สถานีศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย

สถานีศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย (, รหัส BL19 (สายสีน้ำเงิน), OR13 (สายสีส้ม)) หรือสถานีศูนย์วัฒนธรรมฯ เป็นสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน ในเส้นทางรถไฟฟ้ามหานคร 2 สาย คือสายเฉลิมรัชมงคล (สายสีน้ำเงิน) และเชื่อมต่อสายสีส้มในอนาคต ตั้งอยู่ที่ถนนรัชดาภิเษก ในพื้นที่เขตห้วยขวางและเขตดินแดง กรุงเทพมหานคร ตั้งอยู่ในย่านธุรกิจ ศูนย์การค้า ที่พักอาศัย และอยู่ใกล้สถานที่สำคัญด้านศิลปวัฒนธรรม เช่น ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย นอกจากนี้ยังทำหน้าที่เป็นชุมทางรถไฟฟ้าในทิศทางจากสถานีห้วยขวางขึ้นบนระดับพื้นดิน เข้าสู่ศูนย์ซ่อมบำรุงรถไฟฟ้าห้วยขวาง

 ที่ตั้ง 
พื้นที่สายสีน้ำเงินตั้งอยู่ใต้ถนนรัชดาภิเษก บริเวณด้านหน้าศูนย์การค้าเอสพลานาด รัชดาภิเษก ไปจนถึงอาคารอาร์เอส ทาวเวอร์ ในพื้นที่แขวงดินแดง เขตดินแดง และแขวงห้วยขวาง เขตห้วยขวาง ส่วนพื้นที่สายสีส้มตั้งอยู่ใต้ถนนรัชดาภิเษกในแนวตั้งฉากกับสายสีน้ำเงิน ในพื้นที่แขวงห้วยขวาง เขตห้วยขวาง กรุงเทพมหานคร

ก่อนหน้าที่จะมีการก่อสร้างโครงการรถไฟฟ้ามหานคร สถานีแห่งนี้ได้ใช้ชื่อว่า "สถานีเทียมร่วมมิตร" ตามชื่อทางแยกและถนนที่ตัดถนนรัชดาภิเษกบริเวณที่ตั้งสถานี แต่ได้เปลี่ยนมาใช้ชื่อ "สถานีศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย" ในภายหลัง เพราะที่ตั้งสถานีห่างจากศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทยเพียง 200 เมตรเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้วไม่มีถนนเข้าสู่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทยโดยตรง ผู้โดยสารเมื่อขึ้นจากสถานีจะต้องเดินอ้อมไปยังแยกเทียมร่วมมิตรและเดินมาตามถนนวัฒนธรรม รวมระยะทางกว่า 600 เมตรจากทางเข้า-ออกสถานีหมายเลข 1 จึงไม่สะดวกเท่าที่ควร และผู้โดยสารส่วนมากจำเป็นต้องใช้บริการรถรับจ้างเข้าสู่อาคารศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ทำให้ต่อมา ในการก่อสร้างรถไฟฟ้าสายสีส้ม มีการกำหนดทางขึ้นลงเพิ่มเติมอีก 2 จุด รวมเป็น 6 ทางออก เพื่อเปิดทางให้สามารถเข้าถึงศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทยได้ง่ายขึ้น

 แผนผังสถานี 
Gระดับถนน-ป้ายรถประจำทาง, ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทยอาคารจอดแล้วจร, ดิ เอสพละนาดB1ชั้นขายบัตรโดยสารชั้นขายบัตรโดยสารห้องขายบัตรโดยสาร, เครื่องขายบัตรโดยสาร, เอไอเอ รัชดา ทาวเวอร์ 2B2ชั้น Interchange Hall สายสีส้ม(ยังไม่เปิดใช้งาน)ชานชาลาด้านข้าง, ประตูรถจะเปิดทางด้านซ้ายชานชาลา 1 มุ่งหน้า สถานีแยกร่มเกล้าชานชาลา 2 มุ่งหน้า สถานีบางขุนนนท์ชานชาลาด้านข้าง, ประตูรถจะเปิดทางด้านซ้ายB3ชานชาลารถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินชานชาลา 2 มุ่งหน้า  (ผ่าน )<center><small>ชานชาลาเกาะกลาง, ประตูรถจะเปิดทางด้านขวาชานชาลา 1 มุ่งหน้า 

 รายละเอียดของสถานี 
240px|thumb|ชั้นขายบัตรโดยสาร เสาบางต้นมีตำแหน่งเยื้องกัน เพื่อเว้นช่องว่างให้รางรถไฟฟ้าสายสีส้มในอนาคต
240px|thumb|ทางเข้า-ออกที่ 3
240px|thumb|พื้นที่ชั้นชานชาลาของสายสีส้ม ถูกปิดเพื่อการก่อสร้างรถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้ม
 สีสัญลักษณ์ของสถานี 
ใช้สีน้ำเงินตกแต่งกระเบื้องที่เสา ผนังและขอบด้านบนของแนวประตูกั้นชานชาลา หมายถึงเป็นสถานีเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าสายสีส้ม จุดเริ่มต้นของคนเดินทาง: ดำดินเดินทาง. คอลัมน์นายรอบรู้ นิตยสารสารคดี เดือนตุลาคม 2548

 รูปแบบของสถานี 
เป็นสถานีใต้ดิน กว้าง 27 เมตร ยาว 358 เมตร ระดับชานชาลาอยู่ลึก 20 เมตรจากผิวดิน เป็นชานชาลาเกาะกลาง (Station with Central Platform)

 ความโดดเด่นของโครงสร้างสถานี 
เป็นสถานีที่ยาวที่สุดถึง 358 เมตร เพราะเป็นสถานีชุมทางไปสู่ศูนย์ซ่อมบำรุง จึงได้เพิ่มความยาวรางรถไฟฟ้าเพื่อเพิ่มรัศมีวงเลี้ยวไปยังศูนย์ซ่อมบำรุง

 ทางเข้า-ออก 
 1 ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย, แยกเทียมร่วมมิตร
 2 เอไอเอ รัชดา ทาวเวอร์ 2 (อุโมงค์เชื่อม), ซอยรัชดาภิเษก 8, อาคารจอดแล้วจร, อาคารทรูทาวเวอร์
 3 ดิ เอสพละนาด, ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย, เอไอเอ แคปิตอล เซ็นเตอร์, สถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจำประเทศไทย, ซอยรัชดาภิเษก 5 
 4 อาร์เอสทาวเวอร์, บริษัท ไทยประกันชีวิต จำกัด (มหาชน) และธนาคารไทยเครดิต สำนักดินแดง-รัชดาภิเษก, จ็อดด์แฟร์ รัชดาภิเษก, บิ๊กซี เพลส รัชดาภิเษก, เดอะสตรีท รัชดา
 5 ถนนรัชดาภิเษก ฝั่งตรงข้ามดิ เอสพละนาด, อาคารจอดแล้วจร (ยังไม่เปิดใช้งาน)
 6 บริษัท อสมท จำกัด (มหาชน), กระทรวงวัฒนธรรม, ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย (ยังไม่เปิดใช้งาน)

 การจัดพื้นที่ในตัวสถานี 
แบ่งเป็น 4 ชั้น ประกอบด้วย
 1 ชั้นออกบัตรโดยสาร
 2 ชั้นชานชาลา สำหรับรถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้ม
 3 ชั้นชานชาลา สำหรับรถไฟฟ้ามหานครสายสีน้ำเงิน

 สิ่งอำนวยความสะดวก 
 พื้นที่จอดรถ 2 จุด ได้แก่อาคารจอดแล้วจร ความจุ 200 คัน และลานจอดรถ 30 คัน
 ลิฟท์สำหรับผู้พิการ ทางเข้า-ออกหมายเลข 1 (ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย)

 ศูนย์การค้าภายในสถานี 
ภายในสถานีศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ได้จัดให้มีส่วนร้านค้าหรือ เมโทรมอลล์ ที่ชั้นบนสุดของสถานี เปิดให้บริการ 19 เมษายน พ.ศ. 2560

 เวลาให้บริการ 
 ปลายทาง  วัน  ขบวนแรก  ขบวนสุดท้าย  ชานชาลาที่ 1   หลักสอง  จันทร์ – ศุกร์  05:54  23:50 เสาร์ – อาทิตย์ นักขัตฤกษ์  06:03  23:50 ชานชาลาที่ 2    ท่าพระ  (ผ่านบางซื่อ)  จันทร์ – ศุกร์  05:53  23:48 เสาร์ – อาทิตย์ นักขัตฤกษ์   05:57   23:48 ขบวนสุดท้ายเชื่อมต่อสายสีม่วง  –  23:01

 รถโดยสารประจำทาง 
 ถนนรัชดาภิเษก 
  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

 องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ 
 สายที่ จุดเริ่มต้น จุดสิ้นสุด ประเภทของรถที่ให้บริการผู้ให้บริการ หมายเหตุ 73 (2-45) (3)   อู่สวนสยามสะพานพระพุทธยอดฟ้า1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู)ขสมก. สนามกีฬาห้วยขวาง 136 (1)อู่คลองเตยสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร)1.รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง   137 (3-48) (2) วงกลม : รามคำแหง อู่พระราม 91.รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง 
2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู)   179 (3-49) (3)อู่พระราม 9สะพานพระราม 71.รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง  185 (3) อู่รังสิตอู่คลองเตย1.รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง 206 (3) อู่เมกาบางนา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์1.รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง
2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู)มีรถให้บริการทางด่วน (ให้บริการเฉพาะชั่วโมงเร่งด่วน) 514 (1)  อู่มีนบุรี  สีลม1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู)
2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีฟ้า (ใช้แก๊สธรรมชาติ)

 รถเอกชน 
{|class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:centre; border:1px solid black"
|-
! สายที่
! จุดเริ่มต้น
! จุดสิ้นสุด
! ประเภทของรถที่ให้บริการ
!ผู้ให้บริการ
! หมายเหตุ
|-
| style="background-color: navy;color:white;text-align:center;font-weight:bold" | 517 (1-56)
| สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร)
| มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
|1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)
| บจก.ไทยสมายล์บัส
| 
|-
{|

 MRT ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย 
  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

 องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ 
{|class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:centre; border:1px solid black"
|-
! สายที่
! จุดเริ่มต้น
! จุดสิ้นสุด
! เส้นทาง 
! เวลาเดินรถเที่ยวแรก (วนซ้าย)
! เวลาเดินรถเที่ยวแรก (วนขวา)
! เวลาเดินรถเที่ยวสุดท้าย (วนซ้าย)
! เวลาเดินรถเที่ยวสุดท้าย (วนขวา)
! ประเภทของรถที่ให้บริการ
!ผู้ให้บริการ
! หมายเหตุ
|-
| style="background-color: Saddlebrown;color:white;text-align:center;font-weight:bold" | 137 (3-48) (2)
| วงกลม : รามคำแหง
| อู่พระราม 9
| 
|colspan="2"|      05:00 น.
|colspan="2"|      22:00 น.
|1.รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง 
2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู) 
| ขสมก.
| 
|-
{|

 ถนนรัชดาภิเษก สายที่  ต้นทาง  ปลายทาง  หมายเหตุ  องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.) 73  สวนสยาม   สะพานพุทธ   73  ห้วยขวาง   สะพานพุทธ  หมดระยะห้วยขวาง 136  คลองเตย  หมอชิต 2    137  วงกลม รัชดาภิเษก  รามคำแหง    179  อู่พระราม 9  สะพานพระราม 7  185  รังสิต  คลองเตย   206  เมกาบางนา  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  มีรถบริการตลอดคืน 206 ปอ. เมกาบางนา  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์   514 มีนบุรี  สีลม   517 (1-56)  หมอชิต 2  มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าลาดกระบัง   

 ถนนรัชดาภิเษก สาย 73 136 137 179 185 206 514 517 (1-56) (รถไปหมอชิต2)

 สถานที่สำคัญใกล้เคียง 
 โรงละครเมืองไทย รัชดาลัยเธียเตอร์ (ภายในศูนย์การค้า ดิ เอสพละนาด)
 กระทรวงวัฒนธรรม
 สำนักงานปลัดกระทรวงวัฒนธรรม
 กรมส่งเสริมวัฒนธรรม
 กรมการศาสนา
 สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย
 ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย
 หอศิลป์แห่งชาติ รัชดาภิเษก
 องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ
 สถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐเกาหลีประจำประเทศไทย (สถานทูตเกาหลีใต้)
 สถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจำประเทศไทย

 ศูนย์การค้าและอาคารสำนักงาน 
 บิ๊กซี เพลส สาขารัชดาภิเษก
 เอสพลานาด รัชดาภิเษก
 บริษัท ไทยประกันชีวิต จำกัด (มหาชน) สำนักงานใหญ่
 อาคารอาร์เอสทาวเวอร์
 อาคารทรู ทาวเวอร์
 อาคารเอไอเอ แคปิตอล เซ็นเตอร์ (สำนักงานใหญ่ เอไอเอ ประเทศไทย)
 อาคารที่ทำการตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
 เดอะ สตรีท รัชดา
 อาคารซีดับเบิ้ลยูทาวเวอร์ (อาคารไซเบอร์เวิลด์ ทาวเวอร์ในอดีต)

 เหตุการณ์สำคัญ 
 เหตุขบวนรถไฟฟ้าชนกัน 
เมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2548 เวลา 09.30 น. ได้เกิดอุบัติเหตุรถไฟฟ้าเปล่าจากศูนย์ซ่อมบำรุงถอยมาชนขบวนรถไฟฟ้าอีกขบวนซึ่งมีผู้โดยสารกว่า 700 คนและกำลังจอดรับส่งผู้โดยสารภายในสถานีศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ปลายทางสถานีหัวลำโพง ทำให้มีผู้บาดเจ็บกว่า 100 คน แต่ไม่มีผู้เสียชีวิต

สาเหตุเกิดจากรถไฟฟ้าขบวนหนึ่งเสียบริเวณทางโค้ง (เป็นบริเวณที่สับราง) ก่อนถึงทางลาดขึ้นสู่ระดับพื้นดินเข้าสู่ศูนย์ซ่อมบำรุง ทางศูนย์ซ่อมบำรุงได้ส่งรถไฟฟ้าอีกขบวนหนึ่งมาช่วยลากรถขึ้นจากอุโมงค์ แต่เนื่องจากรถเสียอยู่บริเวณที่สับรางจึงไม่สามารถลากรถได้ ทางศูนย์ฯ จึงสั่งให้พนักงานขับรถไฟฟ้าปล่อยเบรกลมออกเพื่อให้รถเคลื่อนที่พ้นออกไปจากบริเวณที่สับราง แต่ปรากฏว่าตัวรถได้ไหลกลับลงไปในอุโมงค์มุ่งหน้าสู่สถานีศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ในขณะเดียวกันกับที่มีรถไฟฟ้าอีกขบวนหนึ่งมุ่งหน้าสถานีพระราม 9 ได้จอดรับผู้โดยสารอยู่ในสถานี ทำให้รถไฟฟ้าที่มีผู้โดยสารถูกรถไฟฟ้าที่เสียดังกล่าวไหลมาชนและมีผู้บาดเจ็บหลายราย หลังจากเหตุการณ์นั้นทางบริษัท รถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) (BMCL) ได้ออกคำสั่งให้หยุดบริการเดินรถไฟฟ้าเป็นเวลา 2 สัปดาห์ เพื่อซ่อมแซมขบวนรถไฟฟ้าและชานชาลาที่เกิดเหตุข่าวดังข้ามเวลา : บทเรียนใต้พิภพ (21 มี.ค.59)

 เหตุน้ำท่วมภายในบริเวณสถานี 
ตั้งแต่เวลา 15.00 น. ของวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2568 เกิดฝนตกหนักเป็นบริเวณกว้างหลายพื้นที่ หนึ่งในนั้นคือย่านดินแดง-รัชดาภิเษก เมื่อฝนตกหนักเป็นเวลานาน ทำให้เกิดมวลน้ำสะสมบนถนนรัชดาภิเษก จนกระทั่งเวลาประมาณ 20.00 น. มวลน้ำสะสมมีความสูงเกิน 100 ลูกบาศก์เมตร ทำให้น้ำเริ่มเอ่อล้นและเข้าไปยังเขตช่องระบายอากาศของจุดก่อสร้างอุโมงค์เชื่อมสถานีของอาคารเอไอเอ รัชดา ทาวเวอร์ 2 จนเป็นเหตุให้เกิดน้ำทะลักเข้าสู่ตัวสถานีบริเวณทางออก 2 ตั้งแต่เวลา 20.15 น. หลังเกิดเหตุดังกล่าวบีอีเอ็มจึงประกาศปิดให้บริการสถานีโดยงดรับ-ส่งผู้โดยสารเพื่อตรวจสอบและเร่งระบายน้ำที่ไหลทะลักเข้าไปในเขตสถานีซึ่งได้ไหลลงไปถึงชั้น Interchange Hall สายสีส้ม รวมถึงทำความสะอาดพื้นที่ และนำกระสอบทรายมาวางกั้นบริเวณดังกล่าวเพื่อไม่ให้น้ำไหลทะลักเข้ามาภายในสถานีเป็นการเพิ่มเติม ก่อนเปิดให้บริการอีกครั้งในเวลา 22.00 น. หลังจากเคลียร์พื้นที่แล้วเสร็จ

ภายหลัง รฟม. ได้ดำเนินการตรวจสอบมาตรฐานการก่อสร้าง และออกคำสั่งระงับการก่อสร้างอุโมงค์เชื่อมสถานี 2 แห่ง คือของอาคารเอไอเอ รัชดา ทาวเวอร์ 2 และดุสิต เซ็นทรัล พาร์ค ของสถานีสีลม เพื่อกวดขันเรื่องความปลอดภัยและวางแผนรับมือเพื่อป้องกันมิให้เกิดเหตุน้ำท่วมฉับพลันอีก

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 แผนที่จากเว็บไซต์บีอีเอ็ม 

หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2547
ศูนย์วัฒนธรรม
ศูนย์วัฒนธรรม
ศูนย์วัฒนธรรม
ศูนย์วัฒนธรรม