พุทธวงศ์

พุทธวงศ์ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน, พิมพ์ครั้งที่ 3, ราชบัณฑิตยสถาน, 2552, หน้า 129 (; หมายถึง สายของพระพุทธเจ้า) เป็นปกรณ์ชีวประวัติที่กล่าวถึงชีวิตของพระโคตมพุทธเจ้าและพระพุทธเจ้า 28 พระองค์ก่อนหน้าและทำนายไว้ว่าพระองค์จะทรงบรรลุพุทธภาวะ พุทธวงศ์เป็นหนังสือเล่มที่ 14 ในขุททกนิกาย ซึ่งเป็นพระสุตตันตปิฎกลำดับที่ห้าและท้ายสุด พระสุตตันตปิฎกเป็นหนึ่งใน ปิฎก ที่อยู่ในพระไตรปิฎกหรือพระไตรปิฎกภาษาบาลีของศาสนาพุทธนิกายเถรวาท

นักวิชาการส่วนใหญ่ถือว่า พุทธวงศ์ เขียนขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 1 ถึง 2 ร่วมกับอปทานและจริยาปิฎก และถือว่าเป็นหนังสือรุ่นหลังที่บรรจุเข้าในพระไตรปิฎกภาษาบาลีA textual and Historical Analysis of the Khuddaka Nikaya – Oliver Abeynayake Ph. D. , Colombo,  First Edition – 1984, p. 113.

สรุป

พระโคตมพุทธเจ้าได้ตรัสเรื่องพุทธวงศ์ไว้คราวประทับ ณ นิโครธาราม ระหว่างการเสด็จนิวัตกรุงกบิลพัสดุ์ (หลังตรัสรู้) การสืบสายพุทธวงศ์ไม่ได้มาจากการสืบสายโลหิตหรือการชิงอำนาจปราบดาภิเษกอย่างการสืบราชสมบัติ แต่มาจากสั่งสมบำเพ็ญบารมีและรับพยากรณ์จากพระพุทธเจ้าในอดีต ในการสังคายนาครั้งที่ 1 ในศาสนาพุทธ พระอรหันต์สาวกที่ร่วมสังคายนาได้จัดให้เรื่อง "พุทธวงศ์" นี้เป็นคัมภีร์หนึ่งในหมวดอปทาน ขุททกนิกาย พระสุตตันตปิฎกในพระไตรปิฎกภาษาบาลี

ศาสนาพุทธเชื่อว่าพระพุทธเจ้าในอดีตมีจำนวนมากมายนับไม่ถ้วนสุชีพ ปุญญานุภาพ, พระไตรปิฎก ฉบับสำหรับประชาชน, , กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2550, หน้า 636 แต่พระพุทธเจ้าในอดีตที่พระโคตมพุทธเจ้าทรงนับเข้าในพุทธวงศ์ของพระองค์มีอยู่ 24 พระองค์ เพราะ 24 พระองค์นี้เป็นผู้ประทานพยากรณ์ว่าพระโคตมโพธิสัตว์จะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าในอนาคต เมื่อรวมพระโคตมพุทธเจ้าด้วย จึงมีพระพุทธเจ้าทั้งสิ้น 25 พระองค์ในพุทธวงศ์

 ลำดับพระพุทธเจ้าในพุทธวงศ์ 

 วงศ์ที่ 1 พระทีปังกรพุทธเจ้า
 วงศ์ที่ 2 พระโกณฑัญญพุทธเจ้า
 วงศ์ที่ 3 พระมังคลพุทธเจ้า
 วงศ์ที่ 4 พระสุมนพุทธเจ้า
 วงศ์ที่ 5 พระเรวตพุทธเจ้า
 วงศ์ที่ 6 พระโสภิตพุทธเจ้า
 วงศ์ที่ 7 พระอโนมทัสสีพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 8 พระปทุมพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 9 พระนารทพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 10 พระปทุมุตตรพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 11 พระสุเมธพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 12 พระสุชาตพุทธเจ้า

 วงศ์ที่ 13 พระปิยทัสสีพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 14 พระอัตถทัสสีพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 15 พระธัมมทัสสีพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 16 พระสิทธัตถพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 17 พระติสสพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 18 พระปุสสพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 19 พระวิปัสสีพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 20 พระสิขีพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 21 พระเวสสภูพุทธเจ้า
 วงศ์ที่ 22 พระกกุสันธพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 23 พระโกนาคมนพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 24 พระกัสสปพุทธเจ้า 
 วงศ์ที่ 25 พระโคตมพุทธเจ้า (พระพุทธเจ้าพระองค์ปัจจุบัน)

ดูเพิ่ม
 จริยาปิฎก
 นิทานชาดก
 บารมี

 อ้างอิง 

ข้อมูล




แหล่งข้อมูลอื่น
 The chronicle of twenty-four Buddhas, by Mingun Sayadaw, edited and translated by Professor U Ko Lay and U Tin Lwin, Yangon, Myanmar. Includes only chapters 1, 22, 23, and 24.

หมวดหมู่:ความเชื่อในศาสนาพุทธ

หมวดหมู่:ขุททกนิกาย