ่งปัจจุบันได้รับการสนับสนุนจากวารสารเกี่ยวกับสุขภาพประมาณ 174 วารสาร
 หรือเข้ากับมาตรฐานคุณภาพของ Cochrane collaboration ซึ่งเป็นองค์กรที่จัดระเบียบข้อมูลวิจัยทางการแพทย์

งานปริทัศน์เป็นระบบมักจะใช้ (แต่ไม่เสมอไป) เทคนิคทางสถิติ (เช่น meta-analysis) เพื่อประมวลผลของบทความวิจัยที่เข้ามาตรฐาน
หรืออย่างน้อยก็จะประเมินระดับคุณภาพของหลักฐานงานวิจัย  ขึ้นกับระเบียบวิธีที่ใช้ในงานวิจัยนั้น  ๆ
โดยอาจจะใช้ผู้ประเมินผลเพิ่มขี้นอีกคนหนึ่ง  เพื่อตัดสินการประเมินคุณภาพที่ไม่ลงตัวกันระหว่างผู้ประเมินผล
การปริทัศน์เป็นระบบมักจะใช้ในงานวิจัยเกี่ยวกับชีวเวชหรือการรักษาพยาบาล
แต่สามารถใช้ในงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ทุกอย่าง
มีองค์กรต่าง ๆ เช่น Campbell Collaboration ที่ส่งเสริมการใช้การปริทัศน์เป็นระบบ  ในการตั้งนโยบายเพื่อแก้ปัญหาอื่น ๆ นอกจากสุขภาพ

การปริทัศน์เป็นระบบใช้หลักวิธีที่เป็นกลางและมีความโปร่งใส  ในการประมวลข้อมูลงานวิจัย  โดยจุดประสงค์อีกอย่างหนึ่งก็คือเพื่อลดระดับความเอนเอียง (bias) ให้น้อยที่สุด
แม้ว่า  การปริทัศน์เป็นระบบโดยมากมักจะเป็นงาน meta-analysis รวบรวมข้อมูลจากงานวิจัยเชิงปริมาณ (quantitative research) 
แต่ก็มีงานปริทัศน์ของข้อมูลงานวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) ที่ทำตามมาตรฐานในการเก็บข้อมูล  การวิเคราะห์  และการรายงานหลักฐาน
EPPI-Centre เป็นองค์กรที่มีความสำคัญในการพัฒนาระเบียบวิธี  ที่จะรวมข้อมูลจากงานวิจัยทั้งที่เป็นเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพเข้าด้วยกัน  เพื่อใช้ในงานปริทัศน์เป็นระบบ
ความก้าวหน้าในการปริทัศน์เป็นระบบเร็ว ๆ นี้รวมทั้ง
 realist reviews 
 meta-narrative approach 
ซึ่งเป็นวิธีการที่ใช้แก้ปัญหาเกี่ยวกับความหลากหลายของระเบียบวิธีและวิธีการสืบหาความรู้ (epistemology) ในสิ่งตีพิมพ์ที่มีอยู่เกี่ยวกับประเด็นการศึกษา

ส่วนข้อกำหนดของ PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses) 
เป็นระเบียบปฏิบัติมาตรฐาน  เพื่อการรายงานที่โปร่งใสและสมบูรณ์แบบในงานปริทัศน์เป็นระบบ
และปัจจุบันเป็นมาตรฐานบังคับของวารสารแพทย์กว่า 170 วารสารทั่วโลกสำหรับงานปริทัศน์แนวนี้

องค์กรความร่วมมือคอเครน

Cochrane Collaboration เป็นกลุ่มนักเชี่ยวชาญทางวิทยาการพยาบาลและการแพทย์กว่า 31,000 คนที่ทำการปริทัศน์อย่างเป็นระบบในงานวิจัยเชิงทดลองแบบสุ่มเกี่ยวกับผลการป้องกัน การรักษา การฟื้นฟู และการปรับปรุงระบบพยาบาลและการแพทย์
นอกจากนั้นแล้วเมื่อเหมาะสม  ก็จะรวมเอาผลของงานวิจัยแบบอื่น ๆ อีกด้วย
ฐานข้อมูล Cochrane Reviews หรือมีชื่อเต็มว่า The Cochrane Database of Systematic Reviews เป็นส่วนของ Cochrane Library ซึ่งเป็นกลุ่มฐานข้อมูลทางการแพทย์และการพยาบาลรักษาเฉพาะทางอื่น ๆ ที่กลุ่ม Cochrane Collaboration และองค์กรอื่น ๆ เป็นผู้สนับสนุน
ดัชนีอิทธิพล (impact factor) ซึ่งเป็นค่าแสดงอิทธิพลของวารสารในฟีลด์ของตน ๆ ของ Cochrane Reviews ในปี ค.ศ. 2010 อยู่ที่ 6.186 คือเป็นอันดับ 10 ในฟีลด์ “Medicine, General & Internal” (เวชศาสตร์ ทั่วไปและภายใน)
เทียบกับวารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์ซึ่งทรงอิทธิพลมากที่สุดสำหรับวารสารเกี่ยวกับเวชศาสตร์คลินิก (clinical medicine) ที่ 51.658 (ค.ศ. 2012)

กลุ่ม Cochrane Collaboration มีคู่มือให้กับผู้ทำงานปริทัศน์เป็นระบบในประเด็นการรรักษาพยาบาล
มีจุดมุ่งหมายเพื่อ "แนะนำแนวทางผู้ทำงานเพื่อเตรียมงานปริทัศน์เกี่ยวกับการพยาบาลรักษามีมาตรฐานของ Cochrane Intervention reviews"
และมีหลักทั่วไป 8 อย่างเพื่อที่จะเตรียมทำงานปริทัศน์อย่างเป็นระบบ คือ
 กำหนดปัญหาของงานปริทัศน์  และกฏเกณฑ์ในการเลือกสรรงานวิจัยที่จะใช้
 สืบหางานวิจัย
 เลือกงานวิจัยและเก็บข้อมูล
 ประเมินความเสี่ยงของความเอนเอียงในงานวิจัยที่เลือก
 วิเคราะห์ข้อมูล  และทำ meta-analysis
 แก้ปัญหาสืบเนื่องจากความเอนเอียงประเภท reporting bias
 ทำรายงานผล โดยมีหมวดที่แสดงตารางข้อมูลย่อของสิ่งที่พบ
 แปลผลแล้วทำการสรุป
คู่มือเป็นฐานของมาตรฐาน 2 อย่างที่ใช้ในการทำ และการรายงาน งานปริทัศน์ที่ได้มาตรฐานของ Cochrane Intervention reviews

ข้อดีและข้อเสีย
แม้ว่า  งานปริทัศน์เป็นระบบจะได้รับพิจารณาว่าเป็นรูปแบบหลักฐานทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือมากที่สุด
แต่ว่า  ก็มีงานปริทัศน์ต่อ  "งานปริทัศน์เป็นระบบ" 300 งาน  ที่พบว่า  มีความเชื่อถือได้ไม่เท่าเทียมกัน
และผลงานเหล่านั้นจะมีประสิทธิภาพที่ดีขึ้น  ถ้าทำตามมาตรฐานและนโยบายที่ตกลงร่วมใจกัน

งานวิจัยอีกงานหนึ่งจากกลุ่มนักวิจัยเดียวกันพบว่า  ในงานปริทัศน์เป็นระบบ 100 งานที่ตรวจดู  7% ควรจะปรับปรุงในเวลาพิมพ์  4% ควรจะปรับปรุงภายในปีหนึ่ง และ 11% ควรจะปรับปรุงภายใน 2 ปี
และเปอร์เซ็นต์เหล่านี้มีค่าสูงขึ้นในฟิลด์การแพทย์ที่กำลังพัฒนาอย่างรวดเร็ว  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเวชศาสตร์เกี่ยวกับระบบไหลเวียน (cardiovascular medicine) 

ส่วนงานวิจัยในปี ค.ศ. 2003 เสนอว่า  การขยายการสืบหางานวิจัยที่จะใช้  นอกไปจากฐานข้อมูลหลัก ๆ รวมทั้ง grey literaturegrey literature เป็นสิ่งตีพิมพ์ที่อาจจะสืบหาได้ยากโดยวิธีหลักเช่นผ่านวารสารหรือหนังสือเฉพาะเรื่อง  เพราะว่าไม่ได้ตีพิมพ์ผ่านองค์กรเพื่อการค้า  หรือไม่สามารถเข้าถึงได้โดยทั่วไป  แต่อาจจะเป็นแหล่งข้อมูลที่สำคัญสำหรับผู้ทำงานวิจัย  เพราะว่ามักจะเป็นงานต้นแบบและทันสมัย  ตัวอย่างของสิ่งตีพิมพ์ประเภทนี้รวมทั้งเอกสารเกี่ยวกับสิทธิบัตร,  technical report จากองค์กรของรัฐ  หรือจากกลุ่มนักวิจัย (ที่ไม่มีการปริทัศน์โดยผู้ชำนาญในสาขาเดียวกันที่ทำงานเป็นอิสระ),  working paper จากกลุ่มนักวิจัยหรือคณะกรรมการ และ white paper สามารถเพิ่มประสิทธิภาพของงานปริทัศน์

งานปริทัศน์เป็นระบบเริ่มจะเพิ่มความนิยมด้วยในฟิลด์อื่น ๆ เช่นการศึกษาเรื่องการพัฒนาระหว่างประเทศ  (international development) 
ดังนั้น  ประเทศที่ให้เงินพัฒนา  โดยเฉพาะอย่างยิ่งกระทรวงการพัฒนาระหว่างประเทศ (ประเทศอังกฤษ - UK Department for International Development) และ องค์กรการพัฒนาระหว่างประเทศ (ออสเตรเลีย - AusAid) 
เริ่มให้ความสนใจและให้ทรัพยากรเพิ่มขึ้น  ในการตรวจสอบความสมควรของการใช้งานปริทัศน์แบบเป็นระบบ  เพื่อประเมินผลของการช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาและเพื่อสังคมสงเคราะห์

เชิงอรรถและอ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 Centre for Reviews and Dissemination, University of York.
 Cochrane Collaboration
 Evidence for Policy and Practice Information and Co-ordinating Centre (EPPI-Centre), University of London.
 MeSH: Review Literature - articles about the review process
 MeSH: Review [Publication Type] - limit search results to reviews
 PubMed search: "Review Literature"[MAJR]
 MIX 2.0  Software for professional meta-analysis in Excel.
 Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA) Statement, "an evidence-based minimum set of items for reporting in systematic reviews and meta-analyses."

*
หมวดหมู่:การปฏิบัติอิงหลักฐาน
หมวดหมู่:การวิจัยทางการแพทย์
หมวดหมู่:การวิเคราะห์อภิมาน
หมวดหมู่:การวิจัยทางการพยาบาล
หมวดหมู่:วิทยาการสารสนเทศ
*