สมโพธิ แสงเดือนฉาย

สมโพธิ แสงเดือนฉาย เกิด 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 (ตามบัตรประชาชน เกิดจริง พ.ศ. 2483) เสียชีวิตเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2564 เป็นผู้อำนวยการสร้าง และผู้กำกับเทคนิคพิเศษชาวไทย ที่ได้มีโอกาสไปดูงานในบริษัทโตโฮ ประเทศญี่ปุ่น เป็นผู้ก่อตั้งโรงถ่ายภาพยนตร์ไชโย และมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันดีในฐานะผู้อำนวยการสร้างและผู้กำกับภาพยนตร์ในแนวเทคนิคพิเศษ, แฟนตาซี และวรรณคดีไทย 

 ประวัติ 
สมโพธิ เกิดที่อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการBiography and informations about Sompote Saengduenchai   เป็นบุตรของชาวจีนโพ้นทะเลจากมณฑลกวางตุ้ง เดิมมีชื่อว่า "เล็ก" เนื่องจากเป็นบุตรชายคนเล็กของครอบครัว เป็นเด็กวัดตั้งแต่อายุเพียง 7 ขวบ โดยอาศัยอยู่ที่วัดไพชยนต์พลเสพย์ราชวรวิหาร ด้วยการขอพ่อแม่ออกไปอยู่เอง ด้วยความฝันที่อยากเป็นนักสร้างภาพยนตร์ตั้งแต่เด็ก โดยได้รับแรงบันดาลใจจากผลงานการ์ตูนของประยูร จรรยาวงษ์ และภาพยนตร์เร่ที่มาฉายข้างวัด และที่วัดนี้เอง ที่เจ้าอาวาสได้เปลี่ยนชื่อให้เป็น "สมโพธิ" อย่างในปัจจุบัน โดยมีความหมายถึงสัมโพธิญาณ หรือการตรัสรู้ ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

สมโพธิเริ่มต้นเรียนรู้งานสร้างภาพยนตร์จากการเป็นลูกจ้างร้านถ่ายรูปก่อน มีผลงานการฉายพระรูป พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงฉลองพระองค์ชุดลูกเสือ แทนช่างภาพตัวจริงที่ป่วย จนได้ลงปกนิตยสารชัยพฤกษ์ ขณะที่ศึกษาอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 (ม.3) และได้เป็นช่างภาพประจำหนังสือพิมพ์สยามรัฐ ของม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ตั้งแต่อายุเพียง 15 ปี ต่อมาได้เข้าศึกษาต่อด้านการถ่ายภาพและภาพยนตร์ที่วิทยาลัยเทคนิคกรุงเทพ และมีผลงานด้านภาพยนตร์โฆษณาชวนเชื่อต่อต้านลัทธิคอมมิวนิสต์ ตามนโยบายรัฐบาลในขณะนั้น เป็นภาพยนตร์สารคดีเกี่ยวกับพระราชกรณียกิจ หลังจากที่เข้าศึกษาได้เพียงปีเดียว อีกทั้งยังได้เป็นช่างภาพประจำตัวของจิม ทอมป์สัน ต่อมาเมื่ออายุได้ 20 ปี ได้รับทุนการศึกษาจากธนาคารออมสิน กับธนาคารมิตซุยไปศึกษาต่อด้านเทคนิคภาพยนตร์ที่ประเทศญี่ปุ่นเป็นเวลา 2 ปี ในบริษัท โตโฮโปรดักชั่นส์ จำกัด และได้พบกับ เอจิ สึบูรายะ ในฐานะเป็นนักศึกษาฝึกงาน

สมโพธิ ได้สร้างภาพยนตร์เรื่องสุดท้าย คือ กิ้งก่ากายสิทธิ์ ในปี พ.ศ. 2528 จากนั้นได้เดินทางไปประเทศญี่ปุ่น​เพื่อทำงานเกี่ยวกับอุลตร้าแมนโดยเฉพาะ ซึ่งในภายหลังได้มีการฟ้องร้องกรณีเรียกสิทธิจากซึบูราญ่า โปรดักส์ชั่น จำกัด ประเทศญี่ปุ่นLegal Victories for Tsuburaya Productions « SciFi Japan   โดยอ้างถึงการเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในส่วนที่เกี่ยวของกับอุลตร้าแมนในประเทศต่าง ๆ แม้ชนะคดีที่ศาลฎีกาประเทศญี่ปุ่นและประเทศจีน แต่กลับแพ้คดีในศาลฎีกาประเทศไทยและศาลประเทศอเมริกา คงต้องรอดูผลในประเทศอื่น ๆ เนื่องด้วยอุลตร้าแมนเป็นตัวละครที่ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง ในหลายประเทศทั่วโลก円谷プロ　中国のウルトラマン著作権裁判で勝訴判決  

 การเสียชีวิต 
สมโพธิ แสงเดือนฉาย เสียชีวิตเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2564 ด้วยโรคมะเร็งสิ้นแล้ว “สมโพธิ แสงเดือนฉาย” ตำนานผู้สร้างหนังซูเปอร์ฮีโร่ไทยเสียชีวิตด้วยวัย 80 ปี สิริอายุ 80 ปี

 ผลงาน 
ภาพยนตร์ (ทั้งหมด 16 เรื่อง)

 เรื่อง พ.ศ. 2515 ชาละวัน อำนวยการสร้างและกำกับการแสดงInformation about the movie Ta Tian   พ.ศ. 2516 ท่าเตียน อำนวยการสร้างและกำกับการแสดงInformation about the movie Ta Tian   พ.ศ. 2517 ยักษ์วัดแจ้งพบจัมโบ้เอ อำนวยการสร้างและร่วมกำกับการแสดงInformation about the movie Jumborg Ace & Giant   พ.ศ. 2517 หนุมานพบ 7 ยอดมนุษย์ อำนวยการสร้างและร่วมกำกับการแสดงThe 6 Ultra Brothers vs. the Monster Army   พ.ศ. 2518 หนุมานพบ 5 ไอ้มดแดง อำนวยการสร้างและกำกับการแสดงHanuman and the 5 Kamen Riders   พ.ศ. 2518 7 วันในปักกิ่ง (ภาพยนตร์สารคดี ถูกห้ามฉาย) พ.ศ. 2520 ยอดมนุษย์คอมพิวเตอร์ อำนวยการสร้าง พ.ศ. 2521 แผ่นดินวิปโยค อำนวยการสร้างและกำกับการแสดง พ.ศ. 2523 กากี อำนวยการสร้าง พ.ศ. 2523 ไกรทอง อำนวยการสร้าง พ.ศ. 2524 พระรถเมรี อำนวยการสร้าง พ.ศ. 2524 จระเข้ อำนวยการสร้างและกำกับการแสดงInformation about the movie Crocodile   พ.ศ. 2525 ขุนช้างขุนแผน ตอนปราบจระเข้เถนขวาด อำนวยการสร้าง พ.ศ. 2525 พระเจ้าเสือ พันท้ายนรสิงห์ อำนวยการสร้าง พ.ศ. 2527 หนุมานพบ 11 ยอดมนุษย์ อำนวยการสร้างและกำกับการแสดงInformation about the movie 11 Ultraman vs. Hanuman   พ.ศ. 2527 ศึกกุมภกรรณ อำนวยการสร้างและร่วมกำกับการแสดง พ.ศ. 2528 ไกรทอง 2 อำนวยการสร้าง พ.ศ. 2528 กิ้งก่ากายสิทธิ์ อำนวยการสร้างและกำกับการแสดง

ละครโทรทัศน์ (ภาพยนตร์ชุดทางโทรทัศน์/ ซีรีส์)
 เรื่อง  พ.ศ. 2513 ไกรทอง ทางช่อง 7 (นำแสดงโดย ปรีดา จุลละมณฑล ดามพ์ ดัสกร มาลาริน บุนนาค ขวัญตา บัวเปลี่ยนสี) พ.ศ. 2514 พระอภัยมณี ทางช่อง 7 (นำแสดงโดย เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ คมน์ อรรฆเดช รจนา นามวงศ์ ขวัญตา บัวเปลี่ยนสี ปริม ประภาพร รัตนาภรณ์น้อย อินทรกำแหง) (นำมาฉายซ้ำทางช่อง 3) พ.ศ. 2515 ยายกะตา (นำแสดงโดย พัลลภ พรพิษณุ ขวัญตา บัวเปลี่ยนสี) พ.ศ. 2516 ล่องไพร พ.ศ. 2550 โปรเจกต์อุลตร้าแมน อำนวยการสร้าง (แต่มิได้เผยแพร่เนื่องจากคำพิพากษาเรื่องลิขสิทธิ์)Information about the television series Project Ultraman  เรื่องที่ยังค้างคา สมโพธิ แสงเดือนฉาย ผู้ล่วงลับ กับ Project Ultraman ของไทย

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 บทสัมภาษณ์คุณสมโพธิ แสงเดือนฉาย

หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอพระประแดง
หมวดหมู่:ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายจีน
หมวดหมู่:ผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักถ่ายภาพชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้กำกับละครโทรทัศน์ชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ