พระธรรมราชาธิราชรามาธิบดีที่ 1

พระธรรมราชาธิราชรามาธิบดีที่ 1  เขมร : ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះធម្មរាជា រាមាធិបតី) เป็นพระราชโอรสของพระบรมราชา (เจ้าพระยาญาติ) ไม่ทราบปีประสูติที่แน่นอน หลังจากที่พระราชบิดาสวรรคตแล้ว พระนารายณ์รามาธิบดี พระเชษฐาทรงขึ้นครองราชย์ต่อได้ 5 ปีก็เสด็จสวรรคตหลังจากนั้น พระศรีราชา โอรสเจ้าพระยาญาติอีกพระองค์หนึ่งได้อ้างสิทธิ์ในราชสมบัติและขึ้นครองราชย์ที่เมืองจตุมุข ต่อมา พระศรีสุริโยไทยราชา พระนัดดาของพระศรีราชาซึ่งเป็นพระโอรสของ พระนารายณ์รามาธิบดี กษัตริย์ในรัชกาลก่อนก็ได้อ้างสิทธิ์ในราชสมบัติเช่นเดียวกันและเกิดการจลาจลแย่งชิงราชสมบัติกันขึ้นโดยพระศรีสุริโยไทยราชาประกาศตนเป็นกษัตริย์ที่เมืองศรีสันทร Société Asiatique (1871) Journal asiatique: ou recueil de mémoires d'extraits et de notices relatifs à l'histoire, à la philosophie, aux sciences, à la littérature et aux langues des peuples orientaux, Volume 18, Publisher: Society, Original from the Bavarian State Library  ทำให้ขณะนั้นในพระราชอาณาจักรมีกษัตริย์พร้อมกันถึงสองพระองค์คือพระศรีราชาครองราชย์ที่เมืองจตุมุข และกษัตริย์อีกพระองค์คือพระศรีสุริโยไทยราชาครองราชย์ที่เมืองศรีสันทรและเกิดการรบพุ่งแย่งชิงราชสมบัติกันบ้านเมืองเกิดเป็นทุรยศราษฏรเดือดร้อนทุกหย่อมหญ้า

ต่อมาพระธรรมราชาธิราชรามาธิบดี พระโอรสอีกพระองค์ของพระบรมราชา (เจ้าพระยาญาติ) ทรงตั้งตนเป็นใหญ่และสามารถปราบปราม พระศรีราชา ลงได้ หลังจากนั้นทรงเนรเทศพระศรีราชาไปยังกรุงศรีอยุธยาจนสิ้นพระชนม์ ต่อมาทรงทำสงครามแย่งชิงราชสมบัติกันกับ พระศรีสุริโยไทยราชา กษัตริย์อีกพระองค์  และสามารถปราบปรามทั้งพระศรีราชาและพระศรีสุริโยไทยราชาลงได้ใน พ.ศ. 2020 เมื่อทั้งสองพระองค์ถูกเนรเทศไปกรุงศรีอยุธยาแล้ว พระองค์จึงทรงปราบดาภิเษกขึ้นเป็นกษัตริย์แห่งกัมพูชา 

พระธรรมราชาธิราชรามาธิบดีพระองค์มีพระราชบุตรสองพระองค์ซึ่งต่อมาได้ขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ทั้งคู่ คือ พระศรีสุคนธบท และ พระบรมราชาที่ 2 (พญาจันทน์) พระธรรมราชาธิราชรามาธิบดีเสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. 2047 Eng Soth, Lim Yan (1969) Document of the great Khmer man (Khmer royal genealogy), Publisher: Member of the Historical Committee Ministry of Education, Youth, and Sport, OCLC Number: 1112074917 อยู่ในราชสมบัติ 37 ปี

 อ้างอิง 
 ราชพงษาวดารกรุงกัมพูชา แปลโดย พันตรีหลวงเรืองเดชอนันต์ (ทองดี ธนรัชต์). นนทบุรี. สำนักพิมพ์ศรีปัญญา. 2550

หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์กัมพูชา
หมวดหมู่:ชาวกัมพูชาเชื้อสายไทย