รางวัลอาเบล

รางวัลอาเบล (,  ; , ) เป็นรางวัลที่พระมหากษัตริย์นอร์เวย์ทรงมอบให้แก่นักคณิตศาสตร์ผู้มีผลงานดีเด่นหนึ่งคนหรือมากกว่านั้นในแต่ละปี ตั้งชื่อตามนีลส์ เฮนริก อาเบล (1802–1829) นักคณิตศาสตร์ชาวนอร์เวย์ และมีโมเดลอิงจากรางวัลโนเบลโดยตรง ทำให้บางครั้งมีการขนานนามเป็น รางวัลโนเบลสาขาคณิตศาสตร์ รางวัลนี้มาพร้อมกับเหรียญรางวัลและเงินรางวัล 7.5 ล้านโครเนอร์นอร์เวย์ (ประมาณ  ดอลลาร์สหรัฐในปี ; เพิ่มขึ้นจาก 6 ล้านโครเนอร์ใน ค.ศ. 2019)

พิธีมอบรางวัลจัดขึ้นในหอประชุมของมหาวิทยาลัยออสโล ซึ่งเคยเป็นสถานที่จัดพิธีมอบรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพระหว่าง ค.ศ. 1947 ถึง 1989 คณะกรรมการรางวัลอาเบลยังได้จัดตั้งการประชุมสัมมนาอาเบลขึ้น ซึ่งบริหารจัดการโดยสมาคมคณิตศาสตร์แห่งนอร์เวย์ และจัดขึ้นปีละสองครั้ง

 ประวัติ 
รางวัลนี้ริเริ่มมาตั้งแต่โอกาสครบรอบ 100 ปี ชาตกาลของอาเบล โดยนักคณิตศาสตร์ชาวนอร์เวย์ โซฟัส ลี (Sophus Lie) ได้มีแนวคิดให้มีการจัดตั้งรางวัลนี้ขึ้นหลังทราบว่ารางวัลโนเบลจะไม่มีสาขาคณิตศาสตร์ อย่างไรก็ตาม แนวคิดก็ถูกล้มเลิกไปหลังลีเสียชีวิตและการแยกตัวของสหภาพสวีเดน-นอร์เวย์

แนวคิดในการจัดตั้งรางวัลนี้ถูกเสนอขึ้นอีกครั้ง โดยในเดือนสิงหาคม ปี 2001 รัฐบาลนอร์เวย์ได้ประกาศว่ารางวัลอาเบลจะมีการมอบรางวัลเป็นครั้งแรกในปี 2002 เพื่อเป็นเกียรติแก่โอกาสครบรอบ 200 ปี ชาตกาลของอาเบล แต่มีพิธีมอบจริง ๆ ในปี 2003 โดยนักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศส Jean-Pierre Serre เป็นผู้ที่ได้รับรางวัลนี้เป็นคนแรก (เขายังเป็นคนที่อายุน้อยที่สุดที่ได้รับรางวัลเหรียญฟิลด์สอีกด้วย)

 การคัดเลือก 
จะมีประกาศชื่อผู้ที่ได้รับรางวัลในช่วงเดือนมีนาคม หลังจากการคัดเลือกจากคณะกรรมการที่ประกอบด้วยนักคณิตศาสตร์จากนานาชาติ 5 คน ที่ถูกเลือกมาจากสหภาพคณิตศาสตร์นานาชาติ (IMU) และสมาคมคณิตศาสตร์แห่งชาติยุโรป (EMS) รัฐบาลนอร์เวย์มอบเงินจัดตั้งกองทุน 200 ล้านโครเนอร์นอร์เวย์ (ประมาณ 23 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) กองทุนนี้ดูแลโดยคณะผู้บริหารที่เลือกมาจากสถาบันการศึกษาวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์แห่งนอร์เวย์

คณะกรรมการสามารถเลือกบุคคลที่เหมาะสมคนใดก็ได้ แต่ไม่มีสิทธิ์เลือกตัวเอง ผู้ที่ถูกเสนอชื่อจะต้องเป็นบุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่ แต่หากผู้ที่ได้รับรางวัลเสียชีวิตหลังการประกาศชื่อ จะมีการมอบรางวัลให้ในภายหลัง ผลการตัดสินจะมาจากสถาบันการศึกษาวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์แห่งนอร์เวย์ ภายใต้การแนะนำจากคณะกรรมการรางวัลอาเบล ซึ่งมีทั้งชาวนอร์เวย์และชาติอื่น ๆ รวมอยู่ด้วย

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 


 Official website of the Abel Symposium

 What is the Abel Prize? Millennium Mathematics Project & Isaac Newton Institute

หมวดหมู่:รางวัลระหว่างประเทศ
หมวดหมู่:รางวัลคณิตศาสตร์
หมวดหมู่:นีลส์ เฮนริก อาเบล
หมวดหมู่:รางวัลนอร์เวย์