เจ้าสุวรรณภูมา

เจ้าสุวรรณภูมา ( สุวันนะพูมา; 7 ตุลาคม 1901 — 10 มกราคม 1984) หรือ เจ้าคำแพงเจ้าเพ็ชราช: บุรุษเหล็กแห่งราชอาณาจักรลาว. ม.ป.พ., 2531, หน้า 13 เป็นนายกรัฐมนตรีแห่งพระราชอาณาจักรลาวหลายสมัย 1951 - 1954, 1956 - 1958, 1960 และ 1962 - 1975 และเป็นนายกรัฐมนตรีคนสุดท้ายของราชอาณาจักรลาว

ประวัติ
เสด็จเจ้าสุวรรณภูมา ทรงเป็นพระโอรสของเจ้ามหาอุปราชบุญคง โดยประสูติแต่เจ้าทองสี ทรงเป็นพระอนุชาร่วมพระบิดาพระมารดากับเจ้าเพชรราช รัตนวงศา และเป็นพระเชษฐาต่างมารดากับเจ้าสุภานุวงศ์ พระองค์ได้รับการศึกษาจากภาษาฝรั่งเศสที่ฮานอย และจบปริญญาสาขา สถาปัตยกรรม และ วิศวกรรม พระองค์กลับมาประทับที่ลาวในปี 1931 และแต่งงานกับอาลีน แกลร์ อาลาร์ (Aline Claire Allard) ลูกครึ่งลาวฝรั่งเศส

นายกรัฐมนตรี
ในปี 1951 เสด็จเจ้าสุวรรณภูมา ได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสมัยแรก จากพรรคแนวชาติก้าวหน้า จากการชนะการเลือกตั้ง พระองค์เป็นนายกรัฐมนตรีจนถึง 1954 โดยที่กะต่าย โดนสะโสลิด ชนะการเลือกตั้ง และเป็นนายกรัฐมนตรีแทน

หลังการเลือกตั้งในเดือนธันวาคมปี 1955 เสด็จเจ้าสุวรรณภูมาก็ได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอีกครั้ง แต่ในช่วงหลังเพื่อขบวนการคอมมิวนิสต์ลาวเติบโตขึ้น ทำให้รัฐบาลของพระองค์เริ่มระส่ำระส่าย แต่ด้วยนโยบายนิยมเป็นกลางของพระองค์ เจ้าสุวรรณภูมาจัดตั้งรัฐบาลประสมกับขบวนการคอมมิวนิสต์ลาว ที่มีเจ้าสุภานุวงศ์ และไกสอน พมวิหานเป็นผู้นำ 

ในมิถุนายน 1958 เจ้าสุวรรณภูมา ถูกฝ่ายขวาบีบบังคับให้ลาออก และมีความพยายามที่จะจัดตั้งรัฐบาลประสมขึ้นอีกครั้ง ในปี 1962 แต่ก็อยู่ได้เพียงช่วงระยะเวลาสั้นๆ เนื่องจากเกิดเหตุสงครามกลางเมืองขึ้นมาก่อน รัฐบาลประสมจึงมีเพียงฝ่ายเป็นกลางและฝ่ายขวา สู้รบกับฝ่ายซ้ายคอมมิวนิสต์

21 กุมภาพันธ์ 1973 รัฐบาลเสด็จเจ้าสุวรรณภูมาลงนามร่วมกับแนวลาวรักชาติ หรือฝ่ายประเทดลาวคอมมิวนิสต์ ในสัญญาเวียงจันทน์ โดยมีการจัดตั้งรัฐบาลประสมชั่วคราว เสด็จเจ้าสุวรรณภูมาเป็นนายกรัฐมนตรี และคณะมนตรีประสมการเมืองแห่งชาติ มีเจ้าสุภานุวงศ์เป็นประธาน

1 ธันวาคม 1975 ภายหลังที่ฝ่ายปะเทดลาวคอมมิวนิสต์สามารถยึดอำนาจการปกครองในทั่วประเทศสำเร็จเรียบร้อยแล้ว ได้มีกองประชุมผู้แทนประชาชนทั่วประเทศ เสด็จเจ้าสุวรรณภูมาประกาศยุบเลิกรัฐบาลประสมชั่วคราว และคณะมนตรีประสมการเมืองแห่งชาติ ในวันถัดมา วันที่ 2 ธันวาคม 1975 กองประชุมผู้แทนประชาชนทั่วประเทศมีมติลบล้างระบอบการปากครองเดิมราชาธิปไตย​และประชาธิปไตย สถาปนาสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวขึ้นแทน ทั้งนี้ ได้แต่งตั้งให้เจ้าสุวรรณภูมาเป็นที่ปรึกษารัฐบาลสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว พระองค์อยู่ในตำแหน่งนี้จนสิ้นพระชนม์ในปี 1984

ครอบครัว
เจ้าสุวรรณภูมาทรงเสกสมรสกับหม่อมอาลีน แกลร์ อาลาร์ (Aline Claire Allard) นักการทูตหญิงลูกครึ่งชาวลาว-ฝรั่งเศส (หย่าร้างเมื่อ ค.ศ. 1969) มีพระโอรสและพระธิดารวม 4 องค์ ซึ่งหนึ่งในจำนวนนี้คือ เจ้ามังคละ สุวรรณภูมา นักเคลื่อนไหวทางการเมืองของรัฐบาลราชอาณาจักรลาวพลัดถิ่น ผู้เขียนหนังสือ "Laos: Autopsie d'une monarchie assassinée" ซึ่งต่อมาได้รับการแปลเป็นภาษาไทยภายใต้ชื่อ "เบื้องหลังเหตุการณ์ล้มล้างราชวงศ์ลาว จากความทรงจำของเจ้ามังคลา สุวรรณภูมา"

อ้างอิง

 Stieglitz, Perry. In a Little Kingdom. 1990 M.E. Sharpe, Inc.

ส
หมวดหมู่:บุคคลจากหลวงพระบาง
หมวดหมู่:ราชวงศ์ล้านช้างร่มขาว