สการ์น

สการ์น คือ หินแปรเนื้อหยาบชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยแร่แคลเซียม เหล็ก แมกนีเซียม แมงกานีส ซิลิเกต ที่เกิดโดยการแทนที่ของพวกหินตะกอนเนื้อปูน ในกระบวนการ Contact Metamorphism หรือ Metasomatism จากการแทรกดันตัวของหินอัคนีแทรกซอน ที่อุณหภูมิสูง หรือจาก Regional Metamorphism ก็ได้

Calc-silicate Hornfels  คือหิน Ca-Fe-Mg-Mn ซิลิเกต ที่มีผลึกค่อนข้างละเอียดและเป็นเนื้อเดียวกัน เกิดโดยกระบวนการ Isochemical (exceptdevolatilization) metamorphic recrystallization ของหินคาร์บอเนตที่ไม่ บริสุทธิ์ (Impure Carbonates)

 ชนิดของสการ์น 

Calcic Skarn  เกิดจากการแทนที่หินปูนแล้วให้แร่พวกที่มีธาตุแคลเซียมเหล็กสูง เช่น การ์เนต (grossular-andradite),Clinopyroxene (diopside-hedenbergite),Vesuvianite และ  Wollastonite, Magnetite 

Magnesian Skarn เกิดจากการแทนที่หินโดโลไมต์ แล้วให้แร่พวกที่มีธาตุแมกนีเซียมสูง เช่น Diopside, Forsterite และ Phlogopite, Spinel 

 วิวัฒนาการของการเกิดสการ์น 

 เมื่อหินอัคนีแทรกดันตัวเขาไปในหินตะกอนเนื้อปูน ทำให้เกิดการแปรสภาพในตัวหินตะกอนจากความร้อน  โดยที่ยังไม่มีการแลกเปลี่ยนถ่ายเทองค์ประกอบ ทางเคมีเกิดขึ้น  ยกเว้นอาจน้ำบางส่วนจากหินอัคนี  และ CO2 จากหินตะกอนเนื้อปูน 

 หินตะกอนที่แปรสภาพไปจะถูกควบคุมโดย อุณหภูมิ องค์ประกอบทางเคมี และโครงสร้างย่อยของเนื้อหินเดิม

 การสำรวจหาแหล่งแร่สการ์น 

- หาพื้นที่ ที่เหมาะสมบริเวณรอยสัมผัสระหว่างหินปูนและหินอัคนีแทรกซอน โดยใช้ภาพถ่ายดาวเทียม ภาพถ่ายทางอากาศ การสำรวจธรณีฟิสิกส์ทางอากาศ และแผนทีธรณีวิทยา ซึ่งอาจ ปรากฏในลักษณะที่มีสภาพต้นไม้ หรือภูมิประเทศที่แตกต่างกัน 

- ทำแผนที่ธรณีวิทยาโดยละเอียด และเก็บตัวอย่าง บริเวณที่น่าสนใจ 

- ทำ Fracture Analysis ในตอนทำRegional Survey  เพราะการเกิดสการ์นมักเป็นไปตามรอยแตกหรือ
บริเวณที่มีความพรุนสูง

- Gravity Survey อาจช่วยหาตำแหน่งหินอัคนี ถูกปิดทับอยู่ด้านล่างแต่ไม่ลึกมากนักรศ.ดร.วิสุทธิ์ พิสุทธอานนท์, ภาควิชาธรณีวิทยา, คณะวิทยาศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:หินแปร

en:Skarn