การเมืองกัมพูชา

การเมืองกัมพูชาอยู่ในกรอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ โดยมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขและทรงเป็นที่เคารพสักการะ และมีนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้ารัฐบาล มีรัฐสภาและเป็นประชาธิปไตยแบบตัวแทน อำนาจบริหารเป็นของรัฐบาล อำนาจนิติบัญญัติเป็นของสภาคือรัฐสภาและพฤฒิสภา

รัฐธรรมนูญแห่งพระราชอาณาจักรกัมพูชายังได้กำหนดให้เป็นระบอบประชาธิปไตยแบบหลายพรรคเสรีนิยม ซึ่งอำนาจตกเป็นของผู้บริหาร ฝ่ายตุลาการ และฝ่ายนิติบัญญัติ  อย่างไรก็ตามไม่มีการต่อต้านจากพรรคฝ่ายค้านอย่างมีประสิทธิภาพต่อนายกรัฐมนตรีสมเด็จอัครมหาเสนาบดีเดโชฮุน เซน ซึ่งดำรงตำแหน่งมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2528 จนถึงวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 เอกอุดมกิตติเทศาภิบาลบัณฑิตฮุน มาแณต ได้ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเป็นคนต่อมาในปัจจุบัน

 ฝ่ายอำนาจบริหาร 
|พระมหากษัตริย์
|พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหมุนี
|
|14 ตุลาคม ค.ศ. 2004
|-
|นายกรัฐมนตรี
|เอกอุดมกิตติเทศาภิบาลบัณฑิต ฮุน มาแณต
|พรรคประชาชนกัมพูชา
|22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 
|}
 กระทรวง 
 ลำดับที่  ตราสัญลักษณ์  ชื่อกระทรวง  เว็บไซต์ 1  100x100px กระทรวงมหาดไทย ( กฺรสัวงมหาผฺไท) ()   2 100x100px กระทรวงป้องกันชาติ ( กฺรสัวงการพารชาติ) ()   3 100px กระทรวงการต่างประเทศและสหปฏิบัติการนานาชาติ ( กฺรสัวงการบรเทส นิงสหบฺรติบตฺติการอนฺตรชาติ) ()   4  100x100px กระทรวงเศรษฐกิจและการคลัง ( กฺรสัวงเสฎฺฐกิจฺจ นิงหิรญฺญวตฺถุ) ()   5   กระทรวงกสิกรรม การป่าไม้ และการประมง ( กฺรสัวงกสิกมฺม รุกฺขาบฺรมาญ̍ นิงเนสาท) ()   6  111x111px กระทรวงการพัฒนาชนบท ( กฺรสัวงอภิวฑฺฆรฺนชนบท) ()   7  100x100px กระทรวงพาณิชยกรรม ( กฺรสัวงพาณิชฺชกมฺม) ()   8   กระทรวงอุตสาหกรรมและหัตถกรรม ( กฺรสัวงอุสฺสาหกมฺม นิงสิบฺบกมฺม) ()   9   กระทรวงแผนการ ( กฺรสัวงแผนการ) ()   10  100px  กระทรวงอบรม ยุวชน และกีฬา ( กฺรสัวงอบ̍รํ ยุวชน นิงกีฬา) ()   11 100px  กระทรวงกิจการสังคม ทหารผ่านศึก และการฟื้นฟูเยาวชน ( กฺรสัวงสงฺคมกิจฺจ อตีตยุทฺธชน นิงยุวนีติสมฺบทา) ()   12  100px กระทรวงการจัดการที่ดิน การผังเมือง และการก่อสร้าง ( กฺรสัวงเรียบจํแฎนฎี นครรูบนียกมฺม นิงสํณง̍) ()   13  100x100px กระทรวงสิ่งแวดล้อม ( กฺรสัวงบริสฺถาน) ()   14   กระทรวงทรัพยากรน้ำและอุตุนิยมวิทยา ( กฺรสัวงธนธานทึก นิงอุตุนิยม) ()   15  100x100px กระทรวงข่าวสาร ( กฺรสัวงพัรฺตมาน) ()   16    กระทรวงยุติธรรม ( กฺรสัวงยุติตธรฺม) ()   17   กระทรวงเหมืองแร่และพลังงาน ( กฺรสัวงแร̎ นิงถามพล) ()   18  100x100px กระทรวงไปรษณีย์และโทรคมนาคม ( กฺรสัวงบฺไรสณีย์ นิงทูรคมนาคมน์) ()   19   กระทรวงสุขาภิบาล ( กฺรสัวงสุขาภิบาล) ()   20  100x100px กระทรวงสาธารณะการและคมนาคม ( กฺรสัวงสาธารณะการ นิงฎึกชญฺชูน) ()   21   กระทรวงวัฒนธรรมและวิจิตรศิลปะ ( กฺรสัวงวบฺบธรฺม นิงวิจิตฺรสิลฺบะ) ()   22  100x100px กระทรวงการท่องเที่ยว ( กฺรสัวงเทสจรณ์) ()   23  107x107px กระทรวงแรงงานและการฝึกอาชีพ ( กฺรสัวงการงาร นิงบณฺตุะบณฺตาลวิชฺชาชีวะ̤) ()   24  143x143px กระทรวงกิจการนารี ( กฺรสัวงกิจฺจการนารี) ()   25   กระทรวงพระบรมราชวัง ( กฺรสัวงเพียะบรมนิจเวียง) ()  [] 26   กระทรวงธรรมการและศาสนา ( กฺรสัวงทอมฺกา นิง สาสฺนา) ()   27   กระทรวงประสานงานรัฐสภาและตรวจราชการแผ่นดิน (  ) ()   28 126x126px สำนักงานคณะรัฐมนตรี ( ตี สฺเน กา คนะ รอดมนเตฺย ) ()  

 ฝ่ายอำนาจนิติบัญญัติ 
ใช้ระบบสองสภาได้แก่
 สมัชชาแห่งชาติหรือรัฐสภา มีสมาชิก 123 คน ดำรงตำแหน่งวาระละ 5 ปี ผู้มีสิทธิ์ออกเสียงต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 18 ปี ส่วนผู้สมัครรับเลือกตั้งต้องมีอายุอย่างน้อย 25 ปี การเลือกตั้งครั้งล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2551 พรรคประชาชนกัมพูชาครองเสียงส่วนใหญ่คือ 90 ที่นั่ง พรรคสมรังสีได้ 26 ที่นั่ง ที่เหลือเป็นพรรคอื่นๆ อีก 7 ที่นั่ง
 พฤฒิสภาหรือสภาสูง มีสมาชิก 61 คน มี 2 คนที่ได้รับการแต่งตั้งจากพระมหากษัตริย์ 2 คนมาจากตัวแทนรัฐบาล ที่เหลืออีก 57 คนมาจากการเลือกตั้ง มีลักษณะคล้ายสภาสูงของฝรั่งเศส ดำรงตำแหน่งวาระละ 6 ปี ใน พ.ศ. 2549 พรรคประชาชนกัมพูชาได้ 43 ที่นั่งในสภาสูง พรรคฟุนซินเปกได้ 12 ที่นั่งและพรรคสมรังสีได้ 2 ที่นั่ง

หน้าที่ของสมัชชาแห่งชาติคือออกกฎหมาย โดยหลังจากผ่านสภาแล้วจึงเสนอต่อพระมหากษัตริย์ พระมหากษัตริย์ไม่มีอำนาจยับยั้งกฎหมายที่ผ่านรัฐสภาแล้ว รัฐสภายังมีอำนาจในการถอดถอนนายกรัฐมนตรีโดยการออกเสียงไม่ไว้วางใจมากกว่าสองในสาม
สรุปผลการเลือกตั้ง สมัชชาแห่งชาติกัมพูชาเมื่อ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2551
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align = left valign = top|พรรค
!style="background-color:#E9E9E9" align = right|คะแนน
!style="background-color:#E9E9E9" align = right colspan = 2|%
!style="background-color:#E9E9E9" align = right colspan = 2|ที่นั่ง
|-
| align = left|พรรคประชาชนกัมพูชา
| 3,492,374
| 58.1%
|   
| 90
|-
| align = left|พรรคสมรังสี
| 1,316,714
| 21.9%
|   
| 26
|-
| align = left|พรรคสิทธิมนุษยชน
| 397,816
| 6.62%
|   
| 3
|-
| align = left|พรรคนโรดม รณฤทธิ์
| 337,943
| 5.62%
|   
| 2
|-
| align = left|ฟุนซินเปก
| 303,764
| 5.05%
|   
| 2
|-
| align = left|พรรคพันธมิตรเพื่อประชาธิปไตย
| 68,909
| 1.15%
|   
| —
|-
| align = left|พรรคประชาธิปไตยเขมร
| 32,386
| 0.54%
|   
| —
|-
| align = left|พรรคขบวนการประชาธิปไตยฮัง ดารา
| 25,065
| 0.42%
|   
| —
|-
| align = left|พรรคสังคมยุติธรรม
| 14,112
| 0.23%
|   
| —
|-
| align = left|พรรคสาธารณรัฐเขมร
| 11,693
| 0.19%
|   
| —
|-
| align = left|พรรคเขมรต่อต้านความยากจน
| 9,501
| 0.16%
|   
| —
|-
| align = left colspan = "1" style="background-color:#E9E9E9"|ทั้งหมด (มาใช้สิทธิ์ 81.5%) | align = "right" style="background-color:#E9E9E9"|6,010,277
| align = "right" style="background-color:#E9E9E9" colspan = 2|
| align = "right" style="background-color:#E9E9E9" colspan = 2|123
|-
| colspan = 5|Source: www.necelect.org.kh 
|}
<noinclude>สรุปการเลือกตั้งพฤฒิสภาหรือสภาสูงในกัมพูชาเมื่อ 22 มกราคม พ.ศ. 2549
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align = left valign = top|พรรค
!style="background-color:#E9E9E9" align = right|คะแนน
!style="background-color:#E9E9E9" align = right colspan = 2|%
!style="background-color:#E9E9E9" align = right colspan = 2|ที่นั่ง
|-
| align = left|พรรคประชาชนกัมพูชา
| 7,854
| 69.19%
|   
| 43
|-
| align = left|ฟุนซินเปก
| 2,320
| 20.44%
|   
| 9
|-
| align = left|พรรคสมรังสี
| 1,165
| 10.26%
|   
| 2
|-
| align = left colspan = "1" style="background-color:#E9E9E9"|ทั้งหมด (มาใช้สิทธิ์ 99.89%) 
| align = "right" style="background-color:#E9E9E9"|11,352
| align = "right" style="background-color:#E9E9E9" colspan = 2|
| align = "right" style="background-color:#E9E9E9" colspan = 2|54

|-
| colspan = 5|Source: www.necelect.org.kh 
|}

 อำนาจตุลาการ 
อำนาจตุลาการเป็นอิสระจากรัฐบาล ศาลสูงสุดในกัมพูชาคือ ศาลแขวงสูงสุด (Supreme Council of the Magistracy)
 ราชวงศ์ 
การปกครองของกัมพูชาเป็นแบบที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข พระมหากษัตริย์มีฐานะเป็นประมุขรัฐ ไม่มีอำนาจปกครอง ทรงเป็นสัญลักษณ์ถึงความเป็นเอกภาพและความยั่งยืนของชาติ พระนโรดม สีหนุทรงเป็นประมุขรัฐระหว่าง 24 กันยายน พ.ศ. 2536 จนถึง 7 ตุลาคม พ.ศ. 2547 พระมหากษัตริย์ไม่มีอำนาจทางการเมืองแต่พระนโรดม สีหนุทรงมีบารมีที่ทำให้พระองค์มีอิทธิพลต่อรัฐบาลและมีบทบาทในการยับยั้งความขัดแย้งภายในรัฐบาล หลังจากพระนโรดม สีหนุสละราชสมบัติใน พ.ศ. 2547 พระโอรสของพระองค์คือพระนโรดม สีหมุนีได้เป็นกษัตริย์ต่อมา ส่วนพระนโรดม สีหนุที่สละราชสมบัติไปนั้น สมัชชาแห่งชาติได้กำหนดตำแหน่งของพระองค์เป็นพระมหาวีรกษัตริย์
 การสืบราชสมบัติ 
การสืบราชสมบัติถูกกำหนดโดยกรมปรึกษาราชบัลลังก์ ซึ่งประกอบด้วยประธานรัฐสภา นายกรัฐมนตรี พระสังฆราช รองประธานรัฐสภาคนที่ 1 และคนที่ 2 จะมีการเรียกประชุมสภาราชบัลลังก์ภายใน 1 สัปดาห์หลังจากพระมหากษัตริย์สวรรคตหรือสละราชสมบัติ และจะเลือกจากสมาชิกราชวงศ์ที่มีสิทธิในราชบัลลังก์

 การเป็นสมาชิกองค์กรระดับนานาชาติ 
ACCT, AsDB, ASEAN, CP, ESCAP, FAO, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Intelsat (ยังไม่ได้ลงนามในสัญญา), กองทุนการเงินระหว่างประเทศ, Interpol, IOC, ISO, ITU, NAM, OPCW, PCA, UN, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UPU, WB, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO, WToO, WTrO (ขอสมัคร)

 การปกครองท้องถิ่น 

การปกครองท้องถิ่นทั้ง 24 จังหวัดPrivate Solutions for Infrastructure in Cambodia: A Country Framework Report. World Bank (2002), p65. ISBN 0-8213-5076-5. ขึ้นกับกระทรวงมหาดไทยของรัฐบาลกลาง เริ่มมีการเลือกตั้งระดับท้องถิ่น (กรมปรึกษาฆุมสังกัด) ใน พ.ศ. 2545 และเลือกตั้งทุก ๆ 5 ปีUntitled Document

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Cambodia Human Rights Portal (Sithi)
 Cambodian Center for Human Rights (CCHR)
 Global Integrity Report: Cambodia  reports on corruption and anti-corruption in Cambodia

 เกี่ยวกับราชวงศ์ 
 King of Cambodia, Norodom Sihamoni Official Website of King Norodom Sihamoni
 King of Cambodia, Norodom Sihanouk Official Website of former King Norodom Sihanouk

 ทางการ 
 Cambodia.gov.kh  Official Royal Government of Cambodia Website (English Version) (Cambodia.gov.kh Khmer Version )
 CDC Council for the Development of Cambodia
 Conseil Constitutionnel du Cambodge  Constitution council of Cambodia
 Department of Fisheries
 Food Security and Nutrition Information System Cambodia 
 Ministry of Commerce
 Ministry of Culture and Fine Arts 
 Ministry of Economy and Finance 
 Ministry of Education, Youth and Sport 
 Ministry of Environment
 Ministry of Posts and Telecommunications 
 Ministry of Public Works and Transport
 Ministry of Tourism 
 NiDA  National Information Communications Technology Development Authority
 Ministry of Planning 
 NIS  National Institute of Statistics of Cambodia

 อื่นๆ 
 Constitution of Cambodia 
 Springer, S. 2009. Violence, democracy, and the neoliberal "order": the contestation of public space in posttransitional Cambodia. Annals of the Association of American Geographers 99 (1), 138-162.
 Springer, S. 2010. Cambodia's Neoliberal Order: Violence, Authoritarianism, and the Contestation of Public Space. London: Routledge.

หมวดหมู่:การเมืองเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
หมวดหมู่:การเมืองกัมพูชา