ทีเอชเอ็น (รถดีเซลราง)

ทีเอชเอ็น () เป็นรถดีเซลรางของการรถไฟแห่งประเทศไทย ใช้สำหรับการทำขบวนรถโดยสารและขบวนรถชานเมือง สั่งซื้อจากบริษัท Tokyu Car Corporation (หมายเลข 1101-1114) , Hitachi, Ltd. (หมายเลข 1115-1127) และ Nippon Sharyo Ltd. (หมายเลข 1128-1140) ประเทศญี่ปุ่น ในปี พ.ศ. 2526 มีต้นแบบมาจากรุ่นอาร์ทีเอส ที่สั่งซื้อมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2514

 ประวัติ 
หลังจากการใช้งานรถดีเซลรางรุ่นต่าง ๆ ในการทำขบวนรถโดยสารต่าง ๆ เป็นที่น่าพึงพอใจ เนื่องจากมีความคล่องตัวในการใช้งาน การรถไฟแห่งประเทศไทย จึงได้มีการริเริ่มสั่งซื้อรถดีเซลรางอาร์ทีเอส ซึ่งเป็นรถดีเซลรางที่มีตัวถังเป็นสแตนเลสสตีล มาใช้งานบนทางรถไฟสายแม่กลอง ตั้งแต่ปี พ.ศ.2514 เพื่อแก้ปัญหาการผุกร่อนของรถดีเซลรางที่มีตัวถังทำจากเหล็กกล้าธรรมดา เนื่องจากบริเวณดังกล่าวมีความชื้นจากไอทะเลสูง หลังจากนำมาใช้งานแล้ว มีผลการใช้งานเป็นที่น่าพอใจ ประกอบกับการโดยสารด้วยรถดีเซลรางเองก็เป็นที่นิยมเพิ่มขึ้น 

ราวปี พ.ศ.2520 - 2521 การรถไฟแห่งประเทศไทย จึงได้ทดลองนำอาร์ทีเอส มาทดลองใช้งานบนเส้นทางสายหลัก เพื่อวิ่งประเมินผลต่าง ๆ สำหรับการจัดหารถดีเซลรางรุ่นใหม่สำหรับวิ่งทางไกล ให้บริการระหว่างเมือง ที่ระยะทางเกินกว่า 300 กิโลเมตร แบบรถ อินเตอร์-ซิตี้ ในต่างประเทศ เพื่อให้สอดคลองกับความนิยมของผู้โดยสารที่มากขึ้น 

จนได้มาเป็นต้นแบบให้รถดีเซลรางทีเอชเอ็นในเวลาต่อมา ปัจจุบันทีเอชเอ็น ใช้ทำขบวนรถด่วนในสายตะวันออกเฉียงเหนือ รวมไปถึงรถชานเมือง รถท้องถิ่นสายเหนือ รถธรรมดา และขบวนรถนำเที่ยวเป็นหลัก โดยจะใช้งานร่วมกับเอ็นเคเอฟ และเอทีอาร์

 การใช้งาน 
ทีเอชเอ็น เป็นรถดีเซลรางที่มีรูปแบบการใช้งานได้หลายรูปแบบ และใช้งานร่วมกับรุ่นอื่น ๆ ได้หลายรุ่น ไม่จำกัดวิธีการพ่วงรถเหมือนอาร์เอชเอ็น ที่ต้องใช้งานเป็นคู่ โดยทั่วไปทีเอชเอ็นจะใช้งานร่วมกับ เอ็นเคเอฟ และเอทีอาร์ แต่ก็ยังสามารถใช้งานร่วมกับอาร์เอชและอาร์เอชเอ็นได้อีกด้วย

 สายชานเมืองแม่กลอง 
ทีเอชเอ็น ถูกส่งไปใช้งานในสายวงเวียนใหญ่ - มหาชัย เพื่อทดแทนเอ็นเคเอฟ ที่ชำรุดและหมดสภาพการใช้งาน ช่วงปี พ.ศ. 2564 - 2565
ได้แก่หมายเลข
  กซข.1102 
  กซข. 1121
  กซข. 1125
  กซข.1140

 รถดีเซลรางทีเอชเอ็น ที่ตัดบัญชี 
หมายเลขลักษณะอุบัติเหตุขบวนที่ทำเวลาสถานที่ความเสียหายสถานะปัจจุบัน1112ถูกรถบรรทุกชนขณะทำขบวนขบวนรถชานเมืองที่ 356 สุพรรณบุรี - กรุงเทพ30 พฤษภาคม พ.ศ. 2559จุดตัดทางรถไฟกับถนนสายทุ่งบัว-พนมทวน ม.2 ต.ทุ่งบัว อ.กำแพงแสน จ.นครปฐมตัวรถได้รับความเสียหายตัวถังและโครงประธานบิดผิดรูปตัดบัญชี1127ไฟไหม้รถขณะกำลังทำขบวนขบวนรถด่วนดีเซลรางที่ 76 หนองคาย - กรุงเทพ--ตัวรถได้รับความเสียหายจากไฟไหม้ตัดบัญชี

 รายละเอียดเพิ่มเติม 
 หมายเลข 1101 1102 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1113 1115 1116 1117 1118 1119 1120 1121 1122 1123 1124 1125 1126 1130 1131 1132 1133 1134 1135 1137 1138 1139 และ 1140 เป็นรถดีเซลรางที่มีการติดตั้งหวีดยี่ห้อ Nathan AirChime รุ่น K3LA

 ขบวนรถที่ให้บริการ 
 ขบวนรถด่วนที่ 71/72 กรุงเทพอภิวัฒน์–อุบลราชธานี–กรุงเทพอภิวัฒน์
 ขบวนรถด่วนที่ 75/76 กรุงเทพอภิวัฒน์–หนองคาย–กรุงเทพอภิวัฒน์
 ขบวนรถธรรมดาที่ 209/210 กรุงเทพ–บ้านตาคลี–กรุงเทพ
 ขบวนรถธรรมดาที่ 261/262 กรุงเทพ–สวนสนประดิพัทธ์–กรุงเทพ (วันหยุดเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ ใช้หัวรถจักรลากตู้ บชส. ทำขบวน)
 ขบวนรถธรรมดาที่ 279/280 กรุงเทพ–ด่านพรมแดนบ้านคลองลึก–กรุงเทพ
 ขบวนรถธรรมดาที่ 281/282 กรุงเทพ–กบินทร์บุรี–กรุงเทพ (วันจันทร์-ศุกร์ ใช้หัวรถจักรลากตู้ บชส. ทำขบวน)
 ขบวนรถชานเมืองที่ 303/304 กรุงเทพ–ลพบุรี–กรุงเทพ
 ขบวนรถชานเมืองที่ 317/318 กรุงเทพ–ลพบุรี–กรุงเทพ
 ขบวนรถชานเมืองที่ 355/356 กรุงเทพ–บ้านโป่ง–กรุงเทพ (วันเสาร์ปลายทางสุพรรณบุรี วันอาทิตย์ต้นทางสุพรรณบุรี วันอาทิตย์ปลายทางชุมทางหนองปลาดุก วันจันทร์ต้นทางบ้านโป่ง)
 ขบวนรถท้องถิ่นที่ 401/402 ลพบุรี–พิษณุโลก–ลพบุรี
 ขบวนรถท้องถิ่นที่ 405/406 ศิลาอาสน์–สวรรคโลก–ศิลาอาสน์ (ปัจจุบันงดให้บริการชั่วคราว)
 ขบวนรถท้องถิ่นที่ 403/410 พิษณุโลก–ศิลาอาสน์–พิษณุโลก
 ขบวนรถท้องถิ่นที่ 407/408 นครสวรรค์–เชียงใหม่–นครสวรรค์
 ขบวนรถพิเศษนำเที่ยวที่ 909/910 กรุงเทพ–น้ำตกไทรโยคน้อย–กรุงเทพ
 ขบวนรถพิเศษนำเที่ยวที่ 911/912 กรุงเทพ–สวนสนประดิพัทธ์–กรุงเทพ
 ขบวนรถพิเศษชานเมืองเชื่อมต่อรถไฟฟ้าสายสีแดง ธนบุรี-นครปฐม-ธนบุรี
 ขบวนรถชานเมืองในสายวงเวียนใหญ่-มหาชัย (หมายเลข กซช.1102 กซช.1125 ย้ายมาเข้าประจำการในคืนวันที่14 ธันวาคม พ.ศ.2564) และ (กซช.1121 และ กซช.1140 ย้ายมาเข้าประจำการในคืนวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ.2565)

 เชิงอรรถ 
 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 http://gallery.rotfaithai.com/categories.php?sessionid=r6uk8p8bgra571ns18bo0lgpq0 รถไฟไทยแกลลอรี่]
 http://www.geocities.ws/railsthai/train01.htm

หมวดหมู่:รถดีเซลรางในประเทศไทย