เทศบาลเมืองบางพลับ

เทศบาลเมืองบางพลับ เป็นเทศบาลเมืองแห่งหนึ่งที่ตั้งอยู่ในอำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี มีอาณาเขตครอบคลุมตำบลบางพลับทั้งตำบล ท้องที่เทศบาลในอดีตเป็นพื้นที่ปิด ไม่มีทางหลวงสายหลักหรือถนนสายใหญ่เข้าถึง มีเพียงลำคลองและถนนสายเล็ก ๆ ที่ใช้เป็นเส้นทางสัญจรในท้องถิ่น และมีประชากรอาศัยอยู่เบาบาง ส่วนมากประกอบอาชีพทำนาและทำสวนผลไม้ แต่หลังจากที่มีการก่อสร้างและเปิดใช้ถนนราชพฤกษ์และถนนชัยพฤกษ์เมื่อ พ.ศ. 2548–2549 ทำให้การคมนาคมระหว่างท้องที่นี้กับท้องที่อื่น ๆ มีความสะดวกขึ้นมาก ความเจริญหลั่งไหลเข้าสู่พื้นที่อย่างรวดเร็วพร้อมกับการย้ายถิ่นเข้ามาของผู้คนจากภายนอก บางส่วนจึงกลายเป็นพื้นที่รองรับการขยายตัวของเศรษฐกิจ และบางส่วนก็เปลี่ยนแปลงเป็นโครงการหมู่บ้านจัดสรร วิถีชีวิตของผู้คนในท้องที่จึงเปลี่ยนแปลงไปจากชุมชนเกษตรกรรมเป็นชุมชนเมืองตามไปด้วย โดยชุมชนดั้งเดิมคงเหลืออยู่ตามริมแม่น้ำเจ้าพระยาและตามลำคลองสายต่าง ๆ เช่น คลองบางพลับใหญ่ คลองบางพลับน้อย คลองบางภูมิ คลองบางวัด เป็นต้นพิศาล บุญผูก. ท้องถิ่นปากเกร็ด. นนทบุรี: โครงการการจัดการสารสนเทศจากภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านนนทบุรีศึกษาเพื่อส่งเสริมบริการห้องสมุดสู่ชุมชน สำนักบรรณสารสนเทศ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2551, หน้า 162.

 ที่มาของชื่อ 
เทศบาลเมืองบางพลับตั้งชื่อตามชื่อตำบลบางพลับ ท้องที่นี้เดิมมีสภาพเป็นป่าและมีต้นมะพลับขนาดใหญ่อยู่มาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งตามลำคลองที่ไหลผ่านกลางท้องที่นั้นมีต้นมะพลับขึ้นอยู่ทั่วไป จึงเรียกคลองนั้นว่า "คลองบางพลับ" ซึ่งมีทั้งคลองบางพลับใหญ่และคลองบางพลับน้อย ส่วนชุมชนที่อยู่ในคลองก็เรียกว่า "บ้านบางพลับ" ต่อมาเมื่อมีการจัดตั้งเป็นตำบลจึงใช้ชื่อคลองและชื่อชุมชนบางพลับเป็นชื่อ ตำบลบางพลับ

 ประวัติ 
เดิมตำบลบางพลับขึ้นอยู่กับอำเภอบางบัวทองเมื่อแรกตั้งอำเภอนี้ขึ้นในแขวงเมืองนนทบุรี โดยในช่วงแรก บางพลับยังคงเป็นท้องที่หนึ่งของตำบลบางบัวทอง (ตำบลอ้อมเกร็ดในปัจจุบัน) ตำบลคลองพระอุดม และตำบลคลองข่อย ดังปรากฏในหนังสือทำเนียบคณะสงฆ์ ร.ศ. 123 (พ.ศ. 2448) ซึ่งกล่าวว่า วัดสาลีโขภิตารามขึ้นกับตำบลบางบัวทอง อำเภอบางบัวทอง 

เมื่อ พ.ศ. 2463 กระทรวงนครบาลได้โอนตำบลบางพลับ (รวมทั้งตำบลอ้อมเกร็ด) จากอำเภอบางบัวทองมาขึ้นกับอำเภอปากเกร็ด เพื่อความเหมาะสมด้านการปกครอง ตำบลบางพลับจึงอยู่ในท้องที่การปกครองของอำเภอปากเกร็ดจนถึงปัจจุบัน

ปัจจุบันองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ดูแลตำบลบางพลับเต็มพื้นที่นั้นมีฐานะเป็น เทศบาลเมืองบางพลับ ซึ่งได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะจากเทศบาลตำบลบางพลับในวันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2568

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
เขตเทศบาลเมืองบางพลับตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของอำเภอปากเกร็ด ห่างจากที่ว่าการอำเภอประมาณ 5 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองละหาร (อำเภอบางบัวทอง) และเขตองค์การบริหารส่วนตำบลคลองข่อย
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลคลองพระอุดมและเขตองค์การบริหารส่วนตำบลเกาะเกร็ด
 ทิศใต้ ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลอ้อมเกร็ด และเขตเทศบาลเมืองพิมลราช (อำเภอบางบัวทอง)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองพิมลราชและเขตเทศบาลเมืองละหาร (อำเภอบางบัวทอง)

 การแบ่งเขตการปกครอง 
ตามกฎหมายลักษณะปกครองท้องที่ ตำบลบางพลับมีเขตการปกครองทั้งหมด 5 หมู่บ้าน ได้แก่ 
 หมู่ที่ 1 บ้านคุ้งน้ำวน ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาตั้งแต่ปากคลองบางพลับใหญ่ไปจนถึงปากคลองบางน้อย ในอดีตกระแสน้ำที่ไหลแรงมากจะคอยกัดเซาะตลิ่งและก่อให้เกิดวังน้ำวนตรงคุ้งน้ำแห่งนี้พิศาล บุญผูก. ท้องถิ่นปากเกร็ด. นนทบุรี: โครงการการจัดการสารสนเทศจากภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านนนทบุรีศึกษาเพื่อส่งเสริมบริการห้องสมุดสู่ชุมชน สำนักบรรณสารสนเทศ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2551, หน้า 160.
 หมู่ที่ 2 บ้านบางพลับใหญ่ หรือ บ้านบางพลับ มีคลองบางพลับใหญ่ไหลผ่านกลางพื้นที่ เป็นหมู่บ้านที่มีจำนวนประชากรมากที่สุดในตำบลเนื่องจากเป็นที่ตั้งของบ้านจัดสรรหลายแห่ง
 หมู่ที่ 3 บ้านระแหง ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาตั้งแต่ปากคลองบางภูมิไปจนถึงปากคลองบางพลับใหญ่
 หมู่ที่ 4 บ้านบางวัด หรือ บ้านบางพลับ ตั้งอยู่ตอนกลางของตำบล ระหว่างคลองบางวัดกับคลองบางพลับน้อย
 หมู่ที่ 5 บ้านบางภูมิ ตั้งอยู่ทางตอนเหนือสุดของตำบล ตั้งแต่คลองบางวัดขึ้นไปจนจรดเขตตำบลคลองข่อย มีคลองบางภูมิไหลผ่านในพื้นที่

แต่หลังจากที่องค์การบริหารส่วนตำบลบางพลับได้รับการจัดตั้งเป็นเทศบาล ยังได้มีการแบ่งเขตภายในท้องที่ออกเป็น 2 เขต ได้แก่
 เขต 1 ประกอบด้วยชุมชนที่ 1 (บ้านคุ้งน้ำวนสามัคคี) ชุมชนที่ 2 (บ้านบางพลับใหญ่) และชุมชนที่ 6 (บ้านบางภูมิ)
 เขต 2 ประกอบด้วยชุมชนที่ 3 (บ้านริมน้ำ) ชุมชนที่ 4 (บ้านบางพลับวัดสาลีโข) ชุมชนที่ 5 (บ้านบางภูมิ) และชุมชนที่ 7 (บ้านใหม่บางภูมิ)

 สถานที่สำคัญ 
 วัดสาลีโขภิตาราม
 โรงเรียนวัดสาลีโขภิตาราม (อุ่น-อนุสรณ์)
 เจดีย์สามองค์บริเวณท่าน้ำวัดสาลีโขภิตาราม
 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ตำบลบางพลับ
 สถานีตำรวจภูธรชัยพฤกษ์           (ชื่อเดิมสถานีตำรวจภูธรคลองข่อย)

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์เทศบาลเมืองบางพลับ

บางพลับ
บางพลับ
บางพลับ