หญ้าคา

หญ้าคา (ชื่อวิทยาศาสตร์: Imperata  cylindrica Beauv.) เป็นพืชล้มลุกชนิดหนึ่ง จัดอยู่ในตระกูลหญ้า มีลำต้นสูงประมาณ ๕๐-๑๐๐ เซนติเมตร ลักษณะลำต้นเป็นทรงกลมเรียวยาวขนาดเล็ก ลักษณะใบเป็นขนกระจุก ขอบใบมีลักษณะคมกริบ ออกดอกเป็นช่อก้านยาวสีขาว คล้ายหางกระรอก มีสรรพคุณในการรักษาโรคได้หลายชนิด เช่น โรคไต โรคมะเร็งคอ แก้ลมพิษ ผื่นคัน เป็นต้น นอกจากนี้ยังสามารถใช้ประโยชน์จากหญ้าคาในการมุงหลังคา

 ชื่ออื่น ๆ 
คาหลวง , คา  (ภาคกลาง)  ลาแล , ลาลาง มลายู  และ  เก้อฮี (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)

 ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 
มีเหง้าสีขาวแข็งอยู่ใต้ดิน ลำต้นตั้งตรงสูงถึง15 - 20 เซนติเมตร มีกาบใบโอบหุ้มอยู่และริมกาบใบจะมีขน ตัวใบจะเรียวยาวประมาณ 1 - 2 เมตร กว้างประมาณ 4 - 18 มิลลิเมตร  มีขนเป็นกระจุกอยู่ระหว่างรอยต่อของตัวใบและกาบใบ ดอกมีสีขาวอมเหลือง หรือเป็นสีม่วง เป็นช่อยาวประมาณ5 เซนติเมตร 

 แหล่งที่พบ 
สามารถพบได้ทั้งในพืชไร่ พืชสวนและพื้นที่รกร้าง  ว่างเปล่า สามารถขึ้นได้ดีในดินทุกชนิด สามารถทนต่อแสงแดดและความร้อนได้ดี

 สรรพคุณ 
ใช้ลำต้นสดหรือแห้ง นำมาปรุงเป็นยาแก้โรคไต แก้โรคมะเร็งคอ   และแก้ฝี , ดอก ใช้เป็นยาแก้ปัสสาวะแดง  แก้ไอ  แก้มะเร็งในลำไส้  แก้ริดสีดวงต่าง ๆ , ราก ใช้ปรุงกินเป็นยาแก้ร้อนใน  แก้พิษอักเสบในกระเพาะปัสสาวะ  แก้น้ำดีซ่าน  ตาเหลือง และเบื่ออาหาร  นอกจากนี้หญ้าคายังให้แร่ธาตุไนโตรเจน, ฟอสฟอรัส, โปแทสเซียมอย่างมาก , ทำให้ดินร่วนซุย ทำให้ออกซิเจนลงไปในดิน ได้สะดวก ทำให้ไม่แน่น , มีคุณสมบัติเช่นเดียวกับพืชตระกูลถั่วคือ ถ้าเน่าเป็นปุ๋ยแล้ว จะสามารถป้องกันเพลี้ยและแมลงต่างๆได้ 

 ประโยชน์ 
ส่วนของใบ ใช้ปรุงเป็นยาต้มอาบ ผื่นคัน แก้ลมพิษ และแก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย ส่วนของดอก ใช้ปรุงเป็นยารับประทานแก้ปวด  นำมาตำเป็นยาพอกแผลอักเสบ  บวมฝีมีหนอง  และ อุจจาระเป็นเลือด
ราก ใช้ปรุงเป็นยา แก้ร้อนใน แก้ไอกระหายน้ำ  เป็นยารับประทานเพื่อห้ามเลือด  แก้เลือดกำเดาไหล  และแก้พิษอักเสบในกระเพาะอาหาร 

ชาวโอรังอัซลีในรัฐเปรัก ประเทศมาเลเซียใช้ผงแห้งของต้นใช้โรยแผลป้องกันการติดเชื้อSamuel, A.J.S.J., Kalusalingam, A., Chellappan, D.K., Gopinath, R., Radhamani, S., Husain, H. A., Muruganandham, V., Promwichit, P. 2010. Ethnomedical survey of plants used by the orang asli in kampong bawong, Perak, West Malaysia. Joutnal of Ethnobiology and Ethnomedicine. 6:5

ในฐานะเป็นพืชเศรษฐกิจ ใช้ประโยชน์ในการมุงหลังคา กระท่อม  คอกเลี้ยงหมู  เล้าไก่  เล้าเป็ด สามารถกันแดดกันฝนได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้หลังคาหญ้าคายังให้ความเย็นได้ดีกว่าการมุงหลังคาจากกระเบื้อง และสังกะสีซึ่งมีราคาแพงกว่าหญ้าคาหลายเท่าตัว และอายุการใช้งานของหลังคาหญ้าคาสามารถใช้ได้นานถึง 3 - 5 ปี ขึ้นอยู่กับความหนาของคาที่ใช้และนอกจากนี้ยังใช้ประโยชน์ในการจักสานอีกด้วย จึงนับได้ว่าหญ้าคากลายเป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างรายได้แก่เกษตรกรเป็นอย่างมาก

 โทษ 
1.หน่อของหญ้าคาแหลมคมมาก  ถ้าเดินเข้าไปโดยไม่ระมัดระวัง จะทิ่มแทงฝ่าเท้า ทำให้เกิดความเจ็บปวดได้

2.เนื่องจากหญ้าคาเป็นวัชพืช สามารถขึ้นได้ตามพื้นที่รกกร้าง  ไร่หรือท้องนา ทำให้ชาวไร่ชาวนาส่วนมากไม่ค่อยชอบ

3.เมื่อนำไปมุงหลังคาบ้าน หรือกระท่อม ไม่ค่อยทนทาน และถ้าดูแลไม่ดี อาจจะเกิดอัคคีภัย ก่อให้เกิดความเสียหาย แก่ทรัพย์สินได้

 ลักษณะจำเพาะของหญ้าคา 
1.ไม่ชอบบริเวณที่น้ำแฉะ

2.เจริญเติบโตได้ดีในที่ดอน และทุกฤดูกาล

3.ถ้าหากไปเผา-เกี่ยวหรือตัด จะแตกหน่อขึ้นมา จากพื้นดิน อย่างรวดเร็ว

 การขยายพันธุ์ 
เป็นพรรณไม้ที่ขึ้นได้ดีใน ดินทุกชนิด  ทนต่อความร้อน  และแสงแดดได้ดี  ขยายพันธุ์ด้วยการใช้เหง้า หรือเมล็ด

 การเป็นพืชพันธุ์ต่างถิ่นที่รุกราน 
หญ้าคาเป็นพืชต่างถิ่นรุกราน(invasive alien species) และเป็นวัชพืชอายุหลายปีแพร่ระบาดได้อย่างรวดเร็วด้วยการแตกหน่อจากไหลใต้ดินที่มีใบเกล็ดปกคลุมและการกระจายตัวของเมล็ด หญ้าคาสามรถผลิตเมล็ดได้มากถึง 3,000 เมล็ดต่อต้น เจริญเติบโตได้ดีทั้งในดินที่แห้งและดินที่ชื้นและสามารถขึ้นปกคลุมพื้นที่โล่ง หรือ บริเวณที่ถูกทำลายได้ดีมาก[
http://chm-thai.onep.go.th/webalien/species.html ],

หญ้าคาสร้างความเสียหายต่อพรรณพืชดั้งเดิมคือ แก่งแย่งธาตุอาหารและน้ำ ทำให้กล้าไม้อื่น ๆ ไม่สามารถขึ้นอยู่ได้เป็นเหตุทำให้พืชดั้งเดิมลดจำนวนลง บริเวณที่มีหญ้าคาปกคลุม พื้นที่บริเวณนั้นจะไม่มีพืชชนิดอื่น เนื่องจากหญ้าคาจะมีการปล่อยสารยับยั้งการเจริญเติบโตของพืชอื่น ประกอบกับระบบรากที่มักแผ่กระจายหนาแน่นปกคลุมดินชั้นบนทำให้ยากแก่การงอกของพืชชนิดอื่น และในช่วงฤดูร้อน หญ้าคาที่แห้งเป็นเชื้อเพลิงได้ดีซึ่งเมื่อเกิดอัคคีภัย ทำให้เกิดความเสียหายกับพื้นที่ป่าธรรมชาติบริเวณรอบข้างอย่างมาก หญ้าคาระบาดได้ทั่วประเทศ โดยเฉพาะพื้นที่รกร้างหรือตามพื้นที่เกษตรกรรม พบระบาดมากในทุกพื้นที่ในประเทศไทย ยกเว้นภาคกลางที่มีการระบาดปานกลาง ,,

 การกำจัดและป้องกัน 
1.ใช้วิธีการเขตกรรม เช่น การถาก  ตัดให้สั้นไม่ให้ออกดอก หรือขุดทิ้ง

2.ใช้สารเคมีต่างๆ  เช่น  มาร์เก็ต ไกลโฟเสต ดาร์ไฟท์ (ไกลโฟเซต, ไอโซโพฟิลามีน ซอลต์)  ดามาร์ค (ไกลโฟเลท)  ทัชดาวน์ (ไกลโฟเซต ไตรมีเซียมซอลต์)

 อนุกรมวิธาน 
หญ้าคาได้รับการระบุครั้งแรกโดยลินเนียสใน ค.ศ. 1759 ในชื่อดั้งเดิม (basionym) ว่า Lagurus cylindricus.Wunderlin, R. P., and B. F. Hansen. 2008. Imperata cylindrica. Atlas of Florida Vascular Plants <http://www.plantatlas.usf.edu/>.[S. M. Landry and K. N. Campbell (application development), Florida Center for Community Design and Research.] Institute for Systematic Botany, University of South Florida, Tampa. ก่อนที่Palisot de Beauvois นักกีฏวิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวฝรั่งเศส จะเปลี่ยนไปใช้ชื่อที่ได้รับการยอมรับเป็น Imperata cylindrica

ชื่อพ้องของหญ้าคามีดังนี้:
 Calamagrostis lagurus (L.) Koeler
 Imperata allang Jungh.
 Imperata angolensis Fritsch
 Imperata arundinacea Cirillo
 Imperata dinteri Pilg.
 Imperata filifolia Nees ex Steud.
 Imperata koenigii (Retz.) P.Beauv.
 Imperata laguroides (Pourr.) J.Roux
 Imperata latifolia (Hook.f.) L.Liu
 Imperata pedicellata Steud.
 Imperata praecoquis Honda Imperata robustior A.Chev.
 Imperata sieberi Opiz
 Imperata thunbergii P.Beauv.
 Lagurus cylindricus L.
 Saccharum cylindricum (L.) Lam.
 Saccharum europeaum Pers.
 Saccharum koenigii Retz.
 Saccharum laguroides Pourr.
 Saccharum sisca Cav.
 Saccharum spicatum J.Presl
 Saccharum thunbergii Retz.

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:หญ้า
หมวดหมู่:พืชที่ใช้ทำของใช้
หมวดหมู่:สมุนไพร