ท้าววรจันทร์ (เจ้าจอมมารดาปรางใหญ่ ในรัชกาลที่ 2)

ท้าววรจันทร์ (เดิม:เจ้าจอมมารดาปรางใหญ่) เป็นพระสนมในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

ประวัติ
เจ้าจอมมารดาปรางใหญ่นั้นสืบเชื้อสายมาจากราชินิกุลบางช้าง (คือราชินิกุลอันเป็นพระญาติวงศ์ในสมเด็จกรมพระอมรินทรามาตย์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง สมเด็จพระพันปีหลวงในรัชกาลที่ 2 

โดยท่านเป็นธิดาของขรัวตาบุญเกิดกับขรัวยายทองอิน ขรัวยายทองอินมารดาของคุณจอมเป็นธิดาคนโตของท่านตาดี ท่านตาดีเป็นบุตรคนโตของท่านตาเจ้าแทน ท่านตาเจ้าแทนนั้นเป็นพระปิตุลาของสมเด็จกรมพระอมรินทรามาตย์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในรัชกาลที่ 2ลำดับราชินิกุลบางช้าง,
หน้า 68.

เจ้าจอมมารดาปรางใหญ่ ต่อมาได้รับราชการเป็นท้าววรจันทร์ บังคับบัญชาทั่วไปในราชสำนักฝ่ายใน ถึงแก่อนิจกรรมวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2399Bangkok Calendar (1860), p.49

พระราชบุตร
มีพระราชโอรส 1 พระองค์ พระราชธิดา 1 พระองค์คือ
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง ประสูติเมื่อพ.ศ. 2349 ประสูติได้ 3 วันก็สิ้นพระชนม์
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงศาธิราชสนิท ประสูติเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2351 สื้นพระชนม์เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2413

 ในวัฒนธรรมสมัยนิยม 
มีนักแสดงผู้รับบท ท้าววรจันทร์ (เจ้าจอมมารดาปรางใหญ่ ในรัชกาลที่ 2) ได้แก่

 รัดเกล้า อามระดิษ จากละครเรื่อง หม่อมเป็ดสวรรค์ (2567 - 68)

 ลำดับสาแหรก 

อ้างอิง

หมวดหมู่:เจ้าจอมมารดา
หมวดหมู่:พระภรรยาในรัชกาลที่ 2
หมวดหมู่:สกุล ณ บางช้าง
หมวดหมู่:ท้าววรจันทร์​