เจ้าชายแห่งอัสตูเรียส

เจ้าชายแห่งอัสตูเรียส (; ) เป็นอิสริยยศของรัชทายาทในพระราชวงศ์สเปน ในกรณีที่รัชทายาทเป็นฝ่ายใน (สตรี) หรือพระชายาในเจ้าชายแห่งอัสตูเรียส จะออกพระอิสริยยศว่า เจ้าหญิงแห่งอัสตูเรียส (; ) 

ตำแหน่ง เจ้าชายแห่งอัสตูเรียส เป็นพระอิสริยยศทางประวัติศาสตร์ (ราชอิสริยยศทางการตามรัฐธรรมนูญแห่งสเปน พ.ศ. 2521) ที่พระมหากษัตริย์แห่งสเปนพระราชทานแก่รัชทายาทแห่งสเปน เฉกเช่นเดียวกับที่พระมหากษัตริย์แห่งกัสติยาพระราชทานแก่รัชทายาทในประวัติศาสตร์ พระอิสริยยศนี้ตามปกติพระมหากษัตริย์สามารถพระราชทานแก่ทายาทโดยสันนิษฐาน เช่น พระราชธิดา พระญาติ หรือรัชทายาทผู้สืบเชื้อสายผ่านทางพระราชมารดาของพระมหากษัตริย์ (แม้ไม่จำเป็นจะต้องพระราชทานให้) โดยที่ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรงไม่ควรจะได้รับพระราชทานอิสริยยศนี้ ซึ่งแตกต่างจากธรรมเนียมปฏิบัติในประเทศนอกคาบสมุทรไอบีเรีย

อิสริยยศอื่นที่เกี่ยวข้องกันและมีต้นกำเนิดมาจากราชอาณาจักรที่รวมกันเป็นสเปนปัจจุบันก็คือ 
 เจ้าชายแห่งเบียนา (Prince of Viana; สำหรับราชอาณาจักรนาวาร์)
 เจ้าชายแห่งฌิโรนา (Prince of Girona; สำหรับราชอาณาจักรอารากอน)
 ดยุกแห่งม็องต์บลัง (Duke of Montblanc; สำหรับราชรัฐกาตาลุญญา)
 เคานต์แห่งซาร์แบรา (Count of Cervera; สำหรับราชอาณาจักรบาเลนเซีย) 
 ลอร์ดแห่งบาลาเก (Lord of Balaguer; สำหรับราชอาณาจักรมาจอร์กา)

ผู้นำเผด็จการทหารฟรันซิสโก ฟรังโก แต่งตั้งฆวน การ์โลสแห่งบูร์บงในฐานะ ผู้สืบทอดอำนาจด้วยอิสริยยศพระมหากษัตริย์ แต่มอบอิสริยยศใหม่ที่มีชื่อว่า เจ้าชายแห่งสเปน ให้แทนที่จะเป็น เจ้าชายแห่งอัสตูเรียส

ยอดเขาปรินซิเปเดอัสตูเรียส (Príncipe de Asturias Peak) ในยอดเขาวินสันแมสซิฟ ทวีปแอนตาร์กติกา ก็ได้รับการตั้งชื่อตามพระอิสริยยศเจ้าชายแห่งอัสตูเรียส

 ประวัติศาสตร์ 
ภายหลังการสวรรคตของพระเจ้าเปโดรที่แห่งกัสติยาในปี พ.ศ. 1912 ราชอาณาจักรกัสติยาตกอยู่ในภาวะสงครามกลางเมืองระหว่างสองฝ่ายอันได้แก่ ฝ่ายของผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์สายอังกฤษ จอห์น ดยุกแห่งแลงแคสเตอร์ กับฝ่ายของผู้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์สายตรัสตามารา เอนริเกที่ 2 แห่งกัสติยา และโอรสผู้มีนามว่า ฆวนที่ 1 แห่งกัสติยา ภายหลังสองทศวรรษแห่งความขัดแย้ง ทั้งสองฝ่ายต่างหันเข้าหากันและประนีประนอมผ่านการเสกสมรสของทายาทจากทั้งสองฝ่าย คือ เอนริเกที่ 3 แห่งกัสติยา กับแคเทอรินแห่งแลงคาสเตอร์ ในปี พ.ศ. 1931 ส่วนหนึ่งของข้อตกลงดังกล่าว (ความตกลงบายอน; Accord of Bayonne) ระบุให้สถาปนาอิสริยยศแก่คู่เสกสมรสใหม่ทั้งสอง อันเป็นจุดกำเนิดของเจ้าชายและเจ้าหญิงแห่งอัสตูเรียสพระองค์แรก ซึ่งยึดถือเอาแบบอย่างตามอิสริยยศ เจ้าชายแห่งเวลส์ ในราชอาณาจักรอังกฤษ อิสริยยศเจ้าชายแห่งอัสตูเรียสนี้จึงตกเป็นสิทธิ์อันชอบธรรมของรัชทายาทแห่งราชบัลลังก์กัสติยาอย่างเป็นทางการ

ในช่วงแรก อิสริยยศนี้ไม่ได้มีไว้เป็นเพียงบรรดาศักดิ์ หากแต่ยังมอบสิทธิราชบางประการแก่ผู้ทรงอิสริยยศนี้ เช่น สิทธิ์ในการครอบครองและปกครองราชรัฐอัสตูเรียสและเป็นผู้แทนองค์พระมหากษัตริย์ สิทธิ์ในการแต่งตั้งผู้พิพากษา นายกเทศมนตรี และอื่น ๆ ต่อมาสิทธิราชเหล่านี้ถูกเปลี่ยนแปลงโดยพระมหากษัตริย์คาทอลิกที่ทรงจำกัดราชอำนาจของอิสริยยศจนเกือบจะทำให้อิสริยยศนี้เป็นเพียงบรรดาศักดิ์ การตัดสินใจในครั้งนี้ถูกยอมรับและสืบทอดโดยเชื้อพระวงศ์ฮับส์บูร์กและเชื้อพระวงศ์บูร์บงเรื่อยมาจวบจนปัจจุบัน

 รายพระนาม 
 พระฉายาลักษณ์ พระนาม รัชทายาทใน สถาปนา สิ้นสุดตำแหน่ง ช่วงปี สาเหตุ80pxเอนริเกที่ 3 แห่งกัสติยา(1379–1406)พระเจ้าฆวนที่ 1(พระราชบิดา)13881390 สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าเอนริเกที่ 380pxฆวนแห่งกัสติยา(1405–1454)พระเจ้าเอนริเกที่ 3(พระราชบิดา)14051406สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าฆวนที่ 280pxเอนริเกแห่งกัสติยา(1425–1474)พระเจ้าฆวนที่ 2(พระราชบิดา)14251454 สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าเอนริเกที่ 480pxอัลฟอนโซแห่งกัสติยา(1453–1468)พระเจ้าเอนริเกที่ 4(พระเชษฐาต่างพระมารดา)14651468สวรรคต80pxฆวนแห่งอารากอน(1478–1497)พระราชินีนาถอีซาเบลที่ 1(พระราชมารดา)14801497สวรรคต80pxคาร์ลแห่งออสเตรีย(1500–1558)พระราชินีนาถฆัวนา(พระราชมารดา)15041516 สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าคาร์ลที่ 180pxเฟลิเปแห่งออสเตรีย(1527–1598)พระเจ้าคาร์ลที่ 1(พระราชบิดา)พระราชินีนาถฆัวนา(พระอัยยิกา)15281556 สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าเฟลิเปที่ 280pxการ์โลสแห่งออสเตรีย(1545–1568)พระเจ้าเฟลิเปที่ 2(พระราชบิดา)15601568สวรรคต80pxเฟร์นันโดแห่งออสเตรีย(1571–1578)15731578สวรรคต80pxดีเอโกแห่งออสเตรีย(1575–1582)15801582สวรรคต80pxเฟลิเปแห่งออสเตรีย(1578–1621)15841598สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าเฟลิเปที่ 380pxเฟลิเปแห่งออสเตรีย(1605–1665)พระเจ้าเฟลิเปที่ 3(พระราชบิดา)16081621 สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าเฟลิเปที่ 480pxบัลตาซาร์ การ์โลสแห่งออสเตรีย(1629–1646)พระเจ้าเฟลิเปที่ 4(พระราชบิดา)16321646สวรรคต80pxเฟลิเป โปรสเปโรแห่งออสเตรีย(1657–1661)16581661สวรรคต80pxการ์โลสแห่งออสเตรีย(1661–1700)16611665 สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าการ์โลสที่ 280pxลุยส์แห่งสเปน(1707–1724)พระเจ้าเฟลิเปที่ 5(พระราชบิดา)17091724 สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าลุยส์ที่ 180pxเฟร์นันโดแห่งสเปน(1713–1759)1724 1746 สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 680pxการ์โลสแห่งสเปน(1716–1788)พระเจ้าการ์โลสที่ 3(พระราชบิดา)17601788 สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าการ์โลสที่ 4 80pxเฟร์นันโดแห่งสเปน(1784–1833)พระเจ้าการ์โลสที่ 4(พระราชบิดา)17891808 สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 780pxอัลฟอนโซแห่งสเปน(1857–1885)พระราชินีนาถอีซาเบลที่ 2(พระราชมารดา)18571868 พระราชมารดาถูกถอดจากราชสมบัติ80pxเอมานูเอเล ฟีลีแบร์โตแห่งซาวอย(1869–1931)พระเจ้าอามาเดโอที่ 1(พระราชบิดา)18711873 พระราชบิดาสละราชสมบัติ80pxมาริอา เด ลัส เมร์เซเดส(1880–1904)พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 12(พระราชบิดา)พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 13(พระราชอนุชา)1880188618851904 ดำรงตำแหน่งเป็นว่าที่ราชินีก่อนการประสูติกาลของพระราชอนุชาภายหลังสวรรคตหลังประสูติกาลพระบุตร80pxอัลฟอนโซแห่งสเปน(1907–1938)พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 13(พระราชบิดา)19071933 สละสิทธิในการสืบราชสมบัติ80pxฆวนแห่งสเปน(1913–1993)19331941 ใช้พระยศว่า "เคานต์แห่งบาร์เซโลนา"พระราชบิดาของ พระเจ้าฆวน การ์โลสที่ 180pxเฟลิเปแห่งสเปน(1968–)พระเจ้าฆวน การ์โลสที่ 1(พระราชบิดา)19772014  สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าเฟลิเปที่ 680pxเลโอนอร์แห่งสเปน(2005–)พระเจ้าเฟลิเปที่ 6(พระราชบิดา)2014 ดำรงพระยศ 

 ดูเพิ่ม 
 เจ้าหญิงแห่งอัสตูเรียส

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 อิสริยยศของเจ้าชายแห่งอัสตูเรียส (ภาษาสเปน)


อ