จอหงวน

จอหงวน หรือสำเนียงกลางว่า จฺวั้ง-ยฺเหวียน สำเนียงแต้จิ๋วว่า จ่อง้วง และสำเนียงกวางตุ้งว่า จ่อง-ยฺวื่น () เป็นตำแหน่งราชบัณฑิตซึ่งได้คะแนนอันดับหนึ่งในการสอบขุนนางของประเทศจีนสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์萧源锦，《狀元史話》，重庆出版社，1992，ISBN 7-5366-1648-1

ในประเทศจีนปัจจุบัน คำนี้ใช้เรียกผู้ได้คะแนนอันดับที่หนึ่งในการสอบใด ๆ หรือในความหมายทั่วไปกว่านั้น ใช้สำหรับเรียกผู้เป็นหัวกะทิในสาขาวิชาหนึ่ง ๆ《现代汉语词典》，商务印书馆，第五版，ISBN 7-100-04385-9

ศัพทมูล
คำว่า "จฺวั้ง" หมายถึง ผลสอบ ส่วน "ยฺเหวียน" แปลว่า ที่หนึ่ง ฉะนั้น "จฺวั้ง-ยฺเหวียน" จึงแปลตรงตัวว่า ผลสอบเป็นที่หนึ่ง

ในประวัติศาสตร์

ความปรารถนาอันสูงสุดของผู้เป็นนักศึกษาจีนในสมัยโบราณ คือ "การเป็นที่หนึ่งในสามสิ่ง" หมายถึง การสอบได้เป็นที่หนึ่งในการสอบระดับจังหวัด ระดับภูมิภาค และระดับราชสำนัก

การจัดสอบระดับราชสำนักนั้นมีขึ้นทุก 3 ปี พระเจ้าแผ่นดินในสมัยราชวงศ์หมิงและราชวงศ์ชิงทรงคุมสอบระดับราชสำนักด้วยพระองค์เองด้วย

จอหงวนจะได้รับตำแหน่งหน้าที่สูงในราชการ และมีชื่อเสียงเกียรติยศแพร่หลายไปทั่วแผ่นดิน

ในประวัติศาสตร์จีน มีบันทึกว่า มีการจัดสอบทั้งสิ้นกว่า 700 ครั้ง มีผู้ได้รับตำแหน่งจอหงวนกว่า 600 คน คนแรกคือ ซุน ฝูเจีย (孙伏伽) แต่งตั้งในปี ค.ศ. 622 ตรงกับรัชสมัยพระเจ้าถังเกาจู่ จอหงวนคนสุดท้าย คือ หลิว ชุนหลิน (刘春霖) แต่งตั้งในปี ค.ศ. 1904 ตรงกับรัชสมัยพระเจ้ากวังซฺวี่

นอกจากนั้น การสอบจอหงวนได้แพร่ไปถึงอาณาจักรโชซ็อนในสมัยพระเจ้าเซจงมหาราช

จำนวนจอหงวน

ราชวงศ์จำนวนการสอบ (ครั้ง)จำนวนจอหงวน (คน)หมายเหตุราชวงศ์สุย (隋朝)7[เรียกว่า "ราชบัณฑิตสามัญ" (普通进士)]ราชวงศ์ถัง (唐朝)263148บันทึกถังไคเคอ (唐开科) ระบุว่า 270 ครั้งยุคห้าราชวงศ์สิบอาณาจักร (五代十国)4724ราชวงศ์ซ่ง (宋朝)118118อ้างอิง "บันทึกผู้สอบผ่านจฺวั้ง-ยฺเหวียนสมัยราชวงศ์ซ่ง (宋歷科狀元錄)" ของ จู ซีเจึยว (朱希召)ราชวงศ์เหลียว (辽朝)5756ราชวงศ์เซี่ยตะวันตก (西夏)ไม่มีข้อมูล1ราชวงศ์จิน (金朝)4139ราชวงศ์หยวน(元朝)1632ราชวงศ์หมิง  (明朝)9090ยุคมหาปัจฉิมนคร (大西国)11ผู้สอบได้ คือ จาง เซี่ยนจง (张献忠)ราชวงศ์ชิง (清朝)112114ยุคเมืองแมนแดนสันติ (太平天国)ไม่มีข้อมูล15รวมทั้งหมด745638

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:วัฒนธรรมจีน