กองพลทหารอาสาสมัคร

กองพลทหารอาสาสมัคร หรือกองพลเสือดำ () (อักษรย่อ : พล.อสส.) เป็นชื่อเรียกทหารจากกรมทหารอาสาสมัครที่ไปปฏิบัติการรบในสาธารณรัฐเวียดนาม ช่วงสงครามเวียดนาม พ.ศ. 2510 - 2515 ซึ่งปัจจุบันคือกองพลทหารราบที่ 9 ค่ายสุรสีห์ จังหวัดกาญจนบุรี

 ประวัติ 
หลังสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลงในปี พ.ศ. 2488 โลกได้ถูกแบ่งออกเป็น 2 ผ่าย คือ ฝ่ายคอมมิวนิสต์ มีสหภาพโซเวียตเป็นผู้นำ และฝ่ายประชาธิปไตย มีสหรัฐเป็นผู้นำ  

ฝ่ายคอมมิวนิสต์ มีนโยบายรุกราน และต้องการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง ของประเทศต่าง ๆ ในโลก ให้เป็นแบบสังคมนิยมคอมมิวนิสต์ สหรัฐฯ จึงได้เสนอแผนการมาร์แชล เพื่อบูรณะฟื้นฟูประเทศในยุโรปตะวันตก จากวิกฤตทางเศรษฐกิจ และตั้งองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ สำหรับช่วยเหลือในทางทหาร ในเอเชียฝ่ายคอมมิวนิสต์ขยายอิทธิพลด้วยการส่งจารชน และผู้ก่อการร้ายเข้าไปบ่อนทำลายบรรดาประเทศในทวีปเอเชีย เช่น อินโดนีเซีย, เกาหลี, ศรีลังกา, พม่า, กัมพูชา, ลาว และไทย เพื่อเผยแพร่ลัทธิคอมมิวนิสต์ และเข้ายึดครองประเทศเหล่านั้นตามอุดมการณ์ครองโลกของคอมมิวนิสต์ 

สหรัฐฯ ตระหนักดีว่า หากอินโดจีนแพ้สงคราม และตกเป็นของคอมมิวนิสต์แล้ว จะนำไปสู่การสูญเสียเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทั้งหมด ตามทฤษฎีโดมิโน จึงได้ทุ่มเทความช่วยเหลือแก่ เวียดนามใต้ สหรัฐฯจึงเป็นผู้นำในการต่อต้านเวียดนามเหนือ นับตั้งแต่ฝรั่งเศสต่อสู้กับเวียดนามเหนือ เมื่อฝรั่งเศสแพ้ สหรัฐฯ จึงเข้าไปช่วยเหลือเวียดนามใต้ 

ในปี พ.ศ. 2508 เวียดนามใต้ตกอยู่ในจุดล่อแหลมที่สุด สหรัฐฯ จึงตกลงใจส่งกำลังทหารเข้าไปปฏิบัติการในสาธารณรัฐเวียดนาม พร้อมกับกำลังของฝ่ายโลกเสรีอีก 7 ประเทศ คือ ออสเตรเลีย, นิวซีแลนด์, สเปน, ฟิลิปปินส์, ไต้หวัน และไทย การจัดรูปแบบของการรบเป็นในแบบสงครามจำกัด มุ่งให้เป็นการรบของ เวียดนามทั้งสองฝ่ายเท่านั้น

 การจัด 

 การจัดกำลังทหารที่ระลึกในการพระราชทานเพลิงศพทหารหาญแห่งกองพลทหารอาสาสมัครที่เสียชีวิตในการสงคราม ณ สาธารณรัฐเวียดนาม กรกฎาคม 2511- มกราคม 2513. [ม.ป.ท.]: โรงพิมพ์แพร่การช่าง; 2513. 
การจัดทหารเพื่อส่งไปยังเวียดนามใต้ กองทัพบกมีนโยบายส่งกำลังทหารไปเป็นผลัด ในแต่ละผลัดให้บรรจุทหารกองหนุนและกองเกินร่วมกับทหารประจำการ โดยถือทหารประจำการอาสาสมัครเป็น คือ

 ทหารประจำการ 64 %
 ทหารกองหนุน 20 %
 พลเรือนที่อาสาสมัคร 16 %

ในแต่ละผลัดให้แบ่งกำลังออกเป็น 2 ส่วน โดยเรียกกำลังที่เข้ารวมในแต่ละส่วน มีระยะห่างกัน 6 เดือน และแต่ละผลัดห่างกัน 1 ปีthumb|283x283px|พล.อสส. ผลัดที่ 1 กำลังลงจากเรือรบสหรัฐ|center
 การจัดหน่วยทหาร 
การจัดหน่วยในกองพล เป็นการจัดในรูปผิดแผกไปจากหน่วยกองพลทหารราบของกองทัพบกทั่วไป คือ กองพลทหารราบทั่วไป จะจัดเป็นหน่วยแบบ 3 แต่กองพลอาสาสมัคร จะจัดเป็นหน่วยแบบผสม คือมีแบบ 2, แบบ 3, และแบบ 4 ผสมกันอยู่ ซึ่งประกอบด้วย

 ส่วนบังคับบัญชา ได้แก่
 กองบัญชาการ และกองร้อยกองบัญชาการ
 ส่วนลาดตระเวน ได้แก่
 กองพันทหารม้ายานเกราะ
 กองร้อยลาดตระเวนระยะไกล
 ส่วนรบ ได้แก่
 กรมทหารราบ 2 กรม แต่ละกรมประกอบด้วย กองบังคับการกรมและกองร้อยกองบังคับการ กับอีก 3 กองพันทหารราบ
 ส่วนสนับสนุนการรบ ได้แก่
 ทหารปืนใหญ่กองพล (2 กองพัน กรมทหารปืนใหญ่ที่ 105 และ 1 กองพัน กรมทหารปืนใหญ่ที่ 155)
 กองพันทหารช่างสนาม
 กองพันทหารสื่อสาร
 กองร้อยบินเบา
 กองร้อยทหารสารวัตร
 หน่วยข่าวกรองทหาร
 ส่วนสนันสนุนทางการส่งกำลังบำรุง ได้แก่กรมสนันสนุน ประกอบด้วย
 กองบังคับการกรม และกองร้อยกองบังคับการและดุริยางค์
 กองพันทหารเสนารักษ์
 กองพันซ่อมบำรุง
 กองร้อยส่งกำลังและบริการ
 กองร้อยทหารขนส่ง
 กองร้อยธุรการ
 กองร้อยกำลังทดแทนcenter|thumb|362x362px|ผังการจัดหน่วย พล.อสส. ปี 2511
ส่วนหนึ่งของวีรกรรมการรบที่สำคัญ
 การรบที่เฟือกกาง (Phuoc Cang) 
ในคืนวันวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2512 เวลา 02.20 น. กองพันที่ 3 กรมที่ 274 เวียดกงได้เข้าโจมตีฐานปฏิบัติการกองร้อยอาวุธเบาที่ 3 ของไทยอย่างรุนแรง โดยได้ยิงเตรียมด้วยเครื่องยิงลูกระเบิด และจรวดอาร์พีจี ไปยังค่ายแบร์แคต และฐานยิงสนับสนุนพร้อมกัน หลังจากนั้นได้ใช้กำลังทหารราบเข้ารบประชิด รอบที่ตั้งฐานปฏิบัติการ ฯ ใน 3 ทิศทาง เนื่องจากการรบติดพันในระยะต้นไม่อาจใช้ปืนใหญ่ และเฮลิคอปเตอร์ติดอาวุธได้เต็มขีดความสามารถ จนถึงเวลา 06.00 น. เวียดกงเริ่มถอนตัวจากการรบ กองพลทหารอาสาสมัครได้ใช้ปืนใหญ่ของกองพล 5 กองร้อยกับกำลังทางอากาศระดมยิงอย่างหนัก เพื่อสกัดกั้น และทำลายการถอนตัวของข้าศึก และได้ส่งกำลังหมวดทหารม้ายานเกราะออกกวาดล้างข้าศึก จนถึง เวลา 10.45 น. จึงเสร็จสิ้น 

ผลการรบ 

 30x30px ฝ่ายไทย 
 เสียชีวิต 1 นาย
 บาดเจ็บสาหัส 5 นาย

 30x30px ฝ่ายเวียดกง 
 เสียชีวิต 57 นาย
 จับเป็นเชลย 10 คน 
 ยึดอาวุธยุทโธปกรณ์ได้เป็นอันมาก

 ยุทธการทัมเทียน (Tham Thien) 
หมู่บ้านเฟือกเหงียนอยู่ในเขตอำเภอลองถั่น ภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นที่ลุ่มมีลำน้ำหลายสาย พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นทุ่งนา และมีป่ารกทึบรอบบริเวณ มีสวนยางสลับป่า หมู่บ้านนี้สืบทราบมาว่าเป็นแหล่งหลบซ่อนกำลัง และสะสมเสบียงอาหารของกรมที่ 274 ของเวียดกงและกองโจรประจำถิ่นเวียดกง กองพลทหารอาสาสมัคร ได้รับมอบภารกิจให้ปฏิบัติการยุทธผสมร่วมกับกองกำลังกึ่งทหาร กำลังตำรวจ และกำลังเจ้าหน้าที่อำเภอลองถั่น เข้าทำการปิดล้อมและตรวจค้นหมู่บ้าน เพื่อทำลายข้าศึก และแยกประชาชนออกจากกองโจร ประจำถิ่นของเวียดกง กองพลทหารอาสาสมัครได้จัดกำลังกองร้อยอาวุธเบา วางกำลังไว้วงนอก ส่วนกำลังกึ่งทหาร 2 กองร้อยของกองทัพเวียดนามใต้ และกำลังตำรวจเวียดนามใต้อีกจำนวนหนึ่งวางกำลังไว้วงในทำการปิดล้อม และตรวจค้นหมู่บ้านแห่งนี้ โดยปฏิบัติการตั้งแต่วันที่ 4 ถึง 12 ธันวาคม 2512 มีการปะทะกับเวียดกง 2 ครั้ง  

ผลการรบ  

 30x30px ฝ่ายไทย 
 ไม่มีผู้เสียชีวิต และบาดเจ็บ 

 30x30px ฝ่ายเวียดกง 
 เสียชีวิต 4 คน 
 จับผู้ต้องสงสัยได้ 20 คน 
 ยึดอุปกรณ์ และเอกสารได้เป็นจำนวนมาก

 ยุทธการสายฟ้าแลบ (Thunderbolt) 
เป็นการปฏิบัติการในพื้นที่ปฏิบัติการศิรินทร์ (AO Sirin) อยู่เหนือลำน้ำคา บริเวณที่ลำน้ำบรรจบกัน ตั้งแต่ 19 - 21 ตุลาคม 2513 โดยใช้ 2 หมวดทหารม้าลาดตระเวนทางอากาศเข้าตรวจค้นที่หมาย และใช้ 2 กองร้อยอาวุธเบาเคลื่อนที่ทางอากาศเข้าสกัดกั้น และติดตามเวียดกง  

ผลการปฏิบัติ  

 30x30px ฝ่ายไทย 
 ทหารปลอดภัย 

 30x30px ฝ่ายเวียดกง 
 เสียชีวิต 39 คน 
 ทำลายที่กำบังปิดได้ 50 แห่ง 
 หลุมบุคคล 9 หลุม
 อุโมงค์ 1 แห่ง
 ยึดอาวุธยุทโธปกรณ์ได้เป็นจำนวนมาก

 การรบที่ล็อกอัน (Loc An) 
กรมทหารราบที่ 1 ได้จัดกำลังไปตั้งฐานปฏิบัติการบริเวณหมู่บ้านล็อกอัน เพื่อสะกัดกั้นกองกำลังเวียดกงหมู่บ้านล็อกอันเป็นหมู่บ้านร้าง อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอลองถันรอบพื้นที่เป็นที่ลุ่มป่าชายเลนและสวนยาง มีลำห้วยหลายสายไหลผ่าน

ในวันที่ 16 มีนาคม 2512 เวลาประมาณ 02.15 น. เวียดกงประมาณ 1 กองพันเพิ่มเติมกำลังได้เข้าตีที่ตั้งกองร้อยทหารไทยทั้ง 2 กองร้อย โดยเริ่มจากการยิงเตรียมด้วยเครื่องยิงลูกระเบิดและอาร์พีจี แล้วใช้กำลังส่วนใหญ่เข้าโจมตีเป็น 3 ทิศทาง ฝ่ายไทยขอรับการสนับสนุนจากปืนใหญ่กองพลและชุดเฮลิคอปเตอร์ติดอาวุธของกองทัพสนามที่ 2 สหรัฐฯ กองพลทหารอาสาสมัครก็ได้ส่งกำลังมาเสริมเมื่อเวลา 04.30 น. 

การรบดำเนินไปอย่างรุนแรงจนใกล้รุ่ง ฝ่ายเวียดกงจึงถอยร่นกลับไป ฝ่ายเราได้ไล่ติดตามไปจนถึงเวลา 07.00 น. จึงเลิกติดตาม

ผลการรบ 

 30x30px ฝ่ายไทย 
 เสียชีวิต 2 นาย
 บาดเจ็บสาหัส 19 คน 
 บาดเจ็บไม่สาหัส 8 คน 
 30x30px ฝ่ายเวียดกง 
 เสียชีวิตนับศพได้ 116 ศพ 
 จับเป็นเชลยได้ 3 คน 
 ยึดอาวุธยุทโธปกรณ์ได้เป็นจำนวนมาก

กองร้อยที่ 1 และกองร้อยที่ 4 กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 1 ได้รับคำสั่งให้ไปตั้งฐานปฏิบัติการที่บริเวณหมู่บ้านล็อกอันเมื่อ 16 มิถุนายน 2512 เวลาประมาณ 00.45 น. เวียดกง 1 กรมหย่อนกำลัง ได้เข้าตีฐานปฏิบัติการของทหารไทยเริ่มด้วยการยิงเตรียมด้วยเครื่องยิงลูกระเบิด และอาร์พีจีอย่างหนัก แล้วส่งกำลังเข้าตี 3 ทิศทาง 

ฝ่ายเราได้ขอรับการสนับสนุนจากปืนใหญ่กองพล 6 กองร้อย และเฮลิคอปเตอร์ติดอาวุธกับเครื่องบินสปุ๊กกี้จากกองทัพสนามที่ 2 สหรัฐฯ และการยิงสนับสนุนทางอากาศอย่างใกล้ชิดเวียดกงได้เข้าตีถึง 3 ครั้ง แต่ไม่สำเร็จ และถอนตัวกลับไปเมื่อเวลาประมาณ 05.00 น. ฝ่ายเราออกติดตามกวาดล้างจนถึงเวลา 08.00 น. 

ผลการรบ 

 30x30px ฝ่ายไทย 
 เสียชีวิต 2 ศพ 
 บาดเจ็บสาหัส 9 คน 
 บาดเจ็บไม่สาหัส 25 คน 
 30x30px ฝ่ายเวียดกง 
 เสียชีวิตนับศพได้ 215 ศพ (คาดการว่าเสียชีวิตแล้วนำศพกลับไป 40 ศพ) 
 จับเป็นเชลยได้ 2 คน 
 ยึดอาวุธยุทโธปกรณ์ได้เป็นจำนวนมาก

 เกียรติยศ 
ชื่ออิสริยาภรณ์ประเทศริ้วธงแพรแถบย่อปักอักษรเมอริโทเรียส ยูนิท คอมมันเดเชิน (ทหารบก)257x257pxcenter|90x90pxVIETNAM 1968 – 1969แกลแลนทรี่ครอส ยูนิท ไซเทเชิน257x257pxcenter|90x90pxHÀNH QUÂN LỘC AN LONG THÀNH 1969ซิฟเวิลแอคเชิน ยูนิท ไซเทเชิน257x257pxcenter|90x90pxDÂN SỰ VỤ 1968–1969

 นายทหารไทยสำคัญสังกัด พล.อสส. 

 ผลัดที่ 1 

 พันเอก อรุณ ทวาทศิน : ผู้บังคับการกรมทหารราบที่ 2
 พันโท อาทิตย์ กำลังเอก : ผู้บังคับการที่พัก
 พันตรี วิจิตร สุขมาก : ผู้ช่วยหัวหน้าฝ่ายข่าวกรอง (อากาศ)
 ร้อยเอก ปรีชา เอี่ยมสุพรรณ : ผู้ช่วยหัวหน้าฝ่ายยุทธการ (อากาศ)
 ร้อยเอก พัลลภ ปิ่นมณี : ผู้บังคับกองร้อยสนับสนุน กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 1
 ร้อยโท บุญเลิศ แก้วประสิทธิ์ : รองผู้บังคับกองร้อยอาวุธเบาที่ 1 กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 1
 ร้อยโท พงษ์เทพ เทศประทีป : ผู้บังคับหมวดที่ 1 กองร้อยอาวุธเบาที่ 1 กองพันทหารรายที่ 1 กรมทหารราบที่ 1

 ผลัดที่ 2 

 พลตรี สวัสดิ์ มักการุณ : ผู้บัญชาการกองพล
 พันเอก (พิเศษ) ณรงค์ฤทธิ์ มหารักขกะ : ผู้บังคับการกรมทหารราบที่ 1
 พันโท วิโรจน์ แสงสนิท : ผู้บังคับการกองพันทหารปืนใหญ่ที่ 2 กรมทหารปืนใหญ่
 พันโท สุนทร คงสมพงษ์ : หัวหน้าฝ่ายยุทธการ
 พันตรี ศิริ ทิวะพันธุ์ : ผู้ช่วยหัวหน้าฝ่ายยุทธการ (อากาศ)
 พันตรี อิสระพงศ์ หนุนภักดี : ผู้ช่วยหัวหน้าฝ่ายยุทธการ
 ร้อยตรี ประวิทย์ วงษ์สุวรรณ : ผู้บังคับหมวดสื่อสาร กรมทหารราบที่ 2
 ร้อยตรี อินทรัตน์ ยอดบางเตย : ผู้ช่วยหัวหน้าฝ่ายยุทธการ (อากาศ) กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 2

 ผลัดที่ 3 

 พันเอก ประเทียบ เทศวิศาล : ผู้บังคับการกรมทหารปืนใหญ่
 พันตรี ประจักษ์ สว่างจิตร : ผู้ช่วยหัวหน้าฝ่ายยุทธการ (การจัดและฝึก)
 พันตรี จำลอง ศรีเมือง : ผู้ช่วยหัวหน้าฝ่ายยุทธการ (แผน)
 ร้อยเอก มงคล อัมพรพิสิฏฐ์ : หัวหน้าเจ้าหน้าที่ประจำตัว สำนักงานผู้บัญชาการกองพล
 ร้อยเอก เชษฐา ฐานะจาโร : ผู้ช่วยหัวหน้าฝ่ายยุทธการ (ปฏิบัติการ)
 ร้อยตรี สนธิ บุญยรัตกลิน : ผู้บังคับหมวดปืนเล็กที่ 1 กองร้อยอาวุธที่ 1

 ดูเพิ่ม 
 กรมทหารอาสาสมัคร
 ประเทศไทยในสงครามเวียดนาม

 อ้างอิง 

 หนังสือสำหรับค้นคว้าเพิ่มเติม 

 Ruth, Richard A. In Buddha’s Company: Thai Soldiers in the Vietnam War. Honolulu: University of Hawai’i Press, 2011.

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 การปฏิบัติการของทหารไทยในสงครามเวียดนาม
 กองพลทหารราบที่ 9
 จงอางศึก - เสือดำ 
เกียรติเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย 

หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทางการทหารไทย–เวียดนาม
หมวดหมู่:กองพลทหารราบของประเทศไทย
หมวดหมู่:ประเทศไทยในสงครามเวียดนาม
หมวดหมู่:หน่วยและรูปขบวนทหารไทยในสงครามเวียดนาม