การอ้างผลที่ตามมา

การอ้างผลที่ตามมา
(, , คำละตินแปลว่า การให้เหตุผลโดยผลที่จะเกิดขึ้น) เป็นการให้เหตุผลที่สรุปว่าสมมติฐาน (ปกติจะเป็นความเชื่อ) เป็นจริงหรือไม่จริง โดยอาศัยเพียงว่าข้อตั้งจะให้ผลที่ตามมาอันน่าพึงใจหรือไม่น่าพึงใจ
การให้เหตุผลเช่นนี้เป็นรูปแบบหนึ่งของ การอ้างอารมณ์ (appeal to emotion) และเป็นเหตุผลวิบัติชนิดหนึ่ง
เพราะความน่าพึงใจของผลไม่ได้ทำให้เหตุผลนั้นเป็นจริง
นอกจากนั้นแล้ว เพราะจำแนกว่าผลนั้นน่าพึงใจหรือไม่น่าพึงใจ
จึงมีมุมมองที่เป็นอัตวิสัยโดยธรรมชาติ คือเป็นจริงสำหรับบางบุคคลเท่านั้น (เทียบกับเหตุผลที่ควรจะเป็นปรวิสัย คือเป็นความจริงกับทุกๆ คน)

 รูปแบบทั่วไป 
การให้เหตุผลที่อาศัยการอ้างผลที่ตามมาโดยทั่วไปจะมีสองรูปแบบ

 รูปแบบเชิงบวก 
ถ้า "ก" จริง, "ข" จะเกิดขึ้น
"ข" น่าพึงใจ
ดังนั้น "ก" ต้องเป็นจริง
ดังนั้น จึงมีลักษณะคล้ายกับเหตุผลวิบัติโดย wishful thinking (การคิดตามความปรารถนา)

 ตัวอย่าง 
 พายน่าจะเป็นจำนวนตรรกยะ เพราะทำให้ค่านั้นงาม
 อสังหาริมทรัพย์ปีนี้จะมีค่าเพิ่มขี้นเรื่อยๆ (เพราะ) เจ้าของย่อมยินดีกับกำไรส่วนทุน
 มนุษย์จะเดินทางได้เร็วกว่าแสง (เพราะ) การเดินทางได้เร็วกว่าแสงจะมีประโยชน์มากในการเที่ยวไปในอวกาศ
 ชีวิตหลังการตายจะต้องมี (เพราะ) ข้าพเจ้าต้องการจะอยู่ตลอดไป

 รูปแบบเชิงลบ 
ถ้า "ก" จริง, "ข" จะเกิดขึ้น
"ข" ไม่น่าพึงใจ
ดังนั้น "ก" ต้องไม่จริง

 ตัวอย่าง 
เจตจำนงเสรีต้องมี (เพราะ) ถ้าไม่มี เราทั้งหมดก็จะเป็นเพียงเครื่องกล 
ทฤษฎีวิวัฒนาการจะต้องไม่จริง (เพราะ) ถ้าเป็นจริงแล้ว มนุษย์ก็จะไม่มีอะไรดีกว่าสัตว์เดรัจฉาน และต้องมีบรรพบุรุษเป็นสัตว์เดียรัจฉาน
 "ถ้าชายหกคนนี้ชนะคดีนี้ ก็จะหมายความว่าพวกตำรวจมีความผิดฐานเบิกความเท็จ ว่าพวกตำรวจมีความผิดโดยการซ้อมและการข่มขู่ ว่าคำสารภาพนั้นกุขึ้นและไม่ได้รับเข้าเป็นหลักฐานอย่างถูกต้องโดยทำให้พิพากษาลงโทษอย่างผิดพลาด นี้เป็นภาพพจน์ที่น่ารังเกียจจนกระทั่งว่า ทุกคนที่มีเหตุมีผลจะต้องกล่าวว่า การปล่อยให้เป็นเช่นนี้ไม่ถูกแน่" เป็นคำตัดสินของศาลอังกฤษว่าผู้ต้องหามีความผิดในคดี Birmingham Six ซึ่งภายหลังต่อมาชายหกคนก็ได้การตัดสินว่าบริสุทธิ์ (และสิ่งไม่ดีที่ศาลพูดถึงนั้นพิสูจน์ว่าเป็นจริงทุกอย่าง) และรัฐบาลต้องเสียค่าเสียหายให้กับผู้ต้องหา
 พระเป็นเจ้าจะต้องมี (เพราะ) ถ้าไม่มี ก็จะไม่มีเหตุผลให้เป็นคนดีและชีวิตก็จะไม่มีความหมายอะไร
 ศีลธรรมที่เป็นปรวิสัยต้องมี (เพราะ) ถ้าไม่มี ก็จะต้องพิจารณาว่า การกระทำที่โหดเหี้ยมเป็นสิ่งที่ยอมรับได้

 ในนิติศาสตร์ 
ในนิติศาสตร์ การให้เหตุผลโดยความไม่สะดวกหรือที่เรียกว่า argumentum ab inconvenienti เป็นการอ้างผลที่ตามมาซึ่งไม่จัดว่าวิบัติ 
เพราะเป็นการแสดงว่า การกระทำที่เสนอนั้นจะสร้างความยากลำบากเกินเหตุ
ยกตัวอย่างเช่น ให้เหตุผลเช่นนี้เพื่อค้านกฎหมายที่บังคับผู้ให้กู้เงินแบบจำนองทรัพย์สิน ให้ต้องตรวจสอบว่าผู้ที่ต้องการยืมเงินมีสิทธิ์ในทรัพย์สินนั้นจริงๆ โดยสอบถามกับสำนักงานศาลทุกๆ แห่งทั่วประเทศ

 เชิงอรรถและอ้างอิง 

หมวดหมู่:เหตุผลวิบัติโดยเหตุ
หมวดหมู่:เหตุผลวิบัติโดยประเด็น