หอยกูอีดั๊ก

หอยกูอีดั๊ก (,  ; หรือเรียกสั้น ๆ ว่า กูอี (Gooey) หรือ ดั๊ก (Duck)) เป็นหอยสองฝาที่พบในทะเลชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Panopea generosa ในวงศ์ Hiatellidae

เป็นหอยที่มีลักษณะเด่นคือ มีเปลือกสีขาวยาวประมาณ 15–20 เซนติเมตร แต่มีจุดเด่นคือ มีท่อไซฟอนซึ่งตอนปลายมีรู 2 รู แยกเป็นรูดูดอาหารและรูปล่อยของเสียรวมถึงสเปิร์มในตัวผู้ และไข่ในตัวเมีย ยื่นยาวออกมาจากเปลือกอย่างเห็นได้ชัด แลดูคล้ายงวงของช้าง ซึ่งอาจยาวได้ถึง 1 เมตร

หอยกูอีดั๊กจะอาศัยในทะเล โดยการฝังตัวใต้ทรายบริเวณชายฝั่งบริติชโคลัมเบียในมหาสมุทรแปซิฟิก ระหว่างประเทศแคนาดาและสหรัฐอเมริกา หากินโดยการกินสาหร่ายทะเลเป็นอาหาร เมื่อถูกจับขึ้นมา จะพ่นน้ำคัดหลั่งออกมาจากปลายท่อไซฟอน 

ขยายพันธุ์ด้วยการที่ตัวผู้จะปล่อยน้ำเชื้อออกมาปฏิสนธิพร้อมกับตัวเมียที่ปล่อยไข่ออกมาได้ราวครั้งละ 10 ล้านฟอง ลูกหอยขนาดเล็กจะขุดหลุมฝังตัวใต้ทรายในระดับที่ตื้น ๆ ก่อนที่จะขุดลึกลงไปเรื่อย ๆ ตามวัยที่โตขึ้น ซึ่งอาจลึกได้ถึง 110 เมตร นอกจากนี้แล้ว หอยชนิดนี้ยังมีอายุยืนได้ถึง 146 ปี นับเป็นสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งที่มีอายุยืนที่สุดของโลก<ref name="Mike">Dirty Jobs with Mike Rowe by Discovery Channel</ref> โดยมีฤดูการขยายพันธุ์อยู่ในช่วงเดือนมิถุนายน–กรกฎาคม ซึ่งเป็นช่วงที่น้ำมีอุณหภูมิค่อนข้างอุ่น หอย จริงๆ นะ

เป็นหอยที่นิยมบริโภคกันทั้งในสหรัฐอเมริกาหรือประเทศทางภูมิภาคเอเชียตะวันออก โดยนิยมทำไปเป็นซูชิในอาหารญี่ปุ่น โดยถูกเฉือนเป็นแผ่นบาง ๆ  หรือปรุงเป็นอาหารจีน

ปัจจุบัน หอยชนิดนี้มีการเพาะเลี้ยงเป็นอุตสาหกรรม ลูกหอยที่เพาะออกมาได้ จะถูกนำไปฝังไว้ใต้ทรายบริเวณชายหาดในท่อพลาสติก ซึ่งต้องใช้เวลานานกว่า 5 ปี กว่าหอยจะโตเต็มวัยถึงขนาดที่จับขายได้

รากศัพท์
ชื่อ Geoduck มาจากชื่อสัตว์ในภาษา Lushootseed ว่า  รากศัพท์ของ  ยังคงสรุปไม่ได้ คำต่อท้ายศัพท์  ในภาษานี้หมายถึง "จำนวนมาก" พจนานุกรมอังกฤษ ฉบับออกซ์ฟอร์ดระบุว่าคำนี้ประกอบด้วยรากศัพท์ที่ไม่ทราบความหมายกับ  แทน ซึ่งหมายถึง "องคชาต" (สื่อถึงรูปร่างของหอย) ส่วนนักวิจัยอีกกลุ่มระบุว่าคำนี้เป็นวลีที่หมายถึง "ขุดลึก"

บางครั้งรู้จักกันในชื่อ เป็ดโคลน, ราชาหอยกาบ หรือแปลตรงตัวจากภาษาจีนว่า หอยงวงช้าง ()

ในช่วง ค.ศ. 1983 ถึง 2010 ชื่อวิทยาศาสตร์ของหอยชนิดนี้สับสนกับหอยที่สูญพันธุ์แล้วชื่อ Panopea abrupta (Conrad, 1849) ในวรรณกรรมวิทยาศาสตร์

อุตสาหกรรม
การประมงหอยกูอีดั๊กครั้งแรกของโลกเกิดขึ้นใน ค.ศ. 1970 แต่ความต้องการในช่วงแรกนั้นต่ำเนื่องจากเนื้อสัมผัสของมัน  หอยเหล่านี้้ถูกนำไปขายในจีนด้วยราคากว่า 33 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลกรัม หรือ 15 ดอลลาร์สหรัฐต่อปอนด์Welch, Craig, 2012. NW geoducks fetch top dollar in China, and as prices soar, so do concerns about illegal harvesting in Puget Sound, The Seattle Times, 22 April 2012, pp 1 & 10.

ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม
วิธีการเลี้ยงและเก็บเกี่ยวหอยกูอีดั๊กเป็นเรื่องสร้างปัญหา ซึ่งสร้างความขัดแย้งกับเจ้าของทรัพย์สินริมชายฝั่งทะเล กับข้อกังวลจากองค์กรที่ไม่ใช่ภาครัฐ

ในวัฒนธรรมร่วมสมัย 
วิทยาลัยเอเวอร์กรีนสเตตที่โอลิมเปีย รัฐวอชิงตัน มีหอยกูอีดั๊กชื่อ สปีดี (Speedy) เป็นมาสคอต

หอยกูอีดั๊กยังได้รับความสนใจทางวัฒนธรรมเนื่องจากท่อไซฟอนที่มีลักษณะคล้ายลึงค์ ในฐานะอาหารแปลกและหรู และการปรากฏตัวในสื่อยอดนิยม

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

 Man and Mollusc—Geoduck facts
 Geoduck.org; Underwater Harvester's Association
 Geoduck.org: UHA—BC Seafood Alliance,
 The Evergreen State College's Geoducks Page
 Fisheries and Oceans Canada—Geoduck clam (Panopea abrupta)—Anatomy, Histology, Development, Pathology, Parasites, and Symbionts''.
 "Duckumentary" film Home Page: "3 Feet Under—Digging Deep for the Geoduck Clam"
 Geoduck cooking Recipes

หมวดหมู่:อาหารทะเล
หมวดหมู่:หอยฝาคู่
หมวดหมู่:ปศุสัตว์
ก