ผีตาโขน

ผีตาโขน เป็นเทศกาลที่จัดขึ้นในอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย ซึ่งตั้งอยู่ทางภาคอีสาน ของประเทศไทย เป็นเทศกาลที่เกิดขึ้นในเดือน 7 ซึ่งมักจัดมากกว่าสามวันในบางช่วงระหว่างเดือนมีนาคม และกรกฎาคม โดยจัดขึ้นในวันที่ได้รับเลือกให้จัดขึ้นในแต่ละปีโดยคนทรงประจำเมือง ซึ่งงานบุญประเพณีพื้นบ้านนี้มีชื่อเรียกว่า บุญหลวง โดยแบ่งออกเป็นเทศกาล ผีตาโขน, ประเพณีบุญบั้งไฟ และงานบุญหลวง (หรือ บุญผะเหวด)ดำรงค์ รักษ์จรรยาวงศ์ และ ธนโชติ ศรีบุญเรือง. เดลินิวส์. ฉบับที่ 22,896. วันพุธที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2555. . หน้า 16

ผีตาโขน นั้น เดิมมีชื่อเรียกว่า ผีตามคน เป็นเทศกาลที่ได้รับอิทธิพลมาจากมหาเวสสันดรชาดก ชาดกในทางพระพุทธศาสนา ที่ว่าถึงพระเวสสันดร และพระนางมัทรี จะเดินทางออกจากป่ากลับสู่เมืองหลวง บรรดาสัตว์ป่ารวมถึงภูติผีที่อาศัยอยู่ในป่านั้น ได้ออกมาส่งเสด็จด้วยอาลัย

ซึ่งวันแรกจะเป็นเทศกาลผีตาโขน ซึ่งเรียกวันนี้ว่า วันรวม (วันโฮม) โดยจะมีพิธีเบิก พระอุปคุตต์ ในบริเวณระหว่างลำน้ำหมันกับลำน้ำศอก ส่วนวันที่สองของเทศกาลดังกล่าวจะมีพิธีจุดบั้งไฟบูชา พร้อมด้วยเครื่องแต่งกายที่หลากหลาย รวมถึงการแข่งขันเต้นรำตลอดจนขบวนพาเหรด ส่วนในวันที่สามและวันสุดท้ายจะมีการให้ชาวบ้านฟังเทศน์ 

และประเพณียังคงมีความเชื่อกันว่า สำหรับคนที่เล่นหรือมีการแต่งตัวเป็นผีตาโขนใหญ่ ต้องถอดเครื่องแต่งกายผีตาโขนใหญ่ออกให้หมดและนำไปทิ้งในแม่น้ำหมัน ห้ามนำเข้าบ้าน เป็นการทิ้งความทุกข์ยากและสิ่งเลวร้ายไป และรอจนถึงปีหน้าจึงค่อยทำเล่นกันใหม่

นอกจากนี้ ผีตาโขนยังได้รับการนำมาใช้เป็นสัญลักษณ์ และฉายาประจำสโมสรฟุตบอลเลย ซิตี้

 ผีตาโขนในสื่อต่าง ๆ 

 ละครโทรทัศน์ 
 ผีตาโขน - พ.ศ. 2568 ออกอากาศทาง ช่อง 8 นำแสดงโดย อรปรียา เนซ่า มามูดี้, กันตพล ชมภูพันธ์

 ดูเพิ่ม 
 มหาเวสสันดรชาดก
 ประเพณีบุญบั้งไฟ

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Phi Ta Khon - Thai Ways Magazine  
 ประเพณีแห่ผีตาโขน - คลังปัญญาไทย
 Phi Ta Khon Masks  

หมวดหมู่:วัฒนธรรมของจังหวัดเลย
หมวดหมู่:อำเภอด่านซ้าย
หมวดหมู่:คติชนไทย
หมวดหมู่:ประเพณีในศาสนาพุทธของไทย
หมวดหมู่:วันสำคัญทางศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:เทศกาลพุทธในประเทศไทย
หมวดหมู่:สมบัติประจำชาติไทย
หมวดหมู่:ผีไทย
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธในจังหวัดเลย
หมวดหมู่:เหตุการณ์ในเดือนกรกฎาคม
หมวดหมู่:วันสำคัญในเดือนกรกฎาคม