อู้โอะตะมะ

ซะยาดอ อู้โอะตะมะ ( ; , อุตตม; 28 ธันวาคม ค.ศ. 1879 – 9 กันยายน ค.ศ. 1939) เป็นพระภิกษุนิกายเถรวาท นักเขียน และผู้นำขบวนการเอกราชพม่าในสมัยอาณานิตมพม่า พระภิกษุเชื้อสายยะไข่ถูกรัฐบาลอาณานิคมบริติชจับกุมหลายครั้งจากกิจกรรมทางการเมืองที่ต่อต้านอาณานิคม

ชีวประวัติ
ท่านเกิดเมื่อ พ.ศ. 2391 ได้บวชเป็นสามเณรและบวชเป็นพระภิกษุต่อมา จนได้เป็นเจ้าอาวาสวัดในหมู่บ้านพยิลองจอว์ เมื่อมัณฑะเลย์แตก อู้โอะตะมะจึงสึกออกจากพระและมาเป็นผู้นำฝ่ายต่อต้านอังกฤษ และได้ร่วมมือกับกลุ่มต่อต้านอื่น ๆ กองทัพของอู้โอะตะมะสามารถยึดเมืองสะคุได้ และยังเข้าตีเมืองซะลี่น มยัตไลธอง และสีนบยูจุนใน พ.ศ. 2429 ซึ่งเป็นการรบที่ดุเดือดและสังหารนายทหารอังกฤษได้หลายคน หลังจากนั้น อู้โอะตะมะเปลี่ยนมาใช้การรบแบบกองโจร ในที่สุด อู้โอะตะมะถูกจับได้ที่เลกายง์ เพราะบุตรบุญธรรมทรยศไปแจ้งข่าวแก่อังกฤษ อู้โอะตะมะถูกตัดสินให้ประหารชีวิตแต่เปิดโอกาสให้อุทธรณ์เพื่อลดโทษได้ แต่อู้โอะตะมะปฏิเสธ ยินดีรับโทษประหาร เขาถูกประหารชีวิตเมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2432 

สิ่งสืบทอด
มรดกของอู้โอะตะมะยังคงมีความสำคัญในพม่าสมัยใหม่ ผลงานของท่านได้รับการรำลึกถึงผ่านกิจกรรมประจำปีในเมืองซิตตเวและย่างกุ้ง อารามชเวเซดี ซึ่งเป็นวัดเก่าของท่านในเมืองซิตตเว ยังคงเป็นสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางการเมืองและสังคม

การเสียชีวิตของท่านซึ่งบันทึกไว้เมื่อวันที่ 9 กันยายน ค.ศ. 1939 ได้รับการรำลึกโดยกลุ่มต่าง ๆ ทั้งในพม่าและต่างประเทศทุกปี การรำลึกเหล่านี้มักเรียกกันว่า "วันอู้โอะตะมะ" จัดขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ความทรงจำของท่าน และเพื่อเตือนใจคนรุ่นปัจจุบันถึงการต่อสู้อันยาวนานเพื่อต่อต้านการกดขี่ของอาณานิคม มีการจัดพิธีนี้ทั่วรัฐยะไข่ รวมถึงที่เจาะพยู, Taungup และพื้นที่อื่น ๆ ทั่วรัฐ และยังฉลองโดยชาวยะไข่ในประเทศไทย มาเลเซีย และญี่ปุ่น

ข้อมูล

 นินิเมียนต์. พม่ากับการต่อต้านจักรวรรดินิยมอังกฤษ ค.ศ. 1885–1893. แปลโดย ฉลอง สุนทราวาณิชย์. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 2543, หน้า 255–257.

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น
Irrawaddy.org: Commemoration of Monk's Death Muted in Arakan State – 9 September 2008.

หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐยะไข่
หมวดหมู่:ภิกษุชาวพม่า
หมวดหมู่:พม่าภายใต้การปกครองของสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:พุทธศาสนิกชนชาวพม่า