กลุ่มภาษาเคลต์

กลุ่มภาษาเคลต์ เป็นกลุ่มภาษาที่สืบมาจากภาษาเคลต์ดั้งเดิม ซึ่งเป็นสาขาของตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน"The Celtic languages: An Overview", Donald MacAulay, The Celtic Languages, ed. Donald MacAulay, Cambridge University Press, 1992, 3. คำว่า "เคลต์" เป็นคำที่ประดิษฐ์โดย Edward Lhuyd เมื่อ ค.ศ. 1707Cunliffe, Barry W. 2003. The Celts: a very short introduction. pg.48 โดยประดิษฐ์ขึ้นหลังจาก Paul-Yves Pezron เชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มชนเคลต์ที่นักเขียนสมัยคลาสสิกบันทึกไว้ กับกลุ่มภาษาเวลส์กับเบรอตาญAlice Roberts, The Celts (Heron Books 2015)

ในช่วงสหัสวรรษที่ 1 ก่อน ค.ศ. มีผู้พูดภาษาเคลต์ทั่วยุโรปและอานาโตเลียตอนกลาง ปัจจุบันจำกัดเพียงชายขอบยุโรปตะวันตกเฉียงเหนือและในชุมชนพลัดถิ่นส่วนหนึ่ง มีภาษาที่ยังคงมีผู้พูด 6 ภาษา โดย 4 ภาษาที่มีผู้พูดอย่างต่อเนื่องได้แก่ภาษาเบรอตาญ, ภาษาไอริช, ภาษาเกลิกสกอต และภาษาเวลส์ กับ 2 ภาษาฟื้นฟูคือภาษาคอร์นวอลล์และภาษาแมน ภาษาเวลส์เป็นภาษาราชการในประเทศเวลส์ และภาษาไอริชเป็นภาษาราชการในประเทศไอร์แลนด์กับสหภาพยุโรป ภาษาเวลส์เป็นภาษาเคลต์เดียวที่ยูเนสโกไม่จัดให้อยู่ในสถานะใกล้สูญ ภาษาคอร์นวอลล์และแมนสูญแล้วในสมัยใหม่ โดยยังคงมีความพยายามฟื้นฟูภาษาเหล่านี้จนมีผู้พูดภาษาที่สองร้อยกว่าคน

 ภาษาที่มีผู้พูด 
เอทโนล็อกจัดกลุ่มภาษาเคลต์ที่มีผู้พูดอยู่ 6 ภาษา ในจำนวนนี้มี 4 ภาษาที่ยังคงมีผู้พูดภาษาแม่อยู่เป็นจำนวนมาก ได้แก่: กลุ่มภาษากอยเดลิก (ภาษาไอริชและภาษาเกลิกสกอต ทั้งสองภาษาสืบจากภาษาไอริชสมัยกลาง) และกลุ่มภาษาบริตัน (ภาษาเวลส์และภาษาเบรอตาญ สืบจากภาษาบริตันทั่วไป) ส่วนอีกสองภาษา คือ ภาษาคอร์นวอลล์ (บริตัน) และภาษาแมน (กอยเดลิก) สูญหายไปในสมัยใหม่ โดยมีบันทึกผู้พูดภาษาแม่คนสุดท้ายใน ค.ศ. 1777 และ 1974 ตามลำดับ ขบวนการฟื้นฟูภาษาในคริสต์ทศวรรษ 2000 นำไปสู่การกลับมาของผู้พูดภาษาแม่ทั้งสองภาษา ภายหลังผู้ใหญ่และเด็กใช้งานภาษานี้ ในคริสต์ศตวรรษที่ 21 มีผู้พูดภาษากลุ่มเคลต์เป็ยภาษาแม่เกือบ 1 ล้านคน จากนั้นจึงเพิ่มขึ้นเป็น 1.4 ล้านคนใน ค.ศ. 2010

 ประชากรศาสตร์ 
 ภาษา  ชื่อในภาษาแม่  กลุ่ม  จำนวนผู้พูดภาษาแม่  จำนวนผุ้พูดอย่างเชี่ยวชาญ  พื้นที่ต้นตอ(ยังคงมีผู้พูด)   ผู้วางระเบียบ  จำนวนผู้พูดในเมืองใหญ่โดยประมาณ ภาษาไอริช   /  / 
Gaedhlage
Gaeildhilige
 /  /  กอยเดลิก 40,000–80,000ในสาธารณรัฐไอร์แลนด์ มี 73,803 คนที่ใช้ภาษาไอริชในชีวิตประจำวัน ผู้พูดทั้งหมด: 1,887,437สาธารณรัฐไอร์แลนด์: 1,774,437สหราชอาณาจักร: 95,000สหรัฐ: 18,000 Gaeltacht แห่งไอร์แลนด์  ดับลิน: 184,140กอลเวย์: 37,614คอร์ก: 57,318เบลฟาสต์: 14,086 ภาษาเวลส์   /   บริตัน 562,000 (19.0% ของประชากรเวลส์) อ้างว่าตน "พูดภาษาเวลส์ได้" (2011)Office for National Statistics 2011 2011-census-key-statistics-for-wales ผู้พูดทั้งหมด: ≈ 947,700 (2011) ประเทศเวลส์: 788,000 คน (26.7% ของประชากรทั้งหมด) ประเทศอังกฤษ: 150,000 รัฐชูบุต ประเทศอาร์เจนตินา: 5,000 สหรัฐ: 2,500 ประเทศแคนาดา: 2,200 ประเทศเวลส์ Welsh Language Commissionerรัฐบาลเวลส์(อดีตคือ Welsh Language Board, ) คาร์ดิฟฟ์: 54,504สวอนซี: 45,085นิวพอร์ต: 18,490แบงกอร์: 7,190 ภาษาเบรอตาญ    บริตัน  206,000 356,000 Données clés sur breton, Ofis ar Brezhoneg  แคว้นเบรอตาญ   แรน: 7,000แบร็สต์: 40,000น็องต์: 4,000 ภาษาเกลิกสกอต    กอยเดลิก 57,375 (2011)2011 Scotland Census , Table QS211SC. สกอตแลนด์: 87,056 (2011)รัฐโนวาสโกเชีย ประเทศแคนาดา: 1,275 (2011)  ประเทศสกอตแลนด์   กลาสโกว์: 5,726เอดินบะระ: 3,220แอเบอร์ดีน: 1,397 ภาษาคอร์นวอลล์    บริตัน 563 (UK 2021 Census)See Number of Cornish speakers  2,000Around 2,000 fluent speakers.  คอร์นวอลล์  Akademi KernewekCornish Language Partnership () ทรัวโร: 118 ภาษาแมน   /   กอยเดลิก 100+, รวมเด็กที่เป็นผู้พูดภาษาแม่ใหม่จำนวนหนึ่ง 1,823 ไอล์ออฟแมน    ดักลาส: 507

 การจัดจำแนก 
ภาษาเคลต์ดั้งเดิม แบ่งย่อยเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่
 กลุ่มภาษากอลและกลุ่มที่ใกล้เคียงคือ เลปอนติก นอริก และกาลาเทีย ภาษาเหล่านี้ครั้งหนึ่งเคยใช้พูดกระจายเป็นบริเวณกว้างจากฝรั่งเศสถึงตุรกีและจากเบลเยียมถึงอิตาลีภาคเหนือ ส่วนใหญ่เป็นภาษาตาย
 กลุ่มภาษาเคลติเบเรียน เคยใช้พูดในคาบสมุทรไอบีเรีย ซึ่งปัจจุบันได้แก่ โปรตุเกสเหนือ กาลิเซีย อัสตูเรียส กันตาเบรีย อารากอน และเลออนในสเปน ภาษาลูซิตาเนียอาจจะเคยเป็นภาษาในกลุ่มเคลต์นี้ ส่วนใหญ่เป็นภาษาตาย
 กลุ่มภาษากอยเดิล รวมทั้งภาษาไอริช ภาษาสกอต แกลิก และภาษาแมน
 กลุ่มภาษาบริตันหรือบริติช ได้แก่ ภาษาเวลส์ ภาษาเบรอตาญ ภาษาคอร์นวอลล์ ภาษาคัมบริด และอาจจะรวมภาษาปิกติช ซึ่งคาดว่าจะเป็นภาษาพี่น้องมากกว่าภาษาลูกหลาน
นักวิชาการบางคนจำแนกภาษากลุ่มเคลต์บนแผ่นดินและภาษาเคลต์ในหมู่เกาะโดยดูที่ความแตกต่างระหว่างกลุ่มภาษากอยเดิลกับกลุ่มภาษาบริตัน ซึ่งแสดงถึงการแยกตัวออกของภาษากลุ่มเคลต์บนแผ่นดินใหญ่

ภาษาเบรอตาญจัดเป็นภาษาในกลุ่มบริตันไม่ใช่ภาษากลุ่มกอลแม้ว่าอาจจะเพิ่มเข้ามาภายหลัง เมื่อชาวแองโกล-แซกซันเคลื่อนย้ายเข้าสู่เกาะอังกฤษ มีชาวบริตันหรือเวลส์ที่อาจจะมาจากภาษากลุ่มเจอร์แมนิกที่แปลว่าคนต่างชาติได้ข้ามช่องแคบอังกฤษเข้ามาอยู่ในเบรอตาญและได้นำภาษากลุ่มบริตันมาด้วย ภาษานี้ได้พัฒนามาเป็นภาษาเบรอตาญ ซึ่งยังเข้าใจกันกับภาษาเวลส์สมัยใหม่และภาษาคอร์นวอลล์

 การออกเสียง 
คำว่า Celtic ออกเสียงว่าเซลติกหรือเคลติกแต่นิยมใช้เคลติกมากกว่า ในเอกสารเก่าบางชิ้นสะกดว่า Keltic หรือ Celtic

 อ้างอิง 

 ข้อมูล 

 Ball, Martin J. & James Fife (ed.) (1993). The Celtic Languages. London: Routledge. .
 Borsley, Robert D. & Ian Roberts (ed.) (1996). The Syntax of the Celtic Languages: A Comparative Perspective. Cambridge: Cambridge University Press. .

 Celtic Linguistics, 1700–1850 (2000). London; New York: Routledge. 8 vols comprising 15 texts originally published between 1706 and 1844.



 Lewis, Henry & Holger Pedersen (1989). A Concise Comparative Celtic Grammar. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht. .








 อ่านเพิ่ม 
 .
 .


 แหล่งข้อมูลอื่น 


 Aberdeen University Celtic Department 
 "Labara: An Introduction to the Celtic Languages", by Meredith Richard
 Celts and Celtic Languages (PDF)

หมวดหมู่:กลุ่มภาษาเคลต์