รายพระนามเจ้าผู้ครองนครแพร่

รายพระนามเจ้าผู้ครองนครแพร่ นับตั้งแต่ พญาพล พระราชนัดดาในพระมหากษัตริย์แห่งน่านเจ้าทรงก่อตั้งนครรัฐแพร่

 รายพระนามเจ้าผู้ครองนครแพร่ 
ยุคนครรัฐแพร่อิสระ

 ลำดับ รายพระนาม เริ่มครองราชย์ สิ้นสุดรัชกาล รวมระยะเวลา หมายเหตุ 1 พญาพล พ.ศ. 1371 พ.ศ. 1387 16 ปี *ราชนัดดากษัตริย์น่านเจ้า 2 ท้าวพหุสิงห์ พ.ศ. 1387 *โอรสพญาพล 3 ขุนพนมสิงห์ พ.ศ. 1435   4  ขุนวังสุพล พ.ศ. 1525 5 พญาผาวังอินทร์ พ.ศ. 1613 6  พญาพรหมวงศ์ พ.ศ. 1655 7  พญาพีระไชยวงศ์ พ.ศ. 1719

ภายใต้การปกครองของขอม
พ.ศ. 1654 – พ.ศ. 1773 นครรัฐแพร่ตกอยู่ในอำนาจการปกครองของขอม ขอมได้เปลี่ยนชี่อเมืองเป็น "นครโกศัย" ภายหลังพวกขอมได้ถูกกองทัพของพ่อขุนศรีอินทราทิตย์และพ่อขุนผาเมืองขับไล่ออกไป แล้วตั้งกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี อิทธิพลของขอมจึงหมดไปจากดินแดนแถบนี้ นครรัฐแพร่จึงเป็นอิสระอีกครั้ง

 ลำดับ รายพระนาม เริ่มครองราชย์ สิ้นสุดรัชกาล รวมระยะเวลา หมายเหตุ 8 พญาบอน พ.ศ. 1825    9 พญาแสงฟ้าคำวงศ์ พ.ศ. 1878    10 พญาศรีเมืองมูล พ.ศ. 1918  11 พญาเถร พ.ศ. 1944 *ภายหลังได้ร่วมกับพระอนุชาคือ พญาอุ่นเรือนไปตีนครรัฐน่าน และได้เป็นเจ้าผู้ครองนครน่าน 12 พญาศรีมิ่งเมือง พ.ศ. 1982

ยุคขึ้นกับล้านนา

 ลำดับ รายพระนาม เริ่มครองราชย์ สิ้นสุดรัชกาล รวมระยะเวลา หมายเหตุ 13พญาแม่นคุณ พ.ศ. 1986   *เสียเมืองให้แก่พระมารดาพระเจ้าติโลกราช กษัตริย์แห่งล้านนา 14 พญาศรีบุญเรืองคำข่าย (หรือ หมื่นสามล้าน) พ.ศ. 2023    15 พญาสร้อยสุริยะ (หรือ เจ้าเมืองแพร่สร้อย) พ.ศ. 2051  *ภายหลังไปครองเมืองลำปาง และเมืองน่าน 16 เจ้าเมืองแพร่จันทรา พ.ศ. 2053  17 เจ้าเมืองแพร่คำยอดฟ้า พ.ศ. 2057*ภายหลังได้ไปครองเมืองพะเยา18เจ้าเมืองแพร่อุ่นก่อน พ.ศ. 2072*เจ้าอุ่น พร้อมด้วยพระชายาได้สร้างวัดบุพพารามเมืองแพร่ พ.ศ. 2072 19 พญาสามล้าน พ.ศ. 2093

ยุคขึ้นกับพม่า
พ.ศ. 2101 – พ.ศ. 2314 อาณาจักรล้านนา รวมทั้งนครแพร่ตกอยู่ในอำนาจของพม่าในฐานะประเทศราชบ้าง เป็นอิสระบ้างขึ้นอยู่กับกรุงศรีอยุธยาบ้าง (รายพระนามเจ้าเมืองเท่าที่ปรากฏมีเพียง 2 องค์ นอกนั้นยังไม่มีหลักฐานข้อมูล)

 ลำดับ รายพระนาม เริ่มครองราชย์ สิ้นสุดรัชกาล รวมระยะเวลา หมายเหตุ 20 พญาเชียงเลือ พ.ศ. 2106  21 ไม่ปรากฏ ให้ความช่วยเหลือเจ้าฟ้าหลวงชายแก้วแห่งนครลำปางในปีใดปีหนึ่งระหว่าง พ.ศ. 2302-230622พระเมืองไชยก่อน พ.ศ. 2309พ.ศ. 2314อาจเป็นคนเดียวกับ 21

ยุคขึ้นกับกรุงธนบุรี
พ.ศ. 2314 – พ.ศ. 2325 เป็นเมืองขึ้นกรุงธนบุรี
 ลำดับ รายพระนาม เริ่มครองราชย์ สิ้นสุดรัชกาล รวมระยะเวลา หมายเหตุ 22 (ต่อ) พระยาศรีสุริยวงศ์ พ.ศ. 2314 พ.ศ. 2325 11 ปี

ขึ้นกับกรุงรัตนโกสินทร์
พ.ศ. 2325 – พ.ศ. 2445 เป็นเมืองขึ้นกรุงรัตนโกสินทร์

 ลำดับ พระฉายาลักษณ์ รายพระนาม เริ่มครองราชย์ สิ้นสุดรัชกาล รวมระยะเวลา หมายเหตุ22 (ต่อ)พระยาศรีสุริยวงศ์พ.ศ. 2325พ.ศ. 23305 ปี  23  พระยาแสนซ้าย  พ.ศ. 2330 ก่อน พ.ศ. 2348 (ไม่แน่ชัด) *ขึ้นครองเมืองแพร่หลังจากพระเมืองไชยถูกกักตัวไว้ที่ธนบุรี 24  พระยาเทพวงศ์ พ.ศ. 2348พ.ศ. 2359 11 ปี *ราชโอรสพระยาแสนซ้าย 25  พระยาอินทวิไชย พ.ศ. 2359พ.ศ. 2390 31 ปี *ราชโอรสพระยาเทพวงศ์ 26 50px พระยาพิมพิสารราชา พ.ศ. 2390พ.ศ. 2429 39 ปี *ราชนัดดาพระยาเทพวงศ์ 2750px เจ้าพิริยเทพวงษ์ พ.ศ. 2432 พ.ศ. 2445 13 ปี *ราชโอรสพระยาพิมพิสารราชา

 อ้างอิง 
 หนังสือเชื้อสายเจ้าหลวงเมืองแพร่ ๔ สมัย โดย บัวผิว วงศ์พระถาง
 หมุดหมายประวัติศาสตร์ล้านนา รวมบทความวิชาการในวาระครบรอบ ๖ ทศวรรษ ศาสตราจารย์สรัสวดี-รองศาสตราจารย์สมโชติ อ๋องสกุล

หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ของจังหวัดแพร่

หมวดหมู่:เจ้าหลวง
พ
พ
หมวดหมู่:เจ้านายฝ่ายเหนือ
หมวดหมู่:รายชื่อเกี่ยวกับจังหวัดแพร่
หมวดหมู่:รายชื่อชาวไทยแบ่งตามหน้าที่