สุลต่านอับดุล จาลีลุล อักบาร์

สุลต่านอับดุล จาลีลุล อักบาร์ อิบนู มูฮัมมัด ฮาซัน (; สวรรคต ค.ศ. 1659) มีอีกพระนามว่า มาร์ฮุมตูวา () เป็นสุลต่านบรูไนองค์ที่ 11. ผู้ครองราชย์เป็นเวลา 61 ปี ตั้งแต่ ค.ศ. 1598 ถึง 1659 ถือเป็นสุลต่านบรูไนที่ครองราชย์นานที่สุดในปัจจุบัน

 รัชสมัย (ค.ศ. 1598–1659) 

ชีวิตส่วนพระองค์
สุลต่านอับดุล จาลีลุล อักบาร์ทรงอภิเษกสมรสสามครั้ง โดยพระชายาองค์ที่สองคือราดิน มัซ อายู ซีตี ไอชะฮ์ บินตี เปองีรัน (กีไย) เตอเมิงกง มันจู เนอโกโร เกอรีซิก พระองค์มีพระราชโอรสธิดารวม 8 พระองค์ โดยมีองค์สำคัญได้แก่:

 สุลต่านอับดุล จาลีลุล จับบาร์ สุลต่านบรูไนองค์ที่ 12
 สุลต่านมุฮ์ยิดดิน สุลต่านบรูไนองค์ที่ 15
 เบอซาร์ อับดุลละฮ์ พระราชบิดาในสุลต่านนัซรุดดิน สุลต่านบรูไนองค์ที่ 16
 ราจา เบินดาฮารา พระชายาในอับดุล จาลิล ชะฮ์ที่ 4

ใน ค.ศ. 1599 สุลต่านอับดุล จาลีลุล อักบาร์ทรงแต่งตั้งเปองีรัน ราจา เตองะฮ์ อิบราฮิม อาลี โอมาร์ ชะฮ์ พระเชษฐา/อนุชา เป็นสุลต่านซาราวักองค์แรก ตามธรรมเนียมระบุว่า หลังสุลต่านอิบราฮิม อาลี โอมาร์ ชะฮ์สวรรคตใน ค.ศ. 1641 ไม่มีการเลือกสุลต่านใหม่ และซาราวักจึงบริหารโดยดาตูท้องถิ่น 4 คนจนกระทั่งรายาผิวขาวคนแรกเดินทางมาถึงใน ค.ศ. 1842

 สวรรคต 
สุลต่านอับดุล จาลีลุล อักบาร์สวรรคตหลังครองราชย์ไป 61 ปีใน ค.ศ. 1659 หลังสวรรคต พระองค์กลายเป็นที่รู้จักในพระนาม มาร์ฮุมตูวา Olivier van Noort did not mention the name of the ruling sultan at that time, but managed to describe that the Brunei sultan was under the guardianship of his uncle who acted as his regent.

อ้างอิง

อ