เอทีอาร์ (รถดีเซลราง)

เอทีอาร์ (ATR) () เป็นรถดีเซลรางปรับอากาศแบบไม่มีห้องขับ ของการรถไฟแห่งประเทศไทย สั่งซื้อจากบริษัท โตกิวคาร์ คอร์เปอเรชัน, ประเทศญี่ปุ่น ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2528 การรถไฟแห่งประเทศไทย. รถจักรและรถพ่วงประวัติศาสตร์. กรุงเทพฯ : การรถไฟแห่งประเทศไทย. , พ.ศ.2533, หน้า 126.การรถไฟแห่งประเทศไทย. รถจักรและรถพ่วง การพัฒนาที่ยิ่งใหญ่ จากอดีตสู่ปัจจุบัน. กรุงเทพฯ : การรถไฟแห่งประเทศไทย.   , พ.ศ.2554, หน้า 78. . เพื่อนำมาวิ่งเป็นขบวนรถด่วนดีเซลรางปรับอากาศ โดยใช้งานร่วมกับรถดีเซลรางทีเอชเอ็น (THN) และ เอ็นเคเอฟ (NKF) โดยเฉพาะการรถไฟแห่งประเทศไทย. รถจักรและรถพ่วงประวัติศาสตร์. กรุงเทพฯ : การรถไฟแห่งประเทศไทย. , พ.ศ.2533, หน้า 126. 

 ประวัติ 
หลังจากการใช้งานรถดีเซลรางรุ่นต่าง ๆ ในการทำขบวนรถชานเมือง รถโดยสารระยะสั้น เป็นที่น่าพึงพอใจ เนื่องจากมีความคล่องตัวในการใช้งาน ทำความเร็วได้ดี และ ได้รับความนิยมจากผู้โดยสารมากขึ้น การรถไฟแห่งประเทศไทย จึงเริ่มมีแนวคิดจัดหารถรถดีเซลรางสำหรับวิ่งทางไกลให้บริการระหว่างเมือง ที่มีระยะทางเกินกว่า 300 กิโลเมตรแบบรถ อินเตอร์ซิตี้ ในต่างประเทศ เพื่อให้สอดคลองกับความนิยมของผู้โดยสารที่มากขึ้น การรถไฟแห่งประเทศไทย. รถจักรและรถพ่วงประวัติศาสตร์. กรุงเทพฯ : การรถไฟแห่งประเทศไทย. , พ.ศ.2533, หน้า 114.

ในปี พ.ศ.2526 - 2528 จึงได้มีการสั่งซื้อ ทีเอชเอ็น (THN) และ เอ็นเคเอฟ (NKF) เพื่อนำมาใช้งานสำหรับรถชานเมือง และ วิ่งให้บริการระหว่างเมืองมากขึ้น โดยได้สั่งซื้อ เอทีอาร์ (ATR) เข้ามาด้วยในปี พ.ศ. 2528  เพื่อนำมาใช้วิ่ง"ขบวนรถด่วนดีเซลรางปรับอากาศ" เป็นตัวเลือกในการเดินทางให้ผู้โดยสารในยุคนั้น

โดยขบวนรถด่วนดีเซลรางปรับอากาศที่ใช้ เอทีอาร์ (ATR)   ในช่วงแรก มีด้วยกัน 3 เส้นทาง ประกอบด้วย กรุงเทพ-พิษณุโลก, กรุงเทพ-ขอนแก่น, กรุงเทพ-สุรินทร์ โดยการรถไฟแห่งประเทศไทย ได้เปิดประมูลสัมปทานการเดินรถดีเซลรางเอทีอาร์ (ATR) และมีเอกชนหลายบริษัทสนใจประมูลหลายเส้นทาง หลังจากเปิดให้บริการก็เป็นที่นิยมของผู้โดยสารเป็นอย่างมาก 

 ข้อมูลทั่วไป 

  ประเภท : รถดีเซลรางปรับอากาศแบบไม่มีห้องขับ
  ชื่อรุ่น : ATR (Air conditioner Tokyu Railcar)
 รุ่นเลขที่: กซม.ป.2101 - 2112
เครื่องยนต์  : Cummins N855-R2
กำลังขับเคลื่อน : 235 แรงม้า ที่ 2,100 รอบ/นาที
ระบบขับเคลื่อน : ใช้เครื่องถ่ายทอดกำลังแบบไฮดรอลิค (Hydraulic Torque Converter)
ความเร็วสูงสุด : 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
 ระบบปรับอากาศ Mitsubishi CU41
 น้ำหนักตัวรถ : 36.28 ตัน (น้ำหนักรถเปล่า) 37.70 ตัน (น้ำหนักขณะทำขบวน) 
 น้ำหนักกดเพลา : 9.7 ตัน
ประตูขึ้น-ลงรถ : ประตูอัตโนมัติแบบบานเดียว 4 ประตู ข้างละ 2 ประตู
จำนวนที่นั่ง : 62 ที่นั่ง/คัน
ผู้ผลิต :  โตกิวคาร์ คอร์เปอเรชัน, ประเทศญี่ปุ่น
 ปีที่เข้าประจำการ: ช่วงวันที่ 10 มิถุนายน - 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2528

 การใช้งาน 
โดยทั่วไปจะสามารถใช้งานร่วมกับ ทีเอชเอ็น (THN), เอ็นเคเอฟ (NKF) โดยจะพ่วงไว้กลางขบวน แต่ก็ได้มีการดัดแปลงระบบให้สามารถใช้ร่วมกับ รถดีเซลรางอาร์เอช (RH) และ รถดีเซลรางอาร์เอชเอ็น (RHN) ได้อีกด้วย

 คันที่ถูกตัดบัญชี 
 หมายเลข 2103 ถูกไฟไหม้จนเสียหายทั้งคัน

 บริษัทเอกชน ที่เคยได้รับสัมปทานการเดินรถดีเซลรางเอทีอาร์ 
 บริษัท แก่นอินน์การท่องเที่ยว จำกัด (พ.ศ. 2528)http://portal.rotfaithai.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=330&postdays=0&postorder=asc&start=0
 บริษัท อาณาจักรการท่องเที่ยว/อาณาจักรโฮเต็ล จำกัด (พ.ศ. 2528)
 บริษัท เชิดชัยดีเซลราง จำกัด (พ.ศ. 2528)
 บริษัท ยูนิเวิร์สฟู้ดส์ จำกัด แผนกขอนแก่นดีเซลราง (พ.ศ. 2530)

 ขบวนรถที่พ่วงรถดีเซลรางเอทีอาร์ 
 ขบวนรถด่วนที่ 71/72  กรุงเทพอภิวัฒน์ - อุบลราชธานี - กรุงเทพอภิวัฒน์
 ขบวนรถด่วนที่ 75/76  กรุงเทพอภิวัฒน์ - หนองคาย - กรุงเทพอภิวัฒน์
 ขบวนรถพิเศษนำเที่ยวที่ 909/910 กรุงเทพ(หัวลำโพง) - น้ำตกไทรโยคน้อย - กรุงเทพ(หัวลำโพง) (ถ้าใช้รถดีเซลรางทำขบวน)
 ขบวนรถพิเศษนำเที่ยวที่ 911/912 กรุงเทพ(หัวลำโพง) - สวนสนประดิพัทธ์ - กรุงเทพ(หัวลำโพง)
 ขบวนรถชานเมืองที่ 355/356 กรุงเทพ(หัวลำโพง) - บ้านโป่ง/ชุมทางหนองปลาดุก/สุพรรณบุรี
 ขบวนรถชานเมือง สายวงเวียนใหญ่ - มหาชัย (หมายเลข 2101) มีพ่วงใน
ขบวน 4320/4322/4324/4326/4328(มหาชัย-วงเวียนใหญ่)
 ขบวน 4321/4323/4325/4327/4329(วงเวียนใหญ่-มหาชัย)

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น
 ภาพการลำเลียงรถเอทีอาร์ เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2528 จากเพจโรงเรียนวิศวกรรมรถไฟ
 ภาพการเปิดเดินขบวนรถพิเศษดีเซลรางปรับอากาศเอทีอาร์ พิษณุโลก - กรุงเทพ เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2528
 ภาพการทดลองวิ่งรถดีเซลรางปรับอากาศเอทีอาร์ กรุงเทพ - พิษณุโลก เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2528
 ภาพการวิ่งทดลองรถดีเซลรางปรับอากาศเอทีอาร์ ในเส้นทาง กรุงเทพ - เชียงใหม่
 ภาพการเปิดเดินขบวนรถพิเศษดีเซลรางปรับอากาศเอทีอาร์ ขอนแก่น - กรุงเทพ เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2528
 ภาพการเปิดเดินขบวนรถพิเศษดีเซลรางปรับอากาศเอทีอาร์ สุรินทร์ - กรุงเทพ  เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2528
 http://www.geocities.ws/railsthai/train01.htm
 http://portal.rotfaithai.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=330&postdays=0&postorder=asc&start=0

หมวดหมู่:รถดีเซลรางในประเทศไทย