การท่าเรือแห่งประเทศไทย

การท่าเรือแห่งประเทศไทย หรือ กทท. ( ย่อว่า PAT) เป็นหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ ในสังกัดกระทรวงคมนาคม จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2494 เพื่อดำเนินการกิจการท่าเรือของประเทศไทย และในสิ้นปี 2565 การท่าเรือแห่งประเทศไทย เป็นรัฐวิสาหกิจที่นำส่งรายได้แผ่นดินสะสมสูงสุด ลำดับที่ 7ปตท.แชมป์ ส่งรายได้เข้ารัฐมากสุด 1.89 หมื่นล้านบาท

 ประวัติ 
เมื่อ พ.ศ. 2478 ได้มีแนวคิดจะก่อสร้างท่าเรือของรัฐบาลขึ้น คือ ท่าเรือกรุงเทพ เขตคลองเตย โดยมีพระบริภัณฑ์ยุทธกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการ เป็นประธานกรรมการดำเนินการขุดลอกสันดอนปากแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณตำบลคลองเตย ต่อมาใน พ.ศ. 2481 จึงได้มีการจัดตั้งสำนักงานท่าเรือกรุงเทพ โดยมี หลวงประเสริฐวิถีรัถ เป็นหัวหน้าสำนักงานท่าเรือกรุงเทพ ทำหน้าที่ควบคุมการก่อสร้าง และเริ่มมีการก่อสร้างใน พ.ศ. 2483 และหยุดชะงักไปในระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง

ใน พ.ศ. 2490 ได้เปิดดำเนินการกิจการท่าเรือเป็นครั้งแรก และได้มีการพัฒนาการเรื่อยมา จนกระทั่งใน พ.ศ. 2494 จึงได้มีพระราชบัญญัติการท่าเรือแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2494พระราชบัญญัติการท่าเรือแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2494 กำหนดให้จัดตั้งการท่าเรือแห่งประเทศไทยขึ้น เป็นรัฐวิสาหกิจในสังกัดกระทรวงคมนาคม และโอนกิจการท่าเรือกรุงเทพ จากสำนักงานท่าเรือกรุงเทพมาดำเนินการ


 การขยายท่าเรือ 
หลังจากเปิดดำเนินการท่าเรือกรุงเทพ และได้มีการพัฒนาเรื่อยมา ทำให้ท่าเรือกรุงเทพซึ่งมีข้อจำกัดในการเป็นท่าเรือแม่น้ำ ไม่สามารถรองรับการขยายตัวของเศรษฐกิจได้ จึงได้มีการดำเนินการก่อสร้างท่าเรือแหลมฉบังขึ้น ใน พ.ศ. 2533 และเปิดใช้ในปีต่อมา ท่าเรือที่ใช้ขนส่งสินค้าท่าเรือหลักของประเทศไทย ได้แก่ ท่าเรือแหลมฉบัง ท่าเรือกรุงเทพ ท่าเรือมาบตาพุต ท่าเรือเกาะสีชัง ท่าเรือสงขลา และ ท่าเรือปากบารา

 กรรมการการท่าเรือ 
วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2568
 นาย คุณดร งามธุระ ประธานกรรมการ 
 นางแพตริเซีย มงคลวนิช​ อธิบดีกรมบัญชีกลาง
 นายชาครีย์ บำรุงวงศ์ รองปลัดกระทรวงคมนาคม
 นางสาวชุณหจิต สังข์ใหม่  อดีตรองปลัดกระทรวงการคลัง
 ดร. ดรุฒ คำวิชิตธนาภา ประธานกรรมการ บริษัท โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด
 นายไพบูลย์ ศิริภาณุเสถียร อดีตคณะที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
 ศาสตราจารย์ ดร. รุธิร์ พนมยงค์ อดีตคณบดีคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
 พลตำรวจเอก วิสนุ ปราสาททองโอสถ อดีตประธานกรรมการ บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน)
 นางสาวสุทิษา ประทุมกุล อดีตข้าราชการการเมือง ประจำสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี
 นายอนันต์ แก้วกำเนิด ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ

ต่อมาในวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2568 ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีที่มีภูมิธรรม เวชยชัยรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นประธานแทนแพทองธาร ชินวัตรนายกรัฐมนตรีที่ติดภารกิจ ได้เห็นชอบร่างพระราชบัญญัติการท่าเรือแห่งประเทศไทย (ฉบับที่..) พ.ศ. .... โดยปรับปรุง พระราชบัญญัติการท่าเรือแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2494 ในส่วนของบทบัญญัติที่เกี่ยวกับรัฐมนตรีผู้รักษาการตามกฎหมาย เพิ่มเติมวัตถุประสงค์และอำนาจการดำเนินกิจการของการท่าเรือแห่งประเทศไทย (กทท.) 

พร้อมทั้งปรับปรุงองค์ประกอบและอำนาจของคณะกรรมการ กทท. ให้มีความเหมาะสม ปรับปรุงคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของประธานกรรมการ กรรมการ และผู้ว่าการ กทท. ปรับปรุงบทบัญญัติเกี่ยวกับกิจการที่ต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี และเปลี่ยนแปลงชื่อตำแหน่งผู้บริหารองค์กรจากผู้อำนวยการการท่าเรือแห่งประเทศไทย เป็น ผู้ว่าการการท่าเรือแห่งประเทศไทย นอกจากนี้ยังแก้ไขเพิ่มเติมวัตถุประสงค์ของการท่าเรือแห่งประเทศไทยโดยขยายวัตถุประสงค์จากเดิม “ดำเนินกิจการอื่นที่เกี่ยวกับหรือต่อเนื่องกับการประกอบกิจการท่าเรือ” เป็นให้ “ดำเนินกิจการอื่นที่เกี่ยวกับหรือเกี่ยวเนื่องในการประกอบกิจการท่าเรือเพื่อประโยชน์แก่ กทท.”

จากนั้นในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ 26 ปีที่ 2 ครั้งที่ 18 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่ 2) ที่ประชุมได้พิจารณาร่างพระราชบัญญัติการท่าเรือแห่งประเทศไทย (ฉบับที่ ...) พ.ศ. .... ซึ่งที่ประชุมมีมติรับหลักการร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ด้วยคะแนนเสียงเห็นด้วย 364 เสียง ไม่เห็นด้วย ไม่มี งดออกเสียง 1 เสียง และไม่ลงคะแนนเสียง 4 เสียง พร้อมกับตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญจำนวน 31 คน และเสนอระยะเวลาแปรญัตติจำนวน 15 วัน

 ท่าเรือในความดูแล 

การท่าเรือแห่งประเทศไทย มีท่าเรือในสังกัด จำนวน 5 แห่ง คือ

 ท่าเรือกรุงเทพ หรือท่าเรือคลองเตย ตั้งอยู่ที่ แขวงคลองเตย เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร
 ท่าเรือแหลมฉบัง เป็นท่าเรือหลักของประเทศแทนท่าเรือกรุงเทพฯ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539ข้อมูลทั่วไปท่าเรือแหลมฉบัง  จากเว็บไซต์ท่าเรือแหลมฉบัง (สืบค้นเมื่อ 20 กรกฎาคม 2553) ในปี พ.ศ. 2551 มีปริมาณขนถ่ายสินค้าทั้งสิ้น 4,629,244.70 เมตริกตันสถิติผลการดำเนินงาน ท่าเรือแหลมฉบัง ปีงบประมาณ : 2548 - 2552  จากเว็บไซต์ท่าเรือแหลมฉบัง (สืบค้นเมื่อ 20 กรกฎาคม 2553) มีปริมาณเรือเทียบท่ากว่า 8,118 ลำ
 ท่าเรือเชียงแสน อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2546
 ท่าเรือเชียงของ เป็นท่าเรือริมฝั่งแม่น้ำโขง ขนาดกว้าง 24 เมตร ยาว 180 เมตร ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย ตรงข้ามกับแขวงบ่อแก้ว ประเทศลาว เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2546
 ท่าเรือระนอง เป็นท่าเรือริมฝั่งตะวันออกของปากแม่น้ำกระบุรี ตำบลปากน้ำ อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง มีเนื้อที่ 315 ไร่ เปิดให้บริการในปี พ.ศ. 2549

รัฐบาลได้เห็นชอบให้การท่าเรือแห่งประเทศไทย เข้ามาบริหารกิจการของท่าเรืออเนกประสงค์คลองใหญ่ ของกรมเจ้าท่า กระทรวงคมนาคม ซึ่งตั้งอยู่ที่อำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด โดยให้มีผลตั้งแต่ พ.ศ. 2564 เป็นต้นไป เพื่อรองรับการขนส่งทางน้ำในพื้นที่ชายทะเลของภาคตะวันออก การขนส่งสินค้ากับประเทศเพื่อนบ้าน และส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดตราดเองและรวมไปถึงจังหวัดที่ใกล้เคียง เป็นต้นดัน"ท่าเรือคลองใหญ่"ประตูการค้า-หนุนการท่องเที่ยว จากเว็บไซต์ฐานเศรษฐกิจ เผยแพร่เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2563 (สืบค้นเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2563)

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 


หมวดหมู่:กระทรวงคมนาคม (ประเทศไทย)
หมวดหมู่:รัฐวิสาหกิจไทย
ท่าเรือ
หมวดหมู่:ธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์
หมวดหมู่:การขนส่งทางน้ำในประเทศไทย
หมวดหมู่:หน่วยงานภาครัฐที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2494
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐบาลไทยในเขตคลองเตย
หมวดหมู่:การท่าเรือ
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2494