สมเด็จพระมหาวีรวงศ์

สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ เป็นราชทินนามของสมเด็จพระราชาคณะรูปหนึ่งในฝ่ายธรรมยุติกนิกาย

 ประวัติ 
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงถวายสมณุตมาภิเษกตั้งพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวชิรญาณวโรรส สมเด็จพระราชาคณะเจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุต ขึ้นเป็นสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา ดำรงตำแหน่งสกลมหาสังฆปริณายกตั้งแต่ปี พ.ศ. 2453 นับแต่นั้นก็ยังไม่มีพระเถระรูปใดในฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ได้ดำรงสมณศักดิ์ชั้นสมเด็จพระราชาคณะ เนื่องจากสมเด็จกรมพระยาวชิรญาณวโรรสยังดำรงตำแหน่งเจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุตอยู่ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงพระราชดำริจะตั้งพระพิมลธรรม (ยัง เขมาภิรโต) วัดโสมนัสวิหาร เป็นสมเด็จพระราชาคณะชั้นเจ้าคณะใหญ่ผู้ช่วยคณะธรรมยุติกนิกาย สมเด็จกรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้ทรงนิพนธ์ราชทินนามถวายว่าสมเด็จพระธรรมวีรวงศ์ แต่พระพิมลธรรมกลับไม่ค่อยชอบ สมเด็จกรมพระยาวชิรญาณวโรรสจึงทรงแก้ไขใหม่เป็น สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ และเป็นธรรมเนียมสืบมาให้ถวายเฉพาะแก่สมเด็จพระราชาคณะฝ่ายธรรมยุตที่ชำนาญด้านการเทศนา

 ฐานานุกรม 
สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ มีฐานานุศักดิ์ตั้งฐานานุกรมได้ 10 รูป ดังนี้
 พระครูปลัดสัมพิพัฒนวิริยาจารย์ สุนทรธรรมปฏิภาณนายก ปิฎกธรรมบัณฑิต

 พระครูวินัยธร
 พระครูวิมลสรสิทธิ์ พระครูคู่สวด
 พระครูบรรณวัตร พระครูรองคู่สวด
 พระครูสังฆบริคุต
 พระครูใบฎีกา

 พระครูธรรมธร
 พระครูสิลิฐสรคุณ พระครูคู่สวด
 พระครูพัทธกิจ พระครูรองคู่สวด
 พระครูสมุห์

 ผู้ได้รับสมณศักดิ์ 
ปัจจุบันมีพระเถระได้รับสมณศักดิ์ที่สมเด็จพระมหาวีรวงศ์รวมทั้งสิ้น 8 รูป ดังนี้
 ลำดับที่  รายนาม  วัด  ดำรงสมณศักดิ์ 1  สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (ยัง เขมาภิรโต)  วัดโสมนัสราชวรวิหาร  พ.ศ. 2453–2474 2  สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (อ้วน ติสฺโส)  วัดบรมนิวาสราชวรวิหาร  พ.ศ. 2482–2499 3  สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (จวน อุฏฺฐายี)  วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร  พ.ศ. 2499–2508 4  สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (พิมพ์ ธมฺมธโร)  วัดพระศรีมหาธาตุวรมหาวิหาร  พ.ศ. 2508–2517 5  สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (วิน ธมฺมสาโร)  วัดราชผาติการามวรวิหาร  พ.ศ. 2518–2536 6  สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (ทิม อุฑาฒิโม)  วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร  พ.ศ. 2536–2543 7  สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (มานิต ถาวโร)  วัดสัมพันธวงศารามวรวิหาร  พ.ศ. 2544–2561 8  สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (สุชิน อคฺคชิโน)  วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร  พ.ศ. 2562–ปัจจุบัน

 อ้างอิง 
 เชิงอรรถ

 บรรณานุกรม

  [อนุสรณ์ งานพระราชทานเพลิงศพ สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (มานิต ถาวโร ป.ธ.๙)]