ภาษายะไข่

ภาษายะไข่ (Rakhine) หรือภาษาอาระกัน มีผู้พูดทั้งหมด 765,000 คน พบในพม่า 730,000 คน (พ.ศ. 2544) ในรัฐยะไข่ พบในบังกลาเทศ 35,000 คน (พ.ศ. 2550) จัดอยู่ในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต กลุ่มภาษาทิเบต-พม่า สาขาพม่า-โลโล สาขาย่อยพม่า เป็นภาษาที่ยังคงลักษณะของภาษาพม่าดั้งเดิมไว้ คือยังคงเสียง /ร/ ไว้ได้ ในขณะที่ภาษาพม่าสำเนียงอื่นๆ ออกเสียงเป็น /ย/ ภาษายะไข่มีเสียงสระเปิด  มาก ตัวอย่างเช่นคำว่าเงินเดือน () ภาษาพม่ามาตรฐานออกเสียงว่า  ส่วนภาษายะไข่ออกเสียงว่า   

อักขระโบราณ
พยัญชนะยะไข่ 35 ตัวในยุคเวสาลี ค.ศ. 327 ถึง ค.ศ. 818
15x15px (Ka Gyi)20x20px (Kha Ngay)20x20px (Ga Gwe)20x20px (Kha Kyauk Shay)20x20px (Ng)20x20px (Sa Lone)20x20px (Sa Lim)20x20px (Za Gwe)20x20px (Sith Myahain Swe)20x20px (Nya)20x20px (Tha Thi Cheik)20x20px (Hta Wan Khwe)20x20px (Tar Than Kauk)20x20px (Dh Yi Hmot)20x20px (Na Gyi)20x20px (Ta Wan Tat)20x20px (Ta Wan Si)20x20px (Da Zwe)20x20px (Dh Wan Yup)20x20px (Na Ngay)20x20px (Pa Oo Sauk)20x20px (Fa Phauk Leik)20x20px (Ba Lone)20x20px (Ba Bone Yap)20x20px (Ma)20x20px (Ya)20x20px (Ya Kauk)20x20px (La)20x20px (Wa)20x20px (Tha)20x20px (Sya)20x20px (Sh)20x20px (Ha)20x20px (Ga Gyi)20x20px (Ah)

ต่อไปนี้เป็นเสียงพยัญชนะ สระที่แตกต่างไปในภาษายะไข่:
 ภาษาเขียน ภาษาพม่ามาตรฐาน ภาษายะไข่ หมายเหตุ       e.g.  ("genuine") และ  ("พืช") ออกเสียงเป็น ในภาษายะไข่        -ɛʔ -ɔʔ         e.g.  ("สวน"), ภาษาพม่า  → . ออกเสียงได้หลายอย่าง ในบางคำเป็น (เช่น  "วิญญาณ", จากภาษาพม่า → ).ในบางคำเป็น (e.g.  "oppress", จากภาษาพม่า → ).                  เป็น         มีข้อยกเว้น บางแห่งออกเสียงเป็น, คล้าย  ("ชัดเจน"), ออกเสียง         เช่น  ("carry") และ  ("ยกเลิก") ออกเสียงเป็น และ  ตามลำดับในภาษาพม่า แต่รวมเป็น ในภาษายะไข่                         เริ่มด้วยเสียงนาสิก+ เริ่มด้วยเสียงนาสิก+        เช่น  ("แดง") เป็น  ในภาษาพม่าแต่ ในภาษายะไข่ ในบางคำไม่ได้เปลี่ยนไปจากภาษายะไข่ (เช่น  "แผ่นดิน", มักจะออกเสียง, ไม่ใช่ , หรือ  "แม่", มักจะออกเสียง , ไม่ใช่  มีข้อยกเว้นเมื่อเสียงนาสิกเป็น โดยไม่ได้ขึ้นต้นด้วยเสียงนาสิก(e.g.  "thread", จากภาษาพม่า → ). เริ่มด้วยเสียงนาสิก+        เช่น  ("tender") เป็น  ในภาษาพม่าแต่ ในภาษายะไข่       เช่น  ("ไผ่") เป็น  ในภาษาพม่าแต่  ในภาษายะไข่        พบในบางคำ (เช่น  ("งู") เป็น  ในภาษาพม่าแต่  ในภาษายะไข่)                เกิดขึ้นบางครั้ง (เช่น  ("ต้องการ") เป็น  ในภาษาพม่าแต่~ ในภาษายะไข่)  →        เช่นอนุภาคแสดงปัจจุบันกาล () เกี่ยวข้องกับ () ในภาษายะไข่
เช่น อนุภาคแสดงพหูพจน์ () เกี่ยวข้องกับ () ในภาษายะไข่        พบในบางคำเท่านั้น    -ɛ  -e 

 อ้างอิง 

 Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.

แหล่งข้อมูลอื่น
Joshua project:The Rakhine of Burma
The Rakhine people

ยะไข่
ยะไข่
ยะไข่