ยาสามัญประจำบ้าน

ยาสามัญประจำบ้าน เป็นชื่อเรียกกลุ่มยาทั้งแผนปัจจุบันและแผนโบราณที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดให้ประชาชนทั่วไปซึ่งไม่ได้เป็นแพทย์หรือดำเนินการทางแพทย์สามารถใช้ได้อย่างไม่อันตรายเพื่อรักษาตนเองเบื้องต้น เช่น ใช้รักษาอาการเจ็บป่วยเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ไม่รุนแรง อย่างไอ ปวดศีรษะ ถูกน้ำร้อนลวก ท้องอืด ท้องเฟ้อ หรือถูกมีดบาด เป็นต้น และสามารถหาซื้อได้ทั่วไปโดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์

 รายการยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน

รายการยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน อิงตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน พ.ศ. 2568 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2568ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน พ.ศ. 2568 

 กลุ่มที่ 1 ยาแก้ปวดท้อง ท้องอืด ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ 

 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยาเม็ดลดกรด อะลูมินา-แมกนีเซียตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 Aluminium hydroxide 200-600 มิลลิกรัม
 Magnesium Hydroxide 200-400 มิลลิกรัมบรรเทาอาการจุกเสียด ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ และปวดท้องเนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้ภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด2ยาน้ำลดกรด อะลูมินา-แมกนีเซีย  ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 5 มิลลิลิตร
 Aluminium hydroxide 165-650 มิลลิกรัม
 Magnesium Hydroxide 103-500 มิลลิกรัมบรรเทาอาการจุกเสียด ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ และปวดท้องเนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้ภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 450 มิลลิลิตร3ยาเม็ดแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ โซดามินท์ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 Sodium Bicarbonate 300 มิลลิกรัม
 Peppermint Oil 0.003 มิลลิลิตรบรรเทาอาหารจุกเสียด ลดอาการระคายเคือง เนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด4ยาขับลมตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 15 มิลลิลิตร
 Capsicum Tincture 0.060-0.500 มิลลิลิตร
 Compound Cardamom Tincture 0.035-1.800 มิลลิลิตร
 Strong Ginger Tincture 0.024-0.240 มิลลิลิตรบรรเทาอาการท้องขึ้น ท้องอืด ท้องเฟ้อ และขับลมในกระเพาะอาหารภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 450 มิลลิลิตร5ยาแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ยาธาตุน้ำแดงตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 15 มิลลิลิตร
 Sodium Bicarbonate 0.15-0.60 กรัม
 Compound Rhubarb Tincture  0.50-2.00 มิลลิลิตร
และ/หรือ Tincture อื่น ๆ ที่มีสรรพคุณทางยา ได้แก่
 Compound Cardamon Tincture  0.01-1.00 มิลลิลิตร
 Compound Gentian Tincture  0.18-1.10 มิลลิลิตร
 Compound Tinospora Tincture  0.50 มิลลิลิตร
 Weak Ginger Tincture  0.48-2.01 มิลลิลิตร
 Strong Ginger Tincture  0.01-0.30 มิลลิลิตร
 Nux Vomica Tincture  0.09-0.10 มิลลิลิตร
 Ipecacuanha Tincture  0.18-0.30 มิลลิลิตร
และ/หรือ volatile substance อื่น ๆ ที่มีสรรพคุณทางยา ได้แก่
 Peppermint Spirit 0.15-0.30 มิลลิลิตร
 Peppermint Oil 0.03-0.20 มิลลิลิตร
 Menthol 0.05-0.30 มิลลิลิตร
 Concentrated Dill Water 0.10 มิลลิลิตร
 Camphor 19.00 มิลลิกรัมบรรเทาอาการปวดท้องเนื่องจากจุกเสียด ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ ภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 450 มิลลิลิตร6ยาน้ำแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ โซเดียมไบคาร์บอเนตตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 5 มิลลิลิตร
 Sodium Bicarbonate 50 มิลลิกรัม
โดยในสูตรตำรับไม่อนุญาตให้ใช้แอลกอฮอล์เป็นส่วนผสมบรรเทาอาการท้องอืด ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ เนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหาร ภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 60 มิลลิลิตร7ยาทาแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ทิงเจอร์มหาหิงส์ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ
 Asafetida (มหาหิงส์) 20% โดยน้ำหนักต่อปริมาตรบรรเทาอาการท้องขึ้น ท้องเฟ้อ ปวดท้องในเด็กภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 60 มิลลิลิตร8ยาลดกรด อะลูมินา-แมกนีเซีย-ไซเมธิโคนตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 Aluminium hydroxide 200-600 มิลลิกรัม
 Magnesium Hydroxide 200-400 มิลลิกรัม
 Simethicone 40-125 มิลลิกรัมบรรเทาอาการจุกเสียด ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ ปวดท้องเนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้ และช่วยขับลมภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด9ยาน้ำลดกรด อะลูมินา-แมกนีเซีย-ไซเมธิโคนตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 5 มิลลิลิตร
 Aluminium hydroxide 165-650 มิลลิกรัม
 Magnesium Hydroxide 103-500 มิลลิกรัม
 Simethicone 20-40 มิลลิกรัมบรรเทาอาการจุกเสียด ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ ปวดท้องเนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้ และช่วยขับลมภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 450 มิลลิลิตร10ยาผงฟู่ซิตริกแอซิด-โซเดียมไบคาร์บอเนต-โซเดียมคาร์บอเนตตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 ซอง
 Citric Acid Anhydrous ไม่เกิน 1.850 กรัม
 Sodium Bicarbonate ไม่เกิน 1.960 กรัม
 Sodium Carbonate ไม่เกิน 0.430 กรัมลดกรด บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ เนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 4.3 กรัม11ยาเม็ดแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ไซเมธิโคนตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด/แคปซูล
 Simethicone 40 มิลลิกรัม และ 80 มิลลิกรัมบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียดภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด/แคปซูล12ยาบรรเทาอาการแสบร้อนกลางอกและอาหารไม่ย่อย เนื่องจากกรดไหลย้อน ชนิดเม็ดตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 Sodium Alginate  250-500 มิลลิกรัม หรือในปริมาณอื่นที่เหมาะสม
 Sodium Bicarbonate 95-300 มิลลิกรัม หรือในปริมาณอื่นที่เหมาะสม
 Calcium carbonate 70-360 มิลลิกรัม หรือในปริมาณอื่นที่เหมาะสม
(ปริมาณอื่นที่เหมาะสม ตามความเห็นชอบของคณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันสำหรับมนุษย์) บรรเทาอาการแสบร้อนบริเวณกลางอกร่วมกับเรอเปรี้ยว และอาหารไม่ย่อยเนื่องจากรดไหลย้อน หรือ
 บรรเทาอาการแสบร้อนบริเวณกลางอกร่วมกับเรอเปรี้ยว และอาหารไม่ย่อยเนื่องจากรดไหลย้อน และลดกรดในกระเพาะอาหาร ในกรณีที่มีค่าความสามารถในการสะเทินกรดในกระเพาะอาหาร (Acid Neutralizing Capacity: ANC) ไม่ต่ำกว่า 5 mEq ต่อขนาดการใช้ยาหนึ่งครั้งภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 20 เม็ด13ยาบรรเทาอาการแสบร้อนกลางอกและอาหารไม่ย่อย เนื่องจากกรดไหลย้อน ชนิดน้ำตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 10 มิลลิลิตร
 Sodium alginate  250-500 มิลลิกรัม หรือในปริมาณอื่นที่เหมาะสม
 Sodium Bicarbonate 95-300 มิลลิกรัม หรือในปริมาณอื่นที่เหมาะสม
 Calcium carbonate 70-360 มิลลิกรัม หรือในปริมาณอื่นที่เหมาะสม
(ปริมาณอื่นที่เหมาะสม ตามความเห็นชอบของคณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันสำหรับมนุษย์) บรรเทาอาการแสบร้อนบริเวณกลางอกร่วมกับเรอเปรี้ยว และอาหารไม่ย่อยเนื่องจากรดไหลย้อน หรือ
 บรรเทาอาการแสบร้อนบริเวณกลางอกร่วมกับเรอเปรี้ยว และอาหารไม่ย่อยเนื่องจากรดไหลย้อน และลดกรดในกระเพาะอาหาร ในกรณีที่มีค่าความสามารถในการสะเทินกรดในกระเพาะอาหาร (Acid Neutralizing Capacity: ANC) ไม่ต่ำกว่า 5 mEq ต่อขนาดการใช้ยาหนึ่งครั้งภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 150 มิลลิลิตร

 กลุ่มที่ 2 ยาแก้ท้องเสีย 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยาแก้ท้องเสีย ผงน้ำตาลเกลือแร่ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 ซอง
 Sodium Chloride 0.650 กรัม
 Trisodium Citrate Dihydrate 0.725 กรัม
 Potassium Chloride 0.375 กรัม
 Glucose Anhydrous 3.375 กรัมทดแทนการเสียน้ำในรายที่มีอาการท้องร่วง หรือในรายที่มีอาเจียนมาก ๆ และป้องกันการช็อคเนื่องจากการที่ร่างกายขาดน้ำ1 ซองสำหรับผสมน้ำ 250 มิลลิลิตร2ยาผงถ่านรักษาอาการท้องเสียตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด/แคปซูล
 Activated charcoal 250-350 มิลลิกรัมรักษาอาการท้องเสียภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด/แคปซูล

 กลุ่มที่ 3 ยาระบาย 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยาระบายกลีเซอรีนชนิดเหน็บทวารหนักสำหรับเด็กตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 แท่ง
 Glycerin 91% โดยน้ำหนักบรรเทาอาการท้องผูก ใช้เหน็บทวารหนักเพื่อช่วยการขับถ่ายภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 1.5 กรัม2ยาระบายกลีเซอรีนชนิดเหน็บทวารสำหรับผู้ใหญ่ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 แท่ง
 Glycerin 91% โดยน้ำหนักบรรเทาอาการท้องผูก ใช้เหน็บทวารหนักเพื่อช่วยการขับถ่ายภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 2.55 กรัม3ยาระบายแมกนีเซียตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 15 มิลลิลิตร
 Magnesium Hydroxide 1.2 กรัมยาระบายภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 120 มิลลิลิตร4ยาระบายมะขามแขกตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 ฝักมะขามแขกที่เอาเมล็ดออกแล้ว ซึ่งมีปริมาณ Sennosidesเทียบเท่ากับ Sennoside B 7.5 มิลลิกรัมยาระบายภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด5ยาระบายโซเดียมคลอไรด์ ชนิดสวนทวารตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Sodium chloride 15% โดยน้ำหนักต่อปริมาตรบรรเทาอาการท้องผูก ใช้สวนทวารให้ถ่ายอุจจาระภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 20 มิลลิลิตร

 กลุ่มที่ 4 ยาถ่ายพยาธิ 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยาถ่ายพยาธิตัวกลมมีเบนดาโซลตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 Mebendazole 100 มิลลิกรัมถ่ายพยาธิเส้นด้าย ตัวกลมภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 6 เม็ด

 กลุ่มที่ 5 ยาบรรเทาปวด ลดไข้ 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยาเม็ดบรรเทาปวด ลดไข้พาราเซตามอล 500 มก.ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 Paracetamol 500 มิลลิกรัมลดไข้ บรรเทาอาการปวดภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด2ยาเม็ดบรรเทาปวด ลดไข้พาราเซตามอล 325 มก.ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 Paracetamol 325 มิลลิกรัมลดไข้ บรรเทาอาการปวดภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด3ยาน้ำบรรเทาปวด ลดไข้พาราเซตามอล ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 5 มิลลิลิตร
 Paracetamol 120 มิลลิกรัม
โดยในสูตรตำรับไม่อนุญาตให้ใช้แอลกอฮอล์เป็นส่วนผสมลดไข้ บรรเทาอาการปวดภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 60 มิลลิลิตร5พลาสเตอร์บรรเทาปวดตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
Volatile Substance ที่มีสรรพคุณทางยา และ/หรือ Herbal Extractและ/หรือ Herbal Substance หนึ่งหรือหลายชนิดผสมกัน ได้แก่
 Borneol (พิมเสน) 0.21-1.00% โดยน้ำหนัก
 Camphor (การบูร) 1.00-2.80% โดยน้ำหนัก
 Caoutchouc 30.00% โดยน้ำหนัก
 Ethylene Glycol Salicylate 2.00-6.00% โดยน้ำหนัก 
 Eucalyptus Oil 0.50% โดยน้ำหนัก 
 Menthol 0.30-6.49% โดยน้ำหนัก 
 Methyl Salicylate 0.14-6.00% โดยน้ำหนัก
 Peppermint Oil 0.50-2.00% โดยน้ำหนัก 
 Thymol 0.14-0.50% โดยน้ำหนัก
 Capsaicin Extract 0.65% โดยน้ำหนัก 
 Polybutene 12.00% โดยน้ำหนัก 
 Capsicum Powder 11.00% โดยน้ำหนัก
 Capsicum Oleoresin 3.00-11.00% โดยน้ำหนัก 
 และ/หรือ Zinc Oxide 14.00-22.00% โดยน้ำหนักใข้บรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 แผ่น

 กลุ่มที่ 6 ยาแก้แพ้ลดน้ำมูก 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยาเม็ดแก้แพ้ ลดน้ำมูก คลอร์เฟนิรามีนตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 Chlorpheniramine Maleate 2 มิลลิกรัมบรรเทาอาการแพ้ เช่น ลมพิษ น้ำมูกไหลภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด

 กลุ่มที่ 7 ยาแก้ไอ ขับเสมหะ 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยาน้ำแก้ไอขับเสมหะสำหรับเด็กตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 5 มิลลิลิตร
 Ammonium Carbonate 0.02 กรัม
 Glycyrrhiza Fluidextract 0.25 มิลลิลิตรบรรเทาอาการไอ ขับเสมหะภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 120 มิลลิลิตร2ยาแก้ไอน้ำดำตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 5 มิลลิลิตร
 Glycyrrhiza Fluidextract 0.6 มิลลิกรัม
 Antimony Potassium Tartrate 1.2-2.0 มิลลิกรัม
 Camphorated Opium Tincture 0.6 มิลลิลิตรบรรเทาอาการไอ และช่วยขับเสมหะภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 60 มิลลิลิตร

 กลุ่มที่ 8 ยาดมหรือแก้วิงเวียน หน้ามืด คัดจมูก 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยาดมแก้วิงเวียน เหล้าแอมโมเนียหอมตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Ammonium Carbonate 3.40% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร
 Strong Ammonia Solution 3.60-6.75% โดยปริมาตรดม บรรเทาอาการวิงเวียน หน้ามืด หรือทาผิวหนังบรรเทาอาการเนื่องจากพิษแมลงกัดต่อย หรือถูกพืชมีพิษภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 15 มิลลิลิตร2ยาดมแก้วิงเวียน แก้คัดจมูกตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
Volatile Substance ที่มีสรรพคุณทางยา และ/หรือ Herbal Extract หนึ่งหรือหลายชนิดผสมกัน ได้แก่  
 Menthol 0.07-77.90% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร
 Camphor 0.45-42.00% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร 
 Methyl Salicylate 3.00-15.00% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร
 Anise Oil 0.68% โดยปริมาตร 
 Burgamot Oil 0.50-0.68% โดยปริมาตร 
 Cajuput Oil 0.50-11.00% โดยปริมาตร
 Cassia Oil 0.50% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร
 Clove Oil 1.25% โดยปริมาตร
 Dwarf-Pine Needle Oil 1.00% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร 
 Eucalyptus Oil 1.50-23.00% โดยปริมาตร
 Lavender Oil 4.69-8.00% โดยปริมาตร 
 Peppermint Oil 2.20-10.38% โดยปริมาตร 
 Sage Oil 6.00% โดยน้ำหนักปริมาตร
 Sassafras Oil 5.00% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร 
 Turpentine Oil 0.71-8.00% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร
 Capsicum Tincture 4.00-8.00% โดยปริมาตร 
 Myrrh Tincture 1.00% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร 
 Ratanghia Tincture 0.40% โดยปริมาตร
 Terpinol 3.33% โดยปริมาตร 
 Thymol 0.10% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร
 Camphor Spirit 3.00% โดยปริมาตร 
 Borneo Camphor 9.00% โดยน้ำหนักปริมาตร
 Bornyl Acetate 0.42% โดยน้ำหนักปริมาตร 
 Linalyl Acetate 0.47% โดยน้ำหนักปริมาตร
 Phenyl Salicylate 0.60% โดยน้ำหนักปริมาตร 
 Standard Chamomile Extract 10.00% โดยน้ำหนักปริมาตร บรรเทาอาการคัดจมูก หายใจไม่ออก และบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ ภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 14 มิลลิลิตร(สามารถทำในรูปยาสูดดมหรือยาน้ำสำหรับสูดดม)3ยาทาระเหยบรรเทาอาการคัดจมูกชนิดขี้ผึ้งตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
Volatile Substance ที่มีสรรพคุณทางยา หนึ่งหรือหลายชนิดผสมกัน ได้แก่  
 Menthol 1.35-3.00% โดยน้ำหนัก
 Camphor 1.35-3.00% โดยน้ำหนัก 
 Cajuput Oil 3.00% โดยปริมาตร
 Eucalyptus Oil 0.08-5.00% โดยน้ำหนัก 
 Terpentine Oil 4.68-5.00% โดยน้ำหนักบรรเทาอาการคัดจมูกและลดอาการอันเนื่องจากหวัดภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 50 กรัม

 กลุ่มที่ 9 ยาแก้เมารถ เมาเรือ 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1 ยาแก้เมารถ เมาเรือ ไดเมนไฮดริเนทตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 Dimenhydrinate 50 มิลลิกรัมใช้ป้องกันอาการเมารถ เมาเริอภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 2 เม็ด

 กลุ่มที่ 10 ยาสำหรับโรคตา 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยาล้างตาตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Sodium Chloride
 ใส่ Preservative ที่เหมาะสมสำหรับใช้กับยาตา ได้แก่ 
 Benzalkonium Chloride 0.002-0.020% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร หรือ
 Chlorhexidine (Gluconate หรือ Acetate) 0.01 โดยน้ำหนักต่อปริมาตร 
 ปรับ pH 6-8 ด้วย Buffer ที่เหมาะสม และปรับน้ำยาให้เป็น Isotonic กับน้ำตาใช้ล้างตาเพื่อบรรเทาอาการแสบตา ระคายเคืองตา อันเนื่องมาจาก ผง ควัน สิ่งสกปรก เข้าตาภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 240 มิลลิลิตร

 กลุ่มที่ 11 ยาสำหรับโรคปาก และลำคอ 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยากวาดคอตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Potassium Iodide 2.50 กรัม 
 Iodine 1.25 กรัม
 Ethyl Alcohol (ร้อยละ 90) 4.00 มิลลิลิตร 
 Purified Water 2.50 มิลลิลิตร
 Peppermint Oil 0.40 มิลลิลิตร
 Glycerin to 100.00 มิลลิลิตรบรรเทาอาการอักเสบ และเจ็บในลำคอภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 15 มิลลิลิตร2ยารักษาลิ้นเป็นฝ้า เยนเชี่ยนไวโอเลตตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ
 Gentian Violet 1% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร   ใช้รักษาแผลภายนอกที่เกิดจากเชื้อรา หรือใช้รักษาการติดเชื้อที่ลิ้นและกระพุ้งแก้มในระยะสั้นภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 30 มิลลิลิตร3ยาแก้ปวดฟันตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ
 Chlorobutanol 25 กรัม 
 Clove Oil to 100 มิลลิลิตร บรรเทาอาการปวดฟันภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 8 มิลลิลิตรทั้งนี้ อาจมีอุปกรณ์ในการใช้ยาด้วยก็ได้4ยาอมบรรเทาอาการระคายคอตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
Volatile Substance ที่มีสรรพคุณทางยา และ/หรือ Herbal Extractและ/หรือ Herbal Substance หนึ่งหรือหลายชนิดผสมกัน ได้แก่  
 Abietis Pine Oil 0.30% โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก  
 Anise Oil 0.25% โดยน้ำหนัก  
 Borneol 1.66-2.00% โดยน้ำหนัก   
 Cinnamon Oil 0.35% โดยน้ำหนัก  
 Creosote 0.20% โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก 
 Eucalyptus Oil 0.15-0.16% โดยน้ำหนัก  
 Lemon Oil 0.30-0.52% โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก 
 Menthol 0.06-5.00% โดยน้ำหนัก   
 Peppermint Oil 0.19-3.33% โดยน้ำหนัก  
 Sylvestris Pine Oil 0.30% โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก  
 Licorice Extract 7.31-16.67% โดยน้ำหนัก  
 Tincture Capsicum 0.02% โดยน้ำหนัก   
 Amomum 1.00-4.00% โดยน้ำหนัก  
 Aniseed 2.00% โดยน้ำหนัก   
 Catechu 8.33-38.00% โดยน้ำหนัก  
 Cinnamon 2.00-10.00% โดยน้ำหนัก   
 Clove 0.67-4.00% โดยน้ำหนัก  
 Costus 0.67% โดยน้ำหนัก  
 Fennel 1.67-2.00% โดยน้ำหนัก   
 Ginger 2.00-8.00% โดยน้ำหนัก  
 Licorice 26.67-71.38% โดยน้ำหนัก   
 Saffron 2.00% โดยน้ำหนัก   
 Saussurea 1.00 - 3.00% โดยน้ำหนัก   
 Silver Leaf 0.93% โดยน้ำหนัก  
 และ/หรือ Honey 1.50-2.40% โดยน้ำหนัก  ทำให้ชุ่มคอ บรรเทาอาการระคายคอภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 100 เม็ด หรือ ไม่เกิน 30 กรัม  5ยาอมบรรเทาอาการเจ็บคอตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 Amyl Metacresol ไม่เกิน 0.6 มิลลิกรัม
 2,4 Dichloro Benzyl Alcohol ไม่เกิน 1.2 มิลลิกรัม
 และอาจมี Ascorbic Acid ไม่เกิน 100 มิลลิกรัมบรรเทาอาการเจ็บคอภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 8 เม็ด

 กลุ่มที่ 12 ยาใส่แผล ยาล้างแผล 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยาใส่แผล ทิงเจอร์ไอโอดีนตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Iodine 2.0-2.5% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร
 Potassium Iodide 2.4-2.5% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร รักษาแผลสดภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 30 มิลลิลิตร2ยาใส่แผล ทิงเจอร์ไทเมอรอซอลตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Thimerosal 0.1% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร   รักษาบาดแผลภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 30 มิลลิลิตร3ยาใส่แผล โพวิโดน-ไอโอดีนตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Povidone-Iodine 10% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร สมมูลกับ Iodine 1% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร   รักษาแผลสดภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 120 มิลลิลิตรทั้งนี้ อาจมีอุปกรณ์ในการใช้ยาด้วยหรือมีภาชนะบรรจุยาที่มีอุปกรณ์พร้อมใช้ในลักษณะใช้ครั้งเดียว (unit dose)โดยปรับวิธีการใช้ให้เหมาะสมตามรูปแบบของขนาดบรรจุก็ได้4ยาไอโซโพรพิล แอลกอฮอล์ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Isopropyl Alcohol Solution 70% โดยปริมาตร
 สูตรตำรับต้องแต่งสีด้วย Brilliant Blue C.I. No.42090   ทำความสะอาดบาดแผลภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 450 มิลลิลิตร5ยาเอทิล แอลกอฮอล์ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Ethyl Alcohol Solution 70% โดยปริมาตร
 สูตรตำรับต้องแต่งสีด้วย Brilliant Blue C.I. No.42090   ทำความสะอาดบาดแผลภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 450 มิลลิลิตร6น้ำเกลือล้างแผลตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Sodium Chloride 0.9% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร  ทำความสะอาดบาดแผลภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 1 ลิตร7น้ำยาฆ่าเชื้อโรคคลอโรไซลีนอลตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ
 Chloroxylenol 4.8% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร
 Isopropyl Alcohol Solution 12% โดยปริมาตร ใช้ทำความสะอาดรอบบาดแผลภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 450 มิลลิลิตร  

 กลุ่มที่ 13 ยารักษาแผลติดเชื้อ ไฟไหม้ น้ำร้อนลวก 

ปัจจุบันยาในกลุ่มนี้ไม่มีรายการที่เป็นยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน

 กลุ่มที่ 14 ยาบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ แมลงกัดต่อย 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยาหม่อง ชนิดขี้ผึ้งตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
Volatile Substance ที่มีสรรพคุณทางยา และ/หรือ Herbal Extract หนึ่งหรือหลายชนิดผสมกัน ได้แก่  
 Methyl Salicylate 1.14-50.00% โดยน้ำหนัก 
 Camphor 1.76-25.00% โดยน้ำหนัก  
 Menthol 3.00-20.00% โดยน้ำหนัก   
 Cinnamon Oil 1.00-2.40% โดยน้ำหนัก  
 Clove Oil 0.50-5.00 % โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก   
 Eucalyptus Oil 1.50-13.70 % โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก  
 Peppermint Oil 0.70-16.00% โดยน้ำหนัก   
 Terpentine Oil 2.00-3.80 % โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก  
 Capsicum Tincture 0.80-8.00 โดยปริมาตร
 Colophony 2.51% โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก  บรรเทาอาการปวด บวม อักเสบ เนื่องจากแมลงกัดต่อย หรือปวดเมื่อยกล้ามเนื้อภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 30 กรัม

 กลุ่มที่ 15 ยาสำหรับโรคผิวหนัง 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1 ยารักษาหิดเหา เบนซิล เบนโซเอตตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ
 Benzyl Benzoate 25% โดยน้ำหนักต่อปริมาตรรักษาหิด เหา และโลนภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 60 มิลลิลิตร2ยารักษาหิด ขึ้ผึ้งกำมะถันตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ
 Sublimed Sulphur 10% โดยน้ำหนักรักษาโรคหิดภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 15 กรัม3ยารักษากลากเกลื้อน น้ำกัดเท้าตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Benzoic Acid 2.5-6.5% โดยน้ำหนัก
 Salicylic Acid 3.0-5.0% โดยน้ำหนักรักษากลากเกลื้อน และโรคน้ำกัดเท้าภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 15 กรัม4ยารักษาโรคผิวหนังเรื้อรังตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Coal Tar 1% โดยน้ำหนักรักษาโรคผิวหนังเรื้อรังบางชนิด เช่น เรื้อนกวาง ผิวหนังเป็นผื่นคันภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 15 กรัม5ยาทาแก้ผดผื่นคัน คาลาไมน์ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Calamine 8-15% โดยน้ำหนักต่อปริมาตร
 Zinc Oxide 3-12% โดยน้ำหนักต่อปริมาตรบรรเทาอาการผดผื่นคัน ระคายเคืองผิวหนัง ที่อาการไม่รุนแรง และไม่ควรใช้กับผู้ป่วยที่มีผิวแห้งภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 180 มิลลิลิตร6ยารักษาเกลื้อน โซเดียมไทโอซัลเฟตตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 
 Sodium Thiosulfate 100% โดยน้ำหนักรักษาเกลื้อนภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 15 กรัมทั้งนี้ ให้ปรับสัดส่วนการผสมน้ำให้เหมาะสมตามขนาดบรรจุ

 กลุ่มที่ 16 ยาบำรุงร่างกาย 
 # ชื่อตำรับยา ตัวยาสำคัญและความแรง สรรพคุณ ขนาดบรรจุ1ยาเม็ดวิตามินบีรวม ชนิดเม็ดและแคปซูลตัวยาสำคัญในสูตรตำรับต่อวัน สำหรับเด็กอายุ 9-18 ปี
 Vitamin B1 1.2-100 มิลลิกรัมต่อวัน
 Vitamin B2 1.3-100 มิลลิกรัมต่อวัน
 Vitamin B6 1.3-60 มิลลิกรัมต่อวัน
 Vitamin B12 2.4-1,000 ไมโครกรัมต่อวัน
 Folic acid 300-600 ไมโครกรัมต่อวัน
 Nicotinamide 16-20 มิลลิกรัมต่อวัน
 Pantothenic acid 5-500 ไมโครกรัมต่อวัน
 Biotin 25-500 ไมโครกรัมต่อวัน
ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับต่อวัน สำหรับผู้ใหญ่อายุ 18 ปีขึ้นไป
 Vitamin B1 1.2-100 มิลลิกรัมต่อวัน
 Vitamin B2 1.3-100 มิลลิกรัมต่อวัน
 Vitamin B6 1.3-100 มิลลิกรัมต่อวัน
 Vitamin B12 2.4-1,000 ไมโครกรัมต่อวัน
 Folic acid 300-1,000 ไมโครกรัมต่อวัน
 Nicotinamide 16-35 มิลลิกรัมต่อวัน
 Pantothenic acid 5-500 ไมโครกรัมต่อวัน
 Biotin 30-500 ไมโครกรัมต่อวัน รักษาผู้ที่มีภาวะขนาดวิตามินบี
 รักษาผู้ที่ขาดสารอาหารหรือรับประทานอาหารไม่เพียงพอเพื่อลดความเสี่ยงการขาดวิตามินบี
 ใช้บำรุงร่างกาย
 เสริมสร้างสุขภาพหรือการเจริญเติบโตของร่างกายภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด2ยาเม็ดวิตามินซีตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 Ascorbic Acid 100 มิลลิกรัมป้องกันการขาดวิตามินซีภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด3ยาเม็ดบำรุงโลหิต เฟอร์รัส ซัลเฟตตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 เม็ด
 Ferrous Sulfate สมมูลกับ Iron 60 มิลลิกรัมรักษาโลหิตจางเนื่องจากขาดธาตุเหล็กในผู้ใหญ่ภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด4ยาเม็ดวิตามินรวม ชนิดเม็ดและแคปซูลตัวยาสำคัญในสูตรตำรับต่อวัน สำหรับเด็กอายุ 9-18 ปี
 Vitamin A 2,000-5,600 หน่วยสากลต่อวัน
 Vitamin D 600-4,000 หน่วยสากลต่อวัน
 Vitamin B1 1.2-100 มิลลิกรัมต่อวัน
 Vitamin B2 1.3-100 มิลลิกรัมต่อวัน
 Vitamin B6 1.3-60 มิลลิกรัมต่อวัน
 Vitamin B12 2.4-1,000 ไมโครกรัมต่อวัน
 Nicotinamide 16-20 มิลลิกรัมต่อวัน
 Folic acid 300-600 ไมโครกรัมต่อวัน
 Vitamin C 100-1,000 มิลลิกรัมต่อวัน
ตัวยาสำคัญในสูตรตำรับต่อวัน สำหรับผู้ใหญ่อายุ 18 ปีขึ้นไป
 Vitamin A 2,000-5,600 หน่วยสากลต่อวัน
 Vitamin D 600-4,000 หน่วยสากลต่อวัน
 Vitamin B1 1.2-100 มิลลิกรัมต่อวัน
 Vitamin B2 1.3-100 มิลลิกรัมต่อวัน
 Vitamin B6 1.3-100 มิลลิกรัมต่อวัน
 Vitamin B12 2.4-1,000 ไมโครกรัมต่อวัน
 Nicotinamide 16-35 มิลลิกรัมต่อวัน
 Folic acid 300-1,000 ไมโครกรัมต่อวัน
 Vitamin C 100-1,000 มิลลิกรัมต่อวัน รักษาผู้ที่มีภาวะขนาดวิตามิน
 รักษาผู้ที่ขาดสารอาหารหรือรับประทานอาหารไม่เพียงพอเพื่อลดความเสี่ยงการขาดวิตามิน
 ใช้บำรุงร่างกาย
 เสริมสร้างสุขภาพหรือการเจริญเติบโตของร่างกายภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด5น้ำมันตับปลาชนิดแคปซูลตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 1 แคปซูล
 Cod Liver Oil สมมูลกับ
 Vitamin A ไม่เกิน 4,000 หน่วยสากล
 Vitamin D ไม่เกิน 300 หน่วยสากลป้องกันการขาดวิตามิน A และ Dภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 10 เม็ด6น้ำมันตับปลาชนิดน้ำตัวยาสำคัญในสูตรตำรับ 5 มิลลิลิตร
 Cod Liver Oil สมมูลกับ
 Vitamin A ไม่เกิน 4,000 หน่วยสากล
 Vitamin D ไม่เกิน 300 หน่วยสากลป้องกันการขาดวิตามิน A และ Dภาชนะบรรจุขนาดไม่เกิน 400 มิลลิลิตร

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน พ.ศ. 2568
 ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนโบราณ พ.ศ. 2556 
 ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนโบราณ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2557
 ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนโบราณ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562

หมวดหมู่:ยา
หมวดหมู่:ยาสามัญประจำบ้าน