คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น () เป็นส่วนราชการไทยระดับคณะวิชา สังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นคณะวิชาที่จัดตั้งขึ้นเป็นอันดับที่ 5 ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น ด้วยความตระหนักถึงปัญหาด้านสุขภาพอนามัยของประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประกอบกับปัญหาการขาดแคลนบุคลากรทางการพยาบาลของประเทศ คณะพยาบาลศาสตร์จึงได้ก่อตั้งขึ้นเป็นครั้งแรกในมหาวิทยาลัยขอนแก่น เมื่อ พ.ศ. 2514 เป็นคณะพยาบาลศาสตร์แห่งแรกในประเทศไทยที่มีการจัดการศึกษาระดับปริญญาตรี

 ประวัติ 
การก่อตั้งคณะพยาบาลศาสตร์ เริ่มขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2511 โดยมหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งขณะนั้นมี ศาสตราจารย์ พิมล กลกิจ ดำรงตำแหน่งอธิการบดี ได้ดำริที่จะเปิดการศึกษาวิชาชีพพยาบาลขึ้น เพื่อผลิตบุคลากรทางการพยาบาลที่มีความรู้ ความสามารถรับผิดชอบงานด้านพัฒนาอนามัย ซึ่งถือว่าเป็นการผลิตบุคลากรที่ตอบสนองต่อความต้องการของท้องถิ่นและของประเทศชาติโดยส่วนรวม

ดังนั้นการดำเนินงานจัดตั้งคณะพยาบาลศาสตร์จึงเริ่มต้นขึ้น โดยได้รับความช่วยเหลือจากกระทรวงสาธารณสุข ในขั้นต้น โดยมีผู้นำคือ รศ.ดร.สายหยุด นิยมวิภาต ซึ่งเป็นคณบดีท่านแรก เป็นผู้ประสานความร่วมมือ ดำเนินการศึกษาสภาวะและรวบรวมข้อมูลผลการศึกษาได้จัดตั้ง "คณะกรรมการจัดทำโครงการและร่างหลักสูตร" ขึ้น กรรมการชุดนี้ใช้เวลาดำเนินการจัดทำโครงการและร่างหลักสูตรเป็นเวลา 8 เดือน จึงได้นำเสนอหลักสูตรและโครงการฉบับสมบูรณ์แก่สภามหาวิทยาลัยขอนแก่น และเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2514 จึงมีประกาศราชกิจจานุเบกษาให้มหาวิทยาลัยขอนแก่นมีส่วนราชการเพิ่มขึ้นอีกคณะหนึ่ง คือ "คณะพยาบาลศาสตร์" ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2514 เป็นต้นมามหาวิทยาลัยขอนแก่น, "คณะพยาบาลศาสตร์", ขอนแก่น 18 ปี, 2525, หน้า 112

คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้เปิดรับนักศึกษาในหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิตทางการพยาบาลเป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2514 รับนักศึกษาจำนวน 60 คน โดยใน 2 ปีแรกของการดำเนินการศึกษา ได้ใช้ตึกภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ เป็นสำนักงานชั่วคราว อาคารคณะพยาบาลศาสตร์อาคารแรกได้ทำพิธีวางศิลาฤกษ์ เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2516 และได้เปิดใช้เป็นสำนักงานของคณะพยาบาลศาสตร์ในกลางปีการศึกษา 2516 และในปลายปีการศึกษา 2521 คณะพยาบาลศาสตร์มีสำนักงานและอาคารเรียนเพิ่มขึ้นอีก 1 หลัง พร้อมกับการขยายงานและจำนวนนักศึกษาที่เพิ่มขึ้นทุกปีมหาวิทยาลัยขอนแก่น, "คณะพยาบาลศาสตร์", ขอนแก่น 18 ปี, 2525, หน้า 113

ต่อมาในปี พ.ศ. 2527 ได้มีการปรับปรุงหลักสูตรเพื่อความเหมาะสม ทันสมัย สอดคล้องกับสภาพปัญหาสังคมในขณะนั้น เป็นการผสมผสานเนื้อหาวิชา โดยใช้ชุมชนเป็นหลัก ปรับจำนวนหน่วยกิต รวมทั้งระยะเวลาในการเรียน และได้เปลี่ยนชื่อปริญญาจาก "วิทยาศาสตรบัณฑิต" "ศิลปศาสตรบัณฑิต" มาเป็น "พยาบาลศาสตรบัณฑิต" ตั้งแต่ พ.ศ. 2530 และใช้มาจนปัจจุบันมหาวิทยาลัยขอนแก่น, "คณะพยาบาลศาสตร์", 30 ปี มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น : มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2537, หน้า 47

 สัญลักษณ์ 
 สัญลักษณ์ประจำคณะ
สัญลักษณ์ประจำคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น คือ ดอกปีบ

อนึ่ง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ก็ใช้สัญลักษณ์ประจำคณะคือ ดอกปีบ เช่นเดียวกัน แต่เรียกคนละชื่อ ซึ่งคณะพยาบาลศาสตร์ จะเรียกว่า "ดอกปีบ" ส่วนคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ จะเรียกว่า "กาสะลอง"

 สีประจำคณะ
 สีฟ้า

 ต้นไม้/ดอกไม้ประจำคณะ
ดอกปีบ

 สาขาวิชา 
 สาขาวิชาการพยาบาลครอบครัวและชุมชม
 สาขาวิชาการผดุงครรภ์
 สาขาวิชาการศึกษาวิจัยและบริหารการพยาบาล
 สาขาวิชาการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช
 สาขาวิชาการพยาบาลสุขภาพเด็ก
 สาขาวิชาการพยาบาลผู้สูงอายุ
 สาขาวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่

 หลักสูตร 
 หลักสูตรที่เปิดสอนในคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น หลักสูตรประกาศนียบัตร/ฝึกอบรมระยะสั้น ระดับปริญญาตรี ระดับปริญญาโท ระดับปริญญาเอกหลักสูตรการพยาบาลเฉพาะทาง
 สาขาการบริหารการพยาบาล
 สาขาการพยาบาลผู้ป่วยเด็กวิกฤต
 สาขาการพยาบาลผู้ป่วยผู้ใหญ่วิกฤต
 สาขาการพยาบาลผู้เสพและผู้ติดสารเสพติด
 สาขาการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช
 สาขาเวชปฏิบัติทั่วไป (การรักษาโรคเบื้องต้น)
หลักสูตรฝึกอบรมระยะสั้น
 สาขาศาสตร์และศิลปการสอนทางการพยาบาล
หลักสูตรประกาศนียบัตร
 สาขาผู้ช่วยพยาบาลหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต (พย.บ.)
 สาขาวิชาการพยาบาลครอบครัวและชุมชม
 สาขาวิชาการผดุงครรภ์
 สาขาวิชาการศึกษาวิจัยและบริหารการพยาบาล
 สาขาวิชาการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช
 สาขาวิชาการพยาบาลสุขภาพเด็ก
 สาขาวิชาการพยาบาลผู้สูงอายุ
 สาขาวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่หลักสูตรพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต (พย.ม.)
 สาขาวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ
 สาขาวิชาการพยาบาลเวชปฏิบัติผู้สูงอายุ
 สาขาวิชาการพยาบาลเวชปฏิบัติชุมชน
 สาขาวิชาการพยาบาลเด็ก
 สาขาวิชาการผดุงครรภ์
 สาขาวิชาการบริหารทางการพยาบาลหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (ปร.ด.)
 สาขาวิชาการพยาบาล
 สาขาวิชาการพยาบาล (นานาชาติ)

 ทำเนียบคณบดี 
 ทำเนียบคณบดีคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น รายนามคณบดี วาระการดำรงตำแหน่ง 1. รองศาสตราจารย์ ดร.สายหยุด นิยมวิภาต พ.ศ. 2514 - 2522 2. รองศาสตราจารย์ กัลยา พัฒนศรีพ.ศ. 2522 - 2526 พ.ศ. 2531 - 2534 พ.ศ. 2539 - 2542 3. รองศาสตราจารย์ พรรณี เหมือนวงศ์ พ.ศ. 2527 - 2530 4. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ดรุณี รุจกรกานต์ พ.ศ.2536 - 2538 5. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรรณภา ศรีธัญรัตน์ พ.ศ. 2542 - 2546 6. รองศาสตราจารย์ ดร.สุจิตรา เหลืองอมรเลิศ พ.ศ. 2546 - 2549 7. รองศาสตราจารย์ ดร.เอื้อมพร ทองกระจาย พ.ศ. 2549 - 2552
พ.ศ. 2552 - 25548. รองศาสตราจารย์ ดร.ขนิษฐา นันทบุตรพ.ศ. 2554 – 25589. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เสาวมาศ คุณล้าน เถื่อนนาดีพ.ศ. 2558 – 256210. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พักตร์วิไล ศรีแสงพ.ศ. 2562 - 256611. รองศาสตราจารย์ ดร.อัมพรพรรณ ธีรานุตรพ.ศ. 2566 - ปัจุบัน

หมายเหตุ คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งคณบดี และผู้รักษาการแทนคณบดี เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น

 บุคคลที่มีชื่อเสียง 

หมายเหตุ รายนามดังกล่าว จัดเรียงชื่อและนามสกุลตามตัวอักษร

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 
 มหาวิทยาลัยขอนแก่น, "คณะพยาบาลศาสตร์", ขอนแก่น 18 ปี, 2525, หน้า 109 -118
 มหาวิทยาลัยขอนแก่น, "คณะพยาบาลศาสตร์", 30 ปี มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น : มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2537, หน้า 47 - 50

 แหล่งข้อมูลอื่น 
เว็บไซต์คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 

ขอนแก่น
พยาบาลศาสตร์