รายชื่อประเทศจำแนกตามระบบกฎหมาย

รายชื่อประเทศจำแนกตามระบบกฎหมาย ปัจจุบันระบบกฎหมายทั่วโลกอยู่บนพื้นฐานของระบบกฎหมายสำคัญหนึ่งในสามระบบได้แก่ ระบบซีวิลลอว์ ระบบคอมมอนลอว์ และกฎศาสนา หรือผสมกันมากกว่าสองระบบขึ้นไป  อย่างไรก็ดีแต่ละประเทศอาจมีระบบกฎหมายที่มีลักษณะจำเพาะไปที่แตกต่างกันไปตามประวัติศาสตร์ของตน

 ระบบกฎหมายซีวิลลอว์ 

ซีวิลลอว์เป็นระบบกฎหมายที่แพร่หลายที่สุดในโลกปัจจุบัน บางครั้งรู้จักกันในชื่อระบบกฎหมายภาคพื้นยุโรป บ่อเกิดสำคัญหลักของกฎหมายคือประมวลกฎหมาย และกฎบัญญัติที่ออกตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ ลักษณะสำคัญของซีวิลลอว์คือการบัญญัติกฎหมายเป็นลายลักษณ์อักษร

จุดเริ่มต้นของแนวคิดการจัดทำประมวลกฎหมายสามารถย้อนหลังไปได้ถึงประมวลกฎหมายฮัมมูราบีในบาบิโลนประมาณ 1790 ปีก่อนคริสตกาล ระบบซีวิลลอว์เริ่มปรากฏชัดเจนมากขึ้นในสมัยจักรวรรดิโรมัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งประมวลกฎหมายจัสติเนียน (Corpus Juris Civilis) ในสมัยจักรพรรดิจัสติเนียนที่ 1 ประมาณคริสต์ศักราชที่ 529 และมีการปฏิรูปครั้งใหญ่ในช่วงจักรวรรดิไบแซนไทน์ และรวบรวมเป็นเอกสารประมวลกฎหมาย ระบบกฎหมายซีวิลลอว์เองได้รับอิทธิพลมาจากกฎหมายศาสนจักรและกฎหมายชะรีอะฮ์อีกด้วย

นักวิชาการกฎหมายเปรียบเทียบและนักเศรษฐศาสตร์ที่สนับสนุนทฤษฎีกำเนิดตามกฎหมาย (Legal Origins Theory) มักแบ่งระบบซีวิลลอว์ออกเป็น 4 กลุ่มใหญ่ได้แก่
 ระบบซีวิลลอว์แบบฝรั่งเศส - เป็นระบบที่ใช้ในฝรั่งเศส กลุ่มประเทศเบเนลักซ์ อิตาลี โรมาเนีย สเปน รวมถึงดินแดนที่เคยตกเป็นอาณานิคมของประเทศดังกล่าว
 ระบบซีวิลลอว์แบบเยอรมนี - เป็นระบบที่ใช้ในเยอรมนี ออสเตรีย สวิตเซอร์แลนด์ ยูโกสลาเวียเดิม กรีซ บราซิล โปรตุเกสและอาณานิคมเดิมของโปรตุเกส ตุรกี ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และสาธารณรัฐจีน
 ระบบซีวิลลอว์แบบสแกนดิเนเวีย - เป็นระบบที่ใช้ในเดนมาร์ก นอร์เวย์และสวีเดน เนื่องจากเคยเป็นเขตวัฒนธรรมสแกนดิเนเวียนมาก่อน ฟินแลนด์ และ ไอซ์แลนด์ ก็สืบทอดระบบกฎหมายนี้มาด้วย
 ระบบซีวิลลอว์แบบจีน - เป็นระบบผสมระหว่างระบบซีวิลลอว์กับระบบกฎหมายสังคมนิยม ใช้ในสาธารณรัฐประชาชนจีน

รายชื่อประเทศที่ใช้ระบบกฎหมายแบบซีวิลลอว์มีดังต่อไปนี้
ประเทศ คำอธิบายแอลเบเนียประมวลกฎหมายแพ่งสาธารณรัฐแอลเบเนีย, 1991  แองโกลาอิงตามระบบกฎหมายซีวิลลอว์ของโปรตุเกสอาร์เจนตินาประมวลกฎหมายแพ่งอาร์เจนตินาสร้างโดยนักกฎหมายชาวอาร์เจนตินา Dalmacio Vélez Sársfield ซึ่งทุ่มเทเวลาห้าปีในการทำงานนี้ ประมวลกฎหมายแพ่งฉบับนี้มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 มกราคม 1871 (พ.ศ. 2414) โดยได้รับอิทธิพลมาจากวัฒนธรรมการใช้กฎหมายของสเปนเป็นหลัก นอกเหนือจากวัฒนธรรมการใช้กฎหมายของสเปนแล้ว ประมวลกฎหมายแพ่งอาร์เจนตินายังได้รับอิทธิพลมาจากร่างประมวลกฎหมายแพ่งของบราซิล  ร่างประมวลกฎหมายแพ่งของสเปนปี 1851 (พ.ศ. 2394)ประมวลกฎหมายนโปเลียนและประมวลกฎหมายชิลีแหล่งที่มาของประมวลกฎหมายฉบับนี้ยังรวมถึงงานทางทฤษฎีด้านกฎหมาย ซึ่งส่วนใหญ่มาจากนักกฎหมายฝรั่งเศสใหญ่ของศตวรรษที่ 19 ประมวลกฎหมายอาร์เจนตินานับว่าเป็นประมวลกฎหมายฉบับแรกที่แยกความแตกต่างระหว่างที่สิทธิจากภาระผูกพันและสิทธิในทรัพย์สินจริง ซึ่งเป็นจุดที่แตกต่างที่สำคัญของประมวลกฎหมายอาร์เจนตินากับระบบซีวิลลอว์แบบฝรั่งเศสทั่วไป

ประมวลกฎหมายแพ่งของอาร์เจนตินายังมีบทบาทสำคัญในปารากวัยโดยเฉพาะกฎหมายปารากวัยปี 1880 (พ.ศ. 2423) จนกระทั่งมีประมวลกฎหมายใหม่ประกาศใช้ในปี 1987 (พ.ศ. 2530)

ในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 20 ทฤษฎีทางเยอรมันเริ่มมีบทบาทในอาร์เจนตินามากขึ้นอันดอร์รา ศาลจะใช้กฎหมายจารีตประเพณีของอันดอร์รา ประกอบกับกฎหมายโรมันและกฎหมายจารีตประเพณีกาตาลา http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3164.htmอาร์มีเนียอารูบาอิงตามระบบกฎหมายซีวิลลอว์ของดัตช์ออสเตรียอัลเกไมส์เบือร์แกร์ลิชส์เกเซทซ์บุค  ( ) ประกาศใช้เมื่อค.ศ. 1881(พ.ศ. 2424)อาเซอร์ไบจานเบลารุสเบลเยียมยังคงใช้ประมวลกฎหมายนโปเลียนอยู่แม้ว่าจะมีการปรับเปลี่ยนอย่างมาก (โดยเฉพาะกฎหมายครอบครัว)เบนินโบลิเวียได้รับอิทธิพลจากประมวลกฎหมายนโปเลียนบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาได้รับอิทธิพลจากกฎหมายออสเตรียและใช้กฎหมายสวิสเซอร์แลนด์ (ซีวิลเกเซทซ์บุค) เป็นต้นแบบกฎหมายแพ่งว่าด้วยหนี้ปี 1978 (พ.ศ. 2521) บราซิลอิงตามระบบกฎหมายซีวิลลอว์ของโปรตุเกสบัลแกเรียได้รับอิทธิพลมาจากระบบกฎหมายเยอรมันและโรมันบูร์กินาฟาโซบุรุนดีชาดสาธารณรัฐประชาชนจีนระบบกฎหมายแบบซีวิลลอว์ อิงกับระบบประเพณีของประเทศ และได้รับอิทธิพลเชิงปฏิบัติจากกฎหมายของโซเวียตและเยอรมันสาธารณรัฐคองโกสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกโกตดิวัวร์กัมพูชาเคปเวิร์ดอิงตามระบบกฎหมายซีวิลลอว์ของโปรตุเกสสาธารณรัฐแอฟริกากลางชิลีวัฒนธรรมการใช้กฎหมายของสเปนมีอิทธิพลอย่างมากกับประมวลกฎหมายแพ่งชิลีประมวลกฎหมายแพ่งชิลีมีอิทธิพลต่อ
ประมวลกฎหมายแพ่งอื่นๆ ในละตินอเมริกันยกตัวอย่างเช่นประมวลกฎหมายเอกวาดอร์ 1861 (พ.ศ.  2404) และโคลอมเบีย 1873 (พ.ศ. 2416) นำแนวคิดของประมวลกฎหมายชิลีไปใช้ซ้ำ มีข้อยกเว้นที่แตกต่างกันน้อยมาก ผู้ร่างประมวลกฎหมายแพ่งของชิลีคือ Andrés Bello ชาวเวเนซุเอลา ซึ่งใช้เวลาจัดทำเกือบ 30 ปีโดยนำองค์ประกอบของกฎหมายสเปนเป็นหลักและกฎหมายตะวันตกอื่นๆ อย่างกฎหมายฝรั่งเศสเป็นอีกองค์ประกอบหนึ่งในการร่าง ประกอบกับศึกษาประมวลกฎหมายทั้งหมดเท่าที่เคยมามาตั้งแต่สมัยยุคจัสติเนียนจนถึงในขณะร่างนั้น

ประมวลกฎหมายแพ่งฉบับนี้มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 มกราคม 1857 (พ.ศ. 2400)  และได้รับยกย่องว่าเป็นประมวลกฎหมายที่สมบูรณ์แบบที่สุดฉบับหนึ่งของโลกโคลอมเบียประมวลกฎหมายโคลอมเบียถูกสร้างขึ้นในปี 1873 (พ.ศ. 2416) เนื้อหาส่วนใหญ่นำมาจากประมวลกฎหมายแพ่งชิลีคอสตาริกาประมวลกฎหมายแพ่งฉบับแรก (เป็นส่วนหนึ่งของประมวลกฎหมายทั่วไป) มีผลบังคับใช้ในปี 1841 (พ.ศ. 2384) ได้รับอิทธิพลมาจากประมวลกฎหมายแพ่งเปรูใต้ของนายพล Andres de Santa Cruz ประมวลกฎหมายแพ่งฉบับปัจจุบันมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม 1888 (พ.ศ. 2431) โดยได้รับอิทธิพลประมวลกฎหมายโปเลียนและประมวลกฎหมายแพ่งสเปนปี 1889 (พ.ศ. 2432) ฉบับร่างปี 1851 (พ.ศ. 2394)โครเอเชียประกาศเป็นกฎหมายแพ่งว่าด้วยหนี้ (Law of Obligations) ปี 2005 (พ.ศ. 2548) ได้รับอิทธิพลมาจากกฎหมายออสเตรียและกฎหมายฮังการีคิวบาได้รับอิทธิพลจากกฎหมายสเปนและกฎหมายอเมริกัน โดยมีทฤษฎีทางกฎหมายคอมมิวนิสต์เป็นองค์ประกอบใหญ่สาธารณรัฐเช็กสืบทอดมาจากประมวลกฎหมายแพ่งออสเตรียปี 1811 (พ.ศ. 2354) โดยได้รับอิทธิพลจากประมวลกฎหมายเยอรมันและสหภาพโซเวียตระหว่างที่ถูกประเทศทั้งสองยึดครอง หลังจากการปฏิวัติกำมะหยี่ (Velvet Revolution) ประมวลกฎหมายได้รับการปฏิรูปเพื่อลบอิทธิพลจากสังคมนิยมในช่วงที่โซเวียตยึดครองเดนมาร์กใช้ระบบกฎหมายซีวิลลอว์แบบสแกนดิเนเวีย-เยอรมันสาธารณรัฐโดมินิกันอิงตามประมวลกฎหมายนโปเลียนเอกวาดอร์เริ่มใช้ประมวลกฎหมายในปี 1861 (พ.ศ. 2404) เนื้อหาส่วนใหญ่นำมาจากประมวลกฎหมายแพ่งชิลีเอลซัลวาดอร์เอสโตเนียฟินแลนด์ระบบกฎหมายตามกฎหมายสวีเดน ฝรั่งเศสอิงตามประมวลกฎหมายนโปเลียนอียิปต์อิเควทอเรียลกินีเอธิโอเปียกาบองกินีอิงตามของระบบกฎหมายฝรั่งเศส กฎหมายจารีตประเพณี และกฤษฎีกา กินี-บิสเซาอิงตามระบบกฎหมายซีวิลลอว์ของโปรตุเกสจอร์เจียเยอรมนีเบือร์แกร์ลีเชสเกเซทซ์บุค( ) ได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมการใช้กฎหมายของโรมันและเยอรมนีเองกรีซประมวลกฎหมายแพ่งกรีกปี 1946 ได้รับอิทธิพลอย่างสูงจากประมวลกฎหมายแพ่งเยอรมันปี 1900 ประมวลกฎหมายแพ่งกรีกแทนประมวลกฎหมายไบแซนไทน์โรมันหลังจากที่กรีซเป็นอิสระจากจักรวรรดิไบแซนไทน์กัวเตมาลากัวเตมาลามีประมวลกฎหมายแพ่งมาแล้วสามฉบับ: ฉบับแรกในปี 1877 (พ.ศ. 2420), ฉบับที่สองในปี 1933 (พ.ศ. 2476) และฉบับปัจจุบันซึ่งผ่านในปี 1963 (พ.ศ. 2506)เฮติได้รับอิทธิพลจากประมวลกฎหมายนโปเลียนฮอนดูรัสฮังการีอิงตามประมวลกฎหมายโรมันประกอบกับประมวลกฎหมายนโปเลียนไอซ์แลนด์อิงตามกฎหมายจารีตประเพณีเยอรมันดั้งเดิมและได้รับอิทธิพลจากกฎหมายนอร์เวย์และเดนมาร์กในยุคกลางอินเดียเฉพาะรัฐกัวและดินแดนสหภาพของดามันและดีอูอิงตามระบบกฎหมายซีวิลลอว์ของโปรตุเกส ส่วนอื่นๆ ของอินเดียอิงตามระบบกฎหมายคอมมอนลอว์ของอังกฤษอิตาลีอิงตามประมวลกฎหมายโรมันประกอบกับประมวลกฎหมายนโปเลียนโดยมีประมวลกฎหมายปี 1942 (พ.ศ. 2485) แทนที่ประมวลกฎหมายฉบับแรกปี 1865 (พ.ศ. 2408)ญี่ปุ่นประมวลกฎหมายแพ่งญี่ปุ่น 1895 (พ.ศ. 2438) สร้างขึ้นจากระบบกฎหมายยุโรป (โดยเฉพาะอย่างยิ่งเยอรมัน)ลัตเวียได้รับอิทธิพลส่วนใหญ่จากเยอรมนี และได้รับอิทธิพลบางส่วนจากกฎหมายรัสเซียและสหภาพโซเวียตเลบานอนสร้างขึ้นจากระบบกฎหมายฝรั่งเศสลิทัวเนียสร้างขึ้นจากกฎหมายดัตช์ลักเซมเบิร์กได้รับอิทธิพลจากประมวลกฎหมายนโปเลียนมาเก๊าอิงตามสาระสำคัญของภาคพื้นโปรตุเกส ได้รับอิทธิพลส่วนใหญ่มาจากกฎหมายเยอรมนี และยังได้รับอิทธิพลมาจากกฎหมายประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน มอริเชียสเม็กซิโก"ต้นกำเนิดของระบบกฎหมายเม็กซิโกมาจากทั้งสมัยโบราณและคลาสสิกโดยอิงตามกฎหมายกรีก โรมัน และฝรั่งเศส และระบบกฎหมายเม็กซิกันมีลักษณะร่วมกันกับระบบกฎหมายอื่น ๆ ทั่วโลก (โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มละตินอเมริกาและภาคพื้นทวีปยุโรปส่วนใหญ่)..." http://www.mexonline.com/lawreview.htm Jaime B. Berger Stender Attorney at Law author, Tijuana, B.C., Mexicoมองโกเลียประมวลกฎหมายแพ่งของปี 2002 อิงตามพื้นฐานประมวลกฎหมายเยอรมันBGBมอนเตเนโกรฉบับแรกมาจากประมวลกฎหมายทรัพย์สินทั่วไปในนครรัฐมอนเตเนโกรปี 1888 (พ.ศ. 2431) ร่างโดย Valtazar Bogišić ปัจจุบันใช้กฎหมายแพ่งว่าด้วยหนี้ปี 2008 (พ.ศ. 2551)โมซัมบิกอิงตามระบบกฎหมายซีวิลลอว์ของโปรตุเกสเนเธอร์แลนด์ได้รับอิทธิพลประมวลกฎหมายนโปเลียนนอร์เวย์ใช้ระบบกฎหมายซีวิลลอว์แบบสแกนดิเนเวีย-เยอรมัน พระเจ้าแมกนัสที่ 6 แห่งนอร์เวย์ได้รวบรวมกฎหมายระดับภูมิภาคเป็นประมวลกฎหมายเดียวทั่วราชอาณาจักรในปี 1274 (พ.ศ. 1817) และถูกแทนที่ด้วยประมวลกฎหมายนอร์เวย์ของพระเจ้าคริสเตียนที่ 5 แห่งเดนมาร์กปี 1687 (พ.ศ. 2230)ปานามาปารากวัยประมวลกฎหมายแพ่งปารากวัยบังคับใช้ตั้งแต่ปี 1987 (พ.ศ. 2530) ได้รับอิทธิพลส่วนใหญ่มาจากประมวลกฎหมายนโปเลียนและประมวลกฎหมายอาร์เจนตินาเปรูใช้ระบบกฎหมายซีวิลลอว์ ยอมรับเขตอำนาจโดยบังคับของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศภายใต้ข้อจำกัดบางประการโปแลนด์ประมวลกฎหมายแพ่งโปแลนด์บังคับใช้มาตั้งแต่ปี 1965 (พ.ศ. 2508)โปรตุเกสได้รับอิทธิพลจากประมวลกฎหมายนโปเลียนและภายหลังได้รับอิทธิพลจากกฎหมายแพ่งของเยอรมันไต้หวันร่างประมวลกฎหมายมาจากประมวลกฎหมายเยอรมันBGBโรมาเนียอิงตามประมวลกฎหมายนโปเลียนรัสเซียใช้ระบบซิวิลลอว์โดยสืบทอดมาจากระบบกฎหมายโรมันผ่านวัฒนธรรมไบเซนไทน์ ได้รับอิทธิพลอย่างมากจากบรรทัดฐานเยอรมันและดัตช์ในช่วงทศวรรษที่ 1700-1800's และการปฏิรูปสังคมนิยมในทศวรรษที่ 1900's และกฎหมายภาคพื้นยุโรปตั้งแต่ปี 1990'sเซาตูแมอีปริงซีปอิงตามระบบกฎหมายซีวิลลอว์ของโปรตุเกสเซอร์เบียฉบับแรกคือประมวลกฎหมายแพ่งแห่งนครรัฐเซอร์เบียปี 1844 (พ.ศ. 2387) ร่างโดย Hadžić Jovan ได้รับอิทธิพลจากประมวลกฎหมายแพ่งออสเตรียฉบับปัจจุบันใช้ประมวลกฎหมายแพ่งสวิสเป็นต้นแบบในการร่างกฎหมายแพ่งว่าด้วยหนี้ปี 1978 (พ.ศ. 2521)สโลวาเกียสืบทอดมาจากประมวลกฎหมายแพ่งออสเตรียปี 1811 (พ.ศ. 2354) โดยได้รับอิทธิพลจากประมวลกฎหมายเยอรมันและสหภาพโซเวียตระหว่างที่ถูกประเทศทั้งสองยึดครอง หลังจากการปฏิวัติกำมะหยี่ (Velvet Revolution) ประมวลกฎหมายได้รับการปฏิรูปเพื่อลบอิทธิพลจากสังคมนิยมในช่วงที่โซเวียตยึดครองสโลวีเนียใช้ระบบกฎหมายซีวิลลอว์ ได้รับอิทธิพลส่วนใหญ่จากระบบกฎหมายเยอรมันและระบบกฎหมายออสโต-ฮังการีสเปนได้รับอิทธิพลจากประมวลกฎหมายโปเลียนประกอบกับวัฒนธรรมการใช้กฎหมายของสเปนแต่เดิม กฎหมายสเปนฉบับดั้งเดิมคือ Siete Partidas ซึ่งเป็นกฎหมายฉบับสำคัญตั้งแต่สมัยยุคกลาง เนื้อหาของกฎหมายยังไม่เปลี่ยนแปลงจนถึงศตวรรษที่ 19 เมื่อประมวลกฎหมายฉบับใหม่ถูกร่างขึ้นโดยรวมเอากฎหมายแบบนโปเลียนและวัฒนธรรมการใช้กฎหมายยุค Castilian เข้าด้วยกันสวีเดนใช้ระบบกฎหมายซีวิลลอว์แบบสแกนดิเนเวีย-เยอรมัน ระบบกฎหมายสแกนดิเนเวียนมีความแตกต่างจากระบบกฎหมายอื่นมาก เพราะไม่ได้อยู่บนพื้นฐานของระบบกฎหมายโรมัน และไม่ได้รับอิทธิพลจากประมวลกฎหมายต่างประเทศมากนัก โดยเฉพาะประเด็นที่น่าสนใจทางประวัติศาสตร์คือประมวลกฎหมายสแกนดิเนเวียนไม่ได้รับอิทธิพลจากประมวลกฎหมายนโปเลียนเลย หากกล่าวถึงกฎหมายที่เป็นพื้นฐานทางประวัติศาสตร์ของกฎหมายสวีเดนและประเทศกลุ่มนอร์ดิกอื่นๆ ก็น่าจะเป็นกฎหมายเยอรมันโบราณ (Old German Law) โดยกระบวนการร่างประมวลกฎหมายในสวีเดนเริ่มต้นในช่วงศตวรรษที่ 18 ก่อนประเทศอื่นๆ ส่วนใหญ่ในยุโรป แต่ประมวลกฎหมายสวีเดนและประเทศกลุ่มนอร์ดิกก็ยังไม่มีลักษณะสมบูรณ์เท่าประมวลกฎหมายแพ่งเยอรมันสวิตเซอร์แลนด์ประมวลกฎหมายแพ่งสวิสปี 1908 (พ.ศ. 2451) และ 1912 (พ.ศ. 2455)ติมอร์ตะวันออกอิงตามระบบกฎหมายซีวิลลอว์ของโปรตุเกสตุรกีสร้างตามประมวลกฎหมายแพ่งสวิสเซอร์แลนด์ปี 1908 ซึ่งเป็นหนึ่งในการตัดสินใจครั้งสำคัญของมุสตาฟา เคมาล อตาเติร์กผู้ก่อตั้งของรัฐตุรกีสมัยใหม่ ​​ที่จะยกเลิกกฎหมายอิสลามเพื่อปฏิรูปประเทศให้เหมือนตะวันตกยูเครนประมวลกฎหมายแพ่งยูเครนในปี 2004อุรุกวัยอุซเบกิสถานพัฒนามาจากกฎหมายแพ่งโซเวียต​​ โดยอิทธิพลของทฤษฎีทางกฎหมายคอมมิวนิสต์ยังคงปรากฏชัดเจนเวียดนามใช้ทฤษฎีทางกฎหมายคอมมิวนิสต์และระบบกฎหมายฝรั่งเศสเกาหลีใต้

 ดูเพิ่ม 
 กฎหมายเปรียบเทียบ
 นิติรัฐ
 ระบบซีวิลลอว์
 ระบบคอมมอนลอว์
 กฎหมายอิสลาม

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ระบบกฎหมาย
หมวดหมู่:ประเทศจำแนกตามระบบกฎหมาย