พระตีรณสารวิศวกรรม (ตรี ตีรณสาร)

อำมาตย์โท พระตีรณสารวิศวกรรม นามเดิม ตี๋ ศรีศุข (1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2441 – 8 เมษายน พ.ศ. 2516) ปลัดกระทรวงธรรมการและกระทรวงศึกษาธิการ ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม รัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ นายกสภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยทำเนียบนายกสภามหาวิทยาลัย - สภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นายกสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อุปนายกผู้อำนวยการสภากาชาดไทย และสมาชิกวุฒิสภา

 ประวัติ 
พระตีรณสารวิศวกรรม เดิมชื่อว่า ตี๋ ศรีศุข เกิดเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2440 (นับแบบปัจจุบัน พ.ศ. 2441) ที่อำเภอสัมพันธวงศ์ เมืองพระนคร เป็นบุตรของนายหล่อ และนางพ่วง ศรีศุข พระตีรณสารวิศวกรรม ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2516 เวลา 08.00 น. ด้วยโรคหัวใจวาย ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์

 การศึกษา 
พระตีรณสารวิศวกรรมเริมการศึกษาขั้นต้นที่โรงเรียนวัดสัมพันธวงศ์ ต่อมาที่โรงเรียนวัดประทุมคงคา โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยตามลำดับ จนจบมัธยมปีที่ 8 เมื่อ พ.ศ. 2457 ก็เดินทางไปศึกษาต่อ ณ ประเทศอังกฤษ ที่ มหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ ได้วุฒิทางวิศวกรรมศาสตร์ (เครื่องกล) ในพ.ศ. 2463

 การทำงาน 
งานราชการ
เริ่มรับราชการที่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สังกัดกระทรวงธรรมการ ตำแหน่งอาจารย์คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นระยะเวลา 3 ปี คือ ตั้งแต่วันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2467 จนถึงวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2470 โดยมีหน้าที่ความรับผิดชอบในด้านการสอน เป็นอนุศาสก(ตำแหน่งอาจารย์ผู้ควบคุมดูแลนิสิตในหอพัก) หอพักนิสิตชาย และเป็นบรรยเวกษก์ (ตำแหน่งอาจารย์ผู้มีหน้าที่ดูแลสโมสรนิสิตจุฬาฯ หรือ สจม.)มหาวิทยาลัยและคำขวัญ - หอประวัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แห่งสโมสรนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตั้งแต่ พ.ศ. 2468 จนถึง พ.ศ. 2470

ต่อมารับราชการที่โรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย (สังกัดกระทรวงธรรมการ) ในตำแหน่งอาจารย์ ระยะเวลา 2 ปี ตั้งแต่ 10 มกราคม พ.ศ. 2470 ถึง 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2472 โดยมีหน้าที่ความรับผิดชอบในด้านการสอน และเป็นผู้กำกับคณะตีรณสาร (ปัจจุบันเรียกคณะพญาไท)

หลังจากนั้นได้รับราชการที่กระทรวงธรรมการ ตำแหน่งเลขานุการกระทรวง ระยะเวลา 4 ปี ตั้งแต่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2472 ถึง 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2476 โดยมีหน้าที่ความรับผิดชอบช่วยงานของเสนาบดี เช่น งานการประชุมผู้บริหารระดับสูงของกระทรวง งานประชาสัมพันธ์ งานติดต่อ ฯลฯ

รับราชการที่กระทรวงธรรมการ ตำแหน่งผู้ทำการแทนหัวหน้ากองสารบรรณ กรมปลัดกระทรวงระยะเวลา 1 ปี ตั้งแต่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2476 ถึง 10 เมษายน พ.ศ. 2477

รับราชการที่กระทรวงธรรมการและกระทรวงศึกษาธิการ ตำแหน่งปลัดกระทรวงระยะเวลา 10 ปี ตั้งแต่ 19 เมษายน พ.ศ. 2477 ถึง 2 กันยายน พ.ศ. 2486 และ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2487 ถึง 31 สิงหาคม พ.ศ. 2488

รับราชการที่กระทรวงอุตสาหกรรม ตำแหน่งปลัดกระทรวงระยะเวลา 1 ปี ตั้งแต่ 3 กันยายน พ.ศ. 2488 ถึง 10 มีนาคม พ.ศ. 2489

งานด้านการเมือง
พระตีรณสารวิศวกรรม ดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรี ในพ.ศ. 2488 ในคณะรัฐมนตรี คณะที่ 12 สมัยทวี บุณยเกตุเป็นนายกรัฐมนตรีพระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรี (จำนวน ๒๙ ราย) และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ระหว่างปี  พ.ศ. 2488 - พ.ศ. 2489 ใน คณะรัฐมนตรี คณะที่ 13พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรี (จำนวน ๒๒ ราย) สมัยหม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมชเป็นนายกรัฐมนตรี และ คณะรัฐมนตรี คณะที่ 14 สมัยพันตรี ควง อภัยวงศ์เป็นนายกรัฐมนตรีพระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรี (จำนวน ๒๑ ราย) 

พระตีรณสารวิศวกรรม ยังดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภา ชุดที่ 2 และ 3 ระหว่างปี พ.ศ. 2490 ถึง พ.ศ. 2515

ตำแหน่งพิเศษ
อุปนายกผู้อำนวยการสภากาชาดไทย พ.ศ. 2507 - 2512 
นายกสภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2488 - 2489
นายกสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2488 - 2489
นายกสมาคมนักเรียนเก่าปทุมคงคา

ครอบครัว
ด้านครอบครัว พระตีรณสารวิศวกรรม ได้สมรสกับ นางสาวประไพ วัชราภัย (ต่อมาคือ คุณหญิงตีรณสารวิศวกรรม) ธิดาพระยาพิจารณาปฤชามาตย์ (สุหร่าย วัชราภัย) องคมนตรี เมื่อ พ.ศ. 2467  มีบุตรธิดารวม 6 คน ดังนี้ทำเนียบสายสกุล ณ สงขลา สายเจ้าพระยาวิเชียรคีรี (เม่น) - ชมรมสายสกุล ณ สงขลา
นายกระมล ตีรณสาร สมรสกับ นางเฉลิมสุข (ภัทรนาวิก)
นายชุมพล ตีรณสาร (ถึงแก่กรรม) สมรสกับ นางจิตราภา (อากาศฤกษ์)
นายอรรถพล ตีรณสาร (ถึงแก่กรรม) สมรสกับ นางสมสิริ (กระแสสินธุ์)
นายกุศล ตีรณสาร สมรสกับ นางโยโกะ (คาตาคีรี)
รศ.นิรมล (ตีรณสาร) สมรสกับ ดร.เผด็จ สวัสดิบุตร
นางอุบล (ตีรณสาร) สมรสกับ นายสุธรรม เอกะหิตานนท์

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๘๑ ตอนที่ ๔๒ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๖, ๗ พฤษภาคม ๒๕๐๗
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๘๑ ตอนที่ ๑๑๘ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๑๔, ๑๗ ธันวาคม ๒๕๐๗
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๗๖ ตอนที่ ๑๑๕ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๔๐, ๑๖ ธันวาคม ๒๕๐๒
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ , เล่ม ๓๗ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๔๗๒๑, ๒๒ มีนาคม ๒๔๗๓
ราชกิจจานุเบกษา, บัญชีรายนาม ผู้ที่ได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญ , เล่ม ๕๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๔๑๙, ๑๗ พฤษภาคม ๒๔๗๙
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลาและเหรียญจักรพรรดิมาลา , เล่ม ๖๑ ตอนที่ ๖๐ ง หน้า ๑๘๙๒, ๒๖ กันยายน ๒๔๘๗
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง พระราชทานเหรียญลูกเสือสดุดี , เล่ม ๘๕ ตอนที่ ๖๓ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๑๓, ๑๒ กรกฎาคม ๒๕๑๑

 อ้างอิง 

พระตีรณสารวิศวกรรม (ตรี ตีรณสาร) - พิพิธภัณฑ์มีชีวิต สภากาชาดไทย

หมวดหมู่:รัฐมนตรีไทยที่ไม่ได้ประจำกระทรวง
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการไทย
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
หมวดหมู่:ครูชาวไทย
หมวดหมู่:วิศวกรชาวไทย
หมวดหมู่:ปลัดกระทรวงศึกษาธิการไทย
หมวดหมู่:ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรมไทย
หมวดหมู่:นายกสภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:อาจารย์คณะวิศวกรรมศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนปทุมคงคา
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย
ตีรณสารวิศวกรรม
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
หมวดหมู่:สกุล ณ สงขลา
หมวดหมู่:บุคคลจากเขตสัมพันธวงศ์
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์