สกุลช้างเอเชีย

ช้างเอเชีย หรือ ช้างยูเรเชีย () เป็นสกุลของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ในอันดับ Proboscidea หรืออันดับช้าง ใช้ชื่อสกุลว่า Elephas (/อี-เล-ฟาส/) จัดอยู่ในวงศ์ Elephantidae

วิวัฒนาการ
เชื่อว่า ช้างเอเชียถือกำเนิดขึ้นมาในทวีปแอฟริกา แต่ด้วยความไม่ทราบสาเหตุ เมื่อประมาณ 200,000 ปีที่แล้ว ก็ได้พากันอพยพหนีมาอยู่ทวีปเอเชียกันหมด จากนั้นช้างเอเชียที่ยังอยู่ในทวีปแอฟริกาก็ได้สูญพันธุ์ไปอย่างกระทันหัน ช้างเอเชียตัวสุดท้ายในทวีปแอฟริกาเชื่อว่าน่าจะตายไปเมื่อประมาณ 35,000 ปีที่แล้ว และจากการที่มีช้างเอเชียอาศัยอยู่ในทวีปแอฟริกา เป็นสาเหตุให้ประชากรช้างแอฟริกาแท้ ๆ ต้องแยกสายวิวัฒนาการกันจนกระทั่งมี 2 ชนิด อย่างในปัจจุบัน 

และหลังจากที่ช้างเอเชียได้แยกสายวิวัฒนาการจากช้างแอฟริกาแล้ว แมมมอธซึ่งเป็นช้างที่สูญพันธุ์ไปแล้วอีกสกุลหนึ่งในยุคก่อนประวัติศาสตร์ก็ได้แยกสายวิวัฒนาการของตัวเองมาจากช้างเอเชีย จึงมีความเชื่อของนักวิทยาศาสตร์ว่า ช้างเอเชียตัวเมียสามารถที่จะผสมข้ามพันธุ์กับช้างแอฟริกาและแมมมอธได้

หรือมีสายสัมพันธ์กับสเตโกดอน ที่ได้อพยพมาจากไซบีเรียที่หนาวเย็นมาสู่ทางใต้ของทวีปเอเชียที่อากาศอบอุ่นกว่า เมื่อราว 20,000 ปีก่อนElephantsMammoth or Elephant? World’s Largest Asian Elephant, "biggest & baddest". สารคดีช่องอนิมอลพลาเน็ต ทางทรูวิชั่นส์: อังคารที่ 25 ธันวาคม 2555

ช้างเอเชีย ถือเป็นสัตว์จำพวกช้างเพียง 1 ใน 2 สกุลเท่านั้นที่ยังหลงเหลือมาจนถึงปัจจุบัน ซึ่งอีกสกุลที่เหลือนั้น คือ Loxodonta หรือช้างแอฟริกา ที่พบเฉพาะในทวีปแอฟริกาเท่านั้น

ความแตกต่างของช้าง 2 สกุล
 ช้างเอเชีย  ช้างแอฟริกาส่วนหัวแบ่งออกได้เป็น 2 โหนกส่วนหัวไม่มีโหนก และหน้าผากลาดชันกว่าปลายงวงมีเพียงจะงอยเดียวปลายงวงมี 2 จะงอยเท้าหน้ามี 4 เล็บ เท้าหลังมี 5 เล็บเท้าหน้ามี 4 เล็บ เท้าหลังมี 5 เล็บ ขณะที่ช้างป่าแอฟริกาจะมีเท่ากับช้างเอเชียใบหูมีขนาดเล็กกว่าใบหูใหญ่และกางออกมากกว่าจะงอยปากล่างแคบและยาวจะงอยปากล่างกว้างและสั้นมีงาเฉพาะตัวผู้ ตัวเมียบางตัวอาจมีแต่สั้นมีงาทั้ง 2 เพศลำตัวเล็กกว่าและมีสีผิวคล้ำกว่าลำตัวใหญ่ ล่ำสันกว่า สีผิวสว่างกว่าอายุโดยเฉลี่ย 60 ปีอายุโดยเฉลี่ย 50 ปีอุปนิสัยอ่อนโยนกว่า ฝึกให้เชื่องได้อุปนิสัยดุร้าย ก้าวร้าวกว่าAsian elephant หน้า 91-94, สัตว์สวยป่างาม โดย ชมรมนิเวศวิทยา มหาวิทยาลัยมหิดล (สิงหาคม, 2518)

การจำแนก
ปัจจุบัน ช้างในสกุลนี้เหลือเพียงแค่ชนิดเดียวเท่านั้น คือ ช้างเอเชีย ซึ่งแบ่งออกได้เป็น 4 ชนิดย่อย และก็มีอีกหลายชนิดและหลายชนิดย่อยที่ได้สูญพันธุ์ไปหมดแล้ว ทั้งหมดพบกระจายพันธุ์แต่ในทวีปเอเชีย ซึ่งในอดีตพบได้จนถึงภูมิภาคตะวันออกกลางและยูเรเชีย แต่ปัจจุบันพบได้เพียงอนุทวีปอินเดีย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
 Elephantidae
 สกุล Elephas 
 ชนิด Elephas maximus (ช้างเอเชีย)
 ชนิดย่อย Elephas maximus indicus (ช้างอินเดีย)
 ชนิดย่อย Elephas maximus maximus (ช้างศรีลังกา)
 ชนิดย่อย Elephas maximus sumatranus (ช้างสุมาตรา)
 ชนิดย่อย Elephas maximus borneensis (ช้างบอร์เนียว) — ถูกจัดให้อยู่ในชนิดนี้ แต่ยังไม่รับรองความถูกต้องFernando, P., Vidya, T.N.C., Payne, J., Stuewe, M., Davison, G., et al. (2003) DNA Analysis Indicates That Asian Elephants Are Native to Borneo and Are Therefore a High Priority for Conservation. PLoS Biol 1(1): e6
 ชนิดย่อย Elephas maximus rubridens (ช้างจีน) † — สูญพันธุ์เมื่อ 3,500 ปีก่อนChina's Last Elephants, "China Uncovered" สารคดีทางอนิมอลพลาเน็ต ทางทรูวิชั่นส์: เสาร์ที่ 26 มกราคม 2556
 ชนิดย่อย Elephas maximus asurus (ช้างซีเรีย) †
 ชนิด Elephas beyeri †
 ชนิด Elephas celebensis (ช้างแคระซูลาเวซี) †
 ชนิด Elephas hysudricus †
 ชนิด Elephas hysudrindicus (ช้างชวา) †
 ชนิด Elephas iolensis †
 ชนิด Elephas planifrons †
 ชนิด Elephas platycephalus †
 ชนิด Elephas recki †
 ชนิดย่อย Elephas recki atavus †
 ชนิดย่อย Elephas recki brumpti †
 ชนิดย่อย Elephas recki ileretensis †
 ชนิดย่อย Elephas recki illertensis †
 ชนิดย่อย Elephas recki recki †
 ชนิดย่อย Elephas recki shungurensis †
 สกุลย่อย Palaeoloxodon †
 ชนิด Elephas (Palaeoloxodon) antiquus (ช้างงาตรง) †
 ชนิด Elephas (Palaeoloxodon) tiliensis †
 ชนิด Elephas (Palaeoloxodon) creutzburgi †
 ชนิด Elephas (Palaeoloxodon) chaniensis †
 ชนิด Elephas (Palaeoloxodon) cypriotes (ช้างแคระไซปรัส) †Bate, D.M.A. 1905. Further note on the remains of Elephas cypriotes from a cave-deposit in Cyprus, Philosophical Transactions of the Royal Society London, Series B 197: 347–360
 ชนิด Elephas (Palaeoloxodon) ekorensis †
 ชนิด Elephas (Palaeoloxodon) falconeri (ช้างแคระซิซิเลียน) †
 ชนิด Elephas (Palaeoloxodon) mnaidriensis †
 ชนิด Elephas (Palaeoloxodon) melitensis †
 ชนิด Elephas (Palaeoloxodon) namadicus †
 ชนิด Elephas (Palaeoloxodon) naumanni (ช้างแคระนูแมนน์) †

อ้างอิง

หมวดหมู่:ช้าง
แหล่งข้อมูลอื่น