ภาษาฮาวาย

ภาษาฮาวาย (, ) เป็นภาษาพอลินีเชียและภาษาใกล้สูญขั้นวิกฤตในตระกูลภาษาออสโตรนีเซียนที่ได้ชื่อภาษามาจากเกาะฮาวาย เกาะที่ใหญ่ที่สุดในหมู่เกาะมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อนตอนเหนือ ภาษาฮาวายและภาษาอังกฤษเป็นภาษาราชการของรัฐฮาวาย พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 ทรงสถาปนารัฐธรรมนูญที่เขียนขึ้นเป็นภาษาฮาวายครั้งแรกใน ค.ศ. 1839 ถึง 1840

ใน ค.ศ. 1896 สาธารณรัฐฮาวายกำหนดให้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาราชการในโรงเรียน จำนวนผู้พูดภาษาฮาวายเป็นภาษาแม่ลดลงเรื่อย ๆ ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1830 ถึงคริสต์ทศวรรษ 1950 ภาษาอังกฤษเข้ามาแทนที่ภาษาฮาวายในเกาะที่มีคนอาศัยอยู่ 6 จาก 7 เกาะ ใน ค.ศ. 2001 มีผู้พูดภาษาฮาวายเป็นภาษาแม่เหลือน้อยกว่าร้อยละ 0.1 จากประชากรทั้งรัฐ นักภาษาศาสตร์จึงไม่แน่ใจว่าภาษาฮาวายกับภาษาใกล้สูญอื่น ๆ จะอยู่รอดหรือไม่.see e.g. 

ถึงกระนั้น ตั้งแต่ประมาณ ค.ศ. 1949 ถึงปัจจุบัน มีการให้ความสนใจและส่งเสริมภาษาฮาวายเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ โรงเรียนอนุบาลสอนภาษาฮาวายสาธารณะที่เรียกว่า Pūnana Leo ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1984 และโรงเรียนสอนภาษาแห่งอื่นก่อตั้งขึ้นตามมาในเวลาไม่นาน นักเรียนกลุ่มแรกที่เริ่มเรียนในโรงเรียนอนุบาลภาษาฮาวายสำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยแล้ว และหลายคนพูดภาษาฮาวายได้คล่อง อย่างไรก็ตาม ทางยูเนสโกยังคงจัดให้ภาษาฮาวายอยู่ในกลุ่มภาษาใกล้สูญขั้นวิกฤต

ภาษาพิดจินฮาวาย (หรือภาษาอังกฤษครีโอลฮาวาย ()) เป็นภาษาครีโอลที่มีผู้พูดในรัฐฮาวายมากกว่าภาษาฮาวาย นักภาษาศาสตร์บางส่วน รวมถึงคนท้องถิ่นจำนวนมากโต้แย้งว่า ภาษาพิดจินฮาวายเป็นภาษาย่อยของภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน ภาษาพิดจินครีโอลถือกำเนิดจากผู้อพยพที่มาจากญี่ปุ่น จีน ปวยร์โตรีโก เกาหลี โปรตุเกส สเปน และฟิลิปปินส์ ซึ่งกลายมาเป็นสิ่งจำเป็นในไร่ใหญ่ แรงงานชาวฮาวายและผู้อพยพ รวมถึง "luna" หรือผู้ดูแล ต่างพบวิธีสื่อสารกันเอง ในที่สุดภาษาพิดจินจึงกระจายออกจากไร่ใหญ่และเข้าสู่ชุมชนที่ใหญ่ขึ้น โดยยังคงใช้มาจนถึงทุกวันนี้

ชื่อ

กลุ่มภาษาและต้นตอ
ภาษาฮาวายเป็นภาษาพอลินีเชียที่อยู่ในตระกูลภาษาออสโตรนีเซียน โดยมีความใกล้ชิดกับภาษาพอลินีเชียอื่น ๆ เช่น ซามัว, Marquesan, ตาฮีตี, มาวรี, ราปานูอี (ภาษาในเกาะอีสเตอร์) และตองงา

Schütz (1994) รายงานว่า ชาว Marquesan เข้าล่าอาณานิคมหมู่เกาะเมื่อประมาณ ค.ศ. 300 ตามมาด้วยคลื่นผู้อพยพในเวลาต่อมาจากหมู่เกาะโซไซเอตีและซามัว-ตองงา เมื่อเวลาผ่านไป ภาษาของพวกเขากลายมาเป็นภาษาฮาวายในหมู่เกาะฮาวาย คิมูระและวิลสัน (1983) ยังกล่าวอีกว่า: นักภาษาศาสตร์ยอมรับว่าภาษาฮาวายมีความใกล้ชิดกับภาษาพอลินีเชียตะวันออก โดยมีความเชื่อมโยงอย่างหนักแน่นเป็นพิเศษในหมู่เกาะมาร์เคซัสตอนใต้ และความเชื่อมโยงรองในตาฮีติ ซึ่งอาจอธิบายได้ด้วยการเดินทางระหว่างหมู่เกาะฮาวายกับหมู่เกาะโซไซเอตี

 ความเข้าใจระหว่างกัน 
แจ็ก เอช. วาร์ด (1962) ได้ทำการศึกษาโดยใช้คำศัพท์พื้นฐานและถ้อยคำสั้น ๆ เพื่อพิจารณาระดับความเข้าใจระหว่างภาษาพอลินีเชียที่แตกต่างกัน พบว่าความเข้าใจระหว่างกันของภาษาฮาวายกับภาษา Marquesan อยู่ที่ร้อยละ 41.2 ตาฮีตีอยู่ที่ร้อยละ 37.5 ซามัวอยู่ที่ร้อยละ 25.5 และตองงาอยู่ที่ร้อยละ 6.4

ประวัติ

อักขรวิธี 

ก่อนหน้าการติดต่อกับชาวตะวันตก ชาวฮาวายไม่มีภาษาเขียนของตนเอง ยกเว้นสัญลักษณ์ศิลปะสกัดหิน โดย ka pīāpā Hawaii ชุดตัวอักษรฮาวายสมัยใหม่ อิงจากอักษรละติน ศัพท์ภาษาฮาวายลงท้ายด้วยเสียงสระเท่านั้น และพยัญชนะทั้งหมดต้องตามหลังด้วยสระ ลำดับพยัญชนะฮาวายเรียงสระทั้งหมดก่อนหน้าพยัญชนะ ตามตารางข้างล่างนี้
 Aa  Ee  Ii  Oo  Uu  Hh  Kk  Ll  Mm  Nn  Pp  Ww                           

ต้นกำเนิด

อ้างอิง

ข้อมูล















อ่านเพิ่ม

  Reprinted: 



 * 

 * 


แหล่งข้อมูลอื่น

 Ulukau, Hawaiian dictionaries online
 Niuolahiki Distance Learning Program (a moodle-based online study program for Hawaiian)
 Ulukau – the Hawaiian electronic library, includes English to/from Hawaiian dictionary
 digitized Hawaiian language newspapers published between 1834 and 1948
 Hawaiian Vocabulary List (from the World Loanword Database)
 Ka Haka ʻUla O Keʻelikōlani, College of Hawaiian Language 
 Kulaiwi – learn Hawaiian through distance learning courses
 Hawaiian.saivus.org  – Detailed Hawaiian Language Pronunciation Guide
 Traditional and Neo Hawaiian: The Emergence of a New Form of Hawaiian Language as a Result of Hawaiian Language Regeneration
 "Hale Pa'i" Article about Hawaiian language newspapers printed at Lahainaluna on Maui. Maui No Ka 'Oi Magazine Vol.12 No.3 (May 2008).
 "Speak Hawaiian" Article about Hawaiian language resource on iPhone.  (May 2010).
 How to Pronounce "Hawaiʻi", Kelley L. Ross, Ph.D., 2008
 OLAC Resources in and about the Hawaiian language
 "  Article about Hawaiian Dictionary resource on iPhone in Honolulu Magazine.  (May 2012).


ฮาวาย
ฮาวาย