หลวงพ่อเนียม

เจ้าอธิการเนียม ธมฺมโชติ นิยมเรียกว่า "หลวงพ่อเนียม วัดน้อย" เป็นพระสงฆ์ชาวไทย มีสมณศักดิ์เป็นเจ้าอธิการ ตำแหน่งทางพระสังฆาธิการเป็นอดีตเจ้าคณะหมวด และอดีตเจ้าอาวาสวัดน้อย ตำบลโคกคราม อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี

 ประวัติ 
ประวัติ เจ้าอธิการเนียม ธมฺมโชติ ไม่ชัดเจน ยังมีความคลุมเครือและคลาดเคลื่อน ชีวประวัติในส่วนของชาติภูมิ ปัจจุบันแบ่งออกเป็น 2 ฉบับ คือ

 ชาติภูมิ (ฉบับญาติ) 
ชื่อ เนียม พื้นเพเดิมอยู่ย่านคลองชักพระ ธนบุรี เป็นบุตรในจำนวนพี่น้อง 7 คน (ตัวเลขจำนวนไม่แน่นอน) ของนายคง กับนางราญ สมัยนั้นยังไม่มีนามสกุลใช้ (ภายหลังญาติส่วนหนึ่งใช้นามสกุล คงสำราญ และสำราญมาก) ครอบครัวประกอบอาชีพเกษตรกร (ทำสวน) 

วัยเด็ก พี่ของหลวงพ่อเนียมคนหนึ่งอพยพมาตั้งครอบครัว ทำไร่นาที่บ้านป่าพฤกษ์ อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี จึงพาหลวงพ่อเนียมซึ่งเป็นเด็กอพยพมาด้วย แล้วภายหลังลูกหลานส่วนหนึ่งอพยพครอบครัวไปอยู่ที่บ้านซ่อง ต.มดแดง อ.ศรีประจันต์ จ.สุพรรณบุรีมนัส โอภากุล. (2535). หลวงพ่อเนียม วัดน้อย. ใน อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ พระครูถาวรธรรมพิศิษฏ์ (หลวงพ่อมั่น จนฺทโชโต) อดีตเจ้าอาวาสวัดเจ้าขาว และเจ้าคณะตำบลตะค่า ณ เมรุ วัดเจ้าขาว อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี. สุพรรณบุรี: มนัสการพิมพ์.

 ชาติภูมิ (ฉบับศิษย์) 
ชื่อ เนียม บิดาเป็นชาวบ้านซ่อง ต.มดแดง อ.ศรีประจันต์ จ.สุพรรณบุรี มารดาเป็นชาวบ้านป่าพฤกษ์ อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี ต่อมาบิดาครองคู่กับมารดา ตั้งบ้านเรือนอยู่ที่บ้านป่าพฤกษ์ อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี มีบุตรธิดาจำนวนหลายคน รวมทั้งหลวงพ่อเนียมจึงถือกำเนิดที่หมู่บ้านนี้

วัยเด็ก บิดามารดานำไปฝากวัดใกล้บ้านเกิด จะเป็นวัดป่าพฤกษ์หรือวัดตะค่า อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี ไม่ชัดเจน เพื่อให้ศึกษาเล่าเรียนหนังสือและวิชาต่าง ๆวัดน้อย. (2553). หลวงปู่เนียม ธมฺมโชติ วัดน้อย สุพรรณบุรี. ม.ป.ท. : ม.ป.พ.

 ชาตกาล 
ชาตกาลของหลวงพ่อเนียมไม่ชัดเจน สันนิษฐานจากคำบอกเล่าของนายคำ มณีอินทร์ (ลูกศิษย์หลวงพ่อเนียม) เล่าว่ามรณภาพเมื่ออายุ 80 ปี พอดีมนัส โอภากุล. (2523). หลวงพ่อเนียม วัดน้อย อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี. ใน อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ เรือเอกสาโรจน์ วิชิตนันทน์. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์บางกอกสาส์น. ตามคำบอกเล่าของลูกศิษย์และชาวบ้านสืบต่อมาว่าหลวงพ่อเนียม ชาตะปีชวด มรณภาพวันเพ็ญ เดือน 12 เก็บศพไว้ราว 5 เดือน จึงฌาปนกิจศพ และมีหลักฐานเป็นหนังสือชื่อ ปฏิจจะสมุบบาทกับหนังสือไตรนิกาย เพื่อทำบุญเป็นธรรมทาน เมื่อเดือนมีนาคม รัตนโกสินทรศก 127 ปีที่ 41 ในรัชกาลที่ 5 (พ.ศ. 2451)

เมื่อคำนวณและตรวจดูปฏิทินย้อนหลังทำให้ทราบว่าหลวงพ่อเนียมมรณภาพ วันที่ 8 พฤศจิกายน (ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12) พ.ศ. 2451 (สมัยนั้นเปลี่ยนศักราชใหม่เดือนเมษายน ไม่ใช่เดือนมกราคม) และเมื่อนับถอยหลังไปอีก 80 ปี จึงทำให้ทราบว่าหลวงพ่อเนียมชาตกาล พ.ศ. 2371 ซึ่งตรงกับปีชวดตามคำบอกเล่าพอดี

 วัยเยาว์ 
วัยเยาว์ สันนิษฐานว่าอาจเป็นลูกศิษย์ติดตามพระภิกษุไปอยู่วัดในกรุงเทพมหานคร หรือธนบุรี บ้างก็ว่าบรรพชาเป็นสามเณร แล้วไปจำพรรษาที่วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร ธนบุรี ซึ่งเป็นคำบอกเล่ากันอย่างเลื่อนลอย ไม่มีหลักฐาน

 อุปสมบท 
อุปสมบทเมื่ออายุ 20 ปี ราว พ.ศ. 2391 ณ พัทธสีมาใดไม่ปรากฏหลักฐานชัดเจน บ้างสันนิษฐานว่าพัทธสีมาวัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร ธนบุรี บ้างสันนิษฐานว่าพัทธสีมาวัดละแวกบ้าน คือ วัดป่าพฤกษ์ อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี

อุปสมบทแล้วจำพรรษาอยู่วัดใดไม่ปรากฏหลักฐานชัดเจน มีเพียงข้อสันนิษฐานว่าอาจจำพรรษาที่วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร และวัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร ศึกษาทั้งวิปัสสนาธุระและคันถธุระในกรุงเทพมหานครและธนบุรี รวมเป็นระยะเวลาราว 20 ปี

จากนั้นเดินทางกลับสุพรรณบุรี จำพรรษาอยู่ที่วัดรอเจริญ อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี ในสมัยพระอาจารย์เหมือนเป็นเจ้าอาวาส ต่อมาพระอาจารย์เหมือนเกิดขุ่นข้องหมองใจหลวงพ่อเนียมในเรื่องลูกศิษย์ หลวงพ่อเนียมจึงจะย้ายไปอยู่วัดป่าพฤกษ์ อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี แต่ชาวบ้านวัดน้อย (คนละฟากแม่น้ำเยื้องกับวัดรอเจริญ) ทราบเข้า จึงนิมนต์หลวงพ่อเนียมไปจำพรรษาอยู่ที่วัดน้อย ซึ่งขณะนั้นกำลังเป็นวัดร้าง

หลวงพ่อเนียมและชาวบ้านช่วยกันก่อสร้างอาคาร เสนาสนะ บูรณปฏิสังขรณ์วัดน้อยจนพ้นสภาพวัดร้าง มีความเจริญวัดหนึ่งในชนบท มีประชาชนเคารพและศรัทธาจากทั่วสารทิศ เป็นสำนักวิปัสสนากรรมฐานที่มีชื่อเสียงของจังหวัดสุพรรณบุรีในสมัยนั้น มีพระภิกษุสามเณร ประชาชน ศึกษาวิปัสสนากรรมฐาน และฝากตัวเป็นศิษย์จำนวนมาก อาทิ

 พระอธิการอ่ำ วัดชีปะขาว
 พระอธิการโหน่ง วัดอัมพวัน (คลองมะดัน)
 พระอธิการจอน วัดน้อย
 พระอธิการหอม วัดดอกบัว
 พระครูวิหารกิจจานุการ (ปาน โสนนฺโท) วัดบางนมโค
 พระครูหรุ่น วัดเสาธงทอง
 พระอธิการจุ่น วัดเสาธง
 พระครูศุข วัดกลาง
 พระครูเยี่ยม วัดรอเจริญ
 พระครูวิศาลสุตผล (โต อภิภูริโต) วัดขวาง
 พระอธิการอั้น วัดน้อย
 หลวงราชรักษา (จาด พักตระเกษตริน)
 นายสน ศุภพินิจ
 นายคำ มณีอินทร์
 ฯลฯ

 วัตรปฏิบัติ และปฏิปทา 
หลวงพ่อเนียมมีความเชี่ยวชาญในด้านวิปัสสนากรรมฐาน ท่านช่วยให้การศึกษาแก่ศิษยานุศิษย์อย่างเต็มที่ มีชื่อเสียงในทางรักษาโรคต่าง ๆ มีเรื่องเล่าในอภินิหารต่าง ๆ ท่านเป็นผู้มีความเมตตาต่อสรรพสัตว์ กิจวัตรประจำวันคือ ตื่นแต่เช้ามืด ครองจีวรแล้วปลงอาบัติ เสร็จแล้วนั่งสนทนากับพระภิกษุสามเณรในวัดเป็นการอบรมไปในตัว พ่อรุ่งเช้าจึงออกบิณฑบาตโปรดญาติโยม กลับมาฉันภัตตาหาร แล้วจะนำอาหารไปเลี้ยงสัตว์ต่าง ๆ ที่เข้ามาพึ่งพาอาศัยวัด

 มรณภาพ 
หลวงพ่อเนียม มรณภาพเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2451 (วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12) สิริอายุ 80 ปี อุปสมบทได้ 60 พรรษา เมื่อมรณภาพแล้ว สันนิษฐานว่าคณะศิษย์และช่างภาพได้ช่วยกันจัดลักษณะท่าทาง ฉากหลัง และสิ่งของประกอบ เพื่อถ่ายภาพท่านไว้เป็นที่ระลึก (Post-mortem photography) ในอิริยาบทลักษณะปางไสยาสน์ ตะแคงซ้าย

ราว 5 เดือนต่อมาจึงมีพิธีฌาปนกิจศพ ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2452 (สมัยนั้นเปลี่ยนศักราชใหม่เดือนเมษายน) ณ ฌาปนสถานวัดน้อย อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี โดยเล่ากันว่า สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (แพ ติสฺสเทโว) วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่พระธรรมโกษาจารย์ เจ้าคณะมณฑลนครชัยศรี กับพระพุทธวิถีนายก (บุญ ขนฺธโชติ) ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่เจ้าอธิการบุญ วัดกลางบางแก้ว ร่วมในพิธี

 อ้างอิง 

 สืบตำแหน่ง 

หมวดหมู่:พระสงฆ์ชาวไทย
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:พระเถราจารย์สายสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:เกจิอาจารย์
หมวดหมู่:เจ้าอาวาส
หมวดหมู่:เจ้าคณะตำบล
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดธนบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอบางปลาม้า
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2371
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2451