ศรีนาถ สุริยะ

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ท่านผู้หญิง ศรีนาถ สุริยะ (28 กรกฎาคม พ.ศ. 2459 - 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554) คุณข้าหลวงใหญ่ในพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี และเป็นพระอาจารย์ประจำพระองค์ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา พระราชธิดาเพียงพระองค์เดียวในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และอดีตคณบดีคณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

ประวัติ
ท่านผู้หญิงศรีนาถมีนามเดิมว่า  ศรีนาถ สุทธะสินธุ  เกิดเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2459 ที่อำเภอคง จังหวัดนครราชสีมา เป็นธิดาของพระนาถปัญญา (ทับทิม สุทธะสินธุ) กับนางแจ่มมานู นาถปัญญา มีพี่น้องร่วมบิดามารดา 3 คน คือ
 พันเอกฟื้น สุทธะสินธุ
 นางกมะลา กวดหุ้มแพร ภรรยานายกวดหุ้มแพร (โต สุจริตกุล)
 ท่านผู้หญิงศรีนาถ สุริยะ

ท่านผู้หญิงศรีนาถได้รับการศึกษาชั้นต้นจากโรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย ได้รับปริญญาอักษรศาสตร์บัณฑิตจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและปริญญาโททางวิชาประวัติศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย  สหรัฐอเมริกา หลังจากสำเร็จการศึกษาแล้ว ท่านผู้หญิงศรีนาถ สุริยะ ได้เข้ารับราชการเป็นอาจารย์และหัวหน้าหมวดสังคมศึกษา โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาต่อมาได้เป็นศึกษานิเทศก์ กรมวิสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการและครั้งสุดท้ายได้ดำรงตำแหน่ง คณบดีคณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (รักษาการแทนคณบดี 1 สิงหาคม 2513 – 26 ธันวาคม 2514 และ ดำรงตำแหน่งคณบดี 27 ธันวาคม 2514 – 31 มกราคม 2517 ลาออกราชการ)

คุณข้าหลวงและพระอาจารย์
ท่านผู้หญิงศรีนาถ สุริยะ  เป็นทั้งคุณข้าหลวงในพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี และพระอาจารย์ในพระองค์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา พระราชธิดาเพียงพระองค์เดียวใน พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว กับพระนางเจ้าสุวัทนาฯ ซึ่งทรงไว้วางพระทัยมาก ท่านผู้หญิงเคยตามเสด็จพระนางเจ้าสุวัทนา และสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา ประพาสสหรัฐอเมริกา

เมื่อครั้นสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา ยังทรงพระเยาว์ ทรงเคยตรัสกับท่านผู้หญิงศรีนาถ สุริยะ ความว่า 

แต่เมื่อมีพระชันษาสูงได้มีผู้เข้าเฝ้าถามถึงการจำชื่อและวันเดือนปีเกิดที่เคยโปรดได้ไหม พระองค์จึงรับสั่งว่า "สมองฟ้าหญิงแก่แล้ว ทำ (คิดเลข) ไม่ได้แล้ว" แต่กระนั้นพระองค์ก็ทรงใฝ่รู้อยู่เสมอ มีรับสั่งกับคุณหญิงศรีนาถ สุริยะ พระอาจารย์ที่เข้าเฝ้าประจำว่า "ฟ้าหญิงอยากเรียนหนังสือ" คุณหญิงศรีนาถจึงถวายบทเรียนง่าย ๆ แก่พระองค์

งานประพันธ์
งานประพันธ์ของท่านผู้หญิงศรีนาถ สุริยะ ส่วนใหญ่เป็นประเภทสารคดีและตำราที่เกี่ยวกับวิชาสังคมศึกษาโดยเฉพาะวิชาประวัติศาสตร์ไทย งานเขียนและงานค้นคว้าที่อยู่ในความสนใจคืองานที่เกี่ยวกับชีวประวัติบุคคลที่ได้กระทำคุณงามความดีแก่ชาติบ้านเมือง เช่น
 ท้าวเทพสตรี ท้าวศรีสุนทร 
 พระยาไชยบูรณ์และพระยาพิชัยดาบหัก 

ส่วนงานเขียนอื่น ได้แก่ 
 ลำดับราชวงศ์ กษัตริย์ลานนาไทย
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย
 อนุสรณ์ดอนเจดีย์ 

ชีวิตครอบครัว
ท่านผู้หญิง ศรีนาถ สุริยะ สมรสกับ พลอากาศโท มานพ สุริยะ  มีบุตร-ธิดา คือ
 นางมานวี จัตตารีส์ สมรสกับ พลตำรวจโท ปิยะวัฒน์ จัตตารีส์
 รองศาสตราจารย์ นพนิธิ สุริยะ สมรสกับ นางศรีมนา สุริยะ
 นางศศินี หงษ์หยก สมรสกับ ร้อยโท ภูมิศักดิ์ หงษ์หยก

อนิจกรรม
ท่านผู้หญิงศรีนาถถึงแก่อนิจกรรมเนื่องจากติดเชื้อในกระแสโลหิตเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 สิริอายุ 94 ปี พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมศพ ท่านผู้หญิงศรีนาถ สุริยะ เป็นเวลา 3 วัน และสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา ทรงพระกรุณาพระราชทานพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมศพ 4 วัน 

และในวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2554 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินในการพระราชทานเพลิงศพท่านผู้หญิงศรีนาถ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ท่านผู้หญิงศรีนาถ สุริยะ ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ดังนี้

ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า , เล่ม ๑๒๔ ตอนที่ ๖ ข หน้า ๔, ๕ พฤษภาคม ๒๕๕๐
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๑๑๐ ตอนที่ ๒๐๐ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๔๔, ๓ ธันวาคม ๒๕๓๖
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๘๕ ตอนที่ ๑๒๒ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๖๖๘, ๓๑ ธันวาคม ๒๕๑๑
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลาและเหรียญจักรพรรดิมาลา, เล่ม ๘๔ ตอนที่ ๑๒๘ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๙๗๑, ๓๐ ธันวาคม ๒๕๑๐

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ศาสตราจารย์เกียรติคุณ
หมวดหมู่:อาจารย์คณะอักษรศาสตร์ - ศิลปศาสตร์ - มนุษยศาสตร์
หมวดหมู่:ท่านผู้หญิง
หมวดหมู่:นิสิตเก่าคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.ช.