ภาษาลุนบาวัง

ลุนบาวัง () หรือ ลุนดาเยะฮ์ (Lundayeh) เป็นภาษาที่พูดโดยชาวลุนบาวัง อยู่ในกลุ่มภาษามาลาโย-โพลีเนเซีย ส่วน "ปูโตะฮ์" (Putoh) เป็นอีกชื่อหนึ่งของภาษานี้ในจังหวัดกาลีมันตันตะวันออก

ประวัติ
ภาษาลุนบาวังยังคงเป็นภาษาพูดเป็นหลัก โดยมีสื่อสิ่งพิมพ์ในภาษานี้ที่ไม่ได้เขียนโดยมิชชันนารีหรือนักภาษาศาสตร์น้อยมาก สิ่งตีพิมพ์ที่เขียนขึ้นเป็นภาษาลุนบาวังทั้งหมดฉบับแรกคือคัมภีร์ไบเบิลใน ค.ศ. 1982 ซึ่งมีชื่อว่า บาลาลุกโด (Bala Luk Do) มหาวิทยาลัยวอชิงตันได้รวบรวมศัพทานุกรมลุนบาวัง–อังกฤษใน ค.ศ. 1969 เกอมาโละฮ์ลุนดาเยะฮ์ (Kemaloh Lundayeh) ซึ่งเป็นภาษาย่อยหนึ่งของภาษาลุนบาวังได้รับการรวบรวมในพจนานุกรมลุนดาเยะฮ์และอังกฤษใน ค.ศ. 2006

สัทวิทยา
ภาษาลุนบาวังมีหน่วยเสียงพยัญชนะ 19 หน่วยเสียง, หน่วยเสียงสระ 6 หน่วยเสียง และหน่วยเสียงสระประสม 5 หน่วยเสียง

 หน่วยเสียงพยัญชนะลุนบาวัง ริมฝีปาก ฟัน ปุ่มเหงือก หลังปุ่มเหงือก เพดานแข็ง เพดานอ่อน เส้นเสียง นาสิก m  n   ng  หยุด p  b  bp t d  k  g  gk   กักเสียดแทรกc   เสียดแทรก  s  h  เปิด   l  r  y  w 
รายงานจากรอเบิร์ต บลัสต์ (2006) ภาษาย่อยลุนดาเยะฮ์มีชุดเสียงหยุด ก้อง ผสม  คล้ายกับในภาษาเกอลาบิต แต่ไม่มีเสียง  ธรรมดา

 หน่วยเสียงสระลุนบาวัง ระดับลิ้น หน้า กลาง หลัง ปิด i u  กลางe , e o ,  เปิด a 

+ หน่วยเสียงสระประสมลุนบาวัง อักขรวิธี สัทอักษรสากล ai  au  ia  ou   ui, oi 

ตัวอย่าง
คำอธิษฐานขององค์พระผู้เป็นเจ้า

แปล:
ข้าแต่พระบิดาแห่งข้าพระองค์ทั้งหลาย ผู้ทรงสถิตในสวรรค์ ขอให้พระนามของพระองค์เป็นที่เคารพสักการะ ขอให้แผ่นดินของพระองค์มาตั้งอยู่ ขอให้เป็นไปตามพระทัยของพระองค์ ในสวรรค์เป็นอย่างไรก็ให้เป็นไปอย่างนั้นในแผ่นดินโลก ขอทรงโปรดประทานอาหารประจำวัน แก่ข้าพระองค์ทั้งหลายในกาลวันนี้ และขอทรงโปรด ยกบาปผิดของข้าพระองค์ เหมือนข้าพระองค์ยกโทษผู้ที่ทำผิดต่อข้าพระองค์นั้น และขออย่านำข้าพระองค์เข้าไปในการทดลอง แต่ขอให้พ้นจากซึ่งชั่วร้าย เหตุว่าราชอำนาจ และฤทธิ์เดช และพระสิริเป็นของพระองค์สืบ ๆ ไปเป็นนิตย์ อาเมน (มัทธิว 6:9–13)

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 

 Clayre, Beatrice (1972). "A preliminary comparative study of the Lun Bawang (Murut) and Sa’ban languages of Sarawak". Sarawak Museum Journal 20: 40-41, 45-47.
 Clayre, Beatrice (2014). "A preliminary typology of the languages of Middle Borneo." In Advances in research on cultural and linguistic practices in Borneo, edited by Peter Sercombe, Michael Boutin and Adrian Clynes, 123–151. Phillips, Maine USA: Borneo Research Council.

 Crain, JB (1982). "A Lun Dayeh Engagement Negotiation in Studies of Ethnic Minority Peoples." Contributions to Southeast Asian Ethnography Singapour (1):142-178.
 Deegan, James (1970). "Some Lun Bawang Spirit Chants." The Sarawak Museum Journal 18 (36–37):264–280. 
 Deegan, James, and Robin Usad (1972). "Upai Kasan: A Lun Bawang Folktale". Sarawak Museum Journal 20:107–144.
 Ganang, Ricky, Jay Bouton Crain, and Vicki Pearson-Rounds (2008). Kemaloh Lundayeh-English Dictionary: And, Bibliographic List of Materials Relating to the Lundayeh-Lun Bawang-Kelabit and Related Groups of Sarawak, Sabah, Brunei and East Kalimantan. Vol. 1: Borneo Research Council.
 Garman, M. A., Griffiths, P. D., & Wales, R. J. (1970). Murut (Lun Buwang) prepositions and noun particles in children's speech. Sarawak Museum Journal, 18, 353–376.
 Lees, Shirley. 1959. "Lun Daye Phonemics". Sarawak Museum Journal 9/13-14: 56–62

 Omar, A. H. (1983). The Malay peoples of Malaysia and their languages. Dewan Bahasa dan Pustaka, Kementerian Pelajaran Malaysia.
 Southwell, C. Hudson (1949). ‘The Structure of the Murut Language’. Sarawak Museum Journal 5: 104–115.

ลุนบาวัง
ลุนบาวัง
ลุนบาวัง