ภาษายูฮูรี

ภาษายูฮูรี (Juhuri) หรือภาษาตัตของชาวยิว (Judæo-Tat) หรือ ภาษายูวูรี (cuhuri, , ) เป็นรูปแบบหนึ่งของภาษาตัต และเป็นภาษาพื้นเมืองในบริเวณตะวันออกของเทือกเขาคอเคซัสโดยเฉพาะอาเซอร์ไบจานและดาเกสถาน รวมทั้งในอิสราเอล ภาษานี้ใกล้เคียงกับภาษาเปอร์เซีย อยู่ในกลุ่มภาษาอิหร่านตะวันตกเฉียงใต้ ในตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน ภาษาที่ใกล้เคียงกันคือภาษาตัตของชาวมุสลิมในอาเซอร์ไบจาน คำว่ายูฮูรีและยูฮูโรแปลตรงตัวหมายถึงของยิว และชาวยิว 

ภาษายูฮูรีนี้มีลักษณะของกลุ่มภาษาเซมิติกปนอยู่มาก มีเสียง "ayin" (ع/ע) ซึ่งภาษาในบริเวณนั้นไม่มีเสียงนี้  Habib Borjian, “Judeo-Iranian Languages,” in Lily Kahn and Aaron D. Rubin, eds., A Handbook of Jewish Languages, Leiden and Boston: Brill, 2015, pp. 234-295. 
. และเป็นภาษาใกล้สูญPublished in: Encyclopedia of the world’s endangered languages. Edited by Christopher Moseley. London & New York: Routledge, 2007. 211–280.  โดยในแผนที่ชุดภาษาที่ตกอยู่ในอันตรายของโลกของยูเนสโกจัดให้ภาษานี้อยู่ในกลุ่ม "ภาษาใกล้สูญแน่นอน"UNESCO Interactive Atlas of the World's Languages in Danger  

 การแพร่กระจาย 
ภาษานี้มีผู้พูดประมาณ 101,000 คน:
 อิสราเอล: 70,000 คนใน ค.ศ. 1998
 อาเซอร์ไบจาน: 24,000 คนใน ค.ศ. 1989
 รัสเซีย: 2,000 คนใน ค.ศ. 2010
 สหรัฐ: 5,000 คนHabib Borjian and Daniel Kaufman, “Juhuri: from the Caucasus to New York City”, Special Issue: Middle Eastern Languages in Diasporic USA communities, in International Journal of Sociology of Language, ed. Maryam Borjian and Charles Häberl, issue 237, 2016, pp. 51-74.
 .
 แคนาดาJames B. Minahan, ed. Ethnic Groups of North, East, and Central Asia: An Encyclopedia: Juhuro.

สัทวิทยา
 หน่วยเสียงสระ  หน้า กลาง หลัง  ไม่ห่อ  ห่อ ปิด    เกือบปิด   กึ่ง   เปิด  

 หน่วยเสียงพยัญชนะ  ริมฝีปาก ฟัน/ปุ่มเหงือก หลังปุ่มเหงือก เพดานแข็ง เพดานอ่อน ลิ้นไก่ ช่องคอ เส้นเสียง นาสิก        หยุด ไม่ก้อง      ก้อง      กักเสียดแทรก ไม่ก้อง       ก้อง       เสียดแทรก ไม่ก้อง        ก้อง        เปิด      สะบัด       
 Phonetics of the Mountain Jewish language

 อักษร  
ในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ภาษายูฮูรีเขียนด้วยอักษรฮีบรู ต่อมา ในคริสต์ทศวรรษ 1920 ได้พัฒนาอักษรละตินมาใช้ ต่อมาจึงใช้อักษรซีริลลิกแทน แต่ในปัจจุบันได้พยายามฟื้นฟูอักษรฮีบรูมาใช้ใหม่ 

ละตินAaBbCcÇçDdEeƏəFfGgHhḨḩĦћIiJjKkLlMmNnOoPpQqRrSsŞşTtUuVvXxYyZzซีริลลิกАаБбЧчЖжДдЕеЭэФфГгГьгьГӀгӀХьхьИиЙйКкЛлМмНнОоПпГъгъРрСсШшТтУуВвХхУьуьЗзฮีบรูאַבּג׳/צז׳דאיאפגהעחאִיכּלמנאָפּקרסשתאוּבכאוזสัทอักษรสากลabtʃ/tsdʒdɛæfghʕħijklmnopɢɾsʃtuvχyz

 อิทธิพลจากภาษาอื่น ๆ 
ภาษายูฮูรีอยู่ในกลุ่มภาษาอิหร่านตะวันตกเฉียงใต้ แต่มีความใกล้เคียงกับภาษาเปอร์เซียสมัยใหม่มากกว่าภาษากลุ่มอิหร่านอื่นๆ ในเทือกเขาคอเคซัส เช่น ภาษาทาเลียส ภาษาออสเซเตียและภาษาเคิร์ด และได้รับอิทธิพลจากภาษาอื่นเป็นจำนวนมาก ได้แก่
 ภาษาเปอร์เซียกลาง มีการใช้ปรบทมากกว่าบุพบท
 ภาษาอาหรับ คำศัพท์ส่วนใหญ่มาจากภาษาอาหรับแต่รักษาหน่วยเสียงในภาษาอาหรับได้ดีกว่าคำยืมในภาษาเปอร์เซีย
 ภาษาฮีบรู ภาษานี้มีคำยืมจากภาษาฮีบรูจำนวนมาก ส่วนใหญ่ออกเสียงตามสำเนียงของชาวยิวมิซราฮี
 ภาษาอาเซอรี มีการเปลี่ยนเสียงสระและมีคำยืมจำนวนมาก
 ภาษารัสเซีย มีคำยืมจากภาษารัสเซียซึ่งเกิดขึ้นในช่วงที่สหภาพโซเวียตเข้ายึดครองดาเกสถานและอาเซอร์ไบจาน

อ้างอิง

อ่านเพิ่ม



แหล่งข้อมูลอื่น

วรรณกรรมภาษายูฮูรี
Горско-еврейский язык (словарь, грамматика, библиотека)
JUHURO.RU - Информационно развлекательный портал горских евреев Горские Евреи Израиля population ~70,000
Горские Евреи Нальчика Mountain Jews of Nalchik.
Горские Евреи Америки Mountain Jews of the US.
Сайт Горских Евреев Культура новости
Encyclopedia of Jews in the Islamic World: "Juhūrī (Judeo-Tat or Judeo-Tātī)", p 16 sq, print: Brill, Leiden 2010

ยูฮูรี
ยูฮูรี
ยูฮูรี
ยูฮูรี
ยูฮูรี
ยูฮูรี