หม่อมเจ้าพระธรรมุณหิศธาดา (สีขเรศ วุฑฺฒิสฺสโร)

หม่อมเจ้าพระธรรมุณหิศธาดา (9 พฤษภาคม พ.ศ. 2381 - 12 ธันวาคม พ.ศ. 2450) (พระนามเดิม:หม่อมเจ้าสีขเรศ; ราชสกุล: มหากุล) เป็นพระโอรสพระองค์ที่ 10 ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงมหิศวรินทรามเรศร์ ประสูติในรัชกาลที่ 3 เมื่อวันพุธที่ 9 พฤษภาคม ตรงกับแรม 1 ค่ำ เดือน 6 ปีจอ จ.ศ. 1200 พ.ศ. 2381

เมื่อยังทรงพระเยาว์ พระบิดาได้ถวายไว้เล่าเรียนในสำนักพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแต่ครั้งยังทรงผนวชอยู่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร ถึงรัชกาลที่ 4 ทรงผนวชเป็นสามเณรเมื่อปีกุน พ.ศ. 2394 แล้วประทับอยู่วัดบวรนิเวศวิหาร ได้เข้าแปลพระปริยัติธรรมเฉพาะพระพักตร์พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เป็นเปรียญธรรม 4 ประโยค ถึงปี พ.ศ. 2398 ทรงผนวชเป็นพระภิกษุที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นบวรรังสีสุริยพันธ์เป็นพระอุปัชฌาย์ ได้รับพระนามฉายาว่า วุฑฺฒิสฺสโร ผนวชแล้วประทับอยู่วัดบวรนิเวศวิหารต่อมา 

ปี พ.ศ. 2407 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตั้งหม่อมเจ้าพระสีขเรศเป็นพระราชาคณะที่ หม่อมเจ้าพระธรรมมุณหิศธาดา  ในรัชกาลต่อมา เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงผนวชในปี พ.ศ. 2416 หม่อมเจ้าพระธรรมมุณหิศธาดาได้ร่วมเป็นคณปูรกะในคราวทรงผนวชนั้นด้วย ถึงปี พ.ศ. 2438 ทรงเลื่อนตำแหน่งให้เสมอพระราชาคณะชั้นธรรมในราชทินนามเดิมราชกิจจานุเบกษา, พระสงฆ์ที่ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรแลเลื่อนตำแหน่งยศ, เล่ม 13, หน้า 15

ก่อนที่หม่อมเจ้าพระธรรมมุณีสาทาจะสิ้นพระชนม์นั้น เนื่องด้วยพระอาการประชวรชราภาพเป็นเวลานาน เกิดขึ้นเมื่อเวลาประมาณ 03.00 น. ของวันพฤหัสบดีที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2450 ปีมะแมราชกิจจานุเบกษา, ข่าวสิ้นชีพิตักษัย, เล่ม 24, ตอน 38, 22 ธันวาคม 126, หน้า 1010 ได้รับพระราชทานเพลิงพระศพ ณ เมรุปูน วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร เมื่อวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2451ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเพลิงศพ หม่อมเจ้าพระธรรมุณหิศธาดา หม่อมเจ้าเจียกและท้าวศรีสัจจา, เล่ม 24, ตอน 45, 9 กุมภาพันธ์ 126, หน้า 1218-9

อ้างอิง

หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย
หมวดหมู่:พระราชาคณะชั้นธรรม
หมวดหมู่:เปรียญธรรม 4 ประโยค
หมวดหมู่:หม่อมเจ้าชาย
หมวดหมู่:ราชสกุลมหากุล
หมวดหมู่:ภิกษุที่เป็นเจ้านายในราชวงศ์จักรี