จำเลยรัก

จำเลยรัก เป็นนวนิยายไทยแนวโรแมนติก ดราม่า เป็นบทประพันธ์ของ ชูวงศ์ ฉายะจินดา ที่ตีพิมพ์ในเดลิเมล์วันจันทร์ ระหว่างปี พ.ศ. 2503 - 2505จำเลยรัก พิมพ์ครั้งที่ 35 (ปี 2563) เป็นเรื่องราวของความแค้นของ หฤษฎ์ พี่ชายที่ต้องสูญเสียน้องชายของตนเอง และเขาโกรธแค้นหญิงสาวต้นเหตุ ถึงกับจับตัวมาลงโทษเพื่อให้หายแค้น โดยไม่รู้ว่าจับมาผิดคน ไปจับโศรยา แต่เกิดความรักกันจึงได้แต่งงานกัน สุดท้ายหฤษฎ์ยอมรับทุกคำบัญชาของโศรยา นับจากนี้ตราบจนชั่วชีวิต บทประพันธ์นี้มีการนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์และละครโทรทัศน์อีกหลายต่อหลายครั้ง โดยแต่ละครั้งก็ได้รับความนิยมอย่างดี ถือว่าเป็นบทประพันธ์ที่ชื่อเสียงมากที่สุดเรื่องหนึ่งของชูวงศ์ ฉายะจินดา

นอกจากนี้ยังมีการหยิบยกนำมาล้อเลียนในรูปแบบสื่อต่าง ๆ เช่น รายการตลก ภาพยนตร์ตลก การ์ตูน และสื่อออนไลน์

 การดัดแปลงเป็นสื่อ 
จำเลยรัก ถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์และละครโทรทัศน์แล้วหลายครั้ง ได้แก่

 รูปแบบการนำเสนอ  ปี  หฤษฏิ์  โศรยา  ศันสนีย์  ธวัชชัย ภาพยนตร์  พ.ศ. 2506  มิตร ชัยบัญชา  พิศมัย วิไลศักดิ์  อมรา อัศวนนท์  ประจวบ ฤกษ์ยามดี   ละครโทรทัศน์  พ.ศ. 2517  สะอาด เปี่ยมพงษ์สานต์  กนกวรรณ ด่านอุดม  นงลักษณ์ โรจนพรรณ    ภาพยนตร์  พ.ศ. 2521  ไพโรจน์ สังวริบุตร  เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์  ทาริกา ธิดาทิตย์  เศรษฐา ศิระฉายา   ละครโทรทัศน์  พ.ศ. 2523  วิฑูรย์ กรุณา  ปนัดดา โกมารทัต  อัญชลี ชัยศิริ  เอกลักษณ์ ยลระบิล ละครโทรทัศน์   พ.ศ. 2531  ลิขิต เอกมงคล  สาวิตรี สามิภักดิ์  ชไมพร จตุรภุช  ยอดมนู ภมรมนตรี   ละครโทรทัศน์  พ.ศ. 2540-41  จอห์น รัตนเวโรจน์  กุลสตรี ศิริพงษ์ปรีดา  มยุริญ ผ่องผุดพันธ์  โชคชัย เจริญสุข   ละครโทรทัศน์  พ.ศ. 2551  อธิชาติ ชุมนานนท์  ทักษอร ภักดิ์สุขเจริญ  รินลณี ศรีเพ็ญ  ชาตโยดม หิรัญยัษฐิติ  

 ภาพยนตร์ 
 พ.ศ. 2506 จำเลยรัก ถูกสร้างเป็นภาพยนตร์ครั้งแรก สร้างโดย พิษณุภาพยนตร์ โดย วิจารณ์ ภักดีวิจิตร เป็นผู้อำนวยการสร้าง กำกับโดย คุณาวุฒิ เข้าฉายครั้งแรกเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2506 ฉายที่โรงภาพยนตร์เฉลิมกรุงจำเลยรัก (2506) 

 พ.ศ. 2521 นำกลับมาสร้างใหม่เป็นครั้งที่สอง กำกับโดย เผด็จ ภักดีวิจิตรจำเลยรัก (2521) สร้างโดย บางกอกการภาพยนตร์ โดย สรวงสุดา ชลลัมพี เป็นผู้อำนวยการสร้าง เข้าฉายครั้งแรกวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2521 ฉายที่โรงหนังโคลีเซี่ยมจำเลยรัก 2521 

 ละครโทรทัศน์ 
  พ.ศ. 2517 ถูกทำเป็นละครออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีช่อง 4 

 พ.ศ. 2523 ถูกทำเป็นละครออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 สร้างโดย รัชฟิล์มทีวี กำกับการแสดงโดย กัณฑรีย์ สิมะเสถียรรายชื่อละครไทย จ จาน

 พ.ศ. 2531 และ พ.ศ. 2541 ถูกทำเป็นละครออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 สร้างโดย ดาราวิดีโอ กำกับการแสดงโดย มานพ สัมมาบัติ

 พ.ศ. 2551 ถูกทำเป็นละครออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 สร้างโดย เมคเกอร์ วาย กำกับการแสดงโดย กฤษณ์ ศุกระมงคล

 เพลงจำเลยรัก 
จำเลยรัก มีเพลงประกอบในชื่อเดียวกัน เนื้อร้องแต่งโดย ชาลี อินทรวิจิตร เรียบเรียงโดย สมาน กาญจนผลิน เพลงประกอบ.."ภาพยนตร์ไทย" ในอดีต  กระทู้จาก thaifilm.com เพลงกับเนื้อเรื่องไปด้วยกัน แต่งการเนื้อหาของบทประพันธ์จึงเข้ากันดี เพลงนี้เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์หรือละครเรื่องนี้เสมอ ไม่ว่าจะนำมาสร้างใหม่กี่ครั้งก็ตาม

เพลงจำเลยรัก มีผู้ขับร้องเปลี่ยนไปตามยุคสมัย ในแต่ละเวอร์ชัน ดังนี้

 สวลี ผกาพันธุ์ (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2506 และละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2517)
 ศรวณี โพธิเทศ (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2521)
 นงลักษณ์ โรจนพรรณ (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2523)
 พัชรา แวงวรรณ (โอเวชั่น รักไม่รู้จบ พ.ศ. 2529)
 พุ่มพวง ดวงจันทร์ (อัลบั้มชุด กล่อม พ.ศ. 2530)
 นิตยา บุญสูงเนิน (อัลบั้มชุด นิด สเปเชียล คอเลคชั่น พ.ศ. 2531
 วัชราภรณ์ สุขสวัสดิ์ (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2531)
 อรวี สัจจานนท์ (อัลบั้ม เพชรน้ำหนึ่ง ชุดที่ 5 พ.ศ. 2539 , ประกายแก้วชุดที่ 1 พ.ศ. 2547)
 พัชริดา วัฒนา (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2540-41 )
 พิมพ์โพยม เรืองโรจน์ (อัลบั้มชุด ซอสามสาย พ.ศ. 2540)
 วรกาญจน์ โรจนวัชร (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2551)

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 จำเลยรัก (2506) ทางเว็บไซต์ ไทยบันเทิง
 จำเลยรัก (2521) ทางเว็บไซต์ ไทยบันเทิง
 ภาพยนตร์ จำเลยรัก พ.ศ. 2521
 ละครโทรทัศน์ จำเลยรัก พ.ศ. 2541

 เกร็ดจากนวนิยาย จำเลยรัก

หมวดหมู่:นวนิยายไทย
หมวดหมู่:วรรณกรรมในปี พ.ศ. 2503
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทย
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ภาษาไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2506
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2521
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย วิจิตร คุณาวุฒิ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่สร้างจากนิยาย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่นำกลับมาสร้างใหม่
หมวดหมู่:วรรณกรรมที่สร้างเป็นละครโทรทัศน์
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 3
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 4 บางขุนพรหม
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 5
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 7
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 9
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2517
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2523
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2531
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2541
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2551
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์โดยดาราวิดีโอ
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์โดยรัชฟิล์มทีวี
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์โดยเมคเกอร์วาย
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ที่กำกับโดย กฤษณ์ ศุกระมงคล
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ที่กำกับโดย มานพ สัมมาบัติ
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในคริสต์ทศวรรษ 1990
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในคริสต์ทศวรรษ 2000
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในคริสต์ทศวรรษ 1980
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ดัดแปลงเป็นละครโทรทัศน์