ศัพท์เฉพาะกิจ

ศัพท์เฉพาะกิจ () คือคำที่ใช้เพียงครั้งเดียว ที่สร้างขึ้นเพื่อใช้ในโอกาสใดโอกาสหนึ่งโดยไม่หวังที่จะใช้ต่อไปอีกหลังจากนั้น เช่นคำว่า “Quark” ซึ่งเป็นศัพท์เฉพาะกิจในภาษาอังกฤษที่ใช้โดยเจมส์ จอยซ์เท่านั้นใน “มโนสำนึกของฟินเนกัน” ที่ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1939  เท่านั้นจนกระทั่งเมอร์เรย์ เกลล์-มันน์นำมาอ้างเกี่ยวกับอนุภาคย่อยของอะตอม

ศัพท์เฉพาะกิจมักจะประดิษฐ์ขึ้นมาโดยการรวมคำศัพท์ที่มีอยู่แล้วกับเติมหน้า หรือ เติมหลังเพื่อให้เหมาะกับวัตถุประสงค์ที่ต้องการ หรือ เพื่อเป็นสิ่งชวนขัน ผลที่ออกมาก็จะเป็นศัพท์เทียมประเภทพิเศษ แม้ว่าจะเป็นคำศัพท์ที่ไม่ปรากฏในพจนานุกรม แต่ก็เป็นคำที่เข้าใจได้โดยทันที เช่นคำว่า “Bananaphone” ถ้ามีความจำเป็นที่จะต้องใช้คำนั้นอีก “ศัพท์เฉพาะกิจ” ก็จะเปลี่ยนฐานะเป็นคำศัพท์ที่ใช้กันโดยทั่วไป เช่นคำว่า “neologism” ซึ่งเป็นคำศัพท์ที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่ แต่เป็นคำที่มีความหมายเป็นที่เข้าใจกันทั่วไปได้โดยไม่ยากนัก

ศัพท์เฉพาะกิจมักจะเป็นคำศัพท์ที่สร้างขึ้นเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมสมัยนิยม และ การโฆษณา 

ศัพท์เฉพาะกิจเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาทางภาษาของเด็กYoung Children Learn To Produce Passives with Nonce Verbs

 ตัวอย่าง 
 “tattarrattat” โดยเจมส์ จอยซ์เท่านั้นใน “ยูลิสซีส” ค.ศ. 1922 
 “Slithy” ซึ่งเป็นคำสมาสระหว่างคำว่า “slimy” และ คำว่า “lithe” และ “chortle” ซึ่งเป็นคำสมาสระหว่างคำว่า “chuckle” และ คำว่า “snort” และอื่นๆ อีกหลายคำที่ใช้โดย ชาร์ล ลุดวิทซ์ ดอดจ์สัน ใน “Jabberwocky”
 “Unidexter” ที่หมายถึงคนขาเดียวที่มีความถนัดขาขวา ซึ่งเป็นคำที่ประดิษฐ์ขึ้นโดยนักแสดงชวนขันปีเตอร์ คุค

 อ้างอิง 

From clusters to words: grammatical models of nonce-word acceptability
On Words and Upwards! - A collection of humorous nonce words. 

หมวดหมู่:วงศัพท์
หมวดหมู่:การสร้างคำ