รายพระนามพระมหากษัตริย์ที่ทรงมีความผิดปกติทางจิต

นี้คือรายพระนามพระมหากษัตริย์ซึ่งนักประวัติศาสตร์ถือว่า เสียพระจริตในบางลักษณะ

ในหลาย ๆ กรณี เป็นเรื่องยากที่จะชี้ชัดว่า พระมหากษัตริย์ในอดีตพระองค์นั้น ๆ ทรงมีความผิดปกติทรงจิตจริงหรือไม่ เพราะพระองค์อาจเพียงมีพระจริยาวัตรนอกลู่นอกทาง หรือมีพระโรคทางพระกาย หรือนักประวัติศาสตร์เพียงรังเกียจเดียดฉันท์พระองค์

สมัยโบราณ
 พระนามและเสวยราชย์  พระราชสมภพ  สวรรคต หมายเหตุ พระเจ้าเนบูคัดเนซซาร์ที่ 2 แห่งบาบิโลน (Nebuchadnezzar II of Babylon) 605 ปีก่อนคริสตกาล - 562 ปีก่อนคริสตกาล120pxราว 634 ปีก่อนคริสตกาล562 ปีก่อนคริสตกาลพระชนมายุราว 72 พรรษาทรงเสียพระจริตและมีสภาพความเป็นอยู่แบบสัตว์เดรัจฉานเป็นเวลา 7 ปี พระเจ้าฮันติลีที่ 1 แห่งฮิตไทต์ (Hantili I of Hittites) ไม่ปรากฏปีที่ครองราชย์120pxไม่ปรากฏหลักฐานไม่ปรากฏหลักฐานมีพระอาการทางจิตที่หวาดระแวง

จักรพรรดิโรมัน
 พระนามและเสวยราชย์  พระราชสมภพ  สวรรคต หมายเหตุ จักรพรรดิคาลิกูลา (Caligula) ค.ศ. 37 - ค.ศ. 41120px31 สิงหาคม ค.ศ. 1222 มกราคม ค.ศ. 41พระชนมายุ 28 พรรษานักประวัติศาสตร์ โจซีฟัสบันทึกอาการผิดปกติทางจิตของพระองค์ว่า พระราชอำนาจทำให้พระองค์เย่อหยิ่งและทรงคิดว่าพระองค์เองคือพระเจ้าJosephus, Antiquities of the Jews XVIII.7.2.  จักรพรรดิจัสตินที่ 2 (Justin II) ค.ศ. 565 - ค.ศ. 578120pxราวค.ศ. 5205 ตุลาคม ค.ศ. 578พระชนมายุราว 58 พรรษานักประวัติศาสตร์ จอห์นแห่งอีฟีซุสบันทึกอาการผิดปกติทางจิตของพระองค์ว่า ทรงถูกดึงไปตามพระราชวังด้วยราชบัลลังก์ที่ติดล้อและทรงเข้ากัดผู้ร่วมประชุมขณะที่ทรงเสด็จผ่าน ทรงสั่งให้เล่นดนตรีอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งพระราชวังเพื่อปลอบพระทัยที่บ้าคลั่งของพระองค์John of Ephesus, Ecclesiastical History, Part 3, Book 3


คอลีฟะห์อิสลาม
 พระนามและเสวยราชย์  พระราชสมภพ  สวรรคต หมายเหตุ คอลีฟะห์แห่งราชวงศ์ฟาติมียะห์,อัล-ฮะกิม บิ-อะมีร์ อัลละห์ (Al-Hakim bi-Amr Allah) 13 ตุลาคม ค.ศ. 996 - 13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1021120pxค.ศ. 985ค.ศ. 1021พระชนมายุ 36 พรรษาทรงเป็นที่รู้จักในยุโรปในฐานะ คอลีฟะห์ผู้วิปลาส (the Mad Caliph) ตามคำบรรยายของฮันท์ จานิน นักประวัติศาสตร์ ได้กล่าวว่าทรงมีความโหดร้ายและบุคลิกที่แปลกจากปกติ โดยศัตรูของพระองค์มักจะเรียกพระองค์ว่า คอลีฟะห์ผู้วิปลาส ซึ่งถือว่าเป็นอคติที่มีต่อพระองค์ในมุมมองของนักประวัติศาสตร์บางคนและวรรณกรรมตะวันตกบางชิ้น โดยในทางหนึ่งทรงเป็นที่ยกย่องจากการที่ทรงทำให้ไคโรเป็นศูนย์กลางอารยธรรม (Which page?) คอลีฟะห์แห่งจักรวรรดิออตโตมัน,สุลต่านอิบราฮิม (Sultan Ibrahim) 9 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1640 - 18 สิงหาคม ค.ศ. 1648120px5 พฤศจิกายน ค.ศ. 161518 สิงหาคม ค.ศ. 1648พระชนมายุ 33 พรรษาทรงเป็นที่รู้จักในฐานะ อิบราฮิมผู้วิปลาส (Deli Ibrahim หรือ Mad Ibrahim) โดยนักประวัติศาสตร์ในศตวรรษที่ 20 จากพระอาการทางจิตของพระองค์Lucienne Thys-Senocak, Ottoman Women Builders. Aldershot: Ashgate, 2006. Page 24 มีพระอาการทางจิตที่แปรปรวนและทรงเป็นหนึ่งในสุลต่านที่มีความโหดเหี้ยม ในรัชกาลทรงใช้เวลาในการสร้าง "ฮาเร็มแห่งความบริสุทธิ์" เพื่อตอบสนองความต้องการทางเพศของพระองค์ แต่เมื่อทรงรู้ว่าหนึ่งในนางฮาเร็มทรยศพระองค์ จึงทรงจับนางในฮาเร็ม 280 คนโยนลงทะเลสาบและปล่อยให้จมน้ำตายHistory's 10 Most Insane Monarchs ครั้งหนึ่งทรงพิโรธของหึงหวงของพระมเหสีจึงทรงโยนพระราชโอรสลงในสระน้ำ แต่มีคนรับใช้ช่วยได้ทัน พระราชโอรสจึงรอดชีวิตและต่อมาทรงครองราชย์เป็น สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 4 หลังจากที่พระราชบิดาถูกยึดพระราชอำนาจและถูกปลงพระชนม์ตามพระราชเสาวนีย์ของโคเซม สุลต่านพระอัยยิกา(พระราชมารดาในสุลต่านอิบราฮิม) การกระทำของพระราชบิดาทำให้ทรงมีรอยแผลเป็นบนหน้าผากตลอดพระชนม์ชีพThys-Senocak, p.25. คอลีฟะห์แห่งจักรวรรดิออตโตมัน,สุลต่านมูรัดที่ 5 (Sultan Murad V) 30 พฤษภาคม ค.ศ. 1876 - 31 สิงหาคม ค.ศ. 1876120px21 กันยายน ค.ศ. 184029 สิงหาคม ค.ศ. 1904พระชนมายุ 63 พรรษาทรงเป็นสุลต่านแห่งจักรวรรดิออตโตมันเพียง 93 วัน ก็ทรงถูกปลดออกจากราชบัลลังก์ซึ่งทรงถูกสงสัยว่ามีความผิดปกติทางจิต อย่างไรก็ตามฝ่ายตรงข้ามของพระองค์ได้ใช้โอกาสนี้ในการหยุดการดำเนินการปฏิรูปประชาธิปไตยของพระองค์Palmer, Alan. The Decline and Fall of the Ottoman Empire, 1992. Page 141-143. เป็นผลให้พระองค์ไม่สามารถพระราชทานรัฐธรรมนูญตามที่ฝ่ายสนับสนุนพระองค์ต้องการได้

พระมหากษัตริย์ยุโรป
 พระนามและเสวยราชย์  พระราชสมภพ  สวรรคต หมายเหตุพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 แห่งฝรั่งเศส (King Charles VI of France) 16 กันยายน ค.ศ. 1380 - 21 ตุลาคม ค.ศ. 1422120px3 ธันวาคม ค.ศ. 136821 ตุลาคม ค.ศ. 1422พระชนมายุ 53 พรรษาทรงเป็นที่รู้จักในฐานะ ชาร์ลส์ผู้เสียสติ (le Fol or le Fou หรือ the Mad) ในระหว่างสงครามทรงเชื่อว่าพระวรกายของพระองค์ทำมาจากแก้วและทรงปฏิเสธว่าพระองค์เองมีพระมเหสีและพระราชบุตรแล้ว<ref
name="madmonarchs.guusbeltman.nl"></ref> นอกจากนี้ทรงทำร้ายคนรับใช้และทรงวิ่งจนหมดกำลังโดยทรงโอดครวญว่าทรงถูกคุมคามโดยศัตรู ถึงแม้ว่าจะมีพระสติบ้างแต่ไม่ทรงสามารถที่จะมีสมาธิในการตัดสินพระทัยทางการเมืองได้และพระราชอำนาจของพระองค์ได้สูญเสียไปให้แก่เจ้าชายสืบสายพระโลหิต ทำให้ฝรั่งเศสมีแต่ความวุ่นวายและความขัดแย้ง ความวิปลาสของพระองค์ถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองของกลุ่มอำนาจต่างๆพระเจ้าเฮนรีที่ 6 แห่งอังกฤษ (King Henry VI of England)  ครั้งที่ 1, 31 สิงหาคม ค.ศ. 1422 - 4 มีนาคม ค.ศ. 1461ครั้งที่ 2, 30 ตุลาคม ค.ศ. 1470 - 11 เมษายน ค.ศ. 1471120px6 ธันวาคม ค.ศ. 142121 พฤษภาคม ค.ศ. 1471พระชนมายุ 49 พรรษาพระองค์ทรงมีความเจ็บป่วยทางอารมณ์และจิตใจและกลายเป็นไม่ทรงรู้ถึงทุกสิ่งทุกอย่างที่เกิดขึ้นรอบๆพระองค์อย่างสมบูรณ์ แม้ว่ามีการประสูติของเจ้าชายเอ็ดเวิร์ดพระราชโอรสและองค์รัชทายาทก็ไม่สามารถให้พระอาการทุเลาได้ พระเจ้าเฮนรีทรงได้รับการถ่ายทอดความวิปลาสทางพันธุกรรมมาจากพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 แห่งฝรั่งเศส พระอัยกาฝ่ายพระชนนี พระองค์ทรงถูกจองจำในหอคอยแห่งลอนดอนและเสด็จสวรรคตจากความเศร้าเมื่อทรงทราบข่าวการสิ้นพระชนม์ของพระโอรสที่ทรงรบในยุทธการที่ทูกสบรีJohn W. McKenna (1965), "Henry VI of England and the Dual Monarchy: aspects of royal political propaganda, 1422–1432", Journal of the Warburg and Courtauld Institutes 28:145–62. แต่ในความเป็นจริงทรงถูกปลงพระชนม์Either, that with Prince Edward's death, there was no longer any reason to keep Henry alive, or that, until Prince Edward died, there was little benefit to killing Henry.
According to rumours at the time and what spread through the ages, was that Henry VI, was killed with a blow to the back of the head, whilst at prayer in the late hours of the 21st of May 1471.สมเด็จพระราชินีนาถฮวนนาแห่งคาสตีล, ลีออนและอารากอน (Queen Joanna of Castile, León and Aragon)  ในคาสตีลและลีออน, 26 พฤศจิกายน ค.ศ. 1504 - 12 เมษายน ค.ศ. 1555 ในอารากอน, 23 เมษายน ค.ศ. 1516 - 12 เมษายน ค.ศ. 1555120px6 พฤศจิกายน ค.ศ. 147912 เมษายน ค.ศ. 1555พระชนมายุ 75 พรรษาทรงเป็นที่รู้จักในฐานะ ฮวนนาผู้วิปลาส (Juana La Loca หรือ Joanna the Mad) ทรงครองราชบัลลังก์คาสตีลมาเป็นเวลา 50 ปี ด้วยพระสติวิปลาสเกือบตลอดรัชกาลหลังจากพระเจ้าเฟลีเปที่ 1 แห่งคาสตีล พระสวามีเสด็จสวรรคต พระองค์ไม่ทรงยอมให้ฝังพระศพของพระสวามีและทรงนำโลงพระศพของพระสวามีตามเสด็จไปในทุกที่ของสเปน พระองค์ทรงถูกกักพระองค์ไว้จวบจนวาระสุดท้ายของพระชนม์ชีพ ยังมีการอภิปรายถึงว่าพระองค์ทรงถูกคุมขังโดยผู้ที่ต้องการควบคุมพระราชอำนาจของพระองค์พระเจ้าซาร์อีวานที่ 4 แห่งรัสเซีย (Tsar Ivan IV of Russia) 16 มกราคม ค.ศ. 1547 - 28 มีนาคม ค.ศ. 1584120px25 สิงหาคม ค.ศ. 153028 มีนาคม ค.ศ. 1584พระชนมายุ 53 พรรษาทรงเป็นที่รู้จักในฐานะ อีวานผู้โหดร้าย นักประวัติศาสตร์ได้มีการเสนอถึงพระบุคลิกที่แตกต่างและซับซ้อนของพระเจ้าซาร์อีวานที่ 4 ว่าพระองค์ทรงเป็นผู้มีความเฉลียวฉลาดและมีศรัทธา แต่พระอารมณ์แปรปรวนและโกรธเกรี้ยวมีแน้วโน้มที่เกิดจากความผิดปกติทางจิต พระองค์ทรงทรมานและสังหารพระมเหสีและทรงทำร้าย ซาเรวิชอีวาน อีวาโนวิช พระโอรสและองค์รัชทายาทของพระองค์เองจนสิ้นพระชนม์ ซึ่งต่อมาทรงเสียพระทัยมาก การสิ้นพระชนม์ขององค์รัชทายาททำให้ราชบัลลังก์เปลี่ยนผ่านไปยัง ซาร์เฟโอดอร์ที่ 1 แห่งรัสเซีย พระโอรสองค์สุดท้อง ผู้ทรงอ่อนแอและมีความพิการทางสติปัญญาHistory International Channel coverage, 14:00–15:00 EDST on 10 June 2008 ในรัชกาลของพระองค์แม้ว่าจะทรงปกครองอย่างโหดเหี้ยมแต่พระองค์ทรงวางรากฐานการปกครองด้วยการรวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลาง และพยายามทำให้รัสเซียเจริญก้าวหน้าด้วยการแสวงหาความเป็นตะวันตกให้แก่รัสเซียพระเจ้าซาร์เฟโอดอร์ที่ 1 แห่งรัสเซีย (Tsar Feodor I of Russia) 28 มีนาคม ค.ศ. 1584 - 16/17 มกราคม ค.ศ. 1598120px31 พฤษภาคม ค.ศ. 155716/17 มกราคม ค.ศ. 1598พระชนมายุ 40 พรรษาพระราชโอรสในพระเจ้าซาร์อีวานที่ 4 แห่งรัสเซีย ทรงเป็นที่โจษจันถึงพระสติที่วิปลาสและทรงเป็นที่รู้จักในฐานะ เฟโอดอร์ผู้สั่นระฆัง (Feodor the Bellringer) ทรงเสด็จไปยังที่ต่างๆด้วยศรัทธาอย่างแรงกล้าโดยการสั่นระฆังทั่วทุกโบสถ์ในรัสเซีย พระองค์ไม่สามารถปกครองได้จึงมอบภาระการบริหารราชการแผ่นดินทั้งหมดไปให้พระเทวัญ (พี่เขย) คือ บอริส โกดูนอฟซึ่งพระองค์ทรงเคารพและไว้วางพระราชหฤทัยCathal J. Nolan, The Greenwood Encyclopedia of International Relations, Greenwood, 2002, page 63 และต่อมาเขาได้ประกาศตนเป็นพระเจ้าซาร์หลังการสวรรคตของพระเจ้าซาร์เฟโอดอร์ซึ่งไร้รัชทายาทและนำไปสู่สมัยแห่งความวุ่นวาย จักรพรรดิรูดอล์ฟที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ (Rudolf II, Holy Roman Emperor) 12 ตุลาคม ค.ศ. 1576 - 20 มกราคม ค.ศ. 1612120px18 กรกฎาคม ค.ศ. 155220 มกราคม ค.ศ. 1612พระชนมายุ 59 พรรษาพระอาการวิปลาสของพระองค์ปรากฏในรูปแบบของภาวะซึมเศร้า ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติของพระราชวงศ์สายฮับส์บูร์ก และนับวันพระอาการก็ยิ่งเลวร้ายเมื่อมีพระชนมายุมากขึ้นและทำให้ทรงถอนตัวพระองค์เองออกจากโลกและกิจการราชการต่างๆ และนำไปสู่การประชวรด้วยโรคจิตเภท ทรงปฏิเสธที่จะสรงน้ำและทรงประทับท่ามกลางความสกปรกและสาเหตุของการเสด็จสวรรคตนั้นมาจากแผลที่เปื่อยฉีกขาด ในรัชกาลพระองค์ทรงเป็นผู้นำผู้ไม่มีประสิทธิภาพที่ความพลาดพลั้งนำไปสู่สงครามสามสิบปีHotson, 1999. แต่ก็ทรงเป็นผู้นิยมศิลปะการเล่นแร่แปรธาตุและการศึกษาที่ช่วยปูทางไปสู่การปฏิวัติทางวิทยาศาสตร์ต่อมา

อ้างอิง

หมวดหมู่:รายพระนามพระมหากษัตริย์
ความผิดปกติทางจิต