กระจง

กระจง หรือ ไก้ () สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำพวกเคี้ยวเอื้องขนาดเล็กสกุลหนึ่ง จัดอยู่ในสกุล Tragulus (/ทรา-กู-ลัส/) ในวงศ์ Tragulidae 

โดยคำว่า Tragulus มาจากคำว่า Tragos หมายถึง "แพะ" ในภาษากรีก ขณะที่ ulus ในภาษาละตินหมายถึง "เล็ก" มีน้ำหนักตัวประมาณ 0.7–8.0 กิโลกรัม (1.5–17.6 ปอนด์) มีความยาวประมาณ 40–75 เซนติเมตร (16–30 นิ้ว) จัดเป็นสัตว์กีบคู่ที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลก แต่กระจงชนิดที่ใหญ่ที่สุดก็มีขนาดใหญ่กว่าแอนทีโลปในสกุล Neotragus บางสายพันธุ์ในทวีปแอฟริกาNowak, R. M. (eds) (1999). Walker's Mammals of the World. 6th edition. Johns Hopkins University Press.

กระจง มีรูปร่างคล้ายกวาง แต่ไม่มีเขาและไม่มีต่อมน้ำตา พบกระจายพันธุ์ในทวีปเอเชีย ตั้งแต่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้, จีนตอนใต้ (ตอนใต้ของมณฑลยูนนาน), ตอนใต้ของเกาะปาลาวันในฟิลิปปินส์ ตัวผู้มีลักษณะเด่น คือ มีเขี้ยวแหลมคมงอกออกมาหนึ่งคู่ ใช้ในการต่อสู้ ซึ่งในประเทศไทยมีผู้นำมาทำเป็นเครื่องราง เป็นสัตว์ที่หากินและอยู่ตามลำพังตัวเดียวในพงป่าทึบ หากินในเวลากลางคืน กินพืช เช่น ผลไม้, ลูกไม้, เมล็ดพืช, หญ้า และผักต่าง ๆ เป็นอาหาร 

กระจง เป็นสัตว์ที่มีกีบเท้าคมมาก หากมีผู้อุ้มหรือจับโดยไม่ระวังตัวอาจถูกถีบเป็นแผลเหวอะได้ ในนิทานพื้นบ้านของแหลมมลายู กระจงถูกเรียกว่า "กันจิล" มักถูกให้ภาพของความเป็นสัตว์เจ้าเล่ห์ฉลาดแกมโกง เอาเปรียบผู้อื่น กันจิลในภาษามลายูยังมีความหมายถึงผู้ที่มีนิสัยดังกล่าวอีกด้วย

การจำแนก
เดิมทีแบ่งออกได้เป็นเพียง 2 ชนิด แต่ในปี ค.ศ. 2004 ได้แบ่งแยกออกเป็น 6 ชนิด ในปัจจุบันMeijaard, I., and C. P. Groves (2004). A taxonomic revision of the Tragulus mouse-deer. Zoological Journal of the Linnean Society 140: 63-102.

 กระจงชวา (Tragulus javanicus) 
 กระจงเล็ก (Tragulus kanchil)  – เป็นชนิดที่พบได้ในประเทศไทย
 กระจงใหญ่ (Tragulus napu) – เป็นชนิดที่พบได้ในประเทศไทย
 กระจงฟิลิปปินส์ (Tragulus nigricans)
 กระจงเวียดนาม (Tragulus versicolor)
 กระจงวิลเลียมสัน (Tragulus williamsoni) เป็นชนิดที่พบได้ในประเทศไทย

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:วงศ์กระจง