การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2526

การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2526 นับเป็น การเลือกตั้งทั่วไปครั้งที่ 13 ของประเทศไทย การเลือกตั้งครั้งนี้ เกิดจากรัฐบาล โดย พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ นายกรัฐมนตรีได้ตราพระราชกฤษฎีกายุบสภา และพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้ทรงลงพระปรมาภิไธยในวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2526 โดยกำหนดให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) ในวันที่ 18 เมษายน ปีเดียวกัน หรืออีก 1 เดือนต่อมา

สืบเนื่องจากการที่ ส.ส. และสมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) ฝ่ายที่ทางกองทัพสนับสนุนมีความขัดแย้งกันกรณีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ฉบับ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 เพื่อไม่ให้มีการเลือกตั้งแบบรวมเขต รวมเบอร์

 ผลการเลือกตั้ง 
เนื่องจากบทเฉพาะกาลของ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 นั้นยังไม่สิ้นสุด ทำให้การลงสมัครรับเลือกตั้งในครั้งนี้ยังมีผู้สมัครอิสระที่ไม่สังกัดพรรคการเมืองอีกด้วย

ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2526
|- bgcolor="#E9E9E9"
! colspan=2 |<center>พรรค
! คะแนนเสียง
! <center>%
! <center>ที่นั่ง
|-
|bgcolor=Navy |
|align=left|กิจสังคม
|7,103,177
|26.8 
| 
|-
|bgcolor= |
|align=left|ชาติไทย
|6,315,568
|23.8 
| 
|-
| bgcolor= |
| align="left" |ประชาธิปัตย์
|4,144,414
|15.6 
| 
|-
| bgcolor= |
| align="left" |ประชากรไทย
|2,395,795
|9.03
| 
|-
| bgcolor=#777777 |
| align="left" |ไม่สังกัดพรรค
|
|
| 
|-
| bgcolor= |
| align="left" |สยามประชาธิปไตย
|839,915
|3.17
| 
|-
| bgcolor= |
| align="left" |ชาติประชาธิปไตย
|2,137,780
|8.06
| 
|-
| bgcolor= |
| align="left" |ประชาไทย
|
|
| 
|-
| bgcolor= |
| align="left" |ก้าวหน้า
|
|
| 
|-
| bgcolor= |
| align="left" |สังคมประชาธิปไตย
|
|
| 
|-
| bgcolor= |
| align="left" |ประชาเสรี
|
|
| 
|-

|align=left colspan=2|คะแนนสมบูรณ์
|
|100
|324
|-

| colspan="5" bgcolor="#E9E9E9"|
|-
|align=left colspan=2|คะแนนเสีย
|
| bgcolor="#E9E9E9" colspan="2" rowspan="4"|
|-
|align=left colspan=2|ไม่ประสงค์ลงคะแนน
|-
| align=left colspan=2|จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง
| 12,295,339
|-
|a lign=left colspan=2|จำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง
| 24,224,470
|-
| colspan="5" bgcolor="#E9E9E9"|
|-
|align=left colspan=5| ที่มา: รัฐสภาสาร ปีที่ 31 ฉบับที่ 4 (เม.ย.2526)
|}

จนเมื่อบทเฉพาะกาลสิ้นสุดลงในวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2526 ได้มี สส. เข้าสังกัดพรรคการเมืองทั้งสิ้น ดังนี้

<center>พรรค <center>ที่นั่ง ที่นั่งเปลี่ยนชาติไทย  35กิจสังคม  9ประชาธิปัตย์  1ประชากรไทย  0ชาติประชาธิปไตย  0ก้าวหน้า  0สังคมประชาธิปไตย  0ปวงชนชาวไทย  1ประชาเสรี  0รวมทั้งสิ้น324

 ภายหลังการเลือกตั้ง 
ก่อนบทเฉพาะกาลของรัฐธรรมนูญจะสิ้นสุด ผลการเลือกตั้งปรากฏว่าพรรคกิจสังคม ซึ่งมีหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช เป็นหัวหน้าพรรค มีศักยภาพในการจัดตั้งรัฐบาล โดยได้ประกาศจับมือกับพรรคประชาธิปัตย์, พรรคประชากรไทย และพรรคชาติประชาธิปไตย เพื่อจัดตั้งรัฐบาลผสม

อย่างไรก็ตาม ในช่วงเวลาเดียวกัน พรรคชาติไทย ซึ่งมีพลตรีประมาณ อดิเรกสาร เป็นหัวหน้าพรรค ได้ประกาศความตั้งใจจัดตั้งรัฐบาลคู่ขนานเช่นกัน โดยมุ่งรวมเสียงจากพรรคการเมืองขนาดเล็กทั้งหมด นอกจากนี้ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรคประชาไทยและพรรคสยามประชาธิปไตย ยังได้ตัดสินใจย้ายเข้าสังกัดพรรคชาติไทย ส่งผลให้จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรคชาติไทยเพิ่มขึ้น และทำให้สถานการณ์การจัดตั้งรัฐบาลในขณะนั้นมีความไม่แน่นอนและการแข่งขันทางการเมืองสูง

ภายหลังบทเฉพาะกาลของรัฐธรรมนูญสิ้นสุดลง ได้มีการรวมตัวของพรรคการเมืองขนาดเล็กและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ไม่สังกัดพรรคเข้าสังกัดพรรคการเมืองต่าง ๆ ส่งผลให้พรรคชาติไทยสามารถรวบรวมสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้มากที่สุดคือ 108 คน และประกาศจัดตั้งรัฐบาลคู่ขนานกับพรรคกิจสังคม

อย่างไรก็ตาม ในขณะนั้นยังไม่มีพรรคการเมืองใดครองเสียงเกินกึ่งหนึ่งของสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งมีสมาชิกทั้งหมด 324 คน ต่อมา พรรคกิจสังคม, พรรคประชาธิปัตย์ และ พรรคประชากรไทย ได้บรรลุข้อตกลงร่วมกันในการสนับสนุนพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ ให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีต่อไปเป็นสมัยที่ 2 ขณะที่ พรรคชาติไทยได้รวมตัวกับพรรคการเมืองอื่น ๆ เพื่อทำหน้าที่เป็นฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร

ต่อมา พลเอกเปรมได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเป็นสมัยที่สอง เมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2526 การจัดตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ประกอบด้วยรัฐมนตรีจำนวน 44 คน นับเป็นคณะรัฐมนตรีคณะที่ 43 และคณะรัฐมนตรีดังกล่าวได้เข้าถวายสัตย์ปฏิญาณตนต่อหน้าพระพักตร์เพื่อเข้ารับตำแหน่งอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2526ยุบสภา ประกาศเลือกตั้งเร็วที่สุด การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ 3 พรรคการเมืองร่วมมือตั้งรับฐาล พล.อ.เปรมถูกเสนอชื่อให้เป็นนายกรัฐมนตรีอีกสมัยหนึ่ง หน้า 185, กาลานุกรมสยามประเทศไทย 2485-2554 โดย ชาญวิทย์ เกษตรศิริ ISBN 978-974-228-070-3 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่: การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป
หมวดหมู่:การเลือกตั้งใน พ.ศ. 2526
หมวดหมู่:การเลือกตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2526
หมวดหมู่:การเมืองไทยในปี พ.ศ. 2526