การระบาดของไวรัสอีโบลาในแอฟริกาตะวันตก

การระบาดกว้างขวางที่สุดในประวัติศาสตร์ของโรคไวรัสอีโบลา เริ่มในประเทศกินีในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2556 และยังมีการเสียชีวิตอย่างสำคัญเรื่อยมาเป็นเวลาสองปี จนกำลังมีการประกาศว่ายุติในเดือนมกราคม พ.ศ. 2559 โรคระบาดกระจุกอยู่ในหลายประเทศแอฟริกาตะวันตก ได้แก่ ประเทศไลบีเรีย กินีและเซียร์ราลีโอน โดยมีการระบาดขนาดเล็กที่อื่น โรคมีอัตราตายสำคัญ โดยอัตราป่วยตายที่รายงานถึง 70% และโดยเฉพาะ 57–59% ของผู้ป่วยที่เข้ารักษาในโรงพยาบาล มีการอธิบายโรคไวรัสอีโบลาครั้งแรกในปี พ.ศ. 2519 ในการระบาดพร้อมกันสองครั้งในซูดานใต้และสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก แต่ครั้งนี้เป็นการระบาดของอีโบลาครั้งแรกในอนุทวีปแอฟริกาตะวันตก การระบาดเริ่มในกินีในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2556 แล้วลามไปไลบีเรียและเซียร์ราลีโอน เกิดการระบาดเล็กในประเทศไนจีเรียและมาลี และมีผู้ป่วยเดี่ยวในประเทศเซเนกัล สหราชอาณาจักรและซาร์ดีเนีย ผู้ป่วยจากนอกประเทศในสหรัฐอเมริกาและสเปนนำสู่การติดเชื้อทุติยภูมิของบุคลากรทางการแพทย์ แต่มิได้แพร่ไปอีก วันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2559 องค์การอนามัยโลก (WHO) และรัฐบาลที่เกี่ยวข้องรายงานผู้ป่วยต้องสงสัยรวม 28,638 คน และเสียชีวิต 11,315 คน แม้องค์การอนามัยโลก เชื่อว่าตัวเลขนี้ประเมินขนาดของการระบาดครั้งนี้ต่ำกว่าจริงมากพอควร องค์การอนามัยโลกยังเตือนว่าอาจเกิดการระบาดเล็กอีกในอนาคต และควรระมัดระวังต่อไป

ครั้งนี้เป็นการระบาดของอีโบลาครั้งแรกที่แตะสัดส่วนโรคระบาด การระบาดครั้งก่อน ๆ สามารถควบคุมได้ในไม่กี่สัปดาห์ ความยากจนสุดขั้ว ระบบสาธารณสุขที่ทำหน้าที่บกพร่อง ข้าราชการที่ไม่ไว้วางใจหลังการขัดกันด้วยอาวุธนานหลายปี และความล่าช้าในการสนองตอบการระบาดเป็นเวลาหลายเดือนทั้งหมดล้วนส่งเสริมให้การควบคุมโรคระบาดล้มเหลว ปัจจัยอื่นมีขนบธรรมเนียมฝังศพของท้องถิ่นที่ชำระศพหลังเสียชีวิตและการแพร่ไปนครที่มีประชากรอยู่หนาแน่น เมื่อโรคระบาดแพร่กระจาย หลายโรงพยาบาลซึ่งขาดแคลนเจ้าหน้าที่และเวชภัณฑ์ ไม่สามารถแบกรับภาระไหวและปิด ทำให้ผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุขบางคนแถลงว่า ความไร้สามารถรักษาความต้องการทางการแพทย์อื่นอาจทำให้ "ยอดผู้เสียชีวิตเพิ่ม[ซึ่ง]เป็นไปได้ว่าอาจสูงกว่าโรคระบาดเอง" เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลซึ่งทำงานใกล้ชิดกับสารคัดหลั่งที่ติดต่อทางสัมผัสของผู้เป็นโรค เป็นกลุ่มเสี่ยงสูงเป็นพิเศษต่อการรับเชื้อ ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2557 องค์การอนามัยโลก รายงานว่า ร้อยละ 10 ของผู้เสียชีวิตเป็นเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2557 มีการประมาณว่า ขีดความสามารถของประเทศสำหรับการรักษาผู้ป่วยอีโบลานั้นขาดเทียบเท่า 2,122 เตียง ในเดือนธันวาคม มีจำนวนเตียงเพียงพอรักษาและแยกผู้ป่วยอีโบลาที่มีรายงานทั้งหมด แม้การกระจายของผู้ป่วยที่ไม่สม่ำเสมอส่งผลให้มีการขาดแคลนอย่างรุนแรงในบางพื้นที่ วันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2558  องค์การอนามัยโลก รายงานว่า เป็นครั้งแรกนับแต่สัปดาห์ที่ 29 มิถุนายน 2557 ซึ่งมีรายงานผู้ป่วยยืนยันใหม่น้อยกว่า 100 คนในสามประเทศที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด จากนั้นการสนองตอบโรคระบาดเคลื่อนไประยะที่สอง เมื่อความสนใจเปลี่ยนจากการชะลอการแพร่เชื้อเป็นการหยุดโรคระบาด วันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2558 องค์การอนามัยโลก รายงานว่ามีผู้ป่วยยืนยันรวมเพียง 30 คน และการปรับรายสัปดาห์ของวันที่ 29 กรกฎาคมรายงานผู้ป่วยเพียง 7 คน วันที่ 7 ตุลาคม 2558 ประเทศที่ได้รับผลกระทบร้ายแรงที่สุดทั้งสามประเทศบันทึกว่าไม่มีผู้ป่วยใหม่ในสัปดาห์นั้นเป็นครั้งแรก ทว่า เมื่อปลายปี 2558 แม้การระบาดขนาดใหญ่จะยุติลงแล้ว แต่ยังมีผู้ป่วยใหม่เกิดห่าง ๆ เกิดอยู่ ซึ่งขัดขวางความหวังที่จะสามารถประกาศว่าโรคระบาดสิ้นสุดลงแล้ว

วันที่ 8 สิงหาคม 2557 องค์การอนามัยโลกประกาศให้การระบาดนี้เป็นภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขที่เป็นปัญหาระหว่างประเทศ WHO ถูกวิจารณ์อย่างกว้างขวางว่าลงมือปฏิบัติล่าช้าเพื่อจัดการกับโรคระบาดนี้ เดือนกันยายน 2557 แพทย์ไร้พรมแดน องค์การนอกภาครัฐซึ่งมีเจ้าหน้าที่มากที่สุดที่ทำงานในประเทศที่ได้รับผลกระทบ วิจารณ์การสนองระหว่างประเทศเพิ่มขึ้น เมื่อวันที่ 3 กันยายน ประธานแพทย์ไร้พรมแดนกล่าวถึงการขาดความช่วยเหลือจากประเทศสมาชิกสหประชาชาติ ว่า "หกเดือนกับโรคระบาดอีโบลาที่เลวร้ายที่สุดในประวัติศาสตร์ โลกกำลังพ่ายการต่อสู้เพื่อจำกัดมัน" ในถ้อยแถลงเมื่อวันที่ 26 กันยายน องค์การอนามัยโลกแถลงว่า "โรคระบาดอีโบลาซึ่งกำลังผลาญแอฟริกาตะวันตกบางส่วนเป็นภาวะฉุกเฉินสาธารณสุขเฉียบพลันที่รุนแรงที่สุดที่พบในสมัยใหม่" และผู้อำนวยการองค์การอนามัยโลก มาร์กาเรต ชาน เรียกโรคระบาดนี้ว่า "ใหญ่สุด ซับซ้อนที่สุด และรุนแรงที่สุดเท่าที่เราเคยเห็น" ในเดือนมีนาคม 2558 กลุ่มพัฒนาสหประชาชาติรายงานว่า เนื่องจากการลดการค้า การปิดพรมแดน การยกเลิกเที่ยวบินและการลงทุนต่างชาติและกิจกรรมการท่องเที่ยวที่เกิดจากความเสื่อมเสีย โรคระบาดนี้ได้ส่งผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจใหญ่หลวงทั้งในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบในแอฟริกาตะวันตกและแม้แต่ในชาติแอฟริกาอื่นที่ไม่มีผู้ป่วยอีโบลา 

วันที่ 31 กรกฎาคม 2558 WHO ประกาศ "การพัฒนาที่มีความหวังอย่างยิ่ง" ในการแสวงวัคซีนที่มีประสิทธิภาพสำหรับโรคอีโบลา ขณะที่วัคซีนนี้แสดงประสิทธิพลัง 100% ในปัจเจกบุคคล แต่จำเป็นต้องมีหลักฐานที่สรุปได้มากกว่านี้ถึงขีดความสามารถในการป้องกันประชากรผ่านภูมิคุ้มกันหมู่ก่อน 

ในเดือนสิงหาคม 2558 หลังมีความคืบหน้าพอควรในการลดขนาดของโรคระบาด WHO จัดการประชุมเพื่อดำเนิน "แผนการดูแลครอบคลุมสำหรับผู้รอดชีวิตอีโบลา" และระบุการวิจัยที่ต้องการทำให้การดูแลเชิงคลินิกและความเป็นอยู่ดีทางสังคมให้เหมาะที่สุด ปัญหาพิเศษ คือ การวิจัยล่าสุดที่แสดงว่าผู้รอดชีวิตจากอีโบลาบางคนประสบสิ่งที่เรียก กลุ่มอาการหลังอีโบลา ซึ่งมีอาการรุนแรงจนผู้นั้นอาจต้องดูแลรรักษาทางการแพทย์เป็นเวลาหลายเดือนถึงหลายปี เมื่อโรคระบาดใกล้สิ้นสุดในเดือนธันวาคม 2558 สหประชาชาติประกาศว่า มีเด็กกำพร้า 22,000 คนจากการเสียบิดาหรือมารดาหรือทั้งสองเนื่องจากอีโบลา

 ตาราง 
+การระบาดของไวรัสอีโบลาที่สำคัญแบ่งตามประเทศและวันที่ ตั้งแต่วันที่ 13 กันยายน 2558 ถึงข้อมูลล่าสุดของ WHO หรือรัฐเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2559
หมายเหตุ: จำนวนผู้ติดเชื้อรวมถึงผู้ป่วยที่ได้รับการยืนยัน ผู้ป่วยที่คาดว่าจะติดเชื้อ และผู้ป่วยที่สงสัย ตาม WHO ตัวเลขเป็นตัวเลขสะสมตามที่เผยแพร่ในวันที่กำหนด และเนื่องจากการปรับปรุงย้อนหลัง ความแตกต่างระหว่างยอดรวมรายสัปดาห์ติดต่อกันจึงไม่จำเป็นต้องเป็นจำนวนผู้ติดเชื้อรายใหม่ในสัปดาห์นั้นวันที่  รวม  กินี  ไลบีเรีย  เซียร์ราลีโอน  อ้างอิง ผู้ป่วย  ผู้เสียชีวิต  ผู้ป่วย  ผู้เสียชีวิต  ผู้ป่วย  ผู้เสียชีวิต  ผู้ป่วยผู้เสียชีวิต 6 มกราคม 2559  28,542  11,299  3,806  2,535  10,675  4,809  14,061  3,955  http://apps.who.int/ebola/sites/default/files/atoms/files//who_ebola_situation_report_06-01-2016.pdf?ua=1  23 ธันวาคม 2558   28,542  11,299  3,806  2,535  10,676  4,809  14,061  3,955 http://apps.who.int/ebola/sites/default/files/atoms/files//who_ebola_situation_report_23-12-2015.pdf?ua=1  9 ธันวาคม 2558   28,542  11,2993,806 2,535  10,675  4,809  14,061   3,955 http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/201492/1/ebolasitrep_9Dec2015_eng.pdf?ua=1 25 พฤศจิกายน 2558  28,539  11,298  3,806  2,535  10,672  4,808  14,061  3,955 http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/197915/1/ebolasitrep_25Nov2015_eng.pdf?ua=1 11 พฤศจิกายน 2558  28,539  11,298  3,806  2,535  10,672  4,808  14,061  3,955 http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/194050/1/ebolasitrep_11Nov2015_eng.pdf?ua=1 25 ตุลาคม 2558  28,539  11,298  3,800  2,534  10,672  4,808  14,061  3,955  11 คุลาคม 2558  28,454  11,297  3,800  2,534  10,672  4,808  13,982  3,955 
+การระบาดของไวรัสอีโบลาเล็กน้อยแบ่งตามประเทศและวันที่ ตั้งแต่ 30 กรกฎาคม 2557 ถึงการอัปเดตโดย WHO หรือรัฐล่าสุดเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2558วันที่  รวม  ไนจีเรีย  เซเนกัล  สหรัฐอเมริกา   สเปน  มาลี  สหราชอาณาจักร  อิตาลีอ้างอิง ผู้ป่วย   ผู้เสียชีวิต  ผู้ป่วย  ผู้เสียชีวิต  ผู้ป่วย  ผู้เสียชีวิต   ผู้ป่วย  ผู้เสียชีวิต  ผู้ป่วย  ผู้เสียชีวิต ผู้ป่วย   ผู้เสียชีวิต ผู้ป่วย   ผู้เสียชีวิต ผู้ป่วย   ผู้เสียชีวิต 30 สิงหาคม 2558  36  15  20 8  1  0  4  1  1  0  8  6  1  0 1  0 http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/183400/1/Ebolasitrep_26Aug2015_eng.pdf?ua=1 29 ธันวาคม 2557  35  15  20 8  1  0  4  1  1  0  8  6  1  0  –  –  14 ธันวาคม 2557  32 15   20  8  1 0  4  1  1  0  6  6 – – – –  2 พฤศจิกายน 2557  27   10  20 8 1 0 4 1 1 0 1  1 – –  – –  12 ตุลาคม 2557  23  8  20 8 1 0 1 0 1 0-   – – –  – – WHO: Ebola Response Roadmap Situation Report 15 October 2014 28 กันยายน 2557  22  8  20 8 1 0 1 0-   – -   – – –  – – WHO: Ebola Response Roadmap Situation Report – 1 October 2014 30 กรกฎาคม 2557 3  1   3  1  –   –  –  – -   –  –  – –  – –  – 

 เชิงอรรถ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 .
 .

หมวดหมู่:อีโบลา
หมวดหมู่:ภัยพิบัติในปี พ.ศ. 2557
หมวดหมู่:ภัยพิบัติในปี พ.ศ. 2558
หมวดหมู่:ภัยพิบัติในปี พ.ศ. 2559
หมวดหมู่:โรคระบาด