การวางนัยทั่วไปเร็วเกินไป

การวางนัยทั่วไปเร็วเกินไป"ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑", ให้ความหมายของ  generalization ว่า "การวางนัยทั่วไป" () เป็นเหตุผลวิบัติอรูปนัย (informal fallacy) ที่มีการวางนัยทั่วไปอย่างผิดพลาด  คือมีการวางนัยทั่วไปโดยอุปนัยอาศัยหลักฐานที่ไม่เพียงพอ
กล่าวอีกอย่างหนึ่งก็คือ  เป็นการสรุปประเด็นเร็วเกินไปโดยที่ไม่ได้พิจารณาองค์ประกอบทั้งหมด
ในสถิติศาสตร์  นี้อาจหมายถึงการทำการสรุปโดยทั่วไปโดยใช้สถิติที่มาจากการสำรวจด้วยตัวอย่างที่ไม่สามารถเป็นตัวแทนของประชากรทั้งสิ้น  
เหตุผลวิบัติชนิดนี้เป็นประเภทตรงกันข้ามกับเหตุผลวิบัติที่มีชื่อว่า slothful induction ซึ่งเป็นการปฏิเสธผลสรุปที่สมควรตามเหตุผลโดยอุปนัย  เช่นโดยอ้างว่า  "เป็นเพียงเรื่องบังเอิญ"  

ตัวอย่าง
การวางนัยทั่วไปเร็วเกินไปมักจะมีรูปแบบดังต่อไปนี้
ห เป็นจริงสำหรับ ก
ห เป็นจริงสำหรับ ข
ห เป็นจริงสำหรับ ค
ห เป็นจริงสำหรับ ง
และดังนั้น ห จึงเป็นจริงด้วยสำหรับ จ, ฉ, ช, ฯลฯ

ยกตัวอย่างเช่น  ถ้าบุคคลหนึ่งเดินเข้าไปในหมู่บ้านเป็นครั้งแรกแล้วเห็นคน 10 คน  ล้วนแต่เป็นเด็กทั้งสิ้น
เขาอาจจะสรุปอย่างผิด ๆ ว่าไม่มีผู้ใหญ่ในหมู่บ้านนี้

หรืออีกตัวอย่างหนึ่งคือ  ถ้าคนหนึ่งกำลังดูเลขชุดหนึ่ง
เลข 1 เป็นเลขยกกำลังสอง  3 เป็นจำนวนเฉพาะ  5 เป็นจำนวนเฉพาะ 7 เป็นจำนวนเฉพาะ
9 เป็นเลขยกกำลังสอง  11 เป็นจำนวนเฉพาะ  และ 13 เป็นจำนวนเฉพาะ
ดังนั้น  บุคคลนั้นจึงกล่าวว่า  เลขคี่ถ้าไม่เป็นเลขจำนวนเฉพาะก็จะเป็นเป็นเลขยกกำลังสอง

ชื่ออื่น ๆ
เหตุผลวิบัตินี้มีชื่ออื่น ๆ  ว่า
Fallacy of insufficient statistics (เหตุผลวิบัติโดยมีสถิติไม่เพียงพอ)
Fallacy of insufficient sample (เหตุผลวิบัติโดยมีตัวอย่างไม่พอ)
Generalization from the particular (การวางนัยทั่วไปจากข้อมูลเฉพาะ)
Leaping to a conclusion (การกระโดดสรุป)
Hasty induction (การสรุปเชิงอุปนัยเร็วเกินไป)
Law of small numbers (กฎการมีตัวอย่างน้อย)
Unrepresentative sample (ตัวอย่างที่ไม่เป็นตัวแทน)
Secundum quid

เชิงอรรถและอ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 Common Logical Fallacies in Propaganda and Debate 
 Fallacy: Hasty Generalization , Michael C. Labossiere's Fallacy Tutorial Pro
 Hasty Generalization, The Fallacy Files

หมวดหมู่:เหตุผลวิบัติโดยอุปนัย
หมวดหมู่:เหตุผลวิบัติอรูปนัย