สมาคมลับ

สมาคมลับ () คือองค์กรที่ปกปิดกิจกรรม เหตุการณ์ การดำเนินงานภายใน สมาชิกภาพ และบางครั้งแม้กระทั่งการดำรงอยู่ โดยทั่วไปคำนี้จะไม่รวมถึงกลุ่มลับ เช่น หน่วยข่าวกรองหรือการก่อกบฏแบบกองโจร ซึ่งปกปิดกิจกรรมและสมาชิกภาพ แต่ยังคงปรากฏตัวต่อสาธารณะ

สมาคมลับอาจมีพื้นฐานมาจากชุมชนหรือเกี่ยวข้องกับวิทยาลัยและมหาวิทยาลัย สมาคมเหล่านี้มีอยู่ในประเทศต่างๆ ทั่วโลก
upright=1.4|thumb|กลุ่มภราดรแห่งความบริสุทธิ์เป็นสมาคมลับ ของนักปรัชญามุสลิมในเมืองบัสรา ประเทศอิรัก ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 9 หรือ 10

คำจำกัดความ
คุณสมบัติที่แน่ชัดในการเรียกกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งว่าเป็นสมาคมลับนั้นยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ แต่โดยทั่วไปแล้วคำจำกัดความจะขึ้นอยู่กับระดับที่องค์กรนั้นยืนกรานในเรื่องความลับ และอาจเกี่ยวข้องกับการเก็บรักษาและการถ่ายทอดความรู้ลับ การปฏิเสธการเป็นสมาชิกหรือความรู้เกี่ยวกับกลุ่ม การสร้างความผูกพันส่วนตัวระหว่างสมาชิกขององค์กร และการใช้พิธีกรรมหรือประเพณีลับ

ในเชิงมานุษยวิทยาและประวัติศาสตร์ สมาคมลับมีความเชื่อมโยงอย่างลึกซึ้งกับแนวคิดของเมนเนอร์บันด์ () ซึ่งเป็น "กลุ่มนักรบชาย" หรือ "สมาคมนักรบ" ของวัฒนธรรมยุคก่อนสมัยใหม่H. Schurtz, Alterklassen und Männerbünde, Berlin, 1902; A. Van Gennep, The Rites of Passage, Chicago, 1960

มีการเสนอ "แผนผังลำดับวงศ์ตระกูลของสมาคมลับ" ขึ้นมา แต่ก็อาจจะไม่ครอบคลุมทั้งหมดStevens (1899), p. vii.

อลัน แอ็กเซลรอด ผู้เขียนสารานุกรมระหว่างประเทศเกี่ยวกับสมาคมลับและองค์กรภราดรภาพCheckmark Books (1998),  นิยามสมาคมลับว่าเป็นองค์กรที่:

 เป็นเอกสิทธิ์เฉพาะ
 อ้างว่าครอบครองความลับพิเศษ
 แสดงให้เห็นถึงความโน้มเอียงอย่างชัดเจนที่จะให้ความสำคัญกับสมาชิกของตน

นักประวัติศาสตร์ ริชาร์ด บี. สเปนซ์Spence, Richard B. The Real History of Secret Societies (2019), The Great Courses จากมหาวิทยาลัยไอดาโฮได้เสนอคำจำกัดความสามประการที่คล้ายกันดังนี้:

 การดำรงอยู่ของกลุ่มมักจะไม่ถูกเก็บเป็นความลับ แต่ความเชื่อหรือการปฏิบัติบางอย่างจะถูกปกปิดจากสาธารณชน และต้องมีการสาบานตนว่าจะรักษาความลับและจงรักภักดีจึงจะทราบได้
 กลุ่มดังกล่าวสัญญาว่าจะมอบสถานะหรือความรู้ที่เหนือกว่าให้แก่สมาชิก
 การเป็นสมาชิกของกลุ่มนั้นมีข้อจำกัดบางประการ เช่น เชื้อชาติ เพศ ศาสนา หรือต้องได้รับเชิญเท่านั้น
สเปนซ์ยังเสนอหมวดหมู่ย่อยของ "สมาคมลับชั้นสูง" (ประกอบด้วยบุคคลที่มีรายได้สูงหรือมีอิทธิพลทางสังคม) และตั้งข้อสังเกตว่าสมาคมลับมักมีแนวโน้มที่จะแตกแยก ขัดแย้งภายใน และอ้างว่ามีต้นกำเนิดเก่าแก่เกินกว่าที่จะสามารถพิสูจน์ได้อย่างน่าเชื่อถือ คำจำกัดความของสเปนซ์รวมถึงกลุ่มที่โดยทั่วไปถือว่าเป็นสมาคมลับ (ฟรีเมสันและโรซิครูเซียน) และกลุ่มอื่นๆ ที่ไม่ได้ถูกจัดประเภทตามแบบแผนดั้งเดิม เช่น กลุ่มอาชญากรบางกลุ่ม (มาเฟีย) กลุ่มศาสนา (กลุ่มแอสซาสซินและเธลีมา) และขบวนการทางการเมือง (บอลเชวิคและแก๊งมังกรดำ)

นักประวัติศาสตร์ แจสเปอร์ ริดลีย์ กล่าวว่า ฟรีเมสันคือ "สมาคมลับที่มีอำนาจมากที่สุดในโลก"  see also Jeffers, H. Paul. Freemasons: A History and Exploration of the World's Oldest Secret Society. (Citadel Press, 2005).

องค์กร "โอปุสเดอี" (Opus Dei ในภาษาละตินแปลว่า "งานของพระเจ้า") ถูกพรรณนาว่าเป็น "สมาคมลับ" ของคริสตจักรคาทอลิก นักวิจารณ์เช่น วลาดิมีร์ เลโดโชฟสกี นักบวชเยซูอิต บางครั้งเรียกโอปุสเดอีว่าเป็นฟรีเมสันรูปแบบคาทอลิก (หรือคริสต์ศาสนิกชนหรือ "ผิวขาว") นักวิจารณ์คนอื่นๆ เรียกโอปุสเดอีว่า "มาเฟียศักดิ์สิทธิ์" หรือ "ซานตามาเฟีย"

สมาคมคริสเตียนแห่งชาติ (ค.ศ. 1868–1983) เป็นตัวอย่างขององค์กรที่ต่อต้านสมาคมลับต่างๆ 

 ขอบเขต 

การเมือง
เนื่องจากสมาคมลับบางแห่งมีเป้าหมายทางการเมือง จึงถือว่าผิดกฎหมายในหลายประเทศ ตัวอย่างเช่น อิตาลี (รัฐธรรมนูญอิตาลี มาตรา 2 ข้อ 13–28) และโปแลนด์ ห้ามพรรคการเมืองลับและองค์กรทางการเมืองในรัฐธรรมนูญของตน

วิทยาลัยและมหาวิทยาลัย
สมาคมนักศึกษาหลายแห่งที่ก่อตั้งขึ้นในวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยในสหรัฐอเมริกาถือเป็นสมาคมลับ สมาคมลับที่มีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งคือ สคัล แอนด์ โบนส์ ที่มหาวิทยาลัยเยล อิทธิพลของสมาคมลับระดับปริญญาตรีในวิทยาลัยต่างๆ เช่น วิทยาลัยฮาร์วาร์ด มหาวิทยาลัยคอร์เนล มหาวิทยาลัยฟลอริดาสเตต วิทยาลัยดาร์ตมัธ มหาวิทยาลัยเอมอรี มหาวิทยาลัยชิคาโก มหาวิทยาลัยเวอร์จิเนีย มหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ มหาวิทยาลัยนิวยอร์ก และวิทยาลัยเวสลีย์ ได้รับการยอมรับในที่สาธารณะแล้ว แม้ว่าจะไม่เปิดเผยตัวตนและด้วยความระมัดระวังก็ตาม นับตั้งแต่ศตวรรษที่ 19

มหาวิทยาลัยของอังกฤษมีประวัติศาสตร์อันยาวนานของสมาคมลับหรือชมรมกึ่งลับ เช่น เดอะพิตต์คลับ ที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ บูลลิงดันคลับ ที่มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด เคท เคนเนดี คลับ เดอะเคนซิงตันคลับ และ แพรโทเรียนคลับ ที่มหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูส์ และ ซิกส์ทีน คลับ ที่วิทยาลัยเซนต์เดวิดD.T.W. Price. A History of Saint David's University College, Lampeter. University of Wales Press, Cardiff. Volume One, to 1898 () สมาคมลับของอังกฤษอีกแห่งหนึ่งคือ เคมบริดจ์ อะโพสเติลส์ ซึ่งก่อตั้งขึ้นเป็นสมาคมเขียนเรียงความและโต้วาทีในปี ค.ศ. 1820 ไม่ใช่ว่ามหาวิทยาลัยของอังกฤษทุกแห่งจะมีสมาคมลับทางวิชาการเพียงอย่างเดียว ทั้งเดอะไนท์ไคลเมอร์สออฟแห่งเคมบริดจ์และ เดอะไนท์ไคลเมอร์สออฟออกซฟอร์ดต่างก็ต้องการทั้งสติปัญญาและพละกำลัง

ในฝรั่งเศส วานเดอร์มงด์ เป็นสมาคมลับของกงแซร์วาตัวร์นาซยอนาลเดซาร์เอเมตีเย

ตัวอย่างที่โดดเด่นในแคนาดา ได้แก่ เอพิสโคปอน ที่วิทยาลัยทรินิตี มหาวิทยาลัยโทรอนโต และ โซไซตีออฟโทธ ที่มหาวิทยาลัยบริติชโคลัมเบีย

สมาคมลับไม่ได้รับอนุญาตในวิทยาลัยบางแห่ง สถาบันทหารเวอร์จิเนียมีกฎว่านักเรียนนายร้อยไม่สามารถเข้าร่วมสมาคมลับได้ และสมาคมลับถูกห้ามที่วิทยาลัยโอเบอร์ลินตั้งแต่ปี ค.ศ. 1847 "Revised codes were issued every few years, but not many important changes were made in them. Provisions with regard to the hours of 'athletic exercises and sport' were added in 1847. In the same revision, there appeared for the first time the 'peculiar' Oberlin rule against secret societies. 'No student,' it runs, 'is permitted to join any secret society or military company.'" จนถึงปัจจุบัน  "No secret society is allowed at Oberlin, and no other societies or self-perpetuating organizations are allowed among students, except by permission of the faculty. This is to be understood to include social and rooming-house clubs." และที่มหาวิทยาลัยพรินซ์ตันตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 20

สมาคมคริสเตียนในไนจีเรียเป็นกลุ่มนักศึกษาที่มีลักษณะคล้ายสมาคมลับภายในสถาบันอุดมศึกษา ซึ่งบางกลุ่มมีประวัติความรุนแรงและอาชญากรรมที่จัดตั้งขึ้น จำนวนผู้เสียชีวิตที่แน่ชัดจากกิจกรรมของกลุ่มภราดรภาพนั้นไม่ชัดเจน มีการประมาณการในปี ค.ศ. 2002 ว่ามีผู้เสียชีวิต 250 คนจากการฆาตกรรมที่เกี่ยวข้องกับลัทธิในมหาวิทยาลัยในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา"NIGERIA: Focus on the menace of student cults" , IRIN, 1 August 2002 ในขณะที่กลุ่มล็อบบี้โครงการจริยธรรมการสอบ ประมาณการว่ามีนักศึกษาและอาจารย์ 115 คนถูกฆ่าระหว่างปี ค.ศ. 1993 ถึง 2003"Cults of violence" , The Economist, 31 July 2008

เชื่อกันว่าสมาคมวันจันทร์บังคับ (Mandatory Monday Association) ดำเนินงานอยู่ในมหาวิทยาลัยต่างๆ ของออสเตรเลีย รวมถึงสถาบันกองกำลังป้องกันประเทศออสเตรเลีย (Australian Defence Force Academy) สมาคมนี้มีสาขามากมายที่ประชุมกันเฉพาะวันจันทร์เพื่อหารือเรื่องธุรกิจและประกอบพิธีกรรมต่างๆ

สมาคมลับเพียงแห่งเดียวที่ถูกยกเลิกและได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการคือฟิโลแมธArthur Morius Francis. Secret Societies. Vol. 3: The Collegiate Secret Societies of America. 2015 (file pdf). ซึ่งปัจจุบันเป็นสมาคมวิชาการที่ถูกต้องตามกฎหมายซึ่งก่อตั้งขึ้นโดยการคัดเลือกสมาชิกอย่างเข้มงวด

อินเทอร์เน็ต
แม้ว่าการมีอยู่ของสมาคมลับบนอินเทอร์เน็ตจะถูกคาดเดามานานหลายปีแล้ว แต่สมาคมลับเหล่านี้เพิ่งเป็นที่รู้จักของสาธารณชนในปี ค.ศ. 2012 เมื่อซิเคดะ 3301 เริ่มรับสมัครสมาชิกจากสาธารณชนผ่านปริศนาบนอินเทอร์เน็ต เป้าหมายของสมาคมยังคงไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อกันว่าเกี่ยวข้องกับวิทยาการรหัสลับ

การต่อต้าน

คริสตจักรคาทอลิกต่อต้านสมาคมลับอย่างรุนแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งฟรีเมสัน อย่างไรก็ตาม คริสตจักรได้ผ่อนปรนบ้างในสหรัฐอเมริกาและอนุญาตให้เป็นสมาชิกสหภาพแรงงานและอัศวินแห่งโคลัมบัสได้ แต่ไม่ใช่พวกเมสันChristopher J. Kauffman, Faith and Fraternalism: The History of the Knights of Columbus, 1882–1982 (1982)  p. 8.Simon Sarlin and Dan Rouyer, "The Anti-Masonic Congress of Trento (1896): International Mobilization and the Circulation of Practices against Freemasonry." Contemporanea: Rivista di Storia dell'800 e del '900 (July-Sep 2021, 24#3, pp. 517-536. นิกายคริสเตียนบางนิกายยังคงห้ามสมาชิกเข้าร่วมสมาคมลับในศตวรรษที่ 21 เช่น สมาคมเมธอดิสต์เวสเลียนแห่งแอลเลเกนีและเซเว่นเดย์แอดเวนติสต์Ellen G. White, "Selected Messages Book 2", Chapter 13. (1958)

 ดูเพิ่ม 
 ลัทธิบูชา
 รัฐบาลเงา
 อัสแซสซินส์ครีด — สงครามลับในเงามืดที่นำโดยสองสมาคมลับโบราณระหว่างแอสซาสซินและอัศวินเทมพลาร์ ซึ่งดำเนินมายาวนานหลายชั่วอายุคนในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ
 สมาคมลับในมหาวิทยาลัยในอเมริกาเหนือ
 ชมรมลับในโรงเรียนมัธยม
 องค์กรเวทมนตร์
 อั้งยี่

 อ้างอิง 

อ่านเพิ่มเติม

 Dickie, John. The Craft: How the Freemasons Made the Modern World (PublicAffairs, 2020). excerpt; scholarly history.
 Dumenil, Lynn. Freemasonry and American Culture: 1880-1930 (Princeton UP, 1984), major scholarly survey. excerpt
 Gist, Noel P. Secret Societies: A Cultural Study of Fraternalism in the United States (1941)
 Harwood, W. S. (May 1897). "Secret Societies in America." The North American Review, vol. 164, no. 486. .


 Klimczuk, Stephen, and Gerald Warner (2009). Secret Places, Hidden Sanctuaries: Uncovering Mysterious Sights, Symbols, and Societies. New York: Sterling Publishing Company.

 Ownby, David, and Mary F. Somers Heidhues, eds. Secret Societies Reconsidered: Perspectives on the Social History of Early Modern South China and Southeast Asia (Routledge, 2016) excerpt



 Simmel, Georg. "The Sociology of Secrecy and of Secret Societies"  The American Journal of Sociology (1906)  11#4 pp. 441–498 a famous classic by Georg Simmel,  online



แหล่งข้อมูลอื่น

 Secret Societies: a very short history – Documents of Freemasons, Jesuits, Illuminati, Carbonari, Burschenschaften and other organizations
 Stevens, The cyclopædia of fraternities (2nd ed.). A dated review of the subject.