เต้าเต๋อจิง

เต้าเต๋อจิง (; ฮกเกี้ยน: Tō-tek-keng, เต๋าเต็กเก็ง; ) เป็นคัมภีร์ภาษาจีนที่ไม่ปรากฏนามผู้แต่ง แม้จะเชื่อกันว่าเล่าจื๊อเป็นผู้แต่ง แต่เนื้อหาบางส่วนมีมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราช และเนื้อหาส่วนอื่นเขียนหรือเรียบเรียงขึ้นหลังคัมภีร์จวงจื่อCreel 1970, What is Taoism? 75

เต้าเต๋อจิงมีเนื้อหากล่าวถึงธรรมชาติและปรัชญา คำว่า "เต้า-เต๋อ-จิง" (Dao-De-Jing) เป็นปรัชญาในเรื่องโลกและชีวิต สามารถแยกเป็นเต้า 道 (ทาง) เต๋อ 德 (คุณธรรม; ความดี) และ จิง 经 (คัมภีร์; สูตร; วรรณคดีชั้นสูง) เมื่อนำทั้ง 3 คำมารวมกัน แปลว่า "คัมภีร์ที่ว่าด้วยคุณสมบัติของเต้า" "สูตรว่าด้วยเต้าและคุณธรรม"  ระหว่าง "เต้า 道" กับ "เต๋อ 德" นั้น เต๋าปรากฏขึ้นมาก่อน และเต๋อก็ตามมา

คัมภีร์เต้าเต๋อจิงได้รับการแปลเป็นภาษาต่าง ๆ มากมาย มีแพร่หลายอยู่ในส่วนต่าง ๆ ของโลกทองหล่อ วงษ์ธรรมา. เต๋า : ทางแห่งธรรมชาติ (Way of Nature). กรุงเทพฯ : โอเด็นสโตร์, 2549. หน้า 49-50

 ความหมายของ "เต้า" 
คำว่า "เต้า" () หมายถึง วิถีทางแห่งธรรมชาติ  นอกจากนี้เต๋ามีนักปรัชญาให้ความหมายไว้มากมาย เช่น เต๋า หมายถึง หนทาง (มรรคา), กฎ, จารีต, พิธีการ, คุณสมบัติ, กฎแห่งการย้อนกลับ, ธรรมชาติ, กฎแห่งธรรมชาติ เป็นต้นอ้างแล้วใน ทองหล่อ วงษ์ธรรมา. เต๋า : ทางแห่งธรรมชาติ (Way of Nature). หน้า 21

 รายละเอียด 
ประกอบด้วยอักษรจีนประมาณ 5,000-5,500 ตัวอักษร แบ่งออกเป็นสองภาค นักปราชญ์รุ่นหลังได้แบ่งทั้งหมดออกเป็นรวม 81 บทคณาจารย์ภาควิชาปรัชญาและศาสนา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น(Innsbruck).วิธีสืบค้นวัสดุสารสนเทศ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://202.28.117.35/UserFiles/chapter6.pdf   (วันที่ค้นข้อมูล : 12 มีนาคม 2558). ได้แก่ ภาคต้น (บทที่ 1-37) และภาคปลาย (บทที่ 38-81 )เสถียร โพธินันทะ.เมธีตะวันออก. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์สร้างสรรค์บุ๊ค, 2544. เดิมทีเรียกชื่อคัมภีร์นี้ว่าคัมภีร์เหลาจื่อตามชื่อผู้แต่ง ภายหลังจึงเรียกเต้าเต๋อจิง โดยเต้าเต๋อจิงเป็นการเรียกขานตำราตามแบบโบราณ โดยเรียกคำแรกในหน้าแรกที่พบในตำรา
 道 (พินอิน: Dào เต้า) หมายถึง วิถี, มรรค, หนทาง 
 德 (พินอิน: Dé เต๋อ) หมายถึง ธรรม, คุณธรรม 
 经 (พินอิน: Jīng จิง) หมายถึง ตำรา, คัมภีร์

การเริ่มต้นเต้าเต๋อจิง เริ่มด้วยภาคเต้า (道) ตามด้วยภาคเต๋อ (德) การแบ่งออกเป็น 81 บทนี้ได้รับอิทธิพลมาจากนักปราชญ์ (neotaoist) รุ่นหลังที่มีชื่อว่า “หวางปี้ (王弼)” (ค.ศ. 226-249)  จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1972 มีการขุดพบสุสานโบราณสมัยไซฮั่น หม่าหวังตุย (马王堆) ได้พบ "คัมภีร์เต้าเต๋อจิง (道德经)" ภายหลังมีผู้เสนอให้เปลี่ยนเป็น "เต๋อเต้าจิง" (道德经) เนื่องจากมีการค้นพบหลักฐานใหม่ที่สุสานหม่าหวังตุย (马王堆) ที่เริ่มด้วยภาค “เต๋อ” ก่อนภาค “เต้า”ปกรณ์ ลิมปนุสรณ์.คัมภีร์เต๋าของเหลาจื๊อ.พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์สร้างสรรค์บุ๊ค, 2553.

 ประวัติผู้แต่ง 
ประวัติของเหลาจื่อตามจดหมายเหตุ “สื่อจี้” (史记) ระบุว่า เหลาจื่อแซ่ “หลี่” (李) ชื่อ “เอ๋อร์” (耳) มีชีวิตอยู่ช่วงตอนปลายของราชวงศ์โจว (周朝) เป็นชาวแคว้นฉู่ (楚国) (ปัจจุบันอยู่ในมณฑลเหอหนาน (河南)) ทำหน้าที่ดูแลหอพระสมุดหลวงแห่งราชสำนักโจว ต่อมาราชสำนักเสื่อมโทรม จึงออกแสวงหาความวิเวก จดหมายเหตุ “จฺว่อจ้วน”(左传) ระบุว่า เหลาจื่อมีชีวิตอยู่ในช่วงพุทธทศวรรษที่ 3 เป็นผู้สืบทอดเผ่า “เหล่าตัน” (老聃族) (ต้นเผ่า “เหล่าตัน” เป็น 1 ใน 8 พี่น้องร่วมมารดาของ “โจวอู่หวาง” (周武王) ก่อน พ.ศ. 520 - 483 ปี) โดยคำว่า “เหล่า” (老) นั้นมาจากคำเรียกคนในเผ่า “เหล่าตัน” ส่วนคำว่า “จื่อ” (子) นั้นหมายถึง “นักคิดหรือนักปรัชญา” ฉะนั้นคำว่า “เหลาจื่อ” 老子 จึงแปลความได้ว่า “นักปรัชญาแห่งเผ่าเหล่าตัน”________________.วิธีสืบค้นวัสดุสารสนเทศ. [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก : http://www.yokipedia.com/chinesegods/151-2010-09-09-17-56-06  (วันที่ค้นข้อมูล : 15 กันยายน 2556).

 จุดกำเนิด 
เมื่อเหลาจื่ออยู่ในนครหลวงเป็นราชวงศ์โจว (周朝) เมื่อสภาพสังคมที่เสื่อมโทรม จึงได้ตัดสินใจผละจากไป ขี่ควายมุ่งสู่ทะเลทรายชมพูทวีป ระหว่างทางผ่านด่านหานกู่ "อิ๋นสี่" ขุนนางดูแลด่าน เนื่องจากได้ยินชื่อเสียงของท่านมานานจึงต้อนรับท่านด้วยมิตรจิตมิตรใจอันอบอุ่น ก่อนจากไป อิ๋นสี่พูดกับท่านว่า "ท่านจะไปแล้ว โปรดเขียนหนังสือสักเล่มให้เราเถิด" ครั้นแล้ว ท่านเหลาจื่อจึงเขียนหนังสือไว้ 1 เล่ม________________.วิธีสืบค้นวัสดุสารสนเทศ. [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก : http://www.daodexinxi.org/cont.php?conW_id=80  (วันที่ค้นข้อมูล : 15 ตุลาคม 2556).

 การแปลเต้าเต๋อจิงในโลกตะวันตก  

เต้าเต๋อจิงนอกจากจะมีการแปลเป็นภาษาไทยแล้วยังมีการแปลเป็นภาษาตะวันตกต่าง ๆ มากกว่า 250 ครั้ง ส่วนใหญ่เป็นภาษาอังกฤษ เยอรมัน และฝรั่งเศสLaFargue, Michael and Pas, Julian. On Translating the Tao-te-ching in Kohn and LaFargue (1998), p. 277 อ้างอิงจากคำกล่าวของ Holmes Welch ว่า “มันเป็นเกมปริศนาที่ทุกคนต่างก็ต้องการจะเป็นคนที่ไขมันสำเร็จ”Welch (1965), p. 7 การแปลส่วนใหญ่มักแปลโดยคนที่มีพื้นฐานทางภาษาและปรัชญาและเป็นผู้ที่พยายามจะแปลความหมายให้ถูกต้องครบถ้วนและตรงตามต้นฉบับให้ได้มากที่สุดThe Journal of Religion

ฉบับแปลเต้าเต๋อจิงที่เป็นที่นิยมหลายฉบับถูกแปลออกมาโดยมีแง่มุมทางวิชาการอยู่น้อย และมักใส่การตีความส่วนบุคคลเข้าไปด้วย นักวิจารณ์ฉบับแปลที่มีการใส่การตีความส่วนบุคคลเข้าไป อาทิ นักวิชาการด้านเต๋า Eugene Eoyang อ้างว่านักแปล อย่างเช่น Stephen Mitchell แปลเต้าเต๋อจิงที่มีความหมายที่แผกแยกจากตัวต้นฉบับและยังไม่สอดคล้องกับประวัติศาสตร์ของปรัชญาจีนThe Journal of Religion 
Russell Kirkland ยังถกต่อไปอีกว่าฉบับแปลเหล่านี้อิงตามจินตนาการของผู้เชี่ยวชาญด้านตะวันออกศึกษาที่เป็นชาวตะวันตก และยังนำเสนอการหยิบยืมวัฒนธรรมจีนที่มาจากการยึดครองอาณานิคม ในทางตรงกันข้าม Huston Smith นักวิชาการด้านศาสนาของโลกกล่าวว่าฉบับแปลของ Mitchell นั้น “ใกล้เคียงความสมบูรณ์แบบที่สุดในยุคของเราเท่าที่ข้าพเจ้าจะจินตนาการได้ มันรวมเอาคุณธรรมอันสูงส่งที่ผู้แปลยกย่องให้แก่ต้นฉบับภาษาจีน ความโปร่งใสแจ่มชัดราวกับอัญมณีที่เปล่งประกายไปด้วยอารมณ์ขันที่งามสง่า จิตใจที่กว้างขวาง และเชาวน์ปัญญาอันลึกซึ้งเอาไว้”

นักวิชาการด้านเต๋ารายอื่น เช่น Michael LaFargue Lao-tzu and the Tao-te-ching: Studies in Ethics, Law, and the Human Ideal  และ Jonathan HermanJournal of the American Academy of Religion เห็นว่าถึงแม้ฉบับแปลดังกล่าวจะมีข้อด้อยทางด้านวิชาการแต่ก็บรรลุจุดประสงค์ของความต้องการทางจิตวิญญานของโลกตะวันตก ฉบับแปลเวอร์ชันที่ปรับให้เข้ากับโลกตะวันตกนี้พุ่งเป้าไปที่การทำให้ผู้อ่านยุคใหม่ที่ใช้ภาษาอังกฤษเข้าถึงเชาวน์ปัญญาของเต้าเต๋อจิงได้มากขึ้นโดยการใช้วัฒนธรรมที่คุ้นเคยและการอ้างอิงที่ใกล้ตัวผู้อ่าน

 ฉบับแปลไทย 
เต้าเต๋อจิงเริ่มมีการแปลตั้งแต่ พ.ศ. 2506-ปัจจุบัน มีการแปลไม่ต่ำกว่า 40 สำนวน ได้แก่

 ลำดับ  ปีที่พิมพ์  ผู้แปล  ชื่อหนังสือ  แปลจากภาษา 1  2506  เสถียร โพธินันทะ  เมธีตะวันออก  จีน 2  2510  จำนงค์ ทองประเสริฐ  บ่อเกิดลัทธิประเพณีจีน  อังกฤษ 3  2516  จ่าง แซ่ตั้ง  เต้า  จีน 4  2517  เลียง เสถียรสุต  คัมภีร์เหลาจื้อ  จีน 5  2521  พจนา จันทรสันติ  วิถีแห่งเต๋า  อังกฤษ 6  2527  สมเกียรติ สุขโข, เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์  คัมภีร์คุณธรรม  อังกฤษ 7  ไม่ทราบ  บุญมาก พรหมพ้วย, สมภพ โรจนพันธุ์  เต๋าที่เล่าแจ้ง  อังกฤษ 8  ไม่ทราบ  ฉัตรสุมาลย์ กบิลสิงห์  คัมภีร์เต๋า ฉบับสมบูรณ์ พร้อมอรรถกถา  อังกฤษ 9  2529  ทองสด เมฆเมืองทอง  เต๋าคือเต๋า  จีน 10  2530  ทองแถม นาถจำนง  เหลาจื่อสอนว่า...  จีน 11  2530  จ่าง แซ่ตั้ง  ปรมัตถ์เต๋า  จีน 12  2534  บุญมาก พรหมพ้วย  เต๋าย่อมไร้นาม  อังกฤษ 13  2536  มงคล สีห์โสภณ  เต๋า  อังกฤษ 14  2537  โชติช่วง นาดอน (ทองแถม นาถจำนง)  เต๋าเต็กเก็ง  จีน 15  ไม่ทราบ  สุขสันต์ วิเวกเมธากร  ปรัชญาเหลาจื๊อ  จีน 16  2538  บัญชา ศิริไกร  คัมภีร์ ปรัชญาเหลาจื่อ  จีน 17  2538  บุญสิริ  สุวรรณเพ็ชร์   แสงสว่างแห่งสัจธรรมและคุณธรรมเต๋า  จีน 18  2538  ทองหล่อ วงษ์ธรรมา  ปรัชญาจีน  อังกฤษ 19  2539  ประยงค์ สุวรรณบุปผา  คัมภีร์ เต๋า เต้ จิง  อังกฤษ 20  2541  อาจารย์สัมปันโน  สามลัทธิศาสนาที่น่าสนใจ  อังกฤษ 21  2543  ชาตรี แซ่บ้าง  ศีกษาคัมภีร์เต้าเต๋อ  จีน 22  2543  วันทิพย์ สินสูงสุด  เต้าแห่งผู้นำ  อังกฤษ 23  2546  กลิ่นสุคนธ์ อริยฉัตรกุล (วงศ์สุนทร)  เต้าเต๋อจิง  จีน 24  2547  ภาวิช ทองโรจน์  วิถีเต๋าของท่านเล่าจื๊อ  อังกฤษ 25  2547  ปกรณ์ ลิมปนุสรณ์  คัมภีร์เต๋าของเหลาจื๊อ  จีน 26  2548  ประชา หุตานุวัตร  ผู้นำที่แท้ : มรรควิธีของเล่าจื๊อ  อังกฤษ 27  2548  ชาตรี แซ่บ้าง  ปรัชญาเต๋า : วิถีแห่งธรรมชาติ วิถีคน วิถีใจ  จีน 28  2549  ทองหล่อ วงษ์ธรรมา  เต๋าทางแห่งธรรมชาติ  อังกฤษ 29  2558  สรวงอัปสร กสิกรานันท์  เต้าเต๋อจิง : คัมภีร์เต๋า  ไม่ทราบ 30  2560  สันต์ ใจยอดศิลป์  เต๋าเต๋อจิง (เว็บบล็อก)  อังกฤษ31  2563  อรพรรณ หงษ์กิจการุณ  คัมภีร์เต๋าเต๋อจิงสอนอะไร  จีน32  2564  นิโรธ จิตวิสุทธิ์  วิถีแห่งเต๋า  จีน33  2564  บรมบรรณ  คัมภีร์ธรรมและคุณธรรมของท่านเหลาจื่อ เต๋าเต็กเก็ง  จีน34  2564  หมื่นลี้  เต๋า เต๋อ จิง ฉบับหมื่นลี้ (อีบุ๊ค)  จีน35  2565  สุวรรณา โชคประจักษ์ชัด อุชุคตานนท์   เต๋า เต้อ จิง (อีบุ๊ค/หนังสือเสียง)/เต๋า เต้อ จิง พร้อมตันฉบับภาษาจีน (อีบุ๊ค)  จีน - อังกฤษ36  2565  ธรรมญาณดวงหนึ่ง (ฐิติรัตน์ วุฒิวรกุล/Tittirat Naiad)  เต้า เต๋อ (อีบุ๊ค/YouTube Video)  จีน37  2567  อาจารย์ธีระเดช ญาณสุทโธ  เต๋าเต๋อจิง วิถีแห่งชีวิต (อีบุ๊ค)  ไม่ระบุ38  2568  อมร ทองสุก  เต๋าเต็กเก็ง ฉบับอรรถาธิบาย  จีน39  2568  ชัชชล ไทยเขียว  เต้าเต๋อจิง  จีน40  2568  เนษฐ์ ธาราธิเบศร์  เต้าเต๋อจิง คัมภีร์แห่งวิถีไร้นาม (อีบุ๊ค)  ไม่ระบุ41  2568  InnerPeace Channel  เต้าเต๋อจิง (YouTube video )  จีน - อังกฤษ42  2568  Siriphong P.  คัมภีร์เต้าเต๋อจิง 81 บท ฉบับสมบูรณ์ (อีบุ๊ค)  ไม่ระบุ

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 ข้อมูล 

 Ariel, Yoav, and Gil Raz. "Anaphors or Cataphors? A Discussion of the Two qi 其 Graphs in the First Chapter of the Daodejing." PEW 60.3 (2010): 391–421
 .
 .
 Cole, Alan, "Simplicity for the Sophisticated: ReReading the Daode Jing for the Polemics of Ease and Innocence," in History of Religions, August 2006, pp. 1–49
 Damascene, Hieromonk, Lou Shibai, and You-Shan Tang. Christ the Eternal Tao. Platina, CA: Saint Herman Press, 1999.

 Kaltenmark, Max. Lao Tzu and Taoism. Translated by Roger Greaves. Stanford: Stanford University Press. 1969.
 Klaus, Hilmar Das Tao der Weisheit. Laozi-Daodejing. English + German introduction, 140 p. bibliogr., 3 German transl. Aachen: Mainz 2008, 548 p.
 Klaus, Hilmar The Tao of Wisdom. Laozi-Daodejing. Chinese-English-German. 2 verbatim + 2 analogous transl., 140 p. bibl., Aachen: Mainz 2009 600p.
 .
 Komjathy, Louis. Handbooks for Daoist Practice. 10 vols. Hong Kong: Yuen Yuen Institute, 2008.
 .


 แหล่งข้อมูลอื่น 


Daodejing Wang Bi edition with English translation, Guodian text, and Mawangdui text – Chinese Text Project

Legge, Suzuki, and Goddard's translations side-by-side, along with the original text
 Dàodéjīng verbatim + analogous + poetic; Chinese + English + German by Hilmar Alquiros  Lǎozǐ 

หมวดหมู่:คัมภีร์ของลัทธิเต๋า
หมวดหมู่:คำและวลีภาษาจีน
หมวดหมู่:ตำราคลาสสิกจีน