เจ้าลัดดา ณ น่าน

เจ้าลัดดา ณ น่าน (9 ตุลาคม พ.ศ. 2472 – 16 สิงหาคม พ.ศ. 2565) นามเดิม เจ้าหมัดคำ ณ น่าน เป็นธิดาในเจ้ามหาพรหมสุรธาดา เจ้าผู้ครองนครน่าน เกิดแต่เจ้าศรีคำ ณ น่าน และเป็นธิดาคนสุดท้ายในเจ้ามหาพรหมสุรธาดา บั้นปลายชีวิตพำนักอยู่ในจังหวัดเชียงใหม่กับบุตร-ธิดา

 ประวัติ 
เจ้าลัดดาเกิดเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2472 ณ หอคำนครน่าน (ปัจจุบันคือพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน) มีนามเดิมแต่แรกเกิดว่า เจ้าหมัดคำ ณ น่าน ที่มีความหมายว่า "สะเก็ดไฟสีทอง" เป็นธิดาในเจ้ามหาพรหมสุรธาดา เกิดแต่เจ้าศรีคำ ณ น่าน มีพี่ชายร่วมมารดาคือ เจ้าสนิท ณ น่าน หลังเจ้ามหาพรหมสุรธาดาพิราลัย เจ้าลัดดาจึงเข้าศึกษาที่โรงเรียนจุมปีวนิดาภรณ์ โดยอาศัยกับเจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน) พี่ชายต่างมารดา ต่อมาได้กลับไปอยู่กับเจ้าศรีคำผู้มารดา โดยศึกษาที่โรงเรียนรังษีเกษม ในช่วงเวลาดังกล่าวเธอได้เปลี่ยนชื่อจาก "หมัดคำ" เป็น "ลัดดา" เพราะกลัวคนจะล้อว่าชื่อโบราณ

เมื่อถึงชั้นมัธยมศึกษาจึงเข้าศึกษาที่โรงเรียนสตรีศรีน่าน โดยมีเจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า) ให้การอุปการะอีกครั้ง จนจบมัธยมศึกษาปีที่ 4 จึงรับทุนไปศึกษาต่อที่โรงเรียนฝึกหัดครูเชียงใหม่ วิชาเอกครูประถม จนกระทั่งสำเร็จการศึกษาจึงกลับมาใช้ทุนในจังหวัดน่าน โดยรับราชการครูที่โรงเรียนวัดป่าคา ก่อนย้ายไปโรงเรียนตาลชุมพิทยาคม และโรงเรียนบ้านวังม่วง ทั้งหมดตั้งอยู่ในในอำเภอเวียงสา ตามลำดับ จนกระทั่งเกษียณอายุราชการ

เจ้าลัดดาเข้ารับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2557

เจ้าลัดดาเสียชีวิตเมื่อช่วงเช้าของวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2565 ด้วยอาการสงบ ณ บ้านสารภี จังหวัดเชียงใหม่ ก่อนวันครบรอบการพิราลัยของเจ้ามหาพรหมสุรธาดาเพียงหนึ่งวัน ศพตั้งบำเพ็ญกุศลและสวดอภิธรรมตั้งแต่วันที่ 17-21 สิงหาคม พ.ศ. 2565 ณ วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ และวันที่ 23-29 สิงหาคม พ.ศ. 2565 ณ วัดพระธาตุแช่แห้ง อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน การนี้พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี และสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานพวงมาลาเพื่อวางหน้าหีบศพของเจ้าลัดดาเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2565 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2565 ณ ฌาปนสถานเทศบาลเมืองน่าน (ลอมเชียงของ) อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน โดยมีหม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล พระธิดาในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร เสด็จเป็นองค์ประธานฝ่ายฆราวาส และสมเด็จพระธีรญาณมุนี (สมชาย วรชาโย) เป็นประธานฝ่ายสงฆ์

 ชีวิตส่วนตัว 
เจ้าลัดดาสมรสกับจรูญศักดิ์ อรุณสิทธิ์ ชาวจังหวัดเชียงใหม่ ผู้เป็นสหายของเจ้าสุรพงษ์ ณ น่าน ทั้งนี้เจ้าลัดดาและสามีมีบุตร-ธิดาด้วยกัน 3 คน คือ ดรุณี ยงเยื้องพันธุ์, ศักดา อรุณสิทธิ์ และดรุพรรณ อรุณสิทธิ์

เจ้าลัดดาและทายาทได้ส่งมอบหอคำนครน่านเป็นสมบัติของแผ่นดิน ปัจจุบันคือที่ตั้งของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน นอกจากนี้ยังร่วมอุปถัมภ์หอประวัติศาสตร์ 100 ปี ตึกรังษีเกษม ภายในโรงเรียนน่านคริสเตียนศึกษา และร่วมกับทายาทของเจ้าฟองคำ คงกระจ่าง เปิดพิพิธภัณฑ์โฮงฟองคำ เพื่อเป็นแหล่งการเรียนรู้ที่เก็บรวบรวมความทรงจำของนครน่านแก่ชนรุ่นหลัง

 ลำดับสาแหรก 

<center>

 หมายเหตุ 


อ้างอิง

หมวดหมู่:เจ้าหญิงน่าน
หมวดหมู่:สกุล ณ น่าน
หมวดหมู่:ราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองน่าน
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอสารภี
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสตรีศรีน่าน
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
หมวดหมู่:ครูชาวไทย
หมวดหมู่:ราชธิดาในเจ้าผู้ครองนครฝ่ายเหนือ‎