นิวต์จระเข้

นิวต์จระเข้ หรือ นิวต์ตะปุ่มตะป่ำ () เป็นสกุลของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกจำพวกซาลาแมนเดอร์สกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า Tylototriton 

จัดเป็นนิวต์หรือซาลาแมนเดอร์ขนาดเล็ก พบกระจายพันธุ์ตามแนวเทือกเขาหิมาลัย ตั้งแต่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดียและพม่า ไปจนถึงพม่าสู่ภาคเหนือของไทย, ลาว, เวียดนาม และทางตอนใต้ของจีน

การจำแนก
38 ชนิด ที่ได้รับการยอมรับ ถึงเดือนกรกฎาคม 2023

Tylototriton anguliceps Le, Nguyen, Nishikawa, Nguyen, Pham, Matsui, Bernardes, and Nguyen, 2015
Tylototriton anhuiensis Qian, Sun, Li, Guo, Pan, Kang, Wang, Jiang, Wu, and Zhang, 2017
Tylototriton asperrimus Unterstein, 1930
Tylototriton broadoridgus Shen, Jiang, and Mo, 2012
Tylototriton dabienicus Chen, Wang, and Tao, 2010
Tylototriton daloushanensis Zhou, Xiao, and Luo, 2022
 Huang, Xiang, Wu, Zhang, Zhang, Wang, Lan, Huang, Jiang, and Jiang, 2024
Tylototriton hainanensis Fei, Ye, and Yang, 1984
Tylototriton himalayanus Khatiwada, Wang, Ghimire, Vasudevan, Paudel, and Jiang, 2015
Tylototriton kachinorum Zaw, Lay, Pawangkhanant, Gorin, and Poyarkov, 2019
Tylototriton kweichowensis Fang and Chang, 1932
Tylototriton liuyangensis Yang, Jiang, Shen, and Fei, 2014
Tylototriton lizhengchangi Hou, Zhang, Jiang, Li and Lu, 2012
Tylototriton maolanensis Li, Wei, Cheng, Zhang, and Wang, 2020
Tylototriton ngarsuensis Grismer, Wood, Quah, Thura, Espinoza, Grismer, Murdoch, and Lin, 2018
Tylototriton ngoclinhensis Phung, Pham, Nguyen, Ninh, Nguyen, Bernardes, Le, Ziegler & Nguyen, 2023
Tylototriton notialis Stuart, Phimmachak, Sivongxay, and Robichaud, 2010
Tylototriton panhai Nishikawa, Khonsue, Pomchote, and Matsui, 2013
Tylototriton panwaensis Grismer, Wood, Quah, Thura, Espinoza, and Murdoch, 2019
Tylototriton pasmansi Bernardes, Le, Nguyen, Pham, Pham, Nguyen, and Ziegler, 2020
Tylototriton phukhaensis Pomchote, Khonsue, Thammachoti, Hernandez, Peerachidacho, Suwannapoom, Onishi, and Nishikawa, 2020
Tylototriton podichthys Phimmachak, Aowphol, and Stuart, 2015
Tylototriton pseudoverrucosus Hou, Gu, Zhang, Zeng, and Lu, 2012
Tylototriton pulcherrimus Hou, Zhang, Li, and Lu, 2012
Tylototriton shanjing Nussbaum, Brodie, and Yang, 1995
Tylototriton shanorum Nishikawa, Matsui, and Rao, 2014
Tylototriton sini Lyu, Wang, Zeng, Zhou, Qi, Wan, and Wang, 2021
Tylototriton sparreboomi Bernardes, Le, Nguyen, Pham, Pham, Nguyen, and Ziegler, 2020
Tylototriton taliangensis Liu, 1950
Tylototriton thaiorum Poyarkov, Nguyen, and Arkhipov, 2021
Tylototriton tongziensis Li, Liu, Shi, Wei, and Wang, 2022
Tylototriton umphangensis Pomchote, Peerachidacho, Hernandez, Sapewisut, Khonsue, Thammachoti, and Nishikawa, 2021
Tylototriton uyenoi Nishikawa, Khonsue, Pomchote, and Matsui, 2013
Tylototriton verrucosus Anderson, 1871
Tylototriton vietnamensis Böhme, Schöttler, Nguyen, and Köhler, 2005
Tylototriton wenxianensis Fei, Ye, and Yang, 1984
Tylototriton yangi Hou, Zhang, Zhou, Li, and Lu, 2012
Tylototriton zaimeng Decemson, Lalremsanga, Elangbam, Vabeiryureilai, Shinde, Purkayastha, Arkhipov, Bragin & Poyarkov, 2023
Tylototriton ziegleri Nishikawa, Matsui, and Nguyen, 2013

ในประเทศไทย
ในประเทศไทย ณ ปี 2021 มีการค้นพบ 6 ชนิด

ลำดับชื่อไทย<span style="color:#FFFFFF">ชื่อวิทยาศาสตร์การค้นพบ 1 กะท่างน้ำหิมาลัย  Tylototriton verrucosus Anderson, 1871 2 กะท่างน้ำเหนือ  Tylototriton uyenoi Nishikawa, Khonsue, Pomchote, and Matsui, 2013 3 กะท่างน้ำอีสาน  Tylototriton panhai  Nishikawa, Khonsue, Pomchote, and Matsui, 2013 4 กะท่างน้ำดอยลังกา  Tylototriton anguliceps Le, Nguyen, Nishikawa, Pham, Matsui, Bernardes, 2015 5 กะท่างน้ำดอยภูคา  Tylototriton phukhaensis Pomchote, Khonsue, Thammachoti, Peerachidacho, Suwannapoom, 2020 6 กะท่างน้ำอุ้มผาง  Tylototriton umphangensis Pomchote, Peerachidacho, Sapewisut, Khonsue, Thammachoti, 2021

หมายเหตุ
 กะท่างน้ำเหนือ, กะท่างน้ำภูคา และกะท่างน้ำอุ้มผาง ถูกรายงานว่าเป็นสายพันธุ์ท้องถิ่นที่พบเฉพาะในประเทศไทย https://ngthai.com/animals/39212/tylototriton-umphangensis/

 ในอดีต ประเทศไทยเคยเรียกรวมกะท่างน้ำทุกชนิดว่าเป็น Tylototriton verrucosus หรือ กะท่างน้ำหิมาลัย หรือเรียกว่าตัวกะท่างเฉย ๆ โดยไม่มีการแยกชนิดที่ชัดเจน ทั้ง ๆ ที่กะท่างน้ำแต่ละท้องถิ่นมีสีสันและรูปร่างที่ต่างกัน เช่น แบบสีส้มการกระจายตัวอยู่ทางภาคเหนือ (ปัจจุบันคือชนิดกะท่างน้ำเหนือ) และแบบสีคล้ำกระจายตัวอยู่ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน (ปัจจุบันคือชนิดกะท่างน้ำอีสาน) จึงมีการศึกษาวิจัยอย่างชัดเจน ในปี 2013 สามารถแยกกะท่างน้ำเหนือและกะท่างน้ำอีสาน ออกจากชนิด T. verrucosus หรือกะท่างน้ำหิมาลัย https://ngthai.com/animals/30155/new-newts-in-nan/

 หลังจากการแยกกะท่างน้ำเหนือและกะท่างน้ำอีสานออกจากกะท่างน้ำหิมาลัย ในปี 2013 ทำให้กะท่างน้ำหิมาลัย หรือ Tylototriton verrucosus กลายเป็นกะท่างน้ำกลุ่มเล็ก ๆ ที่พบได้ในภาคเหนือตอนบนเท่านั้น เช่น พบที่ดอยช้าง จ.เชียงราย และอุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก จ.เชียงใหม่ ในขณะที่กะท่างน้ำเหนือ หรือ T. uyenoi กลายเป็นกะท่างน้ำกลุ่มใหญ่ในภาคเหนือแทน และพบได้หลายจังหวัดในภาคเหนือ ตั้งแต่เชียงใหม่, แม่ฮ่องสอน, ตาก, กำแพงเพชร ยาวลงมาอุทยานแห่งชาติเขาแหลม จ.กาญจนบุรี

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:นิวต์