วารสารศาสตร์ข้อมูล

วารสารศาสตร์ข้อมูล () เป็นกระบวนการทางวารสาร ที่มีฐานอยู่บนการวิเคราะห์และคัดกรองชุดข้อมูลขนาดใหญ่ โดยมีจุดประสงค์เพื่อการสร้างข่าวขึ้นมาชิ้นหนึ่ง
มันไม่เหมือนกับ วารสารศาสตร์ฐานข้อมูล ซึ่งส่วนมากใช้สำหรับการรายงานข่าวสืบสวนสอบสวน วารสารศาสตร์ข้อมูลจัดการกับข้อมูลเปิดที่เผยแพร่ฟรีออนไลน์ และวิเคราะห์มันด้วยเครื่องมือโอเพนซอร์สData driven journalism: What is there to learn? Conference, 24 August 2010, Amsterdam, The Netherlands ความแตกต่างที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือ วารสารศาสตร์ข้อมูลมุ่งหวังที่จะนำเสนอบริการสาธารณะที่มีคุณค่า ช่วยให้ผู้บริโภค ผู้บริหาร และผู้กำหนดนโยบายสามารถรับรู้รูปแบบข้อมูลและตัดสินใจอย่างรอบรู้ การทำเช่นนี้จึงเป็นช่องทางใหม่ให้นักข่าวได้มีส่วนร่วมอย่างมีความหมายต่อประโยชน์สาธารณะ 

 นิยาม 
ตามที่สถาปนิกสารสนเทศและนักวารสารมัลติมีเดีย Mirko Lorenz ได้นิยามไว้ วารสารศาสตร์ข้อมูลคือ "ขั้นตอนการทำงาน" ที่ประกอบไปด้วยองค์ประกอบดังนี้: "การเจาะลึก" ลงไปในข้อมูล โดยการเก็บเล็กผสมน้อยข้อมูลจากที่ต่าง ๆ ทำความสะอาดมัน และจัดโครงสร้างให้มัน, "การกรอง" โดยขุดหาข้อมูลที่เฉพาะเจาะจง, "การวาดภาพจากข้อมูล" และ "ทำให้เป็นรายงานข่าว"Lorenz, Mirko. (2010). Data driven journalism: What is there to learn? Presented at IJ-7 Innovation Journalism Conference, 7–9 June 2010, Stanford, CA กระบวนการนี้สามารถขยายเพิ่มเติมเพื่อจัดเตรียมผลลัพธ์สารสนเทศที่แต่บุคคลแต่ละคนสนใจหรือความสนใจของสาธารณะในวงกว้าง

นักเขียนและนักอบรมวารสารศาสตร์ข้อมูล Paul Bradshaw อธิบายกระบวนการของวารสารศาสตร์ข้อมูลเอาไว้ในลักษณะเดียวกัน: ข้อมูลจะต้องถูก ค้นพบ ซึ่งอาจต้องใช้ความเชี่ยวชาญพิเศษ เช่น MySQL หรือภาษาโปรแกรมไพทอน จากนั้นจึง ซักถาม ข้อมูล ซึ่งต้องการความเข้าใจภาษาเฉพาะวงการและความรู้ทางสถิติ, และในขั้นสุดท้าย ทำให้เห็นเป็นภาพ และ ผสมคลุกเคล้า กับสารสนเทศอื่น ๆ ด้วยความช่วยเหลือจากเครื่องมือโอเพนซอร์สBradshaw, Paul (1 October 2010). How to be a data journalist. The Guardian

500px

 เครื่องมือ 
ตัวข้อมูลสามารถดึงมาใช้ได้โดยตรงจากฐานข้อมูลภาครัฐ เช่น data.gov, data.gov.uk และ World Bank Data APIWorld Bank Data API
หรือใช้วิธียื่นคำร้องขอข้อมูลจากหน่วยงานรัฐ ผ่านกฎหมายว่าด้วยเสรีภาพข่าวสาร (Freedom of Information) เช่น พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของทางราชการ พ.ศ. 2540 ของประเทศไทย คำร้องบางอย่างถูกขอและรวบรวมผ่านเว็บไซต์อย่างเว็บไซต์ "What Do They Know" ของสหราชอาณาจักร

เครื่องมือโอเพนซอร์สต่าง ๆ เช่น Google Refine, ScraperWiki, ปลั๊กอินไฟร์ฟ็อกซ์ OutWit Hub และ Google SpreadsheetsData Scraping Wikipedia with Google Spreadsheets อนุญาตให้เราอัปโหลด สกัด และจัดรูปแบบข้อมูลได้

แอปพลิเคชันอย่าง Many Eyes หรือ Tableau Public สามารถใช้เพื่อสร้างภาพจากข้อมูล ในรูปของกราฟและแผนภูมิ 
Yahoo! Pipes และ Open Heat MapBest sports betting in South Africa 2022 เป็นตัวอย่างของเครื่องมือที่จะช่วยสร้างแผนที่โดยใช้ข้อมูลจากตารางคำนวณ

 ดูเพิ่ม 
 วารสารศาสตร์ฐานข้อมูล
 วารสารศาสตร์เชิงคำนวณ
 ข้อมูลแบบเปิด
 โอเพนซอร์ส
 Open Knowledge
 กฎหมายเสรีภาพข่าวสาร
 การสร้างภาพสารสนเทศ

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 รายการโต๊ะข้อมูลของหนังสือพิมพ์ต่าง ๆ 

 Data Desk, The Los Angeles Times
 Datablog, เดอะการ์เดียน

 รายการองค์กรที่สนใจเรื่องวารสารศาสตร์ข้อมูล 
 Open Knowledge Foundation
 European Journalism Centre ศูนย์วารสารศาสตร์ยุโรป
 OWNI
 ABZV (เยอรมนี) 

หมวดหมู่:วารสารศาสตร์