มูลนิธิเพชรรัตน-สุวัทนา

มูลนิธิเพชรรัตน-สุวัทนา เป็นมูลนิธิที่พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ทรงพระกรุณาโปรดให้จัดตั้งขึ้น ในวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2522 มีสำนักงานตั้งอยู่ที่วังรื่นฤดี เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร โดยมีทุนเริ่มต้น 100,000 บาทราชกิจจานุเบกษา, ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ให้อำนาจแต่งตั้งมูลนิธิเพชรรัตน-สุวัทนา เป็นนิติบุคคล, เล่ม ๙๗, ตอน ๑ง, ๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๒๓, หน้า ๕๖ 

 ประวัติ 
ในช่วงที่พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ทรงมีพระชนมายุมากขึ้น พระองค์มีพระดำริว่า นางข้าหลวงและพระประยูรญาติก็คงเริ่มสังเกตได้ว่าพระนางเจ้าสุวัทนาฯ ทรงครุ่นคิดเพื่อตอบคำถามในพระหฤทัย เพราะ เมื่อทรงพระชนมายุมากก็ทรงตระหนักพระหฤทัยแน่แล้วว่า จะทรงพระชนมายุไปอีกได้ไม่เท่าใดนัก และทรงมีห่วงในพระหฤทัยอยู่ 2 สิ่ง คือ หนึ่งทรงห่วงสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา ผู้เป็นพระราชธิดา จึงทรงกราบทูลต่อพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) ว่า "หม่อมฉันขอฝากเจ้าฟ้าด้วยนะ เพคะ" ซึ่งรัชกาลที่ 9 ทรงตอบรับคำเป็นมั่นเป็นเหมาะทุกครั้ง จึงทรงคลายห่วงข้อนี้ได้ ส่วนห่วงที่สองของพระองค์นั้น คือ ทรงห่วงประชาชน ซึ่งห่วงข้อนี้ทรงตรึกตรองพระหฤทัยมานานนับปี ในที่สุดก็ทรงได้คำตอบในพระหฤทัยข้อนี้ว่า "ฉันจะตั้งมูลนิธิ"

เมื่อทรงตัดสินพระหฤทัยได้ดังนั้น ก็ทรงปรึกษากับสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา พระราชธิดาพระองค์เดียว ในที่สุดจึงพระราชทานนามว่า มูลนิธิเพชรรัตน-สุวัทนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี และ พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี โดยมีพระราชธิดาเป็นนายกกิตติมศักดิ์ และพระองค์เป็นองค์ประธานมูลนิธิโดยไม่ออกพระนาม เมื่อพระองค์ทรงพระประชวร จึงทรงมอบตำแหน่งนี้ให้แก่พระราชธิดา จนกระทั่งเมื่อสิ้นพระชนม์ในปี พ.ศ. 2528 พระราชธิดาจึงดำเนินการต่อ

ต่อมาเมื่อสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา พระราชธิดา สิ้นพระชนม์ตามไปด้วยในปี พ.ศ. 2554 ตำแหน่งประธานมูลนิธิและนายกกิตติมศักดิ์จึงว่างลง ต่อมา พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ จึงทรงรับตำแหน่งทั้งสอง

 วัตถุประสงค์ 
มูลนิธิเพชรรัตน-สุวัทนา ดำเนินงานการกุศลทุกด้านที่จะก่อเกิดประโยชน์แก่ส่วนรวม ได้แก่

 สืบสานพระปณิธานตลอดจนเผยแผ่พระเกียรติคุณของสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา และพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ในรัชกาลที่ 6
 ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ สงเคราะห์ แก่ผู้สละชีวิต เลือดเนื้อ และร่างกาย เพื่อป้องกันรักษาสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์
 สนับสนุน ส่งเสริม ทุกวิถีทางเพื่อรักษาไว้ซึ่งขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมอันดีงามของไทย
 ทำนุบำรุงการพระพุทธศาสนา ทั้งในด้านวัตถุและการศึกษา เพื่อดำรงไว้ซึ่งพระพุทธศาสนา ให้เจริญรุ่งเรืองวัฒนาถาวรสืบต่อไป
 บำรุงโรงพยาบาล สถานสงเคราะห์ต่าง ๆ และช่วยเหลือผู้ประสบภัยธรรมชาติ
 ให้ทุนแก่นักเรียน นิสิต นักศึกษา ที่เรียนเก่งและความประพฤติดี ควรได้รับทุนอุดหนุนตามกฎเกณฑ์ระเบียบข้อบังคับของสถานศึกษานั้น ๆ และให้ทุนแก่บุคคลใดคณะใดเพื่อได้ศึกษาวิจัยวิทยาการต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติ
บริหารงานวังรื่นฤดีและตำหนักส่วนพระองค์ ให้เป็นพิพิธภัณฑ์เกี่ยวกับสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา และพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ในรัชกาลที่ 6 ตลอดจนจัดกิจกรรมอันเกี่ยวเนื่องตามวัตถุประสงค์ของมูลนิธิ
บริหารจัดการทรัพย์สินของมูลนิธิ รวมทั้งการนำทรัพย์สินให้เช่าในระยะยาว
ดำเนินการสนับสนุนหรือร่วมมือกับองค์กรการกุศล เพื่อการกุศล และองค์กรสาธารณประโยชน์เพื่อสาธารณประโยชน์
 ร่วมมือกับองค์กรการกุศลอื่น ๆ เพื่อการสาธารณประโยชน์ ทั้งนี้ ไม่เกี่ยวข้องกับการเมืองราชกิจจานุเบกษา, ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ให้อำนาจแต่งตั้งมูลนิธิเพชรรัตน-สุวัทนา เป็นนิติบุคคล, เล่ม ๙๗, ตอน ๑ง, ๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๒๓, หน้า ๕๖ 

 ประธานกิตติมศักดิ์ 
 พระฉายาลักษณ์ พระนาม  ลักษณะ  ดำรงตำแหน่ง สุดตำแหน่ง รวมเวลา 100px พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี  ตลอดพระชนมายุ พ.ศ. 2522 10 ตุลาคม พ.ศ. 2528 6 ปี

 นายกกิตติมศักดิ์ 
 พระฉายาลักษณ์ พระนาม  ลักษณะ  ปีเริ่มต้น ปีสุดตำแหน่ง รวมปีดำรงตำแหน่ง 100px สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา  ตลอดพระชนมายุ พ.ศ. 2522พ.ศ. 2554 32 ปี 100px พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ ตลอดพระชนม์พ.ศ. 2554 อยู่ในตำแหน่ง 14 ปี

 คณะการดำเนินงานเริ่มแรก 
 หม่อมเจ้าวงศานุวัตร เทวกุล ประธานกรรมการ
 พลเอก หลวงสุรณรงค์ กรรมการ
 นายจินตา บุณยอาคม กรรมการ
 นายกัลย์ อิศรเสนา ณ อยุธยา กรรมการ
 นายพูนเพิ่ม ไกรฤกษ์ กรรมการ
 นายภิญโญ เอครพานิช กรรมการและเหรัญญิก
 นายกิตติ สีหนนทน์ กรรมการและเหรัญญิก

คณะกรรมการของมูลนิธิมีจำนวนอย่างน้อยไม่ต่ำกว่า 5 คน อย่างมากไม่เกิน 20 คน อยู่ในตำแหน่งได้คราวละ 4 ปี ตามที่ได้จดทะเบียนเป็นครั้งคราวต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ให้คณะกรรมการเลือกกันเองเป็นประธานคนหนึ่ง เหรัญญิกคนหนึ่ง และเลขานุการคนหนึ่ง ในกรณีที่ตำแหน่งว่างลงกรรมการที่เหลืออยู่นั้น เป็นผู้พิจารณาเลือกบุคคลเข้าเป็นกรรมการซ่อมแทนให้ครบจำนวน เพื่อให้การบริหารงานและกิจการของมูลนิธิดำเนินไปโดยติดต่อกัน หนึ่งในสองของจำนวนกรรมการมูลนิธิที่ได้รับเลือกตั้งเป็นกรรมการครั้งแรกจะต้องออกจากตำแหน่งโดยวิธีจับฉลาก ในเมื่อกรรมการมูลนิธิชุดแรกได้ทำหน้าที่ครบ 2 ปี การออกจากตำแหน่งในกรณีนี้ให้ถือว่าเป็นการออกตามวาระ แต่กรรมการที่ออกไปแล้วอาจได้รับเลือกตั้งอีกได้ มูลนิธิอาจแต่งตั้งที่ปรึกษาได้ตามความเหมาะสม

 คณะการดำเนินงานในปัจจุบัน 

 พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ นายกกิตติมศักดิ์ตลอดพระชนม์
 นายอรรถนิติ ดิษฐอำนาจ         ประธานกรรมการ
 นายศุภชัย ภู่งาม               รองประธานกรรมการ
 นายจิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา     กรรมการ
 นายระพิล จารุดุล                   กรรมการ
 ม.ล.จารุวัฒนา ชินธรรมมิตร์           กรรมการ
 นายจรรมนง แสงวิเชียร               กรรมการ
 นายระพิล จารุดุล                   กรรมการ
 นางสาวเกล้ามาศ ยิบอินซอย           กรรมการ
 ม.ร.ว.ปิยฉัตร ฉัตรชัย               กรรมการ
 นายประวีณ กุวานนท์                 กรรมการ
 นายชัชพล ไชยพร                   กรรมการ
 นางพิริยาภรณ์ ธรรมารักษ์              กรรมการและเหรัญญิก
 นายพันธุ์นุชิต โปษยานนท์             กรรมการและผู้ช่วยเหรัญญิก
 ท่านผู้หญิงบุตรี วีระไวทยะ         กรรมการและเลขาธิการ
 นายเชื้อพร รังควร                   กรรมการและรองเลขาธิการ

 ตราประจำมูลนิธิ 
 อักษร พ สีชมพู หมายถึง พระนามย่อ "เพชรรัตน" ของสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา องค์นายกกิตติมศักดิ์ ผู้ประสูติในวันอังคาร
 อักษร ส สีม่วง หมายถึง พระนามย่อ "สุวัทนา" ของพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี องค์ผู้ก่อตั้งมูลนิธิ ผู้ประสูติในวันเสาร์
 ภายใต้พระชฎามหากฐินและเลข ๖ หมายถึง ทั้งสองพระองค์เป็นราชนารีในรัชกาลที่ 6 โดยพระชฎามหากฐินนำมาจากตราประจำพระองค์ สมเด็จเจ้าฟ้าเพชรรัตนฯ และ เลข ๖ นำมาจากตราประจำพระองค์พระนางเจ้าสุวัทนาฯ
 ด้านล่าง มีข้อความว่า มูลนิธิเพชรรัตน-สุวัทนา

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 
 http://www.bejaratana-suvadhana.org/suvadhana.html
 วินิตา ดิถียนต์, ชัชพล ไชยพร. ดวงแก้วแห่งพระมงกุฎเกล้า. กรุงเทพฯ: บริษัท อักษรโสภณ จำกัด, 2550.
 สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ . เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ในโอกาสฉลองพระชนมายุ 6 รอบ. กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 2542.
 คณะข้าราชบริพารใน สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี , เฉลิมพระเกียรติ พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ในรัชกาลที่ 6, โรงพิมพ์กรุงเทพฯ, 2548
 ชัชพล ไชยพร, พระผู้ทรงเป็น “เพชรรัตน” แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์  พระผู้ทรงเป็น “เพชรรัตน” แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์

หมวดหมู่:มูลนิธิในประเทศไทย
หมวดหมู่:องค์กรการกุศล
หมวดหมู่:พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี
หมวดหมู่:สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2522
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2522