หม่อมเจ้าผจงรจิตร์ กฤดากร

หม่อมเจ้าผจงรจิตร์ กฤดากร (30 เมษายน พ.ศ. 2446 – 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2524) เป็นพระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์ ประสูติแต่หม่อมเจิม กฤดากร ณ อยุธยา

หม่อมเจ้าผจงรจิตร์ประสูติที่วังถนนพระอาทิตย์ แล้วเข้าศึกษาที่วังบางขุนพรหม หลังพระบิดาสิ้นพระชนม์เมื่อหม่อมเจ้าผจงรจิตร์มีชันษาได้ 24 ปี จึงย้ายไปประทับที่บ้านถนนนเรศที่ทรงจับจองไว้ ที่ภายหลังได้ตัดถนนนเรศจึงเปิดเป็นบ้านให้เช่า 

หม่อมเจ้าผจงรจิตร์เสกสมรสกับพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช เชษฐาร่วมพระบิดา มีธิดา 3 คน คือ หม่อมราชวงศ์วิภาสิริ วุฒินันท์, หม่อมราชวงศ์อัจฉริยา คงสิริ และหม่อมราชวงศ์ภรณี รอสส์ หม่อมเจ้าผจงรจิตร์และพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช สวามี เสด็จไปขอลี้ภัยทางการเมืองที่เมืองไซ่ง่อน ประเทศเวียดนาม จากเหตุการณ์กบฏบวรเดช กระทั่งหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ทรงย้ายไปประทับที่ประเทศกัมพูชา และเสด็จกลับประเทศไทยพร้อมสวามี เมื่อปี พ.ศ. 2491 หม่อมเจ้าผจงรจิตร์ทรงตั้งโรงงานย้อมผ้าและพิมพ์ผ้า ที่ไซ่ง่อน และหัวหิน พัฒนาโรงงานทอผ้าลายไทยขึ้นมาจนประสบความสำเร็จ ถือว่าเป็นจุดกำเนิดผ้าโขมพัสตร์

หม่อมเจ้าผจงรจิตร์ถึงชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2524 สิริชันษา 78 ปี ต่อมา สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จไปพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันพุธที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2525 ณ เมรุวัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร ข่าวในพระราชสำนัก (หน้า ๑๗) 

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า, เล่ม ๘๕ ตอนที่ ๔๔ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๓๑, ๑๕ พฤษภาคม ๒๕๑๑

อ้างอิง

หมวดหมู่:หม่อมเจ้าหญิง
หมวดหมู่:ราชสกุลกฤดากร
หมวดหมู่:นักธุรกิจชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.จ. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:บุคคลจากเขตพระนคร
หมวดหมู่:ชาวไทยในประเทศกัมพูชา
หมวดหมู่:ผู้ลี้ภัยชาวไทย