การประชุมสุดยอดอาเซียน

การประชุมสุดยอดอาเซียน () เป็นการประชุมประจำปีที่จัดขึ้นโดยสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Association of South East Asian Nations) หรือ อาเซียน (ASEAN) ภายใต้หัวข้อ เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมของประเทศสมาชิกต่าง ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้แนวทางในการดำเนินกิจกรรมความร่วมมือต่าง ๆ ของเหล่าสมาชิก

 ประวัติ 
ประเทศสมาชิกกลุ่มอาเซียนได้จัดการประชุมขึ้น เรียกว่า การประชุมสุดยอดอาเซียน ซึ่งหัวหน้ารัฐบาลแต่ละประเทศสมาชิกจะมาอภิปรายและแก้ไขประเด็นปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ รวมไปถึงการจัดการประชุมร่วมกับประเทศนอกกลุ่มสมาชิกเพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

การประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งแรกจัดขึ้นที่จังหวัดบาหลี ประเทศอินโดนีเซีย ในปี พ.ศ. 2519 จากผลของการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่สาม ณ กรุงมะนิลา ในปี พ.ศ. 2530 สรุปว่าผู้นำประเทศสมาชิกกลุ่มอาเซียนควรจะจัดการประชุมขึ้นทุกห้าปีASEAN Structure , ASEAN Primer. อย่างไรก็ตาม ผลของการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งต่อมาที่ประเทศสิงคโปร์ ในปี พ.ศ. 2535 ได้เสนอให้จัดการประชุมให้บ่อยขึ้น และได้ข้อสรุปว่าจะมีการจัดการประชุมสุดยอดขึ้นทุกสามปีแทน ต่อมา ในปี พ.ศ. 2544 ผู้นำสมาชิกประเทศกลุ่มอาเซียนได้เสนอให้จัดการประชุมขึ้นทุกปีเพื่อแก้ไขประเด็นปัญหาด่วนที่ส่งผลกระทบในพื้นที่ ประเทศสมาชิกจะได้รับเลือกให้เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดขึ้นเรียงตามตัวอักษร ยกเว้นประเทศพม่า ซึ่งถูกยกเลิกการเป็นเจ้าภาพการประชุมในปี พ.ศ. 2549 เนื่องจากปัญหาทางด้านสิทธิมนุษยชน ซึ่งมีแรงกดดันจากสหรัฐอเมริกาและสหภาพยุโรปมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547

การประชุมอาเซียนอย่างเป็นทางการมีกำหนดการสามวัน ดังนี้
 ผู้นำของรัฐสมาชิกจะจัดการประชุมภายใน
 ผู้นำของรัฐสมาชิกจะหารือร่วมกันกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศในที่ประชุมกลุ่มอาเซียน
 การประชุมที่เรียกว่า "อาเซียนบวกสาม" ผู้นำรัฐสมาชิกจะประชุมร่วมกับผู้นำสาธารณรัฐประชาชนจีน ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ โดยจัดขึ้นพร้อมกับการประชุมสุดยอดอาเซียน
 การประชุมที่เรียกว่า "อาเซียน-เซอร์" ผู้นำรัฐสมาชิกจะประชุมร่วมกับผู้นำออสเตรเลียและนิวซีแลนด์

+ การประชุมสุดยอดอาเซียนอย่างเป็นทางการ ครั้งที่  วันที่  ประเทศ  สถานที่จัดการประชุม  ผู้นำการเป็นเจ้าภาพ 1  23-24 กุมภาพันธ์ 2519    บาหลี  ประธานาธิบดี ซูฮาร์โต 2  4-5 สิงหาคม 2520    กัวลาลัมเปอร์  นายกรัฐมนตรี ฮุซเซน อนน์ 3  14-15 ธันวาคม 2530    มะนิลา  ประธานาธิบดี คอราซอน อากีโน 4  27-29 มกราคม 2535    สิงคโปร์  นายกรัฐมนตรี โก๊ะ จ๊กตง 5  14-15 ธันวาคม 2538    กรุงเทพมหานคร  นายกรัฐมนตรี บรรหาร ศิลปอาชา 6  15-16 ธันวาคม 2541    ฮานอย  นายกรัฐมนตรี ฟาน วัน ขาย	
 7  5-6 พฤศจิกายน 2544    บันดาร์เซอรีเบอกาวัน  สุลต่าน ฮัสซานัล โบลเกียห์ 8  4-5 พฤศจิกายน 2545    พนมเปญ  นายกรัฐมนตรี ฮุน เซน 9  7-8 ตุลาคม 2546    บาหลี  ประธานาธิบดี เมกาวาตี ซูการ์โนปูตรี 10  29-30 พฤศจิกายน 2547    เวียงจันทน์  นายกรัฐมนตรี บุนยัง วอละจิด 11  12-14 ธันวาคม 2548    กัวลาลัมเปอร์  นายกรัฐมนตรี อับดุลละฮ์ อะฮ์มัด บาดาวี 12  11-14 มกราคม 25501  2  มันดาเว  ประธานาธิบดี กลอเรีย มาคาปากัล-อาร์โรโย 13  18-22 พฤศจิกายน 2550    สิงคโปร์  นายกรัฐมนตรี หลี เสี่ยนหลง 143  27 กุมภาพันธ์ - 1 มีนาคม 2552    ชะอำและหัวหิน นายกรัฐมนตรี อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ 10–11 เมษายน 2552  พัทยา 15  23-25 ตุลาคม 2552  ชะอำและหัวหิน 16  8-9 เมษายน 2553    ฮานอย  นายกรัฐมนตรี เหงียน เติ๊น สุง 17  28-31 ตุลาคม 2553 18  7-8 พฤษภาคม 2554  4  จาการ์ตา ประธานาธิบดี ซูซีโล บัมบัง ยูโดโยโน 19  14-19 พฤศจิกายน 2554  บาหลี 20  3-4 เมษายน 2555    พนมเปญ  นายกรัฐมนตรี ฮุน เซน 21  17–20 พฤศจิกายน 2555 22  24–25 เมษายน 2556    บันดาร์เซอรีเบอกาวัน สุลต่าน ฮัสซานัล โบลเกียห์ 23  9–10 ตุลาคม 2556 24  10–11 พฤษภาคม 2557    เนปยีดอ  ประธานาธิบดี เต้นเซน 25  10–12 พฤศจิกายน 2557 26  26‒27 เมษายน 2558    กัวลาลัมเปอร์และลังกาวี  นายกรัฐมนตรี นาจิบ ราซัก 27  18–22 พฤศจิกายน 2558  กัวลาลัมเปอร์ 28  6–8 กันยายน 2559    เวียงจันทน์  นายกรัฐมนตรี ทองลุน สีสุลิด 29 30  26-27 เมษายน 2560    ปาไซในมหานครมะนิลา  ประธานาธิบดี โรดรีโก ดูแตร์เต 31  10-14 พฤศจิกายน 2560 32  25-28 เมษายน 2561    สิงคโปร์  นายกรัฐมนตรี หลี เสี่ยนหลง 33  11–15 พฤศจิกายน 2561 34  20–23 มิถุนายน 2562    กรุงเทพมหานคร  นายกรัฐมนตรี ประยุทธ์ จันทร์โอชา 35  31 ตุลาคม–4 พฤศจิกายน 2562  กรุงเทพมหานคร, นนทบุรีกำหนดการสื่อมวลชน การประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 35 และการประชุมสุดยอดที่เกี่ยวข้อง  ระหว่างวันที่ 31 ตุลาคม – 4 พฤศจิกายน 2562 ณ กรุงเทพฯ และนนทบุรี 36  26 มิถุนายน 2563    ฮานอย (เป็นสถานที่ของประธาน)5  นายกรัฐมนตรี เหงียน ซวน ฟุก 37  11–15 พฤศจิกายน 2563 386  26–28 ตุลาคม 2564    บันดาร์เซอรีเบอกาวัน (เป็นสถานที่ของประธาน)5 สุลต่าน ฮัสซานัล โบลเกียห์ 396 406  10–13 พฤศจิกายน 2565    พนมเปญ  นายกรัฐมนตรี ฮุน เซน 416 426  9–11 พฤษภาคม 2566    ลาบูอันบาโจ  ประธานาธิบดี โจโก วีโดโด 436  5–7 กันยายน 2566  จาการ์ตา 446 6–11 ตุลาคม 2024    เวียงจันทน์  นายกรัฐมนตรี สอนไซ สีพันดอน 456 46  26–27 พฤษภาคม 2568    กัวลาลัมเปอร์ นายกรัฐมนตรี อันวาร์ อิบราฮิม 47   26–28 ตุลาคม 2568 487  2569     ประธานาธิบดี บองบอง มาร์กอส 497  1 กำหนดเดิมระหว่างวันที่ 10-14 ธันวาคม 2549 แต่เลื่อนออกไปเนื่องจากพายุไต้ฝุ่นเซเนียง 2 เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมครั้งนี้เนื่องจากพม่าถอนตัวเนื่องจากแรงกดดันจากสหรัฐอเมริกาและสหภาพยุโรป 3 การประชุมสุดยอดครั้งนี้ประกอบด้วยสองช่วงช่วงแรกถูกเลื่อนจากวันที่ 12-17 ธันวาคม 2551 เนื่องจากวิกฤตการณ์การเมืองไทยช่วงที่สองถูกยกเลิกในวันที่ 11 เมษายน เนื่องจากมีผู้ประท้วงเข้าไปในสถานที่จัดการประชุม 4 อินโดนีเซียเป็นเจ้าภาพในปี 2554 โดยแลกปีกับบรูไน เนื่องจากเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดเอเปคในปี 2556 (พร้อมกับความเป็นไปได้ในการเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดกลุ่ม 20 ในปี 2556 ซึ่งท้ายที่สุดแล้วตกเป็นของรัสเซีย) 5 การประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 36 ถึง 39 จัดการประชุมทางไกลผ่านวีดิทัศน์ เนื่องจากการระบาดทั่วของโควิด-19 และจัดขึ้นโดยประเทศสมาชิกที่กำหนดให้จัดการประชุมสุดยอดครั้งแรก 6 พม่าเลือกที่จะไม่เข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 38 ถึง 43 หลังจากที่ผู้นำกองทัพถูกห้ามไม่ให้เข้าร่วมหลังจากการรัฐประหารและการประท้วงในพม่าในปี 2564 มีการส่งคำเชิญให้พม่าส่ง "ตัวแทนที่ไม่เกี่ยวข้องกับการเมือง" แต่เลือกที่จะไม่ส่ง สำหรับการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 44 และ 45 พม่าเลือกที่จะส่งปลัดกระทรวงการต่างประเทศเข้าร่วม แม้ว่าผู้นำทางทหารจะถูกห้ามไม่ให้เข้าร่วมการประชุมก็ตาม 7 พม่าไม่รับหน้าที่เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 48 และ 49 ส่วนฟิลิปปินส์ ซึ่งเดิมมีกำหนดเป็นเจ้าภาพในปี 2569 ได้ตอบรับการเป็นเจ้าภาพแล้ว

 การประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 4 
จัดขึ้นใน พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) การประชุมในครั้งนี้ได้เป็นจุดเริ่มต้นของการจัดตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียน (ASEAN Free Trade Area หรือ AFTA) ขึ้น เพื่อส่งเสริมความร่วมมือและเพิ่มขีดความสามารถในการเป็นฐานการผลิตที่สำคัญของเหล่าประเทศสมาชิก ในการป้อนหรือส่งออกสินค้าไปสู่ตลาดโลก โดยเปิดเสรีทางการค้าและลดภาษีซึ่งถือเป็นอุปสรรคสำคัญ รวมทั้งลดข้อกีดขวางทางการค้าต่าง ๆ ที่นอกเหนือจากภาษีด้วย

 การประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 12 
การประชุมในครั้งนี้จัดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2550 (ค.ศ. 2007) ณ ประเทศฟิลิปปินส์ โดยผู้นำอาเซียนได้เลื่อนการจัดตั้งสมาคมอาเซียนจากเดิมที่จะจัดตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2563 (ค.ศ. 2020) ให้มาเป็น พ.ศ. 2558 (ค.ศ. 2015) เร็วขึ้นจากเดิมห้าปี นอกจากนี้ ยังมีการตรากฎบัตรอาเซียนขึ้นเป็นกรอบทางสถาบันและกฎหมายอันมีผลใช้บังคับแก่ประเทศต่าง ๆ ที่เป็นสมาชิก

 การประชุมสุดยอดอาเซียนสมัยพิเศษ 
การประชุมสุดยอดอาเซียน และผู้นำอเาซียนบวกสาม (จีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้) สมัยพิเศษว่าด้วยโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) จัดขึ้นในวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2563 โดยเป็นการประชุมทางไกลผ่านวีดิทัศน์ ที่ประชุมได้สนับสนุนข้อเสนอของไทยเกี่ยวกับการจัดตั้ง “กองทุนอาเซียนเพื่อรับมือกับโควิด-19” เพื่อจัดหาอุปกรณ์และเครื่องมือแพทย์ให้แก่ประเทศสมาชิกอาเซียน รวมทั้งสนับสนุนการวิจัยพัฒนายาและวัคซีน

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 
 สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

หมวดหมู่:สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้