ปลาดุก

ปลาดุก เป็นสกุลของปลาหนังน้ำจืดในสกุล Clarias (/คลา-เรียส/) ในวงศ์ Clariidae โดยคำว่า Clarias มาจากภาษากรีกคำว่า chlaros หมายถึง "มีชีวิต" มีความหมายถึง การที่ปลาสกุลนี้สามารถใช้ชีวิตอยู่ได้บนบกหรือสภาพที่ขาดน้ำ

มีการแพร่กระจายพันธุ์ในน้ำจืดและน้ำกร่อยตามแหล่งน้ำของทวีปเอเชียและแอฟริกา เป็นปลาไม่มีเกล็ด ลำตัวยาว มีหัวที่แบนและแข็ง มีหนวดยาวแปดนิ้ว มีครีบหลังและครีบก้นยาวเกินครึ่งของความยาวลำตัว จุดเริ่มต้นของครีบหลังอยู่ล้ำหน้าจุดเริ่มต้นของครีบท้อง ครีบหลังไม่มีเงี่ยงแข็ง ไม่มีครีบไขมัน ครีบหางมนกลม ครีบทั้งหมดเป็นอิสระจากกันหน้า 66 หนังสือสาระน่ารู้ปลาน้ำจืดไทย โดย สมโภชน์ อัคคะทวีวัฒน์ พ.ศ. 2547 ISBN 974-00-8738-8 สามารถหายใจและครีบคลานบนบกได้เมื่อถึงฤดูแล้ง เป็นปลาวางไข่  เป็นปลากินเนื้อโดยเฉพาะเมื่อตัวโตเต็มที่ชอบกินปลาอื่นที่ตัวเล็กกว่าเป็นอาหาร รวมถึงกินซากพืชและซากสัตว์อีกด้วย

เป็นปลาที่รู้จักกันดีในแง่ของการเป็นปลาเศรษฐกิจ ที่นิยมบริโภคกันโดยเฉพาะในทวีปเอเชีย 

การจำแนก
ปัจจุบันนี้พบทั้งหมด 61 ชนิด:

ที่พบในแอฟริกา
 Clarias agboyiensis Sydenham, 1980
 Clarias albopunctatus Nichols & La Monte, 1953
 Clarias alluaudi Boulenger, 1906 
 Clarias angolensis Steindachner, 1866
 Clarias anguillaris Linnaeus, 1758 (ปลาโคลน)
 Clarias brachysoma Günther, 1864
 Clarias buettikoferi Steindachner, 1894
 Clarias buthupogon Sauvage, 1879
 Clarias camerunensis Lönnberg, 1895
 Clarias cavernicola Trewavas, 1936 (ปลาถ้ำ) 	
 Clarias dhonti Boulenger, 1920
 Clarias dumerilii Steindachner, 1866
 Clarias dussumieri Valenciennes, 1840
 Clarias ebriensis Pellegrin, 1920
 Clarias engelseni Johnsen, 1926
 Clarias gabonensis Günther, 1867
 Clarias gariepinus Burchell, 1822 (ปลาดุกแอฟริกา)
 Clarias hilli Fowler, 1936
 Clarias jaensis Boulenger, 1909 Clarias laeviceps Gill, 1862
 Clarias laeviceps dialonensis Daget, 1962
 Clarias laeviceps laeviceps Gill, 1862
 Clarias lamottei Daget & Planquette, 1967
 Clarias liocephalus Boulenger, 1898 (ปลาดุกปากเรียบ)
 Clarias longior Boulenger, 1907
 Clarias maclareni Trewavas, 1962
 Clarias macromystax Günther, 1864
 Clarias ngamensis Castelnau, 1861 (ปลาดุกแอฟริกาฟันทื่อ)
 Clarias nigromarmoratus Poll, 1967
 Clarias pachynema Boulenger, 1903
 Clarias platycephalus Boulenger, 1902
 Clarias salae Hubrecht, 1881
 Clarias stappersii Boulenger, 1915 
 Clarias submarginatus Peters, 1882
 Clarias teijsmanni Bleeker, 1857
 Clarias theodorae Weber, 1897 (ปลาดุกงู)
 Clarias werneri Boulenger, 1906 (ปลาดุกเวอร์เนอร์)

ที่พบในเอเชีย
 Clarias abbreviatus Valenciennes, 1840
 Clarias anfractus Ng, 1999
 Clarias batrachus Linnaeus, 1758 (ปลาดุกด้าน)
 Clarias batu Lim & Ng, 1999 
 Clarias cataractus Fowler, 1939 (ปลาดุกลำพันภูเขา)
 Clarias dayi Hora, 1936
 Clarias fuscus Lacépède, 1803 (ปลาดุกฮ่องกง)
 Clarias gracilentus Ng, Dang & Nguyen, 2011 
 Clarias insolitus Ng, 2003 
 Clarias intermedius Teugels, Sudarto & Pouyaud, 2001 
 Clarias kapuasensis Sudarto, Teugels & Pouyaud, 2003
 Clarias leiacanthus Bleeker, 1851
 Clarias macrocephalus Günther, 1864 (ปลาดุกอุย)
 Clarias magur Hamilton, 1822
 Clarias meladerma Bleeker, 1846 (ปลาดัก)
 Clarias microspilus Ng & Hadiaty, 2011 Ng HH & Hadiaty Rk (2011) Clarias microspilus, a new walking catfish (Teleostei: Clariidae) from northern Sumatra, Indonesia. Journal of Threatened Taxa 3(3): 1577-1584. http://www.threatenedtaxa.org/ZooPrintJournal/2011/March/ng.htm 
 Clarias microstomus Ng, 2001 
 Clarias nebulosus Deraniyagala, 1958
 Clarias nieuhofii Valenciennes, 1840 (ปลาดุกลำพัน)
 Clarias nigricans Ng, 2003 
 Clarias olivaceus Fowler, 1904
 Clarias planiceps Ng, 1999
 Clarias pseudoleiacanthus Sudarto, Teugels & Pouyaud, 2003
 Clarias pseduonieuhofii Sudarto, Teugels & Pouyaud, 2004 
 Clarias serniosus Ng & Kottelat, 2014 Ng, H.H. & Kottelat, M. (2014): Clarias serniosus, a new walking catfish (Teleostei: Clariidae) from Laos. Zootaxa, 3884 (5): 437–444.  
 Clarias sulcatus Ng, 2004

ฟอสซิล
 Clarias falconeri † Lydekker, 1886, จากอินเดีย

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Fishbase.org
 Clarias จาก A Guide to Common Freshwater Fishes of Singapore
 Checklist of Freshwater Fishes of Thailand 
 การเลี้ยงปลาดุก

ดุก
ดุก
ดุก