วิธีเลขสี่มุม

วิธีเลขสี่มุม ( แปลเต็มว่า วิธีพิจารณาอักษรจีนด้วยตัวเลขจากสี่มุม) คือวิธีป้อนอักขระชนิดหนึ่งใช้สำหรับเข้ารหัสอักษรจีนไปเป็นการพิมพ์ด้วยพิมพ์ดีดหรือคอมพิวเตอร์ โดยใช้ตัวเลขสี่ตัวแทนอักษรแต่ละตัว วิธีเลขสี่มุมรู้จักกันในชื่อ ระบบเลขสี่มุม มีการเรียงลำดับด้วยวิธีนี้เพื่อเป็นดัชนีในอักษรานุกรมบางชนิดและงานสารบรรณด้วย

วิธีนี้ถูกคิดค้นขึ้นในปี ค.ศ. 1920 โดยหวัง อวิ๋นอู่ () หัวหน้าบรรณาธิการของสำนักพิมพ์ชางอู้ยิ่นชูกว่าน (; ) เดิมใช้ในการรับส่งโทรเลขของจีน ในยุโรปรหัสมอร์สเพียงพอสำหรับเข้ารหัสทั้งหมดของอักษรละติน ในทางกลับกันอักษรจีนต้องการวิธีการในการแปลงอักขระจำนวนมากให้เป็นสัญญาณโทรเลข ก่อนการพัฒนาวิธีเลขสี่มุม โทรเลขของจีนได้รับการเข้ารหัสด้วยรหัสตัวเลขสี่หลักที่ต้องเข้ารหัสและถอดรหัสโดยใช้คู่มือ วิธีเลขสี่มุมเป็นความพยายามครั้งแรกในการพัฒนารหัสที่เป็นระบบ chapter 2.1, section 1 & 2. pp. 19–20.

 กลอน 
 แบบดั้งเดิม 
150px|right
ตัวเต็ม ตัวย่อ พินอิน ความหมาย一橫二垂三點捺，
點下帶橫變零頭，
叉四插五方塊六，
七角八八小是九。一横二垂三点捺，
点下带横变零头，
叉四插五方块六，
七角八八小是九。Yī héng, èr chuí, sān diǎn, nà;
Diǎn xià dài héng, biàn líng tou;
Cha si, cha wu, fang kuai liu;
Qi jiao, ba ba, xiao shi jiu.หนึ่งนอน สองตั้ง สามแต้ม วาดลง
แต้มถือขีดนอนใต้ แปลงหัว[เป็น]ศูนย์
ไขว้สี่ แทรกห้า กล่องเหลี่ยมหก
เจ็ดมุม แปดแปด[八] เล็ก[小]คือเก้า

 แบบใหม่ 
150px|right
ตัวเต็ม ตัวย่อ พินอิน ความหมาย横一垂二三點捺，
叉四插五方框六，
七角八八九是小，
點下有横變零頭。横一垂二三点捺，
叉四插五方框六，
七角八八九是小，
点下有横变零头。Heng yi, chui er, san dian, na;
Cha si, cha wu, fang kuang liu;
Qi jiao, ba ba, jiu shi xiao;
Dian xia you heng, bian ling tou.นอนหนึ่ง ตั้งสอง สามแต้ม วาดลง
ไขว้สี่ แทรกห้า กรอบเหลี่ยมหก
เจ็ดมุม แปดแปด[八] เก้าคือเล็ก[小]
แต้มมีขีดนอนใต้ แปลงหัว[เป็น]ศูนย์

 ความหมาย 
200px|thumb|right|พจนานุกรมที่ใช้หาเลขสี่มุม
หมายเลขชื่อลักษณะตัวอย่าง0頭 (头) [tóu]亠 (จุดเหนือขีด) 产1橫 (横) [héng]一乚（ขีดแนวนอน, ขีดตรง-นอน-ตวัดขึ้น）一, 凡 (ขีดขวา)2垂 (垂) [chuí]丨丿亅（ขีดตรง, ขีดตวัดซ้าย, ขีดตรงงอขึ้นซ้าย）天 (ขีดบน), 人 (ฝั่งซ้าย), 丁 (ขีดกลาง)3點 (点) [diǎn]丶＼（จุด、ตวัดขวา）点 (จุดด้านล่าง), 人 (ฝั่งขวา)4叉 (叉) [chā]十乂（ขีดตัดกัน）十, 文 (ขีดไขว้ด้านล่าง)5插 (插) [chā]扌（ขีดตรงตัดกับขีดนอนสองขีด）丰6方 (方) [fāng]口（สี่เหลี่ยม）口7角 (角) [jiǎo]﹁「」ㄴ（มุม）勻 (มุมขวาบน), 阴 (มุมซ้ายบน), 当 (มุมขวาล่าง), 亡 (มุมซ้ายล่าง)8八 (八) [bā]八丷人（คล้าย 八）八, 兰 (สองจุดบน), 人9小 (小) [xiǎo]小忄⺌（คล้าย 小）小, 快, 兴 (สามจุดบน)

 ข้อยกเว้น 
ข้อยกเว้นในการหาเลขสี่มุม
 หากว่าขีดนั้นได้ใช้ไปแล้ว เช่น 文 (0040) ขีดบน 亠 (0) ได้ใช้ไปแล้วแทนด้วย 0 และ ขีดไขว้ 乂 (4) ใช้ 0 แทนในตัวสุดท้าย (40)
 ตัวที่อยู่ใน 口 ให้ใช้ 60 แทนเลขสองตัวหน้า และสองตัวหลังใช้มุมของตัวข้างใน เช่น 国 ใช้ 60 แทนด้านหน้า และใช้ 10 แทนตัว 玉 ด้านใน จะได้เป็น 6010

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Four Corner System for Searching Character Indexes and Computer Input explained 
 MDBG online Chinese-English dictionary, a dictionary with four corner code support
 An overview of the four corner coding system
 VimIM 四角號碼中文輸入法 
 Graphical four-corner lookup for WWWJDIC.

หมวดหมู่:อักษรจีน