รายชื่อจักรวรรดิเรียงตามพื้นที่

จักรวรรดิบางส่วนในประวัติศาสตร์มนุษย์ถูกมองว่าเป็นจักรวรรดิที่มีขนาดใหญ่ที่สุดตลอดกาล ขึ้นอยู่กับคำจำกัดความและวิธีการวัด วิธีการวัดขนาดที่เป็นไปได้ ได้แก่ พื้นที่ ประชากร เศรษฐกิจ และอำนาจ ในบรรดาวิธีเหล่านี้ พื้นที่เป็นวิธีที่ใช้กันมากที่สุด เนื่องจากมีคำจำกัดความที่ค่อนข้างแม่นยำและสามารถวัดได้อย่างแม่นยำในระดับหนึ่ง ถึงกระนั้น แม้แต่พื้นที่ก็ยังมีข้อจำกัดในเรื่องนี้ เนื่องจากความยากลำบากในการกำหนดขอบเขตของจักรวรรดิ อันเนื่องมาจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น ลักษณะการควบคุมของจักรวรรดิทางอ้อม และพื้นที่ที่มีประชากรเบาบางหรือแม้แต่ไม่มีประชากรอาศัยอยู่เลย ซึ่งอาจอยู่ภายใต้การควบคุมของจักรวรรดิในนาม แต่ไม่ได้ถูกปกครองอย่างแท้จริง

Rein Taagepera นักรัฐศาสตร์ชาวเอสโตเนีย ผู้ตีพิมพ์บทความวิชาการหลายชุดเกี่ยวกับขอบเขตดินแดนจักรวรรดิในประวัติศาสตร์ระหว่าง ค.ศ. 1978 ถึง 1997 และหนังสือใน ค.ศ. 2024 ให้คำนิยามจักรวรรดิในบริบทนี้เป็น "หน่วยงานทางการเมืองที่มีอำนาจอธิปไตยขนาดใหญ่พอสมควร ซึ่งส่วนประกอบต่าง ๆ ไม่ได้มีอำนาจอธิปไตย" และขนาดของจักรวรรดิถูกนิยามว่า เป็นพื้นที่ที่จักรวรรดิมีอภิสิทธิ์ทางทหารและการเก็บภาษีที่ไม่อาจโต้แย้งได้ รายชื่อนี้ไม่ครบถ้วนสมบูรณ์ เนื่องจากขาดข้อมูลสำหรับจักรวรรดิหลายแห่ง ด้วยเหตุนี้และเนื่องจากความไม่แน่นอนที่มีอยู่ในการประมาณการ จึงไม่มีการจัดอันดับ

 จักรวรรดิดูตามพื้นที่ 
สำหรับข้อมูลประกอบ พื้นที่ดินของโลก ยกเว้นทวีปแอนตาร์กติกา มีขนาด 

 พื้นที่และดินแดนทั้งหมดที่อยู่ในจักรวรรดิ
ขนาดของจักรวรรดิในรายการนี้กำหนดจากพื้นที่ดินแห้งที่จักรวรรดิควบคุมในขณะนั้น ซึ่งอาจแตกต่างจากพื้นที่ที่จักรวรรดินั้นอ้างสิทธิ์อย่างมาก เช่น ใน ค.ศ. 1800 มหาอำนาจยุโรปอ้างสิทธิ์รวมกันประมาณ % ของพื้นผิวโลกที่จักรวรรดิเหล่านั้นไม่ได้ควบคุมอย่างมีประสิทธิภาพ ในกรณีที่การประมาณการแตกต่างกัน รายการจะถูกจัดเรียงตามการประมาณการที่ต่ำที่สุด หากมีรายการมากกว่าหนึ่งรายการที่มีพื้นที่เท่ากัน รายการเหล่านั้นจะถูกจัดเรียงตามลำดับตัวอักษรในภาษาอังกฤษ

จักรวรรดิพื้นที่ใหญ่ที่สุด ล้าน ตร.กม. ล้าน ตร.ไมล์ % ของโลกปี (ค.ศ.)จักรวรรดิบริติช35.5จักรวรรดิมองโกล24.0 หรือ จักรวรรดิรัสเซีย22.8ราชวงศ์ชิง14.7จักรวรรดิสเปน13.7จักรวรรดิอาณานิคมฝรั่งเศสที่สอง11.5รัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์11.1รัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์11.1ราชวงศ์หยวน11.0ประเทศสหรัฐ9.5จักรวรรดิซฺยงหนู9.0จักรวรรดิบราซิลจักรวรรดิญี่ปุ่น7.4––3.285–ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก6.5ราชวงศ์หมิง6.5รัฐเคาะลีฟะฮ์รอชิดูน6.4รัฐข่านเตอร์กิกที่หนึ่ง6.0รัฐข่านโกลเดนฮอร์ด6.0ราชวงศ์ฮั่นตะวันตก6.0จักรวรรดิอะคีเมนิด5.5จักรวรรดิโปรตุเกสที่สอง5.5ราชวงศ์ถัง5.4จักรวรรดิมาเกโดนีอา5.2จักรวรรดิออตโตมัน5.2ราชวงศ์หยวนเหนือ5.0จักรวรรดิโรมัน5.0ราชวงศ์ซิน4.7จักรวรรดิทิเบต4.6รัฐเซียนเปย์4.5จักรวรรดิเม็กซิโกที่หนึ่ง4.429จักรวรรดิเตมือร์4.4รัฐเคาะลีฟะฮ์ฟาฏิมียะฮ์4.1รัฐข่านเตอร์กิกตะวันออก4.0จักรวรรดิฮัน4.0จักรวรรดิโมกุล4.0มหาจักรวรรดิเซลจุค3.9จักรวรรดิซิลูซิด3.9จักรวรรดิอิตาลีจักรวรรดิข่านอิล3.75รัฐข่านซูงการ์3.6จักรวรรดิข่านชากาทาย3.5 หรือ จักรวรรดิซาเซเนียน3.5รัฐข่านเตอร์กิกตะวันตก3.5ซฺยงหนูตะวันตก3.5จักรวรรดิอาณานิคมฝรั่งเศสที่หนึ่ง3.4จักรวรรดิกาสนาวิยะห์3.4จักรวรรดิเมารยะ3.4–5.0–– หรือ รัฐสุลต่านเดลี3.2จักรวรรดิอาณานิคมเยอรมันราชวงศ์ซ่งเหนือ3.1รัฐข่านอุยกูร์3.1ราชวงศ์จิ้นตะวันตก3.1จักรวรรดิเดนมาร์ก3.0ราชวงศ์สุย3.0จักรวรรดิซาฟาวิด2.9จักรวรรดิซามานิด2.85ราชวงศ์จิ้นตะวันออก2.8จักรวรรดิมีดซ์2.8จักรวรรดิพาร์เธีย2.81รัฐข่านโหรวหราน2.8จักรวรรดิไบแซนไทน์2.7–2.8–– หรือ อาณาจักรอินโด-ไซเทีย2.6ราชวงศ์เหลียว2.6อาณาจักรกรีก-แบกเตรีย2.5โฮ่วจ้าว2.5สมาพันธรัฐมราฐา2.5จักรวรรดิอาณานิคมเบลเยียมราชวงศ์จิน2.3จักรวรรดิฆวอแรซม์2.3–3.6–– หรือ ราชวงศ์ฉิน2.3จักรวรรดิดัตช์2.1จักรวรรดิฝรั่งเศสที่หนึ่ง2.1จักรวรรดิรุสเคียฟ2.1รัฐสุลต่านมัมลูก2.1 หรือ ราชวงศ์ซ่งใต้2.1จักรวรรดิโปรตุเกสที่สาม2.1รัฐเคาะลีฟะฮ์อัลโมฮัด2.0–2.3–– หรือ วุยก๊ก2.0เฉียนฉิน2.0เฉียนจ้าว2.0ราชวงศ์ฆูริด2.0จักรวรรดิอินคา2.0จักรวรรดิกุษาณะ2.0–2.5––ราชวงศ์หลิวซ่ง2.0ราชวงศ์เว่ย์เหนือ2.0จักรวรรดิโรมันตะวันตก2.0ราชวงศ์อัยยูบิด1.7–2.0–– หรือ จักรวรรดิคุปตะ1.7–3.5–– หรือ จักรวรรดิเฮฟทาไลต์1.7–4.0–– หรือ ราชวงศ์บูยิด1.6ง่อก๊ก1.5ราชวงศ์ฉีเหนือ1.5ซฺยงหนูเหนือ1.5ราชวงศ์โจวเหนือ1.5จักรวรรดิอัสซีเรียใหม่1.4อาณาจักรเมารยะตะวันออก1.3ราชวงศ์เหลียง1.3, , หรือ จักรวรรดิกอญัร0.50อาณาจักรอักซุม1.25ราชวงศ์ชาง1.25ฟรังเกีย1.2ศรีวิชัย1.2อาณาจักรอินโด-กรีก1.1จักรวรรดิมาลี1.1เครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนีย1.1 หรือ ราชวงศ์อัลโมราวิด1.0ราชวงศ์ปุษยภูติ1.0 หรือ ราชวงศ์คุรชระ-ประติหาระ1.0จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์1.0รัฐข่านคาซาร์1.0–3.0–– หรือ จักรวรรดิเขมร1.0ราชอาณาจักรใหม่แห่งอียิปต์1.0 หรือ ราชอาณาจักรทอเลมี1.0การาคีไต1.0–1.5–– หรือ ซิเทีย1.0จ๊กก๊ก1.0ราชวงศ์ฏอฮิริด1.0เซี่ยตะวันตก1.0จักรวรรดิสวีเดน0.99ราชอาณาจักรอาร์มีเนีย0.9 จักรวรรดิแอกแคด0.8รัฐข่านอะวาร์0.8รัฐฉู่0.8ชาวฮัน0.8จักรวรรดิซองไฮ0.8ฮิกซอส0.65ราชวงศ์ที่ยี่สิบหกแห่งอียิปต์0.65จักรวรรดิรอซวี0.624จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีรัฐเคาะลีฟะฮ์กอร์โดบา0.6จักรวรรดิโปรตุเกสที่หนึ่ง0.6ราชอาณาจักรวิซิกอท0.6ราชวงศ์โจว0.55จักรวรรดิซิกข์0.20เอมิเรตกอร์โดบา0.5โกศล0.5ลิเดีย0.5แคว้นมคธ0.5ราชอาณาจักรกลางแห่งอียิปต์0.5จักรวรรดิบาบิโลเนียใหม่0.5ราชวงศ์สาตวาหนะ0.5ราชวงศ์ที่ยี่สิบห้าแห่งอียิปต์0.5เซแทร็ปตะวันตก0.5อาณาจักรฮิตไทต์ใหม่0.45ราชวงศ์เซี่ย0.45จักรวรรดิบัลแกเรีย0.4ฝรั่งเศสสมัยกลาง0.4จักรวรรดิอัสซีเรียสมัยกลาง0.4ราชอาณาจักรเก่าแห่งอียิปต์0.4รัฐเคาะลีฟะฮ์โซโกโต0.4จักรวรรดิละติน0.35คาร์เธจโบราณ0.3อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ0.3มิตันนี0.3จักรวรรดิอาชันตี0.25จักรวรรดิบาบิโลนที่หนึ่ง0.25จักรวรรดิแอซเท็ก0.22จักรวรรดิซูลู0.08จักรวรรดิเอลาม0.2ฟริเจีย0.2ราชวงศ์อิซินที่สอง0.2อูราร์ตู0.2ราชวงศ์โจวตะวันออก0.15จักรวรรดิฮิตไทต์สมัยกลาง0.15จักรวรรดิอัสซีเรียเก่า0.15จักรวรรดิฮิตไทต์เก่า0.15จักรวรรดิโอโย0.15จักรวรรดิโบร์นู0.05ลาร์ซา0.1จักรวรรดิซูเมอร์ใหม่0.1จักรวรรดิตารัสกัน0.075ลากัช0.05ซูเมอร์0.05

 เส้นเวลาจักรวรรดิใหญ่สุดจนถึงปัจจุบัน 
จักรวรรดิเก่าแก่ที่สุดที่สามารถระบุได้แน่นอนว่ามีขนาดใหญ่กว่าจักรวรรดิก่อนหน้าทั้งหมดคืออียิปต์บนและล่าง ซึ่งครอบคลุมพื้นที่มากกว่าอารยธรรมที่ใหญ่ที่สุดก่อนหน้านี้ถึงสิบเท่า เมื่อช่วงประมาณ 3000 ปีก่อน ค.ศ.

จักรวรรดิพื้นที่ปีล้าน ตร.กม.ล้าน ตร.ไมล์อียิปต์บนและล่าง0.1ราชอาณาจักรเก่าแห่งอียิปต์0.250.4จักรวรรดิแอกแคด0.650.8ราชอาณาจักรใหม่แห่งอียิปต์1.0ราชวงศ์ชาง1.25จักรวรรดิอัสซีเรียใหม่1.4จักรวรรดิมีดซ์2.8จักรวรรดิอะคีเมนิด3.65.5จักรวรรดิซฺยงหนู9.0รัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์11.1จักรวรรดิมองโกล13.524.0จักรวรรดิบริติช24.535.5

 เส้นเวลาจักรวรรดิใหญ่สุดในเวลานั้น 
จักรวรรดิพื้นที่ในช่วงที่เป็นจักรวรรดิใหญ่สุดช่วงโดยประมาณล้าน ตร.กม.ล้าน ตร.ไมล์อียิปต์บน0.1ราชอาณาจักรเก่าแห่งอียิปต์0.25–0.4–จักรวรรดิแอกแคด0.2–0.6–อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ0.15ราชอาณาจักรกลางแห่งอียิปต์0.2–0.5–ราชวงศ์เซี่ย0.4ฮิกซอส0.65ราชอาณาจักรใหม่แห่งอียิปต์0.65–1.0–ราชวงศ์ชาง0.9–1.1–ราชอาณาจักรใหม่แห่งอียิปต์0.5–0.6–ราชวงศ์โจว0.35–0.45–จักรวรรดิอัสซีเรียใหม่0.4–1.4–จักรวรรดิมีดซ์3.0จักรวรรดิอะคีเมนิด2.5–5.5–จักรวรรดิมาเกโดนีอา5.2จักรวรรดิซิลูซิด4.0จักรวรรดิเมารยะ3.5ราชวงศ์ฮั่น2.5จักรวรรดิซฺยงหนู5.7ราชวงศ์ฮั่น4.2–6.5– ADจักรวรรดิโรมัน4.4–จักรวรรดิซาเซเนียน3.5จักรวรรดิฮัน4.0จักรวรรดิซาเซเนียน3.5รัฐข่านเกิกทืร์ค3.0–5.2––รัฐเคาะลีฟะฮ์รอชิดูน5.2รัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์9.0–11.0––รัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์8.3–11.0––ทิเบต2.5–4.7––ราชวงศ์ซ่ง3.0จักรวรรดิเซลจุค3.0–4.0––ทิเบต2.5ราชวงศ์จิน2.3จักรวรรดิมองโกล18.0–24.0––ราชวงศ์หยวน11.0จักรวรรดิเตมือร์4.0ราชวงศ์หมิง4.7–6.5––จักรวรรดิออตโตมัน4.3อาณาจักรซาร์รัสเซีย6.0–12.0––จักรวรรดิรัสเซีย14.0–17.0––จักรวรรดิบริติช23.0–34.0––สหภาพโซเวียต22.5– 

 จักรวรรดิดูตามประชากร 
เนื่องจากแนวโน้มประชากรโลกที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อเวลาผ่านไป ตัวเลขประชากรสัมบูรณ์จึงมีความเกี่ยวข้องน้อยกว่าสำหรับการเปรียบเทียบระหว่างอาณาจักรต่าง ๆ เมื่อเทียบกับส่วนแบ่งของประชากรโลกในแต่ละช่วงเวลา ตลอดช่วงเวลาส่วนใหญ่นับตั้งแต่ประมาณ 400 ปีก่อน ค.ศ. ส่วนแบ่งประชากรรวมของสองจักรวรรดิที่มีประชากรมากที่สุดอยู่ที่ 30–40% ของประชากรโลก จักรวรรดิที่มีประชากรมากที่สุดส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในประเทศจีน
จักรวรรดิประชากรจักรวรรดิในหน่วยร้อยละของประชากรโลกปี (ค.ศ.)ราชวงศ์ชิง37ราชวงศ์ซ่งเหนือ33ราชวงศ์ฮั่นตะวันตก32จักรวรรดิมองโกล31จักรวรรดิโรมัน30ราชวงศ์จิ้น28ราชวงศ์หมิง28ราชวงศ์ฉิน24จักรวรรดิโมกุล24ราชวงศ์ถัง23รัฐสุลต่านเดลี23จักรวรรดิบริติช23จักรวรรดิญี่ปุ่น20จักรวรรดิเมารยะ19เฉียนฉิน19ราชวงศ์โจวเหนือ16จักรวรรดิมาเกโดนีอา15จักรวรรดิหรรษะ15จักรวรรดิคุปตะ13ราชวงศ์เว่ย์เหนือ13รัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์13จักรวรรดิอะคีเมนิด12เฉียนเยียน12ราชวงศ์จิน12นาซีเยอรมนี12

 อ้างอิง 

*
*
หมวดหมู่:รายชื่อประเทศ