เขียว สัมพัน

เขียว สัมพัน (; เขียว สํผน; เกิด 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2474) เป็นนักปฏิวัติคอมมิวนิสต์ นักการเมือง และนักเศรษฐศาสตร์ชาวกัมพูชา อดีตประธานสภาเปรซิเดียมแห่งกัมพูชาประชาธิปไตยในช่วงปี ค.ศ. 2519–2522 และดำรงตำแหน่งประมุขแห่งรัฐของกัมพูชาขณะอยู่ภายใต้การปกครองของเขมรแดง เป็นหนึ่งในผู้มีอำนาจระดับสูงของเขมรแดง รองจากพล พต เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชา

สัมพันเป็นชาวกัมพูชาเชื้อสายจีน เกิดที่จังหวัดสวายเรียง บิดาเป็นผู้พิพากษา จบการศึกษาจากวิทยาลัยสีสุวัตถิ์ และไปศึกษาต่อด้านเศรษฐศาสตร์และการปกครองที่มหาวิทยาลัยปารีส จนสำเร็จปริญญาเอกในปี ค.ศ. 1959 จากนั้นเดินทางกลับประเทศเพื่อเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยพนมเปญ ระหว่างนั้นได้ตีพิมพ์จดหมายข่าวภาษาฝรั่งเศสชื่อ L'Observateur เพื่อเผยแพร่แนวคิดสังคมนิยม ทำให้ตกเป็นที่จับตามองของรัฐบาลเจ้านโรดม สีหนุ ซึ่งมีแนวทางฝ่ายขวาและต่อต้านคอมมิวนิสต์ จนเขาถูกจับตัวเปลื้องผ้าในที่สาธารณะเพื่อประจาน

ต่อมาในปี ค.ศ. 1963 สัมพันได้รับเชิญให้เข้าร่วมพรรคสังคมราษฎรนิยมของเจ้าสีหนุ โดยนโยบายเศรษฐกิจของเขาได้รับการนำไปใช้เป็นส่วนหนึ่งของแผนการชาตินิยมของรัฐบาล และเขายังได้รับการวางตัวให้เป็นรองหัวหน้าพรรค เพื่อคานอำนาจกับจอมพล ลอน นอล ซึ่งเป็นฝ่ายขวาจัดและมีเสียงข้างมากในพรรคสังคมราษฎรนิยม

ภายหลังการลุกฮือของประชาชนที่จังหวัดพระตะบองใน ค.ศ. 1967 ซึ่งนำไปสู่การกวาดล้างผู้ที่มีความคิดนิยมฝ่ายซ้ายโดยกองกำลังรัฐบาล มีข่าวลือว่าสัมพันถูกลอบสังหารโดยองครักษ์ของเจ้าสีหนุ ต่อมาเมื่อเจ้าสีหนุถูกลอน นอลและหม่อมราชวงศ์สีสุวัตถิ์ สิริมตะทำรัฐประหารใน ค.ศ. 1970 เจ้าสีหนุได้เปลี่ยนจุดยืนมาสนับสนุนการต่อสู้ของฝ่ายคอมมิวนิสต์ และตั้งรัฐบาลแนวร่วมแห่งชาติกัมพูชา (GRUNK)

สัมพันเข้าร่วมขบวนการนี้โดยดำรงตำแหน่งประธานสภาเปรซิเดียม ทำหน้าที่เป็นผู้นำในนาม ขณะที่อำนาจที่แท้จริงอยู่ในมือของพล พต แม้เมื่อเขมรแดงพ่ายแพ้ต่อกองทัพเวียดนามและเฮง สัมริน ใน พ.ศ. 2522 เขายังเป็นผู้นำลำดับที่สองรองจากพล พต และได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้นำเขมรแดงอย่างเป็นทางการใน พ.ศ. 2528 จนกระทั่งกองกำลังเขมรแดงประกาศยอมแพ้ต่อฝ่ายฮุน เซน ใน พ.ศ. 2541

สัมพันถูกทางการกัมพูชาจับกุมใน พ. ศ. 2550 เพื่อนำตัวขึ้นพิจารณาคดีฆ่าล้างเผ่าพันธุ์และอาชญากรรมสงครามที่ศาลพิเศษคดีอาชญากรสงคราม กรุงพนมเปญ ตามคำขอของสหประชาชาติU.N. court likely to try Khmer Rouge leaders in mid 2011  Associate Press ระหว่างการพิจารณาคดี เขาให้การปฏิเสธมาตลอดว่า ไม่เคยสั่งการในฐานะผู้นำเขมรแดงให้มีการสังหารประชาชน จนวันที่ 7 สิงหาคม พ.ศ. 2557 สัมพันและนวน เจีย ถูกตัดสินจำคุกตลอดชีวิตในคดีฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวกัมพูชากว่าสองล้านคน

อ้างอิง

หมวดหมู่:ประมุขแห่งรัฐกัมพูชา
หมวดหมู่:นายกรัฐมนตรีกัมพูชา
หมวดหมู่:นักการเมืองกัมพูชา
หมวดหมู่:ชาวกัมพูชาเชื้อสายจีน
หมวดหมู่:เขมรแดง
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดสวายเรียง
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยปารีส