อำเภอแม่อาย

แม่อาย () เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงใหม่ เป็นชายแดนติดกับประเทศพม่ามีแม่น้ำกกเป็นแนวพรมแดน ในอดีตบริเวณนี้ถือได้ว่าเป็นจุดสิ้นสุดทางหลวงแผ่นดิน หากจะเดินทางต่อไปยังจังหวัดเชียงรายจะต้องนั่งเรือหางยาวล่องไปตามแม่น้ำกกใช้เวลาประมาณ 4 ชั่วโมง กิจกรรมการท่องเที่ยวหลักของคือ การล่องเรือชมทิวทัศน์สองฝั่งของแม่น้ำกก บริเวณตำบลท่าตอน

 ประวัติ 
ท้องที่อำเภอแม่อาย เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอฝาง กระทรวงมหาดไทยได้แยกพื้นที่ตำบลแม่อาย ตำบลแม่สาว และตำบลแม่นาวาง ของอำเภอฝาง ได้แบ่งพื้นที่การปกครองออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอแม่อาย ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยลงวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2510 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 29 สิงหาคม ปีเดียวกัน

และต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น อำเภอแม่อาย ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยลงวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2516 โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 28 มิถุนายน ปีเดียวกัน

 วันที่ 29 สิงหาคม 2510 แยกพื้นที่ตำบลแม่อาย ตำบลแม่สาว และตำบลแม่นาวาง อำเภอฝาง มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอแม่อาย และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอฝาง
 วันที่ 5 มกราคม 2514 จัดตั้งสุขาภิบาลแม่อาย ในท้องที่บางส่วนของตำบลแม่อาย
 วันที่ 28 มิถุนายน 2516 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอแม่อาย อำเภอฝาง เป็น อำเภอแม่อาย
 วันที่ 19 ตุลาคม 2519 ตั้งตำบลสันต้นหมื้อ แยกออกจากตำบลแม่นาวาง
 วันที่ 16 สิงหาคม 2522 ตั้งตำบลท่าตอน แยกออกจากตำบลแม่อาย
 วันที่ 15 กรกฎาคม 2523 ตั้งตำบลบ้านหลวง แยกออกจากตำบลสันต้นหมื้อ
 วันที่ 9 พฤศจิกายน 2538 ตั้งตำบลมะลิกา แยกออกจากตำบลแม่อาย
 วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลเแม่อาย เป็นเทศบาลตำบลแม่อาย ด้วยผลของกฎหมาย

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอแม่อายตั้งอยู่ทางตอนเหนือสุดของจังหวัดเชียงใหม่ มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอ จังหวัด และประเทศใกล้เคียงดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับรัฐฉาน (ประเทศพม่า)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอแม่ฟ้าหลวง อำเภอแม่จัน อำเภอเมืองเชียงราย และอำเภอแม่สรวย (จังหวัดเชียงราย)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอแม่สรวย (จังหวัดเชียงราย) และอำเภอฝาง
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอฝาง

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอแม่อายแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล 93 หมู่บ้าน ได้แก่

 ลำดับที่  อักษรไทย  อักษรโรมัน  จำนวนหมู่บ้าน  ประชากรทั้งหมด(พ.ศ. 2566)กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "สถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎร (รายเดือน) พื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ เดือนธันวาคม 2566." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: . สืบค้น 13 มีนาคม 2567. ประชากรแยกตามส่วนท้องถิ่น(พ.ศ. 2566) 1.  แม่อาย Mae Ai  13  11,087  7,0274,060  (ทต. แม่อาย)(ทต. ดอยลาง) 2.  แม่สาว  Mae Sao  16  12,461  12,461  (อบต. แม่สาว) 3.  สันต้นหมื้อ  San Ton Mue  12  6,099  6,099  (อบต. สันต้นหมื้อ) 4.  แม่นาวาง  Mae Na Wang  17  15,189  15,189  (อบต. แม่นาวาง) 5.  ท่าตอน  Tha Ton  15  21,786  21,786  (อบต. ท่าตอน) 6.  บ้านหลวง  Ban Luang  10  7,786  7,786  (อบต. บ้านหลวง) 7.  มะลิกา  Malika  10  4,284  3,408876  (ทต. แม่อาย)(ทต. ดอยลาง) รวม  93  78,692  10,435 (เทศบาล)68,257 (อบต.)

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอแม่อายประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลแม่อาย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแม่อายและตำบลมะลิกา
 เทศบาลตำบลดอยลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่อายและตำบลมะลิกา (นอกเขตเทศบาลตำบลแม่อาย)
 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สาวทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลสันต้นหมื้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันต้นหมื้อทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่นาวาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่นาวางทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าตอน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าตอนทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านหลวงทั้งตำบล

 ทรัพยากร 
อำเภอแม่อายมีน้ำแม่กกไหลผ่าน เป็นแหล่งน้ำสำคัญของอำเภอแม่อาย

ในวัฒนธรรมสมัยนิยม
ในละครแม่อายสะอื้นทุกเวอร์ชัน (2515, 2547, 2561) ดาวนิล และครอบครัวซึ่งเป็นตัวละครหลักนั้นเกิดที่อำเภอแม่อาย โดยครอบครัวของเธอยังคงอาศัยอยู่ในภูมิลำเนา ส่วนตัวละครดาวนิลได้ย้ายไปทำงานที่กรุงเทพมหานคร และเนื้อเรื่องบางตอนใช้หมู่บ้านแห่งหนึ่ง (ไม่ระบุชื่อ) ในอำเภอแม่อายเป็นสถานที่ในการดำเนินเรื่อง

 อ้างอิง 


ม่แอาย
หมวดหมู่:เขตแดนไทย–พม่า