ซฺยงหนู

ซฺยงหนู ตามสำเนียงกลาง หรือ เฮงโน้ว ตามสำเนียงฮกเกี้ยน () เป็นสมาพันธ์ชนเผ่า ของชนร่อนเร่ที่ข้อมูลจีนสมัยโบราณบันทึกว่าอาศัยอยู่ในบริเวณทุ่งหญ้ายูเรเชียตะวันออกในศตวรรษที่ 3 ถึงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 1 มั่วตู๋ฉาน-ยฺหวี ผู้นำสูงสุดในช่วงหลัง 209 ปีก่อนคริสตกาล เป็นผู้สถาปนา จักรวรรดิซฺยงหนู ขึ้น

หลังโค่นล้มเยฺว่จือ เจ้าอธิราชกลุ่มก่อนหน้า "The primary focus of the new threat became the Xiongnu who emerged rather abruptly in the late 4th century B.C. initially subordinated to the Yuezhi, the Xiongnu overthrew the nomadic hierarchy while also escalating its attacks on Chinese areas." ซฺยงหนูจึงมีอำนาจเหนือทุ่งหญ้าในเอเชียตะวันออกซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ในที่ราบสูงมองโกเลีย พวกซฺยงหนูยังมีบทบาทในพื้นที่ซึ่งปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของไซบีเรีย มองโกเลียใน มณฑลกานซู่ และมณฑลซินเจียง ความสัมพันธ์กับราชวงศ์จีนที่ติดกันทางใต้-ตะวันออกนั้นซับซ้อน สลับกันระหว่างช่วงเวลาทั้งสันติภาพ สงคราม และการปราบปรามในช่วงต่าง ๆ ท้ายที่สุดพวกซฺยงหนูพ่ายแพ้ต่อราชวงศ์ฮั่นในความขัดแย้งนานนับศตวรรษ ซึ่งนำไปสู่การแบ่งสมาพันธรัฐออกเป็นสองส่วน และบีบให้เกิดการย้ายถิ่นฐานใหม่ของชาวซฺยงหนูในชายแดนฮั่นจำนวนมาก ในสมัยสิบหกรัฐ พวกซฺยงหนู ซึ่งกลายเป็นหนึ่งใน "ห้าชนเผ่า" ได้ก่อตั้งราชวงศ์ฮั่นจ้าว เป่ย์เหลียง และหูเซี่ยในจีนตอนเหนือ

ความพยายามเชื่อมโยงซฺยงหนูเข้ากับชาว Sakas และซาร์เมเชียน ในบริเวณใกล้เคียง เคยเป็นที่โต้แย้งมาก่อน กระทั่งข้อมูลทางพันธุศาสตร์เชิงโบราณคดียืนยันว่า กลุ่มชนดังกล่าวมีปฏิสัมพันธ์กับซฺยงหนู และยังมีความสัมพันธ์กับชาวฮัน อัตลักษณ์แกนกลางทางชาติพันธุ์ของซฺยงหนูนั้นเป็นแต่สมมติฐานกันไปในหลายทาง เพราะมีศัพท์ภาษาซฺยงหนูเพียงไม่กี่คำหลงเหลืออยู่ในแหล่งข้อมูลภาษาจีน ส่วนใหญ่เป็นตำแหน่งและชื่อบุคคล คำว่า ซฺยงหนู อาจเป็นคำร่วมเชื้อสายกับชื่อของชาว Hun หรือ Huna หรือทั้งสอง แม้ว่าจะมีข้อถกเถียงก็ตาม นักวิชาการหลายคนเสนอความเชื่อมโยงอื่น ๆ ในทางภาษาศาสตร์ (ซึ่งทั้งหมดก็เป็นที่โต้แย้ง) ได้แก่ เตอร์กิก, อิหร่าน,: "Their royal tribes and kings (shan-yü) bore Iranian names and all the Hsiung-nu words noted by the Chinese can be explained from an Iranian language of Saka type. It is therefore clear that the majority of Hsiung-nu tribes spoke an Eastern Iranian language." มองโกล, ยูรัล, เยนีเซย์ หรือหลากชาติพันธุ์

 ชื่อ 
ชื่อซฺยงหนูในภาษาจีนเป็นคำเหยียดอยู่ในตัว เนื่องจากอักษร "匈奴" (ซฺยงหนู) มีความหมายตรงตัวว่า "ทาสที่ดุร้าย" การอ่านออกเสียง "匈奴" ว่า "ซฺยงหนู"  เป็นการอ่านออกเสียงตามสำเนียงจีนกลางสมัยใหม่โดยอิงจากสำเนียงจีนกลางที่ใช้อยู่ในปักกิ่งปัจจุบัน ซึ่งมีอายุไม่ถึง 1,000 ปีก่อน ส่วนการอ่านออกเสียงตามสำเนียงจีนเก่านั้น ได้รับการปะติดปะต่อขึ้นใหม่ว่า ได้แก่ *xiuoŋ-na หรือ *qhoŋna

 ประวัติ 

 ความสำคัญ 

 อ้างอิง 
 เชิงอรรถ 

 ข้อมูล 
 ปฐมภูมิ
 Ban Gu et al., Book of Han, esp. vol. 94, part 1, part 2.
 Fan Ye et al., Book of the Later Han, esp. vol. 89.
 Sima Qian et al., Records of the Grand Historian, esp. vol. 110.

 ข้อมูลอ้างอิงอื่น ๆ






  ()


  (Proceedings of the First International Conference of Eurasian Archaeology, University of Chicago, May 3–4, 2002.)

  (original edition)
  (First paperback edition)




 Hall, Mark & Minyaev, Sergey. Chemical Analyses of Xiong-nu Pottery: A Preliminary Study of Exchange and Trade on the Inner Asian Steppes. In: Journal of Archaeological Science (2002) 29, pp. 135–144










  Internet Archive
 .










  AuthorHouse.

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Material Culture presented by University of Washington
 Encyclopedic Archive on Xiongnu
 The Xiongnu Empire
 The Silk Road Volume 4 Number 1
 The Silk Road Volume 9
 Gold Headdress from Aluchaideng
 Belt buckle, Xiongnu type, 3rd–2nd century B.C.
 Videodocumentation: Xiongnu – the burial site of the Hun prince (Mongolia)
 The National Museum of Mongolian History :: Xiongnu


หมวดหมู่:ราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศมองโกเลีย
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 3
หมวดหมู่:สิ้นสุดในคริสต์ศตวรรษที่ 5