สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร)

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์  นามเดิม ฟื้น พลายภู่ ฉายา ชุตินฺธโร (20 มีนาคม พ.ศ. 2448 - 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539) เป็นสมเด็จพระราชาคณะ อดีตเจ้าคณะใหญ่หนกลาง อดีตกรรมการมหาเถรสมาคม อดีตแม่กองบาลีสนามหลวง และอดีตเจ้าอาวาสวัดสามพระยา

ชาติภูมิ
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ นามเดิมว่า ฟื้น พลายภู่ เกิดเมื่อวันอังคารที่ 3 แรม 11 ค่ำ เดือน 4 ปีมะเส็ง เวลา 07.30 น. ตรงกับวันอังคารที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2448 ที่บ้าน หมู่ที่ 1 บ้านคลองสะแก ตำบลคลองสะแก อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นบุตรของนายฟุ้ง พรายภู่ และนางกัง พรายภู่

บรรพชาและอุปสมบท
บรรพชา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ บรรพชาเป็นสามเณรเมื่ออายุ 17 ปี เมื่อ พ.ศ. 2465 ปีจอ ณ พัทธสีมาวัดสามพระยา ตำบลวัดสามพระยา อำเภอพระนคร จังหวัดพระนคร โดยมีพระธรรมดิลก (ขาว เขมโก) ครั้งยังดำรงสมณศักดิ์เป็นพระสุธรรมธีรคุณ เจ้าอาวาสวัดสามพระยา เป็นพระอุปัชฌาย์

อุปสมบท
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่อวันอาทิตย์ที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2469 ณ พัทธสีมาวัดสามพระยา ตำบลวัดสามพระยา อำเภอพระนคร จังหวัพระนคร โดยมี พระธรรมดิลก (ขาว เขมโก) ครั้งยังดำรงสมณศักดิ์เป็น พระสุธรรมธีรคุณ เจ้าอาวาสวัดสามพระยา เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูปลัดผาด เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และ พระมหาสละ เป็นพระอนุสาวนาจารย์

 วิทยฐานะ 
 พ.ศ. 2465 - สอบได้นักธรรมชั้นตรี สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2466 - สอบได้นักธรรมชั้นโท สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัพระนคร
 พ.ศ. 2467 - สอบได้นักธรรมชั้นเอก สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2469 - สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2470 - สอบได้เปรียญธรรม 4 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2471 - สอบได้เปรียญธรรม 5 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2472 - สอบได้เปรียญธรรม 6 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2473 - สอบได้เปรียญธรรม 7 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2479 - สอบได้เปรียญธรรม 8 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2480 - สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร

หน้าที่การงาน
ด้านการปกครอง
 พ.ศ. 2481
 เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดสามพระยา
 เป็นเจ้าอาวาสวัดสามพระยาราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความกระทรวงธรรมการ แผนกกรมธรรมการ เรื่อง ตั้งเจ้าอาวาสพระอารามหลวง วัดสามพระยา, เล่ม 55, ตอน 0 ง, 23 พฤษภาคม 2481, หน้า 408
 เป็นเจ้าคณะหมวดบางขุนพรหม แขวงกลาง จังหวัดพระนคร
 เป็นรองเจ้าคณะมณฑลพิษณุโลก
 เป็นผู้ทำการแทนเจ้าคณะมณฑลพิษณุโลก
 พ.ศ. 2482
 เป็นเจ้าคณะมณฑลเหนือ
 เป็นเจ้าคณะอำเภอบางกอกน้อย จังหวัดธนบุรี
 พ.ศ. 2484
 เป็นสมาชิกสังฆสภา
 เป็นหัวหน้าพระธรรมธร
 พ.ศ. 2501 เป็นคณะกรรมการพิจารณาข้อบกพร่องของพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2484
 พ.ศ. 2502 เป็นคณะกรรมการพิจารณาแก้ไข เพิ่มเติม ตัดทอน ข้อบกพร่องของพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2484
 พ.ศ. 2503
 เป็นสังฆมนตรีว่าการองค์การศึกษาราชกิจจานุเบกษา, ประกาศ ตั้งคณะสังฆมนตรี, เล่ม 77, ตอน 41 ง, 17 พฤษภาคม 2503, หน้า 1438
 เป็นคณะกรรมการสังฆาณัติระเบียบพระคณาธิการ (ก.ส.พ.)
 เป็นคณะกรรมการดำเนินการสร้างธรรมสภา
 พ.ศ. 2504
 เป็นคณะกรรมการอำนวยการตั้งโรงเรียนพระคณาธิการ
 เป็นคณะกรรมการพิจารณาปรับปรุง แก้ไข สังฆาณัติ ระเบียบพระคณาธิการ พ.ศ. 2486
 เป็นคณะกรรมการยกร่างหลักสูตรการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี
 พ.ศ. 2485 - 2516 เป็นเจ้าคณะจังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2506 - 2513 เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม
 พ.ศ. 2506
 เป็นคณะอนุกรรมการร่างกฎมหาเถรสมาคม ว่าด้วยระเบียบการประชุมมหาเถรสมาคม
 เป็นคณะอนุกรรมการร่างกฎมหาเถรสมาคม ว่าด้วยการกำหนดหน้าที่ตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2506
 เป็นคณะอนุกรรมการพิจารณาร่างกฎมหาเถรสมาคม ว่าด้วยเขตและอำนาจหน้าที่ในการปกครองคณะสงฆ์ส่วนภูมิภาค
 พ.ศ. 2507
 เป็นประธานอนุกรรมการพิจารณาร่างระเบียบการเดินทางไปต่างประเทศของพระภิกษุสามเณร (ศ.ต.ภ.)
 เป็นประธานอนุกรรมการพิจารณาศาสนสมบัติกลางประจำ (พ.ส.ป.)
 พ.ศ. 2507 - 2508 เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าคณะภาค 1 - 18
 พ.ศ. 2519 - พ.ศ. 2539 ไดัรับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าคณะใหญ่หนกลาง

 งานการศึกษา 
พ.ศ. 2470 เป็นครูสอนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม-บาลี สำนักเรียนวัดสามพระยา
พ.ศ. 2473 เป็นกรรมการตรวจธรรมสนามหลวง
พ.ศ. 2480 เป็นกรรมการตรวจบาลีสนามหลวง
พ.ศ. 2489 เป็นผู้อำนวยการสำนักอบรมสงฆ์ (ส.อ.ส)วัดสามพระยา
พ.ศ. 2495 เป็นผู้อำนวยการสภาการศึกษาแห่ง ส.อ.ส
พ.ศ. 2503 เป็นแม่กองบาลีสนามหลวง

 สมณศักดิ์ 
 พ.ศ. 2481 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระปริยัติโศภนราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนและตั้งสมณศักดิ์ 2481
 พ.ศ. 2491 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพเวที ตรีปิฎกคุณ สุนทรธรรมภูษิต ยติคณิศร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนและตั้งสมณศักดิ์ 2491
 พ.ศ. 2500 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมคุณาภรณ์ สุนทรคัมภีรญาณ ตรีปิฎกปฏิภาณพิเศษ สุตตันตประเภทโกศล วิมลมหันตคณาทร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนและตั้งสมณศักดิ์ 2500
 พ.ศ. 2506 เป็นรองสมเด็จพระราชาคณะที่ พระธรรมปัญญาบดี ศรีวิสุทธิคุณ วิบุลปรีชาญาณนายก ตรีปิฎกคุณาลังการวิภูสิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาสมณศักดิ์, เล่ม 80, ตอน 122 ฉบับพิเศษ, 27 ธันวาคม 2506, หน้า 12-15
 พ.ศ. 2518 เป็นสมเด็จพระราชาคณะที่ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์  ญาณอดุลสุนทรนายก ตรีปิฎกปฏิภาณพิเศษ สุตตันตประเภทโกศล วิมลมหันตคณาทร มหาคณิสสรบวรสังฆาราม คามวาสี อรัณยวาสีราชกิจจานุเบกษา,  พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาสมณศักดิ์ (พระธรรมปัญญาบดี เป็นสมเด็จพระราชาคณะ , พระพรหมมุนี เป็นสมเด็จพระราชาคณะ ประกาศ ณ วันที่ ๕ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๑๘)

 มรณภาพ  
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร) ได้ถึงแก่มรณภาพด้วยภาวะออกซิเจนในเส้นเลือดต่ำผิดปกติ เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539 เวลา 09:19 น. ณ โรงพยาบาลศิริราช สิริรวมอายุได้  พรรษา 69 มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2539 ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์วัดสามพระยา 

ฟื้น ชุตินฺธโร
ฟื้น ชุตินฺธโร
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:กรรมการมหาเถรสมาคม
หมวดหมู่:สังฆมนตรีว่าการองค์การศึกษา
หมวดหมู่:เจ้าคณะใหญ่หนกลาง
หมวดหมู่:เจ้าคณะกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:เจ้าอาวาสวัดสามพระยา
หมวดหมู่:แม่กองบาลีสนามหลวง
หมวดหมู่:เปรียญธรรม 9 ประโยค
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอนครหลวง
หมวดหมู่:อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยา