ตถาคตครรภ์

ในศาสนาพุทธฝ่ายมหายานมีการตีความ ตถาคตครรภ์ (; จีน: 如来藏) หรือ พุทธธาตุ ( ฝอซิ่ง) แตกต่างกันในแต่ละสำนักสุมาลี มหณรงค์ชัย, พุทธศาสนามหายาน, กรุงเทพฯ : ศยาม, 2546, หน้า 124-134 โดยทั่วไปถือว่า ตถาคตครรภ์ เป็นภาวะบริสุทธิ์ดั้งเดิมที่มีอยู่ในจิตทั้งหลาย ภาวะนี้จึงเป็นเหมือนเมล็ดพันธุ์ (พีชะ seed) หรือ หน่อเนื้อ (embryo) ที่จะพัฒนาไปสู่การตรัสรู้ต่อไป

คำว่า ตถาคตครรภ์ เป็นคำสมาสมาจากคำว่า ตถาคต (พระพุทธเจ้า) + ครรภ์ (ท้อง womb) ซึ่งนักวิชาการตีความคำว่า "ครรภ์" อาจจะหมายถึง "ภายในหรือศูนย์กลางของสิ่งใด ๆ" (the interior or middle of anything) "เก็บบรรจุ" (containing) "มีอยู่ภายใน" (having in the interior), “เต็มไปด้วย" (being filled with) "หน่อเนื้อ" (embryo)Brunnhölzl, Karl. "Different Ways of Explaining the Meaning of Tathāgatagarbha." In When the Clouds Part: The Uttaratantra and Its Meditative Tradition as a Bridge between Sūtra and Tantra, 53–80. Boston: Snow Lion Publications, 2014. หรือ สารัตถะ/แก่นแท้ (essence)Lopez, Donald S. (2001). The Story of Buddhism: a concise guide to its history & teaching. New York, NY, USA: HarperCollins Publishers, Inc. ISBN 0-06-069976-0 (cloth): p.263 

ตถาคตครรภ์ จึงอาจหมายถึง ท้อง/ที่เก็บ/แก่น/หน่อเนื้อ ของพระตถาคต หรือ "ช่องบรรจุตถาคตอยู่ภายใน" หรือ "ท้องที่มีตถาคตซ่อนอยู่ภายใน" หรือ "ธรรมกายภายในท้อง" ขณะที่ 佛性 ในภาษาจีนหมายถึงสภาวะของพระพุทธเจ้า (พุทธภาวะ) หรือ "พุทธธาตุ" (buddhadhātu)https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780190681159.001.0001/acref-9780190681159-e-736 ส่วนนิกายวัชรยานนิยมใช้คำว่า สุคตครรภ์http://www.rigpawiki.org/index.php?title=Sugatagarbha

พระสูตรมหายานที่กล่าวถึง "ตถาคตครรภ์" มีหลายพระสูตร ได้แก่ ตถาคตครรภสูตร ศรีมาลาเทวีสิงหนาทสูตร มหายานมหาปรินิรวาณสูตร ลังกาวตารสูตร อวตังสกสูตร มหายานศรัทโธตปาทศาสตร์ เป็นต้น

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:พระพุทธเจ้า
หมวดหมู่:อภิธานศัพท์ศาสนาพุทธ