มุขนายกเกียรตินาม

มุขนายกเกียรตินาม () หรือทับศัพท์ว่าทิทิวลาร์บิชอป ชาวไทยคาทอลิกเรียกว่าพระสังฆราชเกียรตินามบัญญัติศัพท์, สำนักมิสซังกรุงเทพฯ, หน้า 7 คือบาทหลวงที่ได้รับแต่งตั้งจากพระสันตะปาปาให้เป็นมุขนายก แต่ไม่มีมุขมณฑลปกครองเพราะมุขมณฑลที่ได้รับดูแลนั้นไม่มีอยู่แล้วในปัจจุบันAuxiliary Bishop. Catholic Encyclopedia. เรียกข้อมูลวันที่ 24 ก.พ. พ.ศ. 2554. การตั้งให้เป็นมุขนายกจึงเป็นการดำรงตำแหน่งไว้เป็นเกียรติในการทำงาน นอกจากนี้มุขนายกเกียรตินามยังใช้หมายถึงมุขนายกอื่น ๆ ที่ไม่ใช่มุขนายกประจำมุขมณฑลด้วยประมวลกฎหมายพระศาสนจักร บรรพ ๒ ประชากรของพระเจ้า, กรุงเทพฯ: แผนกคำสอน เขตมิสซังกรุงเทพฯ, 2543, หน้า 100

 ความเป็นมา 
ในอดีตมีหลายเมืองรอบทะเลเมดิเตอร์เรเนียนที่ประชาชนนับถือคริสต์ศาสนาโดยมีมุขนายกเป็นผู้นำทางศาสนา ต่อมาอาณาจักรอิสลามได้ขยายตัวเข้ามายึดครองพื้นที่เหล่านั้น ทำให้บรรดามุขนายกถูกขับออกจากมุขมณฑลของตน หลายท่านย้ายไปช่วยงานมุขนายกประจำมุขมณฑลอื่นโดยหวังว่าวันข้างหน้าอาจจะได้กลับไปประจำที่มุขมณฑลเดิมของตน แม้มุขนายกเหล่านั้นจะไม่มีมุขมณฑลในความรับผิดชอบแล้ว แต่ก็ยังดำรงตำแหน่งมุขนายกอยู่จนตลอดชีวิต สมเด็จพระสันตะปาปาเลโอที่ 10 จึงรักษานามมุขมณฑลต่าง ๆ ไว้ โดยการแต่งตั้งมุขนายกประจำมุขมณฑลนั้นสืบต่อมา (แม้ว่าตัวมุขมณฑลนั้นจะไม่มีอยู่แล้วก็ตาม)สุรชัย ชุ่มศรีพันธุ์, บาทหลวง, ''50 คำถามเกี่ยวกับศาสนาคริสต์คาทอลิก", กรุงเทพฯ: แผนกคริสตศาสนธรรม เขตมิสซัง, 2551, หน้า 125-8

บาทหลวงที่ถือว่าเป็นมุขนายกเกียรตินามมีดังต่อไปนี้
 บาทหลวงที่ดำรงตำแหน่งประมุขมิสซัง (apostolic vicar)
 บาทหลวงที่ดำรงตำแหน่งมุขนายกผู้ช่วย (auxiliary bishop) 
 บาทหลวงที่ดำรงตำแหน่งมุขนายกรอง (coadjutor bishop) 
 เอกอัครสมณทูต (nuncio) คือเอกอัครราชทูตของสันตะสำนักที่ถูกส่งไปประจำยังประเทศต่าง ๆ
 บาทหลวงที่มีตำแหน่งการบริหารในสันตะสำนักซึ่งเป็นองค์การบริหารส่วนกลางของคริสตจักรคาทอลิก

 มุขนายกเกียรตินามในประเทศไทย 
ในช่วงที่คริสตจักรโรมันคาทอลิกในประเทศไทยยังอยู่ในยุคมิสซัง มีประมุขมิสซังสยามหลายท่านได้ดำรงตำแหน่งเป็นมุขนายกเกียรตินาม เช่น มุขนายก ฌ็อง-บาติสต์ ปาลกัว เป็นมุขนายกเกียรตินามแห่งมาลลอส (Mallos)มุขนายก ฌ็อง-บาติสต์ ปาลกัว . หอจดหมายเหตุ เขตมิสซังกรุงเทพฯ. เรียกข้อมูลวันที่ 24 ก.พ. พ.ศ. 2554. ในช่วงแรกนั้นชาวคาทอลิกในไทยยังมีน้อย ประมุขมิสซังซึ่งเป็นมุขนายกเกียรตินามทั้งหมดจึงเป็นมิชชันนารีชาวตะวันตก ต่อมาจึงเริ่มมีการแต่งตั้งบาทหลวงชาวไทยขึ้นเป็นประมุขมิสซังและรับตำแหน่งมุขนายกเกียรตินาม โดยมีมุขนายก แจง เกิดสว่าง เป็นมุขนายกเกียรตินามคนแรกที่เป็นคนไทย มุขนายกเกียรตินามชาวไทยทั้งหมด มีลำดับดังนี้

 ลำดับ  รายนาม  ประมุขมิสซัง  มุขนายกเกียรตินาม  ได้รับแต่งตั้ง  1  มุขนายก ยาโกเบ แจง เกิดสว่าง  จันทบุรี  Barcusus  11 พฤษภาคม ค.ศ. 1944 2  มุขนายก ฟรังซิสเซเวียร์ สงวน สุวรรณศรี  จันทบุรี  OenoandaUrci  8 มกราคม ค.ศ. 19533 เมษายน ค.ศ. 1970 3  มุขนายก มีคาแอล มงคล ประคองจิต  ท่าแร่-หนองแสง  Blaundus  7 พฤษภาคม ค.ศ. 1953 4  มุขนายก มีคาแอล เกี้ยน เสมอพิทักษ์  ท่าแร่-หนองแสง  Octaba  15 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1959 5  มุขนายก ยอแซฟ ยวง นิตโย  กรุงเทพฯ  Obba  3 กันยายน ค.ศ. 1963 

เมื่อมิสซังต่าง ๆ ในประเทศไทยถูกยกสถานะขึ้นเป็นมุขมณฑลแล้ว ก็ไม่มีบาทหลวงไทยคนใดได้รับตำแหน่งมุขนายกเกียรตินามอีก

 ดูเพิ่ม 
 มุขนายก
 เขตผู้แทนพระสันตะปาปา
 มุขมณฑล

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:มุขนายก