มาห์เซียร์

มาห์เซียร์ (), มหาศีร์ () หรือ มหาสีร์ () เป็นชื่อสามัญของปลาน้ำจืดขนาดใหญ่จำพวกหนึ่ง ที่อยู่ในสกุล Tor, Neolissochilus และ Naziritorโดยเฉพาะอย่างยิ่งในสกุล Tor ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae)

มาห์เซียร์เป็นปลาที่กระจายพันธุ์ในเขตร้อนของทวีปเอเชียตั้งแต่มาเลเซีย, อินโดนีเซีย, เอเชียใต้ จนถึงอิหร่าน ตลอดจนอนุทวีปอินเดียMenon AGK, 1992. Taxonomy of mahseer fishes of the genus Tor Gray with description of a new species from the Deccan. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 89 (2):210–228

มาห์เซียร์เป็นปลาน้ำจืดขนาดใหญ่ มีรูปร่างคล้ายปลาคาร์ป เป็นปลาที่อาศัยอยู่รวมตัวกันเป็นฝูงขนาดใหญ่ มักพบอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำที่ใสสะอาด มีปริมาณออกซิเจนละลายในน้ำสูง เช่น ลำธารหรือน้ำตกในป่าดิบชื้น หรือแม่น้ำขนาดใหญ่หลายสาย เช่น แม่น้ำสาละวิน, แม่น้ำเมย, แม่น้ำเพชรบุรี เป็นต้น 

เป็นปลาที่นิยมตกเป็นเกมกีฬา และนิยมรับประทานเนื้อเป็นอาหารในบางชนิด และบางพื้นที่ แต่ขณะที่บางพื้นที่ในประเทศไทยมีความเชื่อว่า เมื่อรับประทานไปแล้วจะมีอาการมึนเมา หรือถึงขั้นเสียชีวิตได้ จึงเชื่อกันว่าเป็นปลาเจ้า แต่ความจริงแล้ว เกิดจากการที่ปลากินผลไม้พิษจำพวกลูกกระเบาหรือลูกลำโพงเข้าไปแล้วสะสมความเป็นพิษไว้ในตัวเหมือนกับกรณีของปลาบ้า เมื่อมีผู้รับประทานไปแล้วจะเกิดมีอาการมึนเมา 

มาห์เซียร์ชนิดที่มีขนาดใหญ่ที่สุดคือปลาเวียนทอง ซึ่งมีสถิติบันทึกไว้ว่ายาวได้ถึง 2.75 เมตร (9 ฟุต) และมีน้ำหนักถึง 54 กิโลกรัม (119 ปอนด์) ถือว่าเป็นหนึ่งในปลาน้ำจืดที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลกด้วย แต่ปัจจุบันนี้ก็หาตัวอย่างปลาที่มีขนาดใกล้เคียงขนาดนี้ได้ยากเต็มทีCordington, K. De. B. 1939. Notes on Indian Mahseer. Journal of Bombay Natural History Society. 46: 336–334 หน้า 118, Monsters of the River 2013 โดย กิตติพงษ์ จารุธาณินทร์, ป๋อง บางตาล. "V.I.P. (Very Important Pisces)". นิตยสาร Aquarium Biz ปีที่ 4 ฉบับที่ 39: กันยายน 2013

สำหรับมาห์เซียร์ มีชื่อเรียกหลากหลายในภาษาไทย เช่น "ปลาพลวง", "ปลาโพ", "ปลาเพง ", "ปลาจาด"ราชบัณฑิตยสถาน, 2539: หน้า 225 , "ปลาพุง", "ปลายาด" ราชบัณฑิตยสถาน, 2539: หน้า 775, "ปลาคม", "ปลาเวียน", "ปลาเงียน" ในขณะที่ภาษามลายูจะเรียกว่า "อีกันเมเลาะ" หรือ "อีกันกือเลาะ" เป็นต้น

การจำแนก
สกุล Tor

ประกอบด้วย

 Tor ater, Roberts, 1999
 Tor barakae, Arunkumar & Basudha, 2003
 Tor douronensis, Valenciennes, 1842 (ปลาพลวงชมพู)
 Tor hemispinus, Chen & Chu, 1985
 Tor kulkarnii, Menon, 1992 
 Tor khudree, Sykes, 1839
 Tor laterivittatus, Zhou & Cui, 1996
 Tor macrolepis, Heckel, 1838
 Tor malabaricus, Jerdon, 1849
 Tor polylepis, Zhou & Cui, 1996
 Tor progeneius, McClelland, 1839
 Tor putitora, Hamilton, 1822 (ปลาเวียนทอง, ปลาเวียนยักษ์, ปลาคม)
 Tor qiaojiensis, Wu, 1977
 Tor remadevii, Madhusoodana Kurup & Radhakrishnan, 2011
 Tor sinensis, Wu, 1977 (ปลาเวียนจีน)
 Tor soro, Valenciennes, 1842
 Tor tambra, Valenciennes, 1842
 Tor tambroides, Bleeker, 1854 (ปลาเวียน, ปลายาด)
 Tor tor, Hamilton, 1822
 Tor yingjiangensis, Chen & Yang, 2004
 Tor yunnanensis, (Wang, Zhuang & Gao, 1982)

สกุล Neolissochilus

ประกอบด้วย:

 Neolissochilus baoshanensis, (Chen & Yang, 1999)
 Neolissochilus benasi, (Pellegrin & Chevey, 1936)
 Neolissochilus blythii, (Day, 1870)
 Neolissochilus compressus, (Day, 1870)
 Neolissochilus dukai, (Day, 1878)
 Neolissochilus hendersoni, (Herre, 1940)
 Neolissochilus heterostomus, (Chen & Yang, 1999)
 Neolissochilus hexagonolepsis, (McClelland, 1839)
 Neolissochilus hexastichus, (McClelland, 1839)
 Neolissochilus longipinnis, (Weber & de Beaufort, 1916)
 Neolissochilus namlenensis, (Nguyen & Doan, 1969) 
 Neolissochilus nigrovittatus, (Boulenger, 1893)
 Neolissochilus paucisquamatus, (Smith, 1945)
 Neolissochilus soroides, (Duncker, 1904) (ปลาพลวงทอง)
 Neolissochilus spinulosus, (McClelland, 1845)
 Neolissochilus stevensonii, (Day, 1870)
 Neolissochilus stracheyi, (Day, 1871) (ปลาพลวงหิน, ปลาพลวง)
 Neolissochilus subterraneus, Vidthayanon & Kottelat, 2003 (ปลาพลวงถ้ำ)
 Neolissochilus sumatranus, (Weber & de Beaufort, 1916)
 Neolissochilus theinemanni, (Ahl, 1933)
 Neolissochilus tweediei, (Herre & Myers, 1937)
 Neolissochilus vittatus, (Smith, 1945)

สกุล Naziritor

ประกอบด้วย:

 Naziritor zhobensis, Mirza, 1967

อ้างอิง

บรรณานุกรม

แหล่งข้อมูลอื่น
เว็บไซต์มาห์เซียร์ 

หมวดหมู่:ปลาแบ่งตามชื่อสามัญ
หมวดหมู่:วงศ์ปลาตะเพียน
หมวดหมู่:ปลาน้ำตกและลำธาร
หมวดหมู่:ปลาเกม
หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศไทย
หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศอินเดีย
bn:মহাশোল
fr:Tor (poisson)
id:Semah
lt:Pailgažvyniai
ml:കുയിൽ മീൻ
ms:Ikan Kelah
pnb:معاشیر