จีอี (รถจักร)

เจเนอรัล อิเล็กทริก ยูเอ็ม12ซี () หรือ จีอี (GE) เป็นรถจักรดีเซลไฟฟ้า ที่การรถไฟแห่งประเทศไทย นำเข้าจากบริษัทเจเนอรัลอิเล็กทริกทรานส์ปอร์เทชัน สหรัฐอเมริกา นำเข้ามาใช้งานจำนวนทั้งสิ้น 50 คัน หมายเลข 4001 - 4050 เข้ามาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2507 - 2509 โดยมีหมายเลข 4001 - 4040 เข้ามาในไทย พ.ศ. 2507 และมีหมายเลข 4041 - 4050 เข้ามาในไทย พ.ศ. 2509 ปัจจุบันเป็นรถจักรดีเซลไฟฟ้าอายุมากที่สุดที่ยังคงใช้งานเป็นหลัก ปัจจุบันมักทำขบวนรถธรรมดา ขบวนรถชานเมือง รวมไปถึงขบวนรถสินค้าที่ยังคงใช้ระบบห้ามล้อแบบสุญญากาศ และยังใช้ในงานสับเปลี่ยนตามย่านสถานีต่าง ๆ

และในปัจจุบัน รถจักรดีเซลไฟฟ้า จีอี (GE) คงเหลือใช้การได้ทั้งหมด 42 คัน และตัดบัญชีทั้งหมด 8 คัน คงเหลือตัวโครงรถอยู่ 6 คัน คือหมายเลข 4003 ,4020 ,4030 , 4032 ,4034และ 4035 และถูกตัดเป็นเศษเหล็กไม่เหลือเค้าโครงรถเดิม 2 คัน คือหมายเลข 4046 และ 4049

 ข้อมูลรถจักร 

 ชนิดรถจักร รถจักรดีเซลไฟฟ้า (Diesel Electric Locomotives)
 ชื่อเรียก GE
 โมเดลโรงงาน UM12C
 เครื่องยนต์ Cummins KT38-L ขนาดความจุ 38,000 ชีชี. 12 สูบ มี 2 เครื่องยนต์ (เดิมใช้เครื่องยนต์ Cummins VT12-825B1)
 แรงม้า 660 แรงม้า X 2 เครื่อง = 1,320 แรงม้า ที่รอบเครื่องยนต์ 2,000 รอบต่อนาที
 น้ำหนักรถจักร 70.178 ตัน (เมื่อจอดนิ่ง) / 75.00 ตัน (ขณะทำขบวน)
 น้ำหนักกดเพลา 12.5 ตัน
 การจัดวางล้อ Co-Co
 พิกัดตัวรถ กว้าง 2,794 มม. / สูง 3,753 มม. / ยาว 16,288 มม.
 ระบบห้ามล้อ ลมดูดล้วน,ลมดูด/ลมอัด,ลมอัดล้วน
 ความจุ 3,500 ลิตร
 ความเร็วสูงสุด 103 กม./ชม.
 บริษัทผู้ผลิต บริษัท เจเนอรัลอิเล็กทริก (General Electric) ,ประเทศสหรัฐอเมริกา
 ราคาต่อคัน 4,590,384.30 บาท
 จำนวน 50 คัน
 เริ่มใช้งาน พ.ศ. 2507 - พ.ศ. 2509
 หวีดดั้งเดิมที่ใช้คือหวีด Wabco B-7

GE-K
ช่วงที่มีการเปลี่ยนเครื่องยนต์ใหม่จากเครื่องยนต์ Cummins VT12-825B1 มาเป็นเครื่องยนต์ Cummins ตระกูล K2300 หรือ Cummins KT38-L ทำให้ช่วงนั้นมีเครื่องยนต์ในรถจักร จีอี ที่ใช้เครื่องยนต์ถึงสองแบบจึงมีการแยกประเภทด้วยการเติม -เค (-K) ต่อท้ายชื่อรุ่นที่เปลี่ยนเครื่องยนต์ เป็น จีอี-เค (GE-K) ในเอกสารการซ่อมบำรุง เพื่อแยกรถที่เปลี่ยนเครื่องยนต์แล้วกับรถที่ใช้เครื่องยนต์เดิม ปัจจุบัน จีอี ใช้เครื่องแบบ Cummins KT-38L แต่ในบัญชีและเอกสารข้อมูลต่าง ๆ ยังคงใช้ชื่อ จีอี อยู่แต่ก็มีการเรียกติดปากเป็น จีอี-เค (GE-K) อยู่บ้าง

ระบบห้ามล้อ
 ลมดูดอย่างเดียว หมายเลข 4001 - 4027 (ยกเว้น †4003 4004 4005 4006 4007 4008 4011 4013 4016 4017 4018 4023 4026)
 ลมดูด/ลมอัด หมายเลข †4003, 4004, 4005, 4006, 4007, 4008, 4011, 4016, 4017, 4023, 4026, 4029 - 4050  (ยกเว้น 4038)
 ลมอัดอย่างเดียว หมายเลข 4013, 4018, 4028, 4038

รถจักรพิเศษ 
 หมายเลข †4030 จะมีหูสีแดงสองข้าง หลายคนเรียกว่า มิกกี้เมาส์
 หมายเลข  4002 4006 4007  4017 4019 †4020  4025 4029 †4030 4033 †4034  4038 4039 4042 4043 4048 เป็นรถจักรที่มีการทำสีตัวรถใหม่
 หมายเลข 4029 4033 4047 เป็นรถจักรที่มีการหุ้มเกราะกันกระสุน
 หมายเลข 4045 เป็นรถจักรที่มีการติดตั้งหวีดของรถจักรจีอีเอ (GEA)
 หมายเลข †4035 4027 เป็นรถจักรที่ยังมีระฆังสัญญาณ อยู่ในสภาพที่เกือบสมบูรณ์ โดยที่หมายเลข †4035ยังมีระฆังติดอยู่กับซากรถจักร
 หมายเลข 4047 เป็นรถจักรที่ยังมีระฆังสัญญาณ แต่ไม่มีกระเดื่องภายใน
 หมายเลข4006 †4034 4039เป็นรถจักรที่มีการดัดแปลงระบบเร่งรอบ เป็นแบบรถจักรจีอีเอ(GEA)
 หมายเลข 4028 เป็นรถจักรที่ใช้หวีดดังเดิมคือหวีด Wabco B-7
 หมายเลข 4013 เป็นรถจักรที่มีการติดตั้งหวีดของรถจักรอัลสตอม (ALSTHOM)

 รถจักรที่ประสบอุบัติเหตุ 
หมายเลขลักษณะอุบัติเหตุขบวนที่ทำวันที่สถานที่ความเสียหายสถานะปัจจุบันอ้างอิง†4003ไฟไหม้ขณะทำขบวนรถสินค้าสายเหนือขบวนรถสินค้าน้ำมันสำเร็จรูปสายเหนือ - -ตัวรถ (ไฟไหม้เสียหายทั้งหมด)ตัดบัญชี -4016ชนกับรถบรรทุก 10 ล้อขบวนรถสินค้าที่ 701  -  -ระหว่างสถานีรถไฟประจวบคีรีขันธ์กับสถานีรถไฟหนองหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ -กลับมาทำการแล้ว -†4020ชนกับรถจักรหมายเลข 4030 และ 4223 -วันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2562สถานีรถไฟชุมทางแก่งคอย จังหวัดสระบุรี -ตัดบัญชี -4029ชนกับรถบรรทุกขบวนรถธรรมดาที่ 211  -  - - -กลับมาทำการแล้ว -†4030อุบัติเหตุเดียวกันกับหมายเลข 4020 -วันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2562สถานีรถไฟชุมทางแก่งคอย จังหวัดสระบุรี -ตัดบัญชี -†4032ตกรางเนื่องจากการกระทำของกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ขบวนรถสายใต้ขบวนรถท้องถิ่นที่ 456 ยะลา - นครศรีธรรมราช -ระหว่างสถานีรถไฟนาประดู่กับสถานีรถไฟปัตตานี จังหวัดปัตตานี - -†4034ชนรถบรรทุก 10 ล้อ ขบวนรถสินค้าที่ 777 ชุมทางบางซื่อ - ชุมทางทุ่งสงวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2561ย่านด้านใต้สถานีรถไฟควนหินมุ้ย จังหวัดชุมพร เสียหายด้านหน้ารถจักร และโครงประธาน -†4035ชนกับขบวนรถด่วนพิเศษดีเซลรางนั่งปรับอากาศที่ 39/41 กรุงเทพ - /ขบวนรถเร็วที่ 178  - วันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2550สถานีรถไฟหนองแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์เสียหายทั้งหมด -4040ชนกับรถบรรทุกอ้อยขบวนรถสินค้าที่ 648 -สถานีรถไฟปางม่วง จังหวัดลำปาง -กลับมาทำการแล้ว -4043ชนกับรถบรรทุกขบวนรถธรรมดาที่ 251 ธนบุรี - ประจวบคีรีขันธ์ - -ด้านหน้ารถ -†4046ถูกขบวนรถสินค้าไถลลงมาทับขบวนรถสินค้าน้ำมันสำเร็จรูปวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2543สถานีรถไฟหนองบัวลาย จังหวัดนครราชสีมาไฟไหม้เสียหายทั้งหมดตัดบัญชี -4047ชนกับรถจักรของขบวนรถเร็วที่ 102  - กรุงเทพ - -สถานีรถไฟผาคัน จังหวัดแพร่ -กลับมาทำการแล้ว -†4049ชนกับรถบรรทุก 10 ล้อขบวนรถสินค้าน้ำมันสำเร็จรูปสายตะวันออกวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2547บริเวณสถานีรถไฟชุมทางศรีราชา จังหวัดชลบุรีไฟไหม้เสียหายทั้งหมดตัดบัญชี -4050ชนกับรถบรรทุก 10 ล้อขบวนรถสินค้าที่ 701  -  -ระหว่างสถานีรถไฟประจวบคีรีขันธ์กับสถานีรถไฟหนองหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ -กลับมาทำการแล้ว -

รถจักรที่ตัดบัญชี
 หมายเลข  ลักษณะอุบัติเหตุ  ขบวนที่ทำ  วันที่  สถานที่  ความเสียหาย  สถานะปัจจุบัน  อ้างอิง †4003  ไฟไหม้ขณะทำขบวนรถสินค้าสายเหนือ  ขบวนรถสินค้าน้ำมันสำเร็จรูปสายเหนือ  -  -  ตัวรถ (ไฟไหม้เสียหายทั้งหมด)  ตัดบัญชี  -†4020ชนกับรถจักรหมายเลข 4030 และ 4223 -วันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2562สถานีรถไฟชุมทางแก่งคอย จังหวัดสระบุรี - -†4030อุบัติเหตุเดียวกันกับหมายเลข 4020 - - - †4032  ตกรางเนื่องจากการกระทำของกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้  ขบวนรถสายใต้ขบวนรถท้องถิ่นที่ 456 ยะลา - นครศรีธรรมราช  -  ระหว่างสถานีรถไฟนาประดู่กับสถานีรถไฟปัตตานี จังหวัดปัตตานี  -  -†4034ชนกับรถบรรทุก10ล้อ รถสินค้าที่ 777 ชุมทางบางซื่อ - ชุมทางทุ่งสงวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2561สถานีรถไฟควนหินมุ้ย จังหวัดชุมพร - - †4035  ชนกับขบวนรถด่วนพิเศษดีเซลรางนั่งปรับอากาศที่ 39/41 กรุงเทพ - /  ขบวนรถเร็วที่ 178  -   วันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2550  สถานีรถไฟหนองแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์  เสียหายทั้งหมด  - †4046  ถูกขบวนรถสินค้าไถลลงมาทับ  ขบวนรถสินค้าน้ำมันสำเร็จรูป  วันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2543  สถานีรถไฟหนองบัวลาย จังหวัดนครราชสีมา  ไฟไหม้เสียหายทั้งหมด  - †4049  ชนกับรถบรรทุก 10 ล้อ  ขบวนรถสินค้าน้ำมันสำเร็จรูปสายตะวันออก  วันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2547  บริเวณสถานีรถไฟชุมทางศรีราชา จังหวัดชลบุรี  -

 รายชื่อหมายเลขรถจักร 
+เจเนอรัล อิเล็กทริก ยูเอ็ม12ซี (General Electric UM12C)หมายเลขรถจักรหมายเลขที่ผลิตรุ่นแรงม้าเครื่องยนต์ล้อขนาดความกว้างรางรถไฟปีที่เข้าประจำการระบบห้ามล้อหมายเหตุ400134850UM12C1320VT12-825B1Co-Co1.000 เมตร (Metre gauge)ตุลาคม - ธันวาคม พ.ศ. 2506ลมดูด400234851400334852ลมดูด/ลมอัดไฟไหม้ขณะทำขบวนรถสินค้าสายเหนือ400434853400534854400634855400734856400834857400934858ลมดูด401034859401134860ลมดูด/ลมอัด401234861ลมดูด401334862401434863401534864401634865ลมดูด/ลมอัด401734866401834867ลมอัด401934868ลมดูด402034869402134870402234871402334872ลมดูด/ลมอัด402434873ลมดูด402534874402634875ลมดูด/ลมอัด402734876ลมดูด402834877402934878ลมดูด/ลมอัดมีการหุ้มเกราะกันกระสุน403034879มีหูสีแดงสองข้าง หลายคนเรียกว่า มิกกี้เมาส์403134880403234881ตกรางเนื่องจากการกระทำของกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ระหว่างสถานีรถไฟนาประดู่กับสถานีรถไฟปัตตานี จังหวัดปัตตานี403334882มีการหุ้มเกราะกันกระสุน403434883403534884มีกระดิ่งหู;
ชนกับขบวนรถด่วนพิเศษที่ 39/41 กรุงเทพ - / ที่สถานีรถไฟหนองแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์403634885403734886403834887ลมอัด403934888ลมดูด/ลมอัด404034889404135947กรกฎาคม - กันยายน พ.ศ. 2509404235948404335949404435950404535951มีการติดตั้งหวีดของรถจักรจีอีเอ404635952ถูกขบวนรถสินค้าไถลลงมาทับ ที่สถานีรถไฟหนองบัวลาย จังหวัดนครราชสีมา404735953มีการหุ้มเกราะกันกระสุน404835954404935955ชนกับรถบรรทุก 10 ล้อ ที่บริเวณสถานีรถไฟชุมทางศรีราชา จังหวัดชลบุรี405035956

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 การรถไฟแห่งประเทศไทย 
 http://www.geocities.ws/railsthai/train01.htm
 ภาพการลำเลียงรถจักรดีเซลไฟฟ้าจีอี วันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2507
 http://portal.rotfaithai.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=4632&start=20

หมวดหมู่:รถจักรดีเซลในประเทศไทย
หมวดหมู่:หัวรถจักรของสหรัฐ