การกระตุ้นที่เหมาะสม

การกระตุ้นที่เหมาะสม () เป็นคุณสมบัติอย่างหนึ่งของตัวรับความรู้สึก (sensory receptor) ที่กำหนดประเภทแห่งพลังงานซึ่งตัวรับความรู้สึกเริ่มการตอบสนองด้วยการถ่ายโอนตัวกระตุ้น (transductionการถ่ายโอน ในสรีรวิทยา () คือการเปลี่ยนตัวกระตุ้นแบบหนึ่งไปยังอีกแบบหนึ่ง การถ่ายโอนในระบบประสาทมักจะหมายถึงการส่งสัญญาณเพื่อแจ้งการตรวจพบตัวกระตุ้น โดยที่ตัวกระตุ้นเชิงกล ตัวกระตุ้นเชิงเคมี หรือเชิงอื่น ๆ ถูกเปลี่ยนเป็นศักยะงานประสาท แล้วส่งไปทางแอกซอน  ไปสู่ระบบประสาทกลางซึ่งเป็นศูนย์รวบรวมสัญญาณประสาทเพื่อประมวลผล)  

การกระตุ้นที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับกลไกของการถ่ายโอนตัวกระตุ้นของเซลล์ และกับประตูไอออน (ion channel) ที่เป็นส่วนของเยื่อหุ้มเซลล์ตัวรับความรู้สึก ตัวอย่างเช่น แสง  เป็นการกระตุ้นที่เหมาะสมสำหรับเซลล์รับแสงในเรตินา

 ประเภท 
การกระตุ้นเหมาะสมแบ่งประเภทเป็นต้นว่า  
 แสง ถ้าการกระตุ้นที่เหมาะสมของตัวรับความรู้สึกคือแสง ตัวรับความรู้สึกย่อมมีโมเลกุลเกี่ยวกับสี (pigment molecule) ที่เปลี่ยนรูปร่างไปเพราะแสง ความเปลี่ยนแปลงของโมเลกุลเหล่านี้เริ่มการทำงานของประตูไอออน เป็นการเริ่มการถ่ายโอนตัวกระตุ้น
 เสียง ถ้าการกระตุ้นที่เหมาะสมของตัวรับความรู้สึกคือเสียง ตัวรับความรู้สึกย่อมเป็นเซลล์ขน ซึ่งเป็นตัวรับแรงกล เซลล์ขนเหล่านี้มี stereociliastereocilia เป็นส่วนดัดแปลงบนยอดของเซลล์ ต่างจากซีเลีย และ  ไมโควิลไล แต่มีส่วนเหมือนกับไมโควิลไล มากกว่าซีเลีย คือเป็นส่วนของเยื่อหุ้มเซลล์]ที่ยื่นออกมา ซึ่งเมื่อเกิดการงอแล้ว ก็จะเหนี่ยวไกการเปิดประตูไอออน ดังนั้น  เซลล์ขนจึงเปลี่ยนคลื่นความดันของเสียงไปเป็นศักย์ตัวรับความรู้สึก (Receptor potentialศักย์ตัวรับความรู้สึก (Receptor potential) เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเพราะสภาวะความซึมผ่านได้ของเยื่อหุ้มเซลล์เปลี่ยนไปเพราะการถ่ายโอนความรู้สึก (sensory tranduction) โดยทั่ว ๆ ไปเป็นเหตุการณ์ที่ลดระดับศักย์เยื่อหุ้มเซลล์ ซึ่งเกิดจากไอออนขั้วบวกที่ไหลเข้ามาภายในเซลล์ กระแสไฟฟ้าที่เข้ามานั้นมักจะนำศักย์เยื่อหุ้มเซลล์ไปสู่ระดับขีดเริ่มเปลี่ยน ที่จะทำให้เซลล์สร้างศักยะงาน) เป็นการเริ่มการถ่ายโอนตัวกระตุ้น

 ดู 
ตัวกระตุ้น

 หมายเหตุและอ้างอิง 

หมวดหมู่:ประสาทสรีรวิทยา