พระสาสนโสภณ

พระสาสนโสภณ หรือ พระศาสนโศภน เป็นราชทินนามสมณศักดิ์ ชั้นพระราชาคณะเจ้าคณะรอง ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย

 ประวัติ 
พระสาสนโสภณ เป็นราชทินนามที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชนิพนธ์ถวายพระอาจารย์สาในคราวตั้งเป็นพระราชาคณะเมื่อปี พ.ศ. 2401 ได้พระราชทานพัดแฉกเสมอพระราชาคณะชั้นสามัญ แต่รับนิตยภัตเสมอพระราชาคณะชั้นเทพ ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงโปรดให้เลื่อนเป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองที่พระธรรมวโรดม แต่ยังใช้ราชทินนามว่าพระสาสนโสภณ เมื่อพระสาสนโสภณ (สา) ได้เลื่อนสมณศักดิ์ ก็ไม่ได้ถวายราชทินนามนี้แก่ภิกษุรูปใดอีก จนถึงปี พ.ศ. 2443 จึงโปรดให้เลื่อนพระธรรมไตรโลกาจารย์ (อ่อน อหึสโก) เป็นพระสาสนโสภณรูปที่ 2 และได้พระราชทานสืบต่อมาจนพระสาสนโสภณ (โกศล สิรินฺธโร) มรณภาพ

 ฐานานุกรม 
พระสาสนโสภณ มีฐานานุศักดิ์ตั้งฐานานุกรมได้ 8 รูป ดังนี้ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศสถาปนาสมณศักดิ์, เล่ม 127, ตอนที่ 7 ข, 9 กรกฎาคม 2553, หน้า 8
 พระครูปลัดอรรถจริยานุกิจ พิพิธธรรมโกศล วิมลสุตาคม อุดมคณานุนายก ตรีปิฎกญาณวิจิตร
 พระครูวินัยธร
 พระครูพิศิษฏ์สรเวท พระครูคู่สวด
 พระครูสังฆวุฒิกร
 พระครูใบฎีกา
 พระครูธรรมธร
 พระครูพิเศษสรวุฒิ พระครูคู่สวด
 พระครูสมุห์

 รายนาม 
ผู้ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ "พระสาสนโสภณ" หรือ "พระศาสนโศภน" มีดังนี้
 ลำดับที่  รายนาม  วัด  ดำรงสมณศักดิ์  สมณศักดิ์สุดท้าย 1  พระสาสนโสภณ (สา ปุสฺสเทโว)  วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร  2401 – 2422 สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ 2  พระสาสนโสภณ (อ่อน อหึสโก)  วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร  2443 – 2453 - 3  พระสาสนโสภณ (เจริญ ญาณวโร)  วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร  2464 – 2471สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ 4  พระศาสนโศภน (แจ่ม จตฺตสลฺโล)  วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร  2471 – 2488 - 5  พระศาสนโศภน (ภา ภาณโก)  วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร  2488 – 2489 - 6  พระศาสนโศภน (จวน อุฏฺฐายี)  วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร  2490 – 2499สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ 7  พระศาสนโศภน (ปลอด อตฺถการี)  วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร  2499 – 2503 2518 – 2521 - 8  พระสาสนโสภณ (เจริญ สุวฑฺฒโน)  วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร  2504 – 2515 สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร 9  พระสาสนโสภณ (เอื้อน ชินทตฺโต)  วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร   2515 – 2521 - 10  พระสาสนโสภณ (นิรันตร์ นิรนฺตโร)  วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร  2521 – 2539สมเด็จพระวันรัต 11  พระสาสนโสภณ (ใย ภทฺทิโย)  วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร   2539 – 2542 - 12  พระสาสนโสภณ (อัมพร อมฺพโร)  วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร  2543 – 2552สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ 13  พระสาสนโสภณ (พิจิตร ฐิตวณฺโณ)  วัดโสมนัสราชวรวิหาร  2552 – 2562 สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ 14  พระสาสนโสภณ (โกศล สิรินฺธโร)  วัดสุทธจินดาวรวิหาร  2562 – 2563 -

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:พระสาสนโสภณ