เทศบาลเมืองทับกวาง

เทศบาลเมืองทับกวาง เป็นเทศบาลเมืองแห่งหนึ่งในอำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทับกวางทั้งตำบล มีประชากรในปี พ.ศ. 2568 จำนวน 20,572 คน โดยส่วนมากประกอบอาชีพเกษตรกรรม รับจ้างทั่วไปและการค้าขาย มีเส้นทางการคมนาคมทั้งทางรถยนต์และรถไฟเป็นทางผ่านที่จะเดินทางไปยังภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยมีเส้นทางคมนาคมหลักคือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ)ข้อมูลการคมนาคมในตำบลทับกวาง . ไทยตำบล

 ประวัติ 
ตำบลทับกวาง เดิมเรียกว่า "บ้านลาว" ซึ่งเป็นหมู่บ้านที่มีเชื้อสายบรรพบุรุษที่สืบเชื้อสายมาจากประเทศลาวอพยพที่พระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดเกล้าให้ต้อนมาจากนครเวียงจันทน์ ต่อมาเริ่มมีราษฎรมากขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว จนกระทั่งถึงสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพสมัยที่เป็นเสนาบดีกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศให้เปลี่ยนชื่อหมู่บ้านใหม่ เพราะอาจจะเกิดแบ่งแยกชนชั้นขึ้นจึงเปลี่ยนชื่อหมู่บ้านใหม่ว่า "บ้านทับกวาง" ซึ่งคำว่า "ทับ" หมายถึง การสร้างที่พักชั่วคราวบนต้นไม้ของพรานป่า ได้ประกาศจัดตั้งเป็นสุขาภิบาลเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515 ในวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 ได้มีพระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะสุขาภิบาลยกฐานะจากสุขาภิบาลเป็น "เทศบาลตำบลทับกวาง" และมีการเปลี่ยนแปลงฐานะจากเทศบาลตำบลทับกวางเป็นเทศบาลเมืองทับกวาง เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2555กระทรวงมหาดไทย. ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลทับกวาง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี เป็นเทศบาลเมืองทับกวาง.

 ภูมิศาสตร์ 
เทศบาลเมืองทับกวาง ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของอำเภอแก่งคอย ห่างจากอำเภอแก่งคอยประมาณ 10 กิโลเมตร และตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือจังหวัดสระบุรี โดยอยู่ห่างจากอำเภอเมืองสระบุรีประมาณ 22 กิโลเมตร ลักษณะภูมิประเทศจะเป็นที่ราบสูงและภูเขา

ตำบลทับกวาง มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ใกล้เคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลท่าคล้อ อำเภอแก่งคอย
 ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลซำผักแพว อำเภอแก่งคอย
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลมิตรภาพ อำเภอมวกเหล็ก
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลบ้านป่า อำเภอแก่งคอย

สภาพภูมิประเทศของเทศบาลเมืองทับกวางเป็นพื้นที่ราบสูงและเขาเป็นส่วนใหญ่

สภาพภูมิอากาศของเทศบาลเมืองทับกวางมีลักษณะฤดูร้อนค่อนข้างร้อนและในฤดูหนาวจะค่อนข้างเย็น ช่วงฤดูฝนพื้นที่บริเวณที่ราบสูงฝนมักไม่ตกต้องตามฤดูกาล อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุด 40 องศาเซลเซียส และอุณหภูมิเต่ำสุด 23.4 องศาเซลเซียส

 การแบ่งเขตการปกครอง 
เทศบาลเมืองทับกวาง แบ่งการปกครองตามรูปแบบหมู่บ้านออกเป็น 10 หมู่บ้าน และชุมชน 36 ชุมชนในเขตเทศบาล ดังนี้

หมู่บ้าน

 หมู่บ้านไผ่ใต้ (หมู่ที่ 1)
 หมู่บ้านไทย (หมู่ที่ 2)
 หมู่บ้านทับกวาง (หมู่ที่ 3)
 หมู่บ้านซับบอน (หมู่ที่ 4)
 หมู่บ้านเขาเกตุ (หมู่ที่ 5)
 หมู่บ้านหนองผักบุ้ง (หมู่ที่ 6)
 หมู่บ้านป่าไผ่เหนือ (หมู่ที่ 7)
 หมู่บ้านไร่ (หมู่ที่ 8)
 หมู่บ้านถ้ำน้ำพุ (หมู่ที่ 9)
 หมู่บ้านดอนยอ (หมู่ที่ 10)

ชุมชน
*ชุมชนบ้านเขามัน
ชุมชนบ้านป่าแดง
ชุมชนแผ่นดินทอง
ชุมชนบ้านไทย
ชุมชนหนองปู 93
ชุมชนบ้านถ้ำพัฒนา
ชุมชนหนองบัวบาน
ชุมชนดินสอพอง
ชุมชนหนองผักบุ้ง
ชุมชนบ้านสะพานสาม
ชุมชนนิคมพัฒนา
ชุมชนบ้านจัดสรรทับกวาง
ชุมชนหัววังยาว
ชุมชนบ้านใหม่
ชุมชนบ้านใหม่ (ผาเสด็จ)
ชุมชนบ้านริมภู
ชุมชนบ้านซับบอนพัฒนา
ชุมชนหน้าวัดเขามัน
ชุมชนเกษตรสัมพันธ์
ชุมชนบ้านน้ำพุ
ชุมชนมิตรภาพร่วมใจ
ชุมชนบ้านโคกพัฒนา
ชุมชนหินดาดพัฒนา
ชุมชนเฟื่องฟ้า
ชุมชนบ้านเจริญพร
ชุมชนทับกวาง
ชุมชนบ้านเหนือวัดทับกวาง
ชุมชนหัวเขาพัฒนา
ชุมชนเขาเกตุ
ชุมชนบ้านโป่งพัฒนา
ชุมชนบ้านทุ่งเศรษฐี
ชุมชนเพชรไผ่ทอง 1
ชุมชนเพชรไผ่ทอง 2
ชุมชนคุ้มไผ่ทอง
ชุมชนบ้านป่าไผ่เหนือ
ชุมชนบ้านสะพานสอง

 นายกเทศมนตรี 
ทำเนียบรายนามนายกเทศมนตรี นับแต่ตำบลถูกยกระดับจากสุขาภิบาลเป็นเทศบาลจนถึงปัจจุบัน มีดังนี้
+ ทำเนียบรายนามนายกเทศมนตรีเมืองทับกวาง ลำดับที่ รายนามนายกเทศมนตรี วาระการดำรงตำแหน่ง 1. นายโกศล จั่วกี่ พฤษภาคม พ.ศ.2542 - มิถุนายน 2543 2. นายวันชัย บุญพัฒน์ กรกฎาคม พ.ศ. 2543 – กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 3. นายสมหมาย แดงประเสริฐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557 – มีนาคม 25684.นายปู แตงอ่อนพฤษภาคม พ.ศ. 2568 - ปัจจุบัน

 ประชากร 
ปี 2568 เทศบาลเมืองทับกวาง มีประชากรรวมทั้งสิ้น  20,572 คน  ชาย 10,269 คน  หญิง 10,303 คน โดยส่วนมากประกอบอาชีพเกษตรกรรม รับจ้างทั่วไปและการค้าขาย

มีสถิติบ้านจากทะเบียนบ้าน จำนวน  10,623 หลัง

 สถานที่ท่องเที่ยว 
วัดถ้ำพระโพธิสัตว์
วัดถ้ำพระโพธิสัตว์ ตั้งอยู่หมู่บ้านดอนยอ เป็นวัดที่มีถ้ำที่มีรอยแกะสลักภาพจำหลักสมัยทวาราวดีเป็นภาพพระพุทธรูปประทับนั่งห้อยพระบาทปางวิตรรกะ ท่ามกลางเหล่าเทพอยู่ภายในถ้ำ นอกจากนี้ยังมีหินงอกหินย้อย มีน้ำตก มีถ้ำธรรมทัศน์ และถ้ำลุมพินี

ผาเสด็จ

ผาเสด็จ ตั้งอยู่บ้านเขาเกตุ ใกล้กับสถานีรถไฟผาเสด็จ มีหินผาขนาดใหญ่เป็นชะง่อนยื่นออกมาขวางเส้นทางรถไฟสายแก่งคอย-มวกเหล็กซึ่งวิศวกรชาวฝรั่งเศสพยายามจะระเบิดทำลายเพื่อจะทำทางรถไฟผ่านก็ไม่สามารถระเบิดได้ มีคนงานเสียชีวิตในระหว่างก่อสร้างเป็นจำนวนมากจนกระทั่งความทราบถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ จึงได้เสด็จมาเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2438 เพื่อทอดพระเนตร และได้ทรงลงพระปรมาภิไธยย่อ "จปร" "สผ" "รศ.115" ไว้บนก้อนหินนั้น ซึ่งยังคงมีจารึกอยู่จนถึงกระทั่งปัจจุบันนี้

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวในตำบลทับกวาง . ไทยตำบล
 ประวัติของตำบลทับกวาง . โรงเรียนนิยมทับกวางสงเคราะห์ 2
 ข้อมูลตำบลทับกวาง. ศูนย์ข้อมูลประเทศไทย
 เกี่ยวกับ ทับกวาง . เทศบาลเมืองทับกวาง
 ประวัติความเป็นมา. เทศบาลเมืองทับกวาง

ทับกวาง
หมวดหมู่:อำเภอแก่งคอย
en:Thap Kwang