เหลือบ

เหลือบเป็น แมลงดูดเลือดอันดับDiptera, วงศ์ Tabanidae ที่กัดและสร้างความเจ็บปวดมาก มีลักษณะคล้ายแมลงวันที่มีขนาดใหญ่ บินเสียงดัง และยังเป็นแมลงผสมเกสรที่มีความสำคัญต่อดอกไม้อีกด้วย โดยเฉพาะใน แอฟริกาใต้ เหลือบพบได้ทั่วโลก ไม่พบเฉพาะละติจูดเหนือมากและใต้มาก   บางครั้งเรียก gadflies, breeze fliesWebster's Revised Unabridged Dictionary (1913), p707, zimbs หรือ clegs. ในออสเตรเลียเรียก "March Flies" บางพื้นที่ในแคนาดาพวกมันถูกเรียกว่า  Bull Dog Flies. 

เหลือบถูกค้นพบแล้วประมาณ 4,500 ชนิดทั่วโลก มากกว่า 1000 ชนิด อยู่ในสกุล Tabanus  แบ่งออกเป็น 3 วงศ์ย่อย:
Chrysopsinae
Pangoniinae
Tabaninae
สกุล Zophina ไม่สามารถจัดลงในวงศ์ย่อยอื่น ๆ จึงถูกจำแนกเป็นวงศ์ย่อย Pangoniinae อีก 2 กลุ่มที่รู้จักกันดีคือ เหลือบม้า ใน สกุล Tabanus Linnaeus, 1758 และ เหลือบกวาง ในสกุล Chrysops Meigen, 1802 ซึ่งบางครั้งถูกเรียกว่าเหลือบม้าลายแถบ เนื่องจากลักษณะสีของมัน  

 อาหาร 
ตัวเต็มวัยเหลือบม้ากินน้ำหวานและบางครั้งเกสรดอกไม้ ตัวเมียปกติต้องกินเลือดในการขยายพันธุ์ ตัวผู้ส่วน (กราม) ที่ไม่จำเป็นต้องใช้ของปากลดรูป เหลือบม้าตัวเมียส่วนมากกินเลือดสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม รวมถึงคน แต่บางชนิดกินเลือดนก สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ หรือสัตว์เลื้อยคลาน  ตัวอ่อน ของเหลือบม้าเป็นตัวห้ำ ของ สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง อื่น ๆ โดยขุดดินอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีความชื้น

 พฤติกรรมการกัด 
การกัดจากแมลงที่มีขนาดใหญ่เจ็บมาก เหลือบม้าส่วนใหญ่ทีมีลิ้น (proboscid)สั้น  ใช้กรามที่เหมือนมีดฉีกและ/หรือตัด เนื้อออกจากกัน แมลงกัดที่มีลิ้นยาว เช่น ยุง ปากของมันจะเจาะผิวหนังเหมือนเข็ม

 การขยายพันธุ์ 
วางไข่บนก้อนหิน หรือ พืช ที่ใกล้น้ำ  เมื่อฟัก ตัวอ่อนจะตกลงในน้ำหรือดินที่ชื้นๆ กินสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง เช่น หอยทาก ไส้เดือน และ แมลงอื่นเป็นอาหาร

 การนำโรค 
เหลือบเป็นพาหะนำโรคมาสู่สัตว์ และมนุษย์ เหลือบเป็นพาหะนำโรค equine infectious anaemia virus, และ Trypanosome ขนิดในสกุล :en:Chrysops เป็นพาหะของ Loa loa, โดยนำ ปรสิต filarial worm มาสู่คน  และโรค anthrax สู่วัว ควาย และแกะ และโรค tularemia จากกระต่ายมาสู่คน

เมื่อมีเหลือบเป็นจำนวนมาก การเสียเลือดเป็นปัญหาทั่วไปในสัตว์ สัตว์บางตัวเสียเลือดถึง 300 มล. ในวันเดียวจากเหลือบกัด ซึ่งทำให้มันอ่อนแอหรือตายได้

 ข้อมูลเพิ่มเติม 
Deer fly
List of soldierflies and allies of Great Britain
Use of DNA in forensic entomology

 Gallery 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

Horsefly Tabanus sp. diagnostic photographs
Virtual Field Guide Tabanidae Images 
Family description and images 
Chrysops, Diachlorus, and Tabanus spp. on the UF / IFAS Featured Creatures Web site
Diachlorus ferrugatus, yellow fly on the UF / IFAS Featured Creatures Web site


หมวดหมู่:Biting insects
หมวดหมู่:Insect families