การเจริญเกินของต่อมลูกหมาก

การเจริญเกินของต่อมลูกหมาก หรือ โรคต่อมลูกหมากโต () เป็นการเพิ่มขนาดของต่อมลูกหมากซึ่งพบในชายวัยกลางคนและสูงอายุ ถือเป็นการเจริญเกิน (hyperplasia) มากกว่าการโตเกิน (hypertrophy) แต่คำเหล่านี้บางครั้งถูกใช้สับสนทั่วไปแม้ในหมู่แพทย์ระบบปัสสาวะก็ตาม มีลักษณะเฉพาะคือมีการเจริญเกินของเซลล์สโตรมัลและเซลล์เนื้อเยื่อบุผิวของต่อมลูกหมาก ทำให้มีการเพิ่มขนาดเป็นปุ่มย่อยของต่อมลูกหมากบริเวณข้างท่อปัสสาวะ หากมีขนาดโตถึงระดับหนึ่ง ปุ่มย่อยเหล่านี้จะกดท่อปัสสาวะทำให้มีการอุดตันบางส่วนหรือทั้งหมดของท่อปัสสาวะ ทำให้รบกวนการไหลของปัสสาวะ นำไปสู่อาการปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะขัด เจ็บปวดเมื่อปัสสาวะ ปัสสาวะค้าง เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะและมีปัสสาวะคั่งค้าง แม้ระดับของ prostate specific antigen (แอนติเจนเฉพาะต่อต่อมลูกหมาก) อาจพบสูงได้ในผู้ป่วยเหล่านี้จากขนาดที่ใหญ่ขึ้นและการอักเสบจากการติดเชื้อ การเจริญเกินของต่อมลูกหมากไม่ถือเป็นรอยโรคก่อนเป็นมะเร็ง

 การรักษา 
การรักษาต่อมลูกหมากโตสามารถแบ่งออกเป็นหลายแนวทางตามความรุนแรงของอาการและผลตรวจสอบ พบดังนี้:

 1. การเฝ้าระวัง (Watchful waiting) 
- สำหรับผู้ที่มีอาการเบา (เช่น IPSS 0–7) และไม่มีภาวะแทรกซ้อน  - เน้นการปรับพฤติกรรม เช่น ลด/งดคาเฟอีน, งดเหล้า, ดูดน้ำให้พอเพียง, ออกกำลังกาย

 2. การรักษาโดยใช้ยา (Medical therapy) 
- **ยา α-blocker** เช่น tamsulosin, alfuzosin เพื่อคลายกล้ามเนื้อมดลูกต่อมลูกหมากและลดการอุดกั้น  - **ยา 5-alpha-reductase inhibitors** เช่น finasteride, dutasteride สำหรับต่อมลูกหมากขนาดใหญ่หรืออาการปานกลาง-รุนแรง  - **ยาอื่นๆ / ผสม / เสริม** ขึ้นกับบุคคลและผลข้างเคียงที่ยอมรับได้

 3. การรักษาแบบรุกรานน้อย (Minimally invasive therapy) 
- สำหรับผู้ที่ตอบสนองต่อยาไม่ดี หรือมีผลตรวจพบว่าอุดกั้นรุนแรง เช่น โพรงปัสสาวะคั่ง (PVR) สูง  - วิธีเช่น การสอดสายขยาย (balloon dilation), การส่องกล้องเลเซอร์, การสลายด้วยไอน้ำ/พลังงานสูง

 4. การผ่าตัด (Surgical intervention) 
- พิจารณาเมื่อมีอาการรุนแรง, การอุดกั้นเรื้อรัง, หรือล้มเหลวจากการรักษาทางยา  - วิธีมาตรฐานได้แก่ TURP (transurethral resection of the prostate) หรือ Holmium laser enucleation ของต่อมลูกหมาก

 อ้างอิงเพิ่มเติม 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:วิทยาระบบปัสสาวะ
หมวดหมู่:บุรุษเวชศาสตร์