รายพระนามพระประมุขทิเบต

สมเด็จพระจักรพรรดิแห่งทิเบต
ราชวงศ์ยาร์ลุง
ต้นราชวงศ์คือยาชีแจ็นโป และได้กลายเป็นจักรวรรดิทิเบตตั้งแต่ในสมัยของซงแจ็นกัมโป

 ลำดับ พระนาม รัชกาล 1  ยาชีแจ็นโป ()  127 BCE - ? 2  มูชีแจ็นโป ()  3  ทิงชีแจ็นโป ()  4  โซชีแจ็นโป ()  5  เมร์ชีแจ็นโป ()  6  ตักชีแจ็นโป ()  7  ซิบชีแจ็นโป ()  8  ชีคุมแจ็นโป ()  9  ปูเตคุงแกย ()  10  เอโซเล็ก ()  11  เตโซเล็ก ()  12  ทีโซเล็ก ()  13  คูรูเล็ก ()  14  จงซีเล็ก ()  15  อีซีเล็ก ()  16  ซานัมซินเต ()  17  เตชวีนัมซุงแจ็น ()  18  เซเนอนัมเต ()  19  เซเนอโปเต ()  20  เตเนอนัม ()  21  เตเนอโป ()  22  เตแกยโป ()  23  เตจินแจ็น ()  24  โตรีลุงแจ็น ()  25  ชีแจ็นนัม ()  26  ชีจาปุงแจ็น ()  27  ชีเจทกแจ็น ()  28  ลาโทโทรีแญ็นแจ็น ()  29  ชีแญนซงแจ็น ()  30  จงแญ็นเตรู ()  31  ตักรีแญ็นซิก ()  579–619 32  นัมรีซงแจ็น () ?–629  33  ซงแจ็นกัมโป  618–649 34  คุงซงคุงแจ็น ()  638–655? 35  มังซงมังแจ็น ()  653–676 36  ชีตวีซงแจ็น ()   676–704  37  ชีเตจุกแจ็น ()   680–743 38  ชีซงเตแจ็น  755–797  39  มูเนแจ็นโป ()  797–799?  40  ชีเตซงแจ็น  c. 800 or 804–815?    41  รัลปาแจ็น  815–836  42  ลังทาร์มา  836–842

ราชวงศ์รินปุงปา Giuseppe Tucci, 1949; Giuseppe Tucci, 1971.

 โนร์พูตังโป () 1435–1466
 กวินตัง () 1466–c. 1479 (โอรส)
 เทินเยอโตเจ () c. 1479–1512 (โอรส)
 งักจังนัมแกย () 1512–c. 1550 (cousin)
 เทินจุบเจแต็นโตเจ () c. 1550–? (โอรส)
 งักวังจิกเมจักปา () ?–1565 (อนุชา)

ราชวงศ์จังปาGiuseppe Tucci, 1949; Hugh E. Richardson, A Short History of Tibet. New York 1962.

 การ์มาเชแต็น () 1565–1599
 กวินปาลาวังโตเจ () (โอรส)
 การ์มาตูตบนัมแกย () 1586–1610 (อนุชา)
 แต็นซุงวังโป () 1599–1611 (อนุชา)
 การ์มาปวินชกนัมแกย () 1611–1620 (โอรสของการ์มาตูตบนัมแกย)
 การ์มาแต็นกยงวังโป () 1620–1642 (โอรส)

 ราชวงศ์ฮอชูด 

เป็นราชวงศ์ของชาวมองโกลที่เข้ามาปกครองทิเบตตั้งแต่ปี 1642 ต่อจากราชวงศ์จังปา และล่มสลายลงในปี 1717Hugh E. Richardson, 1962; Tsepon W.D. Shakabpa, 1967.
 พระนาม พระรูป รัชกาลความสัมพันธ์กับรัชกาลก่อน 1.  กูชี ข่าน 100px 1642–1655  2.  ดายัน ข่าน   1655–1668  โอรส 3.  เทนซิน ดาไล ข่าน   1668–1696  โอรส 4.  เทนซิน วังชุก ข่าน   1696–1697  โอรส 5.  ลาซัง ข่าน 100px   1697–1717  อนุชา

 องค์ทะไลลามะ 

ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน มีองค์ทะไลลามะทั้งหมด 14 องค์ โดย 2 พระองค์แรกเกิดจากการสถาปนาย้อนหลังขององค์ทะไลลามะ องค์ที่ 3 ส่วนทะไลลามะพระองค์แรกที่มีอำนาจเหนือทิเบตอย่างแท้จริงคือทะไลลามะ องค์ที่ 5

  พระรูป  พระนาม  ช่วงอายุ  ช่วงดำรงฐานะ  ทิเบต/ไวลี พินอินทิเบต สะกดแบบอื่นผู้สำเร็จราชการ 1.  111px  ทะไลลามะ องค์ที่หนึ่ง เกตวิน ชุบ 1391–1474 1395–1474 The title "Dalai Lama" was conferred posthumously to the first and second Dalai Lamas. The 9th Dalai Lama was officially enthroned but never reigned.  དྒེ་འདུན་འགྲུབ་dge ‘dun ‘grub  Gêdün Chub  Gedun Drub Gedün Drup Gendun Drup - 2.  111px  ทะไลลามะ องค์ที่สอง เกตวิน กยาโช 1475–1542 1495–1542   དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་dge ‘dun rgya mtsho  Gêdün Gyaco  Gedün Gyatso Gendün Gyatso - 3.  111px   ทะไลลามะ องค์ที่สามเซอนัม กยาโช 1543–1588  1550–1588  བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་bsod nams rgya mtsho  Sönam Gyaco  Sönam Gyatso - 4.  111px  ทะไลลามะ องค์ที่สี่ เยินแต็น กยาโช 1589–1617 1600–1617  ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་yon tan rgya mtsho  Yöndän Gyaco  Yontan Gyatso - 5.  111px   ทะไลลามะ องค์ที่ห้า โลซัง กยาโช 1617–1682  1618–1682  བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་blo bzang rgya mtsho  Losang Gyaco  Lobzang Gyatso Lopsang Gyatsoโซนัม รัปเทน (1642–1658), เดปา นอร์บู (1659–1660),Samten G. Karmay, The Illusive Play; The Political Autobiography of the Fifth Dalai Lama, Vol. 1 (a.k.a. The Dukula), Serindia, Chicago 2014, pp. 403-425 ทรินเลย์ เกียตโซ (1660–1668), โลซัง ทูทอป (1669–1675), โลซัง จินปา (1675–1679), ซังเย เกียตโซ (1679–1703)Tsepon W.D. Shakabpa, One Hundred Thousand Moons: An Advanced Political History of Tibet, Vol. 2, Brill, Boston, 2010, p. 1133 6.  111px  ทะไลลามะ องค์ที่หก  ชังยัง กยาโช 1683–1706 1688–1706  ཚང་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་tshang dbyangs rgya mtsho  Cangyang Gyaco งาวัง รินเช (1703–1706), กังเจนนา (1721–1728) 7.  111px  ทะไลลามะ องค์ที่เจ็ด  แกซัง กยาโช 1707–1757  1715–1757  བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་bskal bzang rgya mtsho  Gäsang Gyaco  Kelsang Gyatso Kalsang Gyatsoโพลฮาเน (1728–1747), กยูร์เม นัมเกล (1747–1750), เดโม รินโปเชที่ 6 (1757–1777) 8.  111px  ทะไลลามะ องค์ที่แปด ชัมเป กยาโช 1758–1804  1760–1804 བྱམས་སྤེལ་རྒྱ་མཚོ་byams spel rgya mtsho  Qambê Gyaco  Jampel Gyatso Jampal Gyatsoเซมอนลิง รินโปเชที่ 1 (1777–1786), เยเช โลซัง เทนไป กอนโป, กุนเดลิง ลามะที่ 8 (1791–1811), เดโม รินโปเชที่ 7 (1811–1818) 9.  111px ทะไลลามะ องค์ที่เก้า ลุงตก กยาโช 1805–1815  1807–1815  ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་lung rtogs rgya mtsho  Lungdog Gyaco  Lungtog Gyatsothe 2nd Tsemonling Lama (1819–1844) 10.   ทะไลลามะ องค์ที่สิบ ชวีชิม กยาโช 1816–1837 1822–1837  ཚུལ་ཁྲིམ་རྒྱ་མཚོ་tshul khrim rgya mtsho  Cüchim Gyaco  Tshültrim Gyatsoเรทิง รินโปเชที่ 3 (1845–1862) 11.  111px ทะไลลามะ องค์ที่สิบเอ็ดแคชุบ กยาโช 1838–1856  1841–1856 མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་mkhas grub rgya mtsho  Kächub Gyaco  Kedrub Gyatso 12.  111px|link=Special:FilePath/12thDalaiLama.jpgทะไลลามะ องค์ที่สิบสอง ชินแล กยาโช 1857–1875 1858–1875  འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་‘phrin las rgya mtsho  Chinlä Gyaco  Trinle GyatsoDedruk Khyenrab Wangchuk (1864–1873), the 10th Kundeling Lama Tatsak Ngawang Pelden (1875–1886), the 9th Demo Rinpoche Lozang Trinlé (1886–1895) 13.  111px ทะไลลามะ องค์ที่สิบสาม ทุบแต็น กยาโช 1876–1933  1878–1933  ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་thub bstan rgya mtsho  Tubdän Gyaco  Thubtan Gyatso Thupten Gyatsoเรทิง รินโปเชที่ 5 , จัมดปล เยเช กยาลตเซน (1934–1941), ทักทรา รินโปเช (1941–1950) 14. 111px  ทะไลลามะ องค์ที่สิบสี่ แต็นจิน กยาโช 1935 – ปัจจุบัน  1937 – ปัจจุบัน  (ประทับนอกเขตทิเบต) བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་bstan ‘dzin rgya mtsho  Dänzin Gyaco 

 แป็นเช็นลามะ 

พระนามพระรูปช่วงอายุทิเบต/ ไวลี พินอินทิเบตสะกดแบบอื่น1.แคชุบ เกเล็ก แปซังโปcenter|101x101pxแป็นเช็นลามะ องค์ที่ 1 1385–1438The title Panchen Lama was conferred posthumously on the first two Panchen Lamas.mkhas grub dge legs dpal bzang poKächub Gêlêg BäsangboKhädrup Je, Khedrup Gelek Pelsang, Kedrup Geleg Pelzang, Khedup Gelek Palsang, Khedrup Gelek Pal Sangpo2.เซอนัม ชกคยี ลังโปcenter|161x161pxแป็นเช็นลามะ องค์ที่ 21438–1505bsod nams phyogs kyi glang poSönam Qogkyi LangboSonam Choglang, Soenam Choklang3.เว็นซาปา โลซัง เทินชุบcenter|157x157pxแป็นเช็นลามะ องค์ที่ 31505–1568dben sa pa blo bzang don grubWênsaba Losang TönchubGyalwa Ensapa, Ensapa Lozang Döndrup, Ensapa Losang Dhodrub4.โลซัง เชอกยี แกยแช็นcenter|129x129pxแป็นเช็นลามะ องค์ที่ 41570–1662blo bzang chos kyi rgyal mtshanLosang Qögyi gyäcänLobsang Chökyi Gyältsän, Lozang Chökyi Gyeltsen, Lobsang Chökyi Gyaltsen, Lobsang Choekyi Gyaltsen, Lobsang Choegyal, Losang Chögyan5.โลซัง เยเซcenter|142x142pxแป็นเช็นลามะ องค์ที่ 51663–1737blo bzang ye shesLosang YêxêLobsang Yeshi, Losang Yeshe6.โลซัง แปแต็น เยเซcenter|133x133pxแป็นเช็นลามะ องค์ที่ 61738–1780blo bzang dpal ldan ye shesLosang Bädän YêxêPalden Yeshe, Palden Yeshi7.แปแต็น แต็นแป ญีมาแป็นเช็นลามะ องค์ที่ 71782–1853pal ldan bstan pa'i nyi maBädän Dänbä NyimaTänpä Nyima, Tenpé Nyima, Tempai Nyima, Tenpey Nyima8.แต็นแป วังชุกแป็นเช็นลามะ องค์ที่ 81855–1882bstan pa'i dbang phyugDänbä WangqugTänpä Wangchug, Tenpé Wangchuk, Tempai Wangchuk, Tenpey Wangchuk9.ทุบแต็น เชอกยี ญีมาcenter|146x146pxแป็นเช็นลามะ องค์ที่ 91883–1937thub bstan chos kyi nyi maTubdän Qögyi NyimaChoekyi Nyima, Thubtän Chökyi Nyima10.โลซัง ชินแล ลวินชุบ เชอกยี แกยแช็นcenter|146x146pxแป็นเช็นลามะ องค์ที่ 101938–1989blo bzang phrin las lhun grub chos kyi rgyal mtshanLosang Chinlä Lhünchub Qögyi GyäcänChoekyi Gyaltsen, Chökyi Gyeltsen, Choekyi Gyaltse, Trinley Choekyi Gyaltsen, Lozang Trinlä Lhündrup Chökyi Gyältsän

การผนวกของซุงการ์
 ทักเซปา (deputy of Tsewang Rabtan) 1717–1720

ภายใต้ราชวงศ์ชิง

เจ้ากาชิและโปลา
 คังเชนเน 1721–1727
 โปลฮาเน โซนัม ทงเย 1728–1747
 กยูร์เม นัมเกล 1747–1750 (son)

 ผู้แทนจากราชวงศ์ชิง (Ambans) 

 เซิงเก๋อ 1727–1733 (คนแรก)
 เหลียยู่ 1906–1912 (คนสุดท้าย)

 20th century Silöns (นายกรัฐมนตรี) 
ชักยิม 1907–1920 
ปัลจอร์ ดอร์เจ ศาสตรา 1907–1923
ชลกัง 1907–1926 
ลางดุน กุนงา วังชุก 1926–1940
รักษาการ: โลซัง ทาชิ และ ลูกังวา 1950–1952

 ดูเพิ่ม 
จักรวรรดิทิเบต
ทะไลลามะ

อ้างอิง


แหล่งข้อมูลอื่น
McKay, Alex (ed.). Tibet and Her Neighbors: A History (2003) Walther Konig. ISBN 3-88375-718-7

*
*
ท