การลดขั้ว

ในชีววิทยา  การลดขั้ว  ()  เป็นความเปลี่ยนแปลงของศักย์เยื่อหุ้มเซลล์  โดยความเป็นขั้วบวกมากขึ้น  หรือเป็นขั้วลบน้อยลง  ในเซลล์ประสาทหรือเซลล์อย่างอื่นบางอย่าง  และถ้าการลดขั้วมีระดับที่สูงพอ  ก็จะทำให้เกิดศักยะงานในเซลล์ได้  การเพิ่มขั้ว  (Hyperpolarization)  เป็นขบวนการตรงข้ามกับการลดขั้ว  เป็นการยับยั้งหรือห้ามการเกิดขึ้นของศักยะงาน

กลไก
ยกตัวอย่างเช่น ถ้าเซลล์มีศักย์พัก (resting potential) ที่ -70 มิลลิโวลต์ เมื่อศักย์เยื่อหุ้มเซลล์ลดลงไปถึง -50 มิลลิโวลต์ นั่นเรียกว่า เซลล์มีการลดขั้วลงแล้ว การลดขั้วบ่อยครั้งเกิดจากการไหลเข้าของแคตไอออน เช่น Na+ ผ่านประตูโซเดียม+, หรือ Ca2+ ผ่าน ประตูแคลเซียม2+

โดยนัยตรงกันข้าม การไหลออกของ  K+ ผ่าน ประตูโปแทสเซียม+ ยับยั้งการลดขั้ว และการไหลเข้าของ Cl-  (แอนไอออนประเภทหนึ่ง) ผ่าน  ประตูคลอไรด์- ก็เช่นกัน ถ้าเซลล์มีกระแสไฟฟ้า  K+ หรือ Cl- ไหลเข้าหรือไหลออกที่ศักย์พัก (resting potential) การเข้าไปห้ามกระแสไฟฟ้านั้นก็จะเป็นการลดขั้วเช่นกัน

เพราะว่าการลดขั้วเป็นความเปลี่ยนแปลงของความต่างศักย์ของเยื่อหุ้มเซลล์  นักสรีรวิทยาไฟฟ้าวัดกระบวนการนั้นโดยใช้เทคนิค voltage clamp คือ ถ้ากระแสไฟฟ้าขาเข้าเพิ่มขึ้น หรือกระแสไฟฟ้าขาออกลดลง กระแสไฟฟ้าผ่านเยื่อหุ้มเซลล์นั้นก็จะทำให้เกิดการลดขั้ว

สารหยุดการลดขั้ว 
มียาประเภทหนึ่งเรียกว่า สารหยุดการลดขั้ว  (depolarization blocking agents) ซึ่งก่อให้เกิดการลดขั้วเป็นระยะเวลานานโดยเปิดประตู  (channel) ที่ก่อให้เกิดการลดขั้วและห้ามการปิดประตูนั้น เป็นการห้ามเยื่อหุ้มเซลล์ไม่ให้มีศักย์กลับไปที่ศักย์พักในขณะที่ยากำลังออกฤทธิ์ ตัวอย่างของยาก็คือยาประเภท nicotinic agonistnicotinic agonist เป็นประเภทของยาที่มีฤทธิ์เหมือนกับสาร acetylcholine ต่อ nicotinic acetylcholine receptor ซึ่งเป็นหน่วยรับความรู้สึกที่มีปฏิกิริยากับสาร  acetylcholine เช่น suxamethonium และ  decamethonium Page 149

หมายเหตุและอ้างอิง

อ่านเพิ่ม


แหล่งข้อมูลอื่น


หมวดหมู่:ไฟฟ้าเคมี
หมวดหมู่:ระบบประสาท
หมวดหมู่:สรีรวิทยาไฟฟ้า
หมวดหมู่:เคมีไฟฟ้า
หมวดหมู่:ประสาทวิทยาศาสตร์