คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น

คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น () เป็นส่วนราชการไทยระดับคณะวิชา สังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นคณะวิชาที่จัดตั้งขึ้นเป็นอันดับที่ 15 ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น มีชื่อเดิมว่า "คณะวิทยาการจัดการ" หลังจากมีการแยกสาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ออกไปจัดตั้งเป็นคณะเศรษฐศาสตร์ จึงมีการเปลี่ยนชื่อคณะเป็น "คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี"  คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นสมาชิก Association to Advance Collegiate Schools of Business (AACSB) ตั้งแต่เมื่อปี พ.ศ. 2561 และอยู่ในระหว่างการดำเนินการขอรับรองมาตรฐานดังกล่าว รวมทั้งเป็นคณะวิชาแรกของกลุ่มคณะวิชาด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ในสาขาบริหารธุรกิจของประเทศไทย ที่ผ่านผ่านมาตรฐานระดับ 300 คะแนน โครงการพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศ : EdPEx300 ของ สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม  กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

 ประวัติ 
คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น กำเนิดขึ้นจากแนวคิดที่มุ่งมั่นในการพัฒนาการศึกษาเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของตลาดแรงงาน และขยายโอกาสทางการศึกษาแก่ประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การก่อตั้งคณะฯ เป็นผลมาจากแผนพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ ระยะที่ 7 (พ.ศ. 2535–2539) โดยเริ่มต้นในชื่อ “คณะวิทยาการจัดการ” และได้รับการประกาศจัดตั้งอย่างเป็นทางการในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2535

ในระยะแรกของการดำเนินงาน คณะวิทยาการจัดการมีโครงสร้างการบริหารที่แบ่งออกเป็นสี่ส่วน ได้แก่ สำนักงานคณบดี ภาควิชาการเงินและบัญชี ภาควิชาเศรษฐศาสตร์ และภาควิชาบริหารธุรกิจ โดยเปิดการเรียนการสอนหลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต สาขาการเงิน เป็นหลักสูตรแรก ตามมาด้วยสาขาการจัดการการโรงแรมและการท่องเที่ยว และหลักสูตรเศรษฐศาสตร์บัณฑิต

เพื่อรองรับความต้องการของสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว คณะฯ ได้พัฒนาและขยายหลักสูตรเพิ่มเติม อาทิ หลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต สาขาการตลาด สาขาการจัดการ และหลักสูตรบัญชีบัณฑิต ทั้งนี้เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ที่ครอบคลุมทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ มุ่งเน้นผลิตบัณฑิตที่มีศักยภาพทางวิชาการและความเป็นมืออาชีพ พร้อมด้วยคุณธรรมและจริยธรรมในการดำเนินชีวิตและการทำงาน

ระหว่างปี พ.ศ. 2547 – 2558 มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้ดำเนินการปรับโครงสร้างองค์กรให้สอดคล้องกับรูปแบบการบริหารจัดการที่ทันสมัย โดยเปลี่ยนระบบภาควิชาไปสู่การบริหารงานในรูปแบบกลุ่มวิชา ประกอบด้วยกลุ่มวิชาการเงิน การตลาด การจัดการ การท่องเที่ยว การโรงแรมและอีเว้นท์ การบัญชี และเศรษฐศาสตร์ นอกจากนี้ยังมีการเปิดหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาเพื่อเพิ่มศักยภาพของนักศึกษาและงานวิจัย รวมถึงพัฒนาระบบการบริการแบบเบ็ดเสร็จ (One Stop Service) เพื่อลดขั้นตอนการดำเนินงานและเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ

เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้เปลี่ยนสถานะเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ ซึ่งนำไปสู่การปรับเปลี่ยนโครงสร้างของหน่วยงานภายในมหาวิทยาลัย โดยได้มีการจัดตั้งคณะเศรษฐศาสตร์ขึ้นใหม่ และต่อมา คณะวิทยาการจัดการได้ขอเปลี่ยนชื่อเป็น “คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี” เพื่อให้สอดคล้องกับหลักสูตรที่มีการเรียนการสอน การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ได้รับความเห็นชอบจากสภามหาวิทยาลัยเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559 และได้รับการประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2559 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2559 เป็นต้นไป

ปัจจุบัน คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ยังคงดำเนินการพัฒนาหลักสูตร การเรียนการสอน และงานวิจัยให้สอดคล้องกับมาตรฐานระดับสากล คณะฯ มุ่งมั่นเป็นศูนย์กลางด้านบริหารธุรกิจและการบัญชีที่มีคุณภาพ สามารถผลิตบัณฑิตที่มีความสามารถในการแข่งขันในตลาดแรงงานระดับโลก อีกทั้งยังมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมให้ก้าวหน้าอย่างยั่งยืน

คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น เปิดการเรียนการสอนทั้งในระดับปริญญาตรีและบัณฑิตศึกษาได้แก่ บริหารธุรกิจบัณฑิต (บธ.บ.) บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต (บธ.ม.) บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต (บธ.ด.) บัญชีบัณฑิต (บช.บ.) บัญชีมหาบัณฑิต (บช.ม.) และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (ปร.ด.)

 การรับรองมาตรฐาน 
ปี พ.ศ. 2561 คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ก้าวสู่มาตรฐานระดับโลกด้วยการสมัครเป็นสมาชิกของ Association to Advance Collegiate Schools of Business (AACSB) ซึ่งเป็นองค์กรรับรองมาตรฐานทางการศึกษาด้านบริหารธุรกิจและการบัญชีที่ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ และอยู่ในขอรับรองมาตรฐานฯตามลำดับขั้นตอน

นอกจากนี้ในปี พ.ศ. 2565 ที่ประชุมคณะอนุกรรมการพัฒนาและยกระดับคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศ   สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม  กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม คณะอนุกรรมการพัฒนาและยกระดับคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศ ได้มีมติเห็นชอบให้ คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ผ่านการประเมินในระดับ 300 คะแนน 

ซึ่งนับเป็นก้าวสำคัญที่ช่วยตอกย้ำคุณภาพการศึกษาของคณะฯ ให้มีมาตรฐานสูงขึ้น และเป็นคณะลำดับที่ 3 ของมหาวิทยาลัยขอนแก่นที่ได้รับการรับรองในระดับนี้ ต่อจาก คณะแพทยศาสตร์ และคณะทันตแพทยศาสตร์ ที่ผ่านมาตรฐานระดับ 300 คะแนนมาก่อนหน้านี้ เป็นคณะแรกของกลุ่มคณะวิชาด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ในสาขาบริหารธุรกิจของประเทศไทย ที่ผ่านเกณฑ์ EdPEx 300 ซึ่งเป็นหลักฐานชัดเจนถึงความเป็นเลิศในการจัดการศึกษา และการบริหารองค์กรที่มีคุณภาพสูง

 ระบบอัตลักษณ์องค์กร 
 สัญลักษณ์ประจำคณะ
สัญลักษณ์ประจำคณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น คือ เรือสำเภา
 สีประจำคณะ
 สีฟ้าคราม
 ชื่อคณะ
ตามที่สภามหาวิทยาลัยขอนแก่นได้เห็นชอบ เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2559 และได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 133 ตอน พิเศษ 91 ง หน้า 4 เมื่อวันที่ 20 เมษายน 2559 เรื่อง “คณะวิทยาการจัดการ” ขอเปลี่ยนชื่อเป็น “คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี” โดยมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 20 เมษายน 2559 หลังวันออกประกาศจึงได้มีการแต่งตั้ง “คณะกรรมการพัฒนาอัตลักษณ์ฯ” ตามคำสั่งคณะบริหารธุรกิจและการบัญชี ที่ 101/2559 โดยมีหน้าที่ร่วมกันพัฒนาอัตลักษณ์และเอกลักษณ์ของคณะบริหารธุรกิจและการบัญชี เพื่อใช้ในกิจกรรมและการสื่อสารองค์กรของคณะฯ ให้มีความเป็นสากล มีความหมายและง่ายต่อการจดจํา แก่สาธารณชนเพิ่มมากขึ้น รวมทั้งเป็นการสะท้อนตัวตนที่ชัดเจน

สำหรับชื่อภาษาอังกฤษของ คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น คือ Faculty of Business Administration and Accountancy และในปัจจุบันการใช้คำว่า Business School นั้นเป็นชื่อที่เข้าใจได้ทันทีและใช้กันอย่างแพร่หลายในคณะฯที่มีการเรียนการสอนทางด้านบริหารธุรกิจในระดับสากล และมักจะใช้ควบคู่ไปกับชื่อของมหาวิทยาลัย เช่น Harvard Business School ซึ่งหมายถึง School of Business ของ Harvard University หรือ Chula Business School ซึ่งหมายถึง School of Business ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นต้น

 หลักสูตร 
 หลักสูตรที่เปิดสอนในคณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ระดับปริญญาตรี ระดับปริญญาโท ระดับปริญญาเอกหลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต (บธ.บ.)
 สาขาวิชาการจัดการ ผู้ประกอบการและโลจิสติกส์
 สาขาวิชาการจัดการธุรกิจบริการและอีเว้นท์
 สาขาวิชาการจัดการนวัตกรรมการท่องเที่ยว
 วิชาเอกเทคโนโลยีการตลาด
 วิชาเอกผู้ประกอบการดิจิทัล
 สาขาวิชาการเงินและเทคโนโลยีทางการเงิน
หลักสูตรบัญชีบัณฑิต (บช.บ.)
 สาขาวิชาบัญชีหลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต (บธ.ม.) 
ประกอบด้วย 7 กลุ่มวิชาเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน
 การเงิน 
 การตลาด 
 การจัดการนวัตกรรมการท่องเที่ยวและไมซ์   
 การจัดการโลจิสติกส์ 
 การจัดการผู้ประกอบการ พาณิชย์ และนวัตกรรม    
 การจัดการธุรกิจบริการและอีเว้นท์
 การจัดการธุรกิจระหว่างประเทศและสตาร์ทอัพ (จัดการเรียนการสอนเป็นภาษาอังกฤษ)
หลักสูตรบัญชีบัณฑิต (บช.ม.)
 สาขาวิชาบัญชีหลักสูตรบริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต (บธ.ด.)
 ประกอบด้วย 8 กลุ่มวิชาเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน
 การบัญชี 
 การเงิน 
 การตลาด 
 การจัดการโลจิสติกส์ 
 การจัดการผู้ประกอบการ พาณิชย์ และนวัตกรรม
 การจัดการธุรกิจบริการและการจัดงาน 
 การจัดการนวัตกรรมการท่องเที่ยวและไมซ์   
 การจัดการธุรกิจระหว่างประเทศและดิจิทัล

 คณบดี 
 ทำเนียบคณบดีคณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น รายนามคณบดี วาระการดำรงตำแหน่ง 1. รองศาสตราจารย์ ปริญญา จินดาประเสริฐ ปี 2536 - ปี 2536 (รักษาการแทนฯ) 2. รองศาสตราจารย์ วินิต ชินสุวรรณ ปี 2536 - ปี 2536 (รักษาการแทนฯ) 3. รองศาสตราจารย์ พรสิริ ทิวาวรรณวงศ์ ปี 2536 - ปี 2540  4. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ อานนท์ แย้มตรี ปี 2540 - ปี 2541 5. รองศาสตราจารย์ สุเมธ แก่นมณี 
ปี 2541 - ปี 2545
ปี 2545 - ปี 2549 6. รองศาสตราจารย์ มันทนา สามารถ 
ปี 2549 - ปี 2553
ปี 2553 - ปี 2555 7. รองศาสตราจารย์ ดร.กัลปพฤกษ์ ผิวทองงาม ปี 2555 - ปี 2559 ทำเนียบคณบดีคณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น รายนามคณบดี วาระการดำรงตำแหน่ง 8. รองศาสตราจารย์ ดร.เพ็ญศรี เจริญวานิช ปี 2559 - ปี 2567 9. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พงษ์สุทธิ  พื้นแสนปี 2567 - ปัจจุบัน

หมายเหตุ คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งคณบดี และผู้รักษาการแทนคณบดี เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น

 บุคคลที่มีชื่อเสียง 
ดูเพิ่ม รายนามบุคคลที่มีชื่อเสียงจากมหาวิทยาลัยขอนแก่น
 หรินทร์ สุธรรมจรัส (ศิษย์เก่า) : นักร้อง สมาชิกวง Tattoo Colour
 ศุภรุจ เตชะตานนท์ (ศิษย์เก่า) : นักร้อง, นักแสดง
 พฤทธิ์ ราชนาวี (แตงโมแซ่บเวอร์) :  Influencer
 นราพร ฝ่ายพงษา (mymint.nara) :  Influencer

หมายเหตุ รายนามดังกล่าว จัดเรียงชื่อและนามสกุลตามตัวอักษร

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 
 มหาวิทยาลัยขอนแก่น, "คณะวิทยาการจัดการ", 30 ปี มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น : มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2537, หน้า 97 - 100
 รายชื่อคณะบริหารธุรกิจในประเทศไทย

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น

ขอนแก่น
บริหารธุรกิจและการบัญชี