มูนด็อก

มูนด็อก หรือ หลุยส์ โทมัส ฮาร์ดิน (26 พฤษภาคม 1916 - 8 กันยายน 1999) เป็นนักแต่งเพลงชาวอเมริกันตาบอด โดยยังเป็นนักดนตรี กวี และเป็นผู้ประดิษฐ์เครื่องดนตรีอีกหลากหลายชนิดด้วย มูนด๊อกย้ายมานิวยอร์กตั้งแต่ยังเป็นหนุ่ม โดยอาศัยตามท้องถนนและแต่งกายเป็นเทพโอดิน ด้วยเครื่องแต่งกายและการใช้ชีวิตที่ไม่เหมือนใครของมูนด๊อกทำให้เขาถูกจดจำในชื่อของ "The Viking of 6th Avenue"Sidewalk Hero, on the Horns of a RevivalJOHN STRAUSBAUGH, NYTimes, October 28, 2007

บทเพลงของมูนด๊อกส่วนใหญ่ ได้รับแรงบันดาลใจมากจากเสียงบรรยากาศริมถนน อาทิเช่น เสียงรถไฟใต้ดินหรือ เสียงแตร เป็นที่กล่าวกันว่าเพลงของมูนด๊อกจากปีค.ศ. 1940-50  มีอิทธิพลอย่างมากกับนักแต่งเพลงแบบตัดทอนในยุคแรกๆ (minimalist composers)

วัยเด็ก

ฮาร์ดินเกิดมาในครอบครัวที่นับถือศาสนาคริสนิกายเอพิสโคพาเลียน  ในแมรี่วิลล์ รัฐแคนซัส เมื่ออายุได้ห้าปี เขาเริ่มตีกลองที่สร้างเองจากกระดาษกล่อง  ครอบครัวของเขาย้ายถิ่นฐานไปอยู่เมือง ไวโอมิง และพ่อของเขาได้เปิดกิจการสถานที่ประกอบการค้าของบริษัทใหญ่ๆ ณ เมือง ฟอร์ท บริดเจอร์     ฮาร์ดินเรียนในโรงเรียนตามเมืองเล็กๆ สองสามแห่ง    ครั้งหนึ่งพ่อของเขาได้พาฮาร์ดินไปร่วม งานทางศาสนาของชนเผ่าอินเดียนแดงนาม อาราพาโฮ ที่นั่นเขาได้นั่งบนตักของ หัวหน้าเผ่า   (Chief Yellow Calf) และเล่นกลองชุดที่สร้างมาจากหนังควาย 

ฮาร์ดิน เล่นกลองใน โรงเรียนมัธยมเฮอร์เล่ย์ ก่อนที่เขาจะสูญเสียการมองเห็นจาก อุบัติเหตุในฟาร์มที่เกิดขึ้นจากผงระเบิดไดนาไมท์ ขณะอายุได้สิบหกปี  หลังจากที่เขาเรียนทฤษฎีดนตรีในโรงเรียนสำหรับคนตาบอดสองสามแห่งในภาคกลางของประเทศ   ฮาร์ดินได้เรียนรู้การแต่งเพลงและฝึกการใช้หู (ear training) ด้วยตนเองถึงอย่างไรก็ตาม เขาก็ได้เรียนกับ เบอร์เน็ต ทัทฮิลล์ ที่โรงเรียนสอนคนตาบอดโลวา   
ฮาร์ดินย้ายมาอยู่ที่ เมืองเบทส์วิลล์ รัฐ อาแคนซัส ที่ที่เขาใช้ชีวิตอยู่จนปี 1942 ปีที่เขาได้รับทุนเข้าศึกษาที่เมืองเมมฟิส รัฐ เทนเนสซี   และถึงแม้ว่าเขาจะเรียนรู้เรื่องดนตรีด้วยหูของเขาเอง  ที่นั่น ฮาร์ดินได้เรียน ทฤษฐีดนตรีจากหนังสืออักษรเบรล
ฮาร์ดินย้ายมานิวยอร์กในปี 1943 ที่ที่เขาได้พบกับ วาทยากรที่ย่งใหญ่ อย่างเช่น เลโอนาร์ด แบร์นสไตน์ และ อาร์ทูโร ทอสคาร์นีนี  และเช่นเดียวกัน กับนักดนตรี นักแต่งเพลงแจ๊สในตำนาน อย่างเช่น ชาร์ลี ปาร์เกอร์ และเบนนี กู๊ดแมน  ผู้ซ่งมีอารมณ์ขันในการแต่งเพลงและมีบทเพลงที่มีชีวิตชีวา กระฉับกระเฉง ซึ่งเขาเหล่านั้นจะเป็น ผู้มีอิทธิพลในงานยุคหลังๆของ ฮาร์ดิน

นิวยอร์ก
จากช่วงปลายทศวรรษที่ 1940 ถึงปี 1974 มูนด๊อกได้ใช้ชีวิตอยู่อย่างนักดนตรีข้างถนนและกวีในเมืองนิวยอร์ก ส่วนใหญ่จะแสดงอยู่ที่มุมถนนหมายเลขห้าสิบสามกับอะเวนิวที่หกในแมนฮัตตัน ถึงอย่างนั้นก็ตามเขาก็ไม่ใช่คนไร้บ้าน เกือบตลอดชีวิตของเขา ฮาร์ดินยังคงมีอพาร์ตเมนต์ในอัพเพอร์แมนแฮตตั้น นอกเหนือจากส่วนของงานดนตรีและบทกวี ฮาร์ดินเป็นที่รู้จักจากการที่เขาสวมหมวกไวกิ้งที่แปลกประหลาด ที่มีเขาสัตว์ติดอยู่ ฮาร์ดินใช้ชีวิตอยู่จากการขายสำเนาบทกวีและปรัชญาดนตรีของเขา ด้วยความที่ถนนที่ฮาร์ดินทำงานอยู่ อยู่ไกล้กับถนนหมายเลข52ที่โด่งดัง ซึ่งเป็นที่ที่มีไนท์คลับอยู่เรียงราย ทำให้เขาเป็นที่รู้จักของนักดนตรีแจ๊สและแฟนเพลง
ในปีค.ศ.1947 ฮาร์ดินเริ่มใช้นามปากกา " มูนด๊อก"(Moondog) เพื่อเป็นเกียรติกับสุนัขตัวหนึ่ง "ตัวที่ชอบเห่าหอนใส่ดวงจันทร์มากกว่าสุนัขตัวไหนที่ผมรู้จักมา"
ในปีค.ศ.1949 เขาเดินทางไปร่วมพิธีซันแดนซ์ ของเผ่าแบล็คฟุต ที่รัฐไอดาโฮ เขาได้แสดงเครื่องดนตรีประเภทเคาะ(Percussion)และขลุ่ย  ช่วงเวลานั้นทำให้ฮาร์ดินได้ย้อนความทรงจำทางดนตรีของเค้าไปสู่วัยเด็ก เพลงพื้นเมือง,ดนตรีแจ๊สร่วมสมัยและเพลงคลาสสิคผสมผสานกับเสียงบรรยากาศจากสถานที่ที่เขาอยู่ (เสียงการจราจร,เสียงคลื่น,เสียงเด็กร้องไห้ ฯลฯ) ส่งเหล่านี้ได้สร้างพื้นฐานให้กับบทเพลงของมูนด๊อก
ปีค.ศ.1954 ฮาร์ดินชนะคดีในศาลสูงของนิวยอร์กที่มีคู่กรณีเป็นดีเจชื่อ อาลัน ฟรีด ผู้ซึ่งก่อตั้งรายการวิทยุของเขาในนาม "The Moondog Rock and Roll Matinee" มูนด๊อกคิดว่าเขาจะไม่ชนะคดีนี้เลย ถ้าปราศจากความช่วยเหลือของนักดนตรีเช่น เบนนี กู้ดแมน และอาเธอโร ทอสคานีนี ผู้ซึ่งยืนยันกับศาลว่าฮาร์ดินเป็นนักแต่งเพลงมืออาชีพ ฟรีตต้องขอโทษฮาร์ดินและหยุดใช้ชื่อมูนด๊อกในการออกอากาศ ด้วยเหตุผลที่ว่าฮาร์ดินนั้นเป็นที่รู้จักในชื่อ "มูนด๊อก"มาก่อนที่ฟรีดจะเริ่มใช้มัน

เยอรมนี
เยอรมนีเป็นสถานที่ในอุดมคติของมูนด๊อก ("ประเทศที่ศักดิ์สิทธิ์ กับแม่น้ำศักดิสิทธิ์-แม่น้ำไรน์") ที่ที่เขาพำนักในปี 1974 นักศึกษาชาวเยอรมันนาม อิโลน่า ซอมเมอร์ ได้ช่วยมูนด๊อกก่อตั้งบริษัทที่จะช่วยสนับสนุนงานเพลงของเขาและให้ที่พักกับพิงกับเขา ในช่วงแรก ณ เมือง เออ-แอร์เคนสวิค และต่อมา ที่เมือง มึนเสตอร์ ในเขตเวสฟาเลีย ประเทศเยอรมนี มูนด๊อกได้ใช้ชีวิตอยู่กับครอบครัวของ อิโลน่า ณ เมืองมึนเสตอร์ ในช่วงนั้นเขาได้แต่งเพลงนับร้อยๆเพลงซึ่งในขั้นแรกเพลงทั้งหมดถูกบันทึกโดยอักษรเบรลและถูกแปลงเป็นตัวโน้ตโดยอิโลน่า มูนด๊อกได้ใช้ชีวิตอยู่ที่เยอรมนีจนเสียชีวิตในปี ค.ศ.1999
ในปี ค.ศ. 1989 จากคำเชิญของ ฟิลิปพ์ กลาส มูนด๊อกได้กลับไปควบคุมวงบรูคลิน ฟิลฮาโมนิคแชมเบอร์ออเครสตาร์ แสดงดนตรีของเขา ณ เทศการ the New Music America ในบรูคลิน การแสดงในครั้งนี้ทำให้คนสนใจงานเพลงของเขามากขึ้น 
มูนด๊อกผลิตอัลบั้มของเขาและออกทัวร์ ในทั้ง สหรัฐอเมริกา และยุโรป (ฝรั่งเศส,เยอรมนีและสวีเดน)

 งานประพันธ์ 
 ซิงเกิล 
 "Snaketimes Rhythm" (1949–1950), SMC
 "Moondog's Symphony" (1949–1950), SMC
 "Organ Rounds" (1949–1950), SMC
 "Oboe Rounds" (1949–1950), SMC
 "Surf Session" (c. 1953), SMC
 "Caribea Sextet"/"Oo Debut" (1956), Moondog Records
 "Stamping Ground Theme" (from the Holland Pop Festival) (1970), CBS.

 EPs 
 1953 Improvisations at a Jazz Concert, Brunswick
 1953 Moondog on the Streets of New York, Decca/Mars
 1953 Pastoral Suite / Surf Session, SMC
 1955 Moondog & His Honking Geese Playing Moondog's Music, Moondog Records

 อัลบั้ม 
 ในชื่อ Moondog 
 1953 Moondog and His Friends, Epic
 1956 Moondog, Prestige
 1956 More Moondog, Prestige
 1957 The Story of Moondog, Prestige
 1969 Moondog (not the same as the 1956 LP), Columbia
 1971 Moondog 2, Columbia
 1977 Moondog in Europe, Kopf
 1978 H'art Songs, Kopf
 1978 Moondog: Instrumental Music by Louis Hardin, Musical Heritage Society
 1979 A New Sound of an Old Instrument, Kopf
 1981 Facets, Managarm
 1986 Bracelli, Kakaphone
 1992 Elpmas, Kopf
 1994 Sax Pax for a Sax with the London Saxophonic, Kopf/Atlantic
 1995 Big Band, Trimba
 1996 To a Grain of Rice, Paradise
 2005 Bracelli und Moondog, Laska Records

 กับ Julie Andrews และ Martyn Green 
 1957 Songs of Sense and Nonsense - Tell it Again, Angel/Capitol

 Compilations 
 1991 More Moondog/The Story of Moondog, Original Jazz Classics
 2001 Moondog/Moondog 2, Beat Goes On
 2005 The German Years 1977–1999, ROOF Music
 2005 Un hommage à Moondog tribute album, trAce label
 2005 The Viking Of 6th Avenue (disc inside biographical book), Honest Jons (ISBN 0-976082-284)
 2006 Rare Material, ROOF Music

 Various artist compilations 
 1954 New York 19 (recorded and edited by Tony Schwartz), Folkways
 1954 Music in the Streets (recorded and edited by Tony Schwartz), Folkways
 1958 Rosey 4 Blocks (arrangement by Andy Forsythe, Rosey
 1970 Fill Your Head With Rock, CBS
 1998 The Big Lebowski motion picture soundtrack, Mercury
 1998 Fsuk vol. 3: The Future Sound of the United Kingdom, Fsuk
 2000 Miniatures 2, Cherry Red
 2006 DJ Kicks:Henrik Schwarz, K7 Records
 2006 The Trip: Curated By Jarvis Cocker and Steve Mackey, Disc 1 Track 19: "Pastoral"
 2008 Pineapple Express Motion Picture Sound Track, Track 9 "Birds Lament," Moondog & The London Saxophonic.

 Performed by other musicians 
 1957 Moondog and Suncat Suite by British jazz musician Kenny Graham features one side of interpretations of the work of Moondog
 1967 "All Is Loneliness" by Big Brother and the Holding Company, featuring Janis Joplin, on their self-titled first album
 1968 "Moon Dog" by Pentangle on Sweet Child
 1968 "Spear for Moondog (parts 1 and 2)" by jazz organist Jimmy McGriff on Electric Funk
 1970 "Be a Hobo" by The Insect Trust on Hoboken Saturday Night
 1978 Canons on the Keys by Paul Jordan, unreleased
 1985 "Theme and Variations" performed by John Fahey on the album Rain Forests, Oceans and Other Themes[11]
 1990 Lovechild Plays Moondog, EP, Forced Exposure
 1990 "Moondog" by Prefab Sprout on Jordan: The Comeback
 1993 "All is Loneliness" by Motorpsycho on Demon Box
 1995 Alphorn of Plenty by Hans Kennel, Hat Art
 1997 "Synchrony Nr. 2" by Kronos Quartet
 1998 Trees Against the Sky compilation album, SHI-RA-Nui 360°
 1999 "Get a Move On" (remix of "Bird's Lament (In Memory of Charlie Parker)") by Mr. Scruff on Keep It Unreal
 2005 "All Is Loneliness" by Antony and the Johnsons, live
 2005 "Sidewalk Dances" by Joanna MacGregor & Britten Sinfonia, Sound Circus SC010
 2006 "Moondog Sharp Harp" by Xenia Narati, Ars Musici
 2007 "Paris" by Jens Lekman, live
 2009 "New Amsterdam" by Pink Martini on Splendor in the Grass
 2010 "The Orastorios - Moondog rounds" by Stefan Lakatos/Andreas Heuser, Makro
 2011 "Making Moonshine - Moondog Songs by Moondog Fans" by Various Artists, SL Records

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Moondog - official website
 Moondog discography at Discogs
 Bach Meets Moondog  with Joanna MacGregor, at the 2006 London Jazz Festival
 2003 Britten Sinfonia Moondog tour with Joanna MacGregor, article in The Independent
 2-hour radio show featuring Moondog's biographer, and many of the composer's recordings (Starts at 00:07:00 into recording)
 Stefan Lakatos  - Moondog Trimbapercussion
 Moondog's Corner The original Fan Website
 Le Viking de la 6ème Avenue  The French Fan Website
 Xenia Narati Moondog Interpreter (Concert Harp)

หมวดหมู่:นักดนตรีชาวอเมริกัน
หมวดหมู่:นักแต่งเพลงชาวอเมริกัน‎
หมวดหมู่:นักดนตรีตาบอด