เจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน)

รองอำมาตย์ตรี เจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน) เจ้าราชบุตรนครน่าน มีนามเดิมว่า เจ้าหมอกฟ้า ณ น่าน เป็นราชโอรสองค์ที่ 8 ในเจ้ามหาพรหมสุรธาดา เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 64 (องค์สุดท้าย)กับ แม่เจ้าศรีโสภา อัครชายา (ชายาที่ 1)

 ประวัติ 

เจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน) เจ้าราชบุตรนครน่าน มีนามเดิมว่า เจ้าหมอกฟ้า ประสูติเมื่อวันพุธ เดือน 9 เหนือ พ.ศ. 2423 ณ บ้านหัวข่วง ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน เป็นราชโอรสในเจ้ามหาพรหมสุรธาดาฯ เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 64 ประสูติแต่แม่เจ้าศรีโสภาอัครชายา มีเจ้าพี่เจ้าน้องร่วมเจ้ามารดา 7 องค์ ต่อมาเมื่อมีอายุได้ 15 ปี เจ้าบิดาได้มอบให้เป็นศิษย์แห่งพระภิกษุอินต๊ะสอน เจ้าอาวาสวัดหัวเวียงใต้ เพื่อให้ศึกษาข้อปฏิบัติทางพระพุทธศาสนา และได้บรรพชาเป็นสามเณรอยู่ที่วัดหัวเวียงใต้ ถึงปี พ.ศ. 2440 จึงได้ลาสิกขาบทเพื่อออกช่วยราชการฉลองเจ้าบิดา ต่อมาเมื่ออายุได้ 25 ปี จึงได้วิวาหมงคลเสกสมรสกับเจ้านางบุญโสม เมืองไชย ซึ่งเป็นธิดาของเจ้าบุญทะวงศ์ และแม่เจ้าบุญนำ เมืองไชย

 โอรส/ธิดา 

เจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน) เจ้าราชบุตร เมืองนครน่าน มีโอรสธิดากับเจ้าบุญโสม รวม 7 ท่าน เป็นโอรส 2 ท่าน ธิดา 5 ท่าน มีรายนาม ดังนี้ 

 เจ้าบัวมัน ณ น่าน 
 เจ้าจุมปี ณ น่าน
 เจ้าโคมทอง ณ น่าน เสกสมรสกับเจ้าประดิษฐ์ ณ น่าน (โอรส เจ้าน้อยพรมกับเจ้าดาวเรือง ณ.น่าน) อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดน่าน และอดีตนายกเทศมนตรีเมืองน่าน มีธิดา 2 ท่าน ดังนี้ เจ้าสมปรารถนา ณ น่าน ผู้ดูแลคุ้มเจ้าราชบุตร  เจ้าวาสนา ณ น่านตีนแมวเหิม-งัด“คุ้มเจ้าราชบุตร/หมอกฟ้า ณ น่าน”ฉกงาช้างโบราณกลางดึก
 เจ้าธาดา (หายตัวไป) ใช้นามสกุลพระราชทาน ร.6 ยศสุพรรณ 

ถึงแก่อนิจกรรม

เจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน) เจ้าราชบุตร เมืองนครน่าน ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2501 สิริรวมอายุได้ 78 ปี

 พระยศ 

เจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน) เจ้าราชบุตรนครเมืองน่าน ได้รับพระราชทานยศและบรรดาศักดิ์ ต่างๆ ดังนี้

 22 มีนาคม พ.ศ. 2456 - รองอำมาตย์โท พระราชทานยศ
 1 มกราคม พ.ศ. 2458 - เจ้าประพันธพงษ์ เมืองนครน่าน  ตั้งและเลื่อนยศบรรดาศักดิ์ เมื่อวันที่ ๙ ม.ค. ๒๔๕๗ เล่ม ๓๑ หน้า ๒๔๓๕ 
 พ.ศ. 2468 - เจ้าราชบุตร เมืองนครน่าน

 กรณียกิจ 

กรณียกิจ ด้านต่างๆ

 เมื่อเจ้าราชบุตรยังดำรงอิสริยยศเป็นเจ้าน้อยหมอกฟ้า ณ น่าน ในปี พ.ศ. 2445 ได้เกิดเหตุจราจลขึ้นในเมืองนครแพร่ ทางราชการจัดให้เป็นหัวหน้ากองตรวจรักษาชายเขตแดนเมืองนครน่าน ต่อมาในปี พ.ศ. 2446 ได้รับราชการเป็นรองเสนาวังจังหวัดน่าน กระทั่งในปี พ.ศ. 2454 ถึงปี พ.ศ. 2459 เจ้าราชบุตร ได้เป็นหัวหน้าควบคุมคนหาบคานและสัตว์พาหนะไปรับเงินของรัฐบาลที่คลังจังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดลำปาง และจังหวัดแพร่ มาไว้ที่คลังจังหวัดน่าน 
 เมื่อปี พ.ศ. 2476 อำมาตย์โท เจ้าราชวงศ์ (สุทธิสาร ณ น่าน) เจ้าราชวงศ์เมืองนครน่าน กับเจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน) เจ้าราชบุตรเมืองนครน่าน พร้อมด้วยเจ้านายบุตรหลาน และราษฎรชาวเมืองนครน่าน ได้ก่อกู่บรรจุพระอัฐิอุทิศพระกุศลถวายเจ้าผู้ครองนครน่าน 3 พระองค์ ได้แก่ องค์ที่ 1 เจ้าอนันตวรฤทธิเดชฯ เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 62 (พระอัยกา) องค์ที่ 2 พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชฯ พระเจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 63 (พระปิตุลา) องค์ที่ 3 เจ้ามหาพรหมสุรธาดาฯ เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 64 (พระบิดา) เมื่อวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2476 ณ ทิศตะวันออก วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร 

ด้านถวายความจงรักภักดี

 ในปี พ.ศ. 2469 ได้ไปรับเสด็จพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ในคราวเสด็จประพาศมณฑลพายัพ ที่เมืองนครเชียงใหม่ ต่อมาเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2469 ได้รับพระราชทานซองบุหรี่เงิน ป.ป.ร. ทองคำ ชั้น 3 จดหมายเหตุเสด็จพระราชดำเนิรเลียบมณฑลฝ่ายเหนือ พระพุทธศักราช 2469
 เจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน) เจ้าราชบุตรนครเมืองน่าน ได้เข้าร่วมในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ในฐานะผู้สืบสายตรงในเจ้าผู้ครองนครน่าน เมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง เพื่อถวายความจงรักภักดีต่อพระบรมราชจักรีวงศ์ ซึ่งเป็นธรรมเนียมปฏิบัติของเจ้านายประเทศราชที่สืบกันมา 

ด้านบ้านเมือง

 เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2474 อำมาตย์โท เจ้าราชวงศ์ (สุทธิสาร ณ น่าน) เจ้าราชวงศ์นครน่าน กับรองอำมาตย์ตรี เจ้าราชบุตร(น้อยหมอกฟ้า ณ น่าน) เจ้าราชบุตรนครน่าน ทำหนังสือกราบทูล พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทศศิริวงศ์ สมุหเทศาภิบาลสำเร็จราชการมณฑลพายัพว่า เจ้ามหาพรหมสุรธาดาฯ เจ้าผู้ครองนครน่าน ถึงแก่พิราลัยที่ตึกหอคำ เมืองนครน่าน ด้วยป่วยเป็นไข้ประกอบโรคชรา .....มีข้อความสำคัญตอนหนึ่งว่า "ตึกหอคำซึ่งเป็นที่อยู่ของเจ้าผู้ครองนครนี้ จะได้มอบให้เป็นที่อยู่ของเจ้าผู้ครองนครซึ่งจะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งในวันข้างหน้าหรือถ้าไม่มีเจ้าผู้ครองนครต่อไป ขอถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว"
 เมื่อปี พ.ศ. 2451 ด้วยได้รับใบบอก เค้าสนามหลวงนครน่านว่า เจ้าน้อยหมอกฟ้า ณ น่าน โอรส นายพันโท เจ้าอุปราช (มหาพรหม ณ น่าน) เจ้าอุปราชนครเมืองน่าน ได้บริจาคทรัพย์ส่วนตัว 300 บาท สร้างสพานข้ามเหมืองที่ถนนสาย ประตูริม 1 สพาน โดยกว้าง 2 วา 3 ศอก ยาว 4 วา เป็นการแล้วเสร็จได้เปิดให้มหาชนสัญจรไป มาแล้ว แลขอพระราชทานถวายพระราชกุศลกระทรวงมหาดไทยได้นำความกราบบังคมทูลพระกรุณาทราบฝ่าลอองธุลีพระบาท มีพระบรมราชโองการดำรัสเหนือเกล้าเหนือกระหม่อม ทรงอนุโมทนาในส่วนกุศล สาธารณประโยชน์นี้ด้วยแล้ว
แจ้งความมา ณ วันที่ ๑ กรกฎาคม รัตนโกสินทร์ศก ๑๒๗แจ้งความกระทรวงมหาดไทย (เรื่อง นายน้อยหมอกบุตรเจ้าอุปราชนครน่าน ได้บริจาคทรัพย์สร้างสะพานข้ามเหมืองที่ถนนสายประตูริม ๑ สะพาน)

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

 สืบสกุลเจ้ามหาพรหมสุรธาดา (มหาพรหม ณ น่าน) เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 64 (ท.จ.ว.)พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์สำหรับตระกูลจุลจอมเกล้า (ฝ่ายหน้า) เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474
พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 3 ตริตาภรณ์ช้างเผือก (ต.ช.)
 พ.ศ. 2446 - เหรียญรัชดาภิเศก

 ราชตระกูล 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 หนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพเจ้าราชบุตรหมอกฟ้า ณ น่าน 

หมวดหมู่:ราชโอรสในเจ้าผู้ครองนครฝ่ายเหนือ
หมวดหมู่:เจ้าราชบุตร
หมวดหมู่:สกุล ณ น่าน
หมวดหมู่:ราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.ช.
หมวดหมู่:ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดน่าน
ราชบุตร (หมอกฟ้า)