ธุรกิจเพื่อสังคม

ธุรกิจเพื่อสังคม () เป็นคำที่นิยามขึ้นโดยศาสตราจารย์ มูฮัมหมัด ยูนูส ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ โดยเขาอธิบายไว้ในหนังสือของตน

ในหนังสือเล่มนี้ ยูนูสให้คำจำกัดความของธุรกิจเพื่อสังคมว่าเป็นธุรกิจที่:

 สร้างและออกแบบมาเพื่อแก้ไขปัญหาด้านสังคม
 เป็นบริษัทที่ไม่ขาดทุนและไม่จ่ายเงินปันผล เช่น

 สามารถในการพึ่งพาตนเองทางด้านการเงิน และ
 กำไรที่ได้รับจากธุรกิจจะถูกนำไปลงทุนซ้ำในธุรกิจนั้นเอง (หรือใช้ในการเริ่มธุรกิจเพื่อสังคมอื่น ๆ) โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างผลกระทบต่อสังคมในทางบวก เช่น ขยายการเข้าถึงของบริษัท ปรับปรุงผลิตภัณฑ์หรือบริการ หรืออุดหนุนภารกิจทางสังคมในรูปแบบอื่น ๆ

รูปแบบนี้แต่งตั้งจากธุรกิจที่มุ่งแสวงหากำไรสูงสุด เนื่องจากเป้าหมายหลักของธุรกิจเพื่อสังคมไม่ใช่การเพิ่มกำไรให้สูงสุด (ถึงแม้จะมีความปรารถนาในการสร้างกำไรก็ตาม) นอกจากนี้ เจ้าของธุรกิจจะไม่ได้รับเงินปันผลใด ๆ จากผลกำไรทางธุรกิจเลย

ในทางกลับกัน ธุรกิจเพื่อสังคมนั้นแตกต่างจากองค์การไม่แสวงหาผลกำไรตรงที่ไม่ต้องพึ่งพาเงินบริจาค หรือเงินช่วยเหลือจากภาคเอกชนหรือภาครัฐ เพื่อความอยู่รอดและการดำเนินกิจการ เพราะธุรกิจประเภทนี้สามารถพึ่งพาตัวเองได้เช่นเดียวกับธุรกิจอื่น ๆ ยิ่งไปกว่านั้น อีกสิ่งหนึ่งที่แตกต่างจากองค์การไม่แสวงหาผลกำไร คือ เงินทุนในองค์การจะถูกใช้เพียงครั้งเดียวในการทำงานจริง แต่เงินทุนในธุรกิจเพื่อสังคมจะถูกใช้ในการลงทุนเพื่อเพิ่มและปรับปรุงการดำเนินการของธุรกิจในการทำงานโดยไม่มีกำหนดระยะเวลา ซึ่งยูนูสกล่าวไว้ว่า "เงินการกุศลมีชีวิตเพียงครั้งเดียว ส่วนเงินธุรกิจเพื่อสังคมสามารถนำไปลงทุนซ้ำแล้วซ้ำเล่าได้"

ในทางปรัชญา ธุรกิจเพื่อสังคมนั้นมีพื้นฐานมาจากสิ่งที่ยูนูสระบุว่าเป็นแรงจูงใจพื้นฐานของมนุษย์ 2 ประการ ได้แก่ ความเห็นแก่ตัว และ การเสียสละส่วนตน คนที่เห็นแก่ตัว มักแสวงหากำไรผ่านทางธุรกิจโดยไม่คำนึงถึงตนเอง อย่างไรก็ตาม ธุรกิจเพื่อสังคมยังขึ้นอยู่กับแรงจูงใจประการหลังนี้ โดยให้ผู้คนให้บริการการกุศล เช่น การก่อตั้งศาสนสถานต่าง ๆ อาทิ วัด โบสถ์ มัสยิด โบสถ์ยิว รวมไปถึงพิพิธภัณฑ์ศิลปะ สวนสาธารณะ คลินิกสุขภาพ หรือศูนย์ชุมชน สำหรับยูนูส ผลกำไรที่ได้รับจากการดำเนินธุรกิจเพื่อสังคมนั้นสำคัญน้อยกว่าผลดีที่เกิดขึ้นต่อสังคมโดยรวม ล่าสุด มูฮัมหมัด ยูนูส ได้ก่อตั้ง Yunus Social Business (YSB) เพื่อศึกษา สนับสนุน และลงทุนในธุรกิจเพื่อสังคมในกลุ่มคนรุ่นใหม่

เมื่อไม่นานมานี้ งานวิจัยทางวิชาการจำนวนมากได้ศึกษาว่า บล็อกเชน และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง สัญญาอัจฉริยะ มีส่วนช่วยสนับสนุนการพัฒนาแนวคิดทางธุรกิจทางสังคม โดยนักวิจัยมีความเห็นว่า การใช้บล็อกเชนร่วมกับสัญญาอัจฉริยะ สามารถทำหน้าที่เป็นตัวเร่งให้เกิดธุรกิจทางสังคมที่ยั่งยืนได้

 ดูเพิ่ม 

 การลงทุนแบบคำนึงผลกระทบเชิงบวก
 ผู้ประกอบการสังคม
 การประกอบการสังคม
 กิจการเพื่อสังคม
 สองบรรทัดฐาน
 สามบรรทัดฐาน
 รายชื่อกิจการเพื่อสังคม
 ความยั่งยืนของผู้ประกอบการ
 ฐานพีระมิด

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:การพัฒนาเศรษฐกิจ
หมวดหมู่:กิจการเพื่อสังคม
หมวดหมู่:เศรษฐศาสตร์สังคม
หมวดหมู่:การประกอบการสังคม