คอร์เทกซ์กลีบข้างส่วนหลัง

คอร์เทกซ์กลีบข้างส่วนหลัง  ( ตัวย่อ PPC, ) เป็นส่วนของสมองกลีบข้างหลังคอร์เทกซ์รับความรู้สึกทางกายปฐมภูมิ (primary somatosensory cortex)

คือ ก่อนที่การเคลื่อนไหวจะเกิดขึ้น
ระบบประสาทต้องรู้ตำแหน่งเดิมของส่วนของร่างกายที่จะต้องเคลื่อนไหว
และตำแหน่งต่าง ๆ ของวัตถุภายนอกที่ส่วนต่าง ๆ ของร่างกายจะมีปฏิกิริยาร่วมด้วย
คอร์เทกซ์กลีบข้างส่วนหลังรับข้อมูลจากระบบรับความรู้สึก 3 ระบบ
ที่มีบทบาทในการกำหนดตำแหน่งของร่างกายและของวัตถุภายนอกในปริภูมิ  ซึ่งก็คือ
ระบบการมองเห็น ระบบการได้ยิน และระบบรับความรู้สึกทางกาย 
ต่อจากนั้น  คอร์เทกซ์จึงส่งข้อมูลไปยังส่วนต่าง ๆ ของคอร์เทกซ์สั่งการ  (motor cortex)  ในสมองกลีบหน้า
ไปยัง dorsolateral prefrontal cortex, 
ไปยังส่วนต่าง ๆ ของคอร์เทกซ์สั่งการทุติยภูมิ (secondary motor cortex)
และ ไปยัง frontal eye field
งานวิจัยที่ใช้ fMRI ในลิง  และงานวิจัยที่ใช้การกระตุ้นสมองผ่านกะโหลกด้วยแม่เหล็ก  (Transcranial magnetic stimulation) ในมนุษย์
ชี้ว่า  คอร์เทกซ์นี้มีส่วนประกอบเป็นเขตเล็ก ๆ 
ที่แต่ละเขตมีหน้าที่เฉพาะในการนำทางการเคลื่อนไหวตา  ศีรษะ  แขน  หรือมือ

ความเสียหายต่อคอร์เทกซ์นี้มีผลเป็นความบกพร่องทางการเคลื่อนไหว-การรับรู้  (sensorimotor)
รวมทั้งการรับรู้และความทรงจำที่เกี่ยวกับวัตถุต่าง ๆ ในปริภูมิ
การยื่นมือออกไปเพื่อจับวัตถุ
การเคลื่อนไหวตา
และการใส่ใจ
ผลที่เด่นที่สุดของความเสียหายต่อคอร์เทกซ์นี้ก็คือภาวะเสียการรู้ปฏิบัติ (apraxia) และภาวะละเลยกึ่งปริภูมิ (hemispatial neglect)Pinel, John P.J. Biopsychology Seventh Edition. Pearson Education Inc., 2009

บางแหล่งกล่าวว่าคอร์เทกซ์นี้เป็นส่วนของเขตบร็อดแมนน์ 5 และ 7 
บางแหล่งกล่าวว่าอยู่ในเขตบร็อดแมนน์ 7 เท่านั้น

มีหลักฐานว่า  คอร์เทกซ์นี้ยังมีบทบาทในการรับรู้ความเจ็บปวดอีกด้วย

งานวิจัยเร็ว ๆ นี้เสนอว่า  ความรู้สึกเกี่ยวกับ "เจตจำนงเสรี" (free will) เกิดขึ้นจากเขตนี้โดยส่วนหนึ่ง

งานวิจัยหนึ่งพบว่า  เมื่อให้ทำการศิลป์  นักศิลป์สมัครเล่นมีการไหลเวียนของเลือดในระดับสูงขึ้นใน PPC ซีกขวา
โดยเปรียบเทียบกับของนักศิลป์มืออาชีพhttp://muse.jhu.edu/journals/leonardo/v034/34.1solso.html

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 2012 ในวารสาร Neuron โดยนักประสาทวิทยาศาสตร์ของมหาวิทยาลัยนิวยอร์ก
ค้นพบว่า  มีการยิงสัญญาณแบบคงเส้นคงวาในนิวรอนของ PPC
คือ นักวิจัยได้ตรวจสอบการทำงานในระบบประสาทของลิงมาคาก
ในขณะที่ให้ลิงทำกิจกรรมที่ต้องยื่นมือออกไปและต้องเคลื่อนไหวตาแบบ saccades
หรือกิจกรรมที่ต้องเคลื่อนไหวตาแบบ saccades เท่านั้น
การยิงสัญญาณแบบคงเส้นคงวาใน PPC พบในกิจกรรมที่ต้องอาศัยทั้งการยื่นมือและการเคลื่อนไหวตา
ไม่พบในกิจกรรมที่เคลื่อนไหวตาเท่านั้น

ในงานวิจัยโดยสร้างภาพในสมอง คอร์เทกซ์นี้  โดยเฉพาะส่วนของรอยนูนแองกูลาร์  เกิดการทำงานเมื่อบุคคลกำลังระลึกถึงความจำอาศัยเหตุการณ์ (episodic memory)

เชิงอรรถและอ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 Electrical stimulation produces feelings of free will 

หมวดหมู่:สมองใหญ่