การ์ตูนล้อการเมือง

การ์ตูนล้อการเมือง () หรือ การ์ตูนบรรณาธิการ () คือภาพการ์ตูนที่วาดและตีพิมพ์ลงสื่อสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ โดยใช้ทักษะทางศิลปะ, อติพจน์ และการเสียดสีเพื่อตั้งคำถามถึงผู้มีอำนาจและดึงดูดความสนใจต่อการทุจริต, ความรุนแรงทางการเมือง และประเด็นสังคมอื่น ๆ

ผู้บุกเบิกการ์ตูนล้อการเมืองคือเจมส์ กิลเรย์ ผู้อาศัยอยู่ในอังกฤษช่วงหลังคริสต์ศตวรรษที่ 18

ประวัติ
จุดเริ่มต้น
การ์ตูนล้อการเมือง เกิดขึ้นครั้งแรกที่ประเทศอังกฤษ โดยชาวอังกฤษ ชื่อ เจมส์ กิลล์เรย์ (ค.ศ. 1757-1815) ได้เขียนภาพล้อเลียนพระบรมวงศานุวงศ์ของประเทศอังกฤษ ที่ใช้จ่ายอย่างฟุ่มเฟือย ศีลธรรมของชนชั้นสูง และการทำงานของรัฐบาล ทำให้ประชาชนคลายความเครียดจากภาวะสงครามในขณะนั้น

ในประเทศไทย
สำหรับในประเทศไทย การ์ตูนล้อการเมืองเริ่มขึ้นมาพร้อม ๆ กับวิวัฒนาการการ์ตูนในประเทศไทย ยิ่งโดยเฉพาะในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่สื่อสิ่งพิมพ์และประชาธิปไตยเฟื่องฟู ในยุคนี้มีการ์ตูนล้อการเมืองเริ่มเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย

นักเขียนการ์ตูนการเมืองคนแรกของไทยคือ ขุนปฏิภาคพิมพ์ลิขิต (เปล่ง ไตรปิ่น) ซึ่งมีโอกาสเดินทางไปศึกษาวิชาศิลปะการวาดภาพที่ยุโรป ได้นำเทคนิคจากต่างประเทศ วาดภาพการ์ตูนเป็นลายเส้น ได้รับรางวัลการประกวดภาพล้อจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยการเขียนการ์ตูนล้อเลียนนักการเมืองสำคัญ ๆ ในยุคนั้น นอกจากนี้ ชาวญี่ปุ่นที่ชื่อ ไอ เคียว คาวา ซึ่งอาศัยอยู่ในเมืองไทย ยังสนับสนุนให้นักเขียนการ์ตูนวาดภาพการ์ตูนลงในหนังสือพิมพ์ยาโมโต

หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ใน พ.ศ. 2475 วงการการ์ตูนเริ่มฟื้นฟูขึ้นพร้อมกับเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นทางการเมือง แต่ก็มีการ์ตูนที่วาดล้อเลียนจนเกินขอบเขต ทำให้มีกฎหมายของคณะราษฎรออกมาควบคุม แต่ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร การ์ตูนเริ่มซบเซาเนื่องจากเกิดสงครามโลกครั้งที่สอง เกิดปัญหาการขาดแคลนกระดาษพิมพ์

หลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง ประยูร จรรยาวงศ์ ได้วาดภาพการ์ตูนที่มีตัวแสดงชื่อ "ศุขเล็ก" ใช้เป็นสัญลักษณ์ประจำตัว เขียนการ์ตูนขำขันและการ์ตูนล้อการเมือง ได้รับรางวัลจากการประกวดการ์ตูนสันติภาพโลก เมื่อ พ.ศ. 2503 ที่นิวยอร์ก ชื่อภาพ การทดลองระเบิดปรมาณูลูกสุดท้าย (The Last Nuclear Test) และได้รับรางวัลแมกไซไซ ที่ประเทศฟิลิปปินส์

 ดูเพิ่ม 
 การ์ตูนไทย

 อ้างอิง 

 อ่านเพิ่ม 
 Adler, John, and Hill, Draper. Doomed by Cartoon: How Cartoonist Thomas Nast and the New York Times Brought Down Boss Tweed and His Ring of Thieves (2008)
 Gocek, Fatma Muge. Political Cartoons in the Middle East: Cultural Representations in the Middle East (Princeton series on the Middle East) (1998)
 Hess, Stephen, and Sandy Northrop. American Political Cartoons, 1754–2010: The Evolution of a National Identity (2010)
 Keller, Morton. The Art and Politics of Thomas Nast (1975)

 Krauss, Jerelle. All the Art That’s Fit to Print (And Some That Wasn’t): Inside The New York Times Op-Ed Page (2009). excerpt 

 Mateus, Samuel. ""Political Cartoons as communicative weapons – the hypothesis of the 'Double Standard Thesis' in three Portuguese cartoons", Communication Studies, nº23, pp. 195–221 (2016)
 McKenna, Kevin J. All the Views Fit to Print: Changing Images of the U.S. in 'Pravda' Political Cartoons, 1917–1991 (2001)
 Morris, Frankie. Artist of Wonderland: The Life, Political Cartoons, and Illustrations of Tenniel (Victorian Literature and Culture Series) (2005)

 Nevins, Allan. A Century of Political Cartoons: Caricature in the United States from 1800 to 1900 (1944)
 Press, Charles. The Political Cartoon (1981)
 ข้อมูลจากฝ่ายวารสารและเอกสาร คณะกรรมการจัดทำเว็บไซต์ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยรามคำแหง ปีการศึกษา 2546

 แหล่งข้อมูลอื่น 

หมวดหมู่:โฆษณาชวนเชื่อ
หมวดหมู่:การ์ตูนล้อการเมือง
หมวดหมู่:หนังสือพิมพ์