มุขนายกประจำมุขมณฑล

มุขนายกประจำมุขมณฑลราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล อังกฤษ-ไทย  ฉบับราชบัณฑิตยสถาน, 2552, หน้า 433, 462 () ในประเทศไทยกรมการศาสนาให้เรียกว่ามุขนายกมิสซังประกาศกระทรวงศึกษาธิการ แยกศัพท์พุทธ-คริสต์, 10 พฤษภาคม 2543 ชาวคาทอลิกในประเทศไทยเรียกว่าพระสังฆราชประจำสังฆมณฑล คือมุขนายกที่พระสันตะปาปาทรงแต่งตั้งให้เป็นประมุขปกครองมุขมณฑลหนึ่ง

 นิกายโรมันคาทอลิก 
 ประเภท 
มุขนายกประจำมุขมณฑล แบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ
มุขนายกมหานคร คือมุขนายกที่เป็นนอกจากจะเป็นประมุขปกครองมุขมณฑลแล้ว ยังเป็นประมุขภาคคริสตจักรด้วย ทำให้มีอำนาจมากกว่ามุขนายกประจำมุขมณฑลอื่น ๆ ที่อยู่ในภาคคริสตจักรเดียวกัน มุขนายกมหานครจึงมีตำแหน่งเป็นอัครมุขนายก และเรียกมุขมณฑลที่ตนปกครองและประจำการอยู่นั้นว่าอัครมุขมณฑล
มุขนายกปริมุขมณฑล คือมุขนายกที่ปกครองเฉพาะมุขมณฑลของตน ไม่ได้ปกครองภาคคริสตจักร จึงมีฐานะเป็นบริวารของมุขนายกมหานคร มุขมณฑลที่มุขนายกประเภทนี้ปกครองเรียกว่าปริมุขมณฑลหรือมุขมณฑล

 ตำแหน่งที่เทียบเท่า 
ในบางเขตปกครองในนิกายโรมันคาทอลิก ยังเป็นเขตปกครองขนาดเล็กหรือเพิ่งเริ่มตั้งคริสตจักร จึงยังไมมีมุขนายกประจำมุขมณฑล แต่พระสันตะปาปาก็ตั้งตำแหน่งอื่นมาทำหน้าที่ปกครองแทน ในประมวลกฎหมายพระศาสนจักรกำหนดให้ตำแหน่งเหล่านี้มีอำนาจเท่ามุขนายกประจำมุขมณฑลได้ในบางกรณี ตำแหน่งเหล่านี้ได้แก่Code of Canon Law, Can. 368
พรีเลตประจำดินแดน (territorial prelate)
อธิการอารามประจำดินแดน (territorial abbot) คือนักพรตที่เป็นผู้ปกครองอารามหรือแอบบีย์
ผู้แทนพระสันตะปาปา (apostolic vicar) คือบาทหลวงที่เป็นประมุขมิสซัง
พรีเฟกต์จากสันตะสำนัก (apostolic prefect)
นักปกครองจากสันตะสำนัก (apostolic administrator)

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:มุขนายก