การหาอายุจากคาร์บอนกัมมันตรังสี

การหาอายุจากคาร์บอนกัมมันตรังสีศัพท์บัญญัติ ราชบัณฑิตยสถาน (, มักเรียกสั้นๆว่า การหาอายุคาร์บอน) เป็นวิธีการหาอายุจากธาตุกัมมันตรังสี (radiometric dating)  รูปแบบหนึ่งโดยการใช้ปรากฏการณ์ธรรมชาติของ คาร์บอน-14 () ซึ่งเป็นธาตุกัมมันตรังสี เพื่อประมาณการอายุของวัสดุคาร์บอน-แบริ่ง ได้ถึงประมาณ 58,000 ถึง 62,000 ปี แบบหยาบ หรือ ยังไม่สามารถบ่งชี้ได้แน่ชัด การหาอายุคาร์บอนมักนำมาใช้บ่งบอกอายุของคาร์บอนระหว่าง "ช่วงก่อนปัจจุบัน(BP)" กับ "ช่วงปัจจุบัน" ตามที่กำหนดไว้คือปีคริสต์ศักราช 1950 ซึ่งเป็นอายุที่สามารถบ่งชี้ได้เพื่อเทียบกับวันตามปฏิทิน หนึ่งในสิ่งที่ใช้การคำนวณหาอายุของคาร์บอนมากที่สุดคือ การประมาณการอายุของซากสารประกอบอินทรีย์ที่ได้จากการขุดค้นทางโบราณคดี ในขณะที่พืชเปลี่ยนคาร์บอนไดออกไซด์() ในชั้นบรรยากาศ ด้วยการแยกอินทรียวัตถุตามขั้นตอนการสังเคราะห์ด้วยแสง เป็นการเพิ่มปริมาณของ ให้ใกล้เคียงกับระดับของไอโซโทปคาร์บอนในชั้นบรรยากาศ เมื่อพืชตายหรือถูกกินโดยสิ่งมีชีวิตอื่น(ตัวอย่าง โดยมนุษย์หรือสัตว์อื่นๆ) การสะสมของส่วนประกอบ หยุดตัวลง และวัตถุลดลงตามอัตราเลขชี้กำลังเนื่องจากการย่อยสลายธาตุกัมมันตรังสีของ จากการเปรียบเทียบอัตราส่วนคงเหลือของ ของวัตถุตัวอย่างเมื่อเปรียบเทียบจาก ในชั้นบรรยากาศ ช่วยให้สามารถประเมินอายุของวัตถุตัวอย่างได้

เทคนิคการหาอายุของคาร์บอนนี้ได้รับการพัฒนาโดย Willard Libby และเพื่อนร่วมสถาบันศึกษาของเขาที่มหาวิทยาลัยชิคาโกในปีค.ศ. 1949

ในประเทศไทย หน่วยงานที่ให้บริการตรวจหาอายุด้วยวิธีคาร์บอนกัมมันตรังสีคือ สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)

 พื้นฐานทางเคมีและกายภาพ 
ธาตุคาร์บอนมีสถานะคงที่ 2 สถานะคือ ไอโซโทปปลอดรังสีได้แก่ คาร์บอน-12 (มีนิวตรอน 6 โปรตอน 6) และ คาร์บอน-13 และไอโซโทปที่ไม่เสถียรคือ คาร์บอน-14 () ซึ่งมีนิวตรอน 8 ตัว และยังคงหลงเหลือตกค้างอยู่บนโลก คาร์บอน-14 มีอายุสัมพัทธ์ของครึ่งชีวิตประมาณ 5,730 ปี กล่าวคือจำนวนโมเลกุลของคาร์บอน-14 จะเหลือครึ่งหนึ่งเมื่อมีอายุครบ 5,730 ปี โดยการสลายให้อนุภาคบีตา

 การประยุกต์ใช้ 

 การประยุกต์ใช้ในงานโบราณคดี 

 การประยุกต์ใช้ด้านธรณีวิทยา 

 ตัวอย่างการหาอายุคาร์บอน 

 รอยเท้าโบราณแห่งอากาฮัวลินกา
 ถ้ำชูเวต์
 สมุดทะเลเดดซี
 ดูลอวคอธี
 อีฟแห่งนาฮารอน
 สตรีฮารัลด์สแกร์
 ชายเคนเนวิก
 ผ้าห่อศพแห่งตูริน
 ทะเลสาบโครงกระดูก
 การปะทุของเขาธีรา
 แผนที่วินลันด์

 ดูเพิ่ม 

 Arizona Accelerator Mass Spectrometry Laboratory
 Carbon sequestration
 Cosmogenic isotopes
 Discussion of half-life and average-life or mean-lifetime
 Environmental isotopes
 Old wood

 อ้างอิง 

  ดูเพิ่ม 

 Radiocarbon - The main international journal of record for research articles and date lists relevant to 14C 
 C14dating.com - General information on Radiocarbon dating 
 calib.org - Calibration program, Marine Reservoir database, and bomb calibration
 NOSAMS: National Ocean Sciences Accelerator Mass Spectrometry Facility at the Woods Hole Oceanographic Institution
 Discussion of calibration (from U Oxford)
 Several calibration programs can be found at www.radiocarbon.org 
 CalPal Online (Cologne Radiocarbon Calibration & Paleoclimate Research Package)
 OxCal program (Oxford Calibration)
 Fairbanks' Radiocarbon Calibration program (for prior to 12400 BP) 
 Notes on radiocarbon dating, including movies illustrating the atomic physics  (from UC Santa Barbara)
 Carbon Dating-How it works?

หมวดหมู่:คาร์บอน
หมวดหมู่:สิ่งประดิษฐ์ของสหรัฐ
หมวดหมู่:กัมมันตรังสี