วงศ์ย่อยปลาเลียหิน

วงศ์ย่อยปลาเลียหิน () เป็นวงศ์ย่อยของวงศ์ Cyprinidae หรือวงศ์ปลาตะเพียน ซึ่งเป็นวงศ์ใหญ่ ในอันดับปลากินพืช (Cypriniformes) ใช้ชื่อวงศ์ว่า Labeoninae (/ลา-เบ-โอ-นี-เน/)

โดยรวมแล้ว ปลาในวงศ์ย่อยนี้ มีรูปร่างเรียวยาว ลำตัวทรงกระบอก ครีบหลังยกสูงและไม่มีก้านครีบแข็ง ลักษณะสำคัญ คือ ปากจะงุ้มลงด้านล่าง มีริมฝีปากบนหนาและแข็ง ในบางสกุลจะมีตุ่มเล็ก ๆ คล้ายสิวกระจายอยู่บนนั้น ในหลายชนิดมีหนวดอยู่ 1 คู่ โดยเป็นปลาที่ใช้ปากในการดูดกินตะไคร่น้ำ, สาหร่าย และแพลงก์ตอนสัตว์ขนาดเล็ก บริเวณพื้นน้ำหรือโขดหิน, ตอไม้ ใต้น้ำ เป็นอาหาร 

มักพบกระจายพันธุ์ทั้งในลำธารน้ำเชี่ยว และแหล่งน้ำขนาดใหญ่ มักอาศัยอยู่รวมเป็นฝูง ขนาดแตกต่างกันออกไปตั้งแต่เพียงไม่เกิน 10 เซนติเมตร จนถึงเกือบ 1 เมตร กระจายพันธุ์ทั่วไปทั้งทวีปเอเชียและแอฟริกาHe, Shunping; Mayden, Richard L.;Wang, Xuzheng; Wang, Wei; Tang, Kevin L.; Chen, Wei-Jen & Chen, Yiyu}} (2008): Molecular phylogenetics of the family Cyprinidae (Actinopterygii: Cypriniformes) as evidenced by sequence variation in the first intron of S7 ribosomal protein-coding gene: Further evidence from a nuclear gene of the systematic chaos in the family. Mol. Phylogenet. Evol. 46(3): 818–829.  PDF fulltext

การจำแนก
ประมาณ 30 สกุล ซึ่งจำนวนสมาชิกที่มากที่สุด คือ Garra ที่มีมากกว่า 90 ชนิดจาก itis.gov 
<div float="left">

เผ่า Labeonini
 Barbichthys Bleeker, 1860
 Cirrhinus Oken (ex. Cuvier), 1817 
 Henicorhynchus Smith, 1945
 Labeo Cuvier, 1816
 Labiobarbus van Hasselt, 1823 
 Nukta Hora, 1942
 Osteochilus Günther, 1868
 Schismatorhynchos Bleeker, 1855
 Sinilabeo Rendahl, 1932
เผ่า Banganini 
 Bangana Hamilton, 1822 
 Lobocheilos 
 Qianlabeo Zhang & Chen, 2004

เผ่า Garrini
 Balantiocheilos 
 Crossocheilus van Hasselt, 1823
 Discocheilus Zhang, 1997
 Discogobio Lin, 1931 
 Epalzeorhynchos Bleeker, 1855
 Garra Hamilton, 1822
 Hongshuia Zhang, Xin & Lan, 2008
 Horalabiosa Silas, 1954
 Iranocypris
 Longanalus Li, 2006 
 Mekongina Fowler, 1937
 Parasinilabeo Wu, 1939
 Paracrossocheilus Popta, 1904
 Pseudocrossocheilus Zhang & Chen, 1997
 Pseudogyrinocheilus Fang, 1933
 Ptychidio Myers, 1930
 Rectoris Lin, 1933 
 Semilabeo Peters, 1880 
 Sinocrossocheilus Wu, 1977
 Typhlogarra
 Vinagarra Nguyen & Bui, 2010

ไม่จำแนกอยู่ในเผ่าใด
Paraqianlabeo Zhao, Sullivan, Zhang & Peng, 2014 Zhao, H.-T., Sullivan, J.P., Zhang, Y.-G. & Peng, Z.-G. (2014): Paraqianlabeo lineatus, a new genus and species of labeonine fishes (Teleostei: Cyprinidae) from South China. Zootaxa, 3841 (2): 257–270. 

ซึ่งจำนวนทั้งหมดนี้ยังไม่เป็นที่แน่นอน เนื่องจากนักมีนวิทยาและนักอนุกรมวิธานแต่ละท่านก็จัดไม่ตรงกัน สำหรับวงศ์ย่อยในวงศ์ปลาตะเพียนนี้หน้า 32, สาระน่ารู้ปลาน้ำจืดไทย เล่ม ๑ โดย สมโภชน์ อัคคะทวีวัฒน์ (พ.ศ. 2547) ISBN 974-00-8701-9  เช่น บางข้อมูลในวงศ์ย่อยปลาเลียหินนี้ จัดให้เพียง 2 สกุลก็มีLabeoninae  หรือย้ายไปรวมกับวงศ์ย่อย Cyprininae เป็นต้น

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:วงศ์ปลาตะเพียน
หมวดหมู่:วงศ์ย่อยปลาเลียหิน