ปรงไข่

ปรงไข่ () เป็นพืชตระกูลเฟิร์นโบราณ ซึ่งอยู่ในจำพวกพืชเมล็ดเปลือยเช่นเดียวกันกับพวกแปะก๊วยและสน มีลำต้นเป็นเหง้าอยู่ใต้ดิน ชอบขึ้นอยู่ตามที่ชื้นแฉะ ส่วนมากมักพบตามบริเวณใกล้แหล่งน้ำ เป็นพืชที่ความทนทานสูงและมีอายุยืน มีชื่อพื้นเมืองอื่น ๆ คือ ปรงทะเล ปรงแดง(สมุทรสาคร) แสม (ใต้) ผักชล (อีสาน) ปรงทอง ปรงใหญ่  และบีโย (มลายู-สตูล)ปรงไข่  ผักพื้นบ้าน ปรงไข่ วิวัฒนาการของพืชและสัตว์

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
 ปรงไข่เป็นพืชตระกูลเฟิร์น สูงประมาณ 1-3 เมตร เป็นไม้พื้นล่าง ชอบขึ้นตามที่ชุ่มชื้นและชื้นแฉะ เช่น ป่าชายเลนและบริเวณแหล่งน้ำต่าง ๆ
 ลำต้น: มีลำต้นเป็นเหง้าอยู่ใต้ดินลักษณะขนานไปกับพื้นดิน ส่วนใบจะชูขึ้นมาเป็นกอด้านบน ด้านล่างของโค่นต้นจะมีรากค้ำยัน  
 ใบ: มีอยู่ 2 แบบ แบบแรกคือตอนที่ต้นปรงไข่ยังมีขนาดเล็กจะมีลักษณะ แบบใบเดียวเป็นรูปไข่ สีเขียวและขอบขนาน เมื่อโตขึ้นจะลักษณะแบบใบประกอบขนนกคล้ายหอกแต่ปลายมน กว้าง 1-2 นิ้ว ยาว 120-270 ซม.   มียอดอ่อนสีแดง ลักษณะหนาหยาบมีการสร้างสปอร์อยู่ใต้ใบ ที่ท้องใบมีจุดสีน้ำตาลแดงปรงไข่  ฐานข้อมูลพรรณไม้ที่ใช้ในงานภูมิสถาปัตยกรรมปรงไข่  aquatoyou.com

การเจริญเติบโต
เป็นพืชที่ชอบดินที่ชุ่มชื้นมีความชื้นสูงและมีอินทรีย์วัตถุมาก ปริมาณแสงที่ชอบคือแดดจัดจนถึงปานกลาง

การกระจายพันธุ์และแหล่งที่พบ
จะพบมากในป่าชายเลนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และส่วนมากของประเทศไทยจะพบที่ภาคใต้และภาคตะวันออก
ประโยชน์
สรรพคุณ
 ยาง:   ทาแผล   ดับพิษและทาฝีเพื่อดูดหนอง
 หัว    
 ฝนกับน้ำข้าว เพื่อทาแก้โรคเริม
 ต้มแล้วพอก เพื่อแก้อาการบวม  ฟกช้ำ
 ตำกับหัวว่าวและหัวจาก เพื่อทาแก้โรคงูสวัดและโรคเริม
 ฝนกับน้ำปูนใส เพื่อทาแก้โรคไฟลามทุ่ง โรคลำลาบเพลิง โรคเริม  โรคงูสวัด
 แช่กับน้ำหอยโข่ง เพื่อทาแก้โรคไฟลามทุ่ง โรคลำลาบเพลิง โรคเริม  โรคงูสวัด
 ยอดอ่อน: สามารถกินเป็นอาหารได้เช่น แกงเลียง หรือแกงส้มและผักลวกจิ้มน้ำพริก แต่ถ้าเป็นคนอินเดีย ศรีลังกาและมาเลเซีย จะใช้ทำเป็นอาหารโดยการนำไปทำผักสลัด  
ด้านอื่น ๆ
 จัดสวน
 ปลูกเป็นไม้ประดับ
 ทำเป็นที่พักหรือกระท่อมแบบชั่วคราว โดยใช้ใบที่แก่ไปตากแห้งแล้วมาผูกติดกันเป็นฝากั้นห้องหรือเพดาน  ส่วนมากจะทำในแถบหมู่เกาะมหาสมุทรแปซิฟิกและประเทศเวียดนามปรงไข่ วันวานของบางกรูด

อ้างอิง

หมวดหมู่:สกุลปรงไข่