สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ

สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ () เป็นส่วนราชการสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี ทำหน้าที่เป็นสำนักงานเลขานุการของสภาความมั่นคงแห่งชาติ มีหน้าที่จัดนโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงและเสนอแนะและให้ความเห็นชอบต่อสภาหรือคณะรัฐมนตรีเพื่อให้พิจารณากำหนดนโยบายและยุทธศาสตร์เกี่ยวกับความมั่นคงแห่งชาติ

 ประวัติ 
ภายหลังการปรับปรุงโครงสร้างของสภาป้องกันราชอาณาจักร ในปี พ.ศ. 2502 โดยมีบทบัญญัติให้ยกเลิกสภาป้องกันราชอาณาจักร และประกาศใช้พระราชบัญญัติสภาความมั่นคงแห่งชาติ พ.ศ. 2502 เป็น สภาความมั่นคงแห่งชาติ

ภายใต้พระราชบัญญัติสภาความมั่นคงแห่งชาติ พ.ศ. 2502 มาตรา 7 ได้กำหนดไว้ว่า "ให้มีสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ มีหน้าที่ดำเนินกิจการให้เป็นไปตามมติของสภาความมั่นคงแห่งชาติ และให้มีเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ เป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ และจะให้มีรองเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ เป็นผู้ช่วยปฏิบัติราชการก็ได้"

สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติจึงได้จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัตินี้ พร้อมกับสภาความมั่นคงแห่งชาติเป็นส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรม สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี และขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี โดยมีหัวหน้าส่วนราชการซึ่งเรียกชื่อว่า "เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ" เป็นข้าราชการพลเรือนระดับปลัดกระทรวง และข้าราชการประจำในสำนักสภาความมั่นคงแห่งชาติก็เป็นข้าราชการพลเรือน ยกเว้นข้าราชการที่มาช่วยราชการจากส่วนราชการอื่น ซึ่งมีทั้งที่เป็นข้าราชการทหาร และข้าราชการตำรวจ

การดำเนินงานของสภาความมั่นคงแห่งชาติในระยะเริ่มแรก ซึ่งมีพลตรีหลวงวิจิตรวาทการ เป็นเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ การจัดและการดำเนินงานของสภาความมั่นคงแห่งชาติได้จัดขึ้นโดยอาศัยหลักการประหยัด แต่ให้ทำงานได้ผล ทั้งนี้ในฐานะที่ท่านดำรงตำแหน่งปลัดบัญชาการสำนักนายกรัฐมนตรีอยู่ด้วย นอกจากจะอาศัยส่วนหนึ่งของตึกบัญชาการสำนักนายกรัฐมนตรี เป็นที่ตั้งของสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ และได้ยืมตัวข้าราชการจากส่วนราชการอื่น ๆ ในสำนักนายกรัฐมนตรี มาช่วยราชการเป็นประจำ

 การแบ่งส่วนราชการ 
 การแบ่งส่วนราชการในระยะแรก 
ช่วง พ.ศ. 2502 กำหนดให้แบ่งเป็น 3 ส่วน คือ ส่วนกลาง ส่วนนโยบาย และส่วนประสานงาน ซึ่งรับรูปแบบมาจากหน่วยงานความมั่นคงของสหรัฐอเมริกา โดยเฉพาะส่วนนโยบายได้แบ่งออกเป็น 4 กอง คือ กองการเมืองภายใน กองการเมืองภายนอก กองนโยบายเศรษฐกิจ และกองนโยบายการทหาร

 พ.ศ. 2506 
บทบัญญัติภายใต้ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี พ.ศ. 2506 แบ่งส่วนราชการเป็น 4 ส่วน คือ 1) สำนักงานเลขานุการกรม ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 แผนก คือ แผนกสารบรรณและแผนกคลัง 2) กอง 1 3) กอง 2 4) กอง 3 และ 5) กอง 4 ซึ่งการแบ่งส่วนราชการออกเป็นกองหมายเลขนี้ จำแนกตามภารกิจงานความมั่นคงที่เกี่ยวข้อง

 พ.ศ. 2508 
เมื่อ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2508 สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ ได้จัดตั้งกอง 5  เพื่อทำหน้าที่ด้านเลขานุการและติดต่อประสานงาน

 พ.ศ. 2513 
พลเอก จิร วิชิตสงคราม ในฐานะเลขาธิการ ได้จัดตั้งกองเพิ่มขึ้นอีก 1 กอง คือ กอง 6 จัดตั้งเมื่อ 17 มีนาคม พ.ศ. 2513 เพื่อทำหน้าที่รองรับงานด้านการเตรียมพร้อมแห่งชาติ

 พ.ศ. 2516 
เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2523 ได้จัดตั้งกอง 7 เพื่อทำหน้าที่ด้านกิจการพิเศษ ที่ไม่อยู่ในภาระหน้าที่ของกองหนึ่งกองใดโดยเฉพาะ เช่น งานอำนวยการข่าวกรอง และงานแก้ไขปัญหาก่อการร้ายสากล เป็นต้น

 พ.ศ. 2541 
ได้มีการแบ่งส่วนราชการสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติเสียใหม่โดยแบ่งออกเป็น 1 สำนัก 7 กอง อันได้แก่ ๑) สำนักงานเลขานุการกรม 2) กองความมั่นคงด้านการป้องกันประเทศ 3) กองความมั่นคงด้านการเมือง 4) กองความมั่นคงกิจการพิเศษ 5) กองความมั่นคงด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี พลังงาน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 6) กองความมั่นคงด้านเศรษฐกิจ 7) กองความมั่นคงด้านสังคมจิตวิทยา และ 8) กองอำนวยการข่าวกรองความมั่นคง

 พ.ศ. 2545 
สมัยนายกรัฐมนตรีพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร ได้มีการปฏิรูประบบราชการ โดยแบ่งส่วนราชการเมื่อ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2545 ตามกฎกระทรวงการแบ่งส่วนราชการสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี พ.ศ. 2545 ได้แบ่งส่วนราชการภายใน ออกเป็น 4 สำนัก 1 กอง ประกอบด้วย 1) สำนักงานเลขานุการกรม 2) กองอำนวยการข่าวกอง 3) สำนักความมั่นคงกิจการชายแดนและการป้องกันประเทศ 4) สำนักความมั่นคงกิจการภายในประเทศ และ 5) สำนักความมั่นคงกิจการภายนอกประเทศ

 ส่วนราชการในปัจจุบัน 
มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 รับทราบร่างกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี พ.ศ. .... ที่สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาแล้ว และมีสาระสำคัญเป็นการแบ่งส่วนราชการของสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี เพื่อให้สอดคล้องกับภารกิจที่เพิ่มขึ้นและเหมาะสมกับสภาพของงานที่เปลี่ยนแปลงไป อันจะทำให้การปฏิบัติภารกิจตามอำนาจหน้าที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลยิ่งขึ้น และให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีส่งร่างกฎกระทรวงดังกล่าวให้สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติเพื่อนำเสนอนายกรัฐมนตรีพิจารณาลงนาม และประกาศในราชกิจจานุเบกษาต่อไป

โดยสาระสำคัญของร่างกฎกระทรวงฯ ได้ปรับปรุงการแบ่งส่วนราชการ สมช. ตามกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี พ.ศ. 2563 แบ่งส่วนราชการhttps://www.ryt9.com/s/cabt/3098300 ออกเป็น 4 ภารกิจ ดังนี้ กลุ่มภารกิจนโยบายและบริหารแผนงานความมั่นคง, กลุ่มภารกิจยุทธศาสตร์และอำนวยความมั่นคงเฉพาะด้าน, กลุ่มภารกิจสนับสนุนทางวิชาการและเครือข่ายการมีส่วนร่วม, กลุ่มภารกิจสนับสนุนทางการบริหาร โดยจัดแบ่ง เป็นหน่วยงานระดับกอง ที่มีผู้บังคับบัญชาเป็น ตำแหน่งอำนวยการระดับสูง คือ กองความมั่นคงภายในประเทศ  กองความมั่นคงระหว่างประเทศ กองความมั่นคงกิจการชายแดนและประเทศรอบบ้าน กองความมั่นคงจังหวัดชายแดนภาคใต้และชนต่างวัฒนธรรม กองความมั่นคงด้านการเตรียมพร้อมและการป้องกันประเทศ กองความมั่นคงเกี่ยวกับภัยคุกคามข้ามชาติ กองประเมินภัยคุกคาม กองนโยบายและยุทธศาสตร์ความมั่นคง และสำนักงานเลขาธิการ กองที่มีผู้บังคับบัญชาเป็นผู้อำนวยการระดับต้น คือ กองความมั่นคงทางทะเล  และมีหน่วยงานระดับกลุ่มงาน ซึ่งมีผู้บังคับบัญชาในสายงานวิชาการระดับชำนาญการพิเศษ เป็นผู้บังคับบัญชา คือ กลุ่มพัฒนาระบบบริหาร กลุ่มตรวจสอบภายใน กลุ่มกฎหมาย และศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต

 อำนาจหน้าที่ 
ตามพระราชบัญญัติสภาความมั่นคงแห่งชาติ พ.ศ. 2559 มาตรา 21 กำหนดให้มีสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้

 รับผิดชอบในงานธุรการของสภา และศึกษาและรวบรวมข้อมูลด้านความมั่นคงที่เกี่ยวกับ งานของสภา
 จัดทำร่างนโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติตามเป้าหมายและแนวทาง ที่สภากำหนดเพื่อเสนอต่อสภา
 เสนอแนะและให้ความเห็นต่อสภาหรือคณะรัฐมนตรีเพื่อประกอบการพิจารณากำหนดนโยบาย ยุทธศาสตร์ แผนงาน และการอื่นที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงแห่งชาติ
 ให้คำปรึกษา เสนอแนะ และให้ความเห็น ตลอดจนอำนวยการและประสานการปฏิบัติงานใด ๆ เพื่อให้เป็นไปตามนโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
 ติดตาม ประเมิน วิเคราะห์ และแจ้งเตือนสถานการณ์ด้านความมั่นคง การเปลี่ยนแปลง ของสถานการณ์ สภาวะแวดล้อมด้านความมั่นคงในเชิงยุทธศาสตร์ พิสูจน์ทราบและคาดการณ์ภัยคุกคาม และการประเมินกำลังอำนาจของชาติ
 ประสานงานหรือร่วมมือกับหน่วยงานต่างประเทศในกิจการด้านความมั่นคงระหว่างประเทศ ด้านความมั่นคงในเชิงยุทธศาสตร์ ด้านการประเมินสภาวะแวดล้อม และด้านวิชาการที่เกี่ยวกับความมั่นคง
 ศึกษา วิจัย รวบรวม พัฒนา ส่งเสริม และเผยแพร่ข้อมูลหรือองค์ความรู้เกี่ยวกับ ความมั่นคงแห่งชาติ
 ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้และกฎหมายอื่น หรือตามที่สภา นายกรัฐมนตรี หรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย

กล่าวโดยสรุป สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ เป็นหน่วยงานรับผิดชอบการจัดทำนโยบายและแผนปฏิบัติการ ที่ตอบสนองต่อการเตรียมรับมือ ป้องกัน และตอบสนองภัยคุกคามด้านต่าง ๆ ที่ส่งผลกระทบต่อผลประโยชน์ของชาติ โดยปัจจุบัน รับผิดชอบการจัดทำนโยบายด้านความมั่นคงหลัก คือ นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ ซึ่งฉบับปัจจุบันคือ ระยะ พ.ศ. 2566–2570 สถาะปัจจุบัน อยู่ระหว่างเสนอทูลเกล้าฯ รวมทั้ง แผนปฏิบัติการที่รองรับภัยคุกคามด้านต่าง ๆ อาทิ แผนเตรียมพร้อมแห่งชาติและแผนบริหารวิกฤตการณ์ แผนความมั่นคงแห่งชาติทางทะเล นโยบายการบริหารและการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ แผนการพัฒนาพื้นที่เพื่อเสริมความมั่นคงของชาติ เป็นต้น

 เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ 
ดูเพิ่มเติมได้ที่ รายชื่อเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ

 สถานที่ตั้งของสำนักงาน 
สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ มีที่ตั้ง 3 แห่ง คือ อาคารสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ ทำเนียบรัฐบาล, อาคาร 20 ทำเนียบรัฐบาล และศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 (อาคารบี) ถนนแจ้งวัฒนะ

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:สำนักนายกรัฐมนตรี
หมวดหมู่:สภาความมั่นคงแห่งชาติ
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2502
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐบาลไทยในเขตดุสิต
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐบาลไทยในเขตหลักสี่
หมวดหมู่:ส่วนราชการระดับกรมในประเทศไทย