พระพรหมดิลก (เอื้อน หาสธมฺโม)

พระพรหมดิลก นามเดิม เอื้อน กลิ่นสาลี ฉายา หาสธมฺโม ป.ธ.9 พระราชาคณะเจ้าคณะรอง ชั้นหิรัญบัฏ อดีตกรรมการมหาเถรสมาคม,เจ้าอาวาสวัดสามพระยา วรวิหาร กรุงเทพมหานคร, รองแม่กองธรรมสนามหลวงประจำหนกลาง

 ประวัติ 
พระพรหมดิลก นามเดิม เอื้อน กลิ่นสาลี เกิดเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2488 ภูมิลำเนาเดิม ณ บ้านเลขที่ 116 หมู่ที่ 6 ตำบลนครหลวง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา อุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2510 ณ วัดมหาพล ตำบลนครหลวง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยมีเจ้าอธิการพัฒน์ ติสฺสสุวณฺโณ วัดปรีดาราม ตำบลแม่ลา อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอธิการคต โฆสิโต วัดมหาพล เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระครูอุดมนครกิจ (วาส สุนฺทโร) วัดตะโหนด เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า "หาสธมฺโม"

ท่านเป็นที่รู้จักจากการเป็นเจ้าอาวาสและเจ้าสำนักเรียนวัดสามพระยา (สำนักเรียนบาลี,บาลีศึกษาที่มีพระภิกษุ-สามเณร และคฤหัสถ์ให้ความสนใจเข้าศึกษา และมีผลสอบไล่ได้เป็นจำนวนมากของประเทศ) เคยดำรงตำแหน่งกรรมการมหาเถรสมาคม, เจ้าคณะภาค 14 และเจ้าคณะกรุงเทพมหานคร 

การต้องอธิกรณ์
ต่อมาเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2561 ท่านเข้ารับทราบข้อกล่าวหาในทางคดีความจากคณะเจ้าหน้าที่ตำรวจ และเข้าสู่ระบบกระบวนการยุติธรรมตามที่ภาครัฐราชการกำหนด ถูกคุมขังในเรือนจำเนื่องจากไม่ได้รับการประกันตัวในการต่อสู้ทางคดีความในกระบวนการยุติธรรมของศาลในระยะแรก โดยท่านไม่ได้ยินยอมสละสมณเพศ และประพฤติวัตรปฏิบัติธรรมตามพระธรรมวินัยธรรมเนียมของพระภิกษุสงฆ์ นักบวชในพระพุทธศาสนาโดยตลอด ถึงแม้จะสวมใส่ชุดขาวปฏิบัติธรรม เปรียบเสมือนว่าผ้ากาสาวพัสตร์ถูกหมู่โจรลักขโมยไป ในข้อกล่าวหากระทำการทุจริตและถูกดำเนินคดีอาญา ในความผิดฐานสนับสนุนเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์และปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบหรือ โดยทุจริต พร้อมกับพระอีกหลายรูปจากวัดสามพระยาและวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร 

หลังจากได้รับการยกฟ้องแล้วจึงได้คืนสู่สมณเพศเมื่อวันที่ 23 กันยายน พ.ศ. 2563 ณ พระอุโบสถวัดสามพระยา มีชื่ออย่างพระสงฆ์ทั่วไปว่า พระมหาเอื้อน หาสธมฺโมป.ธ.9

ในวันที่ 18 มีนาคม 2566 มีประกาศพระบรมราชโองการ โปรดสถาปนาสมณศักดิ์พระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัญบัฏ ในราชทินนามเดิม ที่ "พระพรหมดิลก" โดยให้ถือว่าไม่เคยถูกถอดถอนสมณศักดิ์ และราชทินนามมาก่อน

 การศึกษา/วิทยฐานะ 
พ.ศ. 2523 สอบไล่ได้เปรียญธรรม 9 ประโยค สำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวง (เป็นการศึกษาในระดับปริญญาตรี ตามพระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562)
พ.ศ. 2526 ปริญญาโท (สาขาบาลีและการศึกษาทางพระพุทธศาสนา) ณ มหาวิทยาลัยพาราณสี ประเทศอินเดีย    
พ.ศ. 2529 ปริญญาเอก (สาขาบาลีและการศึกษาทางพระพุทธศาสนา) ณ มหาวิทยาลัยพาราณสี ประเทศอินเดีย

 งานด้านการศึกษา 
 เป็นครูสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี-บาลีศึกษา สำนักเรียนวัดสามพระยา วรวิหาร กรุงเทพมหานคร
 เป็นคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ตรวจข้อสอบบาลี ชั้นป.ธ.9 สำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวง
 พ.ศ. 2568 เป็นรองแม่กองธรรมสนามหลวงประจำหนกลาง

 งานปกครองบริหารกิจการคณะสงฆ์ 
พ.ศ. 2530 เป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสามพระยา กรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2533 เป็นเลขานุการเจ้าคณะใหญ่หนกลาง ในสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร) อดีตเจ้าคณะใหญ่หนกลาง, อดีตเจ้าอาวาสวัดสามพระยา กรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2536 เป็นรองเจ้าคณะภาค 1 (กรุงเทพมหานคร - นนทบุรี - ปทุมธานี - สมุทรปราการ)
พ.ศ. 2537 เป็นพระอุปัชฌาย์
พ.ศ. 2539 เป็นเจ้าอาวาสวัดสามพระยา กรุงเทพมหานคร (ครั้งที่ 1)
พ.ศ. 2545 เป็นเจ้าคณะภาค 14  (นครปฐม - สุพรรณบุรี - กาญจนบุรี - สมุทรสาคร)
พ.ศ. 2553 เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม
พ.ศ. 2556 เป็นเจ้าคณะกรุงเทพมหานคร
24 พฤษภาคม พ.ศ. 2561 สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) มีพระบัญชาให้พ้นจากตำแหน่งกรรมการมหาเถรสมาคมสมเด็จพระสังฆราช’ทรงมีพระบัญชา ปลด 3 พระผู้ใหญ่โยงคดีเงินทอนวัด ตำแหน่งเจ้าคณะกรุงเทพมหานคร และเจ้าอาวาสวัดสามพระยา กรุงเทพมหานคร
 พ.ศ. 2561 เป็นที่ปรึกษาคณะสงฆ์วัดสามพระยา กรุงเทพมหานคร
 พ.ศ. 2567 เป็นเจ้าอาวาสวัดสามพระยา วรวิหาร กรุงเทพมหานคร (ครั้งที่ 2)
 5 กันยายน พ.ศ. 2567 ทรงมีพระบรมราชโองการโปรดแต่งตั้งให้ เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม หมดวาระการดำรงตำแหน่ง 9 ธันวาคม พ.ศ. 2568https://www.dailynews.co.th/news/5328303/

รางวัลเกียรติคุณที่ได้รับ
 พ.ศ. 2554 ได้รับรางวัลพุทธคุณูปการ ประเภทวัชรเกียรติคุณ จากคณะกรรมาธิการศาสนาศิลปะและวัฒนธรรม ในสภาผู้แทนราษฎรไทย

 สมณศักดิ์ 
 2523 ได้รับพระราชทานทรงตั้งเปรียญธรรม 9 ประโยค
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2530 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญเปรียญที่ พระศรีปริยัติบดี,(สป.)ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์, เล่ม ๑๐๔, ตอนที่ ๒๕๓ ง ฉบับพิเศษ, ๕ ธันวาคม ๒๕๓๐, หน้า ๑๒   
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2537 เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชปริยัติบดี ตรีปิฎกบัณฑิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์, เล่ม ๑๑๑, ตอนพิเศษ ๕๗ ง, ๗ ธันวาคม ๒๕๓๗, หน้า ๗   
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2542 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพสุธี ธรรมปรีชาญาณดิลก ตรีปิฏกบัณฑิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์, เล่ม ๑๑๖, ตอน ๒๓ ข, ๒๗ ธันวาคม ๒๕๔๒, หน้า ๓   
 12 สิงหาคม พ.ศ. 2547 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมคุณาภรณ์ บวรศีลสมาจาร สุวิธานศาสนกิจจานุกิจ ตรีปิฎกบัณฑิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ , ตอนที่ 17 ข, เล่ม 121, 15 กันยายน 2547, หน้า 3
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2553 เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัญบัฎที่ พระพรหมดิลก ปริยัตินายกคณาทร บวรศาสนกิจวิธาน ศีลสมาจารนิวิฐ ตรีปิฎกบัณฑิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศสถาปนาสมณศักดิ์, ตอนที่ 9 ข, เล่ม 128, 1 มิถุนายน พ.ศ. 2554, หน้า 13
 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2561 โปรดให้ถอดถอนออกจากสมณศักดิ์ เนื่องจากถูกกล่าวหาว่า กระทำการทุจริตและถูกดำเนินคดีอาญา ในความผิดฐานสนับสนุนเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์และปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบหรือ โดยทุจริตราชกิจจานุเบกษา, ประกาศ เรื่อง ถอดถอนสมณศักดิ์, ตอนที่ 15 ข, เล่ม 135, 30 พฤษภาคม 2561, หน้า 1
 18 มีนาคม พ.ศ. 2566 โปรดสถาปนาสมณศักดิ์ขึ้นเป็น พระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัญบัฏ ในราชทินนามเดิมโดยให้ถือว่าไม่เคยถูกถอดถอนสมณศักดิ์ และราชทินนามมาก่อน ที่ พระพรหมดิลก ปริยัตินายกคณาทร บวรศาสนกิจวิธาน ศีลสมาจารนิวิฐ ตรีปิฎกบัณฑิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เจ้าคณะภาค 14
หมวดหมู่:เจ้าคณะกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:เจ้าอาวาสวัดสามพระยา
หมวดหมู่:เปรียญธรรม 9 ประโยค
หมวดหมู่:พระราชาคณะเจ้าคณะรอง
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยพาราณสี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอนครหลวง
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยา