รายพระนามจักรพรรดิเวียดนาม

ด้านล่างนี้คือ รายพระนามจักรพรรดิเวียดนาม

 ราชวงศ์เจี่ยว (207 ปีก่อนคริสตกาล – 111 ปีก่อนคริสตกาล) 
ยังคงเป็นที่ถกเถียงเกี่ยวกับที่มาของราชวงศ์เจี่ยว (ภาษาจีนออกเสียงว่าราชวงศ์เจ้า) นักประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่จัดให้ราชวงศ์เจี่ยวเป็นราชวงศ์ของชาวเวียดนาม แต่บ้างส่วนก็อ้างว่าราชวงศ์นี้เป็นราชวงศ์ของชาวจีน
 กษัตริย์ พระนามเดิม รัชกาล เจี่ยว หวู เด๊ / เจ้าอู่ตี้<small>Triệu Vũ Đế / Zhào Wǔdì  เจี่ยว ด่า / เจ้า ถัว<small>Triệu Đà / Zhào Tuó   207 ปีก่อนคริสตกาล – 137 ปีก่อนคริสตกาล เจี่ยว วัน เด๊ / เจ้าเหวินตี้<small>Triệu Văn Đế / Zhào Wén Dì  เจี่ยว โห่ / เจ้า หู<small>Triệu Hồ / Zhào Hú  137 ปีก่อนคริสตกาล – 125 ปีก่อนคริสตกาล เจี่ยว มิญ เวือง / เจ้าหมิงหวาง<small>Triệu Minh Vương / Zhào Míng Wáng  เจี่ยว อัญ เต้ / เจ้า อิงฉี<small>Triệu Anh Tề / Zhào Yīngqí  125 ปีก่อนคริสตกาล – 113 ปีก่อนคริสตกาล เจี่ยว อาย เวือง / เจ้าอายหวาง<small>Triệu Ai Vương / Zhào Āi Wáng  เจี่ยว ฮึง / เจ้า ซิง<small>Triệu Hưng / Zhào Xīng  113 ปีก่อนคริสตกาล – 112 ปีก่อนคริสตกาล เจี่ยว เหว่ เยือง เวือง / เจ้าเว่ยหยางหวาง<small>Triệu Vệ Dương Vương / Zhào Wèi Yáng Wáng  เจี่ยว เกี๊ยน ดึ๊ก / เจ้า เจี้ยนเต๋อ<small>Triệu Kiến Đức / Zhào Jiàndé  112 ปีก่อนคริสตกาล – 111 ปีก่อนคริสตกาล

ภายใต้จักรวรรดิจีน
 พี่น้องเจือง (40 - 43) 
 พระราชินี พระนาม รัชกาล พระนางเจือง  เจือง จั้ก<small>Trưng Trắc 40–43

 กบฏตระกูลไหม่ (713–723) 
 กษัตริย์ พระนาม รัชกาล ไหม่ ฮัก เด๋ (梅黑帝)  ไหม่ ทุก ลวน (梅叔鸞)  713–723 ไหม่ เถี่ยว เด๋ (梅少帝)  ไหม่ ทุก หวี (梅叔輝)  722–723 ไหม่ บัก เด่า เด๋ (梅白頭帝)  ไหม่ กี เซิน (梅奇山)  723 -724

 กบฏตระกูลฝุ่ง (779–791) 
 กษัตริย์ พระนาม รัชกาล โบ ข่าย ด่าย เวือง (布蓋大王)  ฝุ่ง ฮึง (馮興)  779–791 ฝุ่ง อาน (馮安)  ฝุ่ง อาน (馮安)  791–791

ราชวงศ์โง
 ลำดับ รายนาม  พระนามเดิม  ครองราชย์ หมายเหตุ1พระเจ้าเตี่ยน โง เวือง(Tiền Ngô Vương)โง เกวี่ยน(Ngô Quyền)ค.ศ. 939 – ค.ศ. 9442พระเจ้าเยือง บิ่ญ เวือง(Dương Bình Vương)เยือง ตาม คา(Dương Tam Kha)ค.ศ. 944 – ค.ศ. 9503พระเจ้าเทียน ซั่ก เวือง(Thiên Sách Vương)โง เซือง เหงิป(Ngô Xương Ngập)ค.ศ. 951– ค.ศ. 9544พระเจ้านาม เติ๊น เวือง(Nam Tấn Vương)โง เซือง วัน(Ngô Xương Văn)ค.ศ. 950 – ค.ศ. 9655พระเจ้าโง ซื้อ เกวิน(Ngô Sứ Quân)โง เซือง ซี้(Ngô Xương Xí)ค.ศ. 965 – ค.ศ. 968

ราชวงศ์ดิญ
 ลำดับ รายนาม  พระนามเดิม  ครองราชย์ หมายเหตุ1สมเด็จพระจักรพรรดิดิญ เตียน ฮหว่าง(Đinh Tiên Hoàng)ดิญ โบะ ลิญ(Đinh Bộ Lĩnh)ค.ศ. 968 – ค.ศ. 9792สมเด็จพระจักรพรรดิดิญ เฟ้ เด๊(Đinh Phế Đế)ดิญ ตว่าน(Đinh Toàn)ค.ศ. 979 – ค.ศ. 980

ราชวงศ์เล
รูปพระนามรัชกาล80pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล ดั่ย หั่ญ ค.ศ. 980– ค.ศ. 100580pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล ตรุง ตง ค.ศ. 1005– ค.ศ. 100580pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล ว่าง ตร๊าว ค.ศ. 1005– ค.ศ. 1009

ราชวงศ์ลี้
รูปพระนามรัชกาล80pxสมเด็จพระจักรพรรดิลี้ ท้าย โต๋ ค.ศ. 1009– ค.ศ. 102880pxสมเด็จพระจักรพรรดิลี้ ท้าย ตง ค.ศ. 1028– ค.ศ. 105680pxสมเด็จพระจักรพรรดิลี้ ทั้ญ ตง ค.ศ. 1056– ค.ศ. 107280pxสมเด็จพระจักรพรรดิลี้ เญิน ตง ค.ศ. 1072– ค.ศ. 112780pxสมเด็จพระจักรพรรดิลี้ เทิ่น ตง ค.ศ. 1127– ค.ศ. 113880pxสมเด็จพระจักรพรรดิลี้ อัญ ตง ค.ศ. 1138– ค.ศ. 117580pxสมเด็จพระจักรพรรดิลี้ กาว ตง ค.ศ. 1176– ค.ศ. 121080pxสมเด็จพระจักรพรรดิลี้ เจิ๋นค.ศ. 1209– ค.ศ. 120980pxสมเด็จพระจักรพรรดิลี้ เหว่ ตง ค.ศ. 1211– ค.ศ. 122480pxสมเด็จพระจักรพรรดิลี้ เหงวียน เวืองค.ศ. 1214– ค.ศ. 121680pxสมเด็จพระจักรพรรดินีลี้ เจียว ฮหว่าง ค.ศ. 1224– ค.ศ. 1225

ราชวงศ์เจิ่น
รูปพระนามรัชกาล สมเด็จพระจักรพรรดิเจิ่น ท้าย ตง ค.ศ. 1226– ค.ศ. 1258 สมเด็จพระจักรพรรดิเจิ่น ทั้ญ ตง ค.ศ. 1258– ค.ศ. 127880pxสมเด็จพระจักรพรรดิเจิ่น เญิน ตง ค.ศ. 1278– ค.ศ. 129380pxสมเด็จพระจักรพรรดิเจิ่น อัญ ตง ค.ศ. 1293– ค.ศ. 131480pxสมเด็จพระจักรพรรดิเจิ่น มิ่ญ ตง ค.ศ. 1314– ค.ศ. 132980pxสมเด็จพระจักรพรรดิเจิ่น เฮี้ยน ตง ค.ศ. 1329– ค.ศ. 134180pxสมเด็จพระจักรพรรดิเจิ่น หยู ตง ค.ศ. 1341– ค.ศ. 136980pxสมเด็จพระจักรพรรดิเซือง เหญิต เหล ค.ศ. 1369– ค.ศ. 137080pxสมเด็จพระจักรพรรดิเจิ่น เหว่ ตง ค.ศ. 1370– ค.ศ. 137280pxสมเด็จพระจักรพรรดิเจิ่น เสวะ ตง ค.ศ. 1372– ค.ศ. 137780pxสมเด็จพระจักรพรรดิเจิ่น เฟ้ เด๊ ค.ศ. 1377– ค.ศ. 138880pxสมเด็จพระจักรพรรดิเจิ่น ถุ่น ตง ค.ศ. 1388– ค.ศ. 139880pxสมเด็จพระจักรพรรดิเจิ่น เที้ยว เด๊ ค.ศ. 1398– ค.ศ. 1400

ราชวงศ์โห่
รูปพระนามรัชกาล80pxสมเด็จพระจักรพรรดิโห่ กวี๊ ลี ค.ศ. 1400– ค.ศ. 140180pxสมเด็จพระจักรพรรดิโห่ ฮ้าน เทือง ค.ศ. 1401– ค.ศ. 1407

ราชวงศ์เจิ่น
รูปพระนามรัชกาล80pxสมเด็จพระจักรพรรดิสาน ดิ่ญ เด๊ ค.ศ. 1407– ค.ศ. 140980pxสมเด็จพระจักรพรรดิจุ่ง กวาง เด๊ ค.ศ. 1409– ค.ศ. 1414

ภายใต้จีน
รูปพระนามรัชกาล80pxเจิ่น ก๋าว ค.ศ. 1426– ค.ศ. 1428

ราชวงศ์เหิ่วเล
รูปพระนามรัชกาล80pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล ท้าย โต๋ ค.ศ. 1428– ค.ศ. 143380pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล ท้าย ตง ค.ศ. 1433– ค.ศ. 144280pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล เญิน ตง ค.ศ. 1442– ค.ศ. 145480pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล งี เดิน ค.ศ. 1459– ค.ศ. 146080pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล ทั้ญ ตง ค.ศ. 1460– ค.ศ. 149780pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล เฮี้ยน ตง ค.ศ. 1497– ค.ศ. 150480pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล ตุ๊ก ตง ค.ศ. 1504– ค.ศ. 150580pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล อวี หมุก ค.ศ. 1505– ค.ศ. 150980pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล เตือง สึก ค.ศ. 1509– ค.ศ. 151680pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล เจียว ตง ค.ศ. 1516– ค.ศ. 152280pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล กุง ฮหว่าง ค.ศ. 1522– ค.ศ. 1527

ราชวงศ์หมัก (เหนือ)
รูปพระนามรัชกาล80pxสมเด็จพระจักรพรรดิหมัก ท้าย โต๋ ค.ศ. 1527– ค.ศ. 152980pxสมเด็จพระจักรพรรดิหมัก ท้าย ตง ค.ศ. 1530– ค.ศ. 154080pxสมเด็จพระจักรพรรดิหมัก เฮี้ยน ตงค.ศ. 1540– ค.ศ. 154680pxสมเด็จพระจักรพรรดิหมัก เตวียน ตงค.ศ. 1546– ค.ศ. 156180pxสมเด็จพระจักรพรรดิหมัก เหมิว เหิปค.ศ. 1561– ค.ศ. 159280pxสมเด็จพระจักรพรรดิหมัก ตว่านค.ศ. 1592– ค.ศ. 1592

ราชวงศ์เล (ใต้)
รูปพระนามรัชกาล80px สมเด็จพระจักรพรรดิเล จาง ตง  ค.ศ. 1533– ค.ศ. 154880pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล จุง ตง ค.ศ. 1548– ค.ศ. 155680pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล อัญ ตง ค.ศ. 1556– ค.ศ. 157380pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล เท้ ตงค.ศ. 1573-ค.ศ. 159980pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล กิ๊ญ ตง ค.ศ. 1599– ค.ศ. 161980pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล เถิ่น ตง ค.ศ. 1619– ค.ศ. 164380pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล เจิน ตง ค.ศ. 1643– ค.ศ. 164980pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล เถิ่น ตง  (ครั้งที่ 2)ค.ศ. 1649– ค.ศ. 166280pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล ฮเหวี่ยน ตง ค.ศ. 1662– ค.ศ. 167180pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล ซา ตง ค.ศ. 1671– ค.ศ. 167580pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล ฮี ตง ค.ศ. 1675– ค.ศ. 170580pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล สุ ตง ค.ศ. 1705– ค.ศ. 172980pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล ซวี เฝื่อง ค.ศ. 1729– ค.ศ. 173280pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล ถ่วน ตง ค.ศ. 1732– ค.ศ. 173580pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล อี๊ ตง ค.ศ. 1735– ค.ศ. 174080pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล เหียน ตง ค.ศ. 1740– ค.ศ. 178680pxสมเด็จพระจักรพรรดิเล เหมิน เด๊ ค.ศ. 1786– ค.ศ. 1789

ยุคขุนศึก
ตระกูนจิ่นห์
รูปพระนามรัชกาล80pxจิ่นห์ เกี่ยม ค.ศ. 1545 – 157080pxจิ่นห์ ตุ่ง ค.ศ. 1570 – 162380pxจิ่นห์ ต๋าง ค.ศ. 1623 – 165280pxจิ่นห์ ตัก ค.ศ. 1653 – 168280pxจิ่นห์ กั่น ค.ศ. 1682 – 170980pxจิ่น เกือง ค.ศ. 1709 – 172980pxจิ่นห์ เกียง ค.ศ. 1729 – 174080pxจิ่นห์ ซอน ค.ศ. 1740 – 176780pxจิ่นห์ ซัม ค.ศ. 1767 – 178280pxจิ่นห์ ก๋านค.ศ. 1782 – 178280pxจิ่นห์ ก๋าย ค.ศ. 1782 – 178680pxจิ่นห์ บ่ง ค.ศ. 1786 – 1787

ตระกูลเหงียน
รูปพระนามรัชกาล80pxเหงียน หว่าง ค.ศ. 1558 – 161380pxเหงียน ฟุก เหงียน ค.ศ. 1613 – 163580pxเหงียน ฟุก ลาน ค.ศ. 1635 – 164880pxเหงียน ฟุก เถิ่น ค.ศ. 1648 – 168780pxเหงียน ฟุก เจิ่น ค.ศ. 1687 – 169180pxเหงียน ฟุก ชู ค.ศ. 1691 – 172580pxเหงียน ฟุก จู ค.ศ. 1725 – 173880pxเหงียน ฟุก โกท ค.ศ. 1738 – 176580pxเหงียน ฟุก เตริ่น ค.ศ. 1765 – 177780pxเหงียน ฟุก เดือง ค.ศ. 1777 – 1778  100pxเหงียน ฟุก อันห์ ค.ศ. 1777 – 1802

ราชวงศ์เต็ยเซิน
รูปพระนามรัชกาล80pxสมเด็จพระจักรพรรดิเหงียน หญัก ค.ศ. 1778 – 179380pxสมเด็จพระจักรพรรดิเหงียน ฮเหวะ ค.ศ. 1788 – 1792 80pxสมเด็จพระจักรพรรดิเหงียน กวาง ตว๋าน ค.ศ. 1792 – 1802

ราชวงศ์เหวียน
ราชวงศ์เหงียน (Nhà Nguyễn: ค.ศ. 1802-1945) เป็นราชวงศ์สุดท้ายของจักรวรรดิราชวงศ์เหวียน ก่อนถูกผนวกเข้าอินโดจีนของฝรั่งเศส

+ จักรพรรดิราชวงศ์เหงียน (ค.ศ. 1802 – 1945) พระบรมฉายาลักษณ์ พระนามแต่งตั้งพระนามเรียกขาน(อักษรจีน–อักษรโรมัน)พระนามเดิม ความสัมพันธ์กับรัชกาลก่อน พระชนม์ชีพ (ค.ศ.)รัชศก (ค.ศ.) การสิ้นสุดรัชกาล  หมายเหตุ 100px เท้ โต๋世祖 Thế Tổ กาว ฮหว่าง เด๊高皇帝 Cao hoàng đế เหงียน ฟุก อั๊ญ阮福映Nguyễn Phước Ánh ขุนศึกเหงียน  1762 – 1820 ยา ล็อง  嘉隆   1802 – 1820 สวรรคต ทรงรวบรวมประเทศได้และก่อตั้งราชวงศ์สุดท้ายของเวียดนามและเป็นผู้ตั้งชื่อประเทศว่าเวียดนาม 100px ทั้ญ โต๋聖祖 Thánh Tổ เญิน ฮหว่าง เด๊仁皇帝Nhơn hoàng đế เหงียน ฟุก เกี๋ยว阮福晈Nguyễn Phước Kiểu พระราชโอรส 1791 – 1841 มิญ หมั่ง  明命  1820 – 1841 สวรรคต รวมอาณาจักรจามปาได้และเปลี่ยนชื่อประเทศเป็นดั่ยนาม 100px เฮี้ยน โต๋憲祖 Hiến Tổ เจือง ฮหว่าง เด๊章皇帝 Chương Hoàng Đế เหงียน ฟุก เตวี่ยน阮福暶Nguyễn Phước Tuyền พระราชโอรส 1807 – 1847 เถี่ยว จิ  紹治   1841 – 1847 สวรรคต — 100px ดึ๊ก ตง翼宗 Dực Tông  อัญ ฮหว่าง เด๊英皇帝 Anh hoàng đế เหงียน ฟุก ถี่阮福時Nguyễn Phước Thì พระราชโอรส 1829 – 1883 ตึ ดึ๊ก  嗣德   1847 – 1883 สวรรคต เผชิญหน้ากับฝรั่งเศสและต้องยกโคชินไชนาให้กับฝรั่งเศส 100px กุง ตง恭宗Cung Tông  ฮเหวะ ฮหว่าง เด๊惠皇帝Huệ hoàng đế เหงียน ฟุก อึง เจิน阮福膺禛Nguyễn Phước Ưng Chân พระราชภาติยะhttps://www.gotoknow.org/posts/217707 1852 – 1883 หยุก ดึ๊ก  育德   1883 ถูกบังคับสละราชสมบัติ เป็นจักรพรรดิได้เพียงสามวัน 100px|link=Special:FilePath/協和皇帝.jpg —  — เหงียน ฟุก ทัง阮福昇Nguyễn Phước Thăng พระปิตุลา (พระราชโอรสของจักรพรรดิเทียวจิ)  1847 – 1883 เหียป ฮหว่า  協和  1883 กระทำอัตวินิบาตกรรม; สวรรคต เสียเอกราชให้แก่ฝรั่งเศสในรัชกาลนี้ หลังจากเกิดการลงนามในสนธิสัญญาเมืองเว้ (ค.ศ. 1883) 100px สาน ตง簡宗Giản Tông  หงิ ฮหว่าง เด๊毅皇帝Nghị hoàng đế เหงียน ฟุก เหา阮福昊Nguyễn Phước Hạo พระภาติยะ(พระโอรสของพระเชษฐาของจักรพรรดิเหียป ฮหว่า)  1869 – 1884 เกี๊ยน ฟุก  建福  1883 – 1884 ถูกลอบปลงพระชนม์; สวรรคต เป็นจักรพรรดิที่ครองราชย์เพียงแค่ 4 เดือนท่ามกลางความวุ่นวายสับสน 100px —  — เหงียน ฟุก มิญ阮福明Nguyễn Phước Minh พระเชษฐา 1872 – 1943 ห่าม งี  咸宜  1884 – 1885 ถูกบังคับสละราชสมบัติ ถูกขับออกจากราชสมบัติเพราะความล้มเหลวของอุบายประตูตะวันตกและพยายามก่อกบฏอีกแต่ถูกจับกุมในปี 1888 และถูกเนรเทศไปยังแอลจีเรีย 100px กั๋ญ ตง景宗Cảnh Tông  ถ่วน ฮหว่าง เด๊純皇帝 Thuần Hoàng Đế เหงียน ฟุก เบี่ยน阮福昪Nguyễn Phước Biện พระเชษฐา  1864 – 1889 ด่ง คั้ญ  同慶   1885 – 1889 สวรรคต นิยมตะวันตก 100px —  — เหงียน ฟุก เจียว阮福昭Nguyễn Phúc Chiêu พระญาติ (พระราชโอรสของจักรพรรดิหยุก ดึ๊ก) 1879 – 1954 ถั่ญ ท้าย  成泰  1889 – 1907 ถูกบังคับสละราชสมบัติ — 100px —  — เหงียน ฟุก ฮหวาง阮福晃Nguyễn Phước Hoảng พระราชโอรส 1900 – 1945 ซวี เติน  維新   1907 – 1916 ถูกบังคับสละราชสมบัติ — 100px ฮหวั่ง ตง弘宗Hoằng Tông  เตวียน ฮหว่าง เด๊宣皇帝 Tuyên Hoàng Đế เหงียน ฟุก ต๊วน阮福晙Nguyễn Phước Tuấn พระญาติ (พระราชโอรสของจักรพรรดิด่ง คั้ญ) 1885 – 1925  ขาย ดิ่ญ  啟定  1916 – 1925 เสด็จสวรรคต มีความสัมพันธ์อันดีกับฝรั่งเศสและเป็นหุ่นเชิดทางการเมืองให้ฝรั่งเศส พระองค์ไม่เป็นที่นิยมของประชาชนเวียดนาม ผู้นำชาตินิยมกล่าวหาพระองค์ว่าขายชาติให้กับฝรั่งเศสและใช้ชีวิตอย่างหรูหราขณะที่ประชาชนถูกฝรั่งเศสกดขี่ 100px —  — เหงียน ฟุก เทียน阮福晪Nguyễn Phước Thiển² พระราชโอรส 1913 – 1997 บ๋าวดั่ย  保大  1926 – 1945 ถูกบังคับสละราชสมบัติ ทรงสถาปนาจักรวรรดิเวียดนามในขณะที่ญี่ปุ่นยึดครองอินโดจีนในสงครามโลกครั้งที่ 2 ต่อมาได้ทรงสละราชสมบัติและมอบอำนาจให้โฮจิมินห์ อันเป็นจุดจบของระบอบราชาธิปไตยของเวียดนาม แม้ว่าภายหลังได้ถูกถอดถอนจากฐานะพระประมุขของรัฐของรัฐเวียดนามแล้ว พระองค์ก็ยังไม่เป็นที่นิยมของประชาชนเวียดนาม เพราะถูกมองว่าเป็นหุ่นเชิดของฝรั่งเศส

 อ้างอิง 

ภาษาไทย
 นายหยองกองทหารปืนใหญ่. ''พงศาวดารญวน.''' พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: ศรีปัญญา. 2560.

ภาษาเวียดนาม
 Trần Trọng Kim (1971), Việt Nam sử lược (in Vietnamese), Saigon: Center for School Materials

ดูเพิ่ม
 ราชวงศ์เหงียน
 จักรวรรดิเวียดนาม

ว
*