วงศ์นกกระตั้ว

นกกระตั้ว หรือ นกคอกคาทู () เป็นนกประเภทปากคีม มีหลายสกุล ส่วนมากจะมีสีขาว บางชนิดมีสีเหลืองอ่อนแซมเล็กน้อย มีหงอน มีลิ้นและสามารถสอนให้เลียนเสียงได้เหมือนนกแก้ว โดยที่ชื่อสามัญที่ว่า "Cockatoo" เป็นภาษามลายูแปลว่า "คีมใหญ่" พบในแถบอินโดนีเซีย, ฟิลิปปินส์, นิวกินี, หมู่เกาะโซโลมอน และ ออสเตรเลีย ชนิดที่มนุษย์จับมาเลี้ยงนั้นมีราคาสูง นกกระตั้วที่อยู่ตามธรรมชาติจะมีอายุขัยเพียง 20-30 ปีเท่านั้น แต่นกกระตั้วที่มนุษย์นำมาเลี้ยงจะมีอายุยืนถึง 60-80 ปี

 ศัพทมูลวิทยา 
คำว่า "cockatoo" นั้นมีมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 17 จากคำว่า "Kakatuwah" เป็นภาษามลายู แปลว่า "พ่อเฒ่า" หรือ "คีมใหญ่" จากลักษณะปากที่แข็งแรงและมีแรงกัดมหาศาล สามารถทำลายสิ่งต่าง ๆ ได้แม้กระทั่งเหล็กบาง ๆ

 อนุกรมวิธาน 
เดิมทีนกกระตั้วถูกจัดเป็นหนึ่งในวงศ์ย่อย Cacatuinae ของวงศ์นกแก้ว Psittacidae โดย จอร์จ โรเบิร์ต เกรย์ นักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษ ในปี ค.ศ. 1840 โดยมีสกุล Cacatua เป็นสกุลต้นแบบ ก่อนจะถูกจัดแยกออกมาเป็นวงศ์เฉพาะในปี ค.ศ. 1990

 สกุลและชนิด 
 สกุล Nymphicus
 Nymphicus hollandicus  (Kerr, 1792)
 สกุล Probosciger
 Probosciger aterrimus (Gmelin, 1788)
 สกุล Calyptorhynchus
 สกุลย่อย Calyptorhynchus 
 Calyptorhynchus (Calyptorhynchus) banksii  (Latham, 1790)
 Calyptorhynchus (Calyptorhynchus) lathami  (Temminck, 1807)
 สกุลย่อย Zanda 
 Calyptorhynchus (Zanda) funereus  (Shaw, 1794)
 Calyptorhynchus (Zanda) latirostris Carnaby, 1948
 Calyptorhynchus (Zanda) baudinii Lear, 1832
 สกุล Callocephalon
 Callocephalon fimbriatum  (Grant, 1803)
 สกุล Eolophus
 Eolophus roseicapilla  (Vieillot, 1817)
 สกุล Lophochroa
 Lophochroa leadbeateri  (Vigors, 1831)
 Lophochroa leadbeateri leadbeateri  (Vigors, 1831)
 Lophochroa leadbeateri mollis  (Mathews, 1912)
 สกุล Cacatua
 สกุลย่อย Cacatua 
 Cacatua (Cacatua) sulphurea  (Gmelin, 1788)

 Cacatua (Cacatua) sulphurea abbotti  (Oberholser, 1917)
 Cacatua (Cacatua) sulphurea parvula  (Bonaparte, 1850)
 Cacatua (Cacatua) sulphurea citrinocristata  (Fraser, 1844)
 Cacatua (Cacatua) galerita  (Latham, 1790)
 Cacatua (Cacatua) galerita triton Temminck, 1849
 Cacatua (Cacatua) galerita eleonora  (Finsch, 1863)
 Cacatua (Cacatua) galerita fitzroyi  (Mathews, 1912)
 Cacatua (Cacatua) galerita galerita  (Latham, 1790)
 Cacatua (Cacatua) ophthalmica Sclater, 1864
 Cacatua (Cacatua) alba  (Müller, 1776)
 Cacatua (Cacatua) moluccensis  (Gmelin, 1788)
 สกุลย่อย Licmetis 
 Cacatua (Licmetis) tenuirostris  (Kuhl, 1820)
 Cacatua (Licmetis) pastinator  (Gould, 1841)
 Cacatua (Licmetis) pastinator pastinator  (Gould, 1841)
 Cacatua (Licmetis) pastinator butleri Ford, J., 1987
 Cacatua (Licmetis) sanguinea Gould, 1843
 Cacatua (Licmetis) goffiniana Roselaar and Michels, 2004
 Cacatua (Licmetis) ducorpsii Pucheran, 1853
 Cacatua (Licmetis) haematuropygia  (Müller, 1776)

 ลักษณะทางกายภาพ 
นกกระตั้วเป็นนกที่มีขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ลำตัวยาว 30-60 เซนติเมตร (12-24 นิ้ว) หนัก 300-1,200 กรัม (0.66-2.6 ปอนด์) มีหงอนบนหัวที่สามารถหุบและแผ่ได้ จะงอยปากสีดำใหญ่เหมือนคีม มีความคมและแรงกัดมหาศาล เท้าแต่ละข้างมีนิ้ว 4 นิ้ว ยาวและมีเล็บแหลม สามารถเกาะและปีนป่ายได้ดี

 การเลี้ยงนกกระตั้วในประเทศไทย 
นกกระตั้วที่นิยมเลี้ยงในประเทศไทยคือ นกกระตั้วมอลลัคคัน (Cacatua moluccensis), นกกระตั้วอัมเบรลล่า (C pastinator) และ นกกระตั้วซัลเฟอร์เครสต์ (C. galerita) โดยมีราคาสูงหลักหมื่นบาท นกกระตั้วที่มนุษย์เลี้ยงโดยป้อนอาหารให้กับมือจะมีความเชื่องมากกว่านกที่ปล่อยให้แม่นกป้อนอาหารเองมาก และจะขายได้ราคาสูงกว่าด้วย นกกระตั้วเป็นนกที่มีนิสัยชอบร้องเสียงดัง ผู้อยู่อพาร์ทเมนท์ไม่ควรเลี้ยงอย่างเด็ดขาด นกกระตั้วมีนิสัยติดและหวงเจ้าของ จำเป็นต้องดูแลเอาใจใส่และมีเวลาให้กับนกกระตั้วมาก ๆ หากปล่อยนกไว้ไม่มีใครสนใจจะทำให้นกกระตั้วหงุดหงิดและทำลายข้าวของ, ทำร้ายตัวเอง (กัดขาตัวเอง), ทำร้ายผู้คนที่เข้ามาใกล้ นกกระตั้วที่ผูกพันกับเจ้าของมากเกินไปอาจจะทำให้ไม่ยอมมีคู่และไม่ยอมผสมพันธุ์ได้

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ข้อมูลสำหรับผู้ต้องการเลี้ยงกระตั้ว - Kapook.com โดยคณะสัตวแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

หมวดหมู่:นกแบ่งตามวงศ์
หมวดหมู่:นกแก้ว
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในประเทศออสเตรเลีย
หมวดหมู่:วงศ์นกกระตั้ว