กวางซีกา

thumb
thumb
กวางซีกา (; ชื่อทวินาม: Cervus nippon) หรือรู้จักในชื่ออื่น ๆ ว่า กวางลายจุดเหนือ () และกวางญี่ปุ่น () เป็นสปีชีส์ของกวางที่มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกและถูกนำเข้าไปเป็นสัตว์เลี้ยงในหลายพื้นที่บนโลก อดีตพบในตอนใต้ทางภาคเหนือของประเทศเวียดนามไปจนถึงทางเหนือของเขตสหพันธ์ตะวันออกไกลของรัสเซีย ปัจจุบันเกือบจะสูญพันธุ์แล้วในทุกพื้นที่ ยกเว้นในประเทศญี่ปุ่นที่มีประชากรหนาแน่น

 ศัพทมูล 
ชื่อ "ซีกา" มาจากคำว่า "ชิกะ" () ซึ่งเป็นคำในภาษาญี่ปุ่นที่มีความหมายว่า "กวาง" ในประเทศญี่ปุ่น กวางสปีชีส์นี้รู้จักในชื่อ  "กวางญี่ปุ่น" หรือ "นิฮนจิกะ"  () ในภาษาจีนรู้จักในชื่อ "เหมย์ฮฺวาลู่" () เนื่องจากมีลายจุดบนตัวที่คล้ายกับดอกบ๊วย

อนุกรมวิธาน
กวางซีกาเป็นสมาชิกในสกุล Cervus กลุ่มกวางที่รู้จักกันในฐานะกวาง"แท้" ในวงศ์ Cervidae ในอดีต กวางซีกาจัดเข้ากับสกุลนี้ร่วมกับสัตว์ชนิดที่ต่างกัน 9 ชนิด ภายหลังพบว่าสัตว์เหล่านั้นมีพันธุกรรมต่างกัน และจัดใหม่ภายใต้สกุลอื่น ปัจจุบัน กวางที่อยู่ในสกุล Cervus ได้แก่ กวางซีกา กวางแดง (C. elaphus) ในสกอตแลนด์ ยูเรเชีย และแอฟริกาเหนือ (นำเข้าอาร์เจนตินา ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์) และกวางเอลก์ (C. canadensis) ในอเมริกาเหนือ ไซบีเรีย และเอเชียเหนือ-กลาง

หลักฐานทางดีเอ็นเอระบุว่าชนิดที่เคยอยู่ใน Cervus ไม่ได้ใกล้ชิดกันอย่างที่คิด ทำให้มีการสร้างสกุลใหม่ บรรพบุรุษของ Cervus ทุกชนิดน่าจะมีต้นกำเนิดในเอเชียกลาง และน่าจะมีรูปร่างคล้ายกวางซีกา

ชนิดย่อย
การปนเปื้อนทางพันธุกรรมอย่างร้ายแรงปรากฏในประชากรหลายกลุ่ม โดยเฉพาะในจีน ทำให้สถานะชนิดย่อยหลายชนิดยังคงไม่กระจ่าง สถานะของ C. n. hortulorum ยังไม่ชัดเจนและอาจมีต้นดำเนิดหลายแห่ง จึงไม่แสดงในรายการนี้

C. n. aplodontus, ฮนชูเหนือ
C. n. grassianus, มณฑลซานซี ประเทศจีน
C. n. keramae, หมู่เกาะเครามะในหมู่เกาะรีวกีว ประเทศญี่ปุ่น
C. n. kopschi, จีนใต้
C. n. mandarinus, จีนเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือ
C. n. mantchuricus, จีนตะวันออกเฉียงเหนือ, เกาหลี และรัสเซียตะวันออกไกล
C. n. nippon (ชนิดต้นแบบ), ฮนชูใต้, ชิโกกุ และคีวชู
C. n. pseudaxis, เวียดนามเหนือ
C. n. pulchellus, เกาะสึชิมะ
C. n. sichuanicus, จีนตะวันตก
C. n. sintikuensis, ไต้หวัน
C. n. soloensis, ฟิลิปปินส์ใต้ (ในอดีตนำเข้าเกาะโจโล; ไม่ทราบต้นกำเนิดชนิดย่อย น่าจะสูญพันธุ์)
C. n. taiouanus, ไต้หวัน
C. n. yakushimae, ยากูชิมะ ประเทศญี่ปุ่น
C. n. yesoensis, ฮกไกโด ประเทศญี่ปุ่น

ลักษณะ
กวางซีกาเป็นกวางขนาดกลางมีความสูงจรดหัวไหล่ 50–95 เซนติเมตร หนัก 30–70 กิโลกรัม เพศผู้มีขนาดใหญ่กว่าเพศเมีย มีขนตามลำตัวสีน้ำตาลส้ม มีจุดสีขาวกระจายอยู่ทั่วไป หางสั้นมีสีน้ำตาลอ่อน ก้นมีสีขาว สีขนบริเวณด้านบนและด้านข้าง ลำตัวอาจมีสีที่เข้มกว่าสีขนบริเวณท้องและด้านในของขา มีเขาเฉพาะเพศผู้ เขามีกิ่งก้านแผ่อแอกมาเพียงข้างละ 4 ก้าน มักอาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูงใหญ่ในป่าเบญจพรรณ หรือทุ่งหญ้า ในฝูงมักประกอบไปด้วยเพศเมียเป็นส่วนใหญ่ กวางเพศผู้มีการผลัดเขาทิ้งทุกปี

วัฒนธรรม
กวางซีกาเป็นสัตว์ที่ชาวญี่ปุ่นเชื่อว่าเป็นสัตว์ที่รับใช้เทพเจ้า ในจังหวัดนาระ โดยเฉพาะใกล้ ๆ วัดโทไดจิ กวางซีกาที่อาศัยอยู่ที่นี่ ใช้ชีวิตอย่างเสรี โดยปะปนกับผู้คนทั่วไปโดยไม่มีผู้ใดทำอันตราย 

 ดูเพิ่ม 
 สวนสาธารณะนาระ
 เซ็มเบกวาง

อ้างอิง



 บรรณานุกรม 



 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Nara's Sika Deer, from The Official Nara Travel Guide 
 Hunting Sika in New Zealand
 Sika Deer Hunting
 Sika Deer in New Zealand and their distribution.

หมวดหมู่:วงศ์ย่อยกวาง
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในประเทศจีน
หมวดหมู่:ปศุสัตว์
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในประเทศเวียดนาม