สภาวะเห็นทั้งบอด

สภาวะเห็นทั้งบอด หรือ  การเห็นทั้งบอด  หรือ  เห็นทั้งบอด  หรือ  บลายน์ดไซต์  () เป็นความสามารถในการตอบสนองต่อตัวกระตุ้นทางตา ของผู้ที่มีความบอดเหตุสมอง  (cortical blindnessความบอดเหตุสมอง (cortical blindness) เป็นความสูญเสียของการเห็นในตาที่เป็นปกติ  ไม่ว่าจะเป็นโดยบางส่วนหรือว่าโดยบริบูรณ์    เพราะความเสียหายในคอร์เทกซ์ของสมองกลีบท้ายทอย (occipital lobe) ความบอดเหตุสมองอาจจะมีตั้งแต่กำเนิด  หรือเกิดขึ้นหลังจากนั้น  และอาจจะเป็นสภาวะที่เป็นแค่ชั่วคราวในบางกรณี  สภาวะที่เกิดขึ้นภายหลังมักจะเกิดขึ้นเพราะการสูญเสียเลือดที่ไหลไปยังสมองกลีบท้ายทอย  เพราะโรคหลอดเลือดสมองหรือเพราะการผ่าตัดหัวใจ) ที่เนื่องมาจากรอยโรคในคอร์เทกซ์สายตาขั้นปฐม ทั้ง ๆ ที่ผู้นั้นไม่สามารถจะเห็นตัวกระตุ้นนั้น 

งานวิจัยของสภาวะเห็นทั้งบอดโดยมาก  ได้ทำกับคนไข้ที่มีภาวะบอดของลานสายตาเพียงข้างเดียว  หลังจากที่คอร์เทกซ์สายตาขั้นปฐมของคนไข้ถูกทำลายแล้วเพราะโรคหรือเหตุอย่างอื่น คือ  นักวิจัยจะให้คนไข้ตรวจจับ  หาตำแหน่ง  และแยกแยะตัวกระตุ้นทางตาที่แสดงให้กับลานสายตาข้างที่คนไข้มองไม่เห็น  โดยบอกให้คนไข้เดา  และแม้ว่าคนไข้จะมองไม่เห็นตัวกระตุ้นนั้นจริง ๆ งานวิจัยกลับแสดงถึงความแม่นยำของการเดาในระดับหนึ่งที่น่าประหลาดใจ  

ความสามารถในการเดาด้วยความแม่นยำที่สูงกว่าความบังเอิญ  ถึงลักษณะบางอย่างของตัวกระตุ้นทางตา  เช่นตำแหน่ง  หรือว่าชนิดของความเคลื่อนไหว  ทั้ง ๆ ที่ไม่มีการรับรู้ในตัวกระตุ้นโดยประการทั้งปวง  เรียกว่า  สภาวะเห็นทั้งบอดแบบ 1  ส่วนสภาวะเห็นทั้งบอดแบบ 2 เป็นแบบที่คนไข้อ้างว่า  รู้สึกว่ามีอะไรบางอย่างที่เปลี่ยนไปในลานสายตาข้างที่มองไม่เห็น  ตัวอย่างเช่น  การเคลื่อนไหว  แต่ว่าไม่ใช่โดยการมองเห็นสิ่งเร้าทางตา 

สภาวะเห็นทั้งบอดท้าทายความเชื่อที่แพร่หลายว่า  
สิ่งเร้าต้องปรากฏต่อการรับรู้  จึงจะสามารถมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมได้ 

ปรากฏการณ์นี้แสดงว่า  พฤติกรรมของเราสามารถเปลี่ยนไปเพราะข้อมูลการรับรู้  ที่ "เรา" ไม่ได้รับรู้ด้วยเลย  สภาวะนี้สามารถพิจารณาว่าเป็นสภาวะตรงกันข้ามกันกับภาวะเสียสำนึกความพิการที่รู้จักกันว่า Anton-Babinski syndrome  ที่คนไข้เสียการเห็นอย่างบริบูรณ์  แต่กลับการกุเหตุความจำเสื่อม  (confabulation) ว่าเห็น 

ประวัติ
ความเข้าใจที่มีเกี่ยวกับสภาวะนี้ในยุคต้น ๆ  มาจากงานทดลองที่ทำในลิง  
โดยเฉพาะลิงตัวหนึ่งเป็นพิเศษที่เรียกว่า  เฮเล็น  ตัวที่เราอาจจะพิจารณาได้ว่า  เป็นดาราลิงในงานวิจัยเกี่ยวกับสายตา  เพราะว่า  เธอเป็นสัตว์ทดลองดั้งเดิมในงานวิจัยบอดทั้งเห็น  เฮเล็นเป็นลิงแม็กแคกที่คอร์เทกซ์สายตาขั้นปฐม  (หรือ V1) ถูกทำลายโดยไม่มีส่วนเหลือ  ซึ่งมีผลตามความคาดหมายก็คือ  เฮเล็นมองไม่เห็น  ซึ่งตรวจได้โดยการทดสอบความบอดทั่ว ๆ ไป

อย่างไรก็ดี  ภายใต้สถานการณ์บางอย่าง  เฮเล็นกลับแสดงพฤติกรรมที่เหมือนกับเห็น คือ  เมื่อประสบกับตัวกระตุ้นที่อาจจะเป็นภัยกับตาของเธอ ม่านตาของเธอก็จะขยาย และเธอก็กระพริบตา  ยิ่งไปกว่านั้น  ภายใต้การทดสอบบางอย่าง  เธอสามารถตรวจจับตัวกระตุ้นทางตาแบบต่าง ๆ  เช่นความมีอยู่ของตัวกระตุ้น   ตำแหน่งของตัวกระตุ้น  รูปร่าง  ลวดลาย  แนวทิศทาง  ความเคลื่อนไหว  และสี  

ในหลายกรณี  เธอสามารถเคลื่อนที่ไปในสิ่งแวดล้อมและทำปฏิกิริยาต่อวัตถุต่าง ๆ เหมือนกับมองเห็น

ปรากฏการณ์ที่คล้ายกันก็มีอยู่ในมนุษย์ด้วย  คือ  จะมีคนไข้ที่ประสบความเสียหายในคอร์เทกซ์สายตาเพราะอุบัติเหตุหรือโรคหลอดเลือดสมอง  ที่แจ้งว่า  มองไม่เห็นอะไรเลย  หรือว่ามองเห็นบ้าง แต่อย่างไรก็ดี  เมื่อบอกให้เดา กลับสามารถทำการเดาที่มีความแม่นยำมากกว่าบังเอิญเกี่ยวกับความมีอยู่และรายละเอียดอื่นของตัวกระตุ้น  เหมือนกับที่พบในสัตว์ทดลอง  ยิ่งไปกว่านั้น  คนไข้สามารถคว้าจับวัตถุที่โยนไปให้เมื่อบอกให้รับ

เป็นที่น่าสนใจว่า  ความมั่นใจในความสามารถนั้นของคนไข้กลับไม่พัฒนาขึ้น  คือ  แม้ว่าคนไข้จะรู้ว่าตนทำงานประเภทนั้นได้สำเร็จ  คนไข้ก็ยังจะไม่เริ่มทำการเดาเกี่ยวกับตัวกระตุ้นโดยตนเอง  แต่ยังต้องอาศัยการบอก  ยิ่งไปกว่านั้น  คนไข้แทบจะไม่เคยแสดงความอัศจรรย์ใจในความสามารถของตน  ตามที่คนอื่นคิดว่า  คนไข้ควรจะมี

คำพรรณนา
สมองประกอบด้วยกลไกหลายอย่างที่เกี่ยวข้องกับการเห็น  
มีระบบการเห็น  2  อย่างที่มีการวิวัฒนาการในสัตว์บรรพบุรุษในยุคสมัยที่แตกต่างกัน  ระบบแรกที่มีการวิวัฒนาการก่อนเป็นระบบที่ง่าย ๆ และคล้ายกับระบบการเห็นที่มีในสัตว์ต่าง ๆ เช่นปลาและกบ

ระบบที่สองเป็นระบบที่ซับซ้อนกว่า  เป็นระบบการเห็นของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม  ที่มีบทบาทในการรับรู้โลกภายนอกรอบ ๆ ตัว  ส่วนระบบแรกมีบทบาทหลักในการควบคุมการเคลื่อนไหวของตา  และส่งความใส่ใจไปยังสิ่งเร้าที่เคลื่อนไหวโดยฉับพลันในส่วนรอบนอกของลานสายตา  

คนไข้สภาวะเห็นทั้งบอดจะมีความเสียหายต่อระบบที่สอง  คือระบบสายตาที่มีในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม  ซึ่งก็คือคอร์เทกซ์สายตาในสมองและใยประสาทตา (Optic tract และ Optic nerve) ที่ส่งข้อมูลมาจากตา 

ปรากฏการณ์นี้แสดงให้เห็นถึงกระบวนการบางอย่างในสมอง  คือ  แม้ว่าระบบสายตาที่ซับซ้อนจะเกิดความเสียหายแล้ว  คนไข้ยังสามารถใช้ระบบสายตาที่ง่าย ๆ เพื่อนำทางการเคลื่อนไหวของมือ  ไปสู่วัตถุตัวกระตุ้น  ถึงจะไม่สามารถเห็นว่ากำลังเข้าไปคว้าจับอะไร  ดังนั้น  ข้อมูลทางตาสามารถควบคุมพฤติกรรมโดยที่ไม่ต้องก่อให้เกิดความรู้สึกคือการเห็น  สมรรถภาพในการเห็นที่ไม่มีการรับรู้ของผู้มีสภาวะนี้ บอกเป็นนัยว่า  การรับรู้ไม่ใช่เป็นคุณสมบัติหรือองค์ประกอบที่จำเป็นในทุก ๆ เขตภายในสมอง  และบอกเป็นนัยว่า  เขตบางเขตเท่านั้นในสมองมีบทบาทสำคัญในการรับรู้สิ่งเร้า

สภาวะนี้สามารถพิจารณาว่าเป็นสภาวะตรงกันข้ามกันกับภาวะเสียสำนึกความพิการที่รู้จักกันว่า Anton-Babinski syndrome  ที่คนไข้เสียการเห็นอย่างบริบูรณ์  แต่กลับการกุเหตุความจำเสื่อม  (confabulation) ว่าเห็น    คนไข้สภาวะเห็นทั้งบอดอาจจะรับรู้ลักษณะของวัตถุอย่างหนึ่ง  เช่นขอบและการเคลื่อนไหวของวัตถุ  แต่ไม่สามารถรับรู้อารมณ์โดยรวม ๆ ได้  นี้บอกเป็นนัยว่า การรับรู้สิ่งเร้านั้นมีได้ทั้งในระบบย่อยที่แยกเป็นส่วน ๆ (เช่นการเห็นขอบและการเคลื่อนไหวของวัตถุ)  และในระบบที่รวบรวมประสานข้อมูลจากระบบย่อยเพื่อให้เกิดการรับรู้สิ่งเร้าโดยรวม ๆ ได้

เพราะฉะนั้น  การชี้ตัวอารมณ์  (object identification)  และการรู้จำอารมณ์  (object recognition) จึงได้รับการพิจารณาว่า  เป็นกระบวนการต่างกัน  ที่เกิดขึ้นในเขตสมองต่างกัน    ทำงานโดยเป็นอิสระจากกันและกัน  ทฤษฎีเกี่ยวกับระบบย่อยของการชี้ตัวและการรู้จำอารมณ์  สามารถอธิบายปรากฏการณ์  "การรับรู้แฝง"  ที่คนไข้เห็นทั้งบอดประสบ  นอกจากนั้น งานวิจัยต่าง ๆ ยังได้แสดงอีกด้วยว่า  ตัวกระตุ้นทางตาที่เห็นได้โดยลักษณะอย่างเดียว  เช่นขอบเขตที่ชัดเจน  ความฉับพลันในการปรากฏและหายไป 
การเคลื่อนไหว 
ความถี่ปริภูมิในคณิตศาสตร์  ฟิสิกส์  และวิศวกรรม ความถี่ปริภูมิ  (spatial frequency) เป็นลักษณะเฉพาะของโครงสร้างชนิดใดชนิดหนึ่งก็ได้  ที่เคลื่อนที่ไปในปริภูมิอย่างเป็นคาบ ๆ  ความถี่ปริภูมิวัดได้โดยองค์ประกอบรูปไซน์  (sinusoidal component) ที่กำหนดโดยการแปลงฟูรีเย ของโครงสร้างที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ กันในช่วงระยะทางหนึ่ง   หน่วยวัดสากลของความถี่ปริภูมิก็คือรอบต่อเมตร  (cycles per meter)ที่ต่ำ 
เป็นตัวสนับสนุน  แม้ว่าจะไม่ใช่เป็นเหตุสำคัญ  ของความชัดเจนของอารมณ์ในปรากฏการณ์เห็นทั้งบอด

ทฤษฎีการเกิด
มี  3  ทฤษฎีที่ใช้เป็นคำอธิบายสภาวะเห็นทั้งบอด  ทฤษฎีแรกกำหนดว่า  แม้ว่าจะมีความเสียหายใน  V1 แต่ก็ยังมีเส้นประสาทตาสาขาอื่นที่ส่งข้อมูลสายตาไปยัง  superior colliculus และเขตอื่น ๆ อีกหลายเขต  รวมทั้งเขตในเปลือกสมอง  เขตเหล่านี้อาจจะควบคุมปฏิกิริยาของการเห็นทั้งบอด  แต่ทฤษฎียังไม่สมบูรณ์เพราะมีปัญหาว่า  มีคนไข้เป็นจำนวนมากที่มีความเสียหายใน  V1	 แต่ไม่มีการเห็นทั้งบอด  หรือว่า  มีแต่เฉพาะบางส่วนในลานสายตา

ทฤษฎีที่สองอธิบายว่า  แม้ว่าจะมีความเสียหายโดยมากใน V1 ของคนไข้  แต่ว่าก็ยังมีบางส่วนของ V1 ที่เป็นจุดเล็ก ๆ ที่ยังมีสภาพดีอยู่  จุดเล็ก ๆ เหล่านี้ไม่ใหญ่เพียงพอที่จะให้เกิดการรับรู้สิ่งเร้า  แต่ว่า  เพียงพอสำหรับการเห็นทั้งบอด (Kalat, 2009)

ทฤษฎีที่สามอธิบายว่า  สัญญาณที่ใช้ในการตัดสินความใกล้ไกลและความเร็วของสิ่งเร้าในปริภูมิ  มีการประมวลโดย lateral geniculate nucleus  (ตัวย่อ  LGN) ในทาลามัส ก่อนที่จะส่งข้อมูลต่อไปในเปลือกสมอง  ในสัตว์ทดลองปกติ  LGN  ใช้สัญญาณเหล่านี้เพื่อรวบรวมข้อมูลจากตาทั้ง  2  แล้วประมวลเป็นแผนภาพ  3  มิติ  โดยรวมข้อมูลเกี่ยวกับตำแหน่งและความเร็วของสิ่งเร้าแต่ละอย่างในปริภูมิ  ที่มีสัตว์ทดลองนั้นเป็นศูนย์กลาง,  โดยดึงข้อมูลเกี่ยวกับการเบนตา  (vergenceการเบนตา  (vergence)  เป็นการเคลื่อนไหวของตาสองข้างพร้อม ๆ กันในทิศทางต่าง ๆ กัน  เพื่อดำรงการเห็นด้วยสองตา (binocular vision) คือ  เมื่อสัตว์ที่มีการเห็นด้วยสองตามองสิ่งที่เห็นอย่างหนึ่ง  ตาทั้งสองต้องหมุนไปตามแกนแนวตั้ง  เพื่อให้สิ่งที่เห็นนั้นกระทบกับส่วนตรงกลางของเรตินาทั้งสองตา  เมื่อจะดูวัตถุที่อยู่ใกล้ ๆ  ตาทั้งสองจะหมุนเข้าหากัน  (การเบนเข้า)  และเมื่อจะดูวัตถุที่อยู่ไกล ๆ ตาทั้งสองจะหมุนแยกออกจากกัน  (การเบนออก))  เพื่อประโยชน์แห่งความแม่นยำ,  และโดยดึงข้อมูลตัวควบคุมโฟกัส  (focus control signal)  ของเลนส์ตา  หลังจากนั้น  ข้อมูลประมวลมี  3  มิติ  ก็จะส่งต่อไปยังเปลือกสมองต่อไป  ดังนั้น  แม้ว่าเปลือกสมองที่รับข้อมูลจะเกิดความเสียหาย  แต่ว่าข้อมูลความใกล้ไกลและความเร็วของสิ่งเร้าเป็นต้น  ก็ได้มีการประมวลเกิดขึ้นแล้ว

อาการของสภาวะเห็นทั้งบอดสามารถสังเกตได้ในเด็กตั้งแต่อายุ  2  เดือน  แม้ว่าบางครั้งยากที่จะกำหนดประเภท  (ว่าเป็นประเภท 1 หรือ 2)  ของสภาวะในคนไข้  ที่มีอายุน้อยเกินไปที่จะตอบคำถาม

กรณีศึกษา
คนไข้เดินผ่านทางมีสิ่งกีดขวาง
ในปี ค.ศ. 2003  คนไข้คนหนึ่งที่รู้จักกันว่า ทีเอ็น สูญเสียคอร์เทกซ์สายตาขั้นปฐม  (V1) ไป  เพราะเกิดโรคลมปัจจุบันติดต่อกันถึง  2  ครั้ง  ที่น็อคเอาท์เขต V1 ทั้งในสมองซีกซ้ายและในสมองซีกขวา  หลังจากนั้น   การทดสอบสายตาทั่ว ๆ ไปก็แสดงว่า  ทีเอ็นไม่เห็นอะไรเลย  ไม่สามารถแม้แต่จะตรวจจับวัตถุขนาดใหญ่ที่กำลังเคลื่อนไปอยู่ต่อหน้าของเขา  ในที่สุด  นักวิจัยเริ่มจะสังเกตเห็นว่า  ทีเอ็นมีอาการของสภาวะเห็นทั้งบอด  และในปี ค.ศ. 2008 ก็ตัดสินใจที่จะเช็คว่าเป็นอย่างนั้นหรือไม่

พวกเขาได้นำทีเอ็นไปยังทางเดินหน้าห้อง  และขอให้เขาเดินผ่านทางนั้นไปโดยไม่ต้องใช้ไม้เท้าที่เขาถือไปด้วยเสมอตั้งแต่เกิดโรคลมปัจจุบัน  ทีเอ็นไม่รู้ในตอนนั้นว่า  นักวิจัยได้ตั้งสิ่งกีดขวางหลายอย่างไว้ในทางเดินเพื่อที่จะเช็คว่า  ทีเอ็นสามารถหลีกเลี่ยงสิ่งเหล่านั้นโดยที่ไม่มีความรู้สึกเห็นหรือไม่  สิ่งที่เกิดขึ้นที่ทำให้นักวิจัยดีใจมากก็คือ  เขาสามารถหลีกเลี่ยงอุปสรรคเหล่านั้นไปได้อย่างง่ายดาย  และครั้งหนึ่งสามารถที่จะเกาะติดผนังไปเพื่อจะเบียดผ่านถังขยะที่อยู่ในทาง  หลังจากเดินผ่านทางเดินนั้นไปแล้ว  ทีเอ็นบอกว่า  เขาเพียงแต่เดินไปในทางที่เขาอยากจะไป  ไม่ใช่เพราะว่า  เขารู้ว่ามีอะไรอยู่ตรงนั้น  (de Gelder, 2008) (ดู วิดีโอ - ทีเอ็นเดินทางเลี่ยงอุปสรรคทั้งที่มองไม่เห็น)

คนไข้ฉวยจับไม้เท้าในแนวที่ถูกต้อง
อีกกรณีหนึ่งที่บันทึกไว้ในหนังสือ  "สรีรภาพในพฤติกรรม  (Physiology of Behavior)" พิมพ์ครั้งที่ 11 ของ คาร์ลสัน ได้ให้ความเข้าใจอีกอย่างหนึ่งเกี่ยวกับสภาวะเห็นทั้งบอด  ในกรณีนี้  เด็กผู้หญิงคนหนึ่งพาปู่ (หรือตา) ของเธอมาหานักประสาทจิตวิทยา  ปู่ของเด็กผู้ชื่อว่า นายเจ ได้เกิดโรคลมปัจจุบันซึ่งทำให้เขาตาบอดเกือบทั้งหมดยกเว้นจุดเล็ก ๆ ในใจกลางของลานสายตา นักประสาทจิตวิทยาผู้ชื่อว่า คุณหมอเอ็ม ได้ทำกายบริหารร่วมกับเขา

คุณหมอได้ช่วยคุณปู่เจให้ไปนั่งที่เก้าอี้  หลังจากนั้นก็ขอยืมไม้เท้าของคุณปู่  
แล้วคุณหมอก็บอกว่า  "คุณเจ  โปรดมองตรง ๆ ไปข้างหน้า  ให้มองไปเรื่อย ๆ  และอย่าขยับตาหรือหันหน้า  ผมรู้ว่าคุณสามารถเห็นได้หน่อยหนึ่งตรงข้างหน้า  แต่ผมไม่ต้องการให้คุณใช้ส่วนที่มองเห็นในการบริหารที่ผมจะให้คุณทำ  ดีมากครับ  ต่อไปนี้  ผมอยากจะให้คุณเอื้อมมือขวาออกไป  แล้วชี้ไปตรงตำแหน่งที่ผมกำลังถือของไว้"

คุณปู่เจตอบว่า  "แต่ว่าผมไม่เห็นอะไรเลยนะครับ  ผมตาบอด!"  คุณหมอจึงตอบว่า  "ผมทราบครับ  แต่ว่า  อย่างไรก็ดี  ขอให้ลองทำดู" คุณปู่จึงยักไหล่แล้วก็ชี้ไป  แล้วจึงเกิดความประหลาดใจเมื่อนิ้วไปกระทบกับปลายไม้เท้าที่คุณหมอกำลังชี้ไปทางคุณปู่อยู่  คุณปู่จึงกล่าวว่า  "บังเอิญจังเลย"

หลังจากนั้น  คุณหมอจึงหมุนไม้เท้าให้ด้ามถือหันไปทางคุณปู่  แล้วก็ขอให้คุณปู่ฉวยเอาไม้เท้านั้น  คุณปู่เอื้อมมือที่แบออกแล้วก็ฉวยเอาไม้เท้านั้น  หลังจากนั้น  คุณหมอก็กล่าวว่า  "ดีครับ  ตอนนี้โปรดปล่อยแขนลงตามปกติ"  แล้วคุณหมอก็หมุนไม้เท้าไป 90 องศา จนกระทั่งด้ามถืออยู่ในแนวตั้ง  แล้วจึงให้คุณปู่เอื้อมมือเพื่อฉวยเอาไม้เท้าอีกครั้งหนึ่ง  คุณปู่ก็ได้ทำอย่างนี้  โดยหมุนข้อมือเพื่อจะให้มืออยู่ในแนวเดียวกันกับด้ามถือ  กรณีศึกษานี้แสดงว่า  แม้ว่าคุณปู่เจจะไม่มีการรับรู้ถึงความสามารถในการเห็นที่เขามี  แต่เขาสามารถหันข้อมือเพื่อที่จะฉวยเอาไม้เท้าได้อย่างเหมาะสม  เหมือนกับคนที่ไม่มีปัญหาอะไรในการเห็น

งานวิจัย
งานวิจัยที่ทำในคริสต์ทศวรรษ 1970 พบว่า ถ้าคนไข้สภาวะเห็นทั้งบอดถูกบังคับให้เดาว่า  มีตัวกระตุ้นอยู่ในเขตสายตาที่มองไม่เห็นหรือไม่  บางคนจะสามารถทำได้ดีกว่าบังเอิญ  ความสามารถในการตรวจจับตัวกระตุ้นที่คนไข้ไม่มีการรับรู้  อาจจะขยายไปถึงการแยกแยะประเภทของตัวกระตุ้น  เป็นต้นว่า  เป็นตัวอักษร X หรือ O ที่อยู่ในเขตสายตาที่มองไม่เห็น

หลักฐานทางสรีรไฟฟ้าจากปลายคริสต์ทศวรรษ  1970  (เดอ โมนาสเตริโอ, ค.ศ 1978;  มาร์รอคโคและลี, ค.ศ 1977; ชิวล์เลอร์และมัลเพลี, ค.ศ. 1977)  แสดงว่า  ไม่มีข้อมูลเรตินาที่ไปจากเซลล์รูปกรวยในจอตาประเภท S  (ซึ่งรับรู้แสงในความถี่สีน้ำเงิน) ไปยัง superior colliculus โดยตรง  และบอกเป็นนัยว่า  การรับรู้สีน่าจะเสียหายในคนไข้สภาวะเห็นทั้งบอด  แต่ว่า  หลักฐานเร็ว ๆ นี้กลับแสดงว่ามีวิถีประสาทจากเซลล์รูปกรวยในจอตาประเภท S ไปยัง superior colliculus ซึ่งเป็นผลตรงข้ามกับงานวิจัยที่เกิดขึ้นก่อนของเดอ โมนาสเตริโอ  และสนับสนุนความคิดว่า  กลไกประมวลข้อมูลเกี่ยวกับสีไม่มีความเสื่อมเสียไปในคนไข้สภาวะเห็นทั้งบอด  

มาร์โค ทาเมียตโต และบีทริซ เดอ เกลเดอร์ ทำการทดลองที่เชื่อมการตรวจจับความรู้สึกของคนอื่นและสภาพเห็นทั้งบอด คือ ในงานวิจัยนั้น   มีการแสดงภาพของบุคคลที่แสดงอารมณ์ความรู้สึกต่าง ๆ ในลานสายตาข้างที่บอดของคนไข้ แต่คนไข้กลับสามารถเดาอารมณ์ความรู้สึกเหล่านั้นอย่างถูกต้องโดยมาก  
และเมื่อมีการตรวจวัดความเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อใบหน้าที่ใช้ในการยิ้มหรือการขมวดคิ้วของคนไข้    ก็พบว่า  กล้ามเนื้อเหล่านั้นจะตอบสนองโดยเลียนแบบอารมณ์ความรู้สึกของบุคคลในภาพที่คนไข้มองไม่เห็น  ดังนั้น  ผลนี้จึงแสดงว่า  คนไข้สามารถระบุความรู้สึกของผู้อื่น  โดยไม่ต้องใช้ความรู้สึกในการเห็น

งานวิจัยหนึ่งในปี ค.ศ. 2011 พบว่า  คนไข้หญิงอายุน้อยที่มีรอยโรคในเขตสายตา V1  ของสมองเพียงข้างเดียว  สามารถจะปรับขยายมืออย่างเหมาะสมได้  เมื่อเธอเอื้อมมือออกไปเพื่อจะหยิบจับวัตถุมีขนาดต่าง ๆ กันที่แสดงให้คนไข้ในเขตที่มองไม่เห็น  แม้ว่า  เธอจะไม่สามารถบอกขนาดของวัตถุเหล่านั้นได้ 

และคล้าย ๆ กัน  คนไข้อีกคนหนึ่งที่มีรอยโรคใน V1 ของสมองเพียงข้างเดียว  สามารถหลีกเลี่ยงสิ่งกีดขวางที่อยู่ในเขตที่มองไม่เห็น  เมื่อเขาเอื้อมมือไปทางวัตถุที่อยู่ในเขตที่มองเห็น  และถึงแม้ว่า  เขาสามารถที่จะหลีกเลี่ยงสิ่งกีดขวางเหล่านั้นได้  แต่เขาไม่เคยรายงานเลยว่า  เขาเห็นสิ่งกีดขวางเหล่านั้น

บทบาทของเขตในสมอง
เพราะเหตุที่การประมวลผลในสมองเป็นไปตามลำดับขั้น  ความสูญเสียส่วนของคอร์เทกซ์สายตาขั้นปฐม  ย่อมนำไปสู่การมองไม่เห็นในส่วนของลานสายตาที่สัมพันธ์กับคอร์เทกซ์ที่เสียหาย  
เขตที่มองไม่เห็นนี้  ซึ่งเรียกว่าดวงมืดในลานเห็น  (scotoma)  อยู่ในลานสายตาด้านตรงข้ามกับซีกสมองที่เสียหาย  และมีความแตกต่างกันของขนาด  เป็นตั้งแต่เขตเล็ก ๆ จนไปถึงลานสายตาทั้งครึ่งซีก (คือในลานสายตาที่เป็นส่วนเฉพาะของซีกสมองที่เสียหาย)   แม้ว่า  การประมวลผลทางสายตาจะเกิดขึ้นในสมองเป็นไปตามลำดับขั้น แต่ก็ยังประกอบด้วยการส่งสัญญาณข้ามลำดับ  และการส่งสัญญาณป้อนกลับไปในเขตที่ต่ำกว่า  

ทางสัญญาณจากเรตินาไปยังเขตสายตา V1 ไม่ใช่วิถีประสาทตาทางเดียวที่ส่งเข้าไปในคอร์เทกซ์  แม้ว่าจะเป็นวิถีที่ใหญ่มากที่สุด  เชื่อกันอย่างแพร่หลายว่า  สมรรถภาพที่หลงเหลืออยู่ในคนไข้สภาวะเห็นทั้งบอด  เกิดจากวิถีประสาทที่ไม่มีความเสียหาย  ที่เข้าไปสู่คอร์เทกซ์สายตานอกคอร์เทกซ์ลาย  (extrastriate cortex) ตั้งแต่  V2  เป็นต้น โดยไม่ผ่าน V1  แต่สิ่งที่น่าประหลาดใจก็คือ  การทำงานในเขตคอร์เทกซ์นอกคอร์เทกซ์ลายเหล่านี้  ไม่ปรากฏว่าเพียงพอที่จะสนับสนุนให้เกิดการรับรู้คือการเห็นโดยปราศจาก  V1

กล่าวอีกอย่างหนึ่งก็คือ  การศึกษาทางสรีรภาพเร็ว ๆ นี้บอกเป็นนัยว่า  การประมวลผลทางสายตา  เกิดขึ้นในวิถีประสาทหลายทางที่เป็นอิสระจากกันและกัน  และมีการประมวลผลที่เป็นไปพร้อม ๆ กันอย่างขนาน  คือ  ระบบหนึ่งประมวลข้อมูลเกี่ยวกับรูปร่าง  ระบบหนึ่งเกี่ยวกับสี  ระบบหนึ่งเกี่ยวกับการเคลื่อนไหว  ตำแหน่ง  และระเบียบในปริภูมิ  ข้อมูลสายตาเกิดขึ้นเริ่มที่เรตินา  และเดินทางผ่านเขตของสมองคือ lateral geniculate nucleus  ที่อยู่ในทาลามัส แล้วมีการส่งต่อไปเพื่อประมวลผลในคอร์เทกซ์สายตาขั้นปฐม  (V1 หรือที่เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า  คอร์เทกซ์ลาย  เพราะปรากฏให้เห็นได้ด้วยตาเปล่าว่ามีรอยริ้ว)  

ถึงแม้ว่า  คนไข้ที่มีความเสียหายใน  V1  จะไม่มีการเห็น  จะไม่สามารถจินตนาการมโนภาพได้  และจะไม่เห็นอะไร ๆ เมื่อฝัน  อย่างไรก็ดี  คนไข้บางพวกเหล่านี้กลับยังมีสภาวะเห็นทั้งบอด (Kalat, 2009)

ยิ่งไปกว่านั้น  superior colliculus และ คอร์เทกซ์กลีบหน้าผากส่วนหน้า ก็ปรากฏว่ามีบทบาทสำคัญในการรับรู้ตัวกระตุ้นทางตา 

 ดู 
 คอร์เทกซ์สายตา
 สมมุติฐานทางสัญญาณสองทาง
 สมองกลีบท้ายทอย
 ตาบอด
 เซลล์รูปกรวยในจอตา

เชิงอรรถและอ้างอิง

แหล่งอ้างอิงอื่น ๆ





 Carlson, N. R. (2010). Physiology of behavior. (10th ed., pp. 4-5). Boston, MA: Pearson Education, Inc.
 Collins, G. (2010, April 22). Blindsight: Seeing without knowing it [Web log message]. Retrieved from http://blogs.scientificamerican.com/observations/2010/04/22/blindsight-seeing-without-knowing-it/
 de Gelder, B. (2010, April 27). Uncanny sight in the blind. Retrieved from http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=uncanny-sight-in-the-blind
 Tamietto, M., de Gelder, B. (2010). Neural basis of the non-conscious perception of emotional signals. Nature reviews neuroscience 11, 697-709. doi:10.1038/nrn2889
 de Gelder, B., Tamietto, M., & van Boxtel, G. (2008). Intact navigation skills after bilateral loss of striate cortex. Current Biology, 18th (24th), doi: 10.1016/j.cub.2008.11.002
 Kalat, J. W. (2009). Biological psychology. (10th ed., pp. 169-170). Belmont, CA: Wadsworth.
 Physorg. (2008, October 14). Retrieved from http://phys.org/news143222136.html
 Ratey, J. J. (2002). A user's guide to the brain: Perception, attention, and the four theaters of the brain . (p. 99). New York, NY: Vintage Books.
 De Monasterio, F. M. (1978). Properties of ganglion cells with atypical receptive-field organization in the retina of macaques. Neurophysiology 41, 1435-1449.
 McIntosh, A., R., Rajah, M., N., Lobaugh, N., J. (1999). Interactions of prefrontal cortex in relation to awareness in sensory learning. Science 284, 1531-1533.

แหล่งข้อมูลอื่น ๆ
 Blindsight at Scholarpedia
 (วิดีโอจาก  BBC  ไม่มีเสียง)  ทีเอ็นเดินทางเลี่ยงอุปสรรคทั้งที่มองไม่เห็น
 Blind man avoids obstacles when reaching

หมวดหมู่:ประสาทวิทยา
หมวดหมู่:ประสาทวิทยาศาสตร์
หมวดหมู่:การเห็น
หมวดหมู่:ตาบอด