ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 109

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 109 สายแม่สรวย–ฝาง เป็นทางหลวงแผ่นดินสายหลักในการเดินทางระหว่างอำเภอฝาง อำเภอแม่อาย และอำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ ไปยังอำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย มีระยะทาง 61.133 กม.กระทู้ถามที่ ส. ๑๖/๒๔๙๕ ของ นายบุญช่วย ศรีสวัสดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เรื่อง ทางหลวงจังหวัดเชียงรายและทางหลวงติดต่อจังหวัดเชียงใหม่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงจังหวัดหมายเลข ๑๒๑๑ สายแยกทางหลวงจังหวัดหมายเลข ๑๐๑๗ (บ้านเด่นห้า) - ทางหลวงจังหวัดหมายเลข ๑๒๐๘ - บรรจบทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑๐๙ (บ้านดงมะดะ) พ.ศ. ๒๕๒๗
 ประวัติ 
เดิมทางสายนี้เริ่มต้น ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 ที่ บ้านป่าสัก อำเภอแม่ลาว จังหวัดเชียงราย ผ่านอำเภอแม่ลาว อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย และบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 107 ที่อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ระบบหมายเลขทางหลวงพิเศษ ทางหลวงแผ่นดิน และทางหลวงจังหวัด พ.ศ. ๒๕๒๙  ก่อนที่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1019 (แม่สรวย-เวียงป่าเป้า-ดอยสะเก็ด) จะสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2513 พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงจังหวัด สายเชียงใหม่ - ดอยสะเก็ด - แม่สรวย พ.ศ. ๒๕๑๓ [ในท้องที่อำเภอเมืองเชียงใหม่ และอำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ และมีการรวมช่วง 25 กิโลเมตรแรก ตอน บ้านป่าสัก-แม่สรวย เข้ากับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1019 แล้วกำหนดเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 118 ในปี พ.ศ. 2537 ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ระบบหมายเลขทางหลวงพิเศษ ทางหลวงสัมปทานและทางหลวงแผ่นดิน พ.ศ. ๒๕๓๗ ทางสายนี้จึงเหลือระยะทางจาก แม่สรวย-ฝาง เท่านั้น โดยถนนเส้นนี้เมื่อปี พ.ศ. 2501 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินเยือนประชาชนถิ่นทุรกันดารในเขตภาคเหนือโดยทั้งสองพระองค์ได้เสด็จผ่านถนนเส้นนี้ ซึ่งในขณะนั้นถนนเส้นนี้เป็นถนนที่เพิ่งตัดใหม่อยู่ด้วย จากภาพยนตร์ส่วนพระองค์ เรื่องการเสด็จพระราชดำเนินเยือนประชาชนในเขตภาคเหนือ หนึ่งในนั้นมีอำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอแม่สรวย และอำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย อ้างอิงจาก https://www.youtube.com/watch?v=hBPosvmiTo0

 เขตควบคุม 
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 109 แบ่งเขตควบคุมออกเป็น 2 ตอน ดังนี้ 
 ตอนที่ ชื่อตอน หลัก กม.  ระยะทาง หมวดทางหลวง แขวงทางหลวง0100 แม่สรวย-ห้วยป่าไร่ 0+000 - 31+425  31+425  แม่สรวย เชียงรายที่ 10200 ห้วยป่าไร่-ฝาง 31+425 - 61+133  29.708 ฝาง เชียงใหม่ที่ 3

 รายชื่อทางแยก 

สถานที่ท่องเที่ยว
 โรงเรียนแม่สรวยวิทยาคม
 ป่าชุมชนห้วยหัวนา
 บ้านเล็กในป่าใหญ่
 บ่อน้ำพุร้อนสามสี

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ระบบสารสนเทศโครงข่ายทางหลวง  กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม

109
3-109
109
109