กีฬาตะวันออกไกล

กีฬาชิงชนะเลิศแห่งตะวันออกไกล () หรือที่รู้จักในชื่อ กีฬาตะวันออกไกล (Far East Games) เป็นการแข่งขันกีฬาหลายประเภท ระหว่างประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออก เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเอเชียใต้ของทวีปเอเชีย จัดขึ้นโดย สมาคมกีฬาแห่งตะวันออกไกล (Far Eastern Athletic Association) อันมีหมู่เกาะฟิลิปปินส์ในอารักขาของสหรัฐอเมริกา สาธารณรัฐจีน และจักรวรรดิญี่ปุ่น เป็นสมาชิกผู้ก่อตั้ง มีการแข่งขันในช่วงระหว่าง พ.ศ. 2456 - พ.ศ. 2477 ซึ่งถือเป็นการเริ่มต้นพัฒนาไปสู่กีฬาเอเชียนเกมส์ในปัจจุบัน

 ประวัติ 
180px|thumb|left|การแข่งขันบาสเกตบอล ในกีฬาตะวันออกไกล ครั้งที่ 6 ที่นครโอซากา
ในปี พ.ศ. 2455 (ค.ศ. 1912) เอลวูด เอส. บราวน์ (Elwood S. Brown) ประธานสมาคมกีฬาแห่งหมู่เกาะฟิลิปปินส์ฯของสหรัฐอเมริกา (The Philippine Islands Athletic Association) ผู้จัดการแข่งขันกีฬาคาร์นิวัลแห่งมะนิลา (Manila Carnival Games) เสนอแนวคิดในการจัดแข่งขัน กีฬาโอลิมปิกแห่งตะวันออกไกล (Far Eastern Olympic Games) ต่อสาธารณรัฐจีน (ชื่อประเทศในช่วงระหว่าง พ.ศ. 2455-พ.ศ. 2492; ปัจจุบันคือสาธารณรัฐประชาชนจีน) และจักรวรรดิญี่ปุ่น (ปัจจุบันคือประเทศญี่ปุ่น) ในขณะเดียวกัน วิลเลียม แคเมรอน ฟอร์บส์ (Governor-General William Cameron Forbes) ซึ่งเป็นประธานสมาคมกีฬาสมัครเล่นแห่งหมู่เกาะฟิลิปปินส์ฯ (The Philippine Islands Amateur Athletic Association) เป็นผู้ก่อตั้ง สมาคมโอลิมปิกแห่งตะวันออกไกล (The Far Eastern Olympic Association)

การแข่งขันกีฬาโอลิมปิกแห่งตะวันออกไกล ครั้งที่ 1 จัดขึ้นที่สนามกีฬาคาร์นิวัล (ปัจจุบันคือ ศูนย์กีฬาไรซัลอนุสรณ์ หรือ Rizal Memorial Sports Complex) เขตมาลาเต ในกรุงมะนิลา บนหมู่เกาะฟิลิปปินส์ในอารักขาของสหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2456 (ค.ศ. 1913) โดยฟอร์บส์เป็นผู้ประกาศเปิดการแข่งขันอย่างเป็นทางการ ซึ่งมีทั้งสิ้น 8 วัน และ 6 ประเทศเข้าร่วม ประกอบด้วย หมู่เกาะฟิลิปปินส์ฯ สาธารณรัฐจีนฯ จักรวรรดิญี่ปุ่น หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของบริเตน (British East Indies Islands; ปัจจุบันคือ มาเลเซีย) ราชอาณาจักรสยาม (ชื่อประเทศจนถึง พ.ศ. 2482; ปัจจุบันคือราชอาณาจักรไทย) และ หมู่เกาะฮ่องกงของบริเตน (ปัจจุบันคือ เขตปกครองพิเศษฮ่องกงของสาธารณรัฐประชาชนจีน) ต่อมาในปี พ.ศ. 2458 (ค.ศ. 1915) สมาคมฯ เปลี่ยนชื่อเป็น สมาคมกีฬาแห่งตะวันออกไกล และเปลี่ยนชื่อการแข่งขันมาเป็นกีฬาชิงชนะเลิศแห่งตะวันออกไกล โดยเริ่มใช้ครั้งแรกในการแข่งขันครั้งที่ 2 ซึ่งจัดขึ้นที่นครเซียงไฮ ของสาธารณรัฐจีนฯ

ทั้งนี้แต่เดิมกำหนดจัดการแข่งขันในทุกสองปี จนกระทั่งเมื่อปี พ.ศ. 2472 (ค.ศ. 1929) จักรวรรดิญี่ปุ่นตัดสินใจเลื่อนการแข่งขันครั้งที่ 9 ไปจัดในปีถัดจากนั้น (พ.ศ. 2473; ค.ศ. 1930) สมาคมฯ จึงเปลี่ยนแปลงกำหนดจัดการแข่งขันเป็นทุกสี่ปี โดยในปี พ.ศ. 2477 (ค.ศ. 1934) กรุงมะนิลาของหมู่เกาะฟิลิปปินส์ฯ เป็นเจ้าภาพในการแข่งขันครั้งที่ 10 ซึ่งหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์ (Dutch East Indies Islands; ปัจจุบันคือ สาธารณรัฐอินโดนีเซีย) เข้าร่วมเป็นครั้งแรก จากนั้นเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2480 (ค.ศ. 1937) จักรวรรดิญี่ปุ่นเข้ารุกรานสาธารณรัฐจีน จากเหตุการณ์สะพานมาร์โค โปโล อันเป็นสาเหตุของสงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่สอง ซึ่งต่อมากลายเป็นส่วนหนึ่งของสงครามโลกครั้งที่สอง ด้วยเหตุนี้ การแข่งขันครั้งที่ 11 ซึ่งกำหนดจัดขึ้น ที่นครโอซากาของจักรวรรดิญี่ปุ่น ในปีถัดจากนั้น (พ.ศ. 2481; ค.ศ. 1938) จึงต้องยกเลิกไป

 ข้อมูลการแข่งขัน 
การแข่งขันในครั้งที่ 1 เป็นครั้งเดียวที่ใช้ชื่อว่า "กีฬาโอลิมปิกแห่งตะวันออกไกล" โดยตั้งแต่ครั้งที่ 2 เป็นต้นไปจนถึงครั้งสุดท้าย มีการเปลี่ยนชื่อเป็น "กีฬาชิงชนะเลิศแห่งตะวันออกไกล" ทั้งนี้ ในการแข่งขันครั้งที่ 6 ลู ซัลวาดอร์ (Lou Salvador) นักกีฬาบาสเกตบอลของฟิลิปปินส์ เป็นผู้ทำลายสถิติตลอดกาล (ในขณะนั้น) ด้วยการเป็นผู้เดียวที่ทำคะแนนมากที่สุด ในการแข่งขันบาสเกตบอลระดับนานาชาตินัดเดียว ซึ่งเขาทำได้ถึง 116 คะแนน จนกระทั่งสามารถคว้าเหรียญทองไปครองในที่สุด ด้วยการนำทีมชนะเลิศเหนือทีมของสาธารณรัฐจีนฯBocobo, Christian; Beth Celis (2004). Legends and Heroes of Philippine Basketball. Philippines: Christian Bocobo. pp. 131. ISBN 0-9763202-0-7.
 ครั้งที่ วัน/เดือน/พ.ศ.(ค.ศ.) เจ้าภาพ กีฬา ประเทศเข้าร่วม 1 4-11 กุมภาพันธ์พ.ศ. 2456 (ค.ศ. 1913)  กรุงมะนิลา17px กรีฑา17px ว่ายน้ำ17px ฟุตบอล17px บาสเกตบอล17px เทนนิส17px เบสบอล  หมู่เกาะฟิลิปปินส์25px อาณานิคมช่องแคบ (หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของบริเตน) หมู่เกาะฮ่องกงของบริเตน (ฮ่องกงของจีน) จักรวรรดิญี่ปุ่น สาธารณรัฐจีน ราชอาณาจักรสยาม 2 15-22 พฤษภาคมพ.ศ. 2458 (ค.ศ. 1915)  นครเซี่ยงไฮ้17px กรีฑา17px ว่ายน้ำ17px จักรยาน17px ฟุตบอล17px บาสเกตบอล17px เทนนิส17px เบสบอล 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2460(ค.ศ. 1917)  กรุงโตเกียว ไม่มีข้อมูล หมู่เกาะฟิลิปปินส์25px อาณานิคมช่องแคบ (หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของบริเตน) หมู่เกาะฮ่องกงของบริเตน (ฮ่องกงของจีน) จักรวรรดิญี่ปุ่น สาธารณรัฐจีน ราชอาณาจักรสยาม 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2462(ค.ศ. 1919)  กรุงมะนิลา 5 30 พฤษภาคม - 4 มิถุนายนพ.ศ. 2464 (ค.ศ. 1921)  นครเซียงไฮ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2466(ค.ศ. 1923)  นครโอซากา จักรวรรดิญี่ปุ่น หมู่เกาะฟิลิปปินส์ฯ สาธารณรัฐจีนฯ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2468(ค.ศ. 1925)  กรุงมะนิลา 8 สิงหาคม พ.ศ. 2470(ค.ศ. 1927)  นครเซียงไฮ เครือรัฐฟิลิปปินส์25px  อาณานิคมช่องแคบ (หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของบริเตน) หมู่เกาะฮ่องกงของบริเตน (ฮ่องกงของจีน) จักรวรรดิญี่ปุ่น สาธารณรัฐจีน ราชอาณาจักรสยาม 9 24-31 พฤษภาคมพ.ศ. 2473 (ค.ศ. 1930)  กรุงโตเกียว17px กรีฑา17px บาสเกตบอล17px เบสบอล17px มวยสากล17px จักรยาน17px ฮอกกี้17px ฟุตบอล17px ยิมนาสติก17px ว่ายน้ำ17px เทนนิส  เครือรัฐฟิลิปปินส์25px อาณานิคมช่องแคบ (หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของบริเตน) หมู่เกาะฮ่องกงของบริเตน (ฮ่องกงของจีน) จักรวรรดิญี่ปุ่น สาธารณรัฐจีน ราชอาณาจักรสยาม 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2477(ค.ศ. 1934)  กรุงมะนิลา17px กรีฑา17px ว่ายน้ำ17px ฟุตบอล17px บาสเกตบอล17px เทนนิส17px เบสบอล หมู่เกาะฟิลิปปินส์ฯ25px อาณานิคมช่องแคบ (หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของบริเตน) หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์ (อินโดนีเซีย) จักรวรรดิญี่ปุ่น สาธารณรัฐจีนฯ ราชอาณาจักรสยาม 11 พ.ศ. 2481(ค.ศ. 1938)  นครโอซากายกเลิกการแข่งขันหลังจากเกิดสงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่สอง เมื่อ พ.ศ. 2480
 หมายเหตุ - ในช่อง "ประเทศเข้าร่วม" ประเทศซึ่งเป็นเจ้าเหรียญทอง แสดงด้วยตัวหนา ประเทศซึ่งได้เหรียญทองเป็นอันดับสอง แสดงด้วยตัวเอน หากไม่มีการแสดงตัวหนาหรือตัวเอน หมายถึงไม่มีข้อมูลในส่วนนั้น

 ดูเพิ่ม 
 เอเชียนเกมส์
 สภาโอลิมปิกแห่งเอเชีย
 สหพันธ์เอเชียนเกมส์

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 กีฬาชิงชนะเลิศแห่งตะวันออกไกล  จากเว็บไซต์สภาโอลิมปิกแห่งเอเชีย 
 ประวัติสมาคมกีฬาแห่งตะวันออกไกล  
 ประวัติโดยสังเขปของการแข่งขันกีฬาชิงชนะเลิศแห่งตะวันออกไกล  
 ประมวลภาพการแข่งขันกีฬาชิงชนะเลิศแห่งตะวันออกไกล  
 ญี่ปุ่นและจีน กับการแข่งขันกีฬาชิงชนะเลิศแห่งตะวันออกไกล 
 การแข่งขันกีฬาชิงชนะเลิศแห่งตะวันออกไกล ครั้งที่ 6  
 บัญชีรายชื่อนักกีฬาบาสเกตบอลฟิลิปปินส์ ในกีฬาชิงชนะเลิศแห่งตะวันออกไกล  
 ข้อมูลสังเขปของผลการแข่งขันบาสเกตบอล 

หมวดหมู่:การแข่งขันกีฬาระหว่างประเทศในภาคพื้นเอเชีย
หมวดหมู่:การแข่งขันกีฬาหลายประเภท
หมวดหมู่:เอเชียนเกมส์